Znaczenie badania przeciwciał w alergiach pokarmowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Znaczenie badania przeciwciał w alergiach pokarmowych"

Transkrypt

1 Znaczenie badania przeciwciał w alergiach pokarmowych Znaczenie badania przeciwciał w alergiach pokarmowych Dr Camille Lieners Ludzki organizm rozwinął bardzo wysoki poziom tolerancji dla białek pokarmowych. Niestety gdy bariera jelitowa ulega osłabieniu, jej przepuszczalność znacznie się zwiększa. Układ odpornościowy traktuje wówczas niekompletnie strawione białka pokarmowe, jako elementy obce dla organizmu (antygeny). Ulega tym samym aktywacji mającej na celu neutralizację i zniszczenie fragmentów żywności, które przenikają z jelit do krwiobiegu. Odpowiedź układu odpornościowego na pokarm można podzielić na 3 kategorie: 1. Produkcja przeciwciał IgE; 2. Produkcja przeciwciał IgG; 3. Produkcja przeciwciał IgA. Alergia typu III (IgG-zależna) powoduje klasyczne objawy alergiczne Alergia IgE-zależna Przeciwciała IgE są odpowiedzialne za pojawienie się ostrych reakcji alergicznych, klasyfikowanych jako alergia typu I. Jej objawy manifestują się głównie w obrębie błon śluzowych, skóry i układu krążenia. Do klasycznych objawów tej alergii zaliczyć należy: gorączkę, świąd skóry i błon śluzowych, obrzęk naczynioruchowy (Quinckego) oraz anafilaksję. Receptory dla przeciwciał IgE rozmieszczone są bowiem na całej błonie śluzowej i reagują natychmiast po kontakcie z antygenem, aktywując proces degranulacji komórek tucznych i wyrzut histaminy. Objawy alergii typu I występują więc bardzo szybko, od kilku sekund do 30 minut po spożyciu alergizującego pokarmu. Szacuje się, iż 2-4% osób dorosłych i do 8% dzieci może chorować na alergię IgE-zależną. Badanie krwi nie jest najczęściej niezbędne dla identyfikacji pokarmów alergizujących w tym mechanizmie i wykonywane są głównie celem potwierdzenia obserwacji pacjenta/lekarza. Analiza przesiewowa dużej liczby produktów spożywczych jest całkowicie nieprzydatna w alergii IgE-zależnej. Przeciwciała IgG są odpowiedzialne za występowanie opóźnionych reakcji układu immunologicznego na określone pokarmy Alergia IgG-zależna Przeciwciała IgG zwane drugą linią obrony, są odpowiedzialne za występowanie opóźnionych reakcji ukałdu odpornościowego na pokarmy. Jest to tzw. typ III alergii. Spożywane pokarmy muszą przenik - nąć przez barierę jelitową w wyniku czego w układzie krwionośnym tworzą się kompleksy immuno - logiczne: przeciwciało IgG antygen pokarmowy. Powstanie takiego kompleksu aktywuje i przyciąga do niego fagocyty, których celem jest zniszczenie opisywanego połączenia. Powstałe kompleksy immunologiczne mogą ulec niszczeniu we krwi, czemu nie towarzyszy występowanie żadnych objawów 1

2 chorobowych. Krążące we krwi kompleksy mogą także połączyć się z receptorami określonych tkanek, gdzie następuje ich niszczenie, z zaangażowaniem miejscowych mechanizmów odpornościowych. W tym przypadku również nie pojawiają się symptomy chorobowe. Jeśli jednak dany pokarm spożywany jest systematycznie, tworzenie kompleksów odbywa się w sposób ciągły, co w konsekwencji prowadzi do rozwoju objawów chorobowych, przechodzących ostatecznie w postać przewlekłą. Typ dolegliwości zależy od lokalizacji narządowej kompleksów immunologicznych. Objawy alergii IgG-zależnej pojawiają się najczęściej w przeciągu 2-3 godzin, a nawet do 2-3 dni po spożyciu alergizujących pokarmów. Praktycznie niemożliwym jest więc, aby chory skojarzył jaki pokarm wywołuje przewlekłe dolegliwości. Z tego względu w alergii IgG-zależnej celowym krokiem jest przesiewowa ocena dużej ilości pokarmów mogących wywoływać alergie IgG-zależną, dla wykrycia wszystkich występujących u chorego alergizacji. Uważa się, że u około 50% pacjentów, u których występują choroby przewlekłe o podłożu zapalnym, opóźnione alergie pokarmowe IgG-zależne odgrywają istotną rolę. Ze względu na stosunkowo długi okres półtrwania przeciwciał IgG, stanowią one trwały i przydatny materiał dla identyfikacji niepożądanej reakcji układu odpornościowego na antygeny pokarmowe. W wyniku całkowitej eliminacji alergizujących pokarmów, swoiste przeciwciała IgG znikają z krwioobiegu w okresie od 2-3 miesięcy do 2 lat, zależnie od wartości ich początkowego stężenia we krwi. Na rynku dostępne są również testy fi rmy Food Detective Cambridge Diagnostics. Jednak dostępne informacje odnośnie tych testów pochodzą z materiałów marketingowych i instrukcji obsługi testu. Według opisu producenta jest to test do samodzielnego wykonania pozwalającym określić obecność w surowicy krwi immunoglobulin klasy G (IgG) skierowanych przeciwko wybranym antygenom pochodzącym z żywności. Test ten ma format makromacierzy białkowej na dnie kwadratowej tacki z tworzywa sztucznego punktowo, w odpowiednim układzie, immobilizowane są antygeny pochodzące z 46 wybranych produktów spożywczych. Antygeny te mają na celu związanie immunoglobulin obecnych we krwi, które następnie są wykrywane przeciwciałami (specyfi cznie rozpoznającymi ludzkie IgG) sprzężonymi z peroksydazą chrzanową w reakcji chromogennej. Całe oznaczenie prowadzone jest analogicznie jak w przy - padku testu ELISA, a różnica tkwi w formacie. Tacka makromacierzy jest odpowiednikiem studzienki reakcyjnej w teście ELISA. Test ELISA ma każdy antygen w osobnej studzience, natomiast test makromacierzowy zawiera wszystkie antygeny na jednej tacce. Wynik testu wg opisu producenta jest wynikiem jakościowym czyli ma wskazać obecność lub brak przeciwciał klasy G specyfi cznie rozpoznających antygeny pochodzące z produktów spożywczych. W instrukcji wykonania testu zasugerowano możliwość subiektywnego oszacowania siły reakcji. Przy czym oznaczenie ilościowe możliwe jest jedynie w testach ELISA przy zastosowaniu krzywej standardowej i odczytu z zastosowaniem czytnika do płytek co zapewnia obiektywne wyniki. Dodatkowym wymogiem dla wiarygodności wyników jest standaryzacja procesu przygotowania antygenów, ich naniesienia na podłoże testu, oraz wykonania całego oznaczenia. Z uwagi na brak dostępnych danych odnośnie standaryzacji testu, publikacji naukowych opisujących wyniki uzyskane w badaniach klinicznych z zastosowaniem testu Food Detective (Cambridge Diagnostics) i brak publicznie dostępnych danych odnośnie powtarzalności wyników nie można określić użyteczności tego testu do celów diagnostycznych. dr Marcin Schmidt Swoiste przeciwciała pokarmowe IgA wiążą się z występowaniem zróżnicowanych stanów chorobowych Przeciwciała IgA są pierwszą linią przeciwciał, wytwarzaną w początkowej fazie reakcji immunologicznej. IgA charakteryzują się bardzo krótkim okresem półtrwania i zanikają gdy wyprodukowana zostanie druga linia przeciwciał IgG. Wykazano związek przeciwciał IgA swoistych względem pokarmów z niektórymi stanami patologicznymi w organizmie, takimi jak choroba Bergera (nefropatia IgA). Przeciwciała te mogą tworzyć kompleksy immunologiczne z antygenami pokarmowymi i odkładać się w tkance nerek zalergizowanych pacjentów, prowadząc w konsekwencji do zapalenia kłębuszków nerkowych. Badanie miana przeciwciał IgA względem pokarmów powinno być ograniczone ściśle do grupy pacjentów z opisaną patologią. 2

3 Przydatność badania przeciwciał Badanie miana swoistych przeciwciał IgE powinno być ograniczone wyłącznie do oceny klasycznej alergii pokarmowej. Ale i wówczas wartość tej analizy jest wątpliwa, skoro 99% wszystkich alergii pokarmowych i tak identyfikowana jest samodzielnie (bardzo krótki czas pojawienia się objawów po spożyciu pokarmu znacznie ułatwia identyfikację uczulającego pokarmu). Zróżnicowanie wszystkich podklas przeciwciał IgG i podklasy IgG4 Wbrew powszechnej opinii panującej w środowisku alergologicznym, traktującej produkcję swoistych przeciwciał pokarmowych IgG jako fizjologiczną reakcję organizmu, należy pamiętać, że obecność IgG/ IgG4 w surowicy krwi zawsze stanowi ochronną reakcję układu immunologicznego w tym przypadku względem pokarmów. Wydaje się nielogicznym twierdzenie, iż organizm rozwija reakcję obronną przeciwko nieszkodliwym i nie mającym zdolności namnażania białkom w żywności (w przeciwieństwie do bakterii czy wirusów). Jeśli cytowane założenie byłoby prawidłowe, u każdego mieszkańca Europy Zachodniej wykazywano by przeciwciała IgG na gluten, drożdże, pszenicę, jaja czy mleko. Tak się jednak nie dzieje. Tolerancja pokarmowa jest fizjologicznym i naturalnym stanem organizmu. Stanem patologicznym dla ustroju jest wytwarzanie przeciwciał względem regularnie spożywanych produktów spożywczych. Mówiąc o badaniu przeciwciał IgG wyróżnić należy bądź badanie swoistego całkowitego IgG, bądź też badanie podklasy przeciwciał IgG IgG4. To, które przeciwciała będą w danym momencie wytwarzane, zależy przede wszystkim od rodzaju cytokin produkowanych w trakcie początkowej alergizacji. To właśnie one określają, który typ alergii pokarmowej rozwinie się w organizmie. Może pojawić się więc klasyczna alergia pokarmowa IgEzależna, bezobjawowa alergia pokarmowa, lub dojść do wytworzenia znacznej ilości kompleksów immunologicznych, prowadzących do rozwoju i podtrzymania przewlekłych procesów zapalnych, a w konsekwencji opóźnionej alergii pokarmowej (wywoływanej przez przeciwciała podklas IgG1-IgG3). Analiza różnicowa swoistych właściwości różnych podklas owych przeciwciał jest pomocna dla całościowego zrozumienia opóźnionej alergii pokarmowej (IgG-zależnej). Klasyczna alergia pokarmowa Geny kodujące przeciwciała IgE i IgG zlokalizowane są się obok siebie na chromosomie 14 i odczytywane jeden po drugim. Ich produkcja zależy od dostępnego wzorca interleukiny. Jeśli produkowana jest głównie IL - 4 (interleukina 4) możemy założyć, że produkowana będzie głównie IgE, co prowadzi do rozwoju tzw. alergii typu I. Objawia się ona natychmiastową reakcją organizmu po spożyciu alergizującej żywności. W przypadku silnej alergizacji może wystąpić śmiertelny wstrząs anafilaktyczny. U stosunkowo niewielkiej części populacji (2-6%) występuje nadaktywacja IL-4, co prowadzi do rozwoju alergii typu I. Pozostałe osoby w przypadku kontaktu z alergenem reagują produkcją IL - 10 (nadwrażliwość, uczulenie). Bezobjawowa alergia pokarmowa Jeżeli u osoby uczulonej produkowana jest głównie interleukina IL-10, posiadająca właściwości przeciwzapalne, to główną klasą produkowanych przeciwciał jest IgG4. IgG4 to przeciwciało blokujące względem IgE, co oznacza, iż uniemożliwia dostęp alergenu pokarmowego do IgE. Ponieważ stężenie IgG4 jest około razy większe niż miano IgE, może się w konsekwencji szybciej i częściej wiązać 3

4 z alergenem pokarmowym niż IgE. Większość pacjentów z nadprodukcją IgG4 nie wykazuje objawów alergicznych, ponieważ produkcja IgG4 wiąże się z uwolnieniem jedynie około 1% całkowitej ilości histaminy produkowanej w reakcji IgE-zależnej. Objawy chorobowe, nawet złagodzone, występują jedynie u pacjentów z niedoborem diaminooksydazy DAO enzymu rozkładającego histaminę (ok. 3%). W tym przypadku ilość produkowanej DAO jest niewystarczająca dla detoksykacji histaminy. Innymi słowy badanie miana IgG4 służy jedynie ocenie występowania alergii bezobjawowej typu I (asymptomatycznej), bądź jej eliminacji. Podczas zabiegów odczulania dąży się właśnie do aktywacji wytwarzania podklasy IgG4, uważanej za miarę tolerancji organizmu wobec antygenu. Im wyższy odnotowuje się wskaźnik IgG4/IgE, tym silniejszy stopień odczulenia. Innymi słowy, aż dla 95-97% pacjentów, podklasa IgG4 ma korzystne właściwości, ponieważ przeciwciała tej klasy przeciwdziałają alergii typu I. Alergeny pokarmowe są przechwycone przez przeciwciała IgG4, przez co mniejsza ich liczba może reagować z IgE. W konsekwencji pacjent odczuwa znacznie mniejsze nasilenie objawów alergii. Jest mało prawdopodobnym, aby sama podklasa przeciwciał IgG4 mogła wywoływać objawy alergiczne Alergolodzy oceniają, iż obecność przeciwciał podklasy IgG4 jest fizjologiczną reakcją organizmu, zaprzeczając jednocześnie przydatności badania miana IgG4 w diagnostyce alergii pokarmowych. Zgodnie z kryteriami oceny, opartymi na dowodach naukowych, aż 97% badań wskazuje na ochronną rolę przeciwciał IgG4. Uznaje się więc, iż stosunek przeciwciał IgE/ IgG4 jest miarą potencjalnej reakcji alergicznej, którą interpretuje się następująco: wysoka wartość IgE/IgG4 wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji alergicznej; wysoka wartość IgG4/IgE niskie prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji alergicznej. Podstawą w diagnostyce alergii jest fakt, że mało prawdopodobnym jest, aby przeciwciała podklasy IgG4 same w sobie były przyczyną objawów alergicznych. Zasadniczo, obecność przeciwciał podklasy IgG4 wskazuje na to, że w organizmie aktywowane zostały anty-zapalne, indukujące tolerancję immunologiczną mechanizmy. Obecność przeciwciał podklasy IgG4 o aktywności przeciwzapalnej i zwiększona ich aktywacja, wspomagają układ odpornościowy w tłumieniu nieprawidłowych reakcji zapalnych. Cyt: Immunoglobulin G4: An odd antibody. Aalberse RC, Stapel SO, Schuurman J, Rispens T. Clin Exp Allergy 2009, 39(4): Główną funkcją przeciwciał podklasy IgG4 jest najprawdopodobniej ingerencja w immunologiczną odpowiedź zapalną, wynikającą z aktywacji układu dopełniacza, na drodze alergii IgE zależnej lub zakażenia pasożytami. IgG4 breaking the rules. Rob C Aalberse and Janine Schuurman. Immunology 2002, 105(1): Opóźniona alergia pokarmowa Jeżeli wytwarzane są z kolei inne interleukiny (IL-12, IFN) następuje wówczas produkcja przeciwciał IgG, głównie podklasy IgG1, IgG2 i IgG3. Mają one właściwości prozapalne i odpowiadają za rozwój chorób przewlekłych związanych z pokarmem. Każdorazowo, gdy chory spożywa pokarm względem którego wykształciły się swoiste przeciwciała podklasy IgG, IgG2 lub IgG3, powstaje kompleks immunologiczny deponowany najczęściej tam, gdzie występują indywidualne, specyficzne defekty organizmu. Tymi aktywowanymi miejscami mogą być rejony organizmu, w których wcześniej występowały już stany zapalne (np. stawy), organy dotknięte przez infekcje (np. jelita) lub uszkodzenia spowodowane przez toksyny środowiskowe (np. rtęć), na przykład w tarczycy. Nie jest łatwo przewidzieć, jakie mogą być 4

5 objawy alergii IgG-zależnej, ponieważ jest to silnie uzależnione od stanu zdrowia pacjenta. W przypadku regularnego spożywania żywności alergizującej, względem której wytworzyły się przeciwciała IgG1, IgG2 lub IgG3 następuje tworzenie kompleksów immunologicznych i ich deponowanie w rejonach organizmu które u konkretnej osoby są osłabione. Prowadzi to do rozwoju przewlekłych stanów zapalnych. Kompleksy immunologiczne migrują i przyczepiają się do drobnych zmian patologicznych, które rozwijały się w organizmie od dłuższego czasu (np. w obrębie stawów), organów objętych infekcją (np. jelita), bądź zniszczonych na skutek działania toksyn środowiskowych (np. działanie rtęci na tarczycę). W przypadku alergii opóźnionej nie można przewidzieć jakie objawy będą jej towarzyszyły; jak już wspomniano zależy to od stanu zdrowia pacjenta. Systematyczne spożywanie alergizującej żywności, przeciwko której wytworzyły się przeciwciała IgG1 IgG3, prowadzi do dalszego gromadzenia się kompleksów immunologicznych i przewlekłych stanów zapalnych. Mechanizm ten leży u podłoża niespecyficznych reakcji ogólnoustrojowych, w których stan zapalny o niewielkim nasileniu odgrywa główną rolę, jak przykładowo: wysokie ciśnienie krwi, niedobór żelaza, zespół metaboliczny, nadwaga. W przypadku wymienionych chorób obecność każdego przeciwciała i swoistych względem niego pokarmów przyczynia się do patologicznej reakcji organizmu. IL-12 jako środek wspomagający wzrost ochronnej odporności humoralnej. Metzger DW. Expert Rev Vaccine, (5): Enhancement of humoral immunity by interleukin-12. Metzger DW, Buchanan JM, Collins JT, Lester TL, Murray KS, Van Cleave. VH, Vogel LA, Du. Ann N Y Acad Sci., 1996, 31(795): Przeciwciała IgG4 są uważane za przeciwciała niezapalne, przez co rozumiemy ich niezdolność do generowania przewlekłego procesu zapalnego. Wynika to z faktu, iż IgG4 nie powoduje ani aktywacji dopełniacza ani opsonizacji swoistego antygenu, a te działania są warunkiem koniecznym do identyfikacji i zniszczenia powstałego kompleksu przeciwciało-antygen pokarmowy przez fagocyty. To właśnie ów proces zniszczenia utożsamiany jest z reakcją zapalną: Bez procesu opsonizacji i aktywacji układu dopełniacza nie ma reakcji zapalnej; IgG1 i IgG3 mają silne prozapalne działanie; IgG4 ma ochronne, przeciwzapalne właściwości. Opsonizacja Fagocyty mogą zidentyfikować, a następnie zniszczyć antygen tylko wówczas, gdy zostanie on oznaczony. Dzięki temu staje się on widoczny, a proces opsonizacji (spłaszczania) prowadzony jest przez przeciwciała. W klasie przeciwciał IgG, właściwość opsonizacji wykazują przede wszystkim podklasy IgG1 i IgG3, podczas gdy przeciwciała IgG4 nie wykazują aktywności opsonizacyjnej. Podsumowując, IgG4 nie mają możliwości znakowania antygenów w taki sposób, aby fagocyty mogły je zidentyfikować. Dopełniacz Zespół układu dopełniacza składa się z około 30 białek, które są zaangażowane w regulację reakcji zapalnej. Biorą one udział zarówno w aktywacji, jak i w zakończeniu reakcji zapalnej. Podklasa IgG4 nie jest zdolna do aktywacji układu dopełniacza. Inhibition of complement activation by IgG4 antibodies. Van der Zee JS, van Swieten P, Aalberse RC. Clin Exp Immunol., 1986, 64(2):

6 Wnioski Aby zidentyfikować alergeny pokarmowe, wywołujące przewlekłe choroby o podłożu zapalnym, wskazane jest wykonanie wyłącznie badania swoistych przeciwciał IgG Badanie przeciwciał IgE jest wskazane tylko w przypadku alergii natychmiastowej, typu I. Oddzielne testowanie przeciwciał podklasy IgG4 nie jest zalecane, gdyż nie nadaje się do wykrywania pokarmów alergizujących, wywołujących zarówno ostre jak i opóźnione typy alergii pokarmowej. 6

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia.

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć I Choroby układowe tkanki łącznej 1. Toczeń rumieniowaty układowy 2. Reumatoidalne zapalenie stawów 3. Twardzina układowa 4. Zapalenie wielomięśniowe/zapalenie

Bardziej szczegółowo

Oferta diagnostyczna Instytutu Mikroekologii. Mgr Małgorzata Drobczyńska Instytut Mikroekologii Ul. Sielska 10 60-129 Poznań

Oferta diagnostyczna Instytutu Mikroekologii. Mgr Małgorzata Drobczyńska Instytut Mikroekologii Ul. Sielska 10 60-129 Poznań Oferta diagnostyczna Instytutu Mikroekologii Mgr Małgorzata Drobczyńska Instytut Mikroekologii Ul. Sielska 10 60-129 Poznań INSTYTUT MIKROEKOLOGII Najnowocześniejsza diagnostyka medyczna w leczeniu przewlekłych

Bardziej szczegółowo

ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI. Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit

ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI. Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit W przypadku choroby nasze jelita mają niewiele możliwości zwrócenia na siebie naszej uwagi. Typowe

Bardziej szczegółowo

Immulina wzmacnia odporność

Immulina wzmacnia odporność Immulina wzmacnia odporność Narodowe Centrum Badania Preparatów Naturalnych Immulina została opracowana przez zespół naukowców z Narodowego Centrum Badania Preparatów Naturalnych Uniwersytetu Missisipi

Bardziej szczegółowo

Model Marczuka przebiegu infekcji.

Model Marczuka przebiegu infekcji. Model Marczuka przebiegu infekcji. Karolina Szymaniuk 27 maja 2013 Karolina Szymaniuk () Model Marczuka przebiegu infekcji. 27 maja 2013 1 / 17 Substrat Związek chemiczny, który ulega przemianie w wyniku

Bardziej szczegółowo

MIKROFLORA JELITOWA I NIETOLERANCJE POKARMOWE _

MIKROFLORA JELITOWA I NIETOLERANCJE POKARMOWE _ MIKROFLORA JELITOWA I NIETOLERANCJE POKARMOWE _ PROWADZĄCY: DR PAULINA SZACHTA, MAŁGORZATA DROBCZYŃSKA, ŁUKASZ SIEŃCZEWSKI Poziom I Jelito w pytaniach i odpowiedziach, czyli fakty i mity. Budowa i funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

Podstawy immunologii. Odporność. Odporność nabyta. nieswoista. swoista

Podstawy immunologii. Odporność. Odporność nabyta. nieswoista. swoista Podstawy immunologii dr n. med. Jolanta Meller Odporność nieswoista mechanizmy obronne skóry i błon śluzowych substancje biologicznie czynne: interferon, lizozym, dopełniacz leukocyty (fagocyty) swoista

Bardziej szczegółowo

1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna

1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć Seminaria 1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna Ludzki układ odpornościowy Składowe i mechanizmy odporności wrodzonej Składowe i mechanizmy odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA NAD PACJENTEM Z ALERGIĄ LECZONYM IMMUNOTERAPIĄ

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA NAD PACJENTEM Z ALERGIĄ LECZONYM IMMUNOTERAPIĄ KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA NAD PACJENTEM Z ALERGIĄ LECZONYM IMMUNOTERAPIĄ Charakterystyka problemu zdrowotnego Alergia uznawana jest za chorobę cywilizacyjną XX wieku. W wielu obserwacjach

Bardziej szczegółowo

3 MAJA MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ ASTMY I ALERGII

3 MAJA MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ ASTMY I ALERGII 3 MAJA MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ ASTMY I ALERGII Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, charakteryzującą się nawracającymi atakami duszności, kaszlu i świszczącego oddechu, których częstotliwość

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6. Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań

Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6. Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6 Nazwa przedmiotu: Immunopatologia Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań Osoba odpowiedzialna za przedmiot:

Bardziej szczegółowo

Odporność, stres, alergia

Odporność, stres, alergia Odporność, stres, alergia Odporność komórkowa Układ mikrofagocytarny Układ makrofagocytarny 1 Układ mikrofagocytarny Granulocyty obojętnochłonne Granulocyty kwasochłonne Granulocyty zasadochłonne Układ

Bardziej szczegółowo

Gluten. Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem. dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl

Gluten. Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem. dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Gluten Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Spis treści 1. Wstęp 2. Podział chorób związanych z glutenem 3. Jaka jest różnica pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Alergia czy nietolerancja pokarmowa?

Alergia czy nietolerancja pokarmowa? www.karolinagizynska.pl Alergia czy nietolerancja pokarmowa? Giżyńska Karolina Wprowadzenie: W codziennej praktyce mam do czynienia z osobami zgłaszającymi objawy dyspeptyczne z górnego lub dolnego odcinka

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

PRECYZYJNE WYNIKI DLA BEZPIECZNYCH I LEPSZYCH DECYZJI DIAGNOSTYCZNYCH

PRECYZYJNE WYNIKI DLA BEZPIECZNYCH I LEPSZYCH DECYZJI DIAGNOSTYCZNYCH Klicka här för att ändra format PRECYZYJNE WYNIKI DLA BEZPIECZNYCH I LEPSZYCH DECYZJI DIAGNOSTYCZNYCH Wypełnij lukę diagnostyczną w alergii na jady pszczoły i osy Rozwiązanie dla podwójnie pozytywnego

Bardziej szczegółowo

12 SQ-HDM Grupa farmakoterapeutyczna: Wyciągi alergenowe, kurz domowy; Kod ATC: V01AA03

12 SQ-HDM Grupa farmakoterapeutyczna: Wyciągi alergenowe, kurz domowy; Kod ATC: V01AA03 SUBSTANCJA CZYNNA (INN) GRUPA FARMAKOTERAPEUTYCZNA (KOD ATC) PODMIOT ODPOWIEDZIALNY NAZWA HANDLOWA PRODUKTU LECZNICZEGO, KTÓREGO DOTYCZY PLAN ZARZĄDZANIA RYZYKIEM 12 SQ-HDM Grupa farmakoterapeutyczna:

Bardziej szczegółowo

Poradnia Immunologiczna

Poradnia Immunologiczna Poradnia Immunologiczna Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, że w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Jelita korzenie organizmu

Jelita korzenie organizmu II Jelita korzenie organizmu Albert Hesse, Ralf Mayer Niniejszy rozdział ma na celu dostarczyć czytelnikowi ważnych informacji dotyczących zdrowia jelit. Chore jelito może być powodem wielu schorzeń. Migreny,

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Rekomendacja nr 21/2012 Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych z dnia 11 czerwca 2011 r. w sprawie objęcia refundacją środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego Nutramigen 1 LGG, preparat

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

ALERGIE, NIETOLERANCJE POKARMOWE W ŻYWIENIU ZBIOROWYM

ALERGIE, NIETOLERANCJE POKARMOWE W ŻYWIENIU ZBIOROWYM Bożena Kropka- dietetyk, promotor zdrowia Autor poradnika Pokonaj Alergię www.wydawnictworodzina.pl ALERGIE, NIETOLERANCJE POKARMOWE W ŻYWIENIU ZBIOROWYM Alergia-zdezorientowany układ odpornościowy. Choroby

Bardziej szczegółowo

Najczęstsze choroby błony śluzowej nosa i zatok. Poradnik dla pacjenta Dr Grzegorz Warkowski

Najczęstsze choroby błony śluzowej nosa i zatok. Poradnik dla pacjenta Dr Grzegorz Warkowski Najczęstsze choroby błony śluzowej nosa i zatok Poradnik dla pacjenta Dr Grzegorz Warkowski 1. Błona śluzowa nosa i zatok. Budowa i znaczenie dla organizmu Bariera przeciw zakażeniom i zanieczyszczeniom

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DLA RODZICÓW dotycząca ALERGII oraz NIETOLERANCJI ŻYWIENIOWYCH dla uczestników obozów organizowanych przez SportFun

ANKIETA DLA RODZICÓW dotycząca ALERGII oraz NIETOLERANCJI ŻYWIENIOWYCH dla uczestników obozów organizowanych przez SportFun NAZWISKO i IMIĘ DZIECKA Data urodzenia dziecka MIEJSCE i TERMIN turnusu TELEFON do rodzica/opiekuna ANKIETA DLA RODZICÓW dotycząca ALERGII oraz NIETOLERANCJI ŻYWIENIOWYCH dla uczestników obozów organizowanych

Bardziej szczegółowo

Rada Przejrzystości. Agencja Oceny Technologii Medycznych

Rada Przejrzystości. Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 29/2012 z dnia 11 czerwca 2012 r. w sprawie zasadności finansowania środka spożywczego specjalnego przeznaczenia

Bardziej szczegółowo

Gdańsk 10.10.2015 r.

Gdańsk 10.10.2015 r. Celiakia- czy nadążamy za zmieniającymi się rekomendacjami Gdańsk 10.10.2015 r. prof. dr hab. n. med. Barbara Kamińska Katedra i Klinika Pediatrii, Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci Gdański

Bardziej szczegółowo

Nadwrażliwość czy alergia na leki?

Nadwrażliwość czy alergia na leki? Nadwrażliwość czy alergia na leki? Alicja Grzanka Katedra i Oddział Kliniczny Chorób Wewnętrznych, Dermatologii i Alergologii w Zabrzu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach Nadwrażliwość czy alergia?

Bardziej szczegółowo

Leczenie biologiczne co to znaczy?

Leczenie biologiczne co to znaczy? Leczenie biologiczne co to znaczy? lek med. Anna Bochenek Centrum Badawcze Współczesnej Terapii C B W T 26 Październik 2006 W oparciu o materiały źródłowe edukacyjnego Grantu, prezentowanego na DDW 2006

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI Załącznik nr 11 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI ICD 10 D80 w tym D80.0, D80.1, D80.3, D80.4, D80.5,

Bardziej szczegółowo

HONG GUO 1, TAO JIANG 2, JINLIANG WANG 1, YONGCHAO CHANG 2, HAI GUO 1 I WEIHONG ZHANG 3

HONG GUO 1, TAO JIANG 2, JINLIANG WANG 1, YONGCHAO CHANG 2, HAI GUO 1 I WEIHONG ZHANG 3 The Journal of International Medical Research 2012; Nr 40: str. 204 210 [praca zamieszczona online przed publikacją w wersji drukowanej jako Nr 40(1) 1] Znaczenie eliminowania pokarmów według przeciwciał

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

Rozpoznawanie alergii pokarmowej- jak może nam w tym pomóc badanie Sensitest?

Rozpoznawanie alergii pokarmowej- jak może nam w tym pomóc badanie Sensitest? Rozpoznawanie alergii pokarmowej- jak może nam w tym pomóc badanie Sensitest? Kiedy należy rozważać podejrzenie alergii pokarmowej? Objawy alergii pokarmowej nie są swoiste i mogą naśladować inne choroby

Bardziej szczegółowo

Nadwrażliwość pokarmowa alergia i nietolerancja pokarmowa

Nadwrażliwość pokarmowa alergia i nietolerancja pokarmowa Nadwrażliwość pokarmowa alergia i nietolerancja pokarmowa 7 Isabel Skypala CELE DYDAKTYCZNE Po zapoznaniu się z treścią tego rozdziału czytelnik powinien: rozpoznać nadwrażliwość pokarmową ( food hypersensitivity

Bardziej szczegółowo

NZJ- a problemy stawowe. Małgorzata Sochocka-Bykowska Wojewódzki Zespół Reumatologiczny w Sopocie

NZJ- a problemy stawowe. Małgorzata Sochocka-Bykowska Wojewódzki Zespół Reumatologiczny w Sopocie NZJ- a problemy stawowe Małgorzata Sochocka-Bykowska Wojewódzki Zespół Reumatologiczny w Sopocie Przewlekłe nieswoiste zapalenia jelit charakteryzujące się występowaniem częstych powikłań jelitowych i

Bardziej szczegółowo

Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek

Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało Mariusz Kaczmarek Antygeny Immunogenność - zdolność do wzbudzenia przeciwko sobie odpowiedzi odpornościowej swoistej; Antygenowość - zdolność do reagowania

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Leczenie stwardnienia rozsianego

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Leczenie stwardnienia rozsianego załącznik nr 16 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu: LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO ICD-10 G.35 - stwardnienie rozsiane Dziedzina medycyny: neurologia I.

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE KOMPLEKSOWEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB ZAWODOWYCH SKÓRY

OPRACOWANIE KOMPLEKSOWEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB ZAWODOWYCH SKÓRY OPRACOWANIE KOMPLEKSOWEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB ZAWODOWYCH SKÓRY Zadanie 1. Badania i analizy dotyczące opracowania kompleksowego programu profilaktyki chorób zawodowych skóry Okres realizacji:

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA A DIETA MAGDALENA CUBALA -KUCHARSKA LEKARZ MEDYCYNY

EDUKACJA A DIETA MAGDALENA CUBALA -KUCHARSKA LEKARZ MEDYCYNY EDUKACJA A DIETA MAGDALENA CUBALA -KUCHARSKA LEKARZ MEDYCYNY CHOROBY ŚRODOWISKOWE UCZNIÓW ADHD ASD ALERGIE ADD ZATRUCIA METALAMI CIĘŻKIMI I INNYMI TOKSYNAMI ŚRODOWISKOWYMI PRZEWLEKŁE NIEDOBORY UKŁADU ODPORNOŚCIOWEGO

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ

CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ AZOOSPERMIA badanie wykrywa delecje w regionie długiego ramienia chromosomu Y w fragmencie zwanym AZF, będące często przyczyną azoospermii lub oligospermii o podłożu

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Podstawowa wiedza z zakresu biologii ogólnej na poziomie szkoły średniej

Zaawansowany. Podstawowa wiedza z zakresu biologii ogólnej na poziomie szkoły średniej 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Patologia Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy Wymagania wstępne Zaawansowany

Bardziej szczegółowo

Problem nieprawidłowych reakcji na

Problem nieprawidłowych reakcji na Niekorzystne reakcje na pokarmy problem dla dietetyka W ostatnich latach coraz więcej lekarzy, dietetyków i samych pacjentów zaczyna dostrzegać zależność pomiędzy tym co jemy, a powstawaniem przewlekłych

Bardziej szczegółowo

Testy prowokacji pokarmowej w diagnostyce alergii i nietolerancji białek mleka krowiego u niemowląt

Testy prowokacji pokarmowej w diagnostyce alergii i nietolerancji białek mleka krowiego u niemowląt 1 z 7 2013-06-24 00:18 Medycyna Praktyczna - portal dla lekarzy Testy prowokacji pokarmowej w diagnostyce alergii i nietolerancji białek mleka krowiego u niemowląt ABC zabiegów diagnostycznych i leczniczych

Bardziej szczegółowo

ISBN 978-83-7277-438-5

ISBN 978-83-7277-438-5 Copyright by Wydawnictwo ASTRUM Sp. z o.o. Wrocław 2004 Wszelkie prawa zastrzeżone Redakcja Zespół Wydawnictwa Korekta Stanisława Trela Redakcja techniczna Elżbieta Bursztynowicz Projekt okładki Andrzej

Bardziej szczegółowo

Alergiczne choroby oczu

Alergiczne choroby oczu Alergiczne choroby oczu Podział alergicznych chorób oczu wg obrazu klinicznego Do alergicznych chorób oczu zaliczamy obecnie następujące jednostki chorobowe (podział zaproponowany przez polskich autorów)*:

Bardziej szczegółowo

DiReset. Moja odporność to moja twierdza

DiReset. Moja odporność to moja twierdza DiReset Moja odporność to moja twierdza Nasza odporność Odporność (inaczej układ immunologiczny od łacińskiego słowa immunitas wolny od chorób, uwolniony z obciążeń) jest reakcją obronną organizmu na różnego

Bardziej szczegółowo

Feli Immun. Feli Immun. Tabletki. Naturalny dodatek do karmy wzmacniający odporność organizmu u kotów

Feli Immun. Feli Immun. Tabletki. Naturalny dodatek do karmy wzmacniający odporność organizmu u kotów Feli Immun Tabletki Feli Immun Naturalny dodatek do karmy wzmacniający odporność organizmu u kotów > Zastosowanie Feli Immun Pomóż swojemu kotu! Produkty linii anivital dla kotów poprawiają kondycję, zdrowie

Bardziej szczegółowo

Co to jest termografia?

Co to jest termografia? Co to jest termografia? Słowo Termografia Pochodzi od dwóch słów "termo" czyli ciepło i "grafia" rysować, opisywać więc termografia to opisywanie przy pomocy temperatury zmian zachodzących w naszym organiźmie

Bardziej szczegółowo

Draft programu Sympozjum Alergii na Pokarmy 2015

Draft programu Sympozjum Alergii na Pokarmy 2015 20.03.2015 Piątek GODZ. 12.50 13.00 GODZ. 13.00 14.30 Ceremonia Inauguracyjna Sesja Inauguracyjna Alergia pokarmowa w 2015 roku co dalej? 1. Czy rzeczywiście nastąpił wzrost alergii pokarmowych, 13.00-13.30

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych?

Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych? Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych? prof. dr hab. med.. Piotr Fiedor Warszawski Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady Wszystkie prawa zastrzeżone CALIVITA INTERNATIONAL INTERNATIONAL--POLSKA 2006 ParaProteX OSOBISTY OCHRONIARZ www.calivita.com.pl PASOŻYTY ORGANIZMY ŻYJĄCE KOSZTEM SWOICH ŻYWICIELI Mikroparazyty = wirusy

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA PACJENTÓW JAK DBAĆ O GARDŁO I KRTAŃ? Przewlekły nieżyt gardła i krtani

PRZEWODNIK DLA PACJENTÓW JAK DBAĆ O GARDŁO I KRTAŃ? Przewlekły nieżyt gardła i krtani PRZEWODNIK DLA PACJENTÓW JAK DBAĆ O GARDŁO I KRTAŃ? Przewlekły nieżyt gardła i krtani 1 W codziennej praktyce lekarskiej rozróżnia się zapalenie gardła, będące procesem zapalnym, rozwijającym się bez udziału

Bardziej szczegółowo

Białka układu immunologicznego. Układ immunologiczny

Białka układu immunologicznego. Układ immunologiczny Białka układu immunologicznego Układ immunologiczny 1 Białka nadrodziny immunoglobulin Białka MHC 2 Białka MHC typu I Łańcuch ciężki (alfa) 45 kda Łańcuch lekki (beta 2 ) 12 kda Występują na powierzchni

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Tetabulin S/D 250 j.m./ml roztwór do wstrzykiwań 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Immunoglobulina ludzka przeciw tężcowi Jedna dawka (1ml)

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

Terminy " nietolerancja pokarmowa", "alergia", "nadwrażliwość" są często używane zamiennie. Dla jasności, pożyteczne jest ich odróżnianie...

Terminy  nietolerancja pokarmowa, alergia, nadwrażliwość są często używane zamiennie. Dla jasności, pożyteczne jest ich odróżnianie... PO CO ROBIĆ TESTY ALERGOLOGICZNE Żywność stanowi największe antygenowe wyzwanie dla systemu immunologicznego. Zakładając pełne trawienie, nieuszkodzone jelito, dobry stan ogólny i minimalną ekspozycję

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Przypada w dniu 17 maja każdego roku Warszawa, 2013 HIV- ludzki wirus niedoboru odporności powoduje AIDS- zespół nabytego niedoboru odporności Z kart historii

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu badawczego

Streszczenie projektu badawczego Streszczenie projektu badawczego Dotyczy umowy nr 2014.030/40/BP/DWM Określenie wartości predykcyjnej całkowitej masy hemoglobiny w ocenie wydolności fizycznej zawodników dyscyplin wytrzymałościowych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon VI.2 VI.2.1 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon Omówienie rozpowszechnienia choroby Deksametazonu sodu fosforan w postaci roztworu do wstrzykiwań stosowany jest

Bardziej szczegółowo

SANPROBI Super Formula

SANPROBI Super Formula SUPLEMENT DIETY SANPROBI Super Formula Unikalna formuła siedmiu żywych szczepów probiotycznych i dwóch prebiotyków Zdrowie i sylwetka a w super formie Zaburzenia metaboliczne stanowią istotny problem medyczny

Bardziej szczegółowo

Dlaczego płuca chorują?

Dlaczego płuca chorują? Dlaczego płuca chorują? Dr med. Piotr Dąbrowiecki Wojskowy Instytut Medyczny Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę Alergię i POCHP Budowa płuc Płuca to parzysty narząd o budowie pęcherzykowatej

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 01/013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

- tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC

- tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC - tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC Ognisko zachorowań wywołanych przez bakterie Escherichia coli wytwarzających toksynę Shiga (STEC) na terenie Niemiec 25 maja 2011 r.

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Pseudovac, roztwór do wstrzykiwań Szczepionka poliwalentna przeciwko pałeczce ropy błękitnej Pseudomonas aeruginosa 1 ml szczepionki zawiera antygeny

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek

Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy i chorób nerek Business Development Manager Konferencja naukowo-szkoleniowa Ryn Badania laboratoryjne w chorobach nerek Wyzwaniem dla współczesnej medycyny jest badanie

Bardziej szczegółowo

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Podczas akcji przebadano 4400 osób. Na badania rozszerzone skierowano ok. 950 osób. Do tej pory przebadano prawie 600 osób. W wyniku pogłębionych

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DLA LEKARZY I DIETETYKÓW

INFORMACJE DLA LEKARZY I DIETETYKÓW INFORMACJE DLA LEKARZY I DIETETYKÓW NOVO jest nowym podejściem naukowym do zindywidualizowanego odżywiania pacjenta. Program NOVO opiera się na dobrze zbadanej i wysoce efektywnej drodze prowadzącej do

Bardziej szczegółowo

LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31.

LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 764 Poz. 86 Załącznik B.75. LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31.8) ŚWIADCZENIOBIORCY

Bardziej szczegółowo

Układ odpornościowy, układ immunologiczny to układ struktur umożliwiających działanie mechanizmom odporności. Struktury te to: narządy limfoidalne

Układ odpornościowy, układ immunologiczny to układ struktur umożliwiających działanie mechanizmom odporności. Struktury te to: narządy limfoidalne Układ odpornościowy, układ immunologiczny to układ struktur umożliwiających działanie mechanizmom odporności. Struktury te to: narządy limfoidalne naczynie chłonne komórki uczestniczące w reakcjach immunologicznych

Bardziej szczegółowo

ROLA ALERGII POKARMOWEJ IgG ZALEŻNEJ W ZABURZENIACH ZE SPEKTRUM AUTYZMU. Dr Patrycja Szachta INSTYTUT MIKROEKOLOGII W POZNANIU

ROLA ALERGII POKARMOWEJ IgG ZALEŻNEJ W ZABURZENIACH ZE SPEKTRUM AUTYZMU. Dr Patrycja Szachta INSTYTUT MIKROEKOLOGII W POZNANIU ROLA ALERGII POKARMOWEJ IgG ZALEŻNEJ W ZABURZENIACH ZE SPEKTRUM AUTYZMU Dr Patrycja Szachta INSTYTUT MIKROEKOLOGII W POZNANIU ŚWIATOWA EPIDEMIA AUTYZMU częstość występowania ASD w populacji systematycznie

Bardziej szczegółowo

Ból uważany jest za jeden z potencjalnie istotnych czynników ryzyka dotyczących śmiertelności (Sokka).

Ból uważany jest za jeden z potencjalnie istotnych czynników ryzyka dotyczących śmiertelności (Sokka). VI. 2 Elementy do podsumowania podawanego do publicznej wiadomości. VI. 2.1 Przegląd epidemiologii choroby Odczuwanie bólu jest powszechnym zjawiskiem wśród dzieci. Szacuje się, że ta dolegliwość może

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 589 Poz. 86 Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Rekomendacja nr 77/2012 Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych z dnia 8 października 2012 r. w sprawie objęcia refundacją środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego Neocate Advance,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PROFILAKTYCZNYCH BILANSÓW BIOLOGICZNYCH DLA PUNKTU POBRAŃ

WYKAZ PROFILAKTYCZNYCH BILANSÓW BIOLOGICZNYCH DLA PUNKTU POBRAŃ WYKAZ PROFILAKTYCZNYCH BILANSÓW BIOLOGICZNYCH DLA PUNKTU POBRAŃ Pobranie materiału Zestaw do pobrania krwi zawiera: 3, 3 fioletowe i 1 szara oraz igłę (motylek), pochłaniacz wilgoci, watkę do dezynfekcji

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA KOTÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Zalety w porównaniu z analizą trankryptomu: analiza transkryptomu komórki identyfikacja mrna nie musi jeszcze oznaczać

Bardziej szczegółowo

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 6 Przedmowa do wydania pierwszego oryginalnego 6 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego 7 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego zmienionego i uaktualnionego

Bardziej szczegółowo

Jak żyć i pracować z chorobą alergiczną układu oddechowego? Jakie są najczęstsze przyczyny i objawy alergii?

Jak żyć i pracować z chorobą alergiczną układu oddechowego? Jakie są najczęstsze przyczyny i objawy alergii? Jak żyć i pracować z chorobą alergiczną układu oddechowego? Czy alergia układu oddechowego to często spotykany problem? Choroby alergiczne występują obecnie z bardzo dużą częstością. Szacuje się, że na

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) wiek od 12 roku życia; 2) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia

Bardziej szczegółowo

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie.

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. HIV nie śpi W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. Paulina Karska kl. 2GB -1- Strona 1 z 8 Spis treści : 1. Wstęp- ogólnie

Bardziej szczegółowo

Gluten - fakty i mity

Gluten - fakty i mity Gluten - fakty i mity (na podstawie artykułu Porozmawiajmy o glutenie, Food Forum nr 3-4 (6) 2014, Anna Rychłowska) Opracowanie: Paulina Wiśniewska FUNDACJA WSPARCIE NA STARCIE "1 1. Gluten jest niezbędny

Bardziej szczegółowo

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku Otyłość i choroby nerek groźny problem XXI wieku Dr Lucyna Kozłowska SGGW, Wydział Nauk o śywieniu Człowieka i Konsumpcji Katedra Dietetyki e-mail: lucyna_kozlowska@sggw.pl Nadwaga + otyłość 25% 27% Nadwaga

Bardziej szczegółowo

Zakażenie pszczoły miodnej patogenem Nosema ceranae. Diagnostyka infekcji wirusowych pszczoły miodnej

Zakażenie pszczoły miodnej patogenem Nosema ceranae. Diagnostyka infekcji wirusowych pszczoły miodnej Zakażenie pszczoły miodnej patogenem Nosema ceranae Diagnostyka infekcji wirusowych pszczoły miodnej Plan 1. Znaczenie ekologiczne i gospodarcze pszczół 2. Choroby pszczół i ich diagnostyka 3. Podstawy

Bardziej szczegółowo

Defekty immunologiczne u noworodków

Defekty immunologiczne u noworodków 1 Defekty immunologiczne u noworodków Najpierw by móc się zastanowić nad tym problemem, należałoby wyjaśnić, co definiujemy jako odporność: Odporność jest ogólną niepodatnością ustroju na działanie drobnoustrojów

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA DO LABORATORIUM

WYCIECZKA DO LABORATORIUM WYCIECZKA DO LABORATORIUM W ramach projektu e-szkoła udaliśmy się do laboratorium w Krotoszynie na ul. Bolewskiego Mieliśmy okazję przeprowadzić wywiad z kierowniczką laboratorium Panią Hanną Czubak Oprowadzała

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Światowej Organizacji Gastroenterologicznej dotyczące celiakii, 2012

Wytyczne Światowej Organizacji Gastroenterologicznej dotyczące celiakii, 2012 Wytyczne Światowej Organizacji Gastroenterologicznej dotyczące celiakii, 2012 Autorzy: Julio C. Bai, Michael Fried, Gino Roberto Corazza, Detlef Schuppan, Michael Farthing, Carlo Catassi, Luigi Greco,

Bardziej szczegółowo

Jednostka chorobowa. 235200 HFE HFE 235200 Wykrycie mutacji w genie HFE odpowiedzialnych za heterochromatozę. Analiza mutacji w kodonach: C282Y, H63D.

Jednostka chorobowa. 235200 HFE HFE 235200 Wykrycie mutacji w genie HFE odpowiedzialnych za heterochromatozę. Analiza mutacji w kodonach: C282Y, H63D. Jednostka chorobowa Jednostka Oznaczenie Chorobowa testu OMIM TM Badany Gen Literatura Gen OMIM TM Opis/cel badania Zakres analizy Materiał biologiczny Czas analizy [dni roboczych] Cena [PLN] HEMOCHROMATOZA

Bardziej szczegółowo

CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie.

CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie. CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie. System CORSENTIALS korzysta z zastrzeżonej, zgłoszonej do opatentowania technologii firmy LifeWave, która odmieni stan Twojego zdrowia, przynosząc istotne

Bardziej szczegółowo

Co piąte dziecko w Polsce ma AZS. Atopowe Zapalenie Skóry to przewlekła choroba skóry o podłożu alergicznym.

Co piąte dziecko w Polsce ma AZS. Atopowe Zapalenie Skóry to przewlekła choroba skóry o podłożu alergicznym. Co piąte dziecko w Polsce ma AZS. Atopowe Zapalenie Skóry to przewlekła choroba skóry o podłożu alergicznym. Jest objawem atopii, czyli wyrazem patologicznej reakcji immunologicznej. Pojawia się najczęściej

Bardziej szczegółowo

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Dlaczego kwasy tłuszczowe są tak ważne? Kwasy tłuszczowe należą do grupy

Bardziej szczegółowo

Leczenie biomedyczne autyzmu. DAN Defeat Autism Now!!!

Leczenie biomedyczne autyzmu. DAN Defeat Autism Now!!! Leczenie biomedyczne autyzmu DAN Defeat Autism Now!!! fakty zaburzenia dotyczące funkcji przewodu pokarmowego (zapalenie jelit, infekcje i dysbioza jelitowa, nietolerancje i alergie pokarmowe, zaburzenia

Bardziej szczegółowo