Ewolucja bankowości centralnej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ewolucja bankowości centralnej"

Transkrypt

1 Ewolucja bankowości centralnej Kluczowe czynniki warunkujące powstanie banków centralnych: - wynalezienie pieniądza papierowego - ustanowienie monopolu emisyjnego 1. Banknot wynaleziony w Chinach (dynastia Song, X w.) ale istotniejsza rola kwitu depozytowego (Włochy XIV w., Londyn, XVII w.) Pray you pay to Mr Thomas Hill without further advice the sum of seventy pounds. and this receipt shall be your sufficient discharge for the same Źródło: Wikipedia Źródło: The British Museum 1

2 2. Monopol Emisyjny: rządy wprowadzają monopol emisyjny dla wybranych banków komercyjnych. Bank Szwecji (1686) - bank państwowy (monopol emisyjny od początku istnienia) Bank Anglii (1694) - bank komercyjny (nacjonalizacja w 1946) Stopniowa redukcja liczby banków prywatnych emitentów. W 1833 całkowity monopol emisyjny. The banknote shown was issued in 1729 by Francis Child Esq., the Fleet Street banker. The denomination of 10 is handwritten, as was the common practice at the time. It should be noted that this piece was issued and signed by the bank and is their promise to pay on demand. This distinguishes it from the drawn note, above, which originates from an account holder of the bank and directs the bank to make a payment. Źródło: The British Museum Źródło: Bank of England 2

3 Krótka historia kilku wybranych banków centralnych: USA: Bank centralny tworzony i likwidowany kilkakrotnie, ostatecznie 1913, po kryzysie bankowym: Rezerwa Federalna. - utrzymanie rezerw bankowych (i pożyczkodawca ostatniej instancji) - zarządzanie długiem publicznym - utworzenie systemu rozliczeniowego później: - stabilizacja i wzrost gospodarki - pełne zatrudnienie - cel inflacyjny (2012) Polska: 1828 powstanie Banku Polskiego przebudowa systemu monetarnego Królestwa Polskiego, kredytowanie rolnictwa, 3

4 przemysłu i handlu. Przywilej emisyjny. Rola ograniczona w 1867 r. (filia MF w Petersburgu), likwidacja w 1885 r reaktywacja Banku Polskiego reforma walutowa, utrzymanie stabilności złotego, kredytowanie istotnych przedsięwzięć gospodarczych utworzenie Narodowego Banku Polskiego - początkowo cele zbliżone do zadań Banku Polskiego, później ukierunkowane na pasywne kredytowanie i pełną (detaliczną) gospodarki centralnie sterowanej. Zmiana roli NBP: wydzielenie PKO BP, 1989 wydzielenie kolejnych 9 banków komercyjnych nowa ustawa o NBP; cel: umacnianie pieniądza polskiego - w latach 90. stopniowy wzrost niezależności NBP, - Konstytucja 1997 r.: bankowi centralnemu przysługuje ( ) wyłączne prawo ( ) ustalania i realizowania polityki pieniężnej oraz Narodowy Bank Polski odpowiada za wartość polskiego pieniądza (art. 227, par. 1) 4

5 - Ustawa o NBP: Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP (art. 3, par. 1) - W 1998 r. powołana zostaje Rada Polityki Pieniężnej (6-letnia kadencja, brak możliwości ponownego wyboru) Strefa euro: powstanie Europejskiego Banku Centralnego (1998) i wspólna waluta. - cel: utrzymanie stabilności cen oraz wspieranie polityki gospodarczej Wspólnoty jeżeli nie stoi to w sprzeczności ze stabilnością cen Konsensus przed kryzysem finansowym: - podstawowym instrumentem banku centralnego jest krótkoterminowa stopa procentowa - rolą banku centralnego jest utrzymanie stabilnych cen (w praktyce niskiej, dodatniej inflacji) przy jednoczesnej stabilizacji wahań cyklicznych 5

6 - ponieważ bank centralny ma do dyspozycji jeden instrument (stopę procentową) musi wybierać: lepsza stabilizacja inflacji to gorsza stabilizacja produkcji. Przykład (Karam, Laxton, Rose & Tamirisa 2008): Kryzys finansowy doprowadził do zmiany myślenia o polityce pieniężnej: 6

7 - rolą banku centralnego jest utrzymanie stabilnych cen (w praktyce niskiej, dodatniej inflacji) przy jednoczesnej stabilizacji wahań cyklicznych - ale zapewnienie powyższego niemożliwe bez stabilności finansowej - stabilność pojedynczych instytucji nie implikuje stabilności systemu finansowego nadzór makroostrożnościowy (np. ESRB) - nowe instrumenty polityki pieniężnej luzowanie ilościowe (quantitative easing), wykorzystywane w przypadku wpadnięcia w pułapkę deflacyjną - dyskusja o podniesieniu celów inflacyjnych (Blanchard, Dell Ariccia, Mauro 2010) W chwili obecnej nowy ład się dopiero uciera. Nadzór makroostrożnościowy jest w powijakach. Dlatego, wykład akcentuje przede wszystkim kwestie tradycyjnie rozumianej polityki pieniężnej. 7

8 Spirala inflacyjna i R AD M B E W e i - nominalne stopy procentowe banku centralnego, R - realne stopy procentowe na rynku depozytowo kredytowym, AD - zagregowany popyt, M - podaż pieniądza, B - bazę monetarną, E - kurs walutowy, W - płace nominalne, - stopę inflacji, e - oczekiwaną stopę inflacji. Stąd 3 strategie polityki pieniężnej: 1. strategia monetarna (kontrola podaży pieniądza) 2. strategia bezpośredniego celu inflacyjnego (kontrola stóp procentowych i oczekiwań inflacyjnych) 3. strategia kursowa (kontrola kursu walutowego) 8

9 I Strategia monetarna Strategia monetarna to najstarszy sposób prowadzenia polityki pieniężnej przez bank centralny. Koncepcja ściśle związana z długookresowym związkiem pomiędzy ilością pieniądza a inflacją Źródło: DeGrauwe, Polan (2001) 9

10 Można wyróżnić dwie wersje strategii monetarnej: 1. Podręcznikowa egzogeniczny pieniądz jako cel operacyjny banku centralnego 2. Bundesbanku endogeniczny pieniądz (lub kredyt) jako cel pośredni banku centralnego Dla zrozumienia obydwu konieczne jest wyjaśnienie skąd się bierze pieniądz (i kredyt) 10

11 Miary pieniądza Miary pieniądza (agregaty monetarne) M0 (baza monetarna, pieniądz banku centralnego lub pieniądz wielkiej mocy): gotówka w obiegu (z kasami banków) + rezerwy obowiązkowe + rezerwy dobrowolne. M1: gotówka (bez kas banków) + depozyty na żądanie M2: M1+depozyty z terminem pierwotnym do 2 lat M3: M2+ dłużne papiery wartościowe z terminem pierwotnym do 2 lat Divisia: ważony agregat monetarny Wyk.: Agregaty monetarne M0, M1 i M3 w Polsce (mln PLN) M0 M1 M gru 96 gru 97 gru 98 gru 99 gru 00 gru 01 gru 02 gru 03 gru 04 gru 05 gru 06 gru 07 gru 08 gru 09 gru 10 Źródło: NBP (www.nbp.pl) 11

12 Kreacja (podaż) pieniądza Jak pokazała analiza agregatów monetarnych, podaż pieniądza to coś więcej niż monety i banknoty. Pozostałą część podaży pieniądza kreują banki komercyjne. 1. Bank centralny przeprowadza operację otwartego rynku - kupuje papiery wartościowe od banku komercyjnego. Narodowy Bank Polski Aktywa Pasywa Papiery wartościowe +100 Rezerwy +100 Bank komercyjny A Aktywa Papiery wartościowe -100 Rezerwy +100 Pasywa Podaż pieniądza M3: 0 12

13 2. Bank komercyjny A udziela kredytu osobie fizycznej Bank komercyjny A Aktywa Pasywa Papiery wartościowe -100 Depozyt na żądanie +100 Kredyt +100 Wolne rezerwy +90 Rezerwa obowiązkowa +10 Podaż pieniądza M3: Kredytobiorca płaci 100 za towary (przelew do banku B). Bank komercyjny A Aktywa Pasywa Papiery wartościowe -100 Kredyt +100 Bank komercyjny B Aktywa Pasywa Rezerwa obowiązkowa +10 Depozyt na żądanie +100 Wolne rezerwy

14 4. Bank B udziela 90 PLN kredytu Bank komercyjny B Aktywa Pasywa Kredyt +90 Depozyty na żądanie +190 Rezerwa obowiązkowa +19 Wolne rezerwy +81 Podaż pieniądza M3: 0+190= Kredytobiorca płaci 90 PLN za towary (przelew do banku C) Bank komercyjny B Aktywa Pasywa Kredyt +90 Depozyt na żądanie +100 Rezerwa obowiązkowa +10 Bank komercyjny C Aktywa Pasywa Rezerwa obowiązkowa +9 Depozyt na żądanie +90 Wolne rezerwy

15 6. Bank C udziela 81 PLN kredytu Bank komercyjny C Aktywa Pasywa Kredyt +81 Depozyty na żądanie +171 Rezerwa obowiązkowa +17,1 Wolne rezerwy +72,9 Podaż pieniądza M3: =271 itd. Podaż pieniądza a baza monetarna: M M B B R O D G R G K B r O 1 g r g K B m r O 1 g r K g to tzw. mnożnik kreacji pieniądza. A kredyt? K= =271. Kreacja pieniądza to kreacja kredytu. 15

16 Wyk: Pieniądz M3 i kredyt dla sektora niefinansowego (mln PLN) gru 96 gru 97 gru 98 gru 99 gru 00 gru 01 gru 02 gru 03 gru 04 gru 05 gru 06 gru 07 gru 08 gru 09 gru 10 Kredyt ogółem M3 Źródło: NBP 16

17 Popyt na pieniądz Dlaczego ludzie chcą trzymać pieniądze??? - motyw transakcyjny (wydatki bieżące) M1 - motyw przechowywania bogactwa (tezauryzacja) M3-M1 Model popytu na pieniądz Baumola-Tobina Oznaczenia: Y realny dochód T odstęp pomiędzy transakcjami C koszt całkowity (1/T liczba transakcji) M D popyt na pieniądz - realny, jednostkowy koszt transakcyjny OC koszt utraconych możliwości P poziom cen i nominalna stopa procentowa TC koszt transakcyjny 1 min C OC TC 2 T P PTYi T C C OC TC T 17

18 T 2 Yi Y M 1 D PTY P 2 2i popyt na pieniądz (przeciętny zasób pieniądza) Popyt na pieniądz zależy od poziomu cen, dochodu i nominalnej stopy procentowej (oraz wielu innych zmiennych): M D P f ( Y, i,...) 18

19 Pieniądz a ceny (Ilościowa teoria pieniądza) Upraszczamy równanie popytu na pieniądz: M D 1 P Y v oraz w równowadze D S M M M, stąd: M v P Y To równanie tzw. ilościowej teorii pieniądza (Fisher 1911). Równanie QTM pozwala powiązać inflację z dynamiką podaży pieniądza: M V M V P P Y Y Praktyczne wykorzystanie QTM: modele P*, pozwalające prognozować inflację na podstawie nierównowagi na rynku pieniądza (Hallman, Porter, Small, AER 1991). Poziom cen: P MV Y MV Y * Poziom równowagi: P * * 19

20 * * * Odchylenia od równowagi: p p ( v v ) ( y y ) : - oznaczają PKB powyżej (poniżej) potencjału lub szybkość obiegu poniżej (powyżej) poziomu równowagi, - powodują korektę poziomu cen. 20

21 Strategia monetarna w dwóch wariantach Mamy związek pomiędzy pieniądzem i cenami. Jak można go wykorzystać na potrzeby polityki pieniężnej? 1. Strategia podręcznikowa Bank centralny steruje bazą monetarną i mnożnikiem, w ten sposób determinuje podaż pieniądza. Instrumenty kontroli bazy monetarnej i mnożnika: - rezerwa obowiązkowa, - kredyty udzielane bankom komercyjnym (redyskontowy, lombardowy), - operacje otwartego rynku. Zakłada egzogeniczność podaży pieniądza, stały mnożnik Mnożnik w Polsce M1/M0 M3/M0 21

22 Dlaczego to nie działa? Ponieważ kreacja pieniądza = kreacja kredytu. Bez popytu na kredyt, pieniądz nie powstanie! Szczególnie wyraźne po kryzysie finansowym 2. Strategia Bundesbanku Pieniądz jest endogeniczny. Bank centralny wykorzystuje agregaty monetarne jako wskaźnik presji inflacyjnej. Do działania potrzebna stabilna szybkość obiegu. 22

23 Szybkość obiegu w USA Szybkość obiegu w Polsce V1 V3 Mnożnik nie ma znaczenia (staje się dzielnikiem ). Wykorzystywana przez wiele lat m.in. przez Bundesbank, EBC. Obecnie popularna w krajach o słabo rozwiniętym systemie finansowym. 23

24 Świat po kryzysie nowa rola agregatów monetarnokredytowych Wzrost zainteresowania agregatami kredytowymi jako wskaźnikami płynności/ nierównowagi (por. Borio & Lowe 2004; Borio et al. 2011). 24

25 Także modele teoretyczne zaczynają uwzględniać kredyt i jego wpływ na gospodarkę. Przykłady: Iacoviello AER 2005; Brzoza- Brzezina i Makarski JIMF

26 Dla dociekliwych: policz szybkość obiegu pieniądza w Niemczech w latach Czy Bundesbank miał podstawy do stosowania strategii monetarnej? 26

27 II Strategia bezpośredniego celu inflacyjnego Oparta na dwóch filarach: BCI Kontrola stóp procentowych Oczekiwania inflacyjne 27

28 I filar strategii BCI: Oczekiwania inflacyjne Bank centralny stara się wpływać na oczekiwania: - publikacja celu inflacyjnego (zakotwiczenie oczekiwań), - publikacja raportu o inflacji, minutes (tłumaczenie polityki pieniężnej, zwiększanie wiarygodności BC), - publikacja prognoz (j.w. + ukazanie niepewności). Źródło: NBP 28

29 Źródło: NBP Cel: - kontrola oczekiwań pozwala wpływać na płace i ceny przy mniej aktywnym wykorzystaniu stóp procentowych - dzięki temu polityka pieniężna może wpływać na inflację skuteczniej i przy mniejszych kosztach ubocznych 29

30 Źródło: Demchuk i in

31 II filar strategii BCI: kontrola stóp procentowych Stopa procentowa jest podstawowym instrumentem banku realizującego strategię BCI. Wpływ polityki pieniężnej na inflację oparty jest wtedy na następującym schemacie: TRANSMISJA MONETARNA i BC Tradycyjny kanał stóp procentowych i, r Kanał kredytowy AD Y Kanał kursowy P Kanał kursowy Kanały transmisji monetarnej Neutralność polityki pieniężnej 31

32 Stopy procentowe Stopa procentowa to (wyrażona w ujęciu procentowym) cena za wypożyczenie kapitału. Stopa procentowa a cena kupna: P t 1 1 i t P N Dla danej wartości nominalnej N P stopa procentowa jest odwrotnie proporcjonalna do ceny kupna P t. 32

33 Nominalne i realne stopy O zachowaniu podmiotów często decydują realne stopy procentowe. Przykład: skłonność do oszczędzania przy tej samej stopie nominalnej i różnych stopach inflacji. Równanie Fishera: e it r t t 1 Jak obliczyć stopy realne? 1. Ex post - łatwo, ale niespójnie 2. Ex ante spójnie ale trudniej, trzeba znać oczekiwania Skąd wziąć oczekiwania? 1. Przyjmujemy bieżącą inflację za oczekiwaną (adaptacyjne) 2. Bierzemy oczekiwania z ankiet lub z rynków finansowych 33

34 Źródło: Dane Ipsos, NBP 34

35 Teorie stóp procentowych I. W gospodarce zamkniętej (teoria funduszy pożyczkowych) Stopa równowagi determinowana jest przez podaż oszczędności i popyt na kredyt. Zakładamy że wszystkie pożyczki odbywają się poprzez emisję obligacji. P B B S i 95 5,5 % B D Wzrost cen aktywów finansowych to spadek rentowności!!! Czynniki wpływające na krzywą podaży obligacji: - oczekiwana inflacja e B S - deficyt rządowy B S - bank centralny (operacyjna nadpłynność) 35

36 Czynniki wpływające na krzywą popytu na obligacje: - oczekiwana inflacja e B D - ryzyko B D - bank centralny (operacyjny brak płynności) Stąd 3 efekty: - oczekiwań inflacyjnych - wzrost oczekiwań powoduje wzrost stóp procentowych - ryzyka wzrost ryzyka powoduje wzrost stóp procentowych - wypychania wzrost deficytu budżetowego powoduje wzrost stóp procentowych 36

37 II. W gospodarce otwartej: Na stopę krajową wpływa stopa procentowa na rynkach międzynarodowych, oczekiwana deprecjacja waluty krajowej oraz premia za ryzyko: i t i * t E e t 1 E t E t t Premia za ryzyko: Source: 37

38 III. Gospodarka otwarta vs. zamknięta: W praktyce żadna gospodarka nie jest ani doskonale otwarta ani doskonale zamknięta. W efekcie stopy kształtowane są przez czynniki krajowe i międzynarodowe. Wykres: proporcja wariancji realnych stóp procentowych objaśniana przez czynniki międzynarodowe Źródło: Brzoza-Brzezina i Crespo Cuaresma 2007 Całą strukturę stóp procentowych obrazuje krzywa dochodowości: 38

39 39

40 Przenoszenie stóp banku centralnego na krzywą dochodowości Jest wiele różnych instrumentów finansowych: - pożyczki krótkoterminowe na rynku pieniężnym (zwykle od 1 dnia do 12 m-cy, np. WIBOR O/N, T/N, 1W, 1M itp.) - bony skarbowe (13-52 tygodni) - obligacje (1-30 lat) Bank centralny kontroluje bezpośrednio tylko stopy krótkoterminowe (np. WIBOR 1W) Wpływ tych stóp na stopy o dłuższym terminie zapadalności wynika z warunku arbitrażowego: n ( 1 i t, n) (1 it,1) Et (1 it 1,1 )... Et (1 it n 1, 1) Przykład (uproszczony, nie uwzględnia np. premii za ryzyko): rentowność dwuletniej obligacji wynosi 4,25%, rentowność jednorocznej obligacji 4,13. Oznacza to, że rynek oczekuje, że rentowność jednorocznej obligacji za rok wyniesie: E (1 t i t 2 1,1) (1,0425) /(1,0413) 1,

41 Oczekiwania na obniżkę Brak oczekiwań na obniżkę Im dłuższy horyzont, tym więcej czynników zakłóca związek pomiędzy stopą kontrolowaną przez bank centralny a stopami rynkowymi. Przykład: Rynek pieniężny - Obligacje 2-letnie - bank centralny rosną oczekiwania obniża stopy inflacyjne P B S i P B S i B B B D B D 41

42 Transmisja stóp procentowych w systemie bankowym 1. Bank centralny i banki komercyjne spotykają się na rynku pieniężnym - operacje otwartego rynku - depozyt w BC - kredyt w BC (lombard) Wyk: Wpływ stóp proc. NBP na krótkoterminowe stopy rynkowe Środki z banku centralnego są jednym ze źródeł finansowania akcji kredytowej banków komercyjnych. Dlatego stopy rynku pieniężnego przenoszą się na rynek depozytowo-kredytowy 42

43 Wyk.: Oprocentowanie WIBOR3M, kredytów i depozytów Przy sztywności oczekiwań inflacyjnych zmiany stóp nominalnych przenoszą się na zmiany stóp realnych. 43

44 Kanały transmisji monetarnej 1. Tradycyjny kanał stóp procentowych i C, I Y P L D Wpływ stóp procentowych na popyt konsumpcyjny X 2 X J X D X 1 Substytucja międzyokresowa jest skutkiem zmiany stóp procentowych. Wzrost stóp zachęca do odkładania konsumpcji dzisiejszej na jutro. Restrykcyjna polityka pieniężna prowadzi do spadku popytu konsumpcyjnego. 44

45 Wpływ stóp procentowych na popyt inwestycyjny Bezpośredni: krańcowy produkt kapitału MPK = realnej stopie procentowej MPK r 0 K 0 K Pośredni: inwestycje zależą od oczekiwanego wzrostu gospodarczego Restrykcyjna polityka pieniężna ogranicza popyt inwestycyjny. 45

46 2. Kanał kursowy i E X-M Y P P IMP Wzrost stóp procentowych powoduje przesunięcie z zagranicznych w krajowe papiery wartościowe, stąd wzmocnienie (aprecjacja) waluty krajowej. Następuje spadek cen importu i spadek poziomu cen w kraju. Dzięki temu kanał kursowy jest najszybszym kanałem transmisji. Następuje spadek eksportu i wzrost importu, czyli spadek zagregowanego popytu. 46

47 3. Kanał kredytowy i L S C, I Y P Zaostrzenie polityki pieniężnej skutkuje pogorszeniem jakości kredytobiorców (rośnie udział potencjalnie niewypłacalnych) oraz ich sytuacji finansowej (m.in. zmniejsza się wartość aktywów a tym samym możliwości zabezpieczenia kredytu). Banki ograniczają podaż kredytu, tym samym maleje zagregowany popyt. 47

48 Wykres: Wpływ zaostrzenia polityki pieniężnej na inflację rola poszczególnych kanałów transmisji Źródło: Demchuk i in

49 Neutralność polityki pieniężnej Ostatni etap transmisji monetarnej obejmuje wpływ zmienionego zagregowanego popytu na poziom cen i na realną gospodarkę. Realne skutki polityki pieniężnej (zmian w popycie) występują jedynie w krótkim okresie. W dłuższym horyzoncie czasowym polityka pieniężna wpływa wyłącznie na poziom cen. Takie zachowanie gospodarki nazywane jest długookresową neutralnością polityki pieniężnej. Przyczyny występowania krótkookresowych, realnych skutków polityki pieniężnej: nominalne sztywności - lepkie ceny: koszty zmiany cennika, relacje z klientem (Altissimo, Ehrmann, Smets 2006) - lepkie płace: kontrakty płacowe 49

50 Źródło: ESCB Wage Dynamics Network Źródło: Macias & Makarski

51 Przykład lepkich cen: niewłaściwe rozpoznanie szoku (model Lucasa (1972)) - nieumiejętność odróżnienia zmiany ceny względnej i ogólnej 51

52 Empiryczne badanie transmisji Funkcje reakcji z modelu gospodarki polskiej NECMOD Impuls stopy procentowej Reakcja dynamiki PKB, inwestycji i konsumpcji 52

53 Reakcja inflacji (CPI) 53

54 Prognozowanie w bankach centralnych Opóźnienia w procesie transmisji sprawiają, że konieczne jest prowadzenie wyprzedzającej polityki pieniężnej. Kluczowa rola prognoz makroekonomicznych. Banki centralne wykorzystują najczęściej paletę modeli. Modele do prognoz krótkookresowych: eksperckie, VAR, BVAR, DFM. Modele do prognoz średniookresowych: strukturalne, DSGE. 54

55 Polityka pieniężna w pułapce deflacyjnej Nominalne stopy procentowe nie mogą być ujemne Ale przy niskiej (ujemnej) inflacji nieujemne stopy nominalne mogą skutkować wysokimi stopami realnymi To jest pułapka deflacyjna Postępowanie banków centralnych w pułapce deflacyjnej: Forward guidance: obiecać długi okres ekspansywnej polityki pieniężnej wzrost oczekiwań inflacyjnych i spadek realnych stóp procentowych wzrost popytu i wyjście z pułapki (Eggertson & Woodford 2003). Wykres: Porównanie standardowej i optymalnej polityki pieniężnej w przypadku wpadnięcia w pułapkę deflacyjną 55

56 Uwaga: Panel (a) nominalna stopa procentowa, panel (b) stopa inflacji, panel (c) luka popytowa. Linia przerywana bank centralny podnosi stopy procentowe zaraz po ustąpieniu wstrząsu; linia ciągła bank centralny obiecuje dłuższy okres niższych stóp procentowych. Źródło: Eggertson i Woodford [2003] To support continued progress toward maximum employment and price stability, the Committee expects that a highly accommodative stance of monetary policy will remain appropriate for a considerable time after the economic recovery strengthens. In particular, the Committee also decided today to keep the target range for the federal funds rate at 0 to 1/4 percent and currently anticipates that exceptionally low levels for the federal funds rate are likely to be warranted at least through mid Źródło: Press release after FOMC meeting, October 24, 2012; Poluzowanie ilościowe (quantitative easing): Bank centralny dokonuje zakupu papierów wartościowych na szeroką skalę (także niepłynnych) obniżenie długoterminowych stóp procentowych, poprawa płynności sektora prywatnego wzrost popytu i wyjście z pułapki (np. Del Negro i in. 2010). 56

57 Wykres: Aktywa Rezerwy Federalnej ( ) Źródło: Del Negro i in To support a stronger economic recovery and to help ensure that inflation, over time, is at the rate most consistent with its dual mandate, the Committee will continue purchasing additional agency mortgage-backed securities at a pace of $40 billion per month. The Committee also will continue through the end of the year its program to extend the average maturity of its holdings of Treasury securities, and it is maintaining its existing policy of reinvesting principal payments from its holdings of agency debt and agency mortgage-backed securities in agency mortgage-backed securities. These actions, which together will increase the Committee s holdings of longer-term securities by about $85 billion each month through the end of the year, should put downward pressure on longer-term interest rates, support mortgage markets, and help to make broader financial conditions more accommodative. Źródło: Press release after FOMC meeting, October 24, 2012; 57

58 Polityka pieniężna w małej, otwartej gospodarce Należy pamiętać, że wpływ banku centralnego na procesy makroekonomiczne (szczególnie w małej otwartej gospodarce) jest ograniczony. - znaczne wahania kursu, - ceny kontrolowane, - ceny żywności, - ceny ropy, - koniunktura zagraniczna. 58

59 III Strategia kursowa Strategia kursowa polega na prowadzeniu polityki pieniężnej w oparciu o sterowanie kursem walutowym. Bank E X-M Y P Centralny P IMP 59

60 Zmiany kursowe Pod wpływem sił rynkowych: Aprecjacja: wzrost wartości waluty (spadek E) Deprecjacja: spadek wartości waluty (wzrost E) Decyzją administracyjną: Rewaluacja: zwiększenie wartości waluty (spadek E) Dewaluacja: zmniejszenie wartości waluty (wzrost E) 60

61 Kurs nominalny i realny O konkurencyjności eksportu i importu decydują zmiany kursu nominalnego oraz inflacja w kraju i za granicą. Realna aprecjacja (deprecjacja): wzrost (spadek) wartości waluty krajowej po uwzględnieniu stóp inflacji w kraju i za granicą. RER P* E P RER (%) E(%) *(%) (%) Wyk.: Realny i nominalny kurs złotego w latach wysokiej i niskiej inflacji 61

62 Źródło: Eurostat Kurs realny może być deflowany różnymi cenami (np. CPI, PPI, ULC). Kurs efektywny to kurs koszykowy, liczony względem głównych partnerów handlowych. Wykres: Realny efektywny kurs walutowy deflowany indeksem cen konsumpcyjnych i indeksem jednostkowych kosztów pracy Źródło: Eurostat 62

63 Wykres: Realny efektywny kurs walutowy deflowany indeksem jednostkowych kosztów pracy Źródło: Eurostat Wykres: Bilans handlowy Źródło: Eurostat 63

64 Teorie kształtowania się kursów walutowych 1. Sprzedaż waluty powoduje deprecjację (wzrost E), kupno aprecjację (spadek E). 2. Parytet siły nabywczej (długookresowa teoria kursu walutowego) Takie same dobra powinny kosztować w dwóch krajach tyle samo. P t E t P * t E t P P t * t Wady: - nie wszystkie dobra podlegają wymianie międzynarodowej - koszty transportu - bariery celne - na kurs wpływają nie tylko rozliczenia importowo - eksportowe, ale również finansowe 64

65 W długim okresie teoria parytetu siły nabywczej (zwykle) działa. * * Pt Teoria PSN implikuje stały kurs realny: P t Et Pt Et 1 P t Wykres: Realne kursy walutowe względem USD oraz 20 krajów Źródło: Taylor (The Review of Economics and Statistics, February 2002, 84(1): ) 65

66 Ale w krótkim okresie może występować znaczne przewartościowanie/ niedowartościowanie. Wykres: przewartościowanie/ niedowartościowanie walut względem euro (na podstawie PSN) Źródło: Ważna korekta: ceny dóbr niepodlegających wymianie międzynarodowej są niższe w krajach ubogich. A zatem kursy walutowe będą w nich słabsze niż wskazuje PSN. Ta korekta znacząco poprawia własności teorii PSN. 66

67 3. Parytet stóp procentowych (krótkookresowa teoria kursu walutowego) Stopy procentowe w dwóch krajach powinny być równe z dokładnością do oczekiwanych zmian kursu walutowego i premii za ryzyko. i t i * t E e t 1 E t E t t Zakłócenie równowagi (np. podniesienie stóp procentowych) powoduje przepływy kapitałowe i zmianę kursu. Zatem teoretycznie bank centralny może wpływać na poziom kursu walutowego poprzez interwencje na rynku walutowym lub poprzez politykę stóp procentowych. W praktyce niepewność dotycząca premii za ryzyko oraz oczekiwań kursowych sprawia, że precyzyjne sterowanie kursem za pomocą stóp procentowych jest niemożliwe. 67

68 Kurs równowagi To jedna z kluczowych koncepcji równowagowych w makroekonomii. Jak zwykle brak jednej definicji. Stąd różne koncepcje mierzenia. Najbardziej popularne: 1. Kurs wg PSN (skorygowany o różnice w PKB per capita) 2. Fundamental equilibrium exchange rate (FEER) teoretyczny poziom kursu zapeniający równowagę wewnętrzną i zewnętrzną (Williamson 1994) 3. Behavioral Equilibrium Exchange Rate (BEER) kurs równowagi zależy od czynników długookresowych (NFA, PKB p.c., różnica stóp realnych) (Clark & MacDonald 1999) 4. Miara ankietowa np. deklarowany kurs progowy przy którym eksport staje się nieopłacalny Źródło: Rubaszek 2008 Źródło: NBP 68

69 Niespójność celów monetarnych i kursowych Niespójny trójkąt polityki pieniężnej: Przy swobodzie przepływów kapitałowych nie można jednocześnie kontrolować kursu walutowego i prowadzić autonomicznej polityki pieniężnej. Interwencje sterylizowane: Zmiany krajowej podaży pieniądza wynikające z interwencji może zostać wysterylizowana na krajowym rynku pieniężnym. Polityka taka jest niespójna w dłuższym horyzoncie czasowym (koszt sterylizacji). 69

70 Reżimy kursowe a strategie kursowe Reżimy (systemy) kursowe można uporządkować od najbardziej do najmniej płynnych: 1. Kurs płynny 2. Kurs sztywny 3. Currency board 4. Unia walutowa Sztywne systemy kursowe (3-4) są zarazem strategią polityki pieniężnej. System płynny (1) to dodatek do autonomicznej polityki pieniężnej. Systemy pośrednie (2) mogą być strategią polityki pieniężnej lub dodatkiem do polityki autonomicznej. 70

71 Kryzysy walutowe Kryzys walutowy załamanie systemu finansowego i/ lub gospodarczego spowodowane nagłym osłabnięciem (deprecjacją bądź dewaluacją) kursu walutowego. Wybuchowi kryzysu walutowego sprzyjają sztywne systemy kursowe: - możliwość znacznego odchylenia kursu rynkowego od kursu równowagi, - możliwość znacznego zadłużenia podmiotów w walutach obcych (brak ryzyka kursowego). Potencjalne bezpośrednie przyczyny załamania kursu: - niezrównoważone finanse publiczne, - nierównowaga zewnętrzna (wysoki deficyt obrotów bieżących), - oczekiwanie załamania kursu, - etc. Załamanie kursu powoduje niewypłacalność podmiotów zadłużonych w walutach obcych niewypłacalność banków niewypłacalność kontrahentów spadek popytu i podaży. 71

72 Wykres: Deprecjacja walut względem dolara USA w 1998 r. Źródło: IMPACT OF ASIAN CURRENCY CRISIS ON THE TOURISM INDUSTRY Wykres: Dynamika PKB w trakcie kryzysu walutowego Źródło: Conor Healy and Klaus Veigel Bridging the generational divide - currency crisis in theory and history 72

73 Systemy kursowe 1. Kurs płynny (float) BC nie ingeruje w kształtowanie się kursu walutowego, lub ingeruje sporadycznie. Aprecjacja bądź deprecjacja następuje na skutek gry sił rynkowych, tak aby zrównoważony był bilans płatniczy. Zalety: - brak ryzyka kryzysu walutowego - pełna kontrola podaży pieniądza (stóp procentowych) Wady: - brak kontroli nad niepożądanymi wahaniami kursowymi (wątpliwa skuteczność interwencji) - niestabilne warunki dla handlu zagranicznego 2. Kurs sztywny (fixed exchange rate) 73

74 BC zobowiązuje się utrzymywać sztywny kurs walutowy (ewentualnie z przedziałem wahań), posiada częściowe pokrycie emisji bazy monetarnej w rezerwach walutowych. Zalety: - przewidywalne warunki dla handlu zagranicznego - stabilizacja cen importu Wady: - ryzyko kryzysu walutowego - częściowa utrata kontroli nad podażą pieniądza/ stopą proc. - nadszarpnięta wiarygodność po kryzysach walutowych 3. Currency board (zarząd walutą) BC zobowiązuje się utrzymywać sztywny kurs i ma pełne pokrycie emisji bazy monetarnej w walucie zagranicznej. Długookresowe zobowiązanie często zapisane ustawowo. Automatyczna wymienialność. Zalety: - bardzo wysoka wiarygodność - natychmiastowa stabilizacja oczekiwań inflacyjnych 74

75 - natychmiastowa stabilizacja cen importu i inflacji na poziomie zbliżonym do kraju z walutą rezerwową - niewielkie ryzyko kryzysu walutowego Wady: - całkowita utrata niezależności polityki pieniężnej - brak instytucji pożyczkodawcy ostatniej instancji 4. Unia Walutowa Wspólna waluta, jeden bank centralny, wspólna polityka pieniężna. Przykład: EUGiW Zalety: - nieodwołalnie stabilizuje kursy - doskonałe warunki dla handlu zagranicznego - obniża koszty transakcyjne - zwiększa przejrzystość rynku - nowa waluta może mieć większe znaczenie międzynarodowe niż poszczególne waluty przez zawarciem unii Wady: - zwiększa podatność poszczególnych gospodarek na szoki asymetryczne 75

76 5,0 PLN/Koszyk Zmiana koszyka 4,0 Wprowadzenie przedziału wahań 3,0 2,0 Dewaluacja i wprowadzenie koszyka Rewaluacja Upłynnienie kursu 1,0 Dewaluacja Dewaluacja 0,0 Jan- 90 Jan- 91 Jan- 92 Jan- 93 Jan- 94 Jan- 95 Jan- 96 Jan- 97 Jan- 98 Jan- 99 Jan- 00 Jan- 01 Jan- 02 Jan- 03 Jan- 04 Parytet centralny Kurs rynkowy Przedział wahań 76

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna MAKROEKONOMIA Blok IV Pieniądz i polityka monetarna Krótka historia pieniądza 1. Ekwiwalent towary powszechnie uważane przez daną społeczność za najbardziej przydatne (pecunia pecus). 2. Płacidła z reguły

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Baza monetarna to: a) łączna ilość banknotów i bilonu, znajdujących się w obiegu

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i system bankowy

Pieniądz i system bankowy Pieniądz i system bankowy Pieniądz pewien powszechnie akceptowany towar, który w zależności od sytuacji pełni funkcję: środka wymiany jednostki rozrachunkowej (umożliwia wyrażanie cen i prowadzenie rozliczeń)

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Wiśniewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Elżbieta Wiśniewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 2005 w Toruniu Katedra Ekonometrii i Statystyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. M1 = gotówka w obiegu + depozyty na żądanie M2, M3 zawierają M1 i mniej płynne rodzaje środków np.. obligacje

Pieniądz. M1 = gotówka w obiegu + depozyty na żądanie M2, M3 zawierają M1 i mniej płynne rodzaje środków np.. obligacje Pieniądz Główne pytania Dlaczego ludzie potrzebują pieniędzy? Dlaczego państwo chce wpływać na podaż pieniądza? Jak rynki finansowe są powiązane z realną gospodarką? Jaka jest zależność między pieniądzem

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

Integracja walutowa. Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia

Integracja walutowa. Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia Integracja walutowa Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia Konspekt Co to jest polityka pieniężna? Funkcje pieniądza; Popyt na pieniądz; Podaż pieniądza; Agregaty pieniężne; Mnożnik pieniężny;

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO

POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO PRZEWODNIK METODYCZNY OPRACOWAŁA dr hab. Mirosława CAPIGA 1 Ogólne informacje o przedmiocie: Cel przedmiotu: 1. Zapoznanie studenta z podstawowymi pojęciami z zakresu

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Popularny w USA i Europie Zachodniej podręcznik przeznaczony do studiowania makroekonomii na pierwszych latach studiów. Obejmuje takie zagadnienia, jak rachunek

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2 CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Rozdział 12. Rachunki dochodu narodowego i bilans płatniczy. 3 Rachunki

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Wykład 10 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, C UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska 2 Wykład 10 Kurs walutowy

Bardziej szczegółowo

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Art. 227 ust. 1 Konstytucji Centralnym bankiem państwa jest Narodowy Bank

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD V PIENIĄDZ Pieniądz i polityka pieniężna Czym jest pieniądz? Podaż pieniądza Zarządzanie portfelem i popyt na aktywa Popyt na pieniądz Prowadzenie polityki

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych dr Leszek Wincenciak WNUW 2/30 Plan wykładu: Kurs walutowy i stopy procentowe Kursy walutowe i dochody z aktywów Rynek pieniężny i rynek walutowy fektywność

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza. Plan

Kreacja pieniądza. Plan Kreacja pieniądza Prof. dr hab. Zbigniew Polański Katedra Polityki Pieniężnej, SGH Plan Uwagi wprowadzające Kreacja pieniądza bezgotówkowego przez banki komercyjne Mnożnikowe ujęcie kreacji pieniądza Kreacja

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym

Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym email: anna.kowalska@pwr.wroc.pl Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Lichwa

Bardziej szczegółowo

Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa

Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa I. Polityka pieniężna EBC Znowu kamienie milowe :-) Kamień 1: utworzenie strefy euro 1992-1998 Traktat z Maastricht, art.109j: Kryteria konwergencji Kraje prowadzą

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Tomasz Gajderowicz Agenda Kartkówka Pieniądz Co to jest Inflacja? Zadania Agregaty pieniężne M0 = H = C (gotówka w obiegu) + R (rezerwy) M1 = C + D (wkłady na żądanie)

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Kursy walutowe wprowadzenie

Kursy walutowe wprowadzenie Kursy walutowe wprowadzenie Krzysztof Radojewski Koło Naukowe Zarządzania Finansami http://knmanager.ae.wroc.pl e-mail: knmanager@ae.wroc.pl Spis treści podstawowe pojęcia, ewolucja międzynarodowego systemu

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Międzybankowy rynek pieniężny. okresie kwiecień 09 styczeń 10

Międzybankowy rynek pieniężny. okresie kwiecień 09 styczeń 10 Julian Wasik Dealer Rynku Pieniężnego Międzybankowy rynek pieniężny PLN podsumowanie zmian w ACI Diploma, ACI Settlement, ACI Dealer PRMIA Professional Risk Manager AIMS Certified Islamic Banker julian.wasik@bph.pl

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 9 Polityka makroekonomiczna w gospodarce otwartej. Model Mundella-Fleminga, część II

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 9 Polityka makroekonomiczna w gospodarce otwartej. Model Mundella-Fleminga, część II Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 9 Polityka makroekonomiczna w gospodarce otwartej. Model Mundella-Fleminga, część II Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/45 Plan wykładu: Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

M. Kłobuszewska, Makroekonomia 1

M. Kłobuszewska, Makroekonomia 1 Notatka z zajęć 3 Pieniądz i ceny Pieniądz jest to powszechnie akceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczone dobra i usługi oraz wywiązujemy się z zobowiązań (spłacamy dług).

Bardziej szczegółowo

System bankowy i tworzenie wkładów

System bankowy i tworzenie wkładów System bankowy i tworzenie wkładów Wykład nr 4 Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 2011-03-29 mgr Wojciech Bugajski 1 Prawo bankowe z dn.27.08.1997 Definicja banku osoba prawna

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014 BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku Warszawa, 24 czerwca 2014 Otoczenie makroekonomiczne Gospodarka stopniowo przyspiesza Dalsza poprawa sytuacji na rynku pracy 7.0 5.0 3.0

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

MONEY MATTERS - MONETARYSTYCZNY SPOSÓB WIDZENIA GOSPODARKI

MONEY MATTERS - MONETARYSTYCZNY SPOSÓB WIDZENIA GOSPODARKI Wykład: MONEY MATTERS - MONETARYSTYCZNY SPOSÓB WIDZENIA GOSPODARKI Milton Friedman (1912-2006) Monetary History of the United States 1867-1960 (1963) Nagroda Nobla (1976) Monetaryzm tezy programowe 1.

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Polityka gospodarcza materiały do wykładu Cz. III Pieniądz, polityka pieniężna i walutowa

Polityka gospodarcza materiały do wykładu Cz. III Pieniądz, polityka pieniężna i walutowa Polityka gospodarcza materiały do wykładu Cz. III Pieniądz, polityka pieniężna i walutowa Dr hab. Krzysztof Oplustil, prof. UJ Katedra Polityki Gospodarczej UJ Pojęcie i ewolucja pieniądza Pojęcie: powszechnie

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe:

POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe: POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe: Budżet państwa plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa zatwierdzany na okres 1 roku przez władze ustawodawcze. Polityka fiskalna (budżetowa)

Bardziej szczegółowo

Integracja walutowa. Wykład 7: Podaż pieniądza, instrumenty, kanały transmisji

Integracja walutowa. Wykład 7: Podaż pieniądza, instrumenty, kanały transmisji Integracja walutowa Wykład 7: Podaż pieniądza, instrumenty, kanały transmisji Mechanizm zmian podaży pieniądza przez bank centralny M1 (M2, M3) zależy od M0 i depozytów, a M0 zależy od gotówki i rezerw;

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz Rezerwa obowiązkowa FINANSE dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Rezerwa obowiązkowa - częśćśrodków pienięŝnych zdeponowanych na rachunkach bankowych, jaką banki komercyjne muszą przekazać

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 3 Pieniądz c.d., rynek walutowy Równanie obiegu pieniądza (Irvinga Fishera) M V = Q P gdzie: M podaż pieniądza; V szybkość obiegu pieniądza; Q ilość dóbr i usług

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert E. Hall, John B. Taylor - Makroekonomia. Spis treści. Przedmowa... 13

Księgarnia PWN: Robert E. Hall, John B. Taylor - Makroekonomia. Spis treści. Przedmowa... 13 Księgarnia PWN: Robert E. Hall, John B. Taylor - Makroekonomia Przedmowa............................................ 13 CZE ŚĆ I. WPROWADZENIE................................. 21 Rozdział 1. Wzrost i fluktuacje

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna i pieniężna

Polityka fiskalna i pieniężna Ćwiczenia z akroekonomii II Polityka fiskalna i pieniężna Deficyt budżetowy i cykle koniunkturalne na wstępie zaznaczyliśmy, że wielkość deficytu powinna zależeć od tego w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD. Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma

WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD. Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma Polecenia 1. Popatrz na wykresy na kolejnych slajdach? 2. Czym się różnią? 3. Co możesz z nich odczytać? 4. Jakie cechy charakterystyczne zauważyłeś?

Bardziej szczegółowo

Rada Polityki Pieniężnej. Założenia polityki pieniężnej na rok 2016

Rada Polityki Pieniężnej. Założenia polityki pieniężnej na rok 2016 Rada Polityki Pieniężnej Założenia polityki pieniężnej na rok 2016 Założenia polityki pieniężnej na rok 2016 Warszawa, 2015 r. Ustalając Założenia polityki pieniężnej na rok 2016, Rada Polityki Pieniężnej

Bardziej szczegółowo

PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA

PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA PIENIĄDZ, POPYT, PODAŻ, IS-LM, POLITYKA PIENIĘŻNA DEFINICJE PIENIĄDZA! środek płatniczy, który ma zdolność wyrażania, przechowywania i przekazywania wartości! najbardziej płynny aktyw majątkowy, służy

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed polską gospodarką Bartosz Majewski Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 8 czerwca 2015 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW arytet siły nabywczej () arytet siły nabywczej jest wyprowadzany w oparciu o prawo jednej ceny. rawo jednej ceny zakładając,

Bardziej szczegółowo

7. Cel operacyjny i instrumenty polityki pienięŝnej. Zbigniew Polański Katedra Polityki PienięŜnej, SGH

7. Cel operacyjny i instrumenty polityki pienięŝnej. Zbigniew Polański Katedra Polityki PienięŜnej, SGH 7. Cel operacyjny i instrumenty polityki pienięŝnej Zbigniew Polański Katedra Polityki PienięŜnej, SGH Plan 1. Uwagi wprowadzające 2. Cel operacyjny: baza monetarna czy stopa procentowa? 3. Instrumenty

Bardziej szczegółowo

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane www.pwcacademy.pl Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane Jan Domanik Instrumenty pochodne ogólne zasady ujmowania i wyceny 2 Instrument pochodny definicja. to instrument finansowy: którego wartość

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 2 Pieniądz, Kreacja pieniądza Funkcje pieniądza Środek płatniczy (funkcja transakcyjna); Pośrednik wymiany (funkcja cyrkulacyjna); Środek przechowywania majątku (funkcja

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ 1 DEFINICJA RYZYKA STOPY PROCENTOWEJ Ryzyko stopy procentowej to niebezpieczeństwo negatywnego wpływu zmian rynkowej stopy procentowej na sytuację finansową banku

Bardziej szczegółowo

System pieniężny i teoria pieniądza

System pieniężny i teoria pieniądza System pieniężny i teoria pieniądza Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 1 Wykład nr 3 System pieniężny i teoria pieniądza 1. Pojęcie i funkcje pieniądza. 2. Klasyczna teoria

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Katedra Rynków Kapitałowych Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Jacek Tomaszewski ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Rynek kapitałowy, a koniunktura gospodarcza Łódź, 3 4 grudnia

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1. Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy

Makroekonomia 1. Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy Makroekonomia 1 Wykład 3. Bilans płatniczy i kurs walutowy Plan wykładu 3. Bilans płatniczy Definicja Zasady księgowania transakcji Struktura bilansu Polski bilans płatniczy Kurs walutowy Systemy kursowe

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Ilustrator: Jerzy Flisak Podręcznik do nauki zawodu technik ekonomista i innych zawodów z branży ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

18. Zasady działania banków zapewniające bezpieczeństwo wkładów określa:

18. Zasady działania banków zapewniające bezpieczeństwo wkładów określa: 1. Bank może przyjmować wpłaty zamknięte od klientów, którzy: a) są bankowi dobrze znani b) wpłacają systematycznie duże kwoty c) mają podpisaną specjalną umowę d) mają rachunek w innym banku 3. Kredyt

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

BSE 125. Prof. dr hab. Zdzisław Fedorowicz Ekspertyza nr 75 Szkoła Główna Handlowa

BSE 125. Prof. dr hab. Zdzisław Fedorowicz Ekspertyza nr 75 Szkoła Główna Handlowa BSE 125 Prof. dr hab. Zdzisław Fedorowicz Ekspertyza nr 75 Szkoła Główna Handlowa UWAGI DO PROJEKTU "ZAŁOŻEŃ DO POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA 1996 R." NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO 1. Narodowy Bank Polski po raz

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne

Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Sytuacja na rynku pracy a położenie krzywej AS Krótko-

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo