PRZECIWDZIAŁANIE PRZEMOCY W RODZINIE ROLA PROFESJONALISTÓW PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRZECIWDZIAŁANIE PRZEMOCY W RODZINIE ROLA PROFESJONALISTÓW PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ"

Transkrypt

1 Nowiny Lekarskie 2013, 82, 3, MARIA BISKUPSKA PRZECIWDZIAŁANIE PRZEMOCY W RODZINIE ROLA PROFESJONALISTÓW PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ PREVENTING HOME VIOLENCE THE ROLE OF PROFESSIONALS IN PRIMARY HEALTH CARE Wydział Nauk o Zdrowiu Katedra i Zakład Profilaktyki Zdrowotnej Pracownia Pielęgniarstwa Społecznego Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Kierownik: dr n. biol. Dorota Talarska Streszczenie Przemoc w rodzinie jest w naszym kraju wciąż bardzo trudnym do rozwiązania problemem społecznym. W ostatnich latach pojawiło się jednak wiele publikacji i nowych aktów prawnych omawiających przemoc i dających nadzieję na podjęcie skutecznych działań ograniczających to zjawisko. Celem pracy jest przybliżenie problemu przemocy w rodzinie, omówienie przemocy w świetle aktów prawnych i wskazanie działań możliwych do podjęcia przez pracowników podstawowej opieki zdrowotnej. Analiza fachowego piśmiennictwa wskazuje na konieczność skoordynowanego udziału wielu służb, także pracowników ochrony zdrowia. Dla podjęcia skutecznych działań ograniczających przemoc niezbędne jest zapoznanie tych pracowników i całego społeczeństwa z rozwiązaniami prawnymi i sumienne stosowanie opracowanych procedur. SŁOWA KLUCZOWE: przemoc, rodzina, podstawowa opieka zdrowotna. Abstract Home violence is still a very difficult social problem in our country. In the last years there have appeared new publications and new laws raising the problem of violence and giving hope to start effective steps to limit this. The aim of the publication is shedding the light into the problem of home violence, discussing violence in reference to laws and giving instructions to the primary health care emploees in order to do anything that is possible. The analysis of the professional publications indicates that there is a necessity to coordinate actions of a few units as well as healthcare staff. In order to start effective acting which limits violence it is obligatory to inform the staff and the whole of society about law regulations as well to conscientiously apply them. KEY WORDS: violence, family, primary health care. Wstęp W związku z powtarzającymi się aktami przemocy, a także w związku z pojawieniem się nowych rozwiązań prawnych dotyczących przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie temat przemocy domowej jest ostatnio dość często podejmowany zarówno w popularnych mediach, jak i opracowaniach naukowych. W dostępnym piśmiennictwie można spotkać wiele jej definicji. Według Mellibrudy przemoc to działania lub rażące zaniedbania dokonywane przez jednego z członków rodziny przeciwko pozostałym, wykorzystujące istniejącą lub stworzoną przez okoliczności przewagę sił lub władzy i powodujące u ich ofiar szkody lub cierpienie godzące w ich prawa lub dobra osobiste, a w szczególności w ich życie lub zdrowie fizyczne i psychiczne [1]. W Polsce zjawisko przemocy jest prawdopodobnie dość powszechne, jednak nie jest łatwo oszacować jego rzeczywiste rozmiary, bo przemoc odbywa się zwykle w zamkniętym kręgu rodziny, jest ukrywana, a ofiary przemocy ujawniają wstydliwy problem dopiero w obliczu zagrożenia zdrowia i życia. Głównym i siłą rzeczy niepełnym źródłem informacji są wobec tego niebieskie karty wypełniane przez policjantów w trakcie interwencji domowych. Zgodnie z danymi opracowanymi na bazie tych dokumentów najczęstszymi ofiarami przemocy są kobiety, a najczęstszymi sprawcami mężczyźni. Liczba ofiar przemocy domowej w ostatnich latach spada, ale jest to zjawisko niedoszacowane i wciąż potrzebne jest podejmowanie działań informujących profesjonalistów i całe społeczeństwo o jego rozmiarze. Liczba ofiar zarówno ogółem, jak i w poszczególnych grupach kobiet, mężczyzn, dzieci do lat 13 i małoletnich w wieku lat spadła. Spada także liczba sprawców przemocy domowej zarówno ogółem, jak i w podgrupach kobiet, mężczyzn i nieletnich. Liczba przeprowadzonych interwencji policji pozostaje ogółem na tym samym poziomie, obniża się natomiast w zakresie tych dotyczących przemocy w rodzinie. W związku z faktem, że alkohol często towarzyszy zjawisku przemocy, dostępne są także dane dotyczące sprawców przemocy działających pod wpływem alkoholu [2]. Dopóki mamy świadomość, że problem przemocy wciąż istnieje, istotne jest podejmowanie kroków umożliwiających prawidłowe jej rozpoznawanie, usprawnienie działań podejmowanych przez przedstawicieli róż-

2 Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie rola profesjonalistów podstawowej opieki zdrowotnej 247 nych instytucji w środowisku lokalnym i tworzenie warunków do systemowego modelu pracy z rodziną. Wśród instytucji działających w środowisku, diagnozujących rodzinę i podejmujących profesjonalne czynności, obok policji należy wymienić ośrodki pomocy społecznej, gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych, kuratorów sądowych, organizacje pozarządowe, także profesjonalistów pracujących w ramach ochrony zdrowia, zwłaszcza podstawowej opieki zdrowotnej. Rozpoznawanie sytuacji zdrowotnej i socjalnej jednostki, rodziny i większych zbiorowości połączonych podobnymi warunkami środowiskowymi jest jednym z najważniejszych zadań podstawowej opieki zdrowotnej [3], bo jest ona pierwszym poziomem kontaktu pacjenta z systemem ochrony zdrowia, który doprowadza opiekę zdrowotną możliwie jak najbliżej miejsca, gdzie ludzie mieszkają i pracują [4]. Specyfika pracy w podstawowej opiece zdrowotnej daje więc jej pracownikom możliwość nawiązania z rodziną bardzo bliskiego kontaktu, zdobycie zaufania i stawianie dogłębnej i stale weryfikowanej diagnozy, bez której nie jest możliwe zaplanowanie i zrealizowanie profesjonalnej opieki. Działania służb i instytucji zajmujących się pomocą rodzinie wciąż wydają się zbyt mało skoordynowane, a współpraca wymaga dopracowania. Dane są gromadzone w formie szczątkowej przez różne instytucje i służby, a powinny być zbierane według ujednoliconej metodologii. Profesjonaliści pracujący na co dzień z rodziną mają prawdopodobnie zbyt małą wiedzę, zbyt niskie kompetencje i za mało czasu, aby efektywnie pracować w sytuacji przemocy. Konieczne jest wobec tego podjęcie kształcenia, przekazywanie niezbędnej wiedzy o przemocy w rodzinie oraz o procedurach i działaniach, jakie należy podjąć w przypadku zaistnienia podejrzenia, że przemoc ma miejsce. Dużym problemem jest brak wiedzy społeczeństwa na temat możliwości otrzymania pomocy w sytuacji zaistnienia przemocy oraz brak wiary w skuteczność tej pomocy. Klient przychodzi do pomocy społecznej po zasiłki, a nie po pomoc w rozwiązaniu problemu. Sam problem diagnozowany jest późno, czasami w sytuacji, kiedy jest bardzo trudny do rozwiązania: kiedy zdarza się tragedia. Istnieje więc także potrzeba podjęcia systemowych działań mających na celu edukację społeczeństwa o zjawisku przemocy w rodzinie, jego rozpoznaniu oraz aktach prawnych, w oparciu o które podejmuje się działania. Celem pracy jest przybliżenie problemu przemocy w rodzinie, omówienie przemocy w świetle aktów prawnych i wskazanie działań możliwych do podjęcia przez pracowników podstawowej opieki zdrowotnej. Charakterystyka zjawiska przemocy w rodzinie Obok teoretycznych podstaw zjawiska przemocy psychologowie wydają coraz więcej publikacji wprowadzających profesjonalistów w problematykę przemocy w sposób praktyczny, umożliwiających skuteczne, bezpieczne, zgodne z prawem interwencje. Pracownicy ochrony zdrowia mający bezpośredni kontakt z pacjentami w środowisku powinni przyswoić podstawowe pojęcia na temat form przemocy i charakterystyki tego zjawiska, aby podjąć szybkie i skuteczne działania. Wśród form przemocy najczęściej spotykamy przemoc gorącą, u której podstaw leży furia, zjawisko pękania tamy emocjonalnej, uruchamiające agresywne zachowanie. Furia najczęściej rozładowuje się w aktach bezpośredniej agresji fizycznej i psychicznej, towarzyszą jej pragnienie wywołania cierpienia i spowodowania szkód. Sprawca tej formy przemocy często przeżywa poczucie winy, próbuje naprawiać szkody, jednak przemoc domową charakteryzują się najczęściej wielokrotne, powracające akty przemocy. Przemoc chłodna wydaje się spokojniejsza, ale często ukrywa silne emocje. Sprawca realizuje specyficzny scenariusz przemocy, a zmierzając do celu potrafi wtargnąć na wewnętrzne terytorium psychiczne swojej ofiary. Człowiek realizujący chłodną przemoc jest zwykle nieświadomy szkodliwości swoich zachowań, znajduje dla nich uzasadnienie, jest przekonany, że cierpienie jest zadawane dla dobra ofiary. Czasami istnieje też wsparcie kulturowe dla tej formy przemocy przemoc w stosunku do kobiet i dzieci była akceptowana przez wieki. Bite kobiety podejmują szereg, niestety zwykle nieskutecznych działań obronnych, wśród których można wymienić: rozmowę ze sprawcami, uzyskiwanie obietnic poprawy, straszenie sprawców, ukrywanie się, obronę pasywną, unikanie ataku, walkę obronną i strategie poniżające, gdzie pozwalanie na pozbawienie godności ma złagodzić agresję sprawcy. Przemocy fizycznej zwykle towarzyszy przemoc psychiczna, pod wpływem której ofiara jest w stanie nieustannego wyczerpania, jej energię pochłania konieczność ukrywania strachu, gniewu, rozpaczy, objawów wyśmiewanych i karanych przez sprawcę. Wyróżnia się trzy fazy cyklu przemocy narastanie napięcia, gwałtowną przemoc i miodowy miesiąc, który jest powrotem do stanu pokoju i miłości sprzed agresji i powoduje nierzadko wycofanie przez ofiary oskarżeń w stosunku do sprawcy. Po miodowym miesiącu przemoc jednak wraca, trwa często gwałtowniej i dłużej. U ofiary przemocy pojawia się w końcu zespół zaburzeń stresu pourazowego i postępuje proces wiktymizacji zmieniający poczucie tożsamości, utrudniający i pogłębiający trudności w relacjach z otoczeniem oraz pomniejszający nadzieję na poprawę sytuacji i poczucie godności, czasami prowadzący do desperackich, a nawet samobójczych czynów [5, 6]. W piśmiennictwie znajdujemy wiele informacji na temat diagnozy w pracy z rodziną w środowisku w sytuacji zdrowia i choroby. Bezrobocie, niski poziom wykształcenia, niepełność rodziny, zaniedbania higieniczne, używki, uzależnienia, niski status socjoekonomiczny, słabe więzi emocjonalne, słabe więzi poza rodziną, konflikty, izolacja społeczna to cechy, które każą profesjonaliście być szczególnie uważnym, bo są to sytuacje niekorzystne, dezorganizujące proces kontrolowania zdrowia. Badanie wydolności opiekuńczo-pielęgnacyjnej rodziny daje osobie pracującej z rodziną, wielokrotnie

3 248 bywającej w jej domu możliwość szczegółowej oceny relacji. Obok struktury, sprawności fizycznej i psychicznej członków rodziny ocenia się ich sytuację bytową i funkcjonowanie społeczne oraz wiedzę i umiejętności. Ostatnią, najtrudniejszą do oceny, a tak ważną kategorią deficytu opieki w rodzinie jest właśnie sytuacja słabych więzi lub patologicznych relacji opiekuńczych między członkami rodziny. Najtrudniejsze interwencje dotyczą znęcania moralnego, fizycznego, wykorzystywania seksualnego, maltretowania. Pracownik ma jednak obowiązek odnotowania i zgłaszania takich faktów władzom porządkowym. Brak interwencji może pogłębiać negatywne zachowania, do tragicznych następstw włącznie [7, 8]. Szczególnie trudną sytuacją jest przemoc wobec dzieci. Danuta Morawska daje wiele wskazówek dotyczących diagnozowania tego zjawiska. Jest to szczególnie istotne w pracy pracowników podstawowej opieki zdrowotnej, bowiem każdy z nich spotyka dzieci w różnym wieku, w różnych miejscach w gabinecie, w domu, w szkole. Umożliwia to zarejestrowanie niepokojących objawów, szybką diagnozę i podjęcie skutecznych działań. Różne formy przemocy mogą się manifestować w danych z wywiadu, w objawach somatycznych i w zachowaniu młodego człowieka. I tak dziecko zaniedbane może mieć dużą absencję w szkole, bywać w gabinecie medycznym z powodu niespecyficznych dolegliwości, mogą występować wyraźne symptomy zaniedbań, niski standard mieszkania, nadużywanie alkoholu. Wśród objawów somatycznych pojawić się może głód, odwodnienie, zaniedbania higieniczne, zarażenia pasożytami, uszkodzenia skóry, nieodpowiednie, brudne ubranie. W zachowaniu powinno zwrócić uwagę wczesne przychodzenie, późne opuszczanie szkoły, zmęczenie, proszenie o jedzenie i jego kradzież, zachowania zbliżone do dorosłych, używanie alkoholu, narkotyków. Również przemoc psychiczna i emocjonalna mają charakterystyczne, możliwe do zaobserwowania objawy. W wywiadzie obserwuje się postrzeganie przez rodziców dziecka jako odmienne, rodzice w stosunku do dziecka mają nieodpowiednie do wieku oczekiwania, istnieją zanotowane w przeszłości incydenty fizycznej i psychicznej przemocy. Wśród objawów somatycznych u dziecka mogą się pojawić zaburzenia mowy, opóźnienie wzrastania i rozwoju, objawy fizycznego maltretowania. Dziecko może mieć niską samoocenę, ssać palec, może pojawić się moczenie nocne, zachowania dorosłe, bądź antyspołeczne, agresywne, uległe, próby samobójcze, opóźnienie rozwoju emocjonalnego i intelektualnego. Objawy krzywdzenia fizycznego są zwykle najbardziej widoczne. W danych z wywiadu pojawiają się opóźnienia w udzieleniu dziecku pomocy w przypadku urazu, brak świadków, niewyjaśnione absencje w szkole, brak zainteresowania dzieckiem, brak prób udzielenia mu wsparcia. Objawy somatyczne to ślady urazów skóry, tkanek miękkich, siniaki, pręgi, oparzenia, skręcenia, złamania, wyłysienie, obrzęki. Wygląd uszkodzeń jest nieadekwatny do opisywanego wypadku, występują czę- sto po nieobecności w szkole. W zachowaniu dziecka pojawia się unikanie kontaktu z dorosłymi, zachowania ekstremalne agresja, izolacja, niechęć do powrotu do domu, niska samoocena, ubrania zakrywające kończyny. W przypadku wykorzystania seksualnego w wywiadzie mogą się pojawić nieokreślone skargi i dolegliwości somatyczne, zakażenie dróg moczowych i pochwy, skargi na bóle w okolicy krocza, brzucha krzyża, nadmierna troska o pielęgnację narządów płciowych, występowanie w rodzinie przypadków molestowania. Wśród objawów somatycznych może wystąpić dyskomfort w czasie chodzenia, siedzenia, objawy urazów w okolicy narządów płciowych, udach, okolicy ust, obecność wydzieliny w pochwie, stan zapalny, objawy zakażenia, ciąża. W zachowaniu dziecka pojawia się niska samoocena, zmiany w sposobie jedzenia, zaburzenia snu, zmiana osobowości, depresja, niepowodzenia w szkole. Zachowania mogą też być wyzywające, dziecko może prezentować nieadekwatny do wieku poziom wiedzy o seksie, zażywać środki odurzające, uciekać z domu, podejmować próby samobójcze. Objawy przemocy są często niecharakterystyczne, uważna obserwacja nietypowych zachowań w kontakcie z rówieśnikami, osobami dorosłymi, rodzicami może sugerować wyrządzaną krzywdę i powinna motywować do podjęcia konsekwentnych działań [9]. Przemoc w świetle aktów prawnych Już ustawa zasadnicza gwarantuje obywatelowi ochronę przed przemocą, w art. 40 zapisano w niej bowiem: Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje się stosowania kar cielesnych [10]. Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy jest najważniejszym aktem prawnym, który wraz z aktami wykonawczymi wytycza procedurę postępowania w przypadku przemocy. Ustawa potwierdza, że przemoc w rodzinie to przestępstwo, definiuje, że przez przemoc w rodzinie należy rozumieć jednorazowe, albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób wspólnie zamieszkujących lub gospodarujących, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą [11]. Na mocy przedmiotowej Ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta powołuje zespół interdyscyplinarny, w którego skład wchodzą przedstawiciele: jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty, ochrony zdrowia, organizacji pozarządowych, a także kuratorzy sądowi. W skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż wyżej wymienione, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące,

4 Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie rola profesjonalistów podstawowej opieki zdrowotnej 249 a praca w zespole jest wykonywana w ramach obowiązków służbowych. Zespoły interdyscyplinarne stanowią bardzo ważny element gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, na który składa się również obowiązek opracowania i realizacji gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie, prowadzenia poradnictwa i interwencji w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności poprzez działania edukacyjne służące wzmocnieniu opiekuńczych i wychowawczych kompetencji rodziców w rodzinach zagrożonych przemocą w rodzinie oraz zapewnienia osobom dotkniętym przemocą w rodzinie miejsc w ośrodkach wsparcia. Zespół ma za zadanie m.in. diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie, następnie podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w celach zapobiegawczych bądź podejmowanie interwencji w środowisku dotkniętym patologią. Zespół może tworzyć Grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w konkretnych przypadkach. W skład tych Grup wchodzą przedstawiciele: jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty, ochrony zdrowia. Bardzo istotnym krokiem w działaniu przeciwko przemocy jest procedura Niebieskie Karty stworzona na podstawie Ustawy o pomocy społecznej [12] i Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta [13]. Precyzuje ona sposób postępowania służb od momentu zgłoszenia zdarzenia, poprzez działania ukierunkowane na pomoc osobie dotkniętej przemocą w rodzinie, działania skierowane na osobę stosującą przemoc, a także sposób monitorowania sytuacji rodziny. Ponadto dokument ten wprowadza nowe wzory formularzy umożliwiające dokładne udokumentowanie faktu przemocy. Rozporządzenie jest jednym, wspólnym aktem prawnym zawierającym zadania dla wszystkich instytucji i służb wymienionych w Ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (przedstawiciele jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty i ochrony zdrowia). Aby informacja na temat aktów prawnych dotyczących przemocy była pełna, warto również przedstawić dokumenty chroniące prawa dzieci, grupy najbardziej bezbronnej. Prawa te są chronione zarówno przez przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i umowy międzynarodowe, w tym szczególnie przez Konwencję o Prawach Dziecka, którą Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych uchwaliło w 1989 roku [14]. W myśl konstytucyjnej zasady pomocniczości państwo powinno wspierać rodzinę w realizacji jej funkcji oraz w wywiązywaniu się z nałożonych na nią obowiązków wobec dziecka. W Konstytucji RP zapisano, że Dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. Gmina i powiat, jako jednostki samorządu terytorialnego, w myśl zapisów w Ustawie o pomocy społecznej realizują m.in. zadania dotyczące pomocy dziecku i rodzinie. Gminy organizują lokalne programy opieki nad dzieckiem i rodziną mające na celu podejmowanie działań profilaktycznych, rozwijanie poradnictwa rodzinnego, terapii rodzinnej rozumianej jako działania psychologiczne, pedagogiczne i socjologiczne. Działania te mają przywrócić rodzinie zdolność do wypełniania jej zadań oraz pracy socjalnej. Dzieciom zapewnia się opiekę i wsparcie w środowisku lokalnym, w miarę możliwości bez odrywania od rodziny. W obronie praw dziecka powołano także instytucję Rzecznika Praw Dziecka [15]. Podejmuje on działania przewidziane w Ustawie z własnej inicjatywy, biorąc pod uwagę napływające do niego informacje wskazujące na naruszenie praw lub dobra dziecka. Zajmuje się przypadkami indywidualnymi, jeśli nie zostały wcześniej rozwiązane we właściwy sposób mimo, że wykorzystano dostępne możliwości prawne. Rzecznik nie zastępuje wyspecjalizowanych służb, instytucji i stowarzyszeń zajmujących się ochroną dziecka, lecz interweniuje w sytuacji, kiedy dotychczasowe procedury okazały się nieskuteczne bądź ich zaniechano. Adresatami działań Rzecznika są wszystkie organy władzy publicznej (między innymi: Sejm, Prezydent RP, Rada Ministrów, sądy), samorządy terytorialne, instytucje rządowe i organizacje pozarządowe, do których Rzecznik może zwrócić się o: złożenie wyjaśnień i udzielenie niezbędnych informacji, a także o udostępnienie akt i dokumentów, w tym zawierających dane osobowe, podjęcie przez nie działań na rzecz dziecka, zgodnie z zakresem ich kompetencji, przedstawiając oceny i wnioski zmierzające do zapewnienia skutecznej ochrony praw i dobra dziecka, wystąpienie z inicjatywą ustawodawczą bądź o wydanie lub zmianą innych aktów prawnych. Przeciwdziałanie przemocy w podstawowej opiece zdrowotnej Aby podnieść skuteczność działań pracowników podstawowej opieki zdrowotnej warto jest przytoczyć przepisy, które mają bezpośrednie zastosowanie w pracy wszystkich pracowników ochrony zdrowia. W skład zespołów interdyscyplinarnych powinni wchodzić pracownicy podstawowej opieki zdrowotnej lekarz, pielęgniarka i położna podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarka szkolna. Uczestniczenie w zespole rozszerza wiedzę o problemie przemocy, daje informację o podstawach prawnych walki z przemocą i świadomość możliwości skutecznego działania na rzecz zapobiegania przemocy w rodzinie. Pomaga postrzegać rodzinę całościowo, wielosektorowo, a nie przez pryzmat wyłącznie swojego własnego resortu. Działanie zespołu interdyscyplinarnego ma służyć zintegrowaniu działań instytucji lokalnych i zwiększeniu efektywności podejmowanych działań interwencyjnych i pomocowych w momencie zaistniałego problemu. Prawodawstwo medyczne w ograniczonym stopniu odnosi się do problematyki przemocy w rodzinie, ale zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20

5 250 października 2005 r. w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej wszyscy profesjonaliści rozpoznają środowisko pacjenta we współpracy z innymi przedstawicielami organizacji i instytucji działających na rzecz zdrowia [16]. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej gwarantuje świadczeniobiorcy badanie przedmiotowe i podmiotowe w ramach porad patronażowych i badań skriningowych u dziecka, z uwzględnieniem wywiadu zebranego od rodziców na temat czynników ryzyka dla zdrowia [17]. Należy pamiętać, że zgodnie z zapisami Kodeksu Karnego przestępstwo znęcania się nad rodziną jest ścigane z oskarżenia publicznego (z urzędu), bez względu na to, czy dotyczy osoby pełnoletniej czy dziecka [18]. Omawiana Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wprowadza niezwłoczny obowiązek zgłaszania podejrzenia wystąpienia przemocy w rodzinie przez osoby, które wykonując obowiązki służbowe lub zawodowe, powzięły takie podejrzenie. Kolejne istotne zmiany w obowiązkach dotyczących podejmowania działań przez przedstawicieli wszystkich medycznych zawodów (a w szczególności: lekarzy, pielęgniarki, położne, higienistki szkolne, ratowników medycznych) zostały opisane w kolejnych rozporządzeniach wydanych do tej Ustawy. Zgodnie z nowelizacją Ustawy zaświadczenie lekarskie stało się jedną z form pomocy udzielanej ofiarom domowej przemocy. Należy pamiętać, że nie tylko obdukcja lekarska może stanowić materiał dowodowy w sprawach związanych z uszkodzeniem ciała dokonanym przez sprawcę domowej przemocy. Takim dowodem może być również zaświadczenie lekarskie. Jest to ułatwienie dla ofiar domowego terroru, ponieważ wykonanie obdukcji lekarskiej jest płatne. Bezpłatnie wykonuje się takie badanie jedynie na wniosek prokuratora. Zaświadczenie lekarskie jest zaś bezpłatne i z powodzeniem może stanowić dowód w sprawach związanych z uszkodzeniem ciała związanym z przemocą w rodzinie. Wzór zaświadczenia lekarskiego określa rozporządzenie Ministra Zdrowia. Obowiązuje ono od 29 października 2010 r. [19]. Na podstawie Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie podejmowanie interwencji w środowisku wobec rodziny dotkniętej przemocą w rodzinie, odbywa się w oparciu o procedurę Niebieskie Karty i nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie. Procedura wszczynana jest w sytuacji, gdy osoba w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych powzięła podejrzenie stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie. W ramach procedury przedstawiciel ochrony zdrowia każdorazowo udziela osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, informacji o możliwościach uzyskania pomocy i wsparcia oraz o uprawnieniu do uzyskania bezpłatnego zaświadczenia lekarskiego o ustaleniu przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie. Jeżeli stan zdrowia osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, wymaga przewiezienia jej do podmiotu leczniczego, formularz Niebieska Karta A wypełnia przedstawiciel podmiotu leczniczego, do którego osoba ta została przewieziona. Przedstawiciele tych podmiotów realizują procedurę Niebieskiej Karty w oparciu o zasadę współpracy i przekazują informacje o podjętych działaniach przewodniczącemu opisanego wyżej zespołu interdyscyplinarnego. Wszczęcie procedury następuje poprzez wypełnienie formularza Niebieska Karta A przez osobę wykonującą czynności służbowe lub zawodowe i do tego upoważnioną w obecności osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie. W przypadku podejrzenia stosowania przemocy w rodzinie wobec dziecka, czynności podejmowane w ramach procedury przeprowadza się w obecności rodzica, opiekuna prawnego lub faktycznego. Może się tak zdarzyć, że to rodzice, opiekunowie prawni lub faktyczni są osobami, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie wobec dziecka. W takiej sytuacji działania z udziałem dziecka przeprowadza się w obecności pełnoletniej osoby najbliższej. Jeżeli działania dotyczą dziecka, które doznaje przemocy lub jest ono ich świadkiem, powinny być prowadzone w miarę możliwości w obecności psychologa i nagrywane po to, aby nie narażać dziecka na wielokrotne odpowiedzi na pytania. Po wypełnieniu formularza Niebieska Karta A, na zakończenie podjętej interwencji, należy przekazać formularz Niebieska Karta B osobie, która prawdopodobnie doznaje przemocy w rodzinie. Jeżeli osobą tą jest dziecko, formularz Niebieska Karta B przekazuje się rodzicowi, opiekunowi prawnemu lub faktycznemu albo osobie, która zgłosiła podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie. Przekazanie wypełnionego formularza Niebieska Karta A do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego następuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia wszczęcia procedury. Po przekazaniu Niebieskiej Karty do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego, zostaje podjęta decyzja co do form pomocy i pracy specjalistów bezpośrednio z rodziną. Należy pamiętać, że obowiązek zgłoszenia przestępstwa przemocy w rodzinie do prokuratury lub policji nie ustaje oprócz zawiadomienia przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego należy niezwłocznie powiadomić policję lub prokuraturę. Najlepiej jest, jeżeli takie zawiadomienie wykonuje dyrektor placówki, której pracownik, wykonując czynności zawodowe powziął podejrzenie popełnienia przestępstwa przemocy w rodzinie. O ile jest to niemożliwe, lekarz, pielęgniarka, położna, ratownik medyczny czy higienistka szkolna sami dokonują powiadomienia. Po wypełnieniu formularza A odbywa się posiedzenie grupy roboczej z udziałem osoby doznającej przemocy (zaproszona) oraz osoby stosującej przemoc (wezwana) celem uzupełnienia informacji na drukach Nie-

6 Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie rola profesjonalistów podstawowej opieki zdrowotnej 251 bieskiej Karty C, D. W spotkaniach zespołu nie uczestniczą dzieci. Wypełnienie formularza C (kiedy osoba podejrzana o stosowanie przemocy dopuściła się po raz kolejny przemocy już w czasie trwania działań zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej) następuje jedynie na posiedzeniu grupy roboczej i jest obligatoryjną częścią procedury, a niestawienie się na posiedzenie osoby doznającej przemocy nie wstrzymuje prac grupy. Wypełnienie formularza D (w obecności sprawcy przemocy) powinno nastąpić na posiedzeniu Grupy, jednak możliwe jest także wypełnienie go w innym miejscu np. w mieszkaniu. Spotkania zorganizowane są w sposób gwarantujący osobie doznającej przemocy poczucie bezpieczeństwa i nienarażający jej na spotkanie ze sprawcą. Członkowie zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej podejmują działania w stosunku do osoby, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie, w szczególności: diagnozują sytuację rodziny, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą, przekazują informacje o konsekwencjach popełnianych czynów, motywują do udziału w programach oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych, przeprowadzają rozmowę pod kątem nadużywania alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub leków, przekazują informacje o koniecznych do zrealizowania działaniach w celu zaprzestania stosowania przemocy w rodzinie. Jeżeli osoba, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie nadużywa alkoholu, członkowie zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej kierują tę osobę do gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Zakończenie procedury następuje w przypadku ustania przemocy w rodzinie i uzasadnionego przypuszczenia o zaprzestaniu dalszego stosowania przemocy w rodzinie oraz po zrealizowaniu indywidualnego planu pomocy albo po rozstrzygnięcia o braku zasadności podejmowania działań. Zakończenie procedury wymaga udokumentowania w formie protokołu podpisanego przez przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego. Każdy profesjonalista pracujący w podstawowej opiece zdrowotnej powinien znaleźć czas na rozmowę z podopiecznymi, którzy nie są w grupie zagrożonej występowaniem przemocy. Każdy podopieczny powinien otrzymać informację, że jeśli jest sąsiadem osoby doznającej przemocy i słyszy często awantury, nietypowe hałasy, krzyki i płacz dziecka, a osoba krzywdzona ukrywa ślady pobicia, może porozmawiać bezpośrednio z tą osobą i powiedzieć jej, że domyśla się co dzieje się u niej w domu (najlepiej nazywać to wprost przemocą). Jeśli nawet są wątpliwości czy dzieje się coś złego, lepiej zadzwonić niż pozostać obojętnym. Zgodnie z polskim prawem każdy obywatel dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Obok dokumentacji prowadzonej w ramach procedury Niebieska Karta, należy pamiętać o indywidualnej dokumentacji pacjenta. Dokumentacja lekarza, pielęgniarki, położnej i pielęgniarki szkolnej będących świadkami przemocy powinna zawierać dokładnie zebrany wywiad, opis badania fizykalnego, z uwzględnieniem nieprawidłowości mogących wynikać z działania osób postronnych. Należy dołożyć wszelkich starań, aby wykonać pełną dokumentację fotograficzną urazu, wyniki badan laboratoryjnych, w razie stwierdzenia uszkodzenia danego narządu, wyniki konsultacji specjalistycznych, psychologicznej i konsultacji lekarza sądowego. Podsumowanie Analiza fachowego piśmiennictwa i opracowanych aktów prawnych potwierdza, że przemoc w rodzinie jest wciąż bardzo trudnym, czekającym na rozwiązanie problemem społecznym. Ukazuje jednak możliwość skoordynowanego udziału wielu służb, także pracowników podstawowej opieki zdrowotnej w celu ograniczenia tego zjawiska. Ta współpraca wymaga jednak zrozumienia i zaangażowania wszystkich członków Zespołu interdyscyplinarnego, dobrze prowadzonego w ramach opracowanego w gminie programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Dla podjęcia profesjonalnych i skutecznych działań niezbędne jest zapoznanie wszystkich członków Zespołu i całego społeczeństwa z obowiązującymi procedurami i sumienne ich stosowanie, szczególnie wobec dzieci, grupy szczególnie bezbronnej i potrzebującej wsparcia. Piśmiennictwo 1. Mellibruda J. Wybrane problemy patologii życia rodzinnego. W: Strelau J. (red.) Psychologia. Podręcznik akademicki. Jednostka w społeczeństwie i elementy psychologii stosowanej. Gdańsk GWP, ie.html 3. Sułkowski H. Założenia ideowe i programowe podstawowej opieki zdrowotnej. W: Latalski M. (red.) Wybrane zagadnienia z medycyny społecznej dla lekarzy POZ. CMKP, Warszawa Karski J. (red.). Promocja zdrowia. Ignis, Warszawa Mellibruda J. Przeciwdziałanie przemocy domowej. Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Warszawa Sasal H.D. Przewodnik do procedury interwencji wobec przemocy w rodzinie. Wydawnictwo Edukacyjne PARPA, Warszawa Kawczyńska Butrym Z. Rodzina zdrowie choroba. Koncepcje i praktyka pielęgniarstwa rodzinnego. Czelej, Lublin Kawczyńska-Butrym Z. Pielęgniarstwo rodzinne. CEM, Warszawa Morawska D. Przemoc wobec dziecka. ORE, Warszawa Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483). 11. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie tekst ujednolicony (Dz. U. z 2005 r. nr 180, poz. 1493, z 2009 r. nr 206, poz. 1589, z 2010 r. nr 28, poz. 146, nr 125, poz. 842, z 2011 r. nr 149, poz. 887). 12. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. nr 64, poz. 593). 13. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskiej Karty oraz wzorów

Procedura NIEBIESKIE KARTY" w świetle obowiązujących przepisów prawa

Procedura NIEBIESKIE KARTY w świetle obowiązujących przepisów prawa Procedura NIEBIESKIE KARTY" w świetle obowiązujących przepisów prawa Jakie akty prawne regulują obecnie procedurę Niebieskiej Karty? ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Bardziej szczegółowo

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania podkom. dr Katarzyna ZAREMBA Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu Źródła prawa Ustawa z dn. 29 lipca 2005 r., o przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska Karta LexPolonica nr 2618806. Stan prawny 2014-01-19 Dz.U.2011.209.1245 (R) Procedura Niebieskie Karty oraz wzory formularzy Niebieska Karta ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 września 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW Dziennik Ustaw rok 2011 nr 209 poz. 1245 wersja obowiązująca od 2011-10-18 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy Niebieska

Bardziej szczegółowo

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania

Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania Procedura NIEBIESKIE KARTY charakterystyka, współpraca, wyzwania podinsp. Agnieszka GUZA Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu Źródła prawa Ustawa z dn.

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2016-2020

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2016-2020 Załącznik do uchwały Nr 0007.XIV.112.2016 Rady Miejskiej w Złotoryi z dnia 28 stycznia 2016 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2016-2020

Bardziej szczegółowo

Zadania przedstawicieli podmiotów odpowiedzialnych za stosownie procedury Niebieskie Karty

Zadania przedstawicieli podmiotów odpowiedzialnych za stosownie procedury Niebieskie Karty Pracownik socjalny jednostki organizacyjnej pomocy społecznej: - diagnozuje sytuację i potrzeby osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie; - udziela kompleksowych

Bardziej szczegółowo

I. Postępowanie w przypadku zastania sytuacji przemocy

I. Postępowanie w przypadku zastania sytuacji przemocy PROCEDURA POSTĘPOWANIA INTERWENCYJNEGO W SYTUACJACH ZWIĄZANYCH Z PRZEMOCA W RODZINIE DLA SŁUŻB I INSTYTUCJI REALIZUJĄCYCH ZADANIA WYNIKAJĄCE Z USTAWY O PRZECIWDZIAŁANIU PRZEMOCY W RODZINIE Podejmowanie

Bardziej szczegółowo

TERAZ RÓWNIEŻ NAUCZYCIELE MOGĄ ZAKŁADAĆ NIEBIESKIE KARTY

TERAZ RÓWNIEŻ NAUCZYCIELE MOGĄ ZAKŁADAĆ NIEBIESKIE KARTY TERAZ RÓWNIEŻ NAUCZYCIELE MOGĄ ZAKŁADAĆ NIEBIESKIE KARTY Od 18 października 2011r. obowiązek założenia Niebieskiej Karty" mają m.in. szkoły, gdy podejmą uzasadnione podejrzenia o stosowaniu wobec ucznia

Bardziej szczegółowo

Procedura Niebieskiej Karty. w Przedszkolu w Świerklańcu

Procedura Niebieskiej Karty. w Przedszkolu w Świerklańcu Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 15/2012 Dyrektora Przedszkola w Świerklańcu z dnia 03 grudnia 2012r. Procedura Niebieskiej Karty w Przedszkolu w Świerklańcu Podstawa prawna: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXII/240/2013 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 21 marca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXII/240/2013 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 21 marca 2013 r. UCHWAŁA NR XXXII/240/2013 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie uchwalenia Gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie dla Gminy Żarów

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY obowiązuje od 28 marca 2014 roku

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY obowiązuje od 28 marca 2014 roku PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY obowiązuje od 28 marca 2014 roku Procedura obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY DLA

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY DLA GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY DLA GMINY ROKIETNICA 2011-2013 WSTĘP Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy (Dz. U. z 2005 r. Nr 180,

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 Załącznik do uchwały Nr III/7/11 Rady Gminy Ulan-Majorat z dnia 23 lutego 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 1 I. WSTĘP Rodzina jest podstawowym i najważniejszym

Bardziej szczegółowo

Zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w odniesieniu do Gdańskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Na lata 2010-2013

Zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w odniesieniu do Gdańskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Na lata 2010-2013 Zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w odniesieniu do Gdańskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Na lata 2010-2013 MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W GDAŃSKU Obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Procedury Niebieskie Karty

Procedury Niebieskie Karty Procedury Niebieskie Karty Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. nr 180 poz. 1493, z późn. zm.) Art. 12.1 Osoby, które w związku z wykonywaniem swoich obowiązków

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie w działaniach Ministerstwa Zdrowia.

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie w działaniach Ministerstwa Zdrowia. 1 Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie w działaniach Ministerstwa Zdrowia. Dagmara Korbasińska Dyrektor Departamentu Matki i Dziecka Ministerstwa Zdrowia 2 Czy rolą lekarza/pielęgniarki/położnej jest zajmowanie

Bardziej szczegółowo

III WOJEWÓDZKA KONFERENCJA PROBLEMY DZIECI I MŁODZIEŻY

III WOJEWÓDZKA KONFERENCJA PROBLEMY DZIECI I MŁODZIEŻY III WOJEWÓDZKA KONFERENCJA PROBLEMY DZIECI I MŁODZIEŻY TEMAT WYSTĄPIENIA: Rola i Zadania Pedagoga w Pracy Zespołu Interdyscyplinarnego Opracował: KAROL JASIAK 1 SAMORZĄD = WSPÓLNOTA OSÓB Samorząd terytorialny

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011-2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011-2013 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IV/14/11 Rady Gminy Turek z dnia 23 lutego 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011-2013 WSTĘP Rodzina jest podstawową i niezastąpioną grupą,

Bardziej szczegółowo

PRZEMOC W RODZINIE. Podstawa prawne. Co to jest przemoc?

PRZEMOC W RODZINIE. Podstawa prawne. Co to jest przemoc? PRZEMOC W RODZINIE Podstawa prawne Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, z późn. zm.) Rozporządzenie Rady ministrów z dnia 13 wreześnia

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2014

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2014 Załącznik nr 1 do Uchwały Nr X/31/2011 Rady Gminy Łubnice z dnia 29 czerwca 2011 GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2014 Łubnice, 2011

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE DLA GMINY MILANÓWEK NA LATA 2016-2020

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE DLA GMINY MILANÓWEK NA LATA 2016-2020 Załącznik do UCHWAŁY Nr RADY MIASTA MILANÓWKA z dnia GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE DLA GMINY MILANÓWEK NA LATA 2016-2020 Milanówek 2016 Spis

Bardziej szczegółowo

Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie

Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie 1 NIEBIESKA KARTA Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie 1. Dyrektor szkoły i nauczyciele są zobowiązani do reagowania w sytuacji powzięcia

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZMIAN DO USTAWY O PRZECIWDZIAŁANIU PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW

PROJEKT ZMIAN DO USTAWY O PRZECIWDZIAŁANIU PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW PROJEKT ZMIAN DO USTAWY O PRZECIWDZIAŁANIU PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW 3 lutego 2009 r. projekt ustawy został rozpatrzony przez Radę Ministrów, a następnie skierowany pod obrady Sejmu

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY w RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE WIĄZÓW NA LATA 2011-2015

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY w RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE WIĄZÓW NA LATA 2011-2015 Załącznik do Uchwały Nr XX/118/2011 Rady Miasta i Gminy Wiązów GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY w RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE WIĄZÓW NA LATA 2011-2015 W S T Ę P Jednym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR L/204/2014 RADY MIEJSKIEJ W GOLINIE z dnia 28 kwietnia 2014 r.

UCHWAŁA NR L/204/2014 RADY MIEJSKIEJ W GOLINIE z dnia 28 kwietnia 2014 r. UCHWAŁA NR L/204/2014 RADY MIEJSKIEJ W GOLINIE z dnia 28 kwietnia 2014 r. w sprawie ustalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie Na podstawie art.18

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr... Rady Miejskiej w Radzyminie z dnia...

Uchwała Nr... Rady Miejskiej w Radzyminie z dnia... Projekt Uchwała Nr... Rady Miejskiej w Radzyminie z dnia... w sprawie Gminnego Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata w Gminie Radzymin. Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

Etap I - Przyjęcie zgłoszenia o stosowaniu przemocy w rodzinie.

Etap I - Przyjęcie zgłoszenia o stosowaniu przemocy w rodzinie. Metody udzielania wsparcia ofiarom przemocy w rodzinie oraz postępowania wobec sprawców przemocy w rodzinie zalecenia do pracy dla pracowników socjalnych Wprowadzenie Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

w sprawie : Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie dla Gminy Oświęcim na lata 2011-2013

w sprawie : Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie dla Gminy Oświęcim na lata 2011-2013 U C H W A Ł A NrLI/398/10 Rady Gminy Oświęcim z dnia 27 października 2010 r. w sprawie : Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie dla Gminy Oświęcim na lata 2011-2013 Na podstawie art.18 ust.2 pkt.15

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie Obowiązek reagowania na przemoc aspekty prawne. mgr Anna Wdowiarz

Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie Obowiązek reagowania na przemoc aspekty prawne. mgr Anna Wdowiarz Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie Obowiązek reagowania na przemoc aspekty prawne mgr Anna Wdowiarz Źródła prawnych uregulowań przeciwdziałania przemocy Dla polskiego prawa przemoc w rodzinie jest zjawiskiem

Bardziej szczegółowo

U c h w a ł a Nr XIV/87/15 R a d y G m In y S k o r o s z y c e z dnia 29 grudnia 2015 r.

U c h w a ł a Nr XIV/87/15 R a d y G m In y S k o r o s z y c e z dnia 29 grudnia 2015 r. U c h w a ł a Nr XIV/87/15 R a d y G m In y S k o r o s z y c e z dnia 29 grudnia 2015 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie

Bardziej szczegółowo

Procedura Niebieska Karta w Przedszkolu Miejskim w Barczewie

Procedura Niebieska Karta w Przedszkolu Miejskim w Barczewie Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 10/2015 Dyrektora Przedszkola Miejskiego w Barczewie z dnia 24 czerwca 2015 r. Procedura Niebieska Karta w Przedszkolu Miejskim w Barczewie 1. Co to jest przemoc w rodzinie?

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011 2020

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011 2020 Załącznik do Uchwały Nr X/43/2011 Rady Gminy Goczałkowice-Zdrój z dnia 09 sierpnia 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na lata 2011 2020 WSTĘP

Bardziej szczegółowo

Obowiązuje od 21.11.2005 r. USTAWA. z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Obowiązuje od 21.11.2005 r. USTAWA. z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Kancelaria Sejmu s. 1/6 Obowiązuje od 21.11.2005 r. USTAWA Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493. z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie W celu zwiększenia

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE KAMIEŃSK NA LATA 2011-2015

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE KAMIEŃSK NA LATA 2011-2015 ZAŁĄCZNIK do uchwały Nr IV/27/11 Rady Miejskiej w Kamieńsku z dnia 28 stycznia 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE KAMIEŃSK NA LATA 2011-2015 Rozdział I Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

1. ZAŁOŻENIA 2. OSOBY UCZESTNICZĄCE W SZKOLENIU

1. ZAŁOŻENIA 2. OSOBY UCZESTNICZĄCE W SZKOLENIU Wytyczne do prowadzenia szkoleń w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie (na lata 2012-2013) (na podstawie art.8, pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie) 1. ZAŁOŻENIA Przepisy ustawy

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRACY GRUP ROBOCZYCH DS. ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW PRZEMOCY

ZASADY PRACY GRUP ROBOCZYCH DS. ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW PRZEMOCY Projekt ZASADY PRACY GRUP ROBOCZYCH DS. ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW PRZEMOCY Cele Grup Roboczych 1. Opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach wystąpienia przemocy w rodzinie; 2. Monitorowanie

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011 2015

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011 2015 Załącznik do Uchwały Nr VII/40/2011 Rady Gminy w Tuszowie Narodowym z dnia 9 maja 2011 roku GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011 2015

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE ZARSZYN NA LATA 2012-2014

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE ZARSZYN NA LATA 2012-2014 1 Załącznik do uchwały Rady Gminy w Zarszynie Nr XIX/153/2012 w sprawie przyjęcia i realizacji Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Gminie Zarszyn na lata 2012-2014 GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Cel procedury

Podstawa prawna: Cel procedury Postępowanie nauczyciela w sytuacjach stwierdzenia zagrożenia życia dziecka, wobec którego jest stosowana przemoc w rodzinie lub mają miejsce zachowania agresywne Podstawa prawna: Ustawa z dnia 29 lipca

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY. W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie

PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY. W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie W dniu 1 sierpnia 2010 r. weszła w życie znowelizowana ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zakłada ona m.in. opracowanie

Bardziej szczegółowo

Organizacje pozarządowe - ważny partner w przeciwdziałaniu przemocy Toruń 30 września 2014r. Prawne aspekty przemocy w rodzinie

Organizacje pozarządowe - ważny partner w przeciwdziałaniu przemocy Toruń 30 września 2014r. Prawne aspekty przemocy w rodzinie Organizacje pozarządowe - ważny partner w przeciwdziałaniu przemocy Toruń 30 września 2014r. Prawne aspekty przemocy w rodzinie Samodzielny Zespół ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Podstawowe akty

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie przestępczością, związaną z przemocą w rodzinie wśród funkcjonariuszy Policji za okres od dnia 1 stycznia do 30 czerwca 2014 roku.

Zagrożenie przestępczością, związaną z przemocą w rodzinie wśród funkcjonariuszy Policji za okres od dnia 1 stycznia do 30 czerwca 2014 roku. Zagrożenie przestępczością, związaną z przemocą w rodzinie wśród funkcjonariuszy Policji za okres od dnia 1 stycznia do 30 czerwca 2014 roku. Przemoc w rodzinie stanowi niewątpliwie problem wstydliwy i

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Lipianach w dniach 27-28 maja 2014 r.

Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Lipianach w dniach 27-28 maja 2014 r. S-2. 431.1.20.2014.RB Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Lipianach w dniach 27-28 maja 2014 r. Adres kontrolowanej jednostki: Urząd Miejski w Lipianach ul. Plac Wolności

Bardziej szczegółowo

Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie dla Miasta Tomaszów Lubelski na lata 2011-2013

Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie dla Miasta Tomaszów Lubelski na lata 2011-2013 Załącznik do uchwały nr VIII/37/2011 Rady Miasta Tomaszów Lubelski z dnia 25 marca 2011 roku Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie dla Miasta Tomaszów Lubelski

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LI/334/10 RADY MIEJSKIEJ W SIERAKOWIE. z dnia 26 października 2010 r.

UCHWAŁA NR LI/334/10 RADY MIEJSKIEJ W SIERAKOWIE. z dnia 26 października 2010 r. UCHWAŁA NR LI/334/10 RADY MIEJSKIEJ W SIERAKOWIE z dnia 26 października 2010 r. w sprawie: uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Gminy

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011 2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011 2013 Załącznik do Uchwały Nr IV/26/2011 Rady Gminy Zabrodzie z dnia 27 stycznia 2011 roku GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011 2013

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały nr 38/V/11 Rady Gminy w Przyłęku z dnia 15 marca 2011 r.

Załącznik do Uchwały nr 38/V/11 Rady Gminy w Przyłęku z dnia 15 marca 2011 r. Załącznik do Uchwały nr 38/V/11 Rady Gminy w Przyłęku z dnia 15 marca 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011 2014 2011 R. Przemocą

Bardziej szczegółowo

Ankieta dot. skali zjawiska przemocy w rodzinie oraz prowadzonych działań pomocowych. dane za 2014 rok

Ankieta dot. skali zjawiska przemocy w rodzinie oraz prowadzonych działań pomocowych. dane za 2014 rok Zał. do pisma zn. S-I.9452.2.2015.EK Ankieta dot. skali zjawiska przemocy w rodzinie oraz prowadzonych działań pomocowych Pełna nazwa jednostki wypełniającej ankietę. dane za 2014 rok Miejsko-Gminny Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Uchwały nr XIX/148 /08 w sprawie Gminnego Programu Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na rok 2009 GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2009 Święciechowa, grudzień 2009

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 18/IV/15 RADY GMINY PRZYŁĘK z dnia10 marca 2015 r.

UCHWAŁA NR 18/IV/15 RADY GMINY PRZYŁĘK z dnia10 marca 2015 r. UCHWAŁA NR 18/IV/15 RADY GMINY PRZYŁĘK z dnia10 marca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2015-2017 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2010-2020

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2010-2020 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLII/261/10 Rady Gminy w Damasławku z dnia 26 października 2010r. Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2010-2020 - 1 - I. PODSTAWA PRAWNA Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2010-2015

POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2010-2015 Załącznik do Uchwały Nr XLIII/252/10 Rady Powiatu w Sulęcinie z dnia 26 października 2010 r. POWIATOWY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2010-2015

Bardziej szczegółowo

Milczeć czy pomagać Śląski Błękitny Krzyż Bielsko- Biała 23 września 2011

Milczeć czy pomagać Śląski Błękitny Krzyż Bielsko- Biała 23 września 2011 Milczeć czy pomagać Śląski Błękitny Krzyż Bielsko- Biała 23 września 2011 Przeciwdziałanie Przemocy w Rodzinie Nowe rozwiązania prawne Jarosław Polanowski PROKURATURA OKRĘGOWA W WARSZAWIE 1 Zespoły interdyscyplinarne

Bardziej szczegółowo

Zespól Interdyscyplinarny

Zespól Interdyscyplinarny Zespól Interdyscyplinarny Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005r. (Dz. U. z 2005r. Nr 180, poz. 1493 ze zm.) jednym z zadań gminy jest tworzenie Zespołu Interdyscyplinarnego.

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Karlinie w dniu 13 marca 2014 r.

Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Karlinie w dniu 13 marca 2014 r. K-S-2.431.1.4.2014.DK Adres kontrolowanej jednostki: Urząd Miejski Plac Jana Pawła II 6 78-230 Karlino Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Karlinie w dniu 13 marca 2014

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr V/22/2011 RADY MIEJSKIEJ w ŻNINIE. z dnia 15 lutego 2011 r. uchwala się, co następuje:

UCHWAŁA Nr V/22/2011 RADY MIEJSKIEJ w ŻNINIE. z dnia 15 lutego 2011 r. uchwala się, co następuje: UCHWAŁA Nr V/22/2011 RADY MIEJSKIEJ w ŻNINIE z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2011-2015

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA RZĄDU W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE

DZIAŁANIA RZĄDU W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE DZIAŁANIA RZĄDU W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE 1. Ustawa z dnia 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw 2. Nowy Krajowy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR II/8/2010 RADY GMINY ZBÓJNO. z dnia 29 grudnia 2010 r.

UCHWAŁA NR II/8/2010 RADY GMINY ZBÓJNO. z dnia 29 grudnia 2010 r. UCHWAŁA NR II/8/2010 RADY GMINY ZBÓJNO z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2011-2013, trybu i sposobu powoływania i odwoływania

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Trzcińsku - Zdroju w dniach 2-3 grudnia 2014 r.

Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Trzcińsku - Zdroju w dniach 2-3 grudnia 2014 r. S.2.431.1.38.2014.AJ Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Trzcińsku - Zdroju w dniach 2-3 grudnia 2014 r. Adres kontrolowanej jednostki: Urząd Miejski ul. Rynek 15 74-510

Bardziej szczegółowo

Zadania polskich instytucji i służb społecznych w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie ( źródło: www.niebieskalinia.

Zadania polskich instytucji i służb społecznych w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie ( źródło: www.niebieskalinia. Zadania polskich instytucji i służb społecznych w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie ( źródło: www.niebieskalinia.pl) Policja Do podstawowych zadań policji należy m. in: ochrona życia i zdrowia

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2011-2015

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2011-2015 Załącznik do uchwały Nr VII/36/2011 Rady Miejskiej Krzywinia z dnia10.05. 2011r. Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2011-2015 I. PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XVII.108.2016 Rady Gminy w Białośliwiu z dnia 27 stycznia 2016 r.

Uchwała Nr XVII.108.2016 Rady Gminy w Białośliwiu z dnia 27 stycznia 2016 r. Uchwała Nr XVII.108.2016 Rady Gminy w Białośliwiu z dnia 27 stycznia 2016 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2016-2020.

Bardziej szczegółowo

Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie Gmina Świlcza 2011-2018

Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie Gmina Świlcza 2011-2018 Załącznik do uchwały Nr VI/37/2011 Rady Gminy Świlcza z dnia 30 marca 2011 r. Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie Gmina Świlcza 2011-2018 I. Podstawa prawna:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR.../.../2016 RADY GMINY ALEKSANDRÓW KUJAWSKI. z dnia 12 stycznia 2016 r.

UCHWAŁA NR.../.../2016 RADY GMINY ALEKSANDRÓW KUJAWSKI. z dnia 12 stycznia 2016 r. Projekt z dnia 16 lutego 2016 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR.../.../2016 RADY GMINY ALEKSANDRÓW KUJAWSKI z dnia 12 stycznia 2016 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy

Bardziej szczegółowo

GMINNY OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ w LIPNIE ZESPÓŁ KONTRAKT PROGRAM INTERDYSCYPLINARNY

GMINNY OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ w LIPNIE ZESPÓŁ KONTRAKT PROGRAM INTERDYSCYPLINARNY GMINNY OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ w LIPNIE ZESPÓŁ KONTRAKT PROGRAM INTERDYSCYPLINARNY AKTYWNOŚCI LOKALNEJ ZESPÓŁ INTERDYSCYPLINARNY - KONFERENCJA - MISJA CELE I ZADANIA PROCEDURY Lipno, 04 listopada 2010

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia

Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA TERENIE MIASTA LESZNA 2011 2013 LESZNO 2011 I. CHARAKTERYSTYKA

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Gminy w Barwicach w dniach 06-07 marca 2014 r.

Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Gminy w Barwicach w dniach 06-07 marca 2014 r. K-S-2.431.1.3.2014.AŁ Adres kontrolowanej jednostki: Urząd Miejski ul. Zwycięzców 22 78-460 Barwice Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Gminy w Barwicach w dniach 06-07 marca 2014

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XII/77/11 Rady Miejskiej w Nowogrodźcu z dnia 11 sierpnia 2011 r. uchwala, co następuje:

Uchwała nr XII/77/11 Rady Miejskiej w Nowogrodźcu z dnia 11 sierpnia 2011 r. uchwala, co następuje: Uchwała nr XII/77/11 Rady Miejskiej w Nowogrodźcu z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie uchwalenia gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie Na podstawie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE MIASTA ALEKSANDROWA KUJAWSKIEGO NA LATA 2011-2015

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE MIASTA ALEKSANDROWA KUJAWSKIEGO NA LATA 2011-2015 Załącznik do uchwały Nr.../...10 z dnia...2010r. PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE MIASTA ALEKSANDROWA KUJAWSKIEGO NA LATA 2011-2015 URZĄD MIEJSKI W ALEKSANDROWIE KUJAWSKIM UL. SŁOWACKIEGO 8

Bardziej szczegółowo

OMÓWIENIE WPROWADZONYCH ZMIAN W USTAWIE

OMÓWIENIE WPROWADZONYCH ZMIAN W USTAWIE OMÓWIENIE WPROWADZONYCH ZMIAN W USTAWIE Nowelizacja ustawy zakłada rozszerzenie form udzielanej pomocy ofiarom przemocy w rodzinie o możliwość m.in. bezpłatnego badania lekarskiego dla ustalenia przyczyn

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN Zespołu Interdyscyplinarnego działającego na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie na terenie Gminy Sułkowice

REGULAMIN Zespołu Interdyscyplinarnego działającego na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie na terenie Gminy Sułkowice REGULAMIN Zespołu Interdyscyplinarnego działającego na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie na terenie Gminy Sułkowice 1 Podstawą prawną działania Zespołu Interdyscyplinarnego działającego na rzecz

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji w 2014 roku uchwały w sprawie trybu i sposobu

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji w 2014 roku uchwały w sprawie trybu i sposobu Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE z dnia...... r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji w 2014 roku uchwały w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2011 2016

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2011 2016 Załącznik do uchwały Nr V/24/2011 Rady Miejskiej w Głuszycy z dnia 28 stycznia 2011 r. Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie na lata 2011 2016 Styczeń

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VI/47/2011 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia 31 marca 2011 r.

UCHWAŁA NR VI/47/2011 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia 31 marca 2011 r. UCHWAŁA NR VI/47/2011 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie na lata 2011-2014

Bardziej szczegółowo

Przyjmuje się gminny program przeciwdziałania przemocy w rodzinie, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały.

Przyjmuje się gminny program przeciwdziałania przemocy w rodzinie, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały. UCHWAŁA NR V/18/15 RADY MIEJSKIEJ W NOWOGRODŹCU z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie uchwalenia gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy dla miasta Lubina na lata 2014-2016

Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy dla miasta Lubina na lata 2014-2016 Załącznik do Uchwały Nr XLVI/345/13 Rady Miejskiej w Lubinie z dnia 17 grudnia 2013r. Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy dla miasta Lubina na lata 2014-2016

Bardziej szczegółowo

1 Postanowienia ogólne

1 Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Nr XLII/378/2010 Rady Miejskiej w Łebie z dnia27.09.2010r. TRYB I SPOSÓB POWOŁYWANIA I ODWOŁYWANIA CZŁONKÓW ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO ORAZ SZCZEGÓŁOWE WARUNKI JEGO FUNKCJONOWANIA

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/38/2015 RADY POWIATU RACIBORSKIEGO. z dnia 24 lutego 2015 r.

UCHWAŁA NR V/38/2015 RADY POWIATU RACIBORSKIEGO. z dnia 24 lutego 2015 r. UCHWAŁA NR V/38/2015 RADY POWIATU RACIBORSKIEGO z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie w powiecie raciborskim na lata 2015

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Kamieniu Pomorskim w dniu 3 kwietnia 2014 r.

Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Kamieniu Pomorskim w dniu 3 kwietnia 2014 r. S-2. 431.1.11.2014.RB Protokół kontroli kompleksowej przeprowadzonej w Urzędzie Miejskim w Kamieniu Pomorskim w dniu 3 kwietnia 2014 r. Adres kontrolowanej jednostki: Urząd Miejski w Kamieniu Pomorskim

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/48/2011 Rady Gminy Mstów z dnia 29 kwietnia 2011 roku GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE MSTÓW NA LATA 2011

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna. 3. Ustawa z dnia 26 października 1982r.o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

Podstawa prawna. 3. Ustawa z dnia 26 października 1982r.o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu Podstawa prawna 1. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 230 ze zmianami). 2. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2016 2020

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2016 2020 Załącznik do Uchwały Nr 103/XI/15 Rady Miejskiej w Pajęcznie z dnia 30 listopada 2015 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2016 2020 2015

Bardziej szczegółowo

VI. PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE I OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE GMINY MIEJSKIEJ KOŚCIAN NA LATA 2013-2015 P R O G R A M

VI. PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE I OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE GMINY MIEJSKIEJ KOŚCIAN NA LATA 2013-2015 P R O G R A M VI. PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE I OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE GMINY MIEJSKIEJ KOŚCIAN NA LATA 2013-2015 P R O G R A M PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE I OCHRONY OFIAR PRZEMOCY

Bardziej szczegółowo

Zadania kuratorów sądowych

Zadania kuratorów sądowych Krzysztof Jędrysiak Kierownik IV Zespołu Kuratorskiej służby Sądowej w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli Zadania kuratorów sądowych Kurator sądowy w strukturze Sądu Zawodowy kurator sądowy dla dorosłych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE DALESZYCE NA LATA 2014 2017

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE DALESZYCE NA LATA 2014 2017 PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE DALESZYCE NA LATA 2014 2017 I. WSTĘP Rodzina jest najważniejszym środowiskiem w życiu człowieka kształtującym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIV/428/2013 RADY MIEJSKIEJ TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 18 grudnia 2013 roku

UCHWAŁA NR XLIV/428/2013 RADY MIEJSKIEJ TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 18 grudnia 2013 roku UCHWAŁA NR XLIV/428/2013 RADY MIEJSKIEJ TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie

Bardziej szczegółowo

Harmonogram realizacji Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Zamość na lata 2008 2013.

Harmonogram realizacji Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Zamość na lata 2008 2013. Harmonogram realizacji Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na terenie Miasta Zamość na lata 2008 2013. Cel operacyjny: 1. Podnoszenie świadomości społecznej na temat przyczyn i skutków

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE GMINY KODRĄB NA ROK 2011

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE GMINY KODRĄB NA ROK 2011 Załącznik do Uchwały Nr.. Rady Gminy Kodrąb z dnia PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE GMINY KODRĄB NA ROK ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1.1 Do zadań własnych

Bardziej szczegółowo

- samorząd miasta Ełku -samorząd województwa -dotacje z budżetu państwa -inne dotacje -fundusze Unii Europejskiej -fundusze grantowe 2016-2020

- samorząd miasta Ełku -samorząd województwa -dotacje z budżetu państwa -inne dotacje -fundusze Unii Europejskiej -fundusze grantowe 2016-2020 Załącznik do Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie Gminy Miasta Ełk na lata przyjętego Uchwałą nr Rady Miasta z dnia 2015 r. Harmonogram realizacji

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/12/10 RADY GMINY HARASIUKI. z dnia 29 grudnia 2010 r.

UCHWAŁA NR IV/12/10 RADY GMINY HARASIUKI. z dnia 29 grudnia 2010 r. UCHWAŁA NR IV/12/10 RADY GMINY HARASIUKI z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie Na podstawie art. 7

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr VIk/XLIX/581/2014 RADY MIASTA WEJHEROWA. z dnia 28 października 2014 r.

UCHWAŁA Nr VIk/XLIX/581/2014 RADY MIASTA WEJHEROWA. z dnia 28 października 2014 r. UCHWAŁA Nr VIk/XLIX/581/2014 RADY MIASTA WEJHEROWA z dnia 28 października 2014 r. w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Gminy Jedlińsk na lata 2010 2015

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Gminy Jedlińsk na lata 2010 2015 UCHWAŁA NR XLIII/39/2010 RADY GMINY JEDLIŃSK z dnia 28 października 2010r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Gminy Jedlińsk

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PREWENCJI KWP W KATOWICACH. Rola współpracy międzyresortowej w przeciwdziałaniu przemocy domowej

WYDZIAŁ PREWENCJI KWP W KATOWICACH. Rola współpracy międzyresortowej w przeciwdziałaniu przemocy domowej Rola współpracy międzyresortowej w przeciwdziałaniu przemocy domowej Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (...) Art.1 2. Do podstawowych zadań Policji należą: 1)ochrona życia i zdrowia ludzi oraz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KOREKCYJNO-EDUKACYJNY DLA SPRAWCÓW PRZEMOCY W RODZINIE

PROGRAM KOREKCYJNO-EDUKACYJNY DLA SPRAWCÓW PRZEMOCY W RODZINIE Załącznik do Uchwały Nr./2016 Rady Powiatu Kaliskiego z dnia.. PROGRAM KOREKCYJNO-EDUKACYJNY DLA SPRAWCÓW PRZEMOCY W RODZINIE Kalisz 2016 r. SPIS TREŚCI STRONA Wstęp 3 I. Charakterystyka zjawiska 4 II.

Bardziej szczegółowo

Analiza zjawiska i aspekt prawny.

Analiza zjawiska i aspekt prawny. Analiza zjawiska i aspekt prawny. Wywieranie wpływu na proces myślowy, zachowanie lub stan fizyczny osoby pomimo braku jej przyzwolenia przy użyciu środków komunikacji interpersonalnej. Typowe środki przemocy

Bardziej szczegółowo