Sepsa u noworodka. przypadki EOS i LOS w pytaniach. Ryszard Lauterbach Goniądz 2015

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sepsa u noworodka. przypadki EOS i LOS w pytaniach. Ryszard Lauterbach Goniądz 2015"

Transkrypt

1 Sepsa u noworodka przypadki EOS i LOS w pytaniach Ryszard Lauterbach Goniądz 2015

2 Przypadek 1 - EOS Poród drogami natury w 38 6 / 7 tygodniu u 30 letniej kobiety wody płodowe podbarwione smółką W wywiadzie dotyczącym przebiegu ciąży brak istotnych informacji Badanie w kierunku GBS w 35 tygodniu ciąży wynik ujemny Poród drogami natury akcja porodowa samoistna 10 godzin przed urodzeniem dziecka pęknięcie pęcherza płodowego Na krótko przed urodzeniem dziecka u matki stwierdzono gorączkę C brak czasu na podanie antybiotyku Dziecko urodzone w dobrym stanie Apg w 1 i 5 minucie 9 pkt masa ciała 3880g Położnicy planują podać antybiotyk matce do czasu ustąpienia gorączki biorąc pod uwagę możliwość chorioamnionitis

3 Jak postępujemy? A - Ponieważ stan kliniczny dziecka wydaje się być całkowicie prawidłowy nie podejmujemy interwencji i pozostawiamy dziecko przy matce w systemie rooming-in B - U matki wystąpiła gorączka w trakcie porodu a położnicy nie wykluczają chorioamnionitis należy dziecko przenieść do oddziału obserwacyjnego czy intensywnej terapii w celu pobrania badań wykluczających sepsę. Po pobraniu krwi na posiew noworodek może zostać przeniesiony do matki C - Noworodek powinien zostać przeniesiony do oddziału intensywnej terapii w celu diagnozy w kierunku sepsy. Po pobraniu krwi na posiew noworodek powinien otrzymać antybiotykoterapie empiryczną aż do czasu uzyskania ujemnego wyniku posiewu krwi

4 Co sugeruje odpowiedź A? Ryzyko EOS u noworodków donoszonych wynosi około 0.5/1000 urodzeń podczas gdy u wcześniaków wzrasta do 3.0/1000 urodzeń (Weston EY et al., Pediatr Infect Dis J, 2011, 30: ) Brak objawów sepsy bezpośrednio po urodzeniu

5 Dlaczego jednak odpowiedź C? Większość (90%) noworodków z EOS wykazuje objawy kliniczne w pierwszym dniu życia ale tylko 50% dzieci manifestuje objawy sepsy bezpośrednio po urodzeniu (Verani JR et al., MMWR Recomm Rep 2010, 59) Temperatura ciała u matki w czasie porodu powyżej 38.5 o C - gwałtowny wzrost ryzyka zakażenia u dziecka (Puopolo KM et al., Pediatrics, 2011, 128: ) Brak podaży antybiotyku w trakcie porodu; u wysoko gorączkującej matki przy braku aktualnych danych ( na początku porodu) o kolonizacji GBS jest wskazanie do podaży antybiotyku

6 Pediatrics 2014;129:

7 Przypadek 2 - EOS Poród drogami natury w 39 6 / 7 tygodniu u 32 letniej pierwiastki W wywiadzie dotyczącym przebiegu ciąży cukrzyca ciężarnych insulinozależna Badanie w kierunku GBS w 36 tygodniu ciąży wynik ujemny Poród drogami natury akcja porodowa indukowana 9.5 godziny przed urodzeniem dziecka pęknięcie pęcherza płodowego W trakcie porodu u matki stwierdzono gorączkę C nie podano antybiotyku gdyż położnicy uważali że gorączka jest spowodowana indukcją porodu i zastosowaniem analgezji epiduralnej Dziecko urodzone w dobrym stanie Apg w 1 minucie 7 pkt i w 5 minucie 8 pkt; masa ciała 3520g Po urodzeniu dziecko wykazywało lekkie zaciąganie międzyżebrzy i tachypnoe ale nie wymagało podaży tlenu zostało przyjęte do oddziału ITN na obserwację. Pobrano krew do badania morfologii i na posiew w pierwszej godzi nie życia. Przed ukończeniem 2 godziny życia objawy niewydolności oddechowej ustąpiły przy prawidłowych wartościach saturacji hemoglobiny

8 Jak postępujemy? A - Ponieważ aktualny stan kliniczny dziecka wydaje się być całkowicie prawidłowy nie podejmujemy interwencji i przenosimy dziecko do matki - rooming-in B - U matki wystąpiła gorączka w trakcie porodu a u dziecka stwierdzano objawy ZZO należy podejrzewać możliwość wystąpienia EOS. Oczekujemy na wynik badania morfologii krwi z rozmazem (I:T ratio) i stężenia CRP a jeżeli wykazują nieprawidłowości to po pobraniu krwi na posiew włączamy antybiotykoterapię empiryczną C - Noworodek powinien otrzymać antybiotykoterapię empiryczną aż do czasu uzyskania ujemnego wyniku posiewu krwi

9 Dlaczego odpowiedź B? Chociaż jest to noworodek donoszony, w dobrym stanie klinicznym pod koniec 2 godziny życia, matka jest GBS ujemna to jednak wystąpiła u niej gorączka. Co prawda położnicy nie podejrzewają chorioamnionitis ale u dziecka stwierdzano zaznaczone objawy niewydolności oddechowej po urodzeniu. Dlatego powinniśmy wykluczyć EOS wykonując badanie morfologii krwi (ilość leukocytów, neutrofilów i I:T ratio) oraz badanie stężenia CRP. Przy nieprawidłowych wynikach tych badań należy wykonać posiew krwi i zastosować antybiotyki empirycznie.

10 Uwagi do badania morfologii krwi Co może wpływać na zafałszowanie wyników badania morfologii krwi (liczba leukocytów, neutrofilów, I:T ratio)? Gorączka u matki, asfiksja noworodka, zespół aspiracji smółki, odma opłucnowa oraz choroba hemolityczna możliwość wystąpienia neutrofilii niezwiązanej z EOS Nadciśnienie u matki indukowane ciążą oraz stany przedrzucawkowe mogą powodować neutropenię czy trombocytopenię u noworodka nie wynikającą z EOS Najlepszy stosunek czułości wyników badania do ich specyficzności obserwuje się dopiero po 4 godzinie życia noworodka (Newman TB et al., Pediatrics 2010, 126: ).

11 Uwagi c.d. Najlepiej informującym wskaźnikiem dotyczącym EOS był stosunek ilości form młodych do całkowitej liczby neutrofilów przy czym badanie wykonywano z krwi pobranej po 4 godzinie życia noworodka : wartość wskaźnika <0.15 wykluczała a wartość wskaźnika >0.3 potwierdzała EOS (Newman TB et al., Pediatrics 2010, 126: ). W innym badaniu wykazano że WBC <5000/mm 3 liczba neutrofilów <1500/mm 3 oraz wartość I:T >0.5 miały najwyższą wartość OR dla EOS (Hornik et al. Early Hum Dev 2012, 88; (suppl 2) S69-S74).

12 Uwagi c.d. CRP niespecyficzny marker zapalenia lub martwicy produkcja w wątrobie pod wpływem działania IL-6; czynniki ze strony matki (gorączka) czy noworodka (asfiksja, zespół zachłyśnięcia smółką, odma opłucnowa czy choroba hemolityczna) niespecyficznie wpływają na wzrost stężenia CRP (Newman TB et al., Pediatrics 2010, 126: ). Oznaczanie seryjne stężenia CRP ma znaczną wartość dla wykluczenia EOS - >98% - pierwsze oznaczenie dopiero miedzy 6 a 12 godziną po urodzeniu

13 Przypadek 3 - EOS Poród c.c. w 27 6 / 7 tygodniu dziecka płci męskiej W wywiadzie dotyczącym przebiegu ciąży założenie szwu okrężnego na szyjce macicy w 14 tygodniu ciąży W 26 2 / 7 tygodniu wystąpiło przedwczesne pękniecie błon płodowych jednak bez akcji porodowej. Matka otrzymała kurs steroidoterapii (betametazon) i następnie leczona była penicyliną G przez 48 godzin do czasu uzyskania ujemnego wyniku badania w kierunku GBS. Bezgorączkowy przebieg oraz brak akcji porodowej spowodował że położnicy przyjęli postępowanie wyczekujące i zastosowali erytromycynę przez okres 7 dni. W dniu porodu u matki stwierdzono gorączkę C i wystąpiły skurcze macicy. Wykonano cięcie cesarskie z powodu ułożenia pośladkowego Dziecko o masie urodzeniowej 1200g demonstrowało zaburzenia oddechowe i zostało zaintubowane po urodzeniu na Sali operacyjnej. W 1 minucie życia stan kliniczny oceniono na 5 pkt w skali Apg a następnie 5 pkt w 5 minucie i 8 pkt w 10 minucie po urodzeniu. W pierwszych 6 godzinach stwierdzano narastanie objawów ZZO pomimo podaży surfaktantu. Po zastosowaniu HFV nastąpiła poprawa parametrów oddechowych.

14 Przypadek 3 EOS c.d. Dziecko pozostawało stabilne hemodynamicznie. Biorąc pod uwagę ryzyko wystąpienia EOS wykonano badanie morfologii krwi z rozmazem oraz pobrano krew na posiew. W wynikach uzyskanych z badania morfologii krwi stwierdzono: leukocytoza wynosiła /mm 3 ; I:T ratio 0.14; liczba neutrofilów: /mm 3 a liczba płytek krwi: /ul. Z uwagi na niestabilność oddechową u dziecka nie wykonano punkcji lędźwiowej z decyzją czekano do chwili uzyskania wyniku badania bakteriologicznego krwi.

15 Jak postępujemy? A Rozpocznij antybiotykoterapię empiryczną od podaży ampicyliny i aminoglikozydu do czasu uzyskania wyniku posiewu krwi ponieważ większość bakterii powodujących EOS jest wrażliwa na ten zestaw antybiotyków B Zastosuj cefalosporynę i aminoglikozyd do czasu uzyskania wyniku posiewu krwi ponieważ istnieje wysokie ryzyko EOS spowodowanej przez bakterie oporne na ampicylinę C Zastosuj antybiotykoterapie o szerokim spektrum (np. karbapenem) z uwagi na ciężki stan kliniczny pacjenta D - zastosuj ampicylinę z cefalosporyną gdyż u noworodków VLBW istnieje duże ryzyko EOS spowodowanej przez opornej na ampicylinę E.coli

16 Uwagi do tego przypadku. Dziecko jest wcześniakiem z bardzo małą urodzeniową masą ciała, poród odbył się po 10 dniach od pęknięcia pęcherza płodowego, u matki wystąpiła wysoka gorączka w trakcie porodu Stan dziecka od chwili urodzenia jest ciężki. Wyniki badań pobranych w pierwszej godzinie po urodzeniu (leukocytoza, I:T ratio, liczba płytek oraz liczba neutrofilów) są w granicach normy. W populacji noworodków VLBW ryzyko EOS jest 20 razy większe w porównaniu do populacji noworodków donoszonych (Jackson GL et al., Pediatr Infect Dis J, 31:89-90).

17 Uwagi do tego przypadku c.d. W przypadku noworodków donoszonych i tzw. Late-PreTerm Infant ampicyllina i aminoglikozyd jest dobrym zestawem empirycznym antybiotyków (Stoll BJ et al., Pediatrics, 2011,127: ). U noworodków VLBW częściej spotyka się oporność takich bakterii ja E.coli, Klebsiella na ampicylinę - w EOS oporność może sięgać nawet od 40 85% (Stoll BJ et al., Pediatrics, 2011,127: ). Częste stosowanie cefalosporyn powoduje wzrost ryzyka zachorowań na szczepy ESBL (+) cefalosporyny nie działają na te bakterie i dochodzi do zwiększenia się populacji mikroorganizmów ESBL (+) w środowisku szpitalnym Enterococci i Listeria są zawsze oporne na działanie cefalosporyn (oporność wrodzona)

18 Dlaczego dałbym A? Chociaż stan noworodka określany jest jako ciężki to jednak brak jest wyraźnych odchyleń w badaniach morfologii krwi z rozmazem, sugerujących rozkręcającą się odpowiedź zapalną. Ponadto dziecko jest stabilne hemodynamicznie nie wymaga stosowania presorów a ciężkość stanu klinicznego wynika głównie z zaburzeń oddechowych niedojrzałości płuc. Przy wyraźnych odchyleniach w badaniach morfologii krwi z rozmazem wskazujących narastanie bądź depresję odpowiedzi zapalnej - proponuję C.

19 Przypadek 4 - LOS Poród cięciem cesarskim w 28 6 / 7 tygodniu ciąży dziecka o masie urodzeniowej 910 gramów z powodu zaostrzenia się objawów stanu przedrzucawkowego. Matka otrzymała betametazon a także leczona była siarczanem magnezu i lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze krwi. Dziecko z objawami niewydolności oddechowej, wymagało intubacji i podaży surfaktantu. Z powodu hipotensji otrzymywało dopaminę a także farmakologicznie zamknięto u niego PDA. UVC i UAC zostały założone po urodzeniu przy czym UAC został usunięty w 8 dobie życia. W 10 dobie życia przy tolerancji pokarmu w ilości 10 ml/kg/dobę pojawiła się tachykardia, wzrost zapotrzebowania na tlen oraz retencja dwutlenku węgla. Wzrosły parametry wentylacyjne. Przerwano żywienie enteralne pobrano krew na badanie bakteriologiczne. Morfologia krwi: leukocyty 8.800/mm 3, neutrofile: 6090; I:T 0.26; płytki krwi /ul. ( po urodzeniu: leukocyty: 4400/mm 3 ; neutrofile: 1420/mm 3 I:T 0.0; płytki /ul)

20 Jak postępujemy? A Rozpocznij antybiotykoterapię empiryczną ponieważ dziecko nie jest stabilne klinicznie i istnieją czynniki ryzyka LOS B Nie stosuj antybiotykoterapii ponieważ leukocytoza a także wyniki obrazu krwi nie przemawiają za infekcją a pogorszenie się parametrów oddechowych u dziecka nie jest związane z infekcja C Zastosuj antybiotykoterapię bo istnieją czynniki ryzyka LOS i nastąpiło pogorszenie stanu klinicznego ale wykonaj punkcję lędźwiową przed podażą antybiotyków

21 Uwagi do tego przypadku. W populacji noworodków VLBW ryzyko LOS jest znaczne a niestabilność kliniczna wynikająca z niedojrzałości narządów prowadzi często do nadmiernego stosowania antybiotyków a to zwiększa ryzyko LOS, NEC i sepsy grzybiczej (Vanaja N et al., J Pediatr 2011,159: ). Czynniki ryzyka LOS w tym przypadku: wiek płodowy, masa ciała, UAC, UVC, mechaniczna wentylacja od urodzenia, TPN. Choroba matki stan przedrzucawkowy istotny wpływ na odpowiedź szpiku u noworodka depresja szpiku; I:T ratio czułość dla EOS 86-90%; dla LOS 18-90%

22 Uwagi do tego przypadku c.d. Zarówno liczba leukocytów, wskaźnik neutrofilów czy liczba płytek nie sa wystarczającymi czułymi czynnikami aby wykluczyć sepsę (Hornik CP et al., Early Hum Dev 2012; 88:S69-S74). Uwaga: u około 25% przypadków LOS, żadne spośród trzech kolejnych badań CRP pobranych w odstępach 12 godzinnych może nie wykazywać odchyleń od normy!!!! (Benitz WE. Clin Perinatol 2010, 37: ) Należy wykorzystać badanie stężenia prokalcytoniny pomocne przy rozpoznaniu sepsy bakteryjnej późnej

23 Dlaczego wybrałbym A? W tym przypadku istnieje bardzo dużo czynników ryzyka LOS. Punkcje lędźwiową odłożyłbym z uwagi na stan kliniczny wentylacja mechaniczna do czasu uzyskania dodatniego wyniku badania bakteriologicznego.

24 Przypadek 5 - LOS Poród drogami natury w 24 6 / 7 tygodniu ciąży dziecka płci żeńskiej o masie urodzeniowej 600 gramów z powodu wystąpienia przedwczesnej akcji porodowej. Pęknięcie pęcherza płodowego w czasie porodu. Matka otrzymała pełny kurs steroidoterapii betametazonem i przebieg porodu był bezgorączkowy. Dziecko z objawami niewydolności oddechowej, wymagało intubacji i podaży surfaktantu. Z powodu hipotensji otrzymywało dopaminę a także farmakologicznie zamknięto u niego PDA. UVC i obwodowa linia dotętnicza zostały założone po urodzeniu. Dziecko otrzymało antybiotyki z powodu podejrzenia EOS lecz przy ujemnym posiewie z krwi zostały one odstawione w 48 godzinie życia. W 7 dobie życia dziecko wentylowane nadal ale powietrzem z niskimi nastawami wentylacyjnymi rozwinęło objawy wzdętego i napiętego brzucha z wymiotami podbarwionymi treścią żółciową podczas karmienia pokarmem matki w ilości 5ml/kg/dobę. RTG brzucha: rozdęte pętle jelit bez cech perforacji ; leukocytoza 3380/mm 3 I:T 0.51; płytki krwi /ul.

25 Jak postępujemy? A Ponieważ dziecko ma wiele czynników ryzyka LOS a w tym obecność cewników centralnych rozpocznij antybiotykoterapię wankomycyną aby leczyć infekcję spowodowaną CONS B Ponieważ w stanie klinicznym na pierwszym planie wysuwają się objawy brzuszne rozpocznij od podaży ampicyliny i gentamycyny i staraj się potwierdzić lub wykluczyć NEC C Ponieważ istnieją niepokojące objawy brzuszne, zwiększone ryzyko infekcji odcewnikowej oraz nieprawidłowa wartość leukocytozy i wartości I:T ratio staraj się zastosować antybiotykoterapię o maksymalnie szerokim spektrum podaj wankomycynę i aminoglikozyd D jak wyżej - wankomycyna + gentamycyna + flukonazol E wankomycyna + meropenem + flukonazol

26 Dlaczego wybrałbym E? Bardzo niedojrzały przewód pokarmowy duże ryzyko translokacji bakterie beztlenowe meropenem działa na beztlenowce a poza tym ma o wiele szersze spektrum od gentamycyny profilaktyka przeciwgrzybicza obowiązkowo przy tak szerokim spektrum u tak niedojrzałego wcześniaka.

27 Uwaga niezależna od rodzaju antybiotyku i miejsca terapii! Szerokie, niekontrolowane i zbyt długie stosowanie antybiotyków w zbyt małych dawkach jest główną przyczyną zarówno powstawania jak i pozostawania w środowisku np. w organizmie - szczepów opornych na wiele antybiotyków selekcja bakterii przeżywają tylko oporne!

28 Właściwy dobór antybiotyku decyduje o powodzeniu terapii Niewłaściwy antybiotyk najważniejszym czynnikiem ryzyka umieralności; OR 4.26; ( ) (Valles J i wsp. Chest 2003; 123: ; Leone M i wsp. Crit Care Med. 2003; 31: ) 62% vs 28% śmiertelności p<0.001; niezależny czynnik ryzyka OR 6.9 ( ) (Ibrahim i wsp. Chest, 2000, 118; )

29 Uwaga przy ustalaniu antybiotyków empirycznych! Różna wrażliwość bakterii na antybiotyki w różnych krajach analiza oddziałów intensywnej terapii dorosłych Np.. Enterococcus faecium: oporność na wankomycynę: USA 76.8%; Kanada 14.9% Włochy 24.2% Niemcy 4.8%% Francja 0.8% Konieczna własna analiza oporności w oddziale

30 Własne przemyślenia Brak wzrostu bakterii na pożywce nie oznacza braku bakterii a tylko brak zdolności do ich namnażania się metody molekularne (FISH, PCR) maja 2-3 krotnie wyższą czułość wykrywania bakterii Metody te wykrywają także tylko fragmenty bakterii Obecność fragmentów bakterii powód do odpowiedzi zapalnej ujemny posiew nie oznacza wyleczenia z sepsy proces zapalny nadal toczy się w organizmie Dlatego w standardach zalecam postępowania przeciwzapalne inhibitory fosfodiesterazy są bezpieczne i skutecznie hamują reakcje zapalną

31

Czy wybór antybiotyku jest trudnym pytaniem dla neonatologa?

Czy wybór antybiotyku jest trudnym pytaniem dla neonatologa? 0/0/205 Czy wybór antybiotyku jest trudnym pytaniem dla neonatologa? Krystyna Bober Olesińska Klinika Neonatologii WUM 2 Struktura oddziałów neonatologicznych na Mazowszu 53 - oddziały Stopień referencyjności

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwdrobnoustrojowe - wytyczne postępowania w neutropenii

Leczenie przeciwdrobnoustrojowe - wytyczne postępowania w neutropenii Leczenie przeciwdrobnoustrojowe - wytyczne postępowania w neutropenii Zakażenia są częstym powikłaniem i główną przyczyną zgonów pacjentów z nowotworami zarówno krwi jak i narządów litych. Wynikają one

Bardziej szczegółowo

Współczesna rola surfaktantu na Sali porodowej

Współczesna rola surfaktantu na Sali porodowej Współczesna rola surfaktantu na Sali porodowej dr n. med. Anita Chudzik Historia surfaktantu 1. 1959r. -AveryiMeadniedobórsurfaktantu odgrywa kluczowa rolę w patogenezierds. 2. 1972 r. -Enhorningand Robertsonpierwszedotchawiczepodanie

Bardziej szczegółowo

Antybiotykoterapia okołooperacyjna u noworodków zalecenia i kontrowersje

Antybiotykoterapia okołooperacyjna u noworodków zalecenia i kontrowersje Antybiotykoterapia okołooperacyjna u noworodków zalecenia i kontrowersje Andrzej Piotrowski Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Warszawa Zakażenia u noworodków

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna sepsy oferta firmy biomerieux Automatyczne analizatory do posiewów krwi Automatyczne analizatory do identyfikacji

Bardziej szczegółowo

PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox)

PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox) PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox) 1. Przedwczesne pęknięcie błon płodowych (PPBP) przerwanie ciągłości pęcherza płodowego przed rozpoczęciem akcji porodowej Czasowe

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MATKI I DZIECKA w Warszawie, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka

INSTYTUT MATKI I DZIECKA w Warszawie, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka Ocena ryzyka nieprawidłowego rozwoju dzieci urodzonych przedwcześnie Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i pomoc rodzinie doświadczenia i rekomendacje Warszawa, 10 12 grudnia 2007 Ewa Helwich Klinika Neonatologii

Bardziej szczegółowo

Zakażenia w Oddziałach Intensywnej Terapii SEPSA Możliwe miejsca zakażenia Czynniki patogenne Bakterie G dodatnie, G ujemne Bakterie beztlenowe Grzyby Wirusy Pierwotniaki Zakażenia szpitalne Występują

Bardziej szczegółowo

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Odział Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii Al. Dzieci Polskich 20, 04-730, Warszawa Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych

Bardziej szczegółowo

Noworodki SGA w oddziale intensywnej terapii grupa ryzyka przewlekłych zaburzeń wzrastania.

Noworodki SGA w oddziale intensywnej terapii grupa ryzyka przewlekłych zaburzeń wzrastania. Noworodki SGA w oddziale intensywnej terapii grupa ryzyka przewlekłych zaburzeń wzrastania. M. Kęsiak, A. Stolarczyk, T. Talar, B. Cyranowicz, E. Gulczyńska Klinika Neonatologii ICZMP, kierownik kliniki

Bardziej szczegółowo

Wyniki leczenia noworodków urodzonych z ekstremalnie małą urodzeniową masą ciała (ELBW)

Wyniki leczenia noworodków urodzonych z ekstremalnie małą urodzeniową masą ciała (ELBW) Wyniki leczenia noworodków urodzonych z ekstremalnie małą urodzeniową masą ciała (ELBW) Marek Szczepański Klinika Neonatologii i intensywnej Terapii Noworodka Uniwersytet Medyczny w Białymstoku Interdyscyplinarna

Bardziej szczegółowo

Wanda Siemiątkowska - Stengert

Wanda Siemiątkowska - Stengert Wanda Siemiątkowska - Stengert Wpływ zabiegu odsysania z tchawicy na ciśnienie śródczaszkowe i układ krążenia noworodków wymagających wentylacji zastępczej, po zastosowaniu różnej premedykacji farmakologicznej.

Bardziej szczegółowo

NEC i SIP z punktu widzenia neonatologa

NEC i SIP z punktu widzenia neonatologa Sulisław, 15 16 maja 2015 r. NEC i SIP z punktu widzenia neonatologa Ewa Helwich Instytut Matki i Dziecka, Warszawa SIP i NEC Są dwoma odrębnymi chorobami. Różnią się: etiologią histopatologią charakterystyką

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Powikłania zapaleń płuc

Powikłania zapaleń płuc Powikłania zapaleń płuc Katarzyna Krenke Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Miejscowe powikłania zapaleń płuc Powikłany wysięk parapneumoniczny/ropniak

Bardziej szczegółowo

Gorączka niejasnego pochodzenia w grupie niemowląt i młodszych dzieci

Gorączka niejasnego pochodzenia w grupie niemowląt i młodszych dzieci wymaga gorączka niejasnego pochodzenia (również FWS fever without source) zarówno przedłużająca się, jak i ostra u dzieci najmłodszych (w wieku poniżej 3 lat). Odrębności symptomatologii wczesnego okresu

Bardziej szczegółowo

Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś

Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś Klinika Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii IPCZD, Warszawa HEN program domowego żywienia enteralnego

Bardziej szczegółowo

Powikłania zapaleń płuc

Powikłania zapaleń płuc Powikłania zapaleń płuc Katarzyna Krenke Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Miejscowe powikłania zapaleń płuc Powikłany wysięk parapneumoniczny/ropniak

Bardziej szczegółowo

Przydatność prokalcytoniny w diagnostyce i leczeniu zakażeń bakteryjnych u noworodków. Jerzy Szczapa Uniwersytet Medyczny Poznań

Przydatność prokalcytoniny w diagnostyce i leczeniu zakażeń bakteryjnych u noworodków. Jerzy Szczapa Uniwersytet Medyczny Poznań Przydatność prokalcytoniny w diagnostyce i leczeniu zakażeń bakteryjnych u noworodków Jerzy Szczapa Uniwersytet Medyczny Poznań Epidemiologia sepsy Rocznie 4 mln. zgonów dzieci w tym 35% z powodu sepsy

Bardziej szczegółowo

Wytrzewienie Kiedy i jak leczyć?

Wytrzewienie Kiedy i jak leczyć? Wytrzewienie Kiedy i jak leczyć? Iwon a Maroszyń ska Klinika Intensywnej Terapii i Wad Wrodzonych Noworodków i Niemowląt Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi N - 303 Terminacja ciąży < 24 hbd

Bardziej szczegółowo

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 1.ZARZĄDZENIE MINISTRA 2.REKOMENDACJE TOWARZYSTW NAUKOWYCH 3.OPINIE EKSPERTÓW

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Polityka antybiotykowa w oddziale pediatrycznym Adam Hermann Zespół Kontroli Zakażeń Szpitalnych Stowarzyszenie Higieny Lecznictwa Fundacja Instytut Profilaktyki Zakażeń Adam Hermann Stare Jabłonki 05-07.10.2014r.

Bardziej szczegółowo

Wyniki leczenia noworodków ELBW w Klinice Neonatologii ICZMP w 2013 roku

Wyniki leczenia noworodków ELBW w Klinice Neonatologii ICZMP w 2013 roku Wyniki leczenia noworodków ELBW w Klinice Neonatologii ICZMP w 2013 roku Marcin Kęsiak Kierownik Kliniki: Dr hab. n. med. Prof. ICZMP Ewa Gulczyńska Dane statystyczne kompletowali: M. Kęsiak, P. Kiciński

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka molekularna w OIT

Diagnostyka molekularna w OIT Diagnostyka molekularna w OIT B A R B A R A A D A M I K K A T E D R A I K L I N I K A A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y W N E J T E R A P I I U N I W E R S Y T E T M E D Y C Z N Y W E W R O C

Bardziej szczegółowo

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku identyfikacji w zakładach opieki zdrowotnej szczepów bakteryjnych Enterobacteriaceae wytwarzających karbapenemazy typu KPC * * KPC - ang: Klebsiella pneumoniae

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 20/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. o projekcie programu Program skutecznego zwalczania infekcji poprzez szybkie

Bardziej szczegółowo

Opis:... ... ... 22. Zgon matki: a. podczas ciąŝy: ciąŝa ektopowa, poronienie wczesne do 12 t.c.

Opis:... ... ... 22. Zgon matki: a. podczas ciąŝy: ciąŝa ektopowa, poronienie wczesne do 12 t.c. Pieczęć oddziału/kliniki Miejscowość, dnia... adres, tel./fax Analiza zgonu kobiety w okresie ciąŝy, porodu i połogu I. DANE OGÓLNE: 1. Imię i nazwisko matki :... 2. Data urodzenia:... Wiek:... 3. Miejsce

Bardziej szczegółowo

SANPROBI Super Formula

SANPROBI Super Formula SUPLEMENT DIETY SANPROBI Super Formula Unikalna formuła siedmiu żywych szczepów probiotycznych i dwóch prebiotyków Zdrowie i sylwetka a w super formie Zaburzenia metaboliczne stanowią istotny problem medyczny

Bardziej szczegółowo

SLAJDY WYBRANE I ZMODYFIKOWANE POD KĄTEM PREZENTACJI W INTERNECIE

SLAJDY WYBRANE I ZMODYFIKOWANE POD KĄTEM PREZENTACJI W INTERNECIE SUM - WLK 2011 WYKŁAD PIĄTY: BIOSTATYSTYKA C.D. Prof. dr hab. med. Jan E. Zejda! UWAGA! SLAJDY WYBRANE I ZMODYFIKOWANE POD KĄTEM PREZENTACJI W INTERNECIE TREŚĆ WYKŁADU Dokumentowanie efektu (analiza danych

Bardziej szczegółowo

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 INTENSYWNA TERAPIA STANU ASTMATYCZNEGO 1. Definicja... 13 2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 3. Obraz kliniczny... 17 3.1. Rozpoznanie... 17 3.2. Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Szpital Specjalistyczny Pro-Familia w Rzeszowie Oddział Neonatologii z IOM Aneta Miga, Anna Powrózek. Wrodzone zmiany pęcherzowe i pęcherzykowe

Szpital Specjalistyczny Pro-Familia w Rzeszowie Oddział Neonatologii z IOM Aneta Miga, Anna Powrózek. Wrodzone zmiany pęcherzowe i pęcherzykowe Szpital Specjalistyczny Pro-Familia w Rzeszowie Oddział Neonatologii z IOM Aneta Miga, Anna Powrózek Wrodzone zmiany pęcherzowe i pęcherzykowe na skórze noworodkatrudności diagnostyczne ciąża II, w czasie

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Najważniejsze zagrożenia epidemiczne w oddziałach dziecięcych w Polsce Dr med. Paweł Grzesiowski STOWARZYSZENIE HIGIENY LECZNICTWA SZPITAL SPECJALISTYCZNY ŚW. ZOFII W WARSZAWIE FUNDACJA INSTYTUT PROFILAKTYKI

Bardziej szczegółowo

Problemy przedstawione w prezentowanym przypadku: Odstawienie immunosupresji Przewlekłe odrzucanie Zwiększona immunosupresja Zakażenie

Problemy przedstawione w prezentowanym przypadku: Odstawienie immunosupresji Przewlekłe odrzucanie Zwiększona immunosupresja Zakażenie Problemy przedstawione w prezentowanym przypadku: Odstawienie immunosupresji Przewlekłe odrzucanie Zwiększona immunosupresja Zakażenie Pytania Co było przyczyną zgonu dziecka? 1. Odstawienie leków przez

Bardziej szczegółowo

PROBIOTYKI panaceum dla noworodka ZALECAĆ CZY NIE

PROBIOTYKI panaceum dla noworodka ZALECAĆ CZY NIE PROBIOTYKI panaceum dla noworodka ZALECAĆ CZY NIE Dr hab.n.med. Andrea Horvath Klinika Pediatrii WUM Czy to są probiotyki? Żywe bakterie kiszonki jogurt naturalny kwas chlebowy Mikroorganizmy Organizm

Bardziej szczegółowo

Wrodzone niedrożności jelita

Wrodzone niedrożności jelita Wrodzone niedrożności jelita Maciej Bagłaj Klinika Chirurgii Urologii Dziecięcej, UM Wroclaw Sulisław, 15 maj Scenariusz kliniczny.. Noworodek płci męskiej został przekazany do Kliniki Chirurgii Dziecięcej

Bardziej szczegółowo

Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum

Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum Silne dolegliwości bólowe brzucha o wzrastającym nasileniu Obrona mięśniowa Objawy otrzewnowe Zatrzymanie gazów i stolca Wymioty Objawy ogólne: tachykardia,

Bardziej szczegółowo

Temat badania : Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii Przewlekłej Niewydolności Nerek u psów i kotów...

Temat badania : Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii Przewlekłej Niewydolności Nerek u psów i kotów... DANE LECZNICY (Nazwa i adres) IMIĘ ZWIERZĘCIA DANE LEKARZA PROWADZACEGO ( Imię, Nazwisko, telefon kontaktowy) GATUNEK RASA PŁEĆ WIEK...... BADANIE OGÓLNE ZWIERZĘCIA (* zaznaczyć odpowiednie ) Stan odżywienia

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE NIV U PACJENTÓW GERIATRYCZNYCH Z POChP

ZASTOSOWANIE NIV U PACJENTÓW GERIATRYCZNYCH Z POChP ZASTOSOWANIE NIV U PACJENTÓW GERIATRYCZNYCH Z POChP Marta Golis-Gucwa, Robert Foryś Szpitalny Oddział Ratunkowy Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Mikołaja Kopernika w Łodzi PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia zakażenia HIV. Specyfika pacjenta zakażonego.

Epidemiologia zakażenia HIV. Specyfika pacjenta zakażonego. Epidemiologia zakażenia HIV. Specyfika pacjenta zakażonego. dr med. Monika Bociąga-Jasik 1981 stwierdza się liczne przypadki pneumocystozowego zapalenia płuc i mięska Kaposiego u młodych, dotychczas zdrowych

Bardziej szczegółowo

Streszczenie Celem pracy Materiał :

Streszczenie Celem pracy Materiał : Streszczenie Żywienie pozajelitowe w warunkach domowych (ż.p.d.) umożliwia długotrwałe i prawie normalne życie chorym którzy do niedawna ginęli śmiercią głodową. Najgroźniejszym powikłaniem jest odcewnikowe

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania na temat sepsy. Opracowane przez: M.Kadłubowski, W.Hryniewicz

Najczęściej zadawane pytania na temat sepsy. Opracowane przez: M.Kadłubowski, W.Hryniewicz Najczęściej zadawane pytania na temat sepsy Opracowane przez: M.Kadłubowski, W.Hryniewicz Co to jest sepsa? Sepsa (posocznica) nie jest chorobą, jest zespołem objawów organizmu pojawiających się w odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Krystyna Paszko Monitorowanie patogenów alarmowych w Szpitalu św. Wojciecha w Gdańsku nowe przepisy i ich konsekwencje dla monitorowania patogenów alarmowych XII Konferencja naukowo-szkoleniowa SHL Stare

Bardziej szczegółowo

FAX : (22) 488 37 70 PILNE

FAX : (22) 488 37 70 PILNE KARTA ZAPALENIA OTRZEWNEJ Nr Przypadku Baxter: Data raportu:... Data otrzymania informacji przez Baxter:... (wypełnia Baxter) (wypełnia Baxter) Proszę wypełnić poniższe pola i odesłać faxem do: Baxter

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE I ROLA POCT W OIT. Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

MIEJSCE I ROLA POCT W OIT. Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu MIEJSCE I ROLA POCT W OIT Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu CO OZNACZA POCT POCT (Point-of-care testing) - oznacza wykonywanie

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie ciąży ektopowej. Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych

Diagnostyka i leczenie ciąży ektopowej. Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych Diagnostyka i leczenie ciąży ektopowej Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych Co to jest ciąża ektopowa? Ciąża ektopowa- lokalizacja Ciąża ektopowa - lokalizacja Najczęstsza lokalizacja bańka jajowodu

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY POMPEGO (ICD-10 E 74.0)

LECZENIE CHOROBY POMPEGO (ICD-10 E 74.0) Załącznik B.22. LECZENIE CHOROBY POMPEGO (ICD-10 E 74.0) WIADCZENIOBIORCY Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna

Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna 1 2 Nowoczesne laboratorium mikrobiologiczne połączenie metod manualnych i automatyzacji Nowoczesne laboratorium mikrobiologiczne To nie tylko sprzęt diagnostyczny,

Bardziej szczegółowo

Annex I. Podsumowanie naukowe i uzasadnienie dla wprowadzenia zmiany w warunkach pozwolenia

Annex I. Podsumowanie naukowe i uzasadnienie dla wprowadzenia zmiany w warunkach pozwolenia Annex I Podsumowanie naukowe i uzasadnienie dla wprowadzenia zmiany w warunkach pozwolenia Podsumowanie naukowe Biorąc pod uwagę Raport oceniający komitetu PRAC dotyczący Okresowego Raportu o Bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Zdrowie i płodność kobiety. Cele operacyjne rozdziału Celina Łepecka-Klusek... 45

Spis treści. Zdrowie i płodność kobiety. Cele operacyjne rozdziału Celina Łepecka-Klusek... 45 Rozdział I Zdrowie i płodność kobiety Cele operacyjne rozdziału Celina Łepecka-Klusek... 1 1. Okresy życia kobiety Michał Bokiniec... 2 1.1. Okres dojrzewania, pokwitania... 2 1.2. Okres dojrzałości płciowej...

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD)

ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD) ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD) DOTYCZĄCE POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM Z ZAKAŻENIEM UKŁADU MOCZOWEGO Zasady leczenia Grupa Ekspertów PTNFD ZALECENIE 4. Postępowanie z dzieckiem

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

ZDROWIE DZIECI PO LECZENIU NIEPŁODNOŚCI

ZDROWIE DZIECI PO LECZENIU NIEPŁODNOŚCI ZDROWIE DZIECI PO LECZENIU NIEPŁODNOŚCI Rafał Kurzawa rafal.kurzawa@gmail.com Pomorski Uniwersytet Medyczny Sekcja Płodności i Niepłodności PTG Ośrodek Studiów nad Płodnością Człowieka IVF ma 35 lat

Bardziej szczegółowo

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Żylna choroba zakrzepowozatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny

Bardziej szczegółowo

Leczenie ciężkich zakażeń. Propozycje zmian w finansowaniu. Dariusz Lipowski

Leczenie ciężkich zakażeń. Propozycje zmian w finansowaniu. Dariusz Lipowski Leczenie ciężkich zakażeń. Propozycje zmian w finansowaniu Dariusz Lipowski Definicja Ciężkie zakażenie zakażenie prowadzące do dysfunkcji lub niewydolności jednolub wielonarządowej zakażenie powodujące

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48)

LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 492 Poz. 66 Załącznik B.3. LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie adjuwantowe

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ DRUGI: BADANIA PRZESIEWOWE/PROFILAKTYKA

ROZDZIAŁ DRUGI: BADANIA PRZESIEWOWE/PROFILAKTYKA NARODZINY Narodziny dziecka są najważniejszym wydarzeniem w życiu rodziny. Ważne jest, żeby adaptacja do życia pozamacicznego przebiegała w sposób najbardziej naturalny. Dlatego tak istotny jest pierwszy

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2009 Leczenie nowotworów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST) Załącznik nr 9

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2009 Leczenie nowotworów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST) Załącznik nr 9 Załącznik nr 9 Nazwa programu: do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) ICD 10 grupa rozpoznań obejmująca nowotwory

Bardziej szczegółowo

Universitäts-Frauenklinik Essen. Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia

Universitäts-Frauenklinik Essen. Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia Universitäts-Frauenklinik Essen Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia Szanowni Państwo, Drodzy Rodzice, Nasze Centrum medycyny prenatalnej oferuje Państwu pełne spektrum

Bardziej szczegółowo

NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test)

NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test) NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test) Nieinwazyjne badanie krwi kobiety ciężarnej w kierunku wykluczenia najczęstszych trisomii u płodu Cel testu NIPT Celem testu NIPT jest

Bardziej szczegółowo

Przewodnik i najlepsze praktyki dotyczące terapii wysokim przepływem Vapotherm PRZEWODNIK KIESZONKOWY NICU

Przewodnik i najlepsze praktyki dotyczące terapii wysokim przepływem Vapotherm PRZEWODNIK KIESZONKOWY NICU Przewodnik i najlepsze praktyki dotyczące terapii wysokim przepływem Vapotherm PRZEWODNIK KIESZONKOWY NICU Wybór pacjenta OBJAWY: Pacjent wykazuje jeden lub więcej z następujących objawów: DIAGNOZY: Objawy

Bardziej szczegółowo

System szczepień noworodków urodzonych przedwcześnie ocena dostępności

System szczepień noworodków urodzonych przedwcześnie ocena dostępności System szczepień noworodków urodzonych przedwcześnie ocena dostępności M.K.Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Innowacje w systemie szczepień ochronnych - czy można poprawić dostępność

Bardziej szczegółowo

Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk

Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk Dziecko przebyło infekcję kiedy szczepić? Dr n. med. Ewa Duszczyk Częste pytania rodziców Dziecko miało kontakt z chorobą zakaźną czy szczepić, czy czekać? Dziecko przebyło infekcję, kiedy i czy szczepić?

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Universitäts-Frauenklinik Essen

Universitäts-Frauenklinik Essen Universitäts-Frauenklinik Essen Badanie przesiewowe w pierwszym trymestrze ciąży Co to jest z badanie przesiewowe w pierwszym trymestrze ciąży? W badaniu przesiewowym w pierwszym trymestrze ciąży okreslane

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania polskiego 11 Wstęp 13 Podziękowania 14

Przedmowa do wydania polskiego 11 Wstęp 13 Podziękowania 14 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 11 Wstęp 13 Podziękowania 14 1. Wstęp i ustalanie rozpoznania 15 Co to jest mukowiscydoza? 15 Skąd nazwa mukowiscydoza? 16 Kiedy można podejrzewać występowanie

Bardziej szczegółowo

Leczenie biologiczne w nieswoistych zapaleniach jelit - Dlaczego? Co? Kiedy? VI Małopolskie Dni Edukacji w Nieswoistych Zapaleniach Jelit

Leczenie biologiczne w nieswoistych zapaleniach jelit - Dlaczego? Co? Kiedy? VI Małopolskie Dni Edukacji w Nieswoistych Zapaleniach Jelit Leczenie biologiczne w nieswoistych zapaleniach jelit - Dlaczego? Co? Kiedy? VI Małopolskie Dni Edukacji w Nieswoistych Zapaleniach Jelit Co to są nieswoiste zapalenia jelit? Grupa chorób w których dochodzi

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Problemy diagnostyki mikrobiologicznej czyli ujemnych posiewów przy ewidentnej infekcji Anna Polewczyk II Klinika Kardiologii Świętokrzyskie Centrum Kardiologii Wydział Nauk o Zdrowiu UJK Kielce Problemy

Bardziej szczegółowo

Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce

Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA M. POZNAŃ POWIAT POZNAŃSKI Załącznik nr 2 Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce Istnieje około 80 szpitali publicznych w Wielkopolsce,

Bardziej szczegółowo

PORONIENIA CIĄŻA OBUMARŁA ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY KOAGULOPATIE. Katarzyna Luterek Natalia Mazanowska

PORONIENIA CIĄŻA OBUMARŁA ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY KOAGULOPATIE. Katarzyna Luterek Natalia Mazanowska PORONIENIA CIĄŻA OBUMARŁA ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY KOAGULOPATIE Katarzyna Luterek Natalia Mazanowska Definicja Zakończenie ciąży (samoistne lub sztuczne) do 22 tygodnia jej trwania 22 Hbd + 1 dzień= poród

Bardziej szczegółowo

PRAGNIEMY RÓWNIEŻ PODZIĘKOWAĆ:

PRAGNIEMY RÓWNIEŻ PODZIĘKOWAĆ: TREŚĆ TEJ BROSZURY POWSTAŁA DZIĘKI ZAANGAŻOWANIU: Dr Philippa SCHUETZ Dr hab. Wydziału Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego Kantonsspital Aarau, Tellstrasse CH -5001 Aarau, Szwajcaria

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w zakażeniach. oddziale dziecięcym

Postępowanie w zakażeniach. oddziale dziecięcym Postępowanie w zakażeniach układu oddechowego w oddziale dziecięcym Dr hab. n. med. Piotr Albrecht I Katedra Pediatrii WUM Plan wykładu Ostre zapalenie ucha środkowego Podgłośniowe zapalenie krtani Zapalenie

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

Gorączka kontratakuje

Gorączka kontratakuje Gorączka kontratakuje Andrzej Piotrowski Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka 7-letni chłopiec (K) trafia do SOR : Temperatura 39,5 o C Ból nóg Zimne stopy

Bardziej szczegółowo

Wpływ racjonalnej antybiotykoterapii na lekowrażliwość drobnoustrojów

Wpływ racjonalnej antybiotykoterapii na lekowrażliwość drobnoustrojów WOJSKOWY SZPITAL KLINICZNY Wpływ racjonalnej BYDGOSZCZ antybiotykoterapii na lekowrażliwość drobnoustrojów 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SP ZOZ w Bydgoszczy dr n. med. Joanna Sierzputowska

Bardziej szczegółowo

Zapalenia płuc u dzieci. Joanna Lange

Zapalenia płuc u dzieci. Joanna Lange Zapalenia płuc u dzieci Joanna Lange choroba przebiegająca z dusznością, gorączką oraz różnymi objawami osłuchowymi, potwierdzona (zgodnie z definicją kliniczno - radiologiczną) lub nie (zgodnie z definicją

Bardziej szczegółowo

Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r.

Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r. Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r. Wytyczne postępowania w przypadku wykrycia szczepów pałeczek

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Przewlekłe serce płucne czy (nadal) istnieje i jak postępować. Anna Fijałkowska Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka

Przewlekłe serce płucne czy (nadal) istnieje i jak postępować. Anna Fijałkowska Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka Przewlekłe serce płucne czy (nadal) istnieje i jak postępować Anna Fijałkowska Zakład Kardiologii, Instytut Matki i Dziecka Serce płucne jest to zespół objawów spowodowanych nadciśnieniem płucnym, wywołanym

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii Przewlekła obturacyjna choroba płuc II Katedra Kardiologii Definicja Zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Bardziej szczegółowo

1.1. Znaczenie rodziny dla jednostki... 17 1.2. Określenie rodziny złożoność pojęcia... 21 1.3. Rozwojowe spojrzenie na rodzinę...

1.1. Znaczenie rodziny dla jednostki... 17 1.2. Określenie rodziny złożoność pojęcia... 21 1.3. Rozwojowe spojrzenie na rodzinę... Spis treści 1. Rodzina jej znaczenie i rozwój Anna Kwak 17 1.1. Znaczenie rodziny dla jednostki.............. 17 1.2. Określenie rodziny złożoność pojęcia........... 21 1.3. Rozwojowe spojrzenie na rodzinę.............

Bardziej szczegółowo

Rozdział 2. Organizacja opieki nad noworodkiem wymagającym intensywnego nadzoru... 26

Rozdział 2. Organizacja opieki nad noworodkiem wymagającym intensywnego nadzoru... 26 Spis treści Przedmowa... 9 Rozdział 1. Wcześniactwo jako problem medyczny, rodzinny i społeczny... 17 Jan Oleszczuk, Henryka Sawulicka-Oleszczuk Czynniki ryzyka porodu przedwczesnego.... 17 Profilaktyka

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MATKI I DZIECKA w Warszawie, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka

INSTYTUT MATKI I DZIECKA w Warszawie, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka Leczenie pod znakiem zapytania, czyli kontrowersje w intensywnej terapii noworodka, Pałac Sulisław; 15-1616 maja 2015 Wrodzone wytrzewienie od prenatalnej diagnozy do decyzji terapeutycznych Magdalena

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną

Bardziej szczegółowo

choroby reumatyczne u kobiet w ciąży

choroby reumatyczne u kobiet w ciąży Marzena Olesińska Klinika i Poliklinika Układowych Chorób Tkanki Łącznej Instytutu Reumatologii w Warszawie choroby reumatyczne u kobiet w ciąży Czy możemy być spokojni? Akademia Dziennikarzy Medycznych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo