Terapia jednego dnia jako alternatywa dla tradycyjnego leczenia periodontologicznego przegląd piśmiennictwa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Terapia jednego dnia jako alternatywa dla tradycyjnego leczenia periodontologicznego przegląd piśmiennictwa"

Transkrypt

1 Czas. Stomatol., 2006, LIX, 6, Organ Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego Terapia jednego dnia jako alternatywa dla tradycyjnego leczenia periodontologicznego przegląd piśmiennictwa One-day full mouth therapy as an alternative to conventional periodontal treatment review of literature Aleksandra Sender-Janeczek, Natalia Stawińska Z Katedry i Zakładu Periodontologii AM we Wrocławiu Kierownik: prof. dr hab. M. Ziętek Streszczenie Wprowadzenie: płytka bakteryjna pełni zasadniczą rolę w inicjowaniu stanów zapalnych w przyzębiu. Tworzą ją kooperujące za sobą drobnoustroje wraz ze środowiskiem określane mianem biofilmu, którego struktura stanowi ochronę przed odpowiedzią immunologiczną gospodarza, działaniem środków antyseptycznych oraz antybiotyków. Fakt ten wraz z występowaniem patogennych dla przyzębia bakterii w innych niszach jamy ustnej zmusza do poszukiwania nowych strategii leczniczych. Cel pracy: przedstawiono koncepcję leczenia zapalenia przyzębia, jaką jest full mouth therapy (FMT). Terapia jednego dnia polega na wykonaniu skalingu i root planingu obu łuków zębowych w ciągu 24 godzin. Integralną częścią tej procedury jest intensywne zastosowanie antyseptyków w obrębie kieszonki przyzębnej oraz w pozostałych niszach jamy ustnej, stanowiących rezerwuar bakterii patogennych dla przyzębia. Pozwala to na redukcję drobnoustrojów, zmniejszając tym samym ryzyko rekolonizacji kieszonek. Podsumowanie: terapia jednego dnia poszerza wachlarz możliwości postępowania w leczeniu zapaleń przyzębia. Obdarzona licznymi zaletami stanowi dobrą alternatywę do obowiązującego leczenia kwadrantowego. Są wskazane dalsze badania, mające na celu udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy ta forma terapii stanie się złotym standardem postępowania. HASŁA INDEKSOWE: pełna terapia jamy ustnej, pełna dezynfekcja jamy ustnej, zapalenie przyzębia, leczenie periodontologiczne Summary Introduction: Dental plaque plays a significant role in the initiation of periodontal inflammatory conditions. Such a biofilm is made up of microorganisms co-operative with their environment, its structure forming a defence mechanism against host s immunological response, antiseptics and antibiotics. This very fact, together with the presence of periopathogens in various oral niches, calls for the introduction of new treatment methods. Aim of the study: To introduce a clinical approach to treatment of periodontitis, namely full-mouth therapy (FMT). This one-day therapy consists of scaling and root-planing of both dental arches performed within 24 hrs. The integral part of this procedure involves extensive local application of antiseptics both in periodontal pockets and other oral periopathogenic niches. This way we achieve the reduction of microorganisms, at the same time reducing the risk of pockets being recolonised. Conclusion: FM one-day therapy allows for a wider variety of treatment methods in the management of periodontitis. Its many advantages speak in favour of this alternative to conventional quadrant approach. More research is required to find out whether this form of therapy will set a standard. KEYWORDS: full-mouth therapy, full-mouth disinfection, periodontitis, periodontal treatment 413

2 A. Sender-Janeczek, N. Stawińska Czas. Stomatol., Choroby przyzębia stanowią poważny problem zdrowotny (15, 16). Znaczący postęp w wyjaśnieniu etiologii zapaleń przyzębia pozwala na wprowadzanie lepszych metod zapobiegania, rozpoznawania oraz leczenia. Od dawna wiadomo, że czynnikiem wywołującym periodontopatie jest płytka bakteryjna. Płytka bakteryjna wraz z mikroflorą chorobotwórczą jest elementem koniecznym, ale niewystarczającym do wywołania choroby przyzębia. W etiopatogenezie istotną role odgrywają także, poza występowaniem patogennych bakterii, czynniki takie jak: podatność gospodarza oraz deficyt korzystnej flory bakteryjnej (7, 18, 23, 29). W wykonanych badaniach wpływ korzystnej flory bakteryjnej wyrażony był na różne sposoby, m.in.: jako pasywne zajmowanie nisz jamy ustnej, które w innych warunkach mogą być kolonizowane przez bakterie patogenne albo jako ograniczanie zdolności adherencyjnych patogenów do powierzchni tkanek jamy ustnej (29). Niektóre spośród tych mikroorganizmów wykazują hamujące działanie na żywotność lub wzrost patogenów, a także na ich zdolność do produkcji wirulentnych czynników bądź też degradację tych czynników (18). Antagonistyczne oddziaływanie w stosunku do Actinobacillu actinomycetemcomitans wykazują m.in.: Steptococcus sanguis, Streptococcus uberis, Actinomyces viscosus (30). Zapadalność na choroby przyzębia jest indywidualnie uwarunkowana i zależy od czynników genetycznych, związanych przede wszystkim z niewystarczającą odpowiedzią immunologiczną lub jej brakiem na pojawiające się patogeny. Istotne znaczenie ma także współistnienie chorób ogólnych, np. cukrzycy, niewydolności nerek czy chorób immunologicznych (10) oraz działanie czynników środowiskowych np. palenie tytoniu. Badania dowodzą, że osoby palące papierosy są w większym stopniu narażone na rozwój choroby. Przy już istniejącej chorobie przyzębia, nałóg ten w znaczący sposób pogarsza rokowanie w porównaniu do osób niepalących (10, 19, 38). Głównym czynnikiem wywołującym i nasilającym choroby przyzębia są drobnoustroje chorobotwórcze, przede wszystkim bakterie Gram-ujemne, beztlenowe. Kluczowymi patogenami, odpowiedzialnymi za destrukcję tkanek przyzębia są: Actinobacillus actinomycetemcomitans, Tannerella forsythensis (dawniej Bacteroides forsythus) i Porphyromonas gingivalis. Istotną rolę odgrywają także takie bakterie jak: Prevotella intermedia, Campylobacter rectus, Peptostreptococcus micros, Fusobacterium nucleatum, Eubacteria nodatum, Streptococcus intermedius i krętki (7, 18, 30, 37). Znaczącym osiągnięciem ostatniej dekady w wyjaśnianiu etiopatogenezy zapaleń przyzębia jest zdefiniowanie płytki poddziąsłowej jako biofilmu (37). Został on określony jako dobrze zorganizowana ekologiczna wspólnota, utworzona przez komórki jednego lub kilku gatunków mikroorganizmów, przylegających do siebie i wykazujących między sobą kooperacje metaboliczne (6, 7, 23). Zorganizowane w mikrokolonie drobnoustroje otoczone są przez macierz pozakomórkową, która stanowi ochronę przed odpowiedzią immunologiczną gospodarza, działaniem środków antyseptycznych oraz antybiotyków (1). Bakterie przyczyniające się do powstawania i rozwoju zapaleń przyzębia zlokalizowane są nie tylko w obrębie płytki na powierzchniach zębowych i w kieszonkach przyzębnych, ale także w innych niszach jamy ustnej. Rezerwuarem patogenów mogą być także: powierzchnia języka, migdałków i pozostałe powierzchnie błony śluzowej jamy ustnej oraz ślina (17). Istotny jest również fakt, że przekazywanie bakterii może następować przez szczotki do zębów, nici dentystyczne przy nie- 414

3 2006, LIX, 6 Alternatywa dla tradycyjnego leczenia periodontologicznego właściwym ich zastosowaniu (24). Z wykonanych badań wynika, że nisze jamy ustnej mogą stanowić w takiej sytuacji źródło reinfekcji leczonych jak i zakażenia zdrowych kieszonek. Umożliwiają transmisję patogennych bakterii miedzy członkami rodziny oraz stanowią rezerwuar infekcji tkanek wokół implantu (17). Fakt ten stawia przed lekarzami kolejne wyzwanie w poszukiwaniu nowych metod w zapobieganiu oraz leczeniu chorób przyzębia. Terapia jednego dnia jako nowa strategia leczenia periodontologicznego Dotychczasowa wiedza nie pozwala na ingerencję w genetyczne uwarunkowania choroby przyzębia, stąd też głównym założeniem leczenia periodontologicznego jest przede wszystkim eliminacja czynników patogennych oraz przywrócenie bardziej tlenowego środowiska, korzystnego dla sprzyjającej mikroflory jamy ustnej (33). Doniesienia z lat 90 o właściwościach płytki jako biofilmu bakteryjnego, który zasiedla całą jamę ustną, jak również przekazywanie bakterii patogennych między niszami i pomiędzy ludźmi doprowadziła do opracowania nowej strategii postępowania lekarskiego. Efektem pracy było stworzenie przez Quirynena i wsp. (28) koncepcji, która łączy mechaniczne oczyszczanie z zastosowaniem środków farmakologicznych, wykraczając w ten sposób poza zakres kieszonki przyzębnej. Nową strategię leczenia periodontologicznego nazwano full-mouth terapy FMT a jej istotny element stanowi full-mouth disinfection FMD. Postępowanie lecznicze polega na wykonaniu skalingu i root-planningu (usunięcie przesiąkniętego toksynami bakteryjnymi kamienia korzeniowego i wygładzenie powierzchni korzenia) w ciągu 24 godzin, połączonych z irygacją kieszonek i płukaniem jamy ustnej antyseptykami. Celem takiego postępowania jest zapobieganie rekolonizacji bakterii chorobotwórczych z kieszonek lub innych nisz ekologicznych jamy ustnej, co znacząco sprzyja redukcji całkowitej liczby poddziąsłowych bakterii patogennych i tworzy sprzyjające warunki dla zdrowienia tkanek przyzębia. Potwierdzeniem skuteczności nowej metody leczenia były wykonane przez Quirynena i wsp. (28) badania pilotażowe, których celem było porównanie metody FMD z tradycyjną metodą kwadrantowego skalningu i root-planningu w odstępach dwu tygodniowych (Q-SRP quadrant scaling and root-planning). Badania te wykonano w grupie dziesięciu osób z zaawansowanym zapaleniem przyzębia. U pięciu pacjentów wykonano skaling i root-planning na czterech kolejnych wizytach w odstępach dwóch tygodni, natomiast pięć pozostałych osób poddano leczeniu metodą FMD wg oryginalnego protokołu (tab. I). Przed przystąpieniem do leczenia u każdego pacjenta przeprowadzono instruktaż higieny jamy ustnej. Zostali oni zobowiązani do stosowania w warunkach domowych szczotek do zębów, szczoteczek międzyzębowych oraz szczotki do oczyszczania powierzchni języka oraz środka antyseptycznego w postaci chlorheksydyny. Badanie kliniczne wykonane po jednym i dwóch miesiącach od zabiegów, wykazały redukcję płytki, głębokości kieszonek na korzyść grupy testowej. Przy czym największe zmiany zaobserwowano w przypadku wyjściowo głębokich kieszonek (7-8 mm), w porównaniu do kieszonek o średniej głębokości (5-6 mm). Wyniki badań mikrobiologicznych nie wykazały statystycznie istotnej różnicy pomiędzy grupami, jakkolwiek zaobserwowano przypadki redukcji patogennej mikroflory w grupie testowej po miesiącu oraz znacząco więcej bakterii korzystnych po dwóch miesięcach. 415

4 A. Sender-Janeczek, N. Stawińska Czas. Stomatol., T a b e l a I. Oryginalny protokół metody FMD przedstawionej przez Quirynena i wsp. (28) Skaling i root-planning całego uzębienia (całe uzębienie na 2 wizytach w okresie 24 godzin np. 2 kolejne dni) w miejscowym znieczuleniu. Szczotkowanie powierzchni języka przez 1 minutę 1% żelem chlorheksydyny. Płukanie jamy ustnej dwukrotnie w ciągu dnia 0,2% roztworem chlorheksydyny przez 1 minutę (w ciągu ostatnich 10 s pacjent powinien tak płukać jamę ustną, aby preparat swym działaniem objął migdałki). Poddziąsłowa irygacja wszystkich kieszonek trzykrotnie przez 10 min 1% żelem chlorheksydyny po każdym z obu skalingów i root-planningu, powtórzone w dniu 8, z użyciem strzykawek objętości 6 i 8 mm. Płukanie jamy ustnej w domu 10 ml 0,2% roztworu chlorheksydyny dwukrotnie w ciągu dnia przez 1 min przez kolejne 2 tygodnie. Instruktaż higieny jamy ustnej obejmujący szczotkowanie zębów, oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych za pomocą szczoteczek międzyzębowych lub innych metod oraz szczotkowanie powierzchni języka. Skuteczność metody FMD została także potwierdzona w badaniu wykonanym przez Bollena i wsp. (5) w grupie szesnastu pacjentów z przewlekłym zapaleniem przyzębia. Autorzy ci posłużyli się zmodyfikowaną wersją protokołu Quirynena z 1995 roku, w którym wydłużyli okres stosowania 0,2% chlorheksydyny do płukania jamy ustnej oraz rozpylania jej na migdałki do dwóch miesięcy. Obserwacje kliniczne dokonano na początku leczenia oraz po okresie dwóch i czterech miesięcy. W obu przypadkach uzyskano zadawalające wyniki, przy czym u pacjentów poddanych metodzie FMD stwierdzono wyższą redukcję wskaźnika płytki (PI) i wskaźnika dziąsłowego (GI) oraz eliminację krwawienia podczas zgłębnikowania. Najwidoczniejsze wyniki redukcji głębokości kieszonek również uzyskano dla wyjściowo głębokich kieszonek (>7 mm). U pacjentów poddanych leczeniu metodą FMD stwierdzono także bardziej znaczącą redukcję bakterii patogennych w kieszonkach oraz w obrębie innych nisz jamy ustnej, w porównaniu do wyników metody tradycyjnej. Aby zweryfikować dotychczasowe wyniki, Mongardini i wsp. (20) wykonali badania większej, czterdziestoosobowej grupy pacjentów z zapaleniem przyzębia. Wyniki kliniczne zostały ocenione na początku terapii oraz po jednym, dwóch, czterech i ośmiu miesiącach. Grupa testowa w porównaniu z grupą kontrolną, po ośmiu miesiącach, uzyskała znacząco lepsze wyniki dotyczące spłycenia głębokości kieszonek oraz odbudowy przyczepu łącznotkankowego. Tak jak w innych badaniach znacząca była redukcja głębokości oraz odbudowa przyczepu łącznotkankowego dla wyjściowo głębokich kieszonek (>7 mm). W przypadku wskaźnika krwawienia dziąseł, w ósmym miesiącu po zakończeniu leczenia, jedynie 30% miejsc w przyzębiu w grupie testowej wykazywała obecność objawu krwawienia, zaś w grupie kontrolnej 45%. Potwierdzeniem antybakteryjnej skuteczności metody FMD były kolejne badania Quirynena i wsp. (31), w których zaobserwowano istotne zmniejszenie patogennej mikroflory w obrębie kieszonek, a także pozostałych nisz jamy ustnej. Podobne doniesienia zostały przedstawione przez Papaioannou (24) oraz De Soete (9). Stwierdzili oni, że metodę FMD 416

5 2006, LIX, 6 Alternatywa dla tradycyjnego leczenia periodontologicznego w porównaniu z Q-SRP charakteryzuje znaczące ograniczanie transmisji patogenów między poszczególnymi niszami jamy ustnej, co zostało potwierdzone badaniami klinicznymi i mikrobiologicznymi. W 2000 roku Quirynen i wsp. (30) wykonali kolejne badania, których celem była ocena skuteczności metody FMD, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu chlorheksydyny na wyniki terapeutyczne i mikrobiologiczne leczenia periodontologicznego. Przez okres ośmiu miesięcy badaniom została poddana grupa trzydziestu sześciu pacjentów, z których wyodrębniono trzy grupy dwunastoosobowe. W grupie kontrolnej Q-SRP (quadrant scaling and root-planning) wykonano zabieg kwadrant po kwadrancie w odstępach dwu tygodniowych, natomiast w grupie FRp (full-mouth root-plannig) wykonano skaling i root-planning całego uzębienia w ciągu 24 godzin. U badanych z grupy trzeciej Fdis (full- -mouth desinfection) przeprowadzono pełny SRP w 24 godziny w połączeniu z pełną dezynfekcją całej jamy ustnej z użyciem chlorheksydyny. U pacjentów z grup FRp i Fdis zaobserwowano większą redukcję głębokości kieszonek oraz odbudowę przyczepu łącznotkankowego, szczególnie dla kieszonek > 7 mm. Ponadto wskaźnik krwawienia dla obu grup testowych wynosił 25% krwawiących miejsc po zakończeniu leczenia, zaś dla grupy kontrolnej 50%. Również pod względem wyników mikrobiologicznych obie grupy FRp i Fdis uzyskały znaczącą redukcje flory patogennej, w porównaniu do grupy poddanej tradycyjnej metodzie leczenia. Różnice pomiędzy grupą FRp i Fdis były natomiast statystycznie nieistotne. Autorzy ci stwierdzili, że dodatkowa dezynfekcja w postaci chlorheksydyny może być wskazana, głównie ze względu na szybsze rozpoczęcie procesów gojenia jak i zmniejszenie dolegliwości bólowych po zabiegu, jakkolwiek nie może być dłużej rozważana jako conditio sine qua non. Z kolei Apatzidou i wsp. (2) zanegowali wyższość metody FMD w porównaniu do tradycyjnego leczenia periodontologicznego. Przeprowadzili oni badania na grupie czterdziestu pacjentów z przewlekłym zapaleniem przyzębia a wyniki kliniczne oceniane były po sześciu tygodniach i następnie sześciu miesięcach od rozpoczętego leczenia. Końcowe porównanie grupy testowej z grupą kontrolną nie wykazało znaczącej statystycznie różnicy zastosowanych metod. Ten sam zespół badawczy (3) przeprowadził także badania, celem których było stwierdzenie, czy metoda FMD powoduje istotną redukcje bakterii patogennych w porównaniu do leczenia Q-SRP w odstępach dwu tygodniowych. Do badań mikrobiologicznych wykorzystano reakcje łańcuchową polimerazy (PCR), na podstawie której możliwe było stwierdzenie obecności w płytce patogenów tj.: Porphyromonas gingivalis, Actinobacillus actinomycetemcomitans, Prevotella intermedia, Treponema denticola i Bacteroides forsythus. Procentowe porównanie wyników po okresie trzech i sześciu miesięcy nie wykazało znaczącej różnicy pomiędzy obydwiema metodami leczenia, jakkolwiek wykonanie skalingu i root-planningu zredukowało liczbę bakterii patogennych w obu grupach. Wykonane przez Apatzidou i wsp. (2, 3) badania nie potwierdziły wcześniejszych doniesień. Jakkolwiek autorzy nie negują metody FMD, jedynie sugerują przemyślane jej zastosowanie zależnie od stanu klinicznego i preferencji pacjenta. Podobne spostrzeżenia zostały przedstawione przez Greensteina (12, 13), który zwrócił uwagę na brak wyższości metody FMD nad tradycyjnym, kwadrantowym postępowaniem w chorobach przyzębia. Zwrócił on także uwagę na konieczność wykonania kolejnych badań w większych gru- 417

6 A. Sender-Janeczek, N. Stawińska Czas. Stomatol., pach pacjentów i w różnych ośrodkach badawczych. Niemniej jednak zauważył, że wybór takiej metody skraca i jednocześnie w bardziej efektywny sposób pozwala na wykorzystanie czasu leczenia zarówno przez lekarza jak i pacjenta. Jak każde postępowanie lecznicze tak i metoda FMT nie jest pozbawiona ewentualnych powikłań lub niekorzystnych efektów pojawiających się podczas terapii. Pacjenci poddani tej metodzie zgłaszali nieco większe dolegliwości bólowe po zabiegu w porównaniu z pacjentami leczonymi metoda tradycyjną z koniecznością stosowania środków przeciwbólowych do 48 godzin po zabiegu, ale dawki przyjmowanych leków były niewielkie, średnio 1 tabletka dziennie (17, 30). U niektórych pacjentów leczonych metodą FMT zaobserwowano także wzrost ciepłoty ciała ( 38 ), który utrzymywał się do 48 godzin po zabiegu, przy czym u tych pacjentów wystąpiła największa redukcja głębokości kieszonek. Przypuszcza się, że uzyskane wyniki są efektem nie tylko usunięcia patogenów z kieszonek, ale także wystąpienia ostrej reakcji immunologicznej gospodarza na zastosowane leczenie (reakcja Schwartzmana) (30). Podsumowanie Rezultaty stosowania metody FMT są bardzo obiecujące. Jej niewątpliwą zaletą jest uzyskiwane w pomiarach klinicznych spłycenie głębokości kieszonek i odbudowa przyczepu łącznotkankowego, szczególnie dla wyjściowo głębokich kieszonek (<7 mm) w porównaniu do dotychczasowo stosowanego mechanicznego leczenia, kwadrant po kwadrancie. FMT pozwala także na uzyskanie lepszych parametrów redukcji patogennych mikroorganizmów w poddziąsłowej florze bakteryjnej (5, 20, 24, 31). Kolejną zaletą metody FMT jest likwidacja fetor ex ore po zastosowanym leczeniu, czego nie uzyskuje się przy tradycyjnym leczeniu rozłożonym na kwadranty (32). Dzięki FMT minimalizowany jest także czas leczenia, z korzyścią zarówno dla pacjenta jak i lekarza. W niektórych przypadkach FMT zbliża się pod względem uzyskiwanych parametrów do leczenia chirurgicznego i może stanowić dla niego alternatywę (17, 30). Jednakże prawidłowe zastosowanie FMT pozwala uniknąć tego rodzaju powikłań. Jednocześnie, w celu uzyskania lepszych wyników parametrów klinicznych przede wszystkim w zakresie odbudowy przyczepu łącznotkankowego oraz głębokości kieszonek dziąsłowych, może być stosowanie antyseptyków lub chemioterapeutyków bezpośrednio do kieszonki (LDD Local Drug Delivery) (14, 34), a w niektórych uzasadnionych przypadkach, m.in.: agresywne zapalenie przyzębia, nie odpowiadająca na podstawowe leczenie przewlekła postać choroby, wskazane jest połączenie mechanicznego leczenia z antybiotykoterapią systemową, jednoskładnikową lub złożoną (22, 35, 36). Dobre rezultaty osiągnięto także przy stosowaniu mechanicznego oczyszczania w połączeniu z zażywaniem przez pacjenta podprogowej dawki doksycykliny; SDD-subantimicrobal dose doxycycline (11, 21, 26, 27). Należy także pamiętać, że osiągnięcie celu w leczeniu periodontologicznym powoduje wzrost liczby flory próchnicotwórczej (Streptoccocus mutans), co wymaga od lekarza i pacjenta jednoczesnego stosowania profilaktyki przeciwpróchnicowej (8). Na podstawie piśmiennictwa, przedstawiającego aktualny stan wiedzy można stwierdzić, że metoda FMT jest niezwykle obiecująca, zaś kolejne badania przyczynią się z pewnością do wyjaśnienia pojawiających się wątpliwości i pozwolą na optymalizacje postępowania lekarsko-stomatologicznego. 418

7 2006, LIX, 6 Alternatywa dla tradycyjnego leczenia periodontologicznego Piśmiennictwo 1. Academy Raport: Systemic Antibiotics in Periodontics., J. Periodontol., 2004, 75, Apatzidou D. A., Kinane D. F.: Quadrant root planning versus same-day full- -mouth root planning. I. Clinical findings. J.Clin. Periodontol., 2004, 31, Apatzidou D. A., Riggio M. P., Kinane D. F.: Quadrant root planning versus same-day full-mouth root planning. II. Microbiological findings. J. Clin. Periodontol., 2004, 31, Bernie K. M.: Full-mouth disinfection:an overview of research and clinical application. Hygiene Raport 2001, May, Bollen C. M., Mongardini C., Papaioannou W., van Steenberghe D., Quirynen M.: The effect of one-stage full-mouth disinfection on different intra-oral niches. Clinical and microbiological observations. J. Periodontol., 1998, 25, 1, Costeron J. W.: The role of bacterial surface sruchers in pathogenesis. Sience, 1999, 284, Darveau R. P., Tanner A., Page R. C.: The microbial challenge in periodontitis. Periodontol. 2000, 1997, 14, De Soete M., Dekeyser C., Pauwels M., Teugheles W., van Steendberghe D., Quirynen M.: Increase in cariogenic bacteria after initial periodontal therapy. J. Dent. Res., 2005, 84, 1, De Soete M.: Full mouth one stage disinfection of the oropharynx. A new treatment strategy for periodontitis. Ned. Tijdschr. Tandheelkd., 2002, 109, 11, Drisko C. H.: Trends in surgical and nonsurgical periodontal treatment. JADA, 2000, 131, Golub L. M., McNamara T. F., Ryan M. E., Kohut B., Blieden T., Payonk G., Sipos T., Baron H. J.: Adjunctive treatment with subantymicrobal doses of doxycycline: effects on gingival fluid collagenase activity and attachment loss in adult periodontitis. J. Clin. Periodontol., 2001, 28, Greenstein G.. Full-mouth therapy versus individual quadrant root planning: a critical commentary. J. Periodontol., 2002, 73, 7, Greenstein G.: Efficacy of fullmouth disinfection vs quadrant root planning. Compend Contin. Educ. Dent., 2004, 25, 5, 380-2, Herrera D., Sanz M., Jepsen S., Needleman I., Roldan S.: A systematic review on the effect of systemic antimicrobials as an adjunct to scaling and root planning in periodontitis patients. J. Clin. Periodontol., 2002, 29, 3, Iwanicka Frankowska E., Wierzbicka M., Szatko F., Pierzynowska E., Zawadziński M.: Stan zdrowia jamy ustnej polskiej populacji osób dorosłych w wieku lat w latach Stomatol. Współcz., 2003, 5, Iwanicka-Frankowska E., Wierzbicka M., Szatko F., Pierzynowska E., Zawadziński M.: Stan zdrowia jamy ustnej polskiej populacji osób dorosłych w wieku lat w ostatnim pięcioleciu. Stomatol. Współcz., 2003, 6, Koshy G., Corbert E. F., Ishikawa I.: A full-mouth disinfection approach to nonsurgical periodontal therapy prevention of reinfection from bacterial reservoirs. Periodontol. 2000, 2004, 36, Lovegrove J. M.: Dental plaque revisited: Bacteria associated with periodontal. disease. J. N. Z. Soc. Periodontol., 2004, 87, Magnusson I., Lindhe J.: Courrent concepts in diagnosis and treatment of periodontitis. Semin. Orthod., 1996, 2, 1, Mongardini C., van Steenberghe D., Dekeyser C., Quirynen M.: One stage full versus partial-mouth disinfection in the treatment of chronic adult or generalized early-onset periodontitis. I. Long-term clinical observations. J. Periodontol., 1999, 70, Nędzi-Góra M., Górska R.: Wpływ leczenia Periostatem na obraz kliniczny w przewlekłym zapaleniu przyzębia. Nowa Stomatol., 2003, 2, 24, Orti V., Jame O., Calas J., Gibert P.: Antibiotherapie et maladies parodontales (Antibiotherapy and periodontal diseases). EMC- Dentisterie, 2004, 1, Overman P. R.: Biofilm: a new view of plaque. J. Contemp. Dent. Pract., 2000, 1, 3, Papaioannou W., Bollen C. M., Quirynen M.: One-stage full-mouth disinfection to overcome intra-oral transmission of periodontopathogenes. Anaerobe 1997, 3, Petersilka G. J., Ehmke B., Flemmig T. F.: Antimicrobial effects of mechanical debridement. Periodontol. 2000, 2002, 28, Preshaw P. M., Hefi A. F., Jespen S., Etienne D., Walker C., Bradshaw M. H.: Subantimicrobal dose doxycycline as adjunctive treatment for periodonti- 419

8 A. Sender-Janeczek, N. Stawińska Czas. Stomatol., tis. A review. J. Clin. Periodontol., 2004, 31, Preshaw P. M., Hefti A. F., Novak M. J., Michalowicz B. S., Pihlstrom B. L., Schoor R., Trummel C. L., Dean J., Van Dyke T. E., Walker C. B., Bradshaw M. H.: Subantimicrobial dose doxycycline enhances the efficacy of scaling and root planning in chronic periodontitis: a multicenter trial. J. Periodontol., 2004, 75, 8, Quirynen M., Bollen C. M., Vandekerckhove B. N., Dekeyser C., Papaioannou W., Eyssen M.: Full vs. partial-mouth disinfection in the treatment of periodontal infections: short-term clinical and microbiological observations. J. Dent. Res., 1995, 74, 8, Quirynen M., De Soete M., Dierickx K., van Steenberghe D.: The intra-oral translocation of periodontopathogens jeopardises the outcome of periodontal therapy. A review of the literature. J. Clin. Periodontol., 2001, 28, Quirynen M., Mongardini C., De Soete M., Pauweles M., Coucke W., Van Eldere J., Van Steenberghe D.: The role of chlorhexidine in the one stage full-mouth disinfection treatment of patients with advanced adult periodontitis. Longterm clinical and microbiological observations. J. Clin. Periodontol., 2000, 28, Quirynen M., Mongardini C., Pauwels M., Bollen C. M., Van Eldere J., van Steenberghe D.: One stage full versus partial-mouth disinfection in the treatment of chronic adult or generalized early-onest periodontitis. II. Long-term impact on microbial load. J. Periodontol., 1999, 70, 6, Quirynen M., Mongardini C., van Steenberghe D.: The effect of 1-stage full- -mouth disinfection on oral maldor and microbial colonization of the tongue in peiodontitis. A pilot study. J. Periodontol., 1998, 69, 3, Quirynen M., Teughels W., De Soete M., Van Steenberghe D.: Topical antiseptics and antibiotics in the initial therapy of chronic adult periodontitis: microbiological aspects. Periodontol. 2000, 2002, 28, Schwach-Abdellaoui K., Vivien- Castoni N., Gurny R.: Local delivery of antimicrobial agents for the treatment of periodontal diseases. Eur. J. Pharm. Biopharm., 2000, 50, Slots J., Jorgensen M. G.: Effective, safe, practical and affordable periodontal antimicrobial therapy: where are we going, and are we there jet? Periodontol. 2000, 2002, 28, Slots J.: Selection of antimicrobial agents in periodontal therapy. J. Periodontol. Res., 2002, 37, Socransky S. S., Haffajee A. D.: Dental biofilm: difficult therapeutic targets. Periodontol. 2000, 2002, 28, Ziętek M.: Zdrowie jamy ustnej Polaków. Czas. Stomatol., 2005, LVIII, 6, Otrzymano: dnia 20.XII.2005 r. Adres autorek: Wrocław, ul. Krakowska

Ocena kliniczna Dentoseptu w całościowym odkażaniu jamy ustnej

Ocena kliniczna Dentoseptu w całościowym odkażaniu jamy ustnej Czas. Stomatol., 2010, 63, 1, 34-40 2010 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Ocena kliniczna Dentoseptu w całościowym odkażaniu jamy ustnej Clinical evaluation of Dentosept in full mouth disinfection

Bardziej szczegółowo

Kliniczna i mikrobiologiczna ocena skuteczności zmodyfikowanego protokołu odkażania jamy ustnej w leczeniu przewlekłego zapalenia przyzębia

Kliniczna i mikrobiologiczna ocena skuteczności zmodyfikowanego protokołu odkażania jamy ustnej w leczeniu przewlekłego zapalenia przyzębia J Stoma 2011, 64, 5-6: 371-384 2011 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Clinical and microbiological evaluation of the effectiveness of the modified protocol of full-mouth disinfection in

Bardziej szczegółowo

ParoCheck. Oznaczanie bakterii odpowiedzialnych za chorobę przyzębia (periopatogenów)

ParoCheck. Oznaczanie bakterii odpowiedzialnych za chorobę przyzębia (periopatogenów) ParoCheck Oznaczanie bakterii odpowiedzialnych za chorobę przyzębia (periopatogenów) JAK POWSTAJE CHOROBA PRZYZĘBIA? Zapalenie przyzębia jest chorobą infekcyjną tkanek podtrzymujących ząb. Nawet w zdrowej

Bardziej szczegółowo

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc Terapia vectorowa bezbolesny powrót przyzębia do zdrowia W terapii tej wykorzystujemy najlepszą dostępną technologię Vector Paro, która gwarantuje delikatne i bezbolesne leczenie przyczynowe oraz podtrzymujące,

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 467 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 467 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 467 SECTIO D 2005 Katedra i Zakład Periodontologii A.M. we Wrocławiu 1 Katedra i Zakład Ortopedii Szczękowej i Ortodoncji

Bardziej szczegółowo

NZOZ CENTRUM UŚMIECHU www.centrum-usmiechu.pl HIGIENA JAMY USTNEJ

NZOZ CENTRUM UŚMIECHU www.centrum-usmiechu.pl HIGIENA JAMY USTNEJ HIGIENA JAMY USTNEJ W etiopatogenezie chorób przyzębia najistotniejszą rolę odgrywają miejscowe czynniki zapaleniotwórcze: płytka bakteryjna i kamień nazębny Zapalenie dziąseł jest odwracalne, może trwać

Bardziej szczegółowo

Amerykańska Akademia Periodontologii. New Guidelines of the American Academy of Periodontology

Amerykańska Akademia Periodontologii. New Guidelines of the American Academy of Periodontology Prace poglądowe Dent. Med. Probl. 2012, 49, 1, 47 51 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Renata Górska Nowe wytyczne Amerykańskiej Akademii Periodontologii

Bardziej szczegółowo

Zachowaj zęby na więcej niż 20 lat z Straumann Emdogain

Zachowaj zęby na więcej niż 20 lat z Straumann Emdogain Informacja dla pacjenta na temat leczenia chorób przyzębia Zachowaj zęby na więcej niż 20 lat z Straumann Emdogain Ponad 2 miliony leczonych pacjentów Co wiesz na temat choroby dziąseł i przyzębia? Choroby

Bardziej szczegółowo

Ocena molekularna periopatogenów z głębokich kieszonek przyzębnych w przebiegu zaawansowanych zapaleń przyzębia

Ocena molekularna periopatogenów z głębokich kieszonek przyzębnych w przebiegu zaawansowanych zapaleń przyzębia prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2013, 50, 2, 197 204 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Magdalena Baker 1, B, D, Monika Myszko-Coelho 2, E, F, Zbigniew

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. n. med. Renata Górska konsultant krajowy ds. periodontologii

prof. dr hab. n. med. Renata Górska konsultant krajowy ds. periodontologii prof. dr hab. n. med. Renata Górska konsultant krajowy ds. periodontologii Z okazji II Światowego Dnia Zdrowia Jamy Ustnej chciałabym zwrócić Państwa uwagę na niezwykle ważny problem, który jest przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Konsultant Krajowy w Dziedzinie Periodontologii Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawski Uniwersytet Medyczny

Konsultant Krajowy w Dziedzinie Periodontologii Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawski Uniwersytet Medyczny Konsultant Krajowy w Dziedzinie Periodontologii Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawski Uniwersytet Medyczny Warszawa sluzowki@wum.edu.pl ul. Miodowa 18, 00-246 tel/fax: (22) 502-20-36; e-mail:

Bardziej szczegółowo

2 RAMOWY PROGRAM STAŻU PODYPLOMOWEGO LEKARZA DENTYSTY

2 RAMOWY PROGRAM STAŻU PODYPLOMOWEGO LEKARZA DENTYSTY Załącznik nr 2 RAMOWY PROGRAM STAŻU PODYPLOMOWEGO LEKARZA DENTYSTY Cel stażu: pogłębienie wiedzy teoretycznej oraz doskonalenie i utrwalenie praktycznych umiejętności z zakresu promocji zdrowia oraz zapobiegania,

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pacjenta. Piękny uśmiech przez całe życie.

Informacje dla pacjenta. Piękny uśmiech przez całe życie. Informacje dla pacjenta Piękny uśmiech przez całe życie. Nowoczesna profilaktyka. Piękny uśmiech przez całe życie. Profesjonalne czyszczenie zębów. Wystarczy wygodnie usiąść. Teraz możesz się szeroko uśmiechać.

Bardziej szczegółowo

Periimplantitis jest to proces zapalny toczący się wokoło

Periimplantitis jest to proces zapalny toczący się wokoło Leczenie Periimplantitis za pomocą lasera erbowo-jagowego lek. dent. Jacek Matys 1, dr n. med. Rafał Flieger 2, dr n. med. Przemysław Kopczyński 3 Periimplantitis jest to proces zapalny toczący się wokoło

Bardziej szczegółowo

Błędy w kompleksowym leczeniu zapaleń przyzębia

Błędy w kompleksowym leczeniu zapaleń przyzębia Czas. Stomat., 2005, LVIII, 11 Błędy w kompleksowym leczeniu zapaleń przyzębia Mistakes in the integrated treatment of periodontitis Tomasz Konopka, Marek Ziętek Z Katedry Periodontologii AM we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

Seria do pielęgnacji jamy ustnej TIENS

Seria do pielęgnacji jamy ustnej TIENS [bbbbbbbkkk [bbbbbbbkkk Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech Seria do pielęgnacji jamy ustnej TIENS R&D Center Product Management Dept. Znaczenie opieki stomatologicznej Czy wiesz kiedy jest dzień zdrowych zębów?

Bardziej szczegółowo

Periimplantitis przegląd piśmiennictwa w oparciu o wybrane przypadki własne

Periimplantitis przegląd piśmiennictwa w oparciu o wybrane przypadki własne Periimplantitis przegląd piśmiennictwa w oparciu o wybrane przypadki własne Periimplantitis literature review, supplemented by selected cases Autorzy_Karolina Szaniawska, Artur Rasiński, Igor Kresa, Anna

Bardziej szczegółowo

Periimplantitis jest to proces zapalny toczący się wokoło

Periimplantitis jest to proces zapalny toczący się wokoło Leczenie periimplantitis za pomocą lasera erbowo-jagowego lek. dent. Jacek Matys 1, dr n. med. Rafał Flieger 2, dr n. med. Przemysław Kopczyński 3 Periimplantitis jest to proces zapalny toczący się wokoło

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNOŚĆ LECZENIA ZĘBÓW Z ZAKAŻONYMI KANAŁAMI KORZENIOWYMI I CHOROBAMI TKANEK OKOŁOWIERZCHOŁKOWYCH

SKUTECZNOŚĆ LECZENIA ZĘBÓW Z ZAKAŻONYMI KANAŁAMI KORZENIOWYMI I CHOROBAMI TKANEK OKOŁOWIERZCHOŁKOWYCH SKUTECZNOŚĆ LECZENIA ZĘBÓW Z ZAKAŻONYMI KANAŁAMI KORZENIOWYMI I CHOROBAMI TKANEK OKOŁOWIERZCHOŁKOWYCH KRYSTYNA PIETRZYCKA OBSERWACJE WŁASNE Copyright by BESTOM DENTOnet.pl Sp. z o.o. 2011 Autor Krystyna

Bardziej szczegółowo

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu Wnioski naukowe Uwzględniając sprawozdanie oceniające PRAC w sprawie okresowych raportów o bezpieczeństwie (PSUR) dotyczących

Bardziej szczegółowo

Silna kość dla pięknych zębów

Silna kość dla pięknych zębów INFORMACJA DLA PACJENTA Rekonstrukcja kości z zastosowaniem preparatów Bio-Oss oraz Bio-Gide Silna kość dla pięknych zębów 1 Spis treści Uśmiech to najlepszy sposób na pokazanie własnych zębów 3 Jakie

Bardziej szczegółowo

leczenia chorób przyzębia

leczenia chorób przyzębia Wybrane elementy wspomagającego leczenia chorób przyzębia Selected Methods Supporting Periodontal Disease Treatment dr n. med. Wojciech Bednarz Pr a c a r e c e n z o w a n a Słowa kluczowe: choroba przyzębia,

Bardziej szczegółowo

SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ. Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech!

SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ. Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech! SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech! Znaczenie opieki stomatologicznej Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej 12 września Zęby mają wpływ na: Rozdrabnianie pokarmu Poprawność

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka próchnicy u kobiet ciężarnych zalecenia dla lekarzy stomatologów

Profilaktyka próchnicy u kobiet ciężarnych zalecenia dla lekarzy stomatologów Profilaktyka próchnicy u kobiet ciężarnych zalecenia dla lekarzy stomatologów W 2014 roku, z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej i firmy Colgate powołany został Polski Oddział Sojuszu

Bardziej szczegółowo

WDRAŻANIE PROCEDUR HIGIENICZNYCH

WDRAŻANIE PROCEDUR HIGIENICZNYCH WDRAŻANIE PROCEDUR HIGIENICZNYCH w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta Dr n.med. Grażyna Bulek-Juranek Ustalono ponad wszelką wątpliwość inicjujące tło bakteryjne chorób przyzębia i próchnicy

Bardziej szczegółowo

FLORA BEZTLENOWA KIESZONEK PRZYZĘBNYCH W ZAPALENIU PRZYZĘBIA A PORÓD PRZEDWCZESNY

FLORA BEZTLENOWA KIESZONEK PRZYZĘBNYCH W ZAPALENIU PRZYZĘBIA A PORÓD PRZEDWCZESNY MED. DOŚW. MIKROBIOL., 008, 60: 7-78 Katarzyna Betleja-Gromada, Jadwiga Banach, Alina Kaczmarek, Magdalena Mnichowska-Polanowska, Stefania Giedrys-Kalemba FLORA BEZTLENOWA KIESZONEK PRZYZĘBNYCH W ZAPALENIU

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna sepsy oferta firmy biomerieux Automatyczne analizatory do posiewów krwi Automatyczne analizatory do identyfikacji

Bardziej szczegółowo

OCENA STĘŻEŃ EGZOGLIKOZYDAZ W ŚLINIE PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁYM ZAPALENIEM PRZYZĘBIA PO LECZENIU APROTYNINĄ

OCENA STĘŻEŃ EGZOGLIKOZYDAZ W ŚLINIE PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁYM ZAPALENIEM PRZYZĘBIA PO LECZENIU APROTYNINĄ ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2007, 53, SUPPL. 3, 137 141 ANNA SKURSKA, MAŁGORZATA PIETRUSKA, ANNA BERNACZYK 1, MAŁGORZATA KNAŚ 2, JAN PIETRUSKI

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA PACJENTÓW JAK DBAĆ O GARDŁO I KRTAŃ? Przewlekły nieżyt gardła i krtani

PRZEWODNIK DLA PACJENTÓW JAK DBAĆ O GARDŁO I KRTAŃ? Przewlekły nieżyt gardła i krtani PRZEWODNIK DLA PACJENTÓW JAK DBAĆ O GARDŁO I KRTAŃ? Przewlekły nieżyt gardła i krtani 1 W codziennej praktyce lekarskiej rozróżnia się zapalenie gardła, będące procesem zapalnym, rozwijającym się bez udziału

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie testów diagnostyki mikrobiologicznej u pacjentów z chorobą przyzębia

Zastosowanie testów diagnostyki mikrobiologicznej u pacjentów z chorobą przyzębia Borgis Zastosowanie testów diagnostyki mikrobiologicznej u pacjentów z chorobą przyzębia *Agnieszka Osmólska-Bogucka Zakład Ortodoncji Instytutu Stomatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kierownik

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu, typ przedmiotu (podstawowy, kierunkowy) Stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna

Bardziej szczegółowo

Ocena występowania bakterii związanych z chorobą przyzębia w blaszce miażdżycowej naczyń wieńcowych

Ocena występowania bakterii związanych z chorobą przyzębia w blaszce miażdżycowej naczyń wieńcowych Czas. Stomat., 2005, LVIII, 5 Ocena występowania bakterii związanych z chorobą przyzębia w blaszce miażdżycowej naczyń wieńcowych Assessment of the incidence of bacteria associated with periodontal disease

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza występowania periimplantitis kliniczne obserwacje 4-letnie

Analiza porównawcza występowania periimplantitis kliniczne obserwacje 4-letnie _periimplantitis Analiza porównawcza występowania periimplantitis kliniczne obserwacje 4-letnie The compare study of the periimplantitis 4 years of clinical observation Autorzy_ Damian Dudek, Oliwia Segiet,

Bardziej szczegółowo

Badanie: Badanie stomatologiczne

Badanie: Badanie stomatologiczne Badanie: Badanie stomatologiczne Lek.dent. Katarzyna Zawadzka Gabinet stomatologiczny Gratis Konsultacja protetyczna (wliczona w cenę leczenia) Konsultacja implantologiczna (wliczona w cenę leczenia) 100

Bardziej szczegółowo

OCENA WPŁYWU PŁUKANEK MERIDOL I LISTERINE NA STAN PRZYZĘBIA OGÓLNIE ZDROWYCH OSÓB DOROSŁYCH Z PRZEWLEKŁYM ZAPALENIEM PRZYZĘBIA

OCENA WPŁYWU PŁUKANEK MERIDOL I LISTERINE NA STAN PRZYZĘBIA OGÓLNIE ZDROWYCH OSÓB DOROSŁYCH Z PRZEWLEKŁYM ZAPALENIEM PRZYZĘBIA ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2007, 53, SUPPL. 3, 28 33 EWA DOLIŃSKA, MAŁGORZATA PIETRUSKA, AGNIESZKA PANICZKO, ANNA SKURSKA, WANDA STOKOWSKA

Bardziej szczegółowo

Agresywne zapalenie przyzębia wyzwanie diagnostyczne

Agresywne zapalenie przyzębia wyzwanie diagnostyczne Borgis Agresywne zapalenie przyzębia wyzwanie diagnostyczne *Agata Orzechowska Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia, Wydział Lekarsko-Dentystyczny, Warszawski Uniwersytet Medyczny Kierownik Zakładu:

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji w STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ z ENDODONCJĄ

Program specjalizacji w STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ z ENDODONCJĄ CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ z ENDODONCJĄ Warszawa 2001 (c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 2001 Program

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 5 Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego WP i NoZ AM w Lublinie, p.o. kierownika Zakładu: Prof. dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji w PERIODONTOLOGII

Program specjalizacji w PERIODONTOLOGII CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w PERIODONTOLOGII Warszawa 2000 (c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 2000 Program specjalizacji przygotował

Bardziej szczegółowo

Laser Er:YAG - kluczowy czynnik w leczeniu periimplantitis

Laser Er:YAG - kluczowy czynnik w leczeniu periimplantitis Laser Er:YAG - kluczowy czynnik w leczeniu periimplantitis Autorzy_ Frank Liebaug i Ning Wu _Obecnie implanty stomatologiczne są powszechnie akceptowane przez pacjentów. Uchodzą za pożądaną terapię w leczeniu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK PRAKTYK PRAKTYCZNE NAUCZANIE KLINICZNE KIERUNEK LEKARSKO-DENTYSTYCZNY

DZIENNIK PRAKTYK PRAKTYCZNE NAUCZANIE KLINICZNE KIERUNEK LEKARSKO-DENTYSTYCZNY DZIENNIK PRKTYK PRKTYCZNE NUCZNIE KLINICZNE KIERUNEK LEKRSKO-DENTYSTYCZNY DZIENNIK PRKTYK kierunek lekarsko-dentystyczny Imię i nazwisko studenta PESEL Numer albumu zdjęcie Nazwa uczelni Data wystawienia

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Stomatologia zachowawcza- zajmuje się metodami zachowania naturalnych właściwości zębów, które zostały utracone na skutek działania bodźców zewnętrznych. Najgroźniejszym z nich

Bardziej szczegółowo

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Świerblewski M. 1, Kopacz A. 1, Jastrzębski T. 1 1 Katedra i

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie terapii fotodynamicznej apdt w stomatologii

Zastosowanie terapii fotodynamicznej apdt w stomatologii Wacław Steczko, Katarzyna Żurowska, Przemysław Dubis* Zastosowanie terapii fotodynamicznej apdt w stomatologii The using of the photodynamic therapy apdt in dentistry *lek. stom. Wacław Steczko, lek. stom.

Bardziej szczegółowo

Informacje o leczeniu implantologicznym

Informacje o leczeniu implantologicznym Gabinet Stomatologiczny dr Jerzy Brydak & dr Jacek Wojciechowski ul. Bagno 2 m.75, 00-112 Warszawa, Tel +48 22 624 86 35 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Bardziej szczegółowo

Halitoza przegląd piśmiennictwa

Halitoza przegląd piśmiennictwa Czas. Stomatol., 2008, 61, 11, 815-822 2008 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Halitoza przegląd piśmiennictwa Halitosis review of literature Anna Paradowska, Konstanty Sławecki Z Katedry

Bardziej szczegółowo

Kliniczna ocena stanu jamy ustnej kobiet w ciąży powikłanej cukrzycą

Kliniczna ocena stanu jamy ustnej kobiet w ciąży powikłanej cukrzycą Czas. Stomatol., 2008, 61, 8, 554-563 2008 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Kliniczna ocena stanu jamy ustnej kobiet w ciąży powikłanej cukrzycą Clinical evaluation of the oral cavity status

Bardziej szczegółowo

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem?

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem? Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem? Żylna Choroba Zakrzepowo-Zatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny ny, interdyscyplinarny problem współczesnej medycyny Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) (Deep

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

Praca w zespole stomatologicznym. Zespół stomatologiczny. ...aktywny udział asysty oszczędza do 40% czasu zabiegu... PRACA W ZESPOLE STOMATOLOGICZNYM

Praca w zespole stomatologicznym. Zespół stomatologiczny. ...aktywny udział asysty oszczędza do 40% czasu zabiegu... PRACA W ZESPOLE STOMATOLOGICZNYM ...aktywny udział asysty oszczędza do 40% czasu zabiegu... PRACA W ZESPOLE STOMATOLOGICZNYM Monika Łukomska Szymańska ( Dzieniakowski, Biskupski, Mazur ) Praca w zespole stomatologicznym Skład zespołu

Bardziej szczegółowo

Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii

Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii experience makes the difference Magdalena Władysiuk, lek. med., MBA Cel terapii w onkologii/hematologii Kontrola rozwoju choroby Kontrola objawów

Bardziej szczegółowo

PIC Polska rekomendacje weterynaryjne

PIC Polska rekomendacje weterynaryjne Choroby a Ekonomia Około 65% stad w Polsce jest zakażonych wirusem PRRS, a ponad 95% Mycoplasma hyopneumoniae (Mhp). Choroby układu oddechowego, zwłaszcza o charakterze przewlekłym, są dziś główną przyczyną

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu, typ przedmiotu (podstawowy, kierunkowy) Stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna

Bardziej szczegółowo

Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2. Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane. * Jak wykazano w testach in vitro

Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2. Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane. * Jak wykazano w testach in vitro Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2 Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane * Jak wykazano w testach in vitro Kluczowe wyzwania w procesie leczenia ran Główne wyzwanie w walce

Bardziej szczegółowo

Prof. Karina Jahnz-Różyk Wojskowy Instytut Medyczny

Prof. Karina Jahnz-Różyk Wojskowy Instytut Medyczny Prof. Karina Jahnz-Różyk Wojskowy Instytut Medyczny Przewlekła choroba układu oddechowego przebiegająca z dusznością Około 2 mln chorych w Polsce, ale tylko 1/3 jest zdiagnozowana (400-500 tys) Brak leczenia

Bardziej szczegółowo

FotoSanNewsletter. Dezynfekcja aktywowana światłem (LAD). Jaki jest obecny stan badań? LAD w periodontologii. Università La Sapienza - ROMA

FotoSanNewsletter. Dezynfekcja aktywowana światłem (LAD). Jaki jest obecny stan badań? LAD w periodontologii. Università La Sapienza - ROMA FotoSanNewsletter DROGI DENTYSTO Prosimy Cię, abyś po przeczytaniu tego Newslettera zastanowił się nad następującymi kwestiami: 1 SKUTECZNOŚĆ W PERIODONTOLOGII Czy znasz inny sposób leczenia, który po

Bardziej szczegółowo

Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej KOLDENT Warszawa, Gabinet Stomatologiczny

Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej KOLDENT Warszawa, Gabinet Stomatologiczny Lek. stomatolog Michał Szumaoski Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej KOLDENT Warszawa, Gabinet Stomatologiczny Pierwsze podsumowanie projektu badawczego: Ocena skuteczności leczenia chorób przyzębia

Bardziej szczegółowo

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia:

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia: Kwalifikacja do leczenia osteoporozy i kosztoefektywność leczenia osteoporozy w Polsce, polska wersja FRAX konferencja okrągłego stołu podczas IV Środkowo Europejskiego Kongresu Osteoporozy i Osteoartrozy

Bardziej szczegółowo

Stan uzębienia, przyzębia i higieny jamy ustnej u dzieci i młodzieży leczonych aparatami stałymi

Stan uzębienia, przyzębia i higieny jamy ustnej u dzieci i młodzieży leczonych aparatami stałymi Joanna Czaplińska Klinika Ortodoncji Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu Stan uzębienia, przyzębia i higieny jamy ustnej u dzieci i młodzieży leczonych aparatami stałymi Rozprawa

Bardziej szczegółowo

Choroby przyzębia a układ sercowo-naczyniowy kliniczna interpretacja badania stomatologicznego

Choroby przyzębia a układ sercowo-naczyniowy kliniczna interpretacja badania stomatologicznego Choroby Serca i Naczyń 2009, tom 6, nr 3, 142 146 K L I N I C Z N A I N T E R P R E T A C J A W Y N I K Ó W B A D A Ń Redaktor działu: prof. dr hab. med. Edward Franek Choroby przyzębia a układ sercowo-naczyniowy

Bardziej szczegółowo

NZOZ CENTRUM UŚMIECHU www.centrum-usmiechu.pl WYBIELANIE ZĘBÓW

NZOZ CENTRUM UŚMIECHU www.centrum-usmiechu.pl WYBIELANIE ZĘBÓW WYBIELANIE ZĘBÓW bezpieczna metoda pełna opieka PRZYCZYNY PRZEBARWIEŃ ZĘBÓW Stosowanie antybiotyków z grupy tetracyklin Przedawkowanie fluoru Niektóre choroby ogólnoustrojowe (choroby endokrynologiczne,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie małych dawek doksycykliny w leczeniu przewlekłego zapalenia przyzębia

Zastosowanie małych dawek doksycykliny w leczeniu przewlekłego zapalenia przyzębia PRACE POGLĄDOWE Dent. Med. Probl. 2009, 46, 4, 470 476 ISSN 1644 387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Stomatological Association PIOTR KONDZIELNIK 1, ŁUKASZ GILOWSKI 1, RAFAŁ WIENCH

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii

Podstawy mikrobiologii Podstawy mikrobiologii Wykład 6 Drobnoustroje o szczególnym znaczeniu w praktyce stomatologicznej Wśród bakterii tlenowych, których obecność stwierdzono w wymazach z jamy ustnej moŝna wymienić: Staphylococcus

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. 1. Wstêp... 1

Spis treœci. 1. Wstêp... 1 Spis treœci 1. Wstêp........................................................... 1 Czêœæ 1: MIKROBIOLOGIA OGÓLNA..................................... 3 2. Budowa i taksonomia bakterii.....................................

Bardziej szczegółowo

Leczenie implantoprotetyczne atroicznej żuchwy z użyciem implantów Straumann NNC oraz SP

Leczenie implantoprotetyczne atroicznej żuchwy z użyciem implantów Straumann NNC oraz SP Leczenie implantoprotetyczne atroicznej żuchwy z użyciem implantów Straumann NNC oraz SP Implantoprosthetic treatment of an atrophic mandibla with Straumann NNC and SP Autor_ Janusz Goch Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WYDZIAŁ LEKARSKO-DENTYSTYCZNY KATEDRA PROTETYKI STOMATOLOGICZNEJ ANALIZA ZMIAN WARTOŚCI SIŁY RETENCJI W TRÓJELEMENTOWYCH UKŁADACH KORON TELESKOPOWYCH Rozprawa na stopień

Bardziej szczegółowo

Przewlekłe zapalenie przyzębia a inhibitory cytokin

Przewlekłe zapalenie przyzębia a inhibitory cytokin Borgis Przewlekłe zapalenie przyzębia a inhibitory cytokin Prace oryginalne Original papers *Sylwia Małgorzata Słotwińska 1, Anna Maria Wasilewska 1, Robert Słotwiński 2, 3, Marzanna Zaleska 3 1 Zakład

Bardziej szczegółowo

Miejscowe i ogólnoustrojowe konsekwencje periodontitis i peri-implantitis. Przegląd piśmiennictwa

Miejscowe i ogólnoustrojowe konsekwencje periodontitis i peri-implantitis. Przegląd piśmiennictwa PROTET. STOMATOL., 2010, LX, 1, 44-49 Miejscowe i ogólnoustrojowe konsekwencje periodontitis i peri-implantitis. Przegląd piśmiennictwa Local and general consequences of periodontitis and peri-implantitis:

Bardziej szczegółowo

Ramowy program zajęć praktycznych dla kierunku lekarsko-dentystycznego. 1. Cel praktycznego nauczania

Ramowy program zajęć praktycznych dla kierunku lekarsko-dentystycznego. 1. Cel praktycznego nauczania Załącznik nr 2 Ramowy program zajęć praktycznych dla kierunku lekarsko-dentystycznego 1. Cel praktycznego nauczania Celem praktycznego nauczania jest pogłębienie wiedzy teoretycznej oraz doskonalenie i

Bardziej szczegółowo

Wydział Lekarski UM w Łodzi Kierunek lekarsko dentystyczny Kierunek Stomatologia Nazwa Przedmiotu Stomatologia dziecięca i profilaktyka

Wydział Lekarski UM w Łodzi Kierunek lekarsko dentystyczny Kierunek Stomatologia Nazwa Przedmiotu Stomatologia dziecięca i profilaktyka Wydział Lekarski UM w Łodzi Kierunek lekarsko dentystyczny Kierunek Stomatologia Nazwa Przedmiotu Stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna Jednostka prowadząca zajęcia Katedra i Zakład Stomatologii

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

Zalecenia w zakresie higieny jamy ustnej dla kobiet w ciąży.

Zalecenia w zakresie higieny jamy ustnej dla kobiet w ciąży. Zalecenia w zakresie higieny jamy ustnej dla kobiet w ciąży. W 2014 roku, z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej i firmy Colgate powołany został Polski Oddział Sojuszu dla Przyszłości

Bardziej szczegółowo

CHARAKTRYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTRYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTRYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Corsodyl, 0,2% w/v, płyn do stosowania w jamie ustnej 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Chlorheksydyny glukonian (Chlorhexidinum gluconatum)

Bardziej szczegółowo

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu, typ przedmiotu (podstawowy, kierunkowy) Stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna

Bardziej szczegółowo

Wpływ 0,5% jodowanego polimeru poliwinylowego na bakterie w kieszonkach przyzębnych u pacjentów z przewlekłym zapaleniem przyzębia

Wpływ 0,5% jodowanego polimeru poliwinylowego na bakterie w kieszonkach przyzębnych u pacjentów z przewlekłym zapaleniem przyzębia Wpływ 0,5% jodowanego polimeru poliwinylowego na bakterie w kieszonkach przyzębnych u pacjentów z przewlekłym zapaleniem przyzębia Influence of 0,5% povidone iodine on bacterias in periodontal pockets

Bardziej szczegółowo

Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy.

Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy. Marek Ciecierski, Zygmunt Mackiewicz, Arkadiusz Jawień Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy. Z Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej AM w Bydgoszczy Kierownik

Bardziej szczegółowo

STAN PRZYZĘBIA I WYBRANE WYKŁADNIKI STANU JAMY USTNEJ POLAKÓW W WIEKU OD 65 DO 74 LAT

STAN PRZYZĘBIA I WYBRANE WYKŁADNIKI STANU JAMY USTNEJ POLAKÓW W WIEKU OD 65 DO 74 LAT PRZEGL EPIDEMIOL 2015; 69: 643-647 Zdrowie publiczne Tomasz Konopka 1, Elżbieta Dembowska 2, Małgorzata Pietruska 3, Paweł Dymalski 4, Renata Górska 5 STAN PRZYZĘBIA I WYBRANE WYKŁADNIKI STANU JAMY USTNEJ

Bardziej szczegółowo

Wpływ jednorazowej higienizacji jamy ustnej na prozapalną odpowiedź cytokinową u pacjentów z przewlekłym umiarkowanym zapaleniem przyzębia

Wpływ jednorazowej higienizacji jamy ustnej na prozapalną odpowiedź cytokinową u pacjentów z przewlekłym umiarkowanym zapaleniem przyzębia Szkaradkiewicz Hygeia Public Health AK. Wpływ 2013, jednorazowej 48(2): 189-193 higienizacji jamy ustnej na prozapalną odpowiedź cytokinową u pacjentów... 189 Wpływ jednorazowej higienizacji jamy ustnej

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M 45)

LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M 45) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 615 Poz. 27 Załącznik B.36. LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M

Bardziej szczegółowo

DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA. Osoba kontaktowa TEL. TEL. KOM.

DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA. Osoba kontaktowa TEL. TEL. KOM. DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA Data urodzenia Wiek Waga kg Wzrost cm Leczony obszar.. Wymiary dotyczące obszaru- obwód.. Osoba kontaktowa Zawód ADRES

Bardziej szczegółowo

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Lek. Marcin Polok Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych w zakresie medycyny

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT. Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii

WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT. Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii WSKAZANIA DO LECZENIA CHIRURGICZNEGO W CHOROBACH ZAPALNYCH JELIT Zuzanna Kaszycka Klinika Chirurgii Gastroenterologicznej i Transplantologii Choroba Crohna Zapalenie przewodu pokarmowego w chorobie Crohna

Bardziej szczegółowo

Ocena kliniczna i radiologiczna leczenia chirurgicznego zlokalizowanego agresywnego zapalenia przyzębia

Ocena kliniczna i radiologiczna leczenia chirurgicznego zlokalizowanego agresywnego zapalenia przyzębia Ocena kliniczna i radiologiczna leczenia chirurgicznego zlokalizowanego agresywnego zapalenia przyzębia Opis przypadku Małgorzata Pietruska 1, 2, Magdalena Cholewa 1, Ewa Duraj 1, Anna Skurska 1, 2, Ewa

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 63/2015 z dnia 30 marca 2015 r. o projekcie programu gminy Kleszczów

Bardziej szczegółowo

Jama ustna i ustna część gardła

Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna Przedsionek Jama ustna właściwa Z przodu ograniczona przez wargi Z tyłu przez łuk językowo-migdałkowy Od dołu dno jamy ustnej Od góry podniebienie twarde i miękkie

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia

Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia Magdalena Cedzyńska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów CO-I Spotkanie współorganizatorów Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów 5 maja 2008, Centrum Onkologii-Instytut

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Glimbax, 0,74 mg/ml (0,074%), roztwór do płukania jamy ustnej i gardła (Diclofenacum) Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje

Bardziej szczegółowo

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Krzysztof Letachowicz Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Kierownik: Prof. dr hab. Marian Klinger Cewkowo-śródmiąższowe

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw 34 Poz 1462. Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii. Kod świadczenia według

Dziennik Ustaw 34 Poz 1462. Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii. Kod świadczenia według Dziennik Ustaw 34 Poz 1462 nr 5 Załącznik nr 5 Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii oraz warunki ich realizacji Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii Tabela

Bardziej szczegółowo

Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak

Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHARAKTERU WARSTWY WIERZCHNIEJ TYTANOWEGO IMPLANTU PROTETYCZNEGO NA ADHEZJĘ FLORY BAKTERYJNEJ

WPŁYW CHARAKTERU WARSTWY WIERZCHNIEJ TYTANOWEGO IMPLANTU PROTETYCZNEGO NA ADHEZJĘ FLORY BAKTERYJNEJ Polska Problemy Nauk Stosowanych, 2014, Tom 2, s. 185 190 Szczecin mgr inż. tech. dent. Tadeusz ZDZIECH a, dr Bogusław RAJCHEL b, prof. dr hab. n. tech. Maciej HAJDUGA c a Wyższa Szkoła Inżynierii Dentystycznej

Bardziej szczegółowo