Ewolucja bankowości centralnej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ewolucja bankowości centralnej"

Transkrypt

1 Ewolucja bankowości centralnej Kluczowe czynniki warunkujące powstanie banków centralnych: - wynalezienie pieniądza papierowego - ustanowienie monopolu emisyjnego 1. Banknot wynaleziony w Chinach (dynastia Song, X w.) ale istotniejsza rola kwitu depozytowego (Włochy XIV w., Londyn, XVII w.) Pray you pay to Mr Thomas Hill without further advice the sum of seventy pounds. and this receipt shall be your sufficient discharge for the same Źródło: Wikipedia Źródło: The British Museum 1

2 2. Monopol Emisyjny: rządy wprowadzają monopol emisyjny dla wybranych banków komercyjnych. Bank Szwecji (1686) - bank państwowy (monopol emisyjny od początku istnienia) Bank Anglii (1694) - bank komercyjny (nacjonalizacja w 1946) Stopniowa redukcja liczby banków prywatnych emitentów. W 1833 całkowity monopol emisyjny. The banknote shown was issued in 1729 by Francis Child Esq., the Fleet Street banker. The denomination of 10 is handwritten, as was the common practice at the time. It should be noted that this piece was issued and signed by the bank and is their promise to pay on demand. This distinguishes it from the drawn note, above, which originates from an account holder of the bank and directs the bank to make a payment. Źródło: The British Museum Źródło: Bank of England 2

3 Krótka historia kilku wybranych banków centralnych: USA: Bank centralny tworzony i likwidowany kilkakrotnie, ostatecznie 1913, po kryzysie bankowym: Rezerwa Federalna. - utrzymanie rezerw bankowych (i pożyczkodawca ostatniej instancji) - zarządzanie długiem publicznym - utworzenie systemu rozliczeniowego później: - stabilizacja i wzrost gospodarki - pełne zatrudnienie - cel inflacyjny (2012) Polska: 1828 powstanie Banku Polskiego przebudowa systemu monetarnego Królestwa Polskiego, kredytowanie rolnictwa, 3

4 przemysłu i handlu. Przywilej emisyjny. Rola ograniczona w 1867 r. (filia MF w Petersburgu), likwidacja w 1885 r reaktywacja Banku Polskiego reforma walutowa, utrzymanie stabilności złotego, kredytowanie istotnych przedsięwzięć gospodarczych utworzenie Narodowego Banku Polskiego - początkowo cele zbliżone do zadań Banku Polskiego, później ukierunkowane na pasywne kredytowanie i pełną (detaliczną) gospodarki centralnie sterowanej. Zmiana roli NBP: wydzielenie PKO BP, 1989 wydzielenie kolejnych 9 banków komercyjnych nowa ustawa o NBP; cel: umacnianie pieniądza polskiego - w latach 90. stopniowy wzrost niezależności NBP, - Konstytucja 1997 r.: bankowi centralnemu przysługuje ( ) wyłączne prawo ( ) ustalania i realizowania polityki pieniężnej oraz Narodowy Bank Polski odpowiada za wartość polskiego pieniądza (art. 227, par. 1) 4

5 - Ustawa o NBP: Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP (art. 3, par. 1) - W 1998 r. powołana zostaje Rada Polityki Pieniężnej (6-letnia kadencja, brak możliwości ponownego wyboru) Strefa euro: powstanie Europejskiego Banku Centralnego (1998) i wspólna waluta. - cel: utrzymanie stabilności cen oraz wspieranie polityki gospodarczej Wspólnoty jeżeli nie stoi to w sprzeczności ze stabilnością cen Konsensus przed kryzysem finansowym: - podstawowym instrumentem banku centralnego jest krótkoterminowa stopa procentowa - rolą banku centralnego jest utrzymanie stabilnych cen (w praktyce niskiej, dodatniej inflacji) przy jednoczesnej stabilizacji wahań cyklicznych 5

6 - ponieważ bank centralny ma do dyspozycji jeden instrument (stopę procentową) musi wybierać: lepsza stabilizacja inflacji to gorsza stabilizacja produkcji. Przykład (Karam, Laxton, Rose & Tamirisa 2008): Kryzys finansowy doprowadził do zmiany myślenia o polityce pieniężnej: 6

7 - rolą banku centralnego jest utrzymanie stabilnych cen (w praktyce niskiej, dodatniej inflacji) przy jednoczesnej stabilizacji wahań cyklicznych - ale zapewnienie powyższego niemożliwe bez stabilności finansowej - stabilność pojedynczych instytucji nie implikuje stabilności systemu finansowego nadzór makroostrożnościowy (np. ESRB) - nowe instrumenty polityki pieniężnej luzowanie ilościowe (quantitative easing), wykorzystywane w przypadku wpadnięcia w pułapkę deflacyjną - dyskusja o podniesieniu celów inflacyjnych (Blanchard, Dell Ariccia, Mauro 2010) W chwili obecnej nowy ład się dopiero uciera. Nadzór makroostrożnościowy jest w powijakach. Dlatego, wykład akcentuje przede wszystkim kwestie tradycyjnie rozumianej polityki pieniężnej. 7

8 Spirala inflacyjna i R AD M B E W e i - nominalne stopy procentowe banku centralnego, R - realne stopy procentowe na rynku depozytowo kredytowym, AD - zagregowany popyt, M - podaż pieniądza, B - bazę monetarną, E - kurs walutowy, W - płace nominalne, - stopę inflacji, e - oczekiwaną stopę inflacji. Stąd 3 strategie polityki pieniężnej: 1. strategia monetarna (kontrola podaży pieniądza) 2. strategia bezpośredniego celu inflacyjnego (kontrola stóp procentowych i oczekiwań inflacyjnych) 3. strategia kursowa (kontrola kursu walutowego) 8

9 I Strategia monetarna Strategia monetarna to najstarszy sposób prowadzenia polityki pieniężnej przez bank centralny. Koncepcja ściśle związana z długookresowym związkiem pomiędzy ilością pieniądza a inflacją Źródło: DeGrauwe, Polan (2001) 9

10 Można wyróżnić dwie wersje strategii monetarnej: 1. Podręcznikowa egzogeniczny pieniądz jako cel operacyjny banku centralnego 2. Bundesbanku endogeniczny pieniądz (lub kredyt) jako cel pośredni banku centralnego Dla zrozumienia obydwu konieczne jest wyjaśnienie skąd się bierze pieniądz (i kredyt) 10

11 Miary pieniądza Miary pieniądza (agregaty monetarne) M0 (baza monetarna, pieniądz banku centralnego lub pieniądz wielkiej mocy): gotówka w obiegu (z kasami banków) + rezerwy obowiązkowe + rezerwy dobrowolne. M1: gotówka (bez kas banków) + depozyty na żądanie M2: M1+depozyty z terminem pierwotnym do 2 lat M3: M2+ dłużne papiery wartościowe z terminem pierwotnym do 2 lat Divisia: ważony agregat monetarny Wyk.: Agregaty monetarne M0, M1 i M3 w Polsce (mln PLN) M0 M1 M gru 96 gru 97 gru 98 gru 99 gru 00 gru 01 gru 02 gru 03 gru 04 gru 05 gru 06 gru 07 gru 08 gru 09 gru 10 Źródło: NBP (www.nbp.pl) 11

12 Kreacja (podaż) pieniądza Jak pokazała analiza agregatów monetarnych, podaż pieniądza to coś więcej niż monety i banknoty. Pozostałą część podaży pieniądza kreują banki komercyjne. 1. Bank centralny przeprowadza operację otwartego rynku - kupuje papiery wartościowe od banku komercyjnego. Narodowy Bank Polski Aktywa Pasywa Papiery wartościowe +100 Rezerwy +100 Bank komercyjny A Aktywa Papiery wartościowe -100 Rezerwy +100 Pasywa Podaż pieniądza M3: 0 12

13 2. Bank komercyjny A udziela kredytu osobie fizycznej Bank komercyjny A Aktywa Pasywa Papiery wartościowe -100 Depozyt na żądanie +100 Kredyt +100 Wolne rezerwy +90 Rezerwa obowiązkowa +10 Podaż pieniądza M3: Kredytobiorca płaci 100 za towary (przelew do banku B). Bank komercyjny A Aktywa Pasywa Papiery wartościowe -100 Kredyt +100 Bank komercyjny B Aktywa Pasywa Rezerwa obowiązkowa +10 Depozyt na żądanie +100 Wolne rezerwy

14 4. Bank B udziela 90 PLN kredytu Bank komercyjny B Aktywa Pasywa Kredyt +90 Depozyty na żądanie +190 Rezerwa obowiązkowa +19 Wolne rezerwy +81 Podaż pieniądza M3: 0+190= Kredytobiorca płaci 90 PLN za towary (przelew do banku C) Bank komercyjny B Aktywa Pasywa Kredyt +90 Depozyt na żądanie +100 Rezerwa obowiązkowa +10 Bank komercyjny C Aktywa Pasywa Rezerwa obowiązkowa +9 Depozyt na żądanie +90 Wolne rezerwy

15 6. Bank C udziela 81 PLN kredytu Bank komercyjny C Aktywa Pasywa Kredyt +81 Depozyty na żądanie +171 Rezerwa obowiązkowa +17,1 Wolne rezerwy +72,9 Podaż pieniądza M3: =271 itd. Podaż pieniądza a baza monetarna: M M B B R O D G R G K B r O 1 g r g K B m r O 1 g r K g to tzw. mnożnik kreacji pieniądza. A kredyt? K= =271. Kreacja pieniądza to kreacja kredytu. 15

16 Wyk: Pieniądz M3 i kredyt dla sektora niefinansowego (mln PLN) gru 96 gru 97 gru 98 gru 99 gru 00 gru 01 gru 02 gru 03 gru 04 gru 05 gru 06 gru 07 gru 08 gru 09 gru 10 Kredyt ogółem M3 Źródło: NBP 16

17 Popyt na pieniądz Dlaczego ludzie chcą trzymać pieniądze??? - motyw transakcyjny (wydatki bieżące) M1 - motyw przechowywania bogactwa (tezauryzacja) M3-M1 Model popytu na pieniądz Baumola-Tobina Oznaczenia: Y realny dochód T odstęp pomiędzy transakcjami C koszt całkowity (1/T liczba transakcji) M D popyt na pieniądz - realny, jednostkowy koszt transakcyjny OC koszt utraconych możliwości P poziom cen i nominalna stopa procentowa TC koszt transakcyjny 1 min C OC TC 2 T P PTYi T C C OC TC T 17

18 T 2 Yi Y M 1 D PTY P 2 2i popyt na pieniądz (przeciętny zasób pieniądza) Popyt na pieniądz zależy od poziomu cen, dochodu i nominalnej stopy procentowej (oraz wielu innych zmiennych): M D P f ( Y, i,...) 18

19 Pieniądz a ceny (Ilościowa teoria pieniądza) Upraszczamy równanie popytu na pieniądz: M D 1 P Y v oraz w równowadze D S M M M, stąd: M v P Y To równanie tzw. ilościowej teorii pieniądza (Fisher 1911). Równanie QTM pozwala powiązać inflację z dynamiką podaży pieniądza: M V M V P P Y Y Praktyczne wykorzystanie QTM: modele P*, pozwalające prognozować inflację na podstawie nierównowagi na rynku pieniądza (Hallman, Porter, Small, AER 1991). Poziom cen: P MV Y MV Y * Poziom równowagi: P * * 19

20 * * * Odchylenia od równowagi: p p ( v v ) ( y y ) : - oznaczają PKB powyżej (poniżej) potencjału lub szybkość obiegu poniżej (powyżej) poziomu równowagi, - powodują korektę poziomu cen. 20

21 Strategia monetarna w dwóch wariantach Mamy związek pomiędzy pieniądzem i cenami. Jak można go wykorzystać na potrzeby polityki pieniężnej? 1. Strategia podręcznikowa Bank centralny steruje bazą monetarną i mnożnikiem, w ten sposób determinuje podaż pieniądza. Instrumenty kontroli bazy monetarnej i mnożnika: - rezerwa obowiązkowa, - kredyty udzielane bankom komercyjnym (redyskontowy, lombardowy), - operacje otwartego rynku. Zakłada egzogeniczność podaży pieniądza, stały mnożnik Mnożnik w Polsce M1/M0 M3/M0 21

22 Dlaczego to nie działa? Ponieważ kreacja pieniądza = kreacja kredytu. Bez popytu na kredyt, pieniądz nie powstanie! Szczególnie wyraźne po kryzysie finansowym 2. Strategia Bundesbanku Pieniądz jest endogeniczny. Bank centralny wykorzystuje agregaty monetarne jako wskaźnik presji inflacyjnej. Do działania potrzebna stabilna szybkość obiegu. 22

23 Szybkość obiegu w USA Szybkość obiegu w Polsce V1 V3 Mnożnik nie ma znaczenia (staje się dzielnikiem ). Wykorzystywana przez wiele lat m.in. przez Bundesbank, EBC. Obecnie popularna w krajach o słabo rozwiniętym systemie finansowym. 23

24 Świat po kryzysie nowa rola agregatów monetarnokredytowych Wzrost zainteresowania agregatami kredytowymi jako wskaźnikami płynności/ nierównowagi (por. Borio & Lowe 2004; Borio et al. 2011). 24

25 Także modele teoretyczne zaczynają uwzględniać kredyt i jego wpływ na gospodarkę. Przykłady: Iacoviello AER 2005; Brzoza- Brzezina i Makarski JIMF

26 Dla dociekliwych: policz szybkość obiegu pieniądza w Niemczech w latach Czy Bundesbank miał podstawy do stosowania strategii monetarnej? 26

27 II Strategia bezpośredniego celu inflacyjnego Oparta na dwóch filarach: BCI Kontrola stóp procentowych Oczekiwania inflacyjne 27

28 I filar strategii BCI: Oczekiwania inflacyjne Bank centralny stara się wpływać na oczekiwania: - publikacja celu inflacyjnego (zakotwiczenie oczekiwań), - publikacja raportu o inflacji, minutes (tłumaczenie polityki pieniężnej, zwiększanie wiarygodności BC), - publikacja prognoz (j.w. + ukazanie niepewności). Źródło: NBP 28

29 Źródło: NBP Cel: - kontrola oczekiwań pozwala wpływać na płace i ceny przy mniej aktywnym wykorzystaniu stóp procentowych - dzięki temu polityka pieniężna może wpływać na inflację skuteczniej i przy mniejszych kosztach ubocznych 29

30 Źródło: Demchuk i in

31 II filar strategii BCI: kontrola stóp procentowych Stopa procentowa jest podstawowym instrumentem banku realizującego strategię BCI. Wpływ polityki pieniężnej na inflację oparty jest wtedy na następującym schemacie: TRANSMISJA MONETARNA i BC Tradycyjny kanał stóp procentowych i, r Kanał kredytowy AD Y Kanał kursowy P Kanał kursowy Kanały transmisji monetarnej Neutralność polityki pieniężnej 31

32 Stopy procentowe Stopa procentowa to (wyrażona w ujęciu procentowym) cena za wypożyczenie kapitału. Stopa procentowa a cena kupna: P t 1 1 i t P N Dla danej wartości nominalnej N P stopa procentowa jest odwrotnie proporcjonalna do ceny kupna P t. 32

33 Nominalne i realne stopy O zachowaniu podmiotów często decydują realne stopy procentowe. Przykład: skłonność do oszczędzania przy tej samej stopie nominalnej i różnych stopach inflacji. Równanie Fishera: e it r t t 1 Jak obliczyć stopy realne? 1. Ex post - łatwo, ale niespójnie 2. Ex ante spójnie ale trudniej, trzeba znać oczekiwania Skąd wziąć oczekiwania? 1. Przyjmujemy bieżącą inflację za oczekiwaną (adaptacyjne) 2. Bierzemy oczekiwania z ankiet lub z rynków finansowych 33

34 Źródło: Dane Ipsos, NBP 34

35 Teorie stóp procentowych I. W gospodarce zamkniętej (teoria funduszy pożyczkowych) Stopa równowagi determinowana jest przez podaż oszczędności i popyt na kredyt. Zakładamy że wszystkie pożyczki odbywają się poprzez emisję obligacji. P B B S i 95 5,5 % B D Wzrost cen aktywów finansowych to spadek rentowności!!! Czynniki wpływające na krzywą podaży obligacji: - oczekiwana inflacja e B S - deficyt rządowy B S - bank centralny (operacyjna nadpłynność) 35

36 Czynniki wpływające na krzywą popytu na obligacje: - oczekiwana inflacja e B D - ryzyko B D - bank centralny (operacyjny brak płynności) Stąd 3 efekty: - oczekiwań inflacyjnych - wzrost oczekiwań powoduje wzrost stóp procentowych - ryzyka wzrost ryzyka powoduje wzrost stóp procentowych - wypychania wzrost deficytu budżetowego powoduje wzrost stóp procentowych 36

37 II. W gospodarce otwartej: Na stopę krajową wpływa stopa procentowa na rynkach międzynarodowych, oczekiwana deprecjacja waluty krajowej oraz premia za ryzyko: i t i * t E e t 1 E t E t t Premia za ryzyko: Source: 37

38 III. Gospodarka otwarta vs. zamknięta: W praktyce żadna gospodarka nie jest ani doskonale otwarta ani doskonale zamknięta. W efekcie stopy kształtowane są przez czynniki krajowe i międzynarodowe. Wykres: proporcja wariancji realnych stóp procentowych objaśniana przez czynniki międzynarodowe Źródło: Brzoza-Brzezina i Crespo Cuaresma 2007 Całą strukturę stóp procentowych obrazuje krzywa dochodowości: 38

39 39

40 Przenoszenie stóp banku centralnego na krzywą dochodowości Jest wiele różnych instrumentów finansowych: - pożyczki krótkoterminowe na rynku pieniężnym (zwykle od 1 dnia do 12 m-cy, np. WIBOR O/N, T/N, 1W, 1M itp.) - bony skarbowe (13-52 tygodni) - obligacje (1-30 lat) Bank centralny kontroluje bezpośrednio tylko stopy krótkoterminowe (np. WIBOR 1W) Wpływ tych stóp na stopy o dłuższym terminie zapadalności wynika z warunku arbitrażowego: n ( 1 i t, n) (1 it,1) Et (1 it 1,1 )... Et (1 it n 1, 1) Przykład (uproszczony, nie uwzględnia np. premii za ryzyko): rentowność dwuletniej obligacji wynosi 4,25%, rentowność jednorocznej obligacji 4,13. Oznacza to, że rynek oczekuje, że rentowność jednorocznej obligacji za rok wyniesie: E (1 t i t 2 1,1) (1,0425) /(1,0413) 1,

41 Oczekiwania na obniżkę Brak oczekiwań na obniżkę Im dłuższy horyzont, tym więcej czynników zakłóca związek pomiędzy stopą kontrolowaną przez bank centralny a stopami rynkowymi. Przykład: Rynek pieniężny - Obligacje 2-letnie - bank centralny rosną oczekiwania obniża stopy inflacyjne P B S i P B S i B B B D B D 41

42 Transmisja stóp procentowych w systemie bankowym 1. Bank centralny i banki komercyjne spotykają się na rynku pieniężnym - operacje otwartego rynku - depozyt w BC - kredyt w BC (lombard) Wyk: Wpływ stóp proc. NBP na krótkoterminowe stopy rynkowe Środki z banku centralnego są jednym ze źródeł finansowania akcji kredytowej banków komercyjnych. Dlatego stopy rynku pieniężnego przenoszą się na rynek depozytowo-kredytowy 42

43 Wyk.: Oprocentowanie WIBOR3M, kredytów i depozytów Przy sztywności oczekiwań inflacyjnych zmiany stóp nominalnych przenoszą się na zmiany stóp realnych. 43

44 Kanały transmisji monetarnej 1. Tradycyjny kanał stóp procentowych i C, I Y P L D Wpływ stóp procentowych na popyt konsumpcyjny X 2 X J X D X 1 Substytucja międzyokresowa jest skutkiem zmiany stóp procentowych. Wzrost stóp zachęca do odkładania konsumpcji dzisiejszej na jutro. Restrykcyjna polityka pieniężna prowadzi do spadku popytu konsumpcyjnego. 44

45 Wpływ stóp procentowych na popyt inwestycyjny Bezpośredni: krańcowy produkt kapitału MPK = realnej stopie procentowej MPK r 0 K 0 K Pośredni: inwestycje zależą od oczekiwanego wzrostu gospodarczego Restrykcyjna polityka pieniężna ogranicza popyt inwestycyjny. 45

46 2. Kanał kursowy i E X-M Y P P IMP Wzrost stóp procentowych powoduje przesunięcie z zagranicznych w krajowe papiery wartościowe, stąd wzmocnienie (aprecjacja) waluty krajowej. Następuje spadek cen importu i spadek poziomu cen w kraju. Dzięki temu kanał kursowy jest najszybszym kanałem transmisji. Następuje spadek eksportu i wzrost importu, czyli spadek zagregowanego popytu. 46

47 3. Kanał kredytowy i L S C, I Y P Zaostrzenie polityki pieniężnej skutkuje pogorszeniem jakości kredytobiorców (rośnie udział potencjalnie niewypłacalnych) oraz ich sytuacji finansowej (m.in. zmniejsza się wartość aktywów a tym samym możliwości zabezpieczenia kredytu). Banki ograniczają podaż kredytu, tym samym maleje zagregowany popyt. 47

48 Wykres: Wpływ zaostrzenia polityki pieniężnej na inflację rola poszczególnych kanałów transmisji Źródło: Demchuk i in

49 Neutralność polityki pieniężnej Ostatni etap transmisji monetarnej obejmuje wpływ zmienionego zagregowanego popytu na poziom cen i na realną gospodarkę. Realne skutki polityki pieniężnej (zmian w popycie) występują jedynie w krótkim okresie. W dłuższym horyzoncie czasowym polityka pieniężna wpływa wyłącznie na poziom cen. Takie zachowanie gospodarki nazywane jest długookresową neutralnością polityki pieniężnej. Przyczyny występowania krótkookresowych, realnych skutków polityki pieniężnej: nominalne sztywności - lepkie ceny: koszty zmiany cennika, relacje z klientem (Altissimo, Ehrmann, Smets 2006) - lepkie płace: kontrakty płacowe 49

50 Źródło: ESCB Wage Dynamics Network Źródło: Macias & Makarski

51 Przykład lepkich cen: niewłaściwe rozpoznanie szoku (model Lucasa (1972)) - nieumiejętność odróżnienia zmiany ceny względnej i ogólnej 51

52 Empiryczne badanie transmisji Funkcje reakcji z modelu gospodarki polskiej NECMOD Impuls stopy procentowej Reakcja dynamiki PKB, inwestycji i konsumpcji 52

53 Reakcja inflacji (CPI) 53

54 Prognozowanie w bankach centralnych Opóźnienia w procesie transmisji sprawiają, że konieczne jest prowadzenie wyprzedzającej polityki pieniężnej. Kluczowa rola prognoz makroekonomicznych. Banki centralne wykorzystują najczęściej paletę modeli. Modele do prognoz krótkookresowych: eksperckie, VAR, BVAR, DFM. Modele do prognoz średniookresowych: strukturalne, DSGE. 54

55 Polityka pieniężna w pułapce deflacyjnej Nominalne stopy procentowe nie mogą być ujemne Ale przy niskiej (ujemnej) inflacji nieujemne stopy nominalne mogą skutkować wysokimi stopami realnymi To jest pułapka deflacyjna Postępowanie banków centralnych w pułapce deflacyjnej: Forward guidance: obiecać długi okres ekspansywnej polityki pieniężnej wzrost oczekiwań inflacyjnych i spadek realnych stóp procentowych wzrost popytu i wyjście z pułapki (Eggertson & Woodford 2003). Wykres: Porównanie standardowej i optymalnej polityki pieniężnej w przypadku wpadnięcia w pułapkę deflacyjną 55

56 Uwaga: Panel (a) nominalna stopa procentowa, panel (b) stopa inflacji, panel (c) luka popytowa. Linia przerywana bank centralny podnosi stopy procentowe zaraz po ustąpieniu wstrząsu; linia ciągła bank centralny obiecuje dłuższy okres niższych stóp procentowych. Źródło: Eggertson i Woodford [2003] To support continued progress toward maximum employment and price stability, the Committee expects that a highly accommodative stance of monetary policy will remain appropriate for a considerable time after the economic recovery strengthens. In particular, the Committee also decided today to keep the target range for the federal funds rate at 0 to 1/4 percent and currently anticipates that exceptionally low levels for the federal funds rate are likely to be warranted at least through mid Źródło: Press release after FOMC meeting, October 24, 2012; Poluzowanie ilościowe (quantitative easing): Bank centralny dokonuje zakupu papierów wartościowych na szeroką skalę (także niepłynnych) obniżenie długoterminowych stóp procentowych, poprawa płynności sektora prywatnego wzrost popytu i wyjście z pułapki (np. Del Negro i in. 2010). 56

57 Wykres: Aktywa Rezerwy Federalnej ( ) Źródło: Del Negro i in To support a stronger economic recovery and to help ensure that inflation, over time, is at the rate most consistent with its dual mandate, the Committee will continue purchasing additional agency mortgage-backed securities at a pace of $40 billion per month. The Committee also will continue through the end of the year its program to extend the average maturity of its holdings of Treasury securities, and it is maintaining its existing policy of reinvesting principal payments from its holdings of agency debt and agency mortgage-backed securities in agency mortgage-backed securities. These actions, which together will increase the Committee s holdings of longer-term securities by about $85 billion each month through the end of the year, should put downward pressure on longer-term interest rates, support mortgage markets, and help to make broader financial conditions more accommodative. Źródło: Press release after FOMC meeting, October 24, 2012; 57

58 Polityka pieniężna w małej, otwartej gospodarce Należy pamiętać, że wpływ banku centralnego na procesy makroekonomiczne (szczególnie w małej otwartej gospodarce) jest ograniczony. - znaczne wahania kursu, - ceny kontrolowane, - ceny żywności, - ceny ropy, - koniunktura zagraniczna. 58

59 III Strategia kursowa Strategia kursowa polega na prowadzeniu polityki pieniężnej w oparciu o sterowanie kursem walutowym. Bank E X-M Y P Centralny P IMP 59

60 Zmiany kursowe Pod wpływem sił rynkowych: Aprecjacja: wzrost wartości waluty (spadek E) Deprecjacja: spadek wartości waluty (wzrost E) Decyzją administracyjną: Rewaluacja: zwiększenie wartości waluty (spadek E) Dewaluacja: zmniejszenie wartości waluty (wzrost E) 60

61 Kurs nominalny i realny O konkurencyjności eksportu i importu decydują zmiany kursu nominalnego oraz inflacja w kraju i za granicą. Realna aprecjacja (deprecjacja): wzrost (spadek) wartości waluty krajowej po uwzględnieniu stóp inflacji w kraju i za granicą. RER P* E P RER (%) E(%) *(%) (%) Wyk.: Realny i nominalny kurs złotego w latach wysokiej i niskiej inflacji 61

62 Źródło: Eurostat Kurs realny może być deflowany różnymi cenami (np. CPI, PPI, ULC). Kurs efektywny to kurs koszykowy, liczony względem głównych partnerów handlowych. Wykres: Realny efektywny kurs walutowy deflowany indeksem cen konsumpcyjnych i indeksem jednostkowych kosztów pracy Źródło: Eurostat 62

63 Wykres: Realny efektywny kurs walutowy deflowany indeksem jednostkowych kosztów pracy Źródło: Eurostat Wykres: Bilans handlowy Źródło: Eurostat 63

64 Teorie kształtowania się kursów walutowych 1. Sprzedaż waluty powoduje deprecjację (wzrost E), kupno aprecjację (spadek E). 2. Parytet siły nabywczej (długookresowa teoria kursu walutowego) Takie same dobra powinny kosztować w dwóch krajach tyle samo. P t E t P * t E t P P t * t Wady: - nie wszystkie dobra podlegają wymianie międzynarodowej - koszty transportu - bariery celne - na kurs wpływają nie tylko rozliczenia importowo - eksportowe, ale również finansowe 64

65 W długim okresie teoria parytetu siły nabywczej (zwykle) działa. * * Pt Teoria PSN implikuje stały kurs realny: P t Et Pt Et 1 P t Wykres: Realne kursy walutowe względem USD oraz 20 krajów Źródło: Taylor (The Review of Economics and Statistics, February 2002, 84(1): ) 65

66 Ale w krótkim okresie może występować znaczne przewartościowanie/ niedowartościowanie. Wykres: przewartościowanie/ niedowartościowanie walut względem euro (na podstawie PSN) Źródło: Ważna korekta: ceny dóbr niepodlegających wymianie międzynarodowej są niższe w krajach ubogich. A zatem kursy walutowe będą w nich słabsze niż wskazuje PSN. Ta korekta znacząco poprawia własności teorii PSN. 66

67 3. Parytet stóp procentowych (krótkookresowa teoria kursu walutowego) Stopy procentowe w dwóch krajach powinny być równe z dokładnością do oczekiwanych zmian kursu walutowego i premii za ryzyko. i t i * t E e t 1 E t E t t Zakłócenie równowagi (np. podniesienie stóp procentowych) powoduje przepływy kapitałowe i zmianę kursu. Zatem teoretycznie bank centralny może wpływać na poziom kursu walutowego poprzez interwencje na rynku walutowym lub poprzez politykę stóp procentowych. W praktyce niepewność dotycząca premii za ryzyko oraz oczekiwań kursowych sprawia, że precyzyjne sterowanie kursem za pomocą stóp procentowych jest niemożliwe. 67

68 Kurs równowagi To jedna z kluczowych koncepcji równowagowych w makroekonomii. Jak zwykle brak jednej definicji. Stąd różne koncepcje mierzenia. Najbardziej popularne: 1. Kurs wg PSN (skorygowany o różnice w PKB per capita) 2. Fundamental equilibrium exchange rate (FEER) teoretyczny poziom kursu zapeniający równowagę wewnętrzną i zewnętrzną (Williamson 1994) 3. Behavioral Equilibrium Exchange Rate (BEER) kurs równowagi zależy od czynników długookresowych (NFA, PKB p.c., różnica stóp realnych) (Clark & MacDonald 1999) 4. Miara ankietowa np. deklarowany kurs progowy przy którym eksport staje się nieopłacalny Źródło: Rubaszek 2008 Źródło: NBP 68

69 Niespójność celów monetarnych i kursowych Niespójny trójkąt polityki pieniężnej: Przy swobodzie przepływów kapitałowych nie można jednocześnie kontrolować kursu walutowego i prowadzić autonomicznej polityki pieniężnej. Interwencje sterylizowane: Zmiany krajowej podaży pieniądza wynikające z interwencji może zostać wysterylizowana na krajowym rynku pieniężnym. Polityka taka jest niespójna w dłuższym horyzoncie czasowym (koszt sterylizacji). 69

70 Reżimy kursowe a strategie kursowe Reżimy (systemy) kursowe można uporządkować od najbardziej do najmniej płynnych: 1. Kurs płynny 2. Kurs sztywny 3. Currency board 4. Unia walutowa Sztywne systemy kursowe (3-4) są zarazem strategią polityki pieniężnej. System płynny (1) to dodatek do autonomicznej polityki pieniężnej. Systemy pośrednie (2) mogą być strategią polityki pieniężnej lub dodatkiem do polityki autonomicznej. 70

71 Kryzysy walutowe Kryzys walutowy załamanie systemu finansowego i/ lub gospodarczego spowodowane nagłym osłabnięciem (deprecjacją bądź dewaluacją) kursu walutowego. Wybuchowi kryzysu walutowego sprzyjają sztywne systemy kursowe: - możliwość znacznego odchylenia kursu rynkowego od kursu równowagi, - możliwość znacznego zadłużenia podmiotów w walutach obcych (brak ryzyka kursowego). Potencjalne bezpośrednie przyczyny załamania kursu: - niezrównoważone finanse publiczne, - nierównowaga zewnętrzna (wysoki deficyt obrotów bieżących), - oczekiwanie załamania kursu, - etc. Załamanie kursu powoduje niewypłacalność podmiotów zadłużonych w walutach obcych niewypłacalność banków niewypłacalność kontrahentów spadek popytu i podaży. 71

72 Wykres: Deprecjacja walut względem dolara USA w 1998 r. Źródło: IMPACT OF ASIAN CURRENCY CRISIS ON THE TOURISM INDUSTRY Wykres: Dynamika PKB w trakcie kryzysu walutowego Źródło: Conor Healy and Klaus Veigel Bridging the generational divide - currency crisis in theory and history 72

73 Systemy kursowe 1. Kurs płynny (float) BC nie ingeruje w kształtowanie się kursu walutowego, lub ingeruje sporadycznie. Aprecjacja bądź deprecjacja następuje na skutek gry sił rynkowych, tak aby zrównoważony był bilans płatniczy. Zalety: - brak ryzyka kryzysu walutowego - pełna kontrola podaży pieniądza (stóp procentowych) Wady: - brak kontroli nad niepożądanymi wahaniami kursowymi (wątpliwa skuteczność interwencji) - niestabilne warunki dla handlu zagranicznego 2. Kurs sztywny (fixed exchange rate) 73

74 BC zobowiązuje się utrzymywać sztywny kurs walutowy (ewentualnie z przedziałem wahań), posiada częściowe pokrycie emisji bazy monetarnej w rezerwach walutowych. Zalety: - przewidywalne warunki dla handlu zagranicznego - stabilizacja cen importu Wady: - ryzyko kryzysu walutowego - częściowa utrata kontroli nad podażą pieniądza/ stopą proc. - nadszarpnięta wiarygodność po kryzysach walutowych 3. Currency board (zarząd walutą) BC zobowiązuje się utrzymywać sztywny kurs i ma pełne pokrycie emisji bazy monetarnej w walucie zagranicznej. Długookresowe zobowiązanie często zapisane ustawowo. Automatyczna wymienialność. Zalety: - bardzo wysoka wiarygodność - natychmiastowa stabilizacja oczekiwań inflacyjnych 74

75 - natychmiastowa stabilizacja cen importu i inflacji na poziomie zbliżonym do kraju z walutą rezerwową - niewielkie ryzyko kryzysu walutowego Wady: - całkowita utrata niezależności polityki pieniężnej - brak instytucji pożyczkodawcy ostatniej instancji 4. Unia Walutowa Wspólna waluta, jeden bank centralny, wspólna polityka pieniężna. Przykład: EUGiW Zalety: - nieodwołalnie stabilizuje kursy - doskonałe warunki dla handlu zagranicznego - obniża koszty transakcyjne - zwiększa przejrzystość rynku - nowa waluta może mieć większe znaczenie międzynarodowe niż poszczególne waluty przez zawarciem unii Wady: - zwiększa podatność poszczególnych gospodarek na szoki asymetryczne 75

76 5,0 PLN/Koszyk Zmiana koszyka 4,0 Wprowadzenie przedziału wahań 3,0 2,0 Dewaluacja i wprowadzenie koszyka Rewaluacja Upłynnienie kursu 1,0 Dewaluacja Dewaluacja 0,0 Jan- 90 Jan- 91 Jan- 92 Jan- 93 Jan- 94 Jan- 95 Jan- 96 Jan- 97 Jan- 98 Jan- 99 Jan- 00 Jan- 01 Jan- 02 Jan- 03 Jan- 04 Parytet centralny Kurs rynkowy Przedział wahań 76

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna państwa

Polityka monetarna państwa Polityka monetarna państwa Definicja pieniądza To miara wartości dóbr i usług To ustawowy środek zwalniania od zobowiązań Typy pieniądza Pieniądz materialny: monety, banknoty, czeki, weksle, akcje, obligacje

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII Bilans płatniczy Tomasz Białowąs bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej http://msg.umcs.lublin.pl/ Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna MAKROEKONOMIA Blok IV Pieniądz i polityka monetarna Krótka historia pieniądza 1. Ekwiwalent towary powszechnie uważane przez daną społeczność za najbardziej przydatne (pecunia pecus). 2. Płacidła z reguły

Bardziej szczegółowo

Sveriges Riksbank

Sveriges Riksbank BANKOWOŚĆ CENTRALNA 1668 - Sveriges Riksbank W 1694 r. powstaje Bank of England, prawie wiek później Banco de Espana (1782), Bank of the United States (1791) czy Banque de France (1800). W XIX wieku powstały

Bardziej szczegółowo

pieniężnej. Jak wpłynie to na: krzywą LM... krajową stopę procentową... kurs walutowy... realny kurs walutowy ( przyjmij e ) ... K eksport netto...

pieniężnej. Jak wpłynie to na: krzywą LM... krajową stopę procentową... kurs walutowy... realny kurs walutowy ( przyjmij e ) ... K eksport netto... ZADANIA, TY I 1. Rozważmy model gospodarki otwartej (IS-LM i B), z płynnym kursem walutowym, gdy (nachylenie LM > nachylenie B). aństwo decyduje się na prowadzenie ekspansywnej polityki krzywą LM krajową

Bardziej szczegółowo

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Baza monetarna to: a) łączna ilość banknotów i bilonu, znajdujących się w obiegu

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Pieniądz; polityka pieniężna. Joanna Siwińska-Gorzelak

Pieniądz; polityka pieniężna. Joanna Siwińska-Gorzelak Pieniądz; polityka pieniężna Joanna Siwińska-Gorzelak Pieniądz Pieniądz jest zdefiniowany przez swoje funkcje. Jest: Środkiem wymiany powszechnie akceptowany w transakcjach Środkiem przechowywania wartości

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

WIBOR Stawka referencyjna Polonia Stopa referencyjna Stopa depozytowa Stopa lombardowa

WIBOR Stawka referencyjna Polonia Stopa referencyjna Stopa depozytowa Stopa lombardowa WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate) - referencyjna wysokość oprocentowania kredytów na polskim rynku międzybankowym. Wyznaczana jest jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania podawanych

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i system bankowy

Pieniądz i system bankowy Pieniądz i system bankowy Pieniądz pewien powszechnie akceptowany towar, który w zależności od sytuacji pełni funkcję: środka wymiany jednostki rozrachunkowej (umożliwia wyrażanie cen i prowadzenie rozliczeń)

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Wiśniewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Elżbieta Wiśniewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 2005 w Toruniu Katedra Ekonometrii i Statystyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II K A T A R Z Y N A Ś L E D Z I E W S K A

MAKROEKONOMIA II K A T A R Z Y N A Ś L E D Z I E W S K A MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD IV PIENIĄDZ Równowaga na rynku dóbr w gospodarce zamkniętej Pieniądz i polityka pieniężna WYKŁAD IV PIENIĄDZ Równowaga na rynku dóbr w gospodarce zamkniętej

Bardziej szczegółowo

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej.

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej. Rezerwa obowiązkowa Rezerwa obowiązkowa stanowi odsetek bilansowych zwrotnych zobowiązań (bieżących i terminowych) banków wobec sektora niefinansowego, która podlega odprowadzeniu i utrzymaniu w postaci

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA ROK 2000

ZAŁOŻENIA POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA ROK 2000 ZAŁOŻENIA POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA ROK 2000 Zgodnie ze Średniookresową strategią polityki pieniężnej na lata 1999-2003, przyjętą przez Radę Polityki Pieniężnej, najważniejszym celem polityki pieniężnej realizowanej

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 8

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 8 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 8 Pieniądz w gospodarce Tomasz Gajderowicz. Rozkład jazdy: Kartkówka Pieniądz w gospodarce Definicja Miary pieniądza Kreacja pieniądza i system bankowy Rynek pieniężny

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. M1 = gotówka w obiegu + depozyty na żądanie M2, M3 zawierają M1 i mniej płynne rodzaje środków np.. obligacje

Pieniądz. M1 = gotówka w obiegu + depozyty na żądanie M2, M3 zawierają M1 i mniej płynne rodzaje środków np.. obligacje Pieniądz Główne pytania Dlaczego ludzie potrzebują pieniędzy? Dlaczego państwo chce wpływać na podaż pieniądza? Jak rynki finansowe są powiązane z realną gospodarką? Jaka jest zależność między pieniądzem

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż

Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Horyzont czasu w makroekonomii Długi okres Ceny są elastyczne i

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Popularny w USA i Europie Zachodniej podręcznik przeznaczony do studiowania makroekonomii na pierwszych latach studiów. Obejmuje takie zagadnienia, jak rachunek

Bardziej szczegółowo

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Warszawa, 9.. r. Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Instytut Ekonomiczny Plan prezentacji. Zmiany pomiędzy rundami prognostycznymi Zmiana założeń

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 8 października 2014 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 8 października 2014 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 8 października 2014 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat bieżącej i przyszłych decyzji dotyczących polityki

Bardziej szczegółowo

Integracja walutowa. Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia

Integracja walutowa. Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia Integracja walutowa Wykład 6: Polityka pieniężna podstawowe pojęcia Konspekt Co to jest polityka pieniężna? Funkcje pieniądza; Popyt na pieniądz; Podaż pieniądza; Agregaty pieniężne; Mnożnik pieniężny;

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO

POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO POLITYKA MONETARNA BANKU CENTRALNEGO PRZEWODNIK METODYCZNY OPRACOWAŁA dr hab. Mirosława CAPIGA 1 Ogólne informacje o przedmiocie: Cel przedmiotu: 1. Zapoznanie studenta z podstawowymi pojęciami z zakresu

Bardziej szczegółowo

Wykład 16: Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie. Gabriela Grotkowska

Wykład 16: Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie. Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki konomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse miedzynarodowe Wykład 16: Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Gabriela Grotkowska Plan wykładu 16 Kurs

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych dr Leszek Wincenciak WNUW 2/30 Plan wykładu: Kurs walutowy i stopy procentowe Kursy walutowe i dochody z aktywów Rynek pieniężny i rynek walutowy fektywność

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Wykład 10 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, C UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska 2 Wykład 10 Kurs walutowy

Bardziej szczegółowo

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Model

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza. Plan

Kreacja pieniądza. Plan Kreacja pieniądza Prof. dr hab. Zbigniew Polański Katedra Polityki Pieniężnej, SGH Plan Uwagi wprowadzające Kreacja pieniądza bezgotówkowego przez banki komercyjne Mnożnikowe ujęcie kreacji pieniądza Kreacja

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY EGZAMIN Z MAKROEKONOMII I

PRZYKŁADOWY EGZAMIN Z MAKROEKONOMII I PRZYKŁADOWY EGZAMIN Z MAKROEKONOMII I... Imię i nazwisko, nr albumu Egzamin składa się z dwóch części. W pierwszej części składającej się z 20 zamkniętych pytań testowych należy wybrać jedną z pięciu podanych

Bardziej szczegółowo

Ekonomia monetarna - wprowadzenie. Michał Brzoza-Brzezina Katedra Polityki Pieniężnej

Ekonomia monetarna - wprowadzenie. Michał Brzoza-Brzezina Katedra Polityki Pieniężnej Ekonomia monetarna - wprowadzenie Michał Brzoza-Brzezina Katedra Polityki Pieniężnej Spis treści 1. Co to jest ekonomia monetarna? 2. Krótkie wprowadzenie do polityki pieniężnej 3. Stopy procentowe, produkcja

Bardziej szczegółowo

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI

Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji UMCS USTALANIE WYSOKOŚCI STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NARODOOWY BANK POLSKI Art. 227 ust. 1 Konstytucji Centralnym bankiem państwa jest Narodowy Bank

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2 CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Rozdział 12. Rachunki dochodu narodowego i bilans płatniczy. 3 Rachunki

Bardziej szczegółowo

MODEL AS-AD. Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie.

MODEL AS-AD. Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie. MODEL AS-AD Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie. KRZYWA AD Krzywą AD wyprowadza się z modelu IS-LM Każdy punkt

Bardziej szczegółowo

Przepływy kapitału krótkoterminowego

Przepływy kapitału krótkoterminowego Wykład 6 Przepływy kapitału krótkoterminowego Plan wykładu 1. Fakty 2. Determinanty przepływów 3. Reakcja na duży napływ kapitału 1 1. Fakty 1/5 Napływ kapitału do gospodarek wschodzących (mld USD) 1.

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD V PIENIĄDZ Pieniądz i polityka pieniężna Czym jest pieniądz? Podaż pieniądza Zarządzanie portfelem i popyt na aktywa Popyt na pieniądz Prowadzenie polityki

Bardziej szczegółowo

Kursy walutowe wprowadzenie

Kursy walutowe wprowadzenie Kursy walutowe wprowadzenie Krzysztof Radojewski Koło Naukowe Zarządzania Finansami http://knmanager.ae.wroc.pl e-mail: knmanager@ae.wroc.pl Spis treści podstawowe pojęcia, ewolucja międzynarodowego systemu

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej.

Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Wypełnia zadania określone w: Konstytucji RP; ustawie o Narodowym Banku Polskim; ustawie Prawo bankowe. NBP pełni trzy podstawowe

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8 Wykład 8. Ryzyko bankowe Pojęcie ryzyka bankowego i jego rodzaje. Ryzyko zagrożenie nieosiągniecia zamierzonych celów Przyczyny wzrostu ryzyka w działalności bankowej. Gospodarcze : wzrost, inflacja, budżet,

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa

Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa I. Polityka pieniężna EBC Znowu kamienie milowe :-) Kamień 1: utworzenie strefy euro 1992-1998 Traktat z Maastricht, art.109j: Kryteria konwergencji Kraje prowadzą

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 11 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 11 Wstęp do ekonomii międzynarodowej Gabriela Grotkowska. Agenda Kartkówka Czym gospodarka otwarta różni się od zamkniętej? Pomiar otwarcia gospodarki Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym

Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym email: anna.kowalska@pwr.wroc.pl Powstanie i funkcje banków Kreacja pieniądza Bank centralny Czynniki determinujące podaż pieniądza Równowaga na rynku pieniężnym dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Lichwa

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM

ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM ZADANIA Z MAKROEKONOMII ZRÓB TO SAM ZADANIE 1 1. W tabeli poniżej przedstawiono składniki PKB pewnej gospodarki w danym roku, wyrażone w cenach bieżących: Składniki PKB Wartość [mln.jednostek pieniężnych]

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 7: Wprowadzenie do modelu keynesowskiego fluktuacji gospodarczych

Makroekonomia 1 Wykład 7: Wprowadzenie do modelu keynesowskiego fluktuacji gospodarczych Makroekonomia 1 Wykład 7: Wprowadzenie do modelu keynesowskiego fluktuacji gospodarczych Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Model Keynesa: wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz

Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Makroekonomia I ćwiczenia 4 Pieniądz Tomasz Gajderowicz Agenda Kartkówka Pieniądz Co to jest Inflacja? Zadania Agregaty pieniężne M0 = H = C (gotówka w obiegu) + R (rezerwy) M1 = C + D (wkłady na żądanie)

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD VI: MODEL IS-LM/AS-AD OGÓLNE RAMY DLA ANALIZY MAKROEKONOMICZNEJ Linia FE: Równowaga na rynku pracy Krzywa IS: Równowaga na rynku dóbr Krzywa LM: Równowaga

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Dane makroekonomiczne

Spis treści. Część I Dane makroekonomiczne Podręcznik obejmuje wykład makroekonomii i należy do najczęściej wykorzystywanych na uczelniach europejskich i amerykańskich. Autorzy przedstawili: wprowadzenie do makroekonomii (w tym rachunek dochodu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część trzecia Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej

Spis treści. Część trzecia Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Spis treści Część trzecia Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Rozdział 12. Rachunkowość dochodu narodowego i bilans płatniczy Rachunki dochodu narodowego Produkt narodowy i dochód narodowy

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki skonsolidowane za I kwartał 2009 roku -1-

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki skonsolidowane za I kwartał 2009 roku -1- BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki skonsolidowane za I kwartał 29 roku -1- Sytuacja gospodarcza w I kwartale 29 r. Głęboki spadek produkcji przemysłowej w styczniu i lutym, wskaźniki koniunktury sugerują

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Teoria optymalnych

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 2 grudnia 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 2 grudnia 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 2 grudnia 2015 r. Na posiedzeniu członkowie Rady dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i przyszłej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy. Bilans płatniczy rejestruje międzynarodowe przepływy kapitału, związane m.in. z handlem zagranicznym i inwestycjami zagranicznymi.

Bilans płatniczy. Bilans płatniczy rejestruje międzynarodowe przepływy kapitału, związane m.in. z handlem zagranicznym i inwestycjami zagranicznymi. Bilans płatniczy Bilans płatniczy rejestruje międzynarodowe przepływy kapitału, związane m.in. z handlem zagranicznym i inwestycjami zagranicznymi. Ważny dla banku centralnego ponieważ: - ściśle monitorowany

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE Spis treści Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa xiii xv WPROWADZENIE l Rozdział l. Ekonomiczne opisanie świata 3 1.1. Stany Zjednoczone 4 1.2. Unia Europejska 10 1.3. Chiny 15 1.4. Spojrzenie na inne

Bardziej szczegółowo

EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA

EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Wykład: EKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia - nauka badająca, jak ludzie radzą sobie z rzadkością. Makroekonomia - zajmuje się współzależnościami pomiędzy wielkimi agregatami, takimi jak: dochód

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 4: Pieniądz i ceny

Makroekonomia 1 Wykład 4: Pieniądz i ceny Makroekonomia 1 Wykład 4: Pieniądz i ceny Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Czym jest pieniądz? Historia pieniądza Skąd bierze się pieniądz w gospodarce?

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

=Dá F]QLN QU s}ï v] }o] Çl] ] v]'ïv i v }l îìíï

=Dá F]QLN QU s}ï v] }o] Çl] ] v]'ïv i v }l îìíï 736 M. Belka Narodowy Bank Polski Warszawa, r. Z nia na rok 2013 przed do projektu u Z nia. W ch realizowanej przez Narodowy Bank Polski 3 r. Ponadto i W na rok 2013 10 2012 r. p 2. W 2013 r. olskim w

Bardziej szczegółowo

POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe:

POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe: POLITYKA FISKALNA PAŃSTWA - pojęcia podstawowe: Budżet państwa plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa zatwierdzany na okres 1 roku przez władze ustawodawcze. Polityka fiskalna (budżetowa)

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Opis funduszy OF/ULS2/2/2016

Opis funduszy OF/ULS2/2/2016 Opis funduszy OF/ULS2/2/2016 Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/2/2016 Rozdział 1. Postanowienia ogólne... 3 Rozdział 2. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK portfel Dłużny... 3 Rozdział 3. Polityka

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Co to jest długi okres? Prawo jednej ceny i parytet siły nabywczej (PPP) Długookresowy model monetarny Zależność stóp procentowych w długim okresie Wady modeli długookresowych

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 03 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynki makroekonomiczne

Bardziej szczegółowo

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM

JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Wykład: JAK HICKS TŁUMACZYŁ KEYNESA? - MODEL RÓWNOWAGI IS-LM Stanley Fischer o modelu IS-LM Model IS-LM jest użyteczny z dwóch powodów. Po pierwsze jako narzędzie o znaczeniu historycznym, a po drugie,

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Bilans płatniczy

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE Bilans płatniczy MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE 2016 Bilans płatniczy Czynniki wpływające na inflację 2 mgr Tomasz Rosiak Analiza otoczenia Podstawowe zależności ekonomiczne 3 mgr Tomasz Rosiak Analiza otoczenia Struktura

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 9 Polityka makroekonomiczna w gospodarce otwartej. Model Mundella-Fleminga, część II

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 9 Polityka makroekonomiczna w gospodarce otwartej. Model Mundella-Fleminga, część II Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 9 Polityka makroekonomiczna w gospodarce otwartej. Model Mundella-Fleminga, część II Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/45 Plan wykładu: Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Warszawa, 8.7. r. Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Instytut Ekonomiczny Plan prezentacji. Zmiany pomiędzy rundami prognostycznymi Zmiana

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014 BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku Warszawa, 24 czerwca 2014 Otoczenie makroekonomiczne Gospodarka stopniowo przyspiesza Dalsza poprawa sytuacji na rynku pracy 7.0 5.0 3.0

Bardziej szczegółowo

Polityka gospodarcza materiały do wykładu Cz. III Pieniądz, polityka pieniężna i walutowa

Polityka gospodarcza materiały do wykładu Cz. III Pieniądz, polityka pieniężna i walutowa Polityka gospodarcza materiały do wykładu Cz. III Pieniądz, polityka pieniężna i walutowa Dr hab. Krzysztof Oplustil, prof. UJ Katedra Polityki Gospodarczej UJ Pojęcie i ewolucja pieniądza Pojęcie: powszechnie

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert E. Hall, John B. Taylor - Makroekonomia. Spis treści. Przedmowa... 13

Księgarnia PWN: Robert E. Hall, John B. Taylor - Makroekonomia. Spis treści. Przedmowa... 13 Księgarnia PWN: Robert E. Hall, John B. Taylor - Makroekonomia Przedmowa............................................ 13 CZE ŚĆ I. WPROWADZENIE................................. 21 Rozdział 1. Wzrost i fluktuacje

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia II Gospodarka otwarta

Makroekonomia II Gospodarka otwarta Makroekonomia II D R A D A M C Z E R N I A K S Z K O Ł A G Ł Ó W N A H A N D L O W A W W A R S Z A W I E K A T E D R A E K O N O M I I I I 2 WSKAŹNIKI MAKROEKONOMICZNE W GOSPODARCE OTWARTEJ Eksport netto

Bardziej szczegółowo

Integracja walutowa. Wykład 7: Podaż pieniądza, instrumenty, kanały transmisji

Integracja walutowa. Wykład 7: Podaż pieniądza, instrumenty, kanały transmisji Integracja walutowa Wykład 7: Podaż pieniądza, instrumenty, kanały transmisji Mechanizm zmian podaży pieniądza przez bank centralny M1 (M2, M3) zależy od M0 i depozytów, a M0 zależy od gotówki i rezerw;

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Międzybankowy rynek pieniężny. okresie kwiecień 09 styczeń 10

Międzybankowy rynek pieniężny. okresie kwiecień 09 styczeń 10 Julian Wasik Dealer Rynku Pieniężnego Międzybankowy rynek pieniężny PLN podsumowanie zmian w ACI Diploma, ACI Settlement, ACI Dealer PRMIA Professional Risk Manager AIMS Certified Islamic Banker julian.wasik@bph.pl

Bardziej szczegółowo