Zestaw 1 Genetyka. Zadanie 2.(1pkt) Schemat przedstawia rodowód genetyczny pewnej rodziny. Kółko oznacza kobietę, kwadrat oznacza mężczyznę.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zestaw 1 Genetyka. Zadanie 2.(1pkt) Schemat przedstawia rodowód genetyczny pewnej rodziny. Kółko oznacza kobietę, kwadrat oznacza mężczyznę."

Transkrypt

1 Zestaw 1 Genetyka Zadanie 1. (3pkt) Praworęczność i leworęczność są cechami dziedzicznymi, przy czym tendencja do używania prawej ręki jest cechą dominującą. Gen warunkujący tę cechę jest zlokalizowany w autosomie. Określ, czy praworęczni heterozygotyczni rodzice mogą oczekiwać leworęcznego potomstwa. Odpowiedź uzasadnij za pomocą poprawnie rozpisanej krzyżówki genetycznej. Wśród genotypów potomstwa wskaż ten (lub te), który warunkuje leworęczność. Zadanie 2.(1pkt) Schemat przedstawia rodowód genetyczny pewnej rodziny. Kółko oznacza kobietę, kwadrat oznacza mężczyznę. Które z poniższych określeń charakteryzuje dziedziczoną cechę? A. Sprzężona z płcią i recesywna. B. Sprzężona z płcią i dominująca. C. Autosomalna recesywna. D. Autosomalna dominująca Zadanie 3. (4pkt) Dystrofia mięśniowa Duchenne a jest cechą sprzężoną z płcią. W pewnej rodzinie, w której rodzice nie wykazywali tego schorzenia, urodziło się dwoje dzieci. Okazało się, że jedno z nich ma dystrofię mięśniową. Wiadomo, że w rodzinie matki, brat był chory na dystrofię, drugi brat i siostra byli zdrowi. Rodzice matki nie mieli dystrofii. Narysuj rodowód rodziny ilustrujący dziedziczenie genu warunkującego dystrofię. Określ, które z rodziców było nosicielem allelu dystrofii, jakiej płci było ich dziecko chore na dystrofię oraz jakie będzie prawdopodobieństwo, że następne dziecko też będzie chore. 1

2 Zadanie 4. (2pkt) Na schemacie przedstawiono dziedziczenie pewnej choroby. a) Wyjaśnij, co oznacza użyte w tym przypadku pojęcie nosiciel. b) Podaj prawdopodobieństwo wystąpienia nosicieli w potomstwie rodziców, z których jeden jest homozygotą dominującą, a drugi jest homozygotą recesywną. Zadanie 5. (3pkt) Allel warunkujący ciemną barwę oczu jest dominujący B, a allel warunkujący oczy błękitne jest recesywny b. Rodzice o ciemnych oczach mają pierwsze dziecko o błękitnych oczach. a) Przyjmując, że za barwę oczu odpowiada jedna para genów, określ genotypy rodziców i dziecka. b) Zapisz odpowiednią krzyżówkę i na jej podstawie określ prawdopodobieństwo wystąpienia u dzieci tej pary błękitnej barwy oczu. Zadanie 6. (3pkt) Ania i Jacek są rodzeństwem. Jacek jest daltonistą, Ania i rodzice prawidłowo rozróżniają barwy. Daltonizm jest warunkowany przez allel recesywny d sprzężony z płcią. a) Zapisz prawdopodobne genotypy wszystkich wymienionych osób. b) Ustal, jaki genotyp musi mieć Ania, jeżeli jej synowie są daltonistami (ich ojcem jest mężczyzna prawidłowo rozróżniający barwy). Odpowiedź uzasadnij. 2

3 Zadanie 7. (1pkt) Zasadnicza barwa oczu u człowieka jest determinowana przez gen o allelach B, b. Dominujący allel B warunkuje oczy ciemne, recesywny b oczy jasne. Poniższy schemat ilustruje dziedziczenie barwy oczu w pewnej rodzinie. Linie poziome łączą rodziców, pionowe rodziców z potomstwem. Na podstawie przedstawionego rodowodu ustal wszystkie możliwe genotypy osób oznaczonych liczbami 1, 2, 3. Zadanie 8. (1pkt) Spośród poniższych zestawów wskaż zestawienie fenotypów i genotypów rodziców, których dzieci mogą dziedziczyć grupy krwi w proporcji: 25% A, 50% B, 25% AB Fenotypy Genotypy A. A i B I A I A oraz I B I B B. AB i O I A I B oraz ii C. AB i B I A I B oraz I B i D. A i B I A i oraz I B i Zadanie 9. (2pkt) Ubarwienie prążkowane kur jest determinowane przez dominujący gen A, brak prążkowania przez gen recesywny a. Geny te są zlokalizowane w chromosomie X. Determinacja płci u ptaków jest odwróceniem determinacji płci u człowieka. U ptaków samce mają dwa identyczne chromosomy płciowe (X), samice zaś dwa różne (X i Y), przy czym chromosom Y jest genetycznie pusty. Określ genotypy rodziców i fenotypy potomstwa (z uwzględnieniem płci) powstałego w wyniku skrzyżowania prążkowanej kury z kogutem o nieprążkowanym upierzeniu. Zadanie 10. (3pkt) W stacji hodowli roślin sprawdzano, czy groch, wydający nasiona okrągłe (cecha dominująca A) jest mieszańcem (heterozygotą), czy czystą rasą (homozygotą) ze względu na gen, warunkujący kształt nasion grochu. W tym celu skrzyżowano ten groch z grochem o nasionach kanciastych (cecha recesywna - a).w wyniku krzyżówki otrzymano 103 rośliny, wydające nasiona okrągłe i 105 roślin, wydających nasiona kanciaste. Na podstawie wyników doświadczenia ustal, czy badany groch jest homozygotyczny, czy heterozygotyczny. Odpowiedź uzasadnij i zilustruj krzyżówką. 3

4 Zadanie 11. (1pkt) Odległości między genami w chromosomie wyrażane są w jednostkach mapowych. Jedna jednostka mapowa odpowiada takiej odległości między genami sprzężonymi, w której crossing-over zachodzi z częstością 1%. Podaj kolejność genów A, B, C w chromosomie wiedząc, że częstości crossing-over między nimi są następujące: A B 12%, A C 4%, C B 8 %. Zadanie 12. (2pkt) W populacji ludzkiej występują cztery podstawowe grupy krwi: A, B, AB, 0. Określ wszystkie możliwe fenotypy i genotypy grup krwi dzieci podanej pary rodziców. matka ojciec dziecko Genotyp Fenotyp AB (I A I B ) A (I A i) Zadanie 13. (2pkt) Barwa skóry i sierści zwierzęcia zależy od genu A odpowiedzialnego za barwę czarną lub jego allelu a odpowiedzialnego za barwę brązową. Jednocześnie ujawnienie się barwy zależy od genu B przekształcającego bezbarwny prekursor obu barwników (DOPA) w ostateczny produkt. Jego allel b nie przekształca DOPA; brak jest wówczas zabarwienia skóry i włosów. 1. Określ fenotypy osobników o następujących genotypach: a) AaBb... b) aabb Ułóż krzyżówkę genetyczną, na podstawie której ustalisz i podasz, jakie jest prawdopodobieństwo otrzymania osobnika albinotycznego w potomstwie rodziców o genotypach AaBb i aabb. 4

5 Zadanie 14. (2pkt) Schemat przedstawia dziedziczenie daltonizmu u człowieka. Zdolność rozróżniania barw zależy od genu leżącego w chromosomie X. Zapisz genotypy osób (I IV) posiadających tę mutację oraz uzasadnij, że daltonizm jest cechą recesywną. Zadanie 15. (2pkt) Gen warunkujący barwę oczu u Drosophila melanogaster znajduje się w chromosomie X, przy czym allel warunkujący oczy białe jest recesywny a, a allel warunkujący oczy czerwone jest dominujący A. Natomiast recesywny gen zredukowanych skrzydeł (b) nie jest sprzężony z płcią. Dziedziczenie płci u muszki owocowej odbywa się według podobnych zasad jak u człowieka. Zapisz wszystkie możliwe genotypy samicy muszki owocowej o czerwonych oczach i normalnie wykształconych skrzydłach oraz wszystkie możliwe genotypy samca o tych samych cechach. Zadanie 16. (3pkt) U groszku pachnącego cecha szerokich kwiatów jest sprzężona z cechą gładkich ziaren pyłku. W wyniku krzyżówki podwójnie heterozygotycznych roślin groszku pachnącego, o szerokich kwiatach i gładkich pyłkach, uzyskano 624 osobniki potomne. Wśród nich 155 roślin wykazywało obie cechy recesywne: kwiaty wąskie i pyłki szorstkie. W potomstwie nie było rekombinantów. Zapisz genotypy rodzicielskich roślin groszku i ich potomstwa oraz ustal stosunek fenotypowy w pokoleniu F1. 5

6 Zadanie 17. (1pkt) Niebieskooki mężczyzna chory na hemofilię i ciemnooka kobieta, której ojciec był chory na hemofilię (miał oczy niebieskie a matka była zdrowa), będą mieć dziecko. Jakie jest prawdopodobieństwo, że będzie to chory ciemnooki chłopiec? Zadanie 18. (2pkt) U człowieka grupy krwi warunkowane są przez 3 allele. Allele I A i I B są allelami współdominującymi, a allel i 0 jest do każdego z nich recesywny. W tabeli przedstawiono grupy krwi trzech par rodziców oczekujących potomstwa. Na podstawie powyższych informacji podaj numer pary rodziców, którym mogłoby urodzić się dziecko o grupie krwi AB. Uzasadnij swój wybór, zapisując odpowiednią krzyżówkę (zastosuj podane symbole alleli). Parą, której może urodzić się dziecko z grupą krwi AB jest para nr... Zadanie 19. (2pkt) Barwa kwiatów groszku pachnącego (Lathyrus odoratus) jest determinowana przez dwie pary odrębnych genów, które współdziałają (wzajemnie się uzupełniają) w tworzeniu barwy purpurowej. W wyniku krzyżówki dwóch odmian groszku o kwiatach białych (AAbb x aabb), w pokoleniu F1 otrzymano osobniki tylko o kwiatach purpurowych. Następnie skrzyżowano dwa osobniki z pokolenia F1 i w pokoleniu F2 otrzymano 9 osobników o kwiatach purpurowych i 7 osobników o kwiatach białych. a) Zapisz odpowiednią krzyżówkę pomiędzy dwoma osobnikami z pokolenia F1. b) Podaj wszystkie możliwe genotypy osobników o kwiatach purpurowych występujące w pokoleniu F2. Zadanie 20. (2pkt) Muszka owocowa Drosophila melanogaster ma cztery pary dobrze widocznych chromosomów. Ustalono, że barwa oczu muszki to cecha sprzężona z płcią (warunkowana przez dwa allele: czerwona W lub biała w), natomiast wielkość ciała oraz jego barwa to cechy autosomalne i od siebie niezależne (warunkowane przez allele: ciało normalne G lub karłowate g; barwa szara B lub barwa czarna b). Na rysunku schematycznym przedstawiono chromosomy osobnika muszki owocowej. Kreskami oznaczono możliwe położenie różnych alleli. 6

7 a) Przyjmując powyższe założenia, wpisz w odpowiednie miejsca, oznaczone na rysunku kreskami, symbole literowe alleli osobnika o genotypie: XWXw GG Bb b) Zapisz wszystkie rodzaje gamet produkowane przez osobnika muszki owocowej o podanym powyżej genotypie. Zadanie 21. (2pkt) Ciemnooki mężczyzna, którego ojciec miał oczy piwne a matka niebieskie, poślubił ciemnooką kobietę. Syn tej pary jest niebieskooki. Przyjmując oznaczenia: allel dominujący (barwnik ciemny w tęczówce oka) - B, allel recesywny (brak barwnika ciemnego w tęczówce oka) b, zapisz genotyp tej kobiety i genotyp jej syna. Zadanie 22. (2pkt) U człowieka allele (I A, I B ) warunkujące grupy krwi A i B dominują nad allelem (i) grupy 0. Mężczyzna z grupą krwi A, którego matka miała grupę krwi 0, posiada potomstwo z kobietą z grupą krwi AB. Zapisz genotypy obu rodziców i określ prawdopodobieństwo urodzenia dziecka z grupą krwi B. Zadanie 23. (2pkt) Przedstawione krzyżówki ilustrują dziedziczenie barwy kwiatów (fenotypów) u dwóch różnych gatunków roślin. Krzyżówka 1. Krzyżówka 2. P: kwiaty czerwone X kwiaty białe P: kwiaty czerwone X kwiaty białe F1: kwiaty różowe F1: kwiaty czerwone Wyjaśnij, dlaczego mimo takich samych barw kwiatów u form rodzicielskich (homozygotycznych) osobniki potomne z krzyżówki 1. wytwarzają kwiaty różowe, a z krzyżówki 2. czerwone. Zadanie 24. (1pkt) W tabeli przedstawiono dane dotyczące częstości zachodzenia crossing-over pomiędzy trójką (C, X, Y) genów występujących w obrębie jednego chromosomu. geny częstość crossing-over (%) C Y 10 X Y 6 C X 4 Na podstawie analizy powyższych danych wpisz w zaznaczonych kreskami miejscach na rysunku kolejność ułożenia wszystkich wymienionych genów (C, X, Y). 7

8 Zadanie 25. (1pkt) Ile rodzajów gamet może produkować organizm diploidalny o genotypie: AABBCCDdEE A. 2 B. 4 C. 8 D. 16 E. 32 Zadanie 26. (2pkt) Rudy kolor włosów to cecha determinowana przez dwa allele recesywne. Podaj genotyp rudowłosego dziecka, którego rodzice byli brunetami, heterozygotycznymi pod względem tej cechy, i oblicz prawdopodobieństwo jego urodzenia się. Odpowiedz uzasadnij, rozwiązując odpowiednia krzyżówkę. Zadanie 27. (2pkt) a) Podaj nazwę elementu budowy cząsteczki DNA oznaczonego na schemacie symbolem X :... b) Wyjaśnij, na czym polega reguła komplementarności zasad azotowych : Zadanie 28. (1pkt) Zadanie 29. (2pkt) 8

9 Zadanie 30. (2pkt) a) Podaj przykład schorzenia u człowieka determinowanego przez gen sprzężony z płcią. b) Wybierz i podkreśl prawidłową odpowiedź: Gen wyznaczający pewną recesywną cechę ma locus w chromosomie Y. W związku z tym cecha ta pojawia się w populacji: A. jedynie u mężczyzn, B. częściej u kobiet niż u mężczyzn, C. częściej u mężczyzn niż u kobiet, D. z jednakową częstością u obu płci. Zadanie 31. (2 pkt.) Spośród poniższych informacji wybierz i zaznacz dwa zdania prawdziwe dotyczące dziedziczenia cech zgodnie z prawami Grzegorza Mendla. A. Genotypy homozygoty dominującej i heterozygoty determinują powstanie takiego samego fenotypu. B. Genotypy homozygoty recesywnej i heterozygoty determinują powstanie takiego samego fenotypu C. W przypadku cech dziedziczących się zgodnie z prawami Mendla kierunek krzyżówki odgrywa dużą rolę. D. Drugie prawo Mendla dotyczy dziedziczenia tylko jednej cechy, z których każda ma swoją formę dominującą i recesywną. E. Allel dominujący maskuje obecność allelu recesywnego. Zadanie 32. (1 pkt) Z podanych niżej przykładów wybierz zapis na pewno nieprawidłowy. Zadanie 33. (2 pkt) W ludzkim DNA odkryto tzw. sekwencje repetytywne, czyli odcinki DNA o określonej sekwencji, powtarzające się wielokrotnie w genomie. Liczba powtórzeń tych sekwencji jest różna u różnych ludzi, a prawdopodobieństwo przypadkowego wystąpienia tej samej liczby powtórzeń u osób niespokrewnionych jest znikomo małe. Podaj dwie sytuacje, w których można (powinno się) skorzystać z badań DNA, i uzasadnij znaczenie społeczne stosowania tej metody w określonych przez ciebie sytuacjach Zadanie 34. (3 pkt) Dla każdego z wymienionych poniżej rodzajów RNA podaj jego funkcję. mrna

10 trna... rrna... Zadanie 35. (2 pkt) Schemat przedstawia w uproszczony sposób przebieg replikacji DNA: Opisz przedstawiony na schemacie przebieg replikacji DNA Zadanie 36. (2 pkt) Przyporządkuj określeniom 1, 2, 3 i 4 właściwe objaśnienia z kolumny A F. Dwa objaśnienia są zbędne. Zadanie 37. (1 pkt) Niektóre choroby genetyczne u ludzi można zdiagnozować już w pierwszych dniach życia dziecka. Podaj przykład takiej choroby genetycznej człowieka, której objawy mogą być łagodzone dzięki zastosowaniu specjalnie dobranej diety, o ile ta choroba zostanie odpowiednio wcześnie rozpoznana. Zadanie 38. (1 pkt) W jednym z projektów nowej ustawy o GMO (organizmy modyfikowane genetycznie) zaproponowano wprowadzenie całkowitego zakazu uprawy roślin modyfikowanych genetycznie na terenie Polski, ale także zakazu ich importu, handlu nimi, ich tranzytu, a nawet badań laboratoryjnych nad nimi. Projekt ten miał zarówno wielu swoich zwolenników, jak i licznych przeciwników. Przedstaw swoją opinię, czy jesteś za, czy przeciw uchwaleniu nowej ustawy o GMO. Uzasadnij swoją opinię jednym argumentem Zadanie 39. (1 pkt) Pewna recesywna cecha człowieka jest sprzężona z płcią, a jej allel znajduje się w chromosomie X. Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania, wybierając spośród A do D. Biorąc pod uwagę powyższe informacje można przypuszczać, że cecha ta będzie się ujawniać w populacji ludzkiej 10

11 A. tylko i wyłącznie u kobiet. B. tylko i wyłącznie u mężczyzn. C. znacznie częściej u mężczyzn niż u kobiet. D. znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn. Zadanie 40. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono schemat struktury cząsteczki DNA. Opisz sposób, w jaki utrzymywana jest dwuniciowa struktura cząsteczki DNA Zadanie 41. (2 pkt) Naukowcy zbadali materiał genetyczny pewnego wirusa. Wyniki swoich badań przedstawili w tabeli. Na podstawie analizy przedstawionych wyników badań określ rodzaj: a) kwasu nukleinowego (RNA, czy DNA), który jest materiałem genetycznym tego wirusa. b) cząsteczki (jednoniciowa, czy dwuniciowa), którą ma kwas nukleinowy tego wirusa. Każdą z odpowiedzi uzasadnij jednym argumentem. a) b) Zadanie 42. (1 pkt) Zespół Downa to jedna z chorób genetycznych występujących u ludzi. Wśród wykresów (A, B lub C) zaznacz ten, który prawidłowo ilustruje zależność między wiekiem matki a częstotliwością występowania tej choroby u noworodków. Uzasadnij swój wybór. 11

12 Zadanie 43. (1 pkt) W poniższej tabeli przedstawiono fragment kodu genetycznego. W procesie translacji został utworzony łańcuch białka, którego fragment budują następujące aminokwasy: metionina (Met) lizyna (Lys) izoleucyna (Ile) seryna (Ser). Korzystając z tabeli kodu genetycznego zamieszczonej powyżej, zaznacz nić DNA spośród A-D, która zawiera informację potrzebną do syntezy przedstawionego łańcucha aminokwasów. A. TATTTGTAATCC B. TACTTTTAGTCA C. TACTTTTAATCT D. TACTCTTCATGG Zadanie 44. (1 pkt) Osiągnięciem inżynierii genetycznej jest opracowanie technik, dzięki którym otrzymuje się organizmy transgeniczne. Zaznacz dokończenie zdania spośród A D, które poprawnie definiuje organizmy transgeniczne. Są to organizmy A. do których genomu zostały sztucznie wprowadzone fragmenty DNA innego gatunku. B. których komórki płciowe mają zmieniony DNA na skutek działania czynników mutagennych. C. o jednakowym składzie genetycznym, posiadające cząsteczki DNA o takiej samej sekwencji nukleotydów. D. których potomstwo ma zmienione DNA w porównaniu do organizmów rodzicielskich. Zadanie 45. (1 pkt) W DNA pewnej bakterii cytozyna stanowi 37% wszystkich zasad. Oblicz poniżej, jaka jest zawartość procentowa każdej z pozostałych zasad azotowych (A, T i G) w DNA tej bakterii. Uzyskane wyniki zapisz w wyznaczonych miejscach. C = 37%, A =..., T =..., G =

13 Zadanie 46. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono etapy przekazywania informacji genetycznej zawartej w DNA występujące w organizmach żywych. a) Podaj, który proces (spośród oznaczonych na schemacie A-C) to proces replikacji.... b) Podaj znaczenie procesu replikacji w komórkach rosnącego organizmu wielokomórkowego np. człowieka Zadanie 47. (2 pkt) Zdarza się, że proces mejozy przebiega niewłaściwie i nie dochodzi do prawidłowego rozdzielenia chromosomów między powstające komórki. Jest to zjawisko nondysjunkcji. Gamety powstałe w ten sposób tworzą zarodki, których większość obumiera lub rozwijają się z nich organizmy z określonymi schorzeniami. a) Wśród wymienionych niżej rodzajów mutacji (A - C) zaznacz ten, który powstanie w wyniku nondysjunkcji. A. Mutacja genowa. B. Mutacja struktury chromosomów. C. Mutacja liczby chromosomów. b) Wśród wymienionych niżej chorób człowieka (A - D) zaznacz tę, która jest wynikiem opisanego zjawiska. A. Mukowiscydoza. B. Zespół Downa. C. Choroba Parkinsona. D. Pląsawica Huntingtona. Zadanie 48. (2 pkt) Fenyloketonuria jest warunkowana autosomalnym allelem recesywnym a. Udowodnij, zapisując odpowiednie genotypy rodziców (P) i potomstwa (F), że mężczyzna chory na fenyloketonurię i zdrowa kobieta mogą mieć dziecko bez objawów fenyloketonurii (podkreśl jego genotyp). W zapisach uwzględnij dwa różne możliwe genotypy matki. I. P... II. P... F... F... Zadanie 49. (2 pkt) Uszkodzenia DNA polegające na zmianach pojedynczych par nukleotydów nazywamy mutacjami genowymi. Mutacje te są przypadkowe, a ich przyczyną są zazwyczaj nienaprawione błędy powstające podczas replikacji DNA lub działanie mutagenów. Skutki mutacji genowych zależą od rodzaju zmiany spowodowanej w sekwencji nukleotydów. Podaj, jakie skutki mogą wywołać w organizmie mutacje genowe, w wyniku których następuje zamiana jednego kodonu na inny (mutacja zmiany sensu), a) jeżeli nowy kodon jest kodonem stop i znajduje się w środku kodowanej sekwencji białka. 13

14 b) jeżeli nowy kodon koduje inny aminokwas Zadanie 50. (2 pkt) Pewien heterozygotyczny mężczyzna pod względem cechy warunkowanej przez autosomalny allel A jest jednocześnie nosicielem recesywnego allelu b, znajdującego się w chromosomie X. a) Zapisz genotyp tego mężczyzny... b) Zapisz wszystkie możliwe genotypy jego gamet... oraz zaznacz poniżej (A, B, C lub D), jaki procent gamet tego mężczyzny będzie miało genotyp ax b A. 25% B. 50% C. 75% D. 100% Zadanie 51. (1 pkt) U człowieka mutacja w genie Rb zlokalizowanym w chromosomie 13 lub brak fragmentu chromosomu z tym genem może być przyczyną siatkówczaka rzadkiego nowotworu złośliwego siatkówki oka. Podaj, czy choroba ta jest sprzężona z płcią. Odpowiedź uzasadnij jednym argumentem Zadanie 52. (2 pkt) Analiza kariotypu pacjenta może dostarczyć różnych informacji, np. o jego płci i niektórych chorobach genetycznych. Poniżej przedstawiono wynik badania kariotypu pewnej osoby. a) Podaj płeć osoby, której kariotyp przedstawiono na powyższym rysunku. b) Z poniższych wybierz jedną nazwę choroby genetycznej człowieka, którą można wykryć dzięki analizie kariotypu. Uzasadnij wybór, opisując zmianę w kariotypie, która umożliwia rozpoznanie tej choroby. A. pląsawica Huntingtona B. zespół Turnera C. zespół Klinefeltera D. zespół Downa E. anemia sierpowata. Zmiana w kariotypie:... 14

15 Zadanie 53. (3 pkt) Zakłada się, że u człowieka zdolność zwijania języka w rurkę warunkowana jest jedną parą alleli niesprzężonych z płcią i jest cechą dominującą (A), a brak tej zdolności jest cechą recesywną (a). Kobieta mająca zdolność zwijania języka, ma córkę o takiej samej zdolności jak ona, oraz syna, który nie potrafi zwijać języka. Oboje dzieci mają tego samego ojca, który nie potrafi zwijać języka. Małżonkowie oczekują na narodziny trzeciego dziecka. a) Określ genotypy obojga rodziców. genotyp matki... genotyp ojca... b) Zapisz krzyżówkę genetyczną i na jej podstawie podaj, z jakim prawdopodobieństwem trzecie dziecko tej pary będzie miało zdolność zwijania języka w rurkę. Zadanie 54. (2 pkt) Długość poszczególnych faz cyklu komórkowego może się różnić w zależności od rodzaju komórek. Na schemacie przedstawiono cykl komórkowy. Podaj nazwę fazy cyklu komórkowego oznaczonej na schemacie literą X oraz określ, na czym polega zachodzący w niej proces. Faza... polega na... Zadanie 55. (2 pkt) Fragment cząsteczki białka składa się z 24 aminokwasów. a) Podaj, ile kodonów kodowało informację dotyczącą tego fragmentu białka.... b) Oblicz, ile nukleotydów składało się na fragment nici DNA kodującej ten fragment białka. Zadanie 56. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono proces transkrypcji informacji genetycznej. W wyniku tego procesu mogą powstać różne rodzaje RNA. Podaj przykłady dwóch rodzajów RNA, które mogą powstać w tym procesie, i określ funkcję każdego z nich w procesie biosyntezy białka. 15

16 Zadanie 57. (1 pkt) Rycina przedstawia budowę cząsteczki RNA. W miejscu X na schemacie należy wpisać: a) centrum aktywne b) ekson c) polimeraza RNA d) antykodon Zadanie 58. (2pkt) Rysunki przedstawiają króliki odmiany gronostajowej: zwykły fenotyp (rysunek A) oraz fenotyp wywołany w doświadczeniu poprzez zastosowanie obniżonej temperatury ciemniejsze zabarwienie na grzbiecie, końcach uszu, pyska i łap (rysunek B). a) Podaj nazwę zjawiska, którego przykład przedstawiono w powyższym doświadczeniu.... b) Ustal i podaj wraz z uzasadnieniem, czy jest to zjawisko dziedziczne Zadanie 59. (2pkt) Na schemacie przedstawiono przebieg ekspresji informacji genetycznej. Podaj nazwę procesu oznaczonego literą X oraz nazwę struktury komórkowej oznaczonej Y. X -... Y

17 Zadanie 60. (2pkt) Wiele istotnych informacji z zakresu genetyki człowieka dostarczają obserwacje bliźniąt są one szczególnie przydatne przy analizie genetycznej cech poligenicznych (warunkowanych przez kilka par genów) oraz przy określaniu udziału genotypu i.środowiska w kształtowaniu poszczególnych fenotypów. Bliźnięta mogą rozwinąć się z pojedynczej zapłodnionej komórki jajowej, która we wczesnych etapach rozwoju dała początek dwóm osobnikom (bliźnięta jednojajowe) lub z dwóch niezależnie zapłodnionych jaj, które w tym samym czasie zagnieździły się w macicy (bliźnięta dwujajowe). Uzasadnij, przytaczając dwa argumenty, dlaczego bliźnięta jednojajowe mogą być obiektem obserwacji naukowej prowadzonej w celu określenia znaczenia genotypu i środowiska w kształtowaniu się fenotypu organizmu. Zadanie 61. (3 pkt) Poniższy diagram kołowy przedstawia fazy cyklu komórkowego. Narysuj wykres liniowy, który ilustrowałby ilość DNA w poszczególnych fazach cyklu (w jednostkach umownych). Zadanie 62. (3 pkt) Schemat przedstawia trzy zygoty powstałe na skutek nieprawidłowości w przebiegu oogenezy u człowieka. Wypisz ze schematu: a) genotyp zygoty warunkujący rozwój osobnika płci męskiej - b) genotyp dwóch zygot warunkujące rozwój osobników płci żeńskiej 17

[ IMIĘ I NAZWISKO:. KLASA NR.. ] Zadania genetyczne

[ IMIĘ I NAZWISKO:. KLASA NR.. ] Zadania genetyczne Zadanie 1. (2 pkt). Ciemnooki mężczyzna, którego ojciec miał oczy piwne a matka niebieskie, poślubił ciemnooką kobietę. Syn tej pary jest niebieskooki. Przyjmując oznaczenia: allel dominujący (barwnik

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko...kl...

Imię i nazwisko...kl... Gimnazjum nr 4 im. Ojca Świętego Jana Pawła II we Wrocławiu SPRAWDZIAN GENETYKA GR. A Imię i nazwisko...kl.... 1. Nauka o regułach i mechanizmach dziedziczenia to: (0-1pkt) a) cytologia b) biochemia c)

Bardziej szczegółowo

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A...

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A... 1. Zadanie (0 2 p. ) Porównaj mitozę i mejozę, wpisując do tabeli podane określenia oraz cyfry. ta sama co w komórce macierzystej, o połowę mniejsza niż w komórce macierzystej, gamety, komórki budujące

Bardziej szczegółowo

... Zadanie 7 (2 pkt.). Antykodon wskazuje strzałka oznaczona literą... Opisz funkcję pełnioną przez antykodon w trna.

... Zadanie 7 (2 pkt.). Antykodon wskazuje strzałka oznaczona literą... Opisz funkcję pełnioną przez antykodon w trna. Zadanie 1. (2 pkt.) W tabeli przedstawiono kodony kodu genetycznego. Poniżej przedstawiono dwie sekwencje nukleotydów w mrna. Ustal czy koduja takie same czy inne odcinki polipeptydów. Uzasadnij jednym

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE POPULACJAMI ZWIERZĄT 1. RÓWNOWAGA GENETYCZNA POPULACJI. Prowadzący: dr Wioleta Drobik Katedra Genetyki i Ogólnej Hodowli Zwierząt

ZARZĄDZANIE POPULACJAMI ZWIERZĄT 1. RÓWNOWAGA GENETYCZNA POPULACJI. Prowadzący: dr Wioleta Drobik Katedra Genetyki i Ogólnej Hodowli Zwierząt ZARZĄDZANIE POPULACJAMI ZWIERZĄT 1. RÓWNOWAGA GENETYCZNA POPULACJI Fot. W. Wołkow Prowadzący: dr Wioleta Drobik Katedra Genetyki i Ogólnej Hodowli Zwierząt POPULACJA Zbiór organizmów żywych, które łączy

Bardziej szczegółowo

Podstawy genetyki. ESPZiWP 2010

Podstawy genetyki. ESPZiWP 2010 Podstawy genetyki ESPZiWP 2010 Genetyka - nauka o dziedziczności i zmienności organizmów, wyjaśniająca prawa rządzące podobieństwami i różnicami pomiędzy osobnikami spokrewnionymi przez wspólnego przodka

Bardziej szczegółowo

Zadanie 4 (0-2p) A.. Powyższy schemat przedstawia: a) łańcuch troficzny b) łańcuch pokarmowy c) obieg materii d) sieć pokarmową D G.

Zadanie 4 (0-2p) A.. Powyższy schemat przedstawia: a) łańcuch troficzny b) łańcuch pokarmowy c) obieg materii d) sieć pokarmową D G. Zadanie 1 (0-1p) Przedmiotem zainteresowania ekologii są a) działania mające na celu właściwe wykorzystanie i odnawianie zasobów przyrody b) relacje między organizmami i zależności między organizmami a

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Program wykładu 1. Jakie

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10. Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016 Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.2015) Temat: Wprowadzenie 1. Omówienie regulaminu zajęć Temat: Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów.

1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów. mrna 1. Na podanej sekwencji przeprowadź proces replikacji, oraz do obu nici proces transkrypcji i translacji, podaj zapis antykodonów. GGA CGC GCT replikacja CCT GCG CGA transkrypcja aminokwasy trna antykodony

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Biologia na czasie zakres podstawowy

Wymagania edukacyjne Biologia na czasie zakres podstawowy Wymagania edukacyjne Biologia na czasie zakres podstawowy Dział programu Temat Poziom wymagań konieczny (K) podstawowy (P) rozszerzający (R) dopełniający (D) I. Od genu do cechy Budowa i funkcje kwasów

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU wyróżnia elementy żywe i nieożywione w obserwowanym ekosystemie oblicza zagęszczenie wybranej rośliny na badanym terenie określa znaczenie wiedzy ekologicznej w życiu

Bardziej szczegółowo

MAŁY ZBIÓR ZADAŃ Z GENETYKI

MAŁY ZBIÓR ZADAŃ Z GENETYKI MAŁY ZBIÓR ZADAŃ Z GENETYKI Prawa Mendla Cechy sprzężone Dziedziczenie niemendlowskie Mutacje Bloki metaboliczne Analiza kariotypów Analiza rodowodów Edward Sroka Edokacj@ SŁOPNICE 2009 2 Spis treści Wstęp..

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Biologia. Podręcznik Biologia na czasie wyd. Nowa Era, zakres podstawowy Rok szkolny 2013/2014

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Biologia. Podręcznik Biologia na czasie wyd. Nowa Era, zakres podstawowy Rok szkolny 2013/2014 Wymagania edukacyjne z przedmiotu Biologia. Podręcznik Biologia na czasie wyd. Nowa Era, zakres podstawowy Rok szkolny 2013/2014 Dział programu I. Od genu do cechy Lp. Temat Poziom wymagań dopuszczający

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z biologii

Tematyka zajęć z biologii Tematyka zajęć z biologii klasy: I Lp. Temat zajęć Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową Podstawowe zagadnienia materiału nauczania

Bardziej szczegółowo

6. Z pięciowęglowego cukru prostego, zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego, jest zbudowany A. nukleotyd. B. aminokwas. C. enzym. D. wielocukier.

6. Z pięciowęglowego cukru prostego, zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego, jest zbudowany A. nukleotyd. B. aminokwas. C. enzym. D. wielocukier. ID Testu: F5679R8 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Na indywidualne cechy danego osobnika ma (maja) wpływ A. wyłacznie czynniki środowiskowe. B. czynniki środowiskowe i materiał genetyczny. C. wyłacznie

Bardziej szczegółowo

GENETYCZNE PODSTAWY ZMIENNOŚCI ORGANIZMÓW ZASADY DZIEDZICZENIA CECH PODSTAWY GENETYKI POPULACYJNEJ

GENETYCZNE PODSTAWY ZMIENNOŚCI ORGANIZMÓW ZASADY DZIEDZICZENIA CECH PODSTAWY GENETYKI POPULACYJNEJ GENETYCZNE PODSTAWY ZMIENNOŚCI ORGANIZMÓW ZASADY DZIEDZICZENIA CECH PODSTAWY GENETYKI POPULACYJNEJ ZMIENNOŚĆ - występowanie dziedzicznych i niedziedzicznych różnic między osobnikami należącymi do tej samej

Bardziej szczegółowo

Genetyka w nowej podstawie programowej

Genetyka w nowej podstawie programowej Genetyka w nowej podstawie programowej Dział Genetyka - III etap edukacyjny Rzetelna realizacja tego działu w gimnazjum jest kluczowa ze względu na to, że biotechnologia i inżynieria genetyczna jest omawiana

Bardziej szczegółowo

Zaoczne Liceum Ogólnokształcące Pegaz

Zaoczne Liceum Ogólnokształcące Pegaz WYMAGANIA EGZAMINACYJNE ROK SZKOLNY 2015/2016 Semestr jesienny TYP SZKOŁY: liceum ogólnokształcące PRZEDMIOT: biologia SEMESTR: II LICZBA GODZIN W SEMESTRZE: 15 PROGRAM NAUCZANIA: Program nauczania biologii

Bardziej szczegółowo

GENETYKA ZWIERZĄT STUDIA NIESTACJONARNE KIERUNEK: ZOOTECHNIKA SPECJALNOŚĆ: AGROTURYSTYKA ĆWICZENIE NR: 3 DATA: 22-11-2008

GENETYKA ZWIERZĄT STUDIA NIESTACJONARNE KIERUNEK: ZOOTECHNIKA SPECJALNOŚĆ: AGROTURYSTYKA ĆWICZENIE NR: 3 DATA: 22-11-2008 STUDIA NIESTACJONARNE KIERUNEK: ZOOTECHNIKA SPECJALNOŚĆ: AGROTURYSTYKA ĆWICZENIE NR: 3 DATA: 22-11-2008 GENETYKA ZWIERZĄT 1. Addytywne działanie genów: Wiele genów z róŝnych loci warunkuje jedną cechę,

Bardziej szczegółowo

Zestaw 2 Genetyka. Zadanie 1. (3 pkt.)

Zestaw 2 Genetyka. Zadanie 1. (3 pkt.) Zadanie 1. (3 pkt.) Zestaw 2 Genetyka a) Podaj nazwę proces przedstawionego na powyższym schemacie :... b) Określ, czy proces ten zachodzi we wszystkich komórkach żywych, czy też np. wyłącznie w komórkach

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który:

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który: Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum Dział progra mu I. Genetyka Lp. Temat Ocenę dopuszczającą otrzymuje 1. Czym jest genetyka? wymienia cechy gatunkowe i indywidualne podanych organizmów

Bardziej szczegółowo

Większość genów E. coli ma w promotorach zgodne sekwencje -10 i -35 rozpoznawane przez σ 70 (o m.cz. 70 kda).

Większość genów E. coli ma w promotorach zgodne sekwencje -10 i -35 rozpoznawane przez σ 70 (o m.cz. 70 kda). Regulony Grupy bakteryjnych operonów i rozproszone po różnych chromosomach geny eukariotyczne pozostające pod kontrolą tego samego białka regulatorowego nazywamy regulonami. E. coli istnieje co najmniej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN IV KONKURSU WIEDZY GENETYCZNEJ DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO

REGULAMIN IV KONKURSU WIEDZY GENETYCZNEJ DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO REGULAMIN IV KONKURSU WIEDZY GENETYCZNEJ DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 Rozdział 1 INFORMACJE OGÓLNE 1. Organizatorem konkursu jest Zakład Genetyki

Bardziej szczegółowo

Zapis w nowej podstawie programowej. Proponowane procedury osiągania celów. Proponowane środki dydaktyczne. Dział programu.

Zapis w nowej podstawie programowej. Proponowane procedury osiągania celów. Proponowane środki dydaktyczne. Dział programu. Rozkład materiału Dział programu I. Od genu do cechy Treści nauczania 1. Budowa i funkcje kwasów nukleinowych DNA jako materiał genetyczny budowa DNA rodzaje zasad azotowych komplementarność zasad azotowych

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne. Poziomy oczekiwanych osiągnięć ucznia. Stopnie szkolne

Wymagania edukacyjne. Poziomy oczekiwanych osiągnięć ucznia. Stopnie szkolne Wymagania edukacyjne zawierają szczegółowy wykaz wiadomości i umiejętności, które uczeń powinien opanować po omówieniu poszczególnych lekcji z podręcznika Biologia na czasie zakres podstawowy. Jest on

Bardziej szczegółowo

podstawowy. Jest on niezastąpiony przy obiektywnej ocenie postępów ucznia w nauce.

podstawowy. Jest on niezastąpiony przy obiektywnej ocenie postępów ucznia w nauce. Wymagania edukacyjne zawierają szczegółowy wykaz wiadomości i umiejętności, które uczeń powinien opanować po omówieniu poszczególnych lekcji z podręcznika Biologia na czasie zakres podstawowy. Jest on

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii nauczanej dwujęzycznie. Poziomy oczekiwanych osiągnięć ucznia. Stopnie szkolne

Wymagania edukacyjne z biologii nauczanej dwujęzycznie. Poziomy oczekiwanych osiągnięć ucznia. Stopnie szkolne Wymagania edukacyjne z biologii nauczanej dwujęzycznie zawierają szczegółowy wykaz wiadomości i umiejętności, które uczeń powinien opanować po omówieniu poszczególnych lekcji z podręcznika Biologia na

Bardziej szczegółowo

Człowiek mendlowski? Genetyka człowieka w XX i XXI w.

Człowiek mendlowski? Genetyka człowieka w XX i XXI w. Człowiek mendlowski? Genetyka człowieka w XX i XXI w. Informacje Kontakt: Paweł Golik Instytut Genetyki i Biotechnologii, Pawińskiego 5A pgolik@igib.uw.edu.pl Informacje, materiały: http://www.igib.uw.edu.pl/

Bardziej szczegółowo

Współdziałanie alleliczne

Współdziałanie alleliczne Współdziałanie alleliczne Zadanie 1. U ludzi umieszczanie lewego kciuka na prawym (L na P) podczas splatania dłoni jest cechą dominującą uwarunkowaną obecnością genu F. Cecha dziedziczy się według typu

Bardziej szczegółowo

Genetyka populacyjna

Genetyka populacyjna Genetyka populacyjna analizuje strukturę genetyczną całych populacji oraz wyniki kojarzeń wewnątrz populacji lub pomiędzy różnymi populacjami, opiera się na modelach matematycznych Prawo równowagi Hardy

Bardziej szczegółowo

DZIEDZICZENIE UMASZCZENIA U PINCZERÓW ŚREDNICH. Marta Gotowiecka (hodowla Casarius)

DZIEDZICZENIE UMASZCZENIA U PINCZERÓW ŚREDNICH. Marta Gotowiecka (hodowla Casarius) DZIEDZICZENIE UMASZCZENIA U PINCZERÓW ŚREDNICH. Marta Gotowiecka (hodowla Casarius) Materiał genetyczny jest zapisany w formie dwóch nici DNA spiralnie okręconych wokół siebie tworzących podwójną helisę,

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z biologii - zakres podstawowy. Biologia na czasie

Plan wynikowy z biologii - zakres podstawowy. Biologia na czasie Plan wynikowy z biologii - zakres podstawowy iologia na czasie ział programu Lp. Temat ocena dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry I. Od genu do cechy 1 udowa i funkcje kwasów nukleinowych określa

Bardziej szczegółowo

MUTACJE GENETYCZNE. Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A

MUTACJE GENETYCZNE. Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A MUTACJE GENETYCZNE Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A Mutacje - rodzaje - opis Mutacje genowe powstają na skutek wymiany wypadnięcia lub dodatnia jednego albo kilku nukleotydów. Zmiany w liczbie

Bardziej szczegółowo

Biologia Liceum Ogólnokształcące zakres podstawowy

Biologia Liceum Ogólnokształcące zakres podstawowy Zespół Szkół im. Ignacego Łukasiewicza w Policach PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Biologia Liceum Ogólnokształcące zakres podstawowy I. Formy i metody sprawdzania i oceniania osiągnięć ucznia: Osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

2. CZYNNIKI ZABURZAJĄCE RÓWNOWAGĘ GENETYCZNĄ

2. CZYNNIKI ZABURZAJĄCE RÓWNOWAGĘ GENETYCZNĄ ZARZĄDZANIE POPULACJAMI ZWIERZĄT 2. CZYNNIKI ZABURZAJĄCE RÓWNOWAGĘ GENETYCZNĄ POPULACJI Fot. W. Wołkow Prowadzący: dr Wioleta Drobik Katedra Genetyki i Ogólnej Hodowli Zwierząt MIGRACJE Zmiana frekwencji

Bardziej szczegółowo

1 Genetykapopulacyjna

1 Genetykapopulacyjna 1 Genetykapopulacyjna Genetyka populacyjna zajmuje się badaniem częstości występowania poszczególnych alleli oraz genotypów w populacji. Bada także zmiany tych częstości spowodowane doborem naturalnym

Bardziej szczegółowo

Podstawy genetyki. Genetyka klasyczna, narzędzia badawcze genetyki

Podstawy genetyki. Genetyka klasyczna, narzędzia badawcze genetyki Podstawy genetyki Genetyka klasyczna, narzędzia badawcze genetyki Podręczniki } Podstawy biologii molekularnej L.A. Allison } Genomy TA Brown, wyd. 3 } Genetyka molekularna P Węgleński (red.), wyd. 2 2

Bardziej szczegółowo

XCII LO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI I SPORTOWYMI ROZKŁAD MATERIAŁU Z BIOLOGII. Zapis w nowej podstawie programowej

XCII LO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI I SPORTOWYMI ROZKŁAD MATERIAŁU Z BIOLOGII. Zapis w nowej podstawie programowej XCII LO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI I SPORTOWYMI ROZKŁAD MATERIAŁU Z BIOLOGII Dział programu I. Od genu do cechy Treści nauczania 1. Budowa i funkcje kwasów nukleinowych DNA jako materiał genetyczny budowa

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie:

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum Dział Czym jest genetyka? genetyka jako nauka o dziedziczeniu cech oraz zmienności organizmów cechy dziedziczne i niedziedziczne cechy gatunkowe

Bardziej szczegółowo

Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie:

Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: I. Genetyka Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3 Materiał nauczania L.g. Czym jest genetyka? genetyka jako nauka o dziedziczeniu cech oraz zmienności

Bardziej szczegółowo

II WYDZIAŁ LEKARSKI, II ROK

II WYDZIAŁ LEKARSKI, II ROK II WYDZIAŁ LEKARSKI, II ROK PRZEDMIOT: BIOLOGIA MEDYCZNA (CZĘŚĆ 1 GENETYKA) PROGRAM ĆWICZEŃ 2009/2010 L.p. Data zajęć Temat zajęć 1. 15.02 18.02 Podstawy genetyki klasycznej (podstawowe pojęcia i definicje

Bardziej szczegółowo

Genetyka Populacji http://ggoralski.com

Genetyka Populacji http://ggoralski.com Genetyka Populacji http://ggoralski.com Frekwencje genotypów i alleli Frekwencja genotypów Frekwencje genotypów i alleli Zadania P AA = 250/500 = 0,5 P Aa = 100/500 = 0,2 P aa = 150/500 = 0,3 = 1 Frekwencje

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia I. Genetyka Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia 1. Czym jest genetyka? wymienia cechy gatunkowe i indywidualne podanych organizmów

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA - wymagania edukacyjne dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia

BIOLOGIA - wymagania edukacyjne dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia BIOLOGIA - wymagania edukacyjne dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Nauczycielki: B Cholewczuk, M. Ostrowska Poziom wymagań Dział programu Temat Ocena dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej 1. Czym jest genetyka? wymienia cechy gatunkowe i indywidualne podanych

Bardziej szczegółowo

Bliskie Spotkanie z Biologią. Genetyka populacji

Bliskie Spotkanie z Biologią. Genetyka populacji Bliskie Spotkanie z Biologią Genetyka populacji Plan wykładu 1) Częstości alleli i genotypów w populacji 2) Prawo Hardy ego-weinberga 3) Dryf genetyczny 4) Efekt założyciela i efekt wąskiego gardła 5)

Bardziej szczegółowo

Dział programowy: GENETYKA 1. Czym jest genetyka 2. DNA- nośnik informacji genetycznej

Dział programowy: GENETYKA 1. Czym jest genetyka 2. DNA- nośnik informacji genetycznej Wymagania programowe z biologii dla uczniów klas III gimnazjum do nowej podstawy programowej opracowany wg podręcznika Puls życia 3 nr dopuszczenia 58/3/2010 Opracowała Alina Krawiec Dział programowy:

Bardziej szczegółowo

Prawdopodobeństwo, test χ 2

Prawdopodobeństwo, test χ 2 Prawdopodobeństwo, test χ 2 Autor: Grzegorz Góralski ggoralski.com Co to jest prawdopodobieństwo? Prawdopodobieństwo = Liczba interesujących nas zdarzeń Liczba wszystkich zdarzeń Jakie jest prawdopodobieństwo

Bardziej szczegółowo

MARKERY MIKROSATELITARNE

MARKERY MIKROSATELITARNE MARKERY MIKROSATELITARNE Badania laboratoryjne prowadzone w Katedrze Genetyki i Ogólnej Hodowli Zwierząt SGGW w ramach monitoringu genetycznego wykorzystują analizę genetyczną markerów mikrosatelitarnych.

Bardziej szczegółowo

Ochrona przyrody Ocena dopuszczająca: wymienia poziomy różnorodności biologicznej wymienia przykłady gatunków zagrożonych wyginięciem

Ochrona przyrody Ocena dopuszczająca: wymienia poziomy różnorodności biologicznej wymienia przykłady gatunków zagrożonych wyginięciem BIOLOGIA ZSZ nr7 KRYTERIA WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Sposoby sprawdzania osiągnięć edukacyjnych uczniów. W oparciu o program Biologia na czasie zakres podstawowy Marek Kaczmarzyk Od genu do cechy Ocena dopuszczająca:

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i ochrona przyrody

Zagrożenia i ochrona przyrody Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Zagrożenia i ochrona przyrody wskazuje zagrożenia atmosfery powstałe w wyniku działalności człowieka, omawia wpływ zanieczyszczeń atmosfery

Bardziej szczegółowo

GENETYKA. Dopuszczająca Dostateczna Dobra Bardzo dobra

GENETYKA. Dopuszczająca Dostateczna Dobra Bardzo dobra Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum opracowane w oparciu o Program nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej ( wydawnictwo Nowa Era) GENETYKA Dopuszczająca Dostateczna

Bardziej szczegółowo

lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk

lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk Podstawy genetyki w hodowli Genetyka koloru Cieszyn 20.07.2012 Zasady dziedziczenia Koci genom składa się z : - 18 par chromosomów homologicznych (zawsze takie same) - 1

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Choroby genetyczne o złożonym

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania biologii w klasie III gimnazjum

Rozkład materiału nauczania biologii w klasie III gimnazjum Rozkład materiału nauczania biologii w klasie III gimnazjum L.P. Zmiany w Temat. Materiał nauczania numeracji lekcji: 1. Planujemy pracę na lekcjach. Przypomnienie sposobu i kryteriów oceniania. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP WOJEWÓDZKI. / 50 pkt. Uczeń został laureatem TAK/NIE

Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP WOJEWÓDZKI. / 50 pkt. Uczeń został laureatem TAK/NIE Kod ucznia Data urodzenia ucznia Wojewódzki Konkurs Biologiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego ETAP WOJEWÓDZKI Rok szkolny 2012/2013 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź czy test zawiera

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA POZIOM PODSTAWOWY. Wymagania ogólne na poszczególne oceny śródroczne/roczne

BIOLOGIA POZIOM PODSTAWOWY. Wymagania ogólne na poszczególne oceny śródroczne/roczne BIOLOGIA POZIOM PODSTAWOWY Wymagania ogólne na poszczególne oceny śródroczne/roczne na ocenę celującą: Uczeń posiada wiedzę wykraczającą poza podstawę programową, opanował treści wykraczające poza informacje

Bardziej szczegółowo

Depresja inbredowa i heterozja

Depresja inbredowa i heterozja Depresja inbredowa i heterozja Charles Darwin Dlaczego rośliny chronią się przed samozapyleniem? Doświadczenie na 57 gatunkach roślin! Samozapłodnienie obniża wigor i płodność większości z 57 gatunków

Bardziej szczegółowo

Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie:

Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: I. Genetyka Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3 ział zym jest genetyka? genetyka jako nauka o dziedziczeniu cech oraz zmienności organizmów cechy

Bardziej szczegółowo

Okrêgowa Komisja Egzaminacyjna w om y 18-400 om a. www.oke.lomza.pl e-mail: sekretariat@oke.lomza.pl

Okrêgowa Komisja Egzaminacyjna w om y 18-400 om a. www.oke.lomza.pl e-mail: sekretariat@oke.lomza.pl Okrêgowa Komisja Egzaminacyjna w om y 18-400 om a www.oke.lomza.pl e-mail: sekretariat@oke.lomza.pl AUTOR: Dorota Mościcka WSPÓŁAUTORZY: Marzena Skibicka Jolanta Szczepańska PROJEKT OKŁADKI: Ivayla Świtajewska

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z BIOLOGII W ZAKRESIE PODSTAWOWYM dla klasy I realizowany w ZSO Nr 1 I LO im. ppor. Emilii Gierczak w Nowogardzie

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z BIOLOGII W ZAKRESIE PODSTAWOWYM dla klasy I realizowany w ZSO Nr 1 I LO im. ppor. Emilii Gierczak w Nowogardzie nauczyciel Grzegorz Zając PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z BIOLOGII W ZAKRESIE PODSTAWOWYM dla klasy I realizowany w ZSO Nr 1 I LO im. ppor. Emilii Gierczak w Nowogardzie PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne dla klasy III gimnazjum. przedmiot: biologia

Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne dla klasy III gimnazjum. przedmiot: biologia Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne dla klasy III gimnazjum przedmiot: biologia oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej 1 godzina tygodniowo I. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Geny i działania na nich

Geny i działania na nich Metody bioinformatyki Geny i działania na nich prof. dr hab. Jan Mulawka Trzy królestwa w biologii Prokaryota organizmy, których komórki nie zawierają jądra, np. bakterie Eukaryota - organizmy, których

Bardziej szczegółowo

Jeden zestaw 14 pasków reprezentuje chromosomy od mamy smoka (samica). Drugi zestaw, o innym kolorze, reprezentuje chromosomy taty smoka (samiec).

Jeden zestaw 14 pasków reprezentuje chromosomy od mamy smoka (samica). Drugi zestaw, o innym kolorze, reprezentuje chromosomy taty smoka (samiec). Karta pracy ucznia Tłumaczenie Karolina Ciosek Jeden zestaw 14 pasków reprezentuje chromosomy od mamy smoka (samica). Drugi zestaw, o innym kolorze, reprezentuje chromosomy taty smoka (samiec). Na każdym

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii (poziom podstawowy) dla klasy Ia, Ib LO i II c technikum, rok szkolny 2014/2015 Dzia ł

Wymagania edukacyjne z biologii (poziom podstawowy) dla klasy Ia, Ib LO i II c technikum, rok szkolny 2014/2015 Dzia ł Wymagania edukacyjne z biologii (poziom podstawowy) dla klasy Ia, Ib LO i II c technikum, rok szkolny 2014/2015 Dzia ł Temat lekcji Wymagania konieczne Wymagania podstawowe Wymagania rozszerzające Wymagania

Bardziej szczegółowo

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji Plan wynikowy z biologii- zakres podstawowy, dla klasy III LO i III i IV Technikum LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli Nauczyciel: Katarzyna Kotiuk Nr programu: DKOS-4015-5/02 Dział

Bardziej szczegółowo

1. DNA - podstawowy nośnik informacji genetycznej

1. DNA - podstawowy nośnik informacji genetycznej Elementy genetyki 1. DNA - podstawowy nośnik informacji genetycznej 1.1. Informacja o budowie i funkcjonowaniu organizmu zapisana w DNA początki genetyki jako nauki doświadczenia na bakteriach wywołujących

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia i inżynieria genetyczna

Biotechnologia i inżynieria genetyczna Wersja A Test podsumowujący rozdział II i inżynieria genetyczna..................................... Imię i nazwisko.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 16 zadań. rzy każdym

Bardziej szczegółowo

Patrząc na kota, widzimy najpierw jego kolor. Poprzez to, co widzimy, możemy jednak wyciągnąć znacznie więcej wniosków:

Patrząc na kota, widzimy najpierw jego kolor. Poprzez to, co widzimy, możemy jednak wyciągnąć znacznie więcej wniosków: Patrząc na kota, widzimy najpierw jego kolor. Poprzez to, co widzimy, możemy jednak wyciągnąć znacznie więcej wniosków: Kot obok: - kotka - genetycznie czarna - kolor nie jest rozjaśniony - nie jest to

Bardziej szczegółowo

Mutacje. Michał Pszczółkowski

Mutacje. Michał Pszczółkowski Mutacje Michał Pszczółkowski IIIc Mutacja to nagła,trwała zmiana w materiale genetycznym komórki, który może być dziedziczny. Jest ona zjawiskiem losowym-może pojawić się w dowolnym miejscu nici DNA. Termin

Bardziej szczegółowo

FORMY OCENY WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW BIOLOGIA. liceum ogólnokształcące, technikum

FORMY OCENY WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW BIOLOGIA. liceum ogólnokształcące, technikum Opracowane dla nowej podstawy programowej Rok szkolny 2013/2014 FORMY OCENY WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW BIOLOGIA liceum ogólnokształcące, technikum I. PODSTAWA PRAWNA - Rozporządzenie MEN z dn. 20

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia. Poziom wymagań

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia. Poziom wymagań I. Genetyka Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Dzi ał progra mu Lp. 1. 2. Temat Czym jest genetyka? Nośnik informacji j DNA konieczne

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE- Biologia w medycynie

WYMAGANIA EDUKACYJNE- Biologia w medycynie WYMAGANIA EDUKACYJNE- Biologia w medycynie Dział programu Lp. Temat Poziom wymagań konieczny (K) podstawowy (P) rozszerzający (R) dopełniający (D) dopuszczający K dostateczny P+K dobry P+K+R bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE GIMNAZJUM NR 2 W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z BIOLOGII w klasie III gimnazjum str. 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczna)

Wymagania podstawowe (ocena dostateczna) Dział nauczania Numer i temat lekcji Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) Wymagania podstawowe (ocena dostateczna) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Wymagania dopełniające (ocena bardzo dobra)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla ucznia klasy III gimnazjum (program Świat biologii )

Wymagania edukacyjne z biologii dla ucznia klasy III gimnazjum (program Świat biologii ) Wymagania edukacyjne z biologii dla ucznia klasy III gimnazjum (program Świat biologii ) Dział programu Numer i temat lekcji Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) Wymagania podstawowe (ocena dostateczna)

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z BIOLOGII 2015/2016. Wymagania edukacyjne dla klasy 3 gimnazjum

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z BIOLOGII 2015/2016. Wymagania edukacyjne dla klasy 3 gimnazjum PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z BIOLOGII 2015/2016 Wymagania edukacyjne dla klasy 3 gimnazjum dział temat Ocena 2 Ocena 3 Ocena 4 Ocena 5 Ocena 6 Genetyka 1.Czym jest genetyka? cechy gatunkowe i indywidualne

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA: Konkurs Biologiczny 2014/2015 etap wojewódzki.

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA: Konkurs Biologiczny 2014/2015 etap wojewódzki. MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA: Konkurs Biologiczny 2014/2015 etap wojewódzki. - Za rozwiązanie wszystkich zadań można uzyskać maksymalnie 60 punktów. - W zadaniach zamkniętych (jednokrotnego wyboru)

Bardziej szczegółowo

I ROK WYDZIAŁ LEKARSKI BIOLOGIA MEDYCZNA ROK AKAD. 2015/2016

I ROK WYDZIAŁ LEKARSKI BIOLOGIA MEDYCZNA ROK AKAD. 2015/2016 Ćwiczenie 9 Temat: Genetyka medyczna cz. I Wybrane cechy allelomorficzne i układy grupowe krwi 1. Rodowody niektórych cech człowieka rys. drzewa genealogicznego i oznaczenie genotypów 2. Wybrane cechy

Bardziej szczegółowo

Genetyka ekologiczna i populacyjna W8

Genetyka ekologiczna i populacyjna W8 Genetyka ekologiczna i populacyjna W8 Genetyka populacji: Treść wykładów Zmienność genetyczna i środowiskowa Mutacje i rekombinacje Kojarzenie krewniacze Częstość genów i genotypów w populacji i prawdopodobieństwo

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy nauczania biologii w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym i technikum. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym

Plan wynikowy nauczania biologii w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym i technikum. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym Plan wynikowy nauczania biologii w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym i technikum. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym CZĘŚĆ III Dział programowy: MATERIALNE PODSTAWY DZIEDZICZNOŚCI. NOWOCZESNE

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3

Rozkład materiału z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3 Rozkład materiału z biologii dla klasy III gimnazjum oparty na podręczniku Puls życia 3 Dział programu Materiał nauczania Wymagania podstawowe ( na 2 i 3) uczeń : Wymagania ponadpodstawowe ( na 4 i 5)

Bardziej szczegółowo

KLASA III. Wymagania podstawowe (ocena dostateczna)

KLASA III. Wymagania podstawowe (ocena dostateczna) KLASA III Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania Świat Biologii dla gimnazjum autorstwa Małgorzaty Liśkiewicz, wydawnictwo Nowa Era. Dział Zagadnienia Wymagania

Bardziej szczegółowo

I. rozkład treści nauczania klasa 3

I. rozkład treści nauczania klasa 3 I. rozkład treści nauczania klasa 3 6 8 Dział VII. Ekologia nauka o środowisku 8 10 Dział VIII. Dziedziczenie cech 11 12 Dział IX. Ewolucja życia 12 13 Dział X. Globalne i lokalne problemy środowiska 13

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Biologia na czasie, zakres podstawowy

Wymagania edukacyjne Biologia na czasie, zakres podstawowy Wymagania edukacyjne Biologia na czasie, zakres podstawowy Dział programu I. Od genu do cechy Lp. Temat Poziom wymagań konieczny (K) podstawowy (P) rozszerzający (R) dopełniający (D) 1 Budowa i funkcje

Bardziej szczegółowo

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI:

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: 1. Szczeble organizacji materii żywej (komórki, tkanki roślinne i zwierzęce, narządy i układy narządów). 2. Budowa chemiczna

Bardziej szczegółowo

TEST Z CYTOLOGII GRUPA II

TEST Z CYTOLOGII GRUPA II TEST Z CYTOLOGII GRUPA II Zad. 1 (4p.) Rysunek przedstawia schemat budowy pewnej struktury komórkowej. a/ podaj jej nazwę i określ funkcję w komórce, b/ nazwij elementy oznaczone cyframi 2 i 5 oraz określ

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej Poziom wymagań 1. Czym jest genetyka? wymienia cechy gatunkowe i indywidualne

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pacjentów i rodzin

Informacje dla pacjentów i rodzin 12 Zakład etyki Medycznej Instytut "Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka" telefon 022 815 74 50 (sekretariat) 022 815 74 51 (poradnia) Dziedziczenie sprzężone z chromosomem X, Szpital Dziecięcy, Dziekanów Leśny

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII Wpisuje zdający przed rozpoczęciem pracy PESEL ZDAJĄ CEGO Miejsce na nalepkę z kodem szkoły PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII Instrukcja dla zdającego Arkusz II Czas pracy 120 minut 1. Proszę sprawdzić,

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA WYNIKÓW BADAŃ MOLEKULARNYCH W CHOROBIE HUNTINGTONA

INTERPRETACJA WYNIKÓW BADAŃ MOLEKULARNYCH W CHOROBIE HUNTINGTONA XX Międzynarodowa konferencja Polskie Stowarzyszenie Choroby Huntingtona Warszawa, 17-18- 19 kwietnia 2015 r. Metody badań i leczenie choroby Huntingtona - aktualności INTERPRETACJA WYNIKÓW BADAŃ MOLEKULARNYCH

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Biologia na czasie, zakres podstawowy klasa I

Wymagania edukacyjne Biologia na czasie, zakres podstawowy klasa I Wymagania edukacyjne Biologia na czasie, zakres podstawowy klasa I Dział programu I. Od genu do cechy Lp. i zapis w podstawieprogramowej 1 VIII.2 2 VIII.1 3 VIII.3 temat Budowa i funkcje kwasów nukleinowych

Bardziej szczegółowo

Genetyka niemendlowska

Genetyka niemendlowska Genetyka niemendlowska Dziedziczenie niemendlowskie Dział genetyki zajmujący się dziedziczeniem cech/genów, które nie podporządkowuje się prawom Mendla/Morgana Chociaż dziedziczenie u wirusów, bakterii

Bardziej szczegółowo

oraz wykazuje, że powinna zachodzić przed podziałem komórki recesywność, rekombinacja autosomalne intronem genomów bakterii i organizmów genetyczna

oraz wykazuje, że powinna zachodzić przed podziałem komórki recesywność, rekombinacja autosomalne intronem genomów bakterii i organizmów genetyczna WYMAGANIA EDUKACYJNE Z BIOLOGII W KLASIE VII PODRĘCZNIK: E. Bonar, W. Krzeszowiec-Jeleń, St. Czachorowski Biologia na czasie. Zakres podstawowy. Numer dopuszczenia: 450/2012. ROK SZKOLNY: 2015/2016 OPRACOWAŁA

Bardziej szczegółowo