1. ZARZ DZANIE PROJEKTAMI Z LOTU PTAKA. 1.1 Przes anki rozwoju wiedzy o zarz dzaniu projektami

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1. ZARZ DZANIE PROJEKTAMI Z LOTU PTAKA. 1.1 Przes anki rozwoju wiedzy o zarz dzaniu projektami"

Transkrypt

1 1. ZARZ DZANIE PROJEKTAMI Z LOTU PTAKA Projekt to problem z zaplanowanym rozwi zaniem. J. M. Juran 1.1 Przes anki rozwoju wiedzy o zarz dzaniu projektami Powstanie dyscypliny zwanej zarz dzaniem projektami wi zane jest zazwyczaj z Projektem Manhattan. Pod kryptonimem tym kry a si realizowana w USA w latach budowa pierwszej w dziejach bomby atomowej. By o to przedsi wzi cie o niespotykanej wcze niej z o ono ci, niebywale wysokich kosztach, znacznym napi ciu terminów realizacji poszczególnych zada, a tak e wyj tkowo du ym poziomie niepewno ci towarzysz cej kluczowym dzia aniom sk adowym. W a nie te cechy skupia y, jak w soczewce, najistotniejsze w a ciwo ci dzia a zorganizowanych, które przyj to nazywa projektami. Zapewne tak e i dlatego te w a nie cechy Projektu Manhattan wymusi y na zespole kieruj cym implementacj ró norodnych technik wspomagaj cych koordynacj poszczególnych dzia a realizowanych w ramach tego przedsi wzi cia. Do wiadczenia te stworzy y podwaliny pod nowoczesn wiedz o zarz dzaniu projektami. Od czasów Projektu Manhattan liczba unikalnych lub ma o powtarzalnych przedsi wzi z o onych ze znacznej liczby powi zanych ze sob operacji, które nale y wykona w okre lonym czasie, dynamicznie ro nie. Jest naturalne, e wraz ze wzrostem liczby tych przedsi wzi, ro nie tak e zapotrzebowanie na wiedz o zarz dzaniu nimi. Z kolei zespo y kieruj ce tymi przedsi wzi ciami, korzystaj c z wiedzy o zarz dzaniu projektami, jednocze nie wzbogacaj j o w asne dobre praktyki wypracowane w tym zakresie. W rezultacie, wiedza ta przypomina tocz c si po zboczu, coraz szybciej powi k- szaj c si, kul nie n. Rodowód wiedzy o zarz dzaniu projektami si ga oczywi cie okresów znacznie wcze niejszych, ni ten, w którym zosta podj ty Projekt Manhattan. Nie ulega w tpliwo ci, e realizacja takich dzie, jak piramidy w staro ytnym Egipcie, Wielki Mur w Chinach czy kampanie Aleksandra Wielkiego, wymaga a niema ych umiej tno ci praktycznych o zarz dzaniu projektami. Jednak- 13 Ksi ga1a.indb :01:38

2 e w dawniejszych czasach wiedza ta by a domen nielicznych specjalistów w zakresie budownictwa czy wojskowo ci, bazuj cych przede wszystkim na skrz tnie kultywowanym do wiadczeniu, przekazywanym z pokolenia na pokolenie i tylko nieco wzbogaconym w asnymi przemy leniami. Natomiast w ostatnim stuleciu wiedza ta sta a si powszechnie dost pna, a jej przyrost w tym zakresie przybra posta wr cz lawinow, za zawód menad era projektu zacz zalicza si na rynku pracy do najbardziej poszukiwanych. róde obecnego wzrostu zapotrzebowania na wiedz o zarz dzaniu projektami upatrywa nale y przede wszystkim w post pie technicznym stanowi - cym motor nap dowy wspó czesnej gospodarki 1. Ilustracja dynamiki tego zjawiska w wybranych krajach przedstawiona jest na rys Rysunek 1.1. Wydatki na badania i rozwój w wybranych krajach (euro na 1 mieszka ca) ród o: Eurostat: R&D expenditure. Do krajów, które mog poszczyci si najbardziej spektakularnym tempem wzrostu wydatków na badania i rozwój, spo ród krajów wymienionych na rys. 1.1 nale y Irlandia. Tempo to w wykazanym powy ej okresie wynios o rednio 11% rocznie. Post p techniczny przejawia si w szczególno ci w skracaniu cyklu ycia produktów, co z kolei prowokuje wi ksz intensywno ci zmian w jednost- 1 Zob. W. M. Grudzewski, I. K. Hejduk, Zarz dzanie technologiami, Di n, Warszawa 2008, s. 24 i nast. 14 Ksi ga1a.indb :01:38

3 kach organizacyjnych wytwarzaj cych te produkty oraz w ich otoczeniu 2. Obecnie, uruchomienie nowego produktu, do niedawna b d ce, w funkcjonowaniu przeci tnej rmy wydarzeniem nadzwyczajnym, staje si praktyk wr cz codzienn. Co wi cej, wy aniaj si nowe bran e, w których prowadzenie dzia a biznesowych odbywa si wy cznie w drodze realizacji pojedynczych, niepowtarzalnych przedsi wzi. Do takich bran nale y dzi ju nie tylko, tradycyjnie, budownictwo, ale tak e wykonywanie oprogramowania komputerowego, organizacja szkole oraz imprez czy te doradztwo biznesowe. Jednocze nie post p techniczny i technologiczny umo liwia podejmowanie przedsi wzi o nieosi galnej dotychczas pod wzgl dem zaanga owanego potencja u ludzkiego, kapita u oraz rodków technicznych skali. Przyk a- dami przedsi wzi tego rodzaju s programy kosmiczne, prace nad nowymi rodzajami uzbrojenia, czy te inicjowane, nawet w skali globalnej, dzia ania w zakresie ochrony rodowiska 3. Tego rodzaju przedsi wzi cia tworz szczególnie du e wymagania co do sprawnego zarz dzania nimi, a co za tym idzie tworz tak e popyt na wiedz w tym temacie. Zarz dzanie projektami sta o si czynnikiem g boko przekszta caj - cym wspó czesn praktyk zarz dzania jednostkami organizacyjnymi. Stewart, charakteryzuj c to zjawisko, wskazuje mi dzy innymi na takie procesy, jak 4 : Zmniejszanie si liczby kierowników redniego szczebla zast puje ich nowa klasa kierowników, a mianowicie menad erowie projektu. Rozprzestrzeniane si wiedzy o zarz dzaniu projektami poza obszary obj te tradycyjnie t dziedzin. Zmniejszaj ce si bezpiecze stwo zatrudnienia w dziedzinie realizacji projektów, bowiem ka dy ma swój pocz tek i koniec. Rosn ca rola przywództwa w kierowaniu wskutek szczególnych wymogów stawianych przed lud mi zarz dzaj cymi projektami. 2 M. Pawlak, Zarz dzanie projektami, PWN Warszawa, s Przyk adem takiego projektu o skali globalnej jest Agenda 21 przyj ta w 1992 r. na konferencji rodowisko i Rozwój w Rio de Janeiro zawieraj ca zalecenie, aby ka da jednostka samorz dowa opracowa a w asn, lokaln Agend 21, która powinna przedstawia sposób opracowania i wdra ania programów zrównowa onego rozwoju w ycie spoeczno ci lokalnych. 4 T.A. Stewart, The Corporate Jungle Spawns and New Species: The Project Manager, Fortune, July , Ksi ga1a.indb :01:38

4 Cleland oraz Ireland uzupe niaj oceny Stewarta tez g osz c, e rozwój wiedzy o zarz dzaniu projektami kszta tuje nowe paradygmaty zarz dzania, w ród których wymieniaj mi dzy innymi nast puj ce 5 : Praca organizowana jest wokó przedsi wzi wykonywanych przez zespo y pracowników pracuj cych w nieustannie zmieniaj cej si kon guracji organizacyjnej. Elementy charakterystyczne dla organizacji tradycyjnej takie, jak sztywna hierarchia organizacyjna, style zarz dzania preferuj ce komenderowanie, kontrol i procedury biurokratyczne stopniowo zanikaj. W jednostkach organizacyjnych, w których si nap dow jest praca zespo owa, struktura organizacyjna przypomina raczej sie utkan z zespoów i projektów, ani eli hierarchiczn struktur z wyra nie zaznaczonymi granicami kompetencyjnym. U ywane s ró norodne formy komunikacji elektronicznej zapewniaj ce pracownikom wszystkich szczebli wyczerpuj cy i uporz dkowany przegl d tego co si w przedsi biorstwie dzieje. Szkolenie pracowników sta o si procesem ci g ym. Nast puje intensy kacja wspó pracy pomi dzy dostawcami, odbiorcami, a nawet z konkurencj. W sposób wyra ny, aczkolwiek wywa ony, promowana jest w jednostkach organizacyjnych kultura egalitarna. Istnienie przedstawionych powy ej tendencji mo na odnotowa tak e w gospodarce polskiej. Przeprowadzone przez Todis Consulting Group badania dotycz ce wyzwa i szans, które stoj przed rmami z sektora us ug w Polsce wskazuj, e do najwi kszych wyzwa organizacyjnych przedsi biorcy zaliczaj zarz dzanie projektami (61% badanych) oraz skrócenie czasu realizacji projektów (81%). Za cele strategiczne, badane spó ki obieraj zwi k- szenie przychodów (88%) oraz podniesienie poziomu rentowno ci projektów (64%) 6. 5 D.I. Clelandand, L.R. Ireland, Project Management. Strategic Design and Implementation, McGraw Hill, New York, 2002, s Raport Professional Services Monitor 2010: zanie-projektami-najwiekszym-wyzwaniem-polskich- rm-uslugowych/todis-consulting- Group-zarzadzanie-projektami-zarzadzanie- rma/ (w dniu ). 16 Ksi ga1a.indb :01:38

5 1.2 Projekt jako rodzaj dzia ania zorganizowanego De nicja projektu Ka dy projekt stanowi bez w tpienia szczególny rodzaj dzia ania zorganizowanego zasadniczego przedmiotu nauki o zarz dzaniu 7. Co takiego wyró - nia projekty spo ród ogó u dzia a zorganizowanych? Wed ug Project Management Institute (PMI) projekt, zwany tak e przedsi - wzi ciem to tymczasowa dzia alno podejmowana w celu wytworzenia unikalnego wyrobu, dostarczenia unikalnej us ugi b d osi gni cia unikalnego rezultatu 8. W my l tej de nicji wyró nikami poj cia projekt s dwie cechy: tymczasowo oraz unikalno. Pod cech tymczasowo ci kryje si w a ciwo polegaj ca na tym, e dziaalno okre lana jako projekt ma swój pocz tek i koniec. Tymczasowo nie oznacza krótkotrwa o ci niektóre projekty trwaj latami 9. Jednak e zawsze projekt ma, zasadniczo bior c, sko czony czas trwania, nawet wtedy, gdy nie osi gni to celów, dla których go podj to. Niekoniecznie musz to by momenty okre lone sztywno, w formie dat kalendarzowych. Niekiedy mog to by momenty oznaczone jakim stanem rzeczy, na przyk ad przerwanie wa u przeciwpowodziowego w punkcie A dla oznaczenia pocz tku przedsi - wzi cia polegaj cego na wprowadzeniu stanu kl ski ywio owej na danym terenie i uruchomieniu w zwi zku z tym okre lonych przedsi wzi nadzwyczajnych albo redukcja zachorowalno ci na chorob x do poziomu k% dla oznaczenia ko ca programu szczepie ludno ci przeciwko tej chorobie. Cecha unikalno ci projektu oznacza z kolei, e dzia anie zorganizowane okrelane jako projekt odznacza si pewn niepowtarzalno ci. Takie parametry projektu, jak na przyk ad lokalizacja, czy kubatura dla budynku, charakterystyki procesu technologicznego lub konstrukcji produktu dla nowego 7 Na temat poj cia dzia anie zorganizowane zob. J. Zieleniewski, Organizacja i zarz dzanie, PWN, Warszawa, 1979, s. 202 i nast. 8 Kompendium wiedzy o zarz dzaniu projektami (A Guide to the Project Management Body of Knowledge), PMBOK Guide, MD&DC, Warszawa, 2006, s Spektakularnym przyk adem d ugo trwaj cego projektu by eksperyment prof. Francisa Everitt ze Stanford University w Kaliforni maj cy udowodni istnienie zjawiska zakrzywienia przestrzeni, którym Einstein wyja ni teoretycznie zjawisko grawitacji. Projekt rozpocz si w roku 1959, a zako czy si sukcesem w roku Trwa wi c 52 lata (zob. P. Cie li - ski, Podkr ci jak Einstein, Gazeta Wyborcza, ). 17 Ksi ga1a.indb :01:38

6 uruchomienia, scenariusz dla lmu, zawsze b d wyró nia ten okre lony projekt spo ród innych przedsi wzi danego rodzaju. Wymóg unikalno ci wskazuje, e w przypadku realizacji projektów, w znacznie mniejszym zakresie, ni to praktykuje si w przypadku dzia a powtarzalnych, mo na pos ugiwa si gotowymi szablonami dzia ania (regulaminami, instrukcjami, normami). Oznacza to z kolei, e w toku planowania, a nawet jeszcze podczas realizacji projektu, sporo rozwi za trzeba wymy la i to niekiedy, na poczekaniu. Niektórzy autorzy podaj de nicje projektu bardziej rozbudowane od przytoczonej na wst pie. Tak na przyk ad Kerzner projektem okre la przedsi wzi cie zmierzaj ce do realizacji wyznaczonego celu, wymagaj cego wykorzystania zasobów kosztowych i uj te w ramy ogranicze czasowych, kosztowych i jako - ciowych 10. Jeszcze bardziej rozwini t de nicj projektu podaj autorzy niemieccy. I tak, na przyk ad Ehrl-Gruber i Süß w ród cech wyró niaj cych projekt, sporód innych dzia a zorganizowanych, wymieniaj orientacj na cele, jednorazowo, z o ono, interdyscyplinarno, wyodr bnienie organizacyjne, znaczenie 11. Nie wydaje si zasadne, eby te wszystkie, wymienione powy ej, dodatkowe parametry uznawa za niezbywalne cechy wyró niaj ce projekt spo ród innych dzia a zorganizowanych. Przecie istot ka dego dzia ania zorganizowanego jest to, e ma ono jaki cel, e wymaga dysponowania okre lonymi zasobami, e powoduje konieczno poniesienia okre lonych nak adów i e musi spe ni okre lone wymagania jako ciowe. Wiele dzia a zorganizowanych innego rodzaju, ni projekty, równie ma cechy takie, jak z o ono, interdyscyplinarno czy znaczenie. Zarazem przyzna nale y, i akcentowanie roli wymienionych powy ej parametrów w de niowaniu tego, czym jest projekt ma pewne uzasadnienie. Cechy te bowiem, w przypadku projektu, nabieraj szczególnego znaczenia. Dotyczy to w szczególno ci roli celu jako parametru de niuj cego projekt. 10 H. Kerzner, Advanced Project Management, Wydawnictwo Helion, Gliwice, 2005, s B. Ehrl-Gruber, G.M. Süß (red.), Project Management. Efektywne Zarz dzanie przedsi - wzi ciami, WEKA, Warszawa 2001, s Ksi ga1a.indb :01:38

7 Nietrudno bowiem sobie wyobrazi, realizacj skomplikowanego niew tpliwie dzia ania zorganizowanego, jakim jest sporz dzenie sprawozdania nansowego spó ki, bez okre lania otwartym tekstem celu tego przedsi wzi - cia przez zgromadzenie wspólników. Dzieje si tak dlatego, e cele sporz - dzenia sprawozdania nansowego s w istocie dorozumiane same przez si. W zasadzie s one takie same, jak w przypadku sprawozdania zesz orocznego, a w dodatku zosta y dok adnie opisane w ustawie o rachunkowo ci tak naprawd cele te s to same dla wszystkich podmiotów sporz dzaj cych sprawozdania nansowe. Trudno natomiast wyobrazi sobie realizacj przedsi wzi cia polegaj cego na budowie systemu zasilania okre lonej miejscowo ci w wod bez precyzyjnego zde niowania celu tego przedsi wzi cia wyra onego oczekiwan ilo ci dostarczanej wody w jednostce czasu, jej jako ci, czy te pewno ci dostaw dla odbiorców zlokalizowanych na okre lonym terytorium. Jest oczywiste bowiem, e parametry budowanego systemu dostarczania wody ka dorazowo musz by dostosowane do konkretnych potrzeb i warunków lokalnych. Celu budowy omawianego systemu nie da si zde niowa powielaj c de nicj celu analogicznego przedsi wzi cia zrealizowanego w s siedztwie. Cel ten trzeba zde niowa specjalnie dla tego konkretnego projektu Interesariusze projektu Interesariusze (stakeholders) to w nomenklaturze biznesowej osoby, grupy osób lub jednostki organizacyjne, których interesy w jakikolwiek sposób powi zane s z dan spraw. W odniesieniu do projektu interesariuszami s klienci, dostawcy, partnerzy, jednostki nansuj ce projekt, kierownictwo oraz cz onkowie zespo u projektowego, kierownictwo wy szego szczebla, akcjonariusze/udzia owcy rmy realizuj cej projekt, a tak e ró norodne grupy podmiotów funkcjonuj ce w otoczeniu tego projektu takie, jak instytucje pa stwowe, konkurencja, lobby ci, czy spo eczno ci lokalne. Rozpoznanie uwarunkowa zwi zanych z interesariuszami projektu jest jednym z kluczowych zagadnie, które kierownictwo projektu powinno podj jeszcze zanim przyst pi do jego realizacji. W tym celu niezb dne jest 12 : rozpoznanie struktury zbiorowo ci interesariuszy projektu, zidenty kowanie istoty interesów poszczególnych grup interesariuszy, 12 D.I. Cleland, L.R. Ireland, op. cit. s Ksi ga1a.indb :01:38

8 okre lenie si y poszczególnych interesów, zaplanowanie, jak spe ni oczekiwania interesariuszy, dokonanie oceny, jak zachowania interesariuszy wp yn na zarz dzanie zespo em projektowym. Uwarunkowania zwi zane z interesariuszami kryj w sobie wa ne wskazówki co do de niowania celów oraz kryteriów oceny projektu, a tak e kreuj zarówno szanse, jak i zagro enia dla projektu. Niekiedy zmuszaj one do wprowadzenia w projekcie powa nych mody kacji, a nawet przes dzaj de nitywnie o jego losie Podstawowe parametry projektu Wed ug klasycznej ju de nicji Project Management Institute (PMI) zarz - dzanie projektem mo na okre li jako zastosowanie wiedzy, umiej tno ci, narz dzi i technik do dzia a sk adaj cych si na realizacj projektu w celu spe nienia wymaga projektowych 14. De nicja ta, mimo woli, mo e wywoywa wra enie, e owo formu owanie wymaga projektowych jest czym uprzednim w stosunku do zarz dzania projektem. Tak nie jest. Formu owanie wymaga projektowych bezwarunkowo powinno odby si, co prawda, w pocz tkowej fazie cyklu ycia projektu (niekiedy nawet nazywane jest procesem przedprojektowym 15 ), ale w istocie trwa ono w ci gu ca ego cyklu, podlegaj c je eli zajdzie potrzeba, odpowiednim korektom, tak e pod wp y- wem ocen i wniosków pochodz cych z zespo u projektowego. Si rzeczy jest ono zatem tak e przedmiotem zarz dzania projektem. W literaturze przedmiotu podkre la si cz sto, e zarz dzanie projektem jest pewnego rodzaju sztuk zachowania równowagi pomi dzy wymaganiami artyku owanymi przez ró ne grupy interesariuszy. Przyj cie takiej w a nie perspektywy ujmowania procesu zarz dzania projektem prowadzi do ustalenia pewnego zestawu wzajemnie powi zanych parametrów okre laj cych pod- 13 Przyk adem skutków niedoceniania konieczno ci rozpoznania uwarunkowa zwi zanych z interesariuszami projektu przed rozpocz ciem jego realizacji jest budowa obwodnicy Augustowa nad Dolin Rospudy, zablokowana przez rodowiska ekologów. Spektakularnym przyk adem projektu ca kowicie zaniechanego w bardzo zaawansowanej fazie realizacji, z powodu niedocenienia znacz cych grup interesariuszy, jest budowa elektrowni atomowej w arnowcu. 14 Kompendium wiedzy o zarz dzaniu projektami, op. cit, s Zob. PRINCE2, Crown Copyright, London, The Stationery Of ce, s Ksi ga1a.indb :01:38

9 stawowe wymogi projektowe (cele stawiane przed projektem) i tym samym stanowi cych istotne punkty odniesienia dla tego procesu. I tak, Meredith i Mantel jako podstawowe parametry charakteryzuj ce projekt wymieniaj 16 : spe nienie wymaga dotycz cych dzie a powsta ego w wyniku realizacji projektu, koszty realizacji, czas realizacji. Osi gni cie wszystkich wymienionych powy ej parametrów na za o onym poziomie wymienieni autorzy ujmuj jako cel projektu. Z kolei zestaw parametrów proponowany Lewisa (nazywany przez niego celami) obejmuje 17 : spe nienie wymaga, koszty realizacji, czas realizacji, zakres projektu. Kerzner uwa a za, e pomy lne zarz dzanie projektem mo na uzna za uwie czone sukcesem, gdy osi gane s cele projektu co do 18 : czasu, kosztów, spe nienia wymaga co do wykonawstwa/technologii, skutecznego i efektywnego wykorzystania zasobów, akceptacji przez klienta, akceptowalnego zakresu zmian, nie oddzia ywania destrukcyjnego na procesy pracy realizowane w jednostce organizacyjnej, nie naruszania wymogów kultury organizacyjnej. Natomiast PMBOK Guide, powo uj c si na praktyk zarz dzania projektami, wymienia trzy czynniki, a mianowicie: 16 J.R. Meredith i S.J. Mantel, Project Management a Managerial Approach, John Wiley & Sons, New York 2000, s J.P. Lewis, The Project Manager s Desk Refernece, Mc Graw Hill, New York, 1999 r., s H. Kerzner, Project Management A Systems Approach to Planning, Scheduling, and Controlling, John Van Nostrand Reihnhold, New York 1995 s Ksi ga1a.indb :01:38

10 zakres, czas, koszt, stanowi ce dla realizatorów projektu trudne do pogodzenia wymagania, swoiste potrójne ograniczenie przedsi wzi cia 19. Je eli w ród kryteriów uznawania parametrów projektu za podstawowe uznawa : zdolno odzwierciedlania przez parametr istotnych z punktu widzenia okre lonego grona interesariuszy warto ci (celów) projektu, wyznaczanie przez parametr klarownych, jednoznacznie zde niowanych punktów odniesienia dla zarz dzania projektem, to wydaje si, e za najbardziej kompletny z punktu widzenia tych kryteriów, a zarazem wolny od redundancji, mo na by uzna zestaw parametrów zaproponowany przez Wysockiego oraz McGary ego zawieraj cy nast puj ce parametry 20 : zakres projektu czyli okre lenie, jakie dzia ania maj by wykonane w ramach realizacji projektu (co ma by zrobione), jako projektu czyli okre lenie, jakie inherentne wymogi spe nia powinno dzie o powsta e w wyniku realizacji projektu, czas realizacji projektu czyli okre lenie terminów rozpocz cia i zako - czenia projektu, zasoby projektu czyli okre lenie sk adu zespo u realizuj cego projekt, specy kacji sprz tu, us ug, materia ów oraz rodków pieni nych niezb dnych do realizacji projektu. koszty realizacji projektu czyli okre lenie warto ci pieni nej zasobów u ytych do realizacji projektu. Zakres projektu Poj cie zakres mo na odnie zarówno do dzie a maj cego by rezultatem projektu jak i do samego procesu jego realizacji 21. Maj c na uwadze odró nianie tych znacze w pierwszym przypadku mówimy o zakresie produktu. Przez to poj cie rozumiemy ca okszta t cech dzie a, 19 Zob. Kompedium wiedzy o zarz dzaniu projektami, op. cit. s Zob. R.K. Wysocki, R.Mc Gary, Efektywne zarz dzanie projektami, Wydawnictwo Helion, Gliwice, 2005, s Kompedium wiedzy o zarz dzaniu projektami, op. cit. s Ksi ga1a.indb :01:38

11 które ma zosta wytworzone w toku realizacji projektu, funkcji i w a ciwoci, które dzie o to ma spe nia. W drugim przypadku mówimy o zakresie projektu jako ca okszta cie dzia a, które musz by wykonane, aby zosta zrealizowany produkt w okre lonym zakresie. Pomi dzy zakresem produktu a zakresem projektu istnieje zazwyczaj pewna odpowiednio, która niekiedy jest posuni ta tak daleko, e poj cia te staj si niemal e zast powalne. Odpowiednio ta polega na tym, e zakres produktu (okre lenie elementów sk adowych wytwarzanego dzie a oraz powi zania tych elementów pomi dzy sob w podzespo y, zespo y, a wreszcie w kompletny produkt nalny) determinuje niekiedy w sposób jednoznaczny zakres projektu, to jest ca okszta t dzia a sk adaj cych si na wytworzenie dzie a (dzia ania dotycz ce wytworzenia poszczególnych elementów, dzia a- nia dotycz ce powi zania tych elementów w podzespo y, zespo y, a nast pnie w ca o ). Zasadnicz sk adow okre lania zakresu projektu jest wyspecy kowanie dzia a, które powinny zosta wykonane oraz dokonanie ich systematyzacji poprzez wskazanie ró nego rodzaju powi za pomi dzy tym dzia aniami. Pomini cie w tym zestawie dzia a niezb dnych do realizacji projektu powoduje, e nie spe ni on okre lonych wymaga. Z kolei umieszczenie w zakresie projektu dzia a zb dnych powoduje obci enie bud etu projektu niepotrzebnymi wydatkami oraz skutkuje opó nieniami w realizacji projektu. Zakres projektu jest parametrem determinuj cym w znacznym stopniu warto pozosta ych parametrów projektu. I tak: Czas realizacji projektu kszta towany jest przez czas trwania wyspecy- kowanych w tej li cie dzia a. Jako projektu to tak e funkcja realizacji pewnych obj tych zakresem projektu dzia a zapewniaj cych osi gni cie wymaga stawianych przed tym projektem. Zasoby to materialne i materialne sk adowe niezb dne do realizacji dzia a okre lonych przez zakres projektu. Koszty to warto ci pieni ne zasobów u ytych do wykonania dzia a wype niaj cych zakres projektu. W tym sensie, w ród ogó u parametrów de niuj cych projekt, zakres projektu jest parametrem wiod cym. 23 Ksi ga1a.indb :01:38

12 Jako projektu Wymagania stawiane przed projektem, podobnie jak zakres projektu, s parametrem odnosz cym si zarówno do dzie a powsta ego w wyniku projektu, jak i do samego procesu jego realizacji. W pierwszym znaczeniu mówimy o jako ci produktu, czyli o tym, jakie ma by dzie o powsta e w wyniku realizacji projektu. Garvin wymienia 8 wymiarów tego parametru 22 : 1. Osi g (performance): Maksymalny zakres mo liwo ci technicznych produktu; na przyk ad przy pieszenie samochodu, liczba miejsc na stadionie, przepustowo oczyszczalni cieków. 2. W a ciwo ci (features): Charakterystyki uzupe niaj ce w stosunku do osi gu; na przyk ad promie skr tu w samochodzie, liczba punktów sprzeda y lodów na stadionie, poziom emisji przykrych woni pochodz cych z oczyszczalni. 3. Niezawodno (reliability): Zdolno do bezawaryjnego funkcjonowania mierzona na przyk ad czasem mi dzy awariami. W praktyce, zamiast mierzenia niezawodno ci, dokonywany jest cz sto pomiar zawodno ci, na przyk ad prawdopodobie stwo pojawienia si usterki, prawdopodobie stwo zawalenia si dachu nad trybunami podczas wichury, prawdopodobie stwo wyst pienia przelewów na oczyszczalni cieków wskutek nieprzewidzianego wzrostu ich dop ywu. 4. Zgodno ze standardami (conformance): dostosowanie produktu do obowi zuj cych norm; na przyk ad spe nianie przez samochód norm emisji spalin, zapewnienie ewakuacji publiczno ci zgromadzonej na stadionie w wyznaczonym przepisami czasie, zapewnienie, e cieki oczyszczone b d mia y poziom czysto ci zgodny z norm rodowiskow. 5. Trwa o (durability): zdolno produktu do spe niania funkcji w okre lonym czasie (lub ekwiwalencie czasu); na przyk ad gwarancja przejechania samochodem co najmniej km bez zmiany opon, mo no organizowania widowisk na stadionie co najmniej przez 15 lat bez generalnego remontu. 6. Dost pno serwisu (serviceability): Zdolno do usuni cia usterek w produkcie; na przyk ad serwisant pojazdu w odleg o ci nie wi kszej, ni 20 km od klienta, zapewniaj cy samochód zast pczy; mo liwo wykonywania remontu stadionu bez naruszania kalendarza imprez. 22 D.A. Garvin, Competing on Eight Dimensions of Quality, Harvard Business Review, Vol. 65, No.6, pp November-December Ksi ga1a.indb :01:38

13 7. Estetyka (aesthetics): walory zewn trzne produktu sprawiaj ce, e s one zgodne z gustem u ytkownika; na przyk ad modna linia karoserii w samochodzie, stadion dobrze wkomponowany w architektur miasta, oczyszczalnia cieków ukryta za pasem zadrzewie. 8. Reputacja (perceived quality): pogl d o jako ci produktu ukszta towany pod wp ywem wcze niejszych do wiadcze u ytkownika; na przyk ad uznana marka samochodu, wiatowej s awy projektant budowli, uzyskane od poprzednich klientów referencje rmy wykonuj cej program komputerowy. W drugim znaczeniu mówimy o jako ci procesu zarz dzania projektem, czyli w istocie o jako ci dzia a sk adaj cych si na realizacj projektu. Jest oczywiste, e jako procesu zarz dzania projektem warunkuje jako produktu. Do powszechnie znanych metodyk zarz dzania jako ci, u ytecznych tak e w zarz dzaniu projektami, zaliczy nale y metod total quality management (TQM), Six Sigma, analiz przyczyn i skutków niepowodze (Failure Mode and Effect Analysis), przegl dy projektowania (Design Reviews). The International Organization for Standarization (ISO), w ród ca ej serii standardów jako ci, opublikowa a jako standard jako ci zarz dzania projektami norm ISO Czas Czas realizacji projektu jest parametrem projektu ci le powi zanym z dziaaniami. Zarz dzanie czasem w projekcie obejmuje: okre lenie kolejno ci dzia a, szacowanie czasu trwania poszczególnych dzia a, tworzenie harmonogramów, kontrol wykonania harmonogramów. Osobliwo ci czasu jako parametru zarz dzania projektem jest to, e w przeciwie stwie do dzia a nie mo na go zatrzyma. P ynie on równomiernie i nieub aganie. Poniewa w toku realizacji projektu pewne zasoby uwi zione w projekcie (nawet w danym momencie nie pracuj ce), równie kosztuj, przeto nawet nic nie robienie w toku realizacji projektu tak e kosztuje. Zasoby Zasoby wykorzystywane w projekcie mog mie posta : ludzi, pieni dzy, 25 Ksi ga1a.indb :01:38

14 rodków trwa ych nieruchomo ci, sprz tu, rodków transportu, warto ci niematerialnych i prawnych praw intelektualnych, licencji, know-how, surowców, materia ów i pó produktów, informacji. Cech charakterystyczn zasobów jest to, e s one ograniczone, a w konsekwencji kosztuj. To powoduje potrzeb racjonalnego gospodarowania nimi. Zarz dzanie zasobami, ogólnie bior c, obejmuje: okre lenie zasobów niezb dnych do realizacji projektu; sporz dzenie kalendarza zasobów, czyli zestawienia podaj cego daty, w których poszczególne zasoby b d wykorzystywane oraz okre laj cego, przy pomocy stosownych miar, intensywno tego wykorzystania; zbilansowanie zasobów, czyli zapewnienie, e b d one dost pne w okresach okre lonych w kalendarzu zasobów. Problematyka zasobów, w odró nieniu od zagadnie dotycz cych pozosta ych podstawowych parametrów projektu, nie stanowi w zasadzie jakiego wyra nie wyodr bnionego segmentu wiedzy o zarz dzaniu projektami. W praktyce, proces zarz dzania zasobami w projekcie silnie zintegrowany jest z zarz dzaniem czasem a tak e zarz dzaniem kosztami w projekcie. Szczególnym przypadkiem, z tego punktu widzenia, jest zarz dzanie kluczowym zasobem w projekcie, jakim s ludzie. Zagadnienie zarz dzania lud - mi, oprócz wymienionych powy ej ogólnych kwestii zarz dzania zasobami, obejmuje zagadnienia swoiste dla tej kategorii zasobów, a mianowicie: tworzenie struktury organizacyjnej projektu okre lenie stanowisk, przydzia zada do stanowisk, okre lenie relacji s u bowych; kierowanie zespo em. Zagadnienia te stanowi znacz ce segmenty wiedzy o zarz dzaniu projektami. Koszty Koszty to wyra one warto ciowo zu ycie zasobów w toku realizacji projektu. Z tego powodu zarz dzanie kosztami w projekcie jest nierozerwalnie zwi zane z problematyk gospodarki zasobami. Zarz dzanie kosztami w projekcie obejmuje: szacowanie kosztów okre lanie, jakie s koszty zu ycia zasobów; 26 Ksi ga1a.indb :01:38

15 bud etowanie kosztów okre lenie zasile nansowych niezb dnych do zapewnienia dost pno ci okre lonych zasobów, zgodnie z okre lonym wcze niej kalendarzem; kontrol kosztów identy kacj odchyle kosztów faktycznie ponoszonych w toku realizacji projektu od kosztów preliminowanych w bud ecie i wp ywanie na kszta towanie si czynników powoduj cych te odchylenia (poprzez zmian bud etu albo poprzez eliminacj czynnika powoduj cego odchylenie si kosztu faktycznego od zadanego w preliminarzu bud e- towym). 1.3 Rodzaje projektów i korzystanie z wiedzy o zarz dzaniu projektami Kategorie projektów Nie ulega w tpliwo ci, e wiedza o zarz dzaniu projektami jest w znacznym stopniu wspólna dla ró nych kategorii projektów. Nie oznacza to jednak, e te same pakiety owej wiedzy s dla zarz dzania poszczególnymi kategoriami projektów jednakowo potrzebne. Korzystanie ze szczegó owej wiedzy o zarz dzaniu projektami powinno odbywa si w sposób selektywny. W dorobku wiedzy o zarz dzaniu projektami mo na znale rekomendacje ogólne, przydatne bez w tpienia dla ka dej kategorii projektów. Nale y jednak wystrzega si, eby docieraj c do wiedzy specjalistycznej, nie zagubi si w zg bianiu jej tajników w danym przypadku kompletnie nieprzydatnych. Zasadniczym warunkiem umiej tnego korzystania z wiedzy o zarz dzaniu projektami jest trafne rozpoznanie kategorii projektu, którego dany problem dotyczy. Przedstawiona w punkcie de nicja poj cia projekt pozwala terminem tym okre li wiele bardzo ró nych rodzajów dzia a zorganizowanych. Mo na je systematyzowa ze wzgl du na bardzo wiele kryteriów. Przyk adowo, Cleland oraz Ireland wymieniaj ich dwana cie 23. Przedstawione poni ej warianty systematyzacji projektów odwo uj si do trzech nast puj cych odniesie : 23 Zob. D.I. Cleland, L.R. Ireland., op. cit. s Ksi ga1a.indb :01:38

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

Projekt i etapy jego realizacji*

Projekt i etapy jego realizacji* dr Ewa Lasecka-Wesołowska esołowska,, MGPiPS Projekt i etapy jego realizacji* *Na podstawie materiałó łów w Programu Aktywizacji Obszarów Wiejskich (Lemtech Consulting/RTI) Co to jest projekt Projekt -

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym Samorządowy Program dotyczący pomocy finansowej dla gmin/miast na zakup nowych samochodów ratowniczo - gaśniczych ze sprzętem ratowniczogaśniczym zamontowanym na stałe oraz zakup sprzętu ratowniczo-gaśniczego

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Trwałość projektu co zrobić, żeby nie stracić dotacji?

Trwałość projektu co zrobić, żeby nie stracić dotacji? Trwałość projektu co zrobić, żeby nie stracić dotacji? 2 Osiągnięcie i utrzymanie wskaźników Wygenerowany przychód Zakaz podwójnego finansowania Trwałość projektu Kontrola po zakończeniu realizacji projektu

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r. Nazwa podmiotu: Stowarzyszenie Przyjaciół Lubomierza Siedziba: 59-623 Lubomierz, Plac Wolności 1 Nazwa i numer w rejestrze: Krajowy

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 3/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 29 kwietnia 2015 r.

Uchwała Nr 3/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 29 kwietnia 2015 r. Uchwała Nr 3/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie zatwierdzenia Systematyki kryteriów wyboru projektów

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych Wyciąg z Uchwały Rady Badania nr 455 z 21 listopada 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchwała o poszerzeniu możliwości

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Załącznik nr 1 do Zarządzenia Wójta Gminy Ułęż nr 21 z dnia 14 maja 2014r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Spis treści Użyte pojęcia i skróty...

Bardziej szczegółowo

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera.

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera. Pytanie nr 1 Bardzo prosimy o wyjaśnienie jak postrzegają Państwo możliwość przeliczenia walut obcych na PLN przez Oferenta, który będzie składał ofertę i chciał mieć pewność, iż spełnia warunki dopuszczające

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej polegającej na rozwoju działalności gospodarczej Lp. 1. 2. 3. 4. Nazwa kryterium Liczba miejsc pracy utworzonych w ramach operacji i planowanych do utrzymania przez okres nie krótszy niż 3 lata w przeliczeniu

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt.

1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt. 1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt.) b) produkt i najważniejsze parametry oraz metodyki

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

ruchu. Regulując przy tym w sposób szczegółowy aspekty techniczne wykonywania tych prac, zabezpiecza odbiorcom opracowań, powstających w ich wyniku,

ruchu. Regulując przy tym w sposób szczegółowy aspekty techniczne wykonywania tych prac, zabezpiecza odbiorcom opracowań, powstających w ich wyniku, UZASADNIENIE Projekt rozporządzenia jest wypełnieniem delegacji ustawowej zapisanej w art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php? 1 z 6 2013-10-03 14:58 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?id=221 Szczecin: Usługa zorganizowania szkolenia specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

Matematyka-nic trudnego!

Matematyka-nic trudnego! Dział II Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia Usługa zarządzania projektem, w charakterze Specjalisty ds. przygotowania wniosków o płatność, w ramach projektu pn.: Matematyka-nic trudnego!

Bardziej szczegółowo

Kontrola na miejscu realizacji projektu Procedury i zarządzanie projektem Archiwizacja

Kontrola na miejscu realizacji projektu Procedury i zarządzanie projektem Archiwizacja 1 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 Kontrola na miejscu realizacji projektu Procedury i zarządzanie projektem Archiwizacja 2 Procedury, do których posiadania i stosowania Beneficjent

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja podstawowych faz procesu bud etowania cego zaspokajaniu potrzeb spo eczno ci lokalnych za enia teoretycznego modelu referencyjnego

Identyfikacja podstawowych faz procesu bud etowania cego zaspokajaniu potrzeb spo eczno ci lokalnych za enia teoretycznego modelu referencyjnego dr Artur J. Ko uch Identyfikacja podstawowych faz procesu bud etowania cego zaspokajaniu potrzeb spo eczno ci lokalnych za enia teoretycznego modelu referencyjnego UR w Krakowie Ka de zorganizowane dzia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 68

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Załącznik do uchwały KNF z dnia 2 października 2008 r. ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Reklama i informacja reklamowa jest istotnym instrumentem komunikowania się z obecnymi jak i potencjalnymi klientami

Bardziej szczegółowo

Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012; data zamieszczenia: 15.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012; data zamieszczenia: 15.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi 1 z 5 2012-03-15 12:05 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pupgdynia.pl Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012;

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym W ciągu ostatnich lat Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zintensyfikował działania nadzorcze w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego w Polsce,

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT

ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT 1 Centrum Doradztwa Unijnego Wioletta Piotrowska Tarapacz, Jacek Frankowski s.c. 61-815 Poznań, ul. Ratajczaka 26/3, Poznań, 16.10.2013 ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT CENTRUM DORADZTWA UNIJNEGO S.C. zaprasza

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG LP Działanie Poprzednie brzmienie Aktualne brzmienie 1. 1.4-4.1 Projekt obejmuje badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz zakłada wdroŝenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty Taniej z Energą

Regulamin oferty Taniej z Energą Regulamin oferty Taniej z Energą ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Niniejszy Regulamin określa zasady i warunki skorzystania z oferty Taniej z Energą (zwanej dalej Ofertą) dla Odbiorców, którzy w okresie

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie

Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie 1. 5.3.4 Oś 4 Leader Poziom wsparcia Usunięcie zapisu. Maksymalny

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA Załącznik do Zarządzenia Wójta Gminy Limanowa nr 78/2009 z dnia 10 grudnia 2009 r. REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

Bardziej szczegółowo

II. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA 1. Nazwa nadana zamówieniu przez zamawiającego: wykonanie koncepcji rozwoju hurtowni danych Publicznych Służb Zatrudnienia

II. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA 1. Nazwa nadana zamówieniu przez zamawiającego: wykonanie koncepcji rozwoju hurtowni danych Publicznych Służb Zatrudnienia OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU usługa I. ZAMAWIAJĄCY 1. Nazwa i adres: Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich,, woj. mazowieckie, nr tel. 022 237 00 00, nr fax: 022 237 00 99 2. Adres strony internetowej zamawiającego:

Bardziej szczegółowo

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą U M O W A zawarta w dniu pomiędzy: Miejskim Centrum Medycznym Śródmieście sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Próchnika 11 reprezentowaną przez: zwanym dalej Zamawiający a zwanym w dalszej części umowy

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 1 / 7 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:161398-2016:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy

Bardziej szczegółowo

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7. Warszawa: Organizacja cyklu wyjazdów informacyjnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM) w roku 2010 Numer ogłoszenia: 34595-2010; data zamieszczenia: 19.02.2010

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Regulamin Pracy Komisji Rekrutacyjnej w Publicznym Przedszkolu Nr 5 w Kozienicach

Regulamin Pracy Komisji Rekrutacyjnej w Publicznym Przedszkolu Nr 5 w Kozienicach Regulamin Pracy Komisji Rekrutacyjnej w Publicznym Przedszkolu Nr 5 w Kozienicach Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm.),

Bardziej szczegółowo

DZIENNICZEK PRAKTYKI ZAWODOWEJ

DZIENNICZEK PRAKTYKI ZAWODOWEJ DZIENNICZEK PRAKTYKI ZAWODOWEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ HOTELARSKO TURYSTYCZNYCH im. WŁADYSŁAWA ZAMOYSKIEGO w ZAKOPANEM ul. Partyzantów 1/5, 34-500 Zakopane Typ szkoły: TECHNIK INFORMATYK 312[01] (Imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 (wybrane artykuły regulujące przepisy o cenach transferowych) Dział IIa Porozumienia w sprawach ustalenia cen transakcyjnych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr VI/17/2015 Rady Gminy w Jedlińsku z dnia 27 marca 2015 roku

UCHWAŁA Nr VI/17/2015 Rady Gminy w Jedlińsku z dnia 27 marca 2015 roku UCHWAŁA Nr VI/17/2015 Rady Gminy w Jedlińsku z dnia 27 marca 2015 roku w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałaniu Narkomanii na lata 2015-2018 Na podstawie art. 10 ust 2 i 3 ustawy z dnia 29

Bardziej szczegółowo

Warszawa: Dostawa kalendarzy na rok 2017 Numer ogłoszenia: 41127-2016; data zamieszczenia: 15.04.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy

Warszawa: Dostawa kalendarzy na rok 2017 Numer ogłoszenia: 41127-2016; data zamieszczenia: 15.04.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Strona 1 z 5 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.knf.gov.pl/o_nas/urzad_komisji/zamowienia_publiczne/zam_pub_pow/index.html Warszawa:

Bardziej szczegółowo

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR.

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR. 1 Ocena formalna. Prowadzona jest przez CDR/WODR i odpowiada na pytania: 1. Czy wniosek zosta z ony przez partnera SIR. Negatywna ocena tego punktu skutkuje odrzuceniem wniosku? 2. Czy wniosek zosta z

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr 103/2012 Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 19 czerwca 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO MÓDL SIĘ TAK, JAKBY WSZYSTKO ZALEśAŁO OD

Bardziej szczegółowo

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej swoich członków. Do prowadzenia swych spraw stowarzyszenie może zatrudniać pracowników, w tym swoich

Bardziej szczegółowo

Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina

Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina Załącznik Nr 1 Do zarządzenia Nr 92/2012 Prezydenta Miasta Konina z dnia 18.10.2012 r. Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina Jednostką dominującą jest Miasto Konin (Gmina Miejska

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 16 stycznia 2014 r. Poz. 79 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 10 stycznia 2014 r.

Warszawa, dnia 16 stycznia 2014 r. Poz. 79 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 10 stycznia 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 stycznia 2014 r. Poz. 79 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 10 stycznia 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Centralnego

Bardziej szczegółowo

Kontrakt Terytorialny

Kontrakt Terytorialny Kontrakt Terytorialny Monika Piotrowska Departament Koordynacji i WdraŜania Programów Regionalnych Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 26 pażdziernika 2012 r. HISTORIA Kontrakty wojewódzkie 2001

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE Zamawiający: Rudniki, dnia 10.02.2016 r. PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z planowaną realizacją projektu pn. Rozwój działalności

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 28-42, 00-272 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. +48 22 596 67 11, faks +48 22 596 67 20.

I. 1) NAZWA I ADRES: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 28-42, 00-272 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. +48 22 596 67 11, faks +48 22 596 67 20. Warszawa: dostawa toreb i kubków papierowych z logo Muzeum Warszawy Numer ogłoszenia: 66360-2016; data zamieszczenia: 23.03.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe.

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.01.01.01 GEODEZYJNA OBSŁUGA BUDOWY

SPECYFIKACJA TECHNICZNA D.01.01.01 GEODEZYJNA OBSŁUGA BUDOWY GEODEZYJNA OBSŁUGA BUDOWY 1. Wstęp 1.1. Przedmiot ST. Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z geodezyjną obsługą w związku z wykonaniem

Bardziej szczegółowo

Paweł Selera, Prawo do odliczenia i zwrotu podatku naliczonego w VAT, Wolters Kluwer S.A., Warszawa 2014, ss. 372

Paweł Selera, Prawo do odliczenia i zwrotu podatku naliczonego w VAT, Wolters Kluwer S.A., Warszawa 2014, ss. 372 Paweł Selera, Prawo do odliczenia i zwrotu podatku naliczonego w VAT, Wolters Kluwer S.A., Warszawa 2014, ss. 372 I Odliczenie i zwrot podatku naliczonego to podstawowe mechanizmy funkcjonowania podatku

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. PROJEKT w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl 1 z 6 2012-03-08 14:33 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gddkia.gov.pl Rzeszów: Wynajem i obsługa przenośnych toalet przy drogach

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1253 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 13 sierpnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2012 DO 31.12.2012

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2012 DO 31.12.2012 Ul. Kazimierza Wielkiego 9, 47-232 Kędzierzyn-Koźle INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2012 DO 31.12.2012 Kędzierzyn-Koźle dnia 31.03.2013 r. Stosownie do postanowień art.

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT Szanowni Państwo! Prowadzenie działalności w branży energetycznej wiąże się ze specyficznymi problemami podatkowymi, występującymi w tym sektorze gospodarki.

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

z dnia Rozdział 1 Przepisy ogólne

z dnia Rozdział 1 Przepisy ogólne U S T AWA Projekt z dnia 26.11.2015 r. z dnia o szczególnych zasadach zwrotu przez jednostki samorządu terytorialnego środków europejskich uzyskanych na realizację ich zadań oraz dokonywania przez nie

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach.

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. 1 PROJEKTY KOSZTOWE 2 PROJEKTY PRZYCHODOWE 3 PODZIAŁ PROJEKTÓW ZE WZGLĘDU

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.koweziu.edu.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.koweziu.edu.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.koweziu.edu.pl Warszawa: Produkcja 12 odcinków filmu animowanego na potrzeby projektu współfinansowanego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 523/2009 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 20.04.2009r.

UCHWAŁA Nr 523/2009 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 20.04.2009r. UCHWAŁA Nr 523/2009 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 20.04.2009r. druk nr 478a w sprawie połączenia gminnych instytucji kultury: Miejskiego Centrum Kultury i Informacji Międzynarodowej w Radomiu oraz Klubu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 12 lutego 2016 r. Poz. 683 UCHWAŁA NR XIX/105/2016 RADY GMINY BIAŁACZÓW w sprawie przyjęcia Regulaminu określającego zasady finansowani zadań z zakresu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ

REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ Warszawa kwiecień 2013 Przyjęty na XXV Walnym Zgromadzeniu ZBP w dniu 18 kwietnia 2013 r. 1. Komisja Etyki Bankowej, zwana dalej Komisją, działa przy Związku Banków Polskich

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 144/2015 Wójta Gminy Tczew z dnia 27.08.2015 r.

Zarządzenie Nr 144/2015 Wójta Gminy Tczew z dnia 27.08.2015 r. Zarządzenie Nr 144/2015 Wójta Gminy Tczew z dnia 27.08.2015 r. Tczew. w sprawie wprowadzenia zasad utrzymania placów zabaw stanowiących własność Gminy Na podstawie art.30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Numer ogłoszenia: 466942-2013; data zamieszczenia: 15.11.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Numer ogłoszenia: 466942-2013; data zamieszczenia: 15.11.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: http://www.pila.sr.gov.pl/ Piła: Ubezpieczenie mienia, odpowiedzialności cywlinej i następstw nieszczęśliwych

Bardziej szczegółowo

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego U M O W A nr RP -.. o dofinansowanie bezrobotnemu podjęcia działalności gospodarczej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie społeczne pracownika

Zabezpieczenie społeczne pracownika Zabezpieczenie społeczne pracownika Swoboda przemieszczania się osób w obrębie Unii Europejskiej oraz możliwość podejmowania pracy w różnych państwach Wspólnoty wpłynęły na potrzebę skoordynowania systemów

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

Rachunek zysków i strat

Rachunek zysków i strat Rachunek zysków i strat Pojęcia Wydatek rozchód środków pieniężnych w formie gotówkowej (z kasy) lub bezgotówkowej (z rachunku bankowego), który likwiduje zobowiązania. Nakład celowe zużycie zasobów w

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 04.2016 Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pabianicach z dnia 14 stycznia 2016

Zarządzenie Nr 04.2016 Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pabianicach z dnia 14 stycznia 2016 GOPS.010.04.2016 Zarządzenie Nr 04.2016 Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pabianicach z dnia 14 stycznia 2016 w sprawie Regulaminu okresowej oceny pracowników samorządowych zatrudnionych

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR

KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR Załącznik nr 3 do Regulaminu Rady A. część ogólna - operacje inne niż granty Karty oceny zgodności z LSR PIECZĘĆ LGD NUMER WNIOSKU NADANY PRZEZ LGD KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR DATA ZŁOŻENIA WNIOSKU WERSJA

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY UDZIELANIA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH w Powiatowym Urzędzie Pracy w Pile

PROCEDURY UDZIELANIA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH w Powiatowym Urzędzie Pracy w Pile Załącznik do Zarządzenia Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy nr 8.2015 z dnia 09.03.2015r. PROCEDURY UDZIELANIA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH w Powiatowym Urzędzie Pracy w Pile I. Procedury udzielania zamówień publicznych

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Warszawa: Dostawa materiałów i wypełnień stomatologicznych dla Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: ops-targowek.waw.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: ops-targowek.waw.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: ops-targowek.waw.pl Warszawa: przeprowadzenie szkolenia realizowanego w ramach projektu Aktywny Targówek

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH Opracowano na podstawie następujących aktów prawnych: - rozdział 3a Karty Nauczyciela, ustawa

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław FUNDACJA Kocie Życie Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2012 do 31.12.2012 1 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS I. RACHUNEK WYNIKÓW II. INFORMACJA DODATKOWA

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: zrd.poznan.pl; bip.poznan.

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: zrd.poznan.pl; bip.poznan. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: zrd.poznan.pl; bip.poznan.pl Poznań: Dostawa w formie leasingu operacyjnego fabrycznie nowej frezarki

Bardziej szczegółowo