NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ"

Transkrypt

1 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ Nr 5/Luty 2013 CIĄŻA 3ZASADY BEZPIECZNEJ CIĄŻY HIV Im wcześniej wiemy o zakażeniu, tym lepiej Suplementacja Warto wzbogacać dietę podczas ciąży In Vitro Skuteczna metoda leczenia niepłodności POŻEGNANIE ZE SPORTEM, PRZYWITANIE MACIERZYŃSTWA Monika Pyrek: Uważam, że rodzice przede wszystkim powinni akceptować marzenia i pragnienia dzieci. FOT. TOMASZ LAZAR

2 2 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ WYZWANIA Zdrowy tryb życia w miesiącach poprzedzających poczęcie, pełne zdrowie obojga przyszłych rodziców, odpowiednie zachowania w trakcie ciąży pozwolą na wyeliminowanie wielu problemów w jej trakcie. Profi laktyka i przygotowanie do ciąży SPIS TREŚCI HIV to nie wyrok str. 3 Potrzeba profi laktyki Sposób na rodzicielstwo str. 4 Historia i rozwój metody in vitro Czas energii str. 5 Wywiad z przyszłą Mamą Moniką Pyrek Zdrowa dieta to nie wszystko str. 7 Jakie zmiany wprowadzić w diecie w trakcie ciąży? ziecko to wielka radość, obowiązek i wyzwania dla rodziców. Ciąża to specyficzny stan fizjologiczny organizmu kobiety, który pozwala na rozwój drugiego organizmu dziecka. Od nas samych w dużej mierze zależy czy ciąża będzie miała przebieg fizjologiczny, czy urodzi się o czasie zdrowe dziecko. Zdrowy tryb życia w miesiącach poprzedzających poczęcie, pełne zdrowie obojga przyszłych rodziców, odpowiednie zachowania w trakcie ciąży pozwolą na wyeliminowanie wielu problemów należy odstawić wszelkie używki, stosować zrównoważoną dietę wzbogacaną w kwas foliowy, utrzymywać sprawność fizyczną, wyleczyć wszelkie schorzenia a jeśli jest to nie możliwe (choroby jak np. cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze) ustabilizować przebieg schorzeń przewlekłych. Od nas samych w dużej mierze zależy czy ciąża będzie miała przebieg fi zjologiczny, czy urodzi się o czasie zdrowe dziecko. Edukcja przyszłych rodziców Przyszli rodzice powinni udać 1 się do lekarza jeśli nie robią regularnych przeglądów i poddać się badaniom i ewentualnemu leczeniu. Badanie lekarskie pozwoli ocenić stan zdrowia w tym np. ocenić ciśnienie krwi. Badanie stomatologiczne i leczenie stanów zapalnych jamy ustnej zębów zmniejsza ryzyko powikłań ciąży. Lekarz zleci wykonanie badań z krwi: podstawowych (lub na zlecenie lekarza rozszerzone) w tym badania w kierunku infekcji toksoplazmoza infekcji wirusowych takich jak wirusowe zapalenia wątroby, cytomegalii, ospy wietrznej. Wyleczenie stanów zapalnych a także przeprowadzenie niektórych ze szczepień powinno nastąpić przed planowaną ciążą ( szczepienia przeciwko różyczce, ospie wietrznej, grypie, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B). Dla przyszłych mam oprócz wymienionych zaleceń należy pamiętać o kontroli i współpracy z lekarzem położnikiem ginekologiem. Badanie ginekologiczne, cyto- logiczne, ultrasonograficzne i badania laboratoryjne mają na celu upewnienie się, że nie ma przeciwwskazań i zagrożeń dla planowanej ciąży. W przypadku zaburzeń miesiączkowania konieczna będzie diagnostyka endokrynologiczna i leczenie stwierdzonych nieprawidłowości. Kluczowa profilaktyka Okres całej ciąży podlega 2 nadzorowi i stosowaniu aktywnej profilaktyki zgodnie z przyjętymi przepisami państwowymi i rekomendacjami towarzystw naukowych. Regularne wizyty kontrolne, badania ultrasonograficzne i laboratoryjneczenie infekcji leją, że zmniejsza się ilość dzieci urodzonych przed terminem porodu, z wadami wrodzonymi, a także minimalizuje się ilość kobiet umierających w trakcie ciąży i narządu rodnego oraz zbilansowana dieta sprawia- porodu. Dr n.med. Tomasz Maciejewski Dyrektor Instytutu Matki i Dziecka Patronat merytoryczny: 5 EDYCJA LUTY 2013 Project Manager: Anna Rajska Tel.: Business Developer: Beata Kaczmarek Managing Director: Adam Jabłoński Treść: Urszula Światłowska Monika Kaszuba Dystrybuowane z: Rzeczpospolita Druk: Presspublica Sp. z o.o Nakład: egzemplarzy Skład: Graphics & Design Studio, Michał Ziółkowski, F o t o g r a fi e :shutterstock.com, istockphoto.com, zasoby własne Kontakt z Mediaplanet: Fax: Mediaplanet jest wiodącym domem wydawniczym na rynku europejskim. Specjalizujemy się w tworzeniu wysokiej jakości publikacji tematycznych w prasie codziennej, online oraz broadcast. Mediaplanet nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam.

3 WYZWANIA NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ HIV TO NIE WYROK 1KROK POTRZEBA PROFILAKTYKI 3 Właściwie leczona kobieta zakażona wirusem HIV może urodzić zdrowe dziecko. Teoretycznie każda ciężarna spośród wielu badań powinna zrobić test w kierunku HIV. Zważywszy na bezpieczeństwo swoje i dziecka. I to bez względu na to, czy już kiedyś takie badanie robiła. Niestety wciąż zdarza się tak, że test w kierunku HIV, mimo że od wielu lat zalecany przez Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS i Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, nie zawsze jest proponowany przez lekarzy ginekologów mówi dr n. med. Justyna Kowalska z Poradni Profilaktyczno-Leczniczej Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie. Również nie wszystkie kobiety o niego proszą. Tymczasem każda świadoma kobieta powinna zrobić test dwukrotnie. Ze względu na występowanie okna serologicznego czyli gdy doszło do zakażenia ale jeszcze w organizmie nie wytworzyły się przeciwciała w czasie ciąży należy test powtórzyć. Najlepiej wykonać go na początku drugiego trymestru, a potem pod koniec ciąży zaleca Justyna Kowalska. Test na HIV powinien także zrobić partner kobiety ciężarnej. Bo to, że o chorobie nie wiemy, nie znaczy, że jej nie ma. POTRZEBA BADAŃ Wykonanie badania w kierunku obecności wirusa HIV odpowiednio wcześnie, może uchronić dziecko przed przeniesieniem wirusa. Niepotrzebna stygmatyzacja Z czego wynika ta niechęć do tego badania? Wszystko przez społeczne napiętnowanie AIDS i chorych na tę chorobę. Jednak wiele osób zapomina, że już nie mówi się o grupach ryzyka, a zakażeniem zagrożona jest każda osoba aktywna seksualnie. Często nie zdajemy sobie sprawy z jeszcze jednej ważnej rzeczy dzięki postępowi medycyny, z HIV można żyć. Na przykład stosowanie leczenia antyretrowirusowego (ARV) zmniejsza ryzyko przeniesienia zakażenia w przypadku kontaktów seksualnych o 96 proc. Co ważne, osoba zakażona może urodzić zdrowe dzieci, pod jednym warunkiem trzeba się leczyć. Jeżeli wykrywamy zakażenie HIV u kobiety w ciąży mamy kilka możliwych interwencji medycznych. Jeżeli kobieta nie wie, że jest zakażona to ryzyko zakażenia dziecka wynosi 30 proc. Dla porównania ryzyko zakażenia podczas kontaktu seksualnego bez zabezpieczenia i zastosowania terapii AVR u osoby zakażonej, wynosi 1-3 proc. przestrzega Justyna Kowalska, i dodaje: Natomiast jeżeli zastosujemy kompleksową interwencję medyczną to ryzyko spada poniżej 1 proc. tłumaczy dr Kowalska. Leczenie specjalistyczne W Polsce jest 18 ośrodków specjalistycznych zajmujących się terapią HIV, a sam test w większych miastach można wykonać w punktach anonimowego testowania bezpłatnie i na hasło. Pacjentka, u której zdiagnozowano zakażenie wirusem HIV powinna jak najszybciej zgłosić się właśnie do specjalistycznej kliniki, która ma doświadczenie w prowadzeniu ciąż osób zakażonych HIV, np. wojewódzki szpital zakaźny w Warszawie. W poradni od razu będzie miała wykonane badania wstępne, podczas których zostanie oceniona jej odporność i ilość wirusa we krwi. Niezależnie od tych parametrów każda zakażona ciężarna od początku drugiego trymestru rozpoczyna leczenie antyretrowirusowe. Czas obalić kolejny mit. Dziś już wiadomo, że leki AVR nie zwiększają częstotliwości wystąpienia wad wrodzonych u dzieci podkreśla Justyna Kowalska. Co więcej, ciąża u kobiety zakażonej wirusem HIV, która ma ogólny stan zdrowia dobry, rozwija się prawidłowo. Byle przed porodem Im wcześniej wiemy o zakażeniu HIV, tym lepiej. Kobiety, które dzięki leczeniu mają niewykrywalny poziom wirusa we krwi mogą rodzić naturalnie. Jednak nie oznacza to, że w końcowej fazie ciąży nie można nic zrobić. W tym roku zgłosiła się do mnie pacjentka w 35 tygodniu ciąży. Okazało się, że u niej choroba jest już dość zaawansowana. Mieliśmy do dyspozycji tylko trzy tygodnie, ale dzięki natychmiastowemu zastosowaniu leków, udało się nam zmniejszyć poziom wirusa z 300 tys. do 400 kopii i doprowadzić do tego, że dziecko urodziło się zdrowe. W naszym ośrodku prowadzimy ponad 20 ciąż rocznie, wszystkie dzieci, pochodzące ze świadomych ciąż kobiet, które znają swój status serologiczny, rodzą się zdrowe mówi Justyna Kowalska. Żyć z HIV Mówiąc o HIV nie można nie wspomnieć o partnerach osób zakażonych. Jak tłumaczy dr Justyna Kowalska, skuteczność profilaktyki i leczenia HIV sprawiła, że coraz częściej osoby zakażone żyją w związkach ze zdrowymi partnerami. Osoby zakażone HIV starają się świadomie o dzieci i borykają się z takimi samymi problemami jak osoby zdrowe. Odmienność stanowi jedynie fakt, że dbają o to, aby starając się o zajście w ciążę nie zarazić partnera podsumowuje dr Kowalska. Dodatek powstał przy współpracy z fi rmą GlaxoSmithKline. Dr n.med. Justyna Kowalska Konsultant w Poradni Profi laktyczno-leczniczej Woj. Szpitala Zakaźnego CZY WIESZ, ŻE... Podczas ciąży należy wykonać wiele badań. Część z nich należy powtarzać systematycznie. Jednym z takich badan jest badanie krwi. Do najczęstszych zaliczamy morfologię krwi, wykonuje się też specjalistyczne badania: test na HIV, na toksoplazmozę, na poziom cukru we krwi i hormonów ciążowych. Prawidłowe wyniki morfologii: HCT (hematokryt): proc. HGB (hemoglobina): 12 14g/100 ml RBC (krwinki czerwone): 4 5 mln w mm 3 WBC (krwinki białe): 4 9 tys. w mm 3 PTL (krwinki płytkowe): tys. w mm 3 CZY WIESZ, ŻE... Problemy z dziąsłami? Można je rozwiązać! 9 na 10 osób dorosłych ma problemy z dziąsłami. Zapalenie dziąseł dotyka także prawie każdej kobiety w okresie ciąży. Przyczyną tych problemów są zmiany hormonalne zachodzące w organizmie i obniżona odporność dziąseł na urazy i zakażenia. System meridol, opracowany przez szwajcarskich specjalistów, składa się z pasty do zębów i bezalkoholowego płynu do płukania jamy ustnej. Zawiera unikalne połączenie aminofluorku i fluorku cynawego, dzięki czemu zatrzymuje aktywność bakterii w pozostałej po szczotkowaniu płytce nazębnej, wzmacnia dziąsła, zmniejsza ich krwawienie oraz chroni zęby przed próchnicą.

4 4 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ Sposób P na rodzicielstwo 1 Pierwsze dziecko z probówki Luiza Brown przyszło na świat w 1978 r, to był początek rewolucji w leczeniu niepłodności. Gdzie ta rewolucja doprowadziła nas dzisiaj i w którym kierunku zmierza, czyli co współczesna medycyna oferuje parom borykającym się z problemem bezpłodności? In vitro na początku było rewolucją. Od ponad 30 lat jest standardową metodą leczenia niepłodności we wszystkich cywilizowanych krajach. W Polsce przez ostatnie lata widzimy zauważalny wzrost popularności i dostępności tej metody. W Łodzi około 20 lat temu urodziło się dziecko poczęte metodą in vitro. Dzięki temu niepłodne pary nie musiały już jeździć, aż do Białegostoku. Obecnie prawie w każdym mieście wojewódzkim jest przynajmniej jeden ośrodek leczenia niepłodności tą metodą. Na świecie wykonuje się około 1 miliona prób leczenia tą metodą w ciągu roku. Liczba zabiegów zapłodnienia pozaustrojowego wzrasta, ponieważ udowodniono, że w większości sytuacji jest to najskuteczniejsza i oczywiście bezpieczna metoda leczenia niepłodności, a dla wielu par in vitro jest jedyną metodą dającą szansę na potomstwo. J 2 Jak pomóc pacjentkom z niską rezerwą jajnikową lub takim, które nie mają własnych prawidłowych komórek jajowych? Kobiety, które nie mogą zajść w ciążę z powodu braku własnych, prawidłowych komórek jajowych mają szansę urodzić dziecko. Możliwość taką daje skorzystanie z banku komórek jajowych. Wówczas do powstania ciąży doprowadzamy używając komórki jajowej dawczyni. Podobnie od wielu dziesięcioleci rozwiązywany jest problem braku plemników u mężczyzny - możemy do procedury in vitro zastosować nasienie dawcy. Jednym z czynników powodujących zwiększenie problemów z zajściem w ciążę jest niestety fakt, że kobiety coraz później planują macierzyństwo. Wraz z wiekiem szansa na ciążę jest coraz mniejsza, a wyniki leczenia coraz słabsze. Przyczynia się to do tego, że coraz częściej korzystamy z banku komórek jajowych. W tym miejscu powinniśmy apelować o nieodkładanie decyzji o macierzyństwie, jeżeli nie ma ku temu absolutnej konieczności. C3 Co zmieniło się jeśli chodzi o metodę in vitro na przestrzeni ostatnich lat? Jak metoda ta wypada na tle innych, szczególnie, jeśli chodzi o skuteczność? Jeżeli pod uwagę bierzemy skuteczność leczenia, to in vitro jest metodą najskuteczniejszą. Należy jednak pamiętać, że inne metody leczenia w niektórych sytuacjach również powinny być stosowane. Jeżeli leczymy zgodnie ze wskazaniami medycznymi, to stosujemy zawsze najskuteczniejszą metodę w danej sytuacji. Obecnie skuteczność in vitro według średniej europejskiej to około 30%. Na przestrzeni ostatnich lat wyniki zmieniły się nieznacznie we wszystkich rozwiniętych krajach. J Na świecie wykonuje się około 1 miliona prób leczenia metodą in vitro w ciągu roku. 4 Jakie są wady i zalety metody in vitro? Do dzisiaj wokół niej urosło wiele mitów, np. ten, że dzieci poczęte metodą in vitro mają problemy ze zdrowiem. Które mity należałoby odkłamać? Dzieci, które zostały poczęte w sposób naturalny po bardzo długim okresie oczekiwania na ciążę lub po leczeniu metodami innymi niż in vitro mają podwyższone ryzyko wad wrodzonych. Czyli obniżona płodność lub niepłodność sama w sobie jest czynnikiem ryzyka nieprawidłowości w ciąży oraz wad wrodzonych u dzieci. Sytuacja jest identyczna po leczeniu metodą in vitro, gdzie ryzyko wystąpienia wady wrodzonej jest również większe niż w populacji ludzi płodnych. To problemy powodujące niepłodność są czynnikiem ryzyka nieprawidłowości, a nie metody leczenia niepłodności. In vitro podobnie jak inne metody leczenia In vitro w większości sytuacji jest najskuteczniejszą metodą leczenia niepłodności. jest bezpieczne. Zostało to wielokrotnie potwierdzone badaniami analizującymi rejestry narodowe w Skandynawii i USA. Osoby wypowiadające tezy, że in vitro jest przyczyną problemów źle interpretują dane medyczne i w ten sposób świadomie lub nie wprowadzają ludzi w błąd. C5 Czy to prawda, że techniki sztucznego zapłodnienia nie tylko torują drogę do macierzyństwa osobom bezdzietnym, ale dzięki nim otwierają się też nowe możliwości związane np. z badaniem embrionów pod kątem wad genetycznych? Tak, jest to możliwe. Niestety dzisiaj możliwości diagnostyki przedimplantacyjnej są bardzo ograniczone. Tą metodą możemy pomóc tylko nielicznym parom. Jest to grupa pacjentów, których potomstwo mogłoby być chore na rzadką chorobę genetyczną. Dzięki możliwości pobrania pojedynczych komórek z kilkudniowego zarodka możemy zbadać go pod kątem występowania wad genetycznych jeszcze przed umieszczeniem go w macicy kobiety. Pozwala to na przeniesienie do macicy zdrowego zarodka. Dzięki temu nie dochodzi do ciąży, którą potem trzeba przerwać. Zresztą zgodnie z obowiązującym prawem. C6 Czy pomijając całą dyskusję etyczną związaną z in vitro, i opierając się jedynie na argumentach naukowych uważa pan, że ta właśnie metoda powinna być refundowana przez państwo? In vitro w większości sytuacji jest najskuteczniejszą metodą leczenia niepłodności. Nasze państwo od lat refunduje metody, które nie mają udowodnionej skuteczności w leczeniu niepłodności lub ta skuteczność jest bardzo niska. Poprzez to leczenie niepłodności w naszym kraju jest dla budżetu bardzo drogie. W innych krajach od kilku lat widać tendencje do ograniczania refundacji innych metod leczenia niepłodności na korzyść in vitro. Refundacja tej metody jest korzystna dla wszystkich. Niepłodne pary szybciej mogą doczekać się upragnionego potomka. Państwo ma korzyść ponieważ leczenie jest krótsze, dużo skuteczniejsze i przez to tańsze. Dodatkowo skuteczniej walczymy z tzw. niżem demograficznym. PROFIL Dr n. med. Michał Radwan Starszy Specjalista Embriologii Klinicznej Certyfikowany przez Europejskie Towarzystwo Rozrodu Człowieka i Embriologii ESHRE

5 SYLWETKA NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ Chociaż pożegnała się ze sportową karierą jej życiu nie brakuje intensywności. Od stycznia pracuje w porannym Studiu Bałtyk w zespole Radia Szczecin, przygotowuje się też do nowej życiowej roli w czerwcu zostanie mamą. Monika Pyrek otwiera całkiem nowy rozdział życia, któremu zapewne nie zabraknie adrenaliny. 5 CZAS ENERGII Monika Pyrek 69-krotna rekordzistka Polski w skoku o tyczce, wielokrotna Mistrzyni Polski, obecna w czołówce światowej nieprzerwanie od 2000 roku, jedna z sześciu kobiet, które zdobywały dla Polski medale Mistrzostw Świata. Sport wymaga poświęceń, to 1 zwykle długie treningi, wyjazdy, napięty kalendarz... nie brakuje Pani tej intensywności na sportowej emeryturze? Teraz bywa nawet intensywniej, ale ta intensywność jest inna, bo zmienił się charakter pracy i towarzyszą temu nowe doświadczenia. Są emocje, ale mniej znane i pewnie zajmie mi chwilę czasu zanim przyzwyczaję się do nowego rytmu pracy i życia. Decyzję o odejściu ze sportu 2 chciała Pani podjąć na najważniejszej sportowej imprezie i tak też się stało, czy cała Pani kariera przebiegała według określonego planu? W sporcie o spontaniczności nie może być mowy, bo wyznacza konkretny cykl działania. Cieszę się, że udało mi się zaplanować koniec kariery, bo nie zawsze udaje się to sportowcom, czasem odwlekają to w nieskończoność, co zwykle nie wychodzi im na dobre finansowo, a czasem też odbija się negatywnie na psychice. Marzyłam o tym, żeby skończyć karierę będąc na wysokim poziomie sportowym, to że zakwalifikowałam się na czwarte igrzyska w moim życiu uważam za duże osiągnięcie. Zawsze powtarzałam sobie, że moją największą nagrodą na zakończenie przygody ze sportem będzie możliwość spojrzenia wstecz z uśmiechem na twarzy i wspomnieniem przepięknej kariery życiowej. Nie ze względu na same osiągnięcia, tylko na to, co przeżyłam, jakich ludzi poznałam i emocje, których doświadczyłam. Cieszę się, że to mam, że mogę się uśmiechnąć i dalej zmierzyć z nowymi wyzwaniami tym całym bagażem doświadczeń które dał mi sport. W czerwcu zostanie Pani mamą, 3 jak ciąża zmieniła Pani dotychczasowe życie? Zmieniła, ale nie do końca. Oczywiście nie ma mowy o tak intensywnym wysiłku jaki towarzyszył mi do tej pory. Na początku czułam się źle, teraz jest ten fajny czas, kiedy mam dużo energii i chęci do działania. Przyznam, że pierwsze objawy tycia były dla mnie trudne, pewnie każdy sportowiec tak to przechodzi. Na początku baliśmy się z mężem, że dzieje się coś niedobrego z moim organizmem, bo miałam klasyczne objawy, tymczasem dwa testy ciążowe nie potwierdzały ciąży. Pomyślałam, że tyję, ponieważ nie trenuję już od dwóch miesięcy, wniosek był taki, że muszę zabrać się za siebie. Pamiętam, że godzinę przed wyjściem na wizytę do ginekologa kupiłam nawet stepper przez internet. Lekarz potwierdził ciążę, kiedy byłam już w ósmym tygodniu. Jaką mamą chciałaby Pani być? 4 Trudne pytanie, bo dopóki się nią nie zostanie można snuć co najwyżej marzenia, jak to będzie wyglądać. Z reguły chcemy być lepsi niż nasi rodzice byli dla nas, ale to strasznie trudne zadanie. Pierwsze lata są zdecydowanie łatwiejsze, kiedy w grę wchodzi prawdziwe wychowanie jest trudniej. Zapewne będę dość ostrą mamą z zasadami, bo tak staram się postępować, ale śmialiśmy się z mężem, że tata jako człowiek do rany przyłóż będzie łagodził moje nakazy i zakazy. A jeśli córka lub syn pomyśli 5 o sportowej karierze? Uważam, że rodzice przede wszystkim powinni akceptować marzenia i pragnienia dzieci. Jeśli tak się stanie pomogę w organizacji, ale na pewno nie będę przymuszać do pójścia w ślady rodziców, bo wiem, że bycie profesjonalnym sportowcem, to ciężki kawałek chleba. Wiem, że na pewno będę szukać dla nas różnych aktywności, bo chciałabym, żeby ruch w jakiejkolwiek formie był obecny w naszym życiu i to na dość wysokim poziomie. Nowym doświadczeniem jest 6 praca w Radiu Szczecin, jak odnajduje się Pani w tej radiowej rzeczywistości? Ciągnie Panią w stronę dziennikarstwa? Do bycia dziennikarką jeszcze mi daleko, uczę się na razie bycia prezenterką, bo prowadzenie poranków w radiu jest specyficznym typem pracy. Nie nazywam tego wielkim dziennikarstwem, ale dla mnie to i tak duże wyzwanie. Dotychczas w wywiadach występowałam po drugiej stronie, byłam ekspertem w swojej dziedzinie. Teraz ważne jest codzienne przygotowanie, wybieram 8-10 tematów i muszę zdobyć z nich konkretną wiedzę, na razie zajmuje mi to sporo czasu, ale to bardzo podobna adrenalina jak w przypadku sportu. Wiem, że jestem na antenie i mam 1-2 minuty na opowiedzenie o czymś, podobny stres jest w czasie startów, kiedy mam minutę na oddanie skoku i muszę zrobić to dobrze. Kiedy wszystko się udaje jest satysfakcja. FOT. TOMASZ LAZAR

6 6 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ WYZWANIA Korzystajmy z dóbr natury Karmienie piersią wzmacnia odporność niemowlaka, a skład mleka dostosowuje się do jego potrzeb. leko matki to najlepszy pokarm dla dziecka. Truizm? Być może, ale warto to powtarzać. Bo pokarm naturalny, nie dość, że jest pełnowartościowy, ma idealną temperaturę i rośnie wraz z dzieckiem (skład mleka zmienia się w miarę rozwoju dziecka), to jeszcze zabezpiecza przed infekcjami. Za pomocą swojego pokarmu, matka przekazuje dziecku przeciwciała do walki, m.in. z wirusami, bakteriami i grzybami. I co ważne, są one zgodne z aktualnymi potrzebami niemowlaka. Warto też wspomnieć, że mleko matki nie tylko uczula, ale też chroni przed alergiami. Karmienie dziecka Specjaliści zalecają karmienie wyłącznie piersią przez pierwszych sześć miesięcy życia dziecka, a potem do ukończenia pierwszego roku wraz z wprowadzaniem nowych pokarmów (kleiku ryżowego, warzyw, mięsa, żółtka itp.). Obecnie karmi się dziecko na żądanie w praktyce oznacza to, że na początku nie ma stałych pór posiłków (z biegiem miesięcy pojawiają się mimochodem ) wszystko zależy od apetytu i potrzeb dziecka. Jednak lekarze zalecają, aby przerwy między posiłkami nie przekraczały 3 godzin. Dieta ciężarnej Choć karmienie piersią kojarzy się z wieloma wyrzeczeniami, to w rzeczywistości poza niektórymi produktami (np. truskawki, cytrusy, czekolada) kobieta karmiąca może jeść to samo, co w ciąży. Oczywiście inaczej sytuacja wygląda gdy podejrzewa się u dziecka alergię wtedy konieczne jest zastosowanie diety eliminacyjnej ustalonej przez pediatrę lub alergologa. Jednak zalety karmienia piersią w pełni rekompensują niedogodności. Bo zyskuje nie tylko dziecko, ale i matka. Po pierwsze podczas karmienia naturalnego umacnia się więź z dzieckiem, po wtóre kobiety karmiące naturalnie rzadziej chorują na nowotwory piersi i jajników oraz osteoporozę. Regularne karmienie zwiększa produkcję prolaktyny hormonu wpływającego na dobry nastrój karmiącej kobiety i pozwala szybciej odzyskać figurę. I jeszcze jedno względy ekonomiczne i praktyczne. Mleko matki nic ni kosztuje i zawsze jest pod ręką bez konieczności przygotowywania, sterylizowania i podgrzewania. Aby ciąża PRAWIDŁOWA SUPLEMENTACJA rozwijała się prawidłowo Ciąża to dodatkowe obciążenie dla organizmu i okres wzmożonego zapotrzebowania na witaminy i minerały. Dlatego tak ważne w tym okresie jest właściwe odżywianie. Idealna dieta w ciąży powinna odpowiadać na wszystkie potrzeby organizmu zarówno matki, jak i dziecka. Jednak zdarza się, że sama dieta nie wystarcza. W takiej sytuacji można sięgnąć po suplementy wspierające prawidłowy rozwój ciąży. Zalecane suplementy Jednym z najważniejszych składników bardzo potrzebnych w okresie ciąży jest kwas foliowy. Jego przyjmowanie zmniejsza ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej u płodu. Dlatego wraz z decyzją o podjęciu starań o dziecko należy wzbogacić dietę o warzywa bogate w kwas foliowy, np. szpinak, sałatę oraz zacząć przyjmować suplementy diety zawierające tę substancję (zalecana dawka to 0,4 mg na dobę). Suplementację kwasu foliowego należy kontynuować do końca pierwszego trymestru. Równie ważne w diecie ciężarnej są wapń i fosfor. To one są odpowiedzialne za prawidłowe budowanie kości i zębów u dziecka, a (zalecana dawka to 1000 mg na dobę) niedobór wapnia u kobiety może spowodować, że płód będzie czerpał tę substancję z kości matki. Dla rozwoju układu szkieletowego dziecka ważna jest również witamina D, której, ze względu na klimat, często mamy za mało. W okresie ciąży wzrasta też zapotrzebowanie na żelazo (zalecana dawka to do 27 mg na 2KROK dobę). Należy pamiętać, że ludzki organizm nie jest w stanie sam wyprodukować żelaza, a pierwiastek ten jest niezbędny w procesie dostarczania tlenu do organizmu. Gdy jest go za mało w organizmie może dojść do anemii dlatego jeżeli pojawią się jej pierwsze objawy zawroty głowy, bladość skóry, wyczerpanie czy palpitacje serca należy skonsultować się z lekarzem. Warto też zwrócić uwagę aby dostarczyć organizmowi odpowiednią ilość cynku, magnezu i witamin z grupy B. Zbilansowana dieta Jednak trzeba pamiętać, że nie tylko niedobór składników odżywczych, ale też ich nadmiar. Często zapominamy, że za pomocą zdrowej diety możemy dostarczyć organizmowi większość potrzebnych składników odżywczych, dlatego wprowadzenie suplementów diety należy konsultować z lekarzem prowadzącym ciążę.

7 NOWOŚCI NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ 3KROK 7 UZUPEŁNIAJ DIETĘ Zdrowa dieta to nie wszystko Pytanie: Jak wzbogacić dietę podczas ciąży, by zapewnić mamie i dziecku zdrowie i dobre samopoczucie? Odpowiedź: Zróżnicowaną dietę warto uzupełnić specjalnymi suplementami dla kobiet ciężarnych. uplementy diety to środki spożywcze, które uzupełniają niedobory witamin, składników mineralnych oraz substancji mających działanie odżywcze. Po suplementy diety chętnie sięgają kobiety oczekujące dziecka i karmiące piersią. Nudności, brak apetytu czy niechęć do pewnych potraw to jeden z powodów wspierania organizmu suplementami. Wszystko po to, aby przyszła mama dobrze się czuła a jej dziecko prawidłowo się rozwijało. FAKTY Czy wiesz, że... Bez porozumienia z lekarzem z suplementów diety nie powinny korzystać kobiety z chorobami metabolicznymi, np. fenyloketonurią czy mające skłonności do tworzenia się kamieni nerkowych. Niedobór składników odżywczych w diecie może być przyczyną anemii, próchnicy zębów, obniżonej odporności czy wreszcie niedowagi dziecka. Kwas foliowy otrzymuje się syntetycznie, bo nie występuje w przyrodzie. Budową i działaniem przypomina foliany znajdujących się w żywności. Największe ilości dostarczają zielone warzywa (np. brokuły, szpinak), rośliny strączkowe (groch, fasola). Większość folianów ginie w trakcie w wysokiej temperaturze, dlatego trzeba je krótko gotować. Nowym suplementem jest matafolina - biologicznie dostępna formą kwasu foliowego. Jest gotowa do bezpośredniego wykorzystania przez organizm i lepiej przyswajana niż kwas foliowy. Złoty standard Standardem już stało się przyjmowanie przez kobiety, jeszcze przed zajściem w ciążę, kwasu foliowego. Związek ten zapobiega rozwojowi wady cewy nerwowej, a więc urodzeniu dziecka z poważną wadą rozwojową. Przyszła mama powinna zażywać kwas foliowy co najmniej miesiąc przed zajściem w ciążę i później do jej końca, bo w drugim i trzecim trymestrze chroni on kobietę przed anemią. Dzienna dawka 0,4 mg kwasu zmniejsza o ponad 70 proc. ryzyko urodzenia dziecka z wadą wrodzoną. Warto wiedzieć, że gdy brakuje witaminy B9, czyli właśnie kwasu foliowego, może dojść do niedorozwoju łożyska i poronienia. Dostarczanie wystarczających ilości substancji odżywczych jest ważnym warunkiem dobrego samopoczucia w trakcie ciąży i prawidłowego rozwoju dziecka. W trosce o mózg i oczy Dla prawidłowego rozwoju mózgu i wzroku dziecka niezwykłe znaczenie ma DHA jeden z wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Związek ten występuje w tłustych rybach morskich, ale jadamy je dość rzadko. Dlatego wczesna suplementacja (od 13. tygodnia ciąży) pomaga zgromadzić odpowiednie zapasy kwasu potrzebne na drugą połowę ciąży i okres karmienia. Organizm dziecka nie jest w stanie sam wytwarzać nienasyconych kwasów tłuszczowych, dlatego musi ich dostarczyć mama najpierw przez łożysko, a następnie karmiąc je piersią. Dzienna dawka DHA w ciąży i karmienia piersią to przynajmniej 200 mg. Czego jeszcze potrzebujesz Nie tylko podczas ciąży, ale również w okresie karmienia dziecko jest zaopatrywane w składniki odżywcze przez organizm mamy. Dlatego jej dieta musi być urozmaicona. Ale sama dieta nie zawsze wystarcza. Dlatego warto przyjmować wieloskładnikowe suplementy diety. Ważnym składnikiem są witaminy z grupy B, które pomagają w przemianie węglowodanów i białek, a także w procesie tworzenia się krwi oraz budowie układu nerwowego. Witamina C bierze udział w tworzeniu tkanki łącznej, wzmacnia naturalną odporność organizmu i poprawia wchłanianie żelaza. Witamina E chroni komórki i tkanki ciała. Biotyna jest ważna dla zdrowej cery, włosów i paznokci. Jod pełni ważną rolę w procesie rozwoju zarówno fizycznego, jak i umysłowego. Kompletna w 1

8 Jest jedna miłość, która nie liczy na wzajemność, nie szczędzi ofiar, płacze a przebacza, odepchnięta wraca to miłość macierzyńska. Józef Ignacy Kraszewski

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 25 czerwiec 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 25 czerwiec 2016 CIĄŻA I KARMIENIE PIERSIĄ > Model : 4075211 Producent : MERCK KGAA FEMINATAL N - Podwójne zdrowie dziecka i mamy Zestaw witamin i minerałów dla kobiet w ciąży i karmiących piersią - najczęściej stosowany

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa 29 października 2012

Konferencja prasowa 29 października 2012 Konferencja prasowa 29 października 2012 Konferencja prasowa 29 października 2012 NAGRODA NOBLA ROBERT GEOFFREY EDWARDS 2010 Nagroda Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii Twórca metody invitro, Laureat

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

1 Proces zapłodnienia 15 Kobiecy cykl miesiączkowy 15 Spermatogeneza 20 Zapłodnienie 22. Kiedy należy zwrócić się o pomoc do lekarza?

1 Proces zapłodnienia 15 Kobiecy cykl miesiączkowy 15 Spermatogeneza 20 Zapłodnienie 22. Kiedy należy zwrócić się o pomoc do lekarza? SPIS TREŚCI Wstęp 10 1 Proces zapłodnienia 15 Kobiecy cykl miesiączkowy 15 Spermatogeneza 20 Zapłodnienie 22 Zagnieżdżenie 23 Prawdopodobieństwo zajścia w ciążę 23 Kiedy należy zwrócić się o pomoc do lekarza?

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Jeżeli chorujesz na wirusowe zapalenie wątroby typu B i jesteś w ciąży, planujesz ciążę, właśnie urodziłaś, albo masz już dzieci, ta ulotka dostarczy

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności

Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności Polskie Towarzystwo Ginekologiczne Polskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu 2012 Polskie Towarzystwo Ginekologiczne i Polskie Towarzystwo Medycyny

Bardziej szczegółowo

To warto wiedzieć o HIV

To warto wiedzieć o HIV Opracowanie: dr n. med. Dorota Rogowska-Szadkowska Projekt graficzny: heroldart.com To warto wiedzieć o HIV Warszawa 2015 ISBN 978-83-87068-57-8 Egzemplarz bezpłatny sfinansowany przez Krajowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RZĄDOWY* Klinika Leczenia Niepłodności INVICTA ZGŁOSZENIE DO PROGRAMU

PROGRAM RZĄDOWY* Klinika Leczenia Niepłodności INVICTA ZGŁOSZENIE DO PROGRAMU 1 ZGŁOSZENIE DO PROGRAMU Żeby wziąć udział w zdrowotnym programie Leczenie Niepłodności Metodą Zapłodnienia Pozaustrojowego, po jego rozpoczęciu 1 lipca br., para powinna osobiście zgłosić się do Kliniki

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia

Kategoria żywności, środek spożywczy lub składnik żywności. Warunki dla stosowania oświadczenia Kategoria, WITAMINY VITAMINS 1 Wiatminy ogólnie Vitamins, in general - witaminy pomagają w rozwoju wszystkich struktur organizmu; - witaminy pomagają zachować silny organizm; - witaminy są niezbędne dla

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę!

Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę! Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę! Cukrzyca logo -międzynarodowy symbol walki z cukrzycą Tło slajdów: http://www.scitecnutrition.com/pl/catalog/guide_to_vitamins/images/guide_to_vitamins-07.jpg?v=2

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE Dietetyka Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

ZGODA NA ZASTOSOWANIE TECHNIK WSPOMAGANEGO ROZRODU - INSEMINACJA DOMACICZNA

ZGODA NA ZASTOSOWANIE TECHNIK WSPOMAGANEGO ROZRODU - INSEMINACJA DOMACICZNA ZGODA NA ZASTOSOWANIE TECHNIK WSPOMAGANEGO ROZRODU - INSEMINACJA DOMACICZNA My imię i nazwisko imię i nazwisko PESEL: PESEL:... kod pocztowy i pełny adres zamieszkania pozostający w związku małżeńskim

Bardziej szczegółowo

1 GRUDNIA 2015R. Światowy Dzień Walki z AIDS

1 GRUDNIA 2015R. Światowy Dzień Walki z AIDS 1 GRUDNIA 2015R. Światowy Dzień Walki z AIDS O AIDS zaczęło być głośno w latach 80. Przede wszystkim dzięki działalności środowisk gejowskich w Stanach Zjednoczonych, które jako pierwsze padły ofiarą epidemii.

Bardziej szczegółowo

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Doktorze Zdrówko, co to znaczy być zdrowym? Być zdrowym, to nie tylko nie chorować, ale też czuć się dobrze, być radosnym i sprawnym fizycznie. Czy wiesz, co pomaga

Bardziej szczegółowo

Jeśli myślisz. o posiadaniu dziecka po przebytej chorobie nowotworowej, chcemy przekazać Ci potrzebne informacje, które pomogą spełnić to marzenie.

Jeśli myślisz. o posiadaniu dziecka po przebytej chorobie nowotworowej, chcemy przekazać Ci potrzebne informacje, które pomogą spełnić to marzenie. Wstęp Dzięki postępowi medycyny coraz większej liczbie pacjentów udaje się pokonać choroby onkologiczne. W grupie tych pacjentów są również osoby młode, w wieku rozrodczym, które pragną mieć dzieci po

Bardziej szczegółowo

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa NIE DAJ SZANSY! AIDS AIDS (AcquiredImmune DeficiencySyndrome) to zespół nabytego niedoboru odporności -nieuleczalna choroba, która niszczy siły samoobronne organizmu. HIV HIV (HumanImmunodeficiencyVirus)

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 wersja robocza Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 Pomysłodawcy: Komisja Zdrowia, Opieki Społecznej i Profilaktyki Rady Gminy Izabelin Autor: Anita Mamczur 1 I. Opis problemu zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS 1 grudnia - Światowy Dzień AIDS HIV to ludzki wirus upośledzenia (niedoboru) odporności. Może wywołać zespół nabytego upośledzenia odporności AIDS. Ze względu na skalę zakażeń i tempo rozprzestrzeniania

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

Prawdy i mity zachodzenia w ciążę

Prawdy i mity zachodzenia w ciążę Prawdy i mity zachodzenia w ciążę W kolorowych czasopismach można przeczytać wiele porad dotyczących zarówno planowania dziecka, jak i samej ciąży, jednak duża część tych informacji nie jest oparta na

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka próchnicy u kobiet ciężarnych zalecenia dla lekarzy stomatologów

Profilaktyka próchnicy u kobiet ciężarnych zalecenia dla lekarzy stomatologów Profilaktyka próchnicy u kobiet ciężarnych zalecenia dla lekarzy stomatologów W 2014 roku, z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej i firmy Colgate powołany został Polski Oddział Sojuszu

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

Standardy prowadzenia ciąży

Standardy prowadzenia ciąży Standardy prowadzenia ciąży Gdańsk 2015 Redaktor prowadzący: Olga Strzelec Redakcja: Joanna Fiuk, Olga Strzelec Korekta: Joanna Fiuk, Olga Strzelec Projekt okładki: Andrzej Owsiany Skład: Iwona Łytkowska

Bardziej szczegółowo

Krytyczne okresy rozwoju narządów

Krytyczne okresy rozwoju narządów Krytyczne okresy rozwoju narządów Okres zygoty Okres zarodkowy (w tygodniach) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 cewa nerwowa (WCN) serce (wady serca) kończyny górne nerki kończyny dolne warga górna podniebienie

Bardziej szczegółowo

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010 Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010 1. Leczeniem powinni być objęci chorzy z ostrym, przewlekłym zapaleniem wątroby oraz wyrównaną

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia?

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? A. Jarosz Woda głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia stanowi 50 80 %masy ciała zasoby wodne organizmu muszą być stale

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RZĄDOWY* Klinika Leczenia Niepłodności INVICTA ZGŁOSZENIE DO PROGRAMU

PROGRAM RZĄDOWY* Klinika Leczenia Niepłodności INVICTA ZGŁOSZENIE DO PROGRAMU 1 ZGŁOSZENIE DO PROGRAMU Żeby wziąć udział w zdrowotnym programie Leczenie Niepłodności Metodą Zapłodnienia Pozaustrojowego, po jego rozpoczęciu 1 lipca br., para (kobieta i mężczyzna) powinna osobiście

Bardziej szczegółowo

Dlaczego karmienie piersią jest najlepsze?

Dlaczego karmienie piersią jest najlepsze? Dlaczego karmienie piersią jest najlepsze? Mleko kobiece jest doskonałym, naturalnym pożywieniem, zapewniającym Twojemu dziecku najlepszy start w życie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca karmienie

Bardziej szczegółowo

Próchnica zębów. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku

Próchnica zębów. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku Rodzaje zębów Zęby (łac. dens ząb, l.mn. dentes) złożone, twarde twory anatomiczne w jamie ustnej. Stanowią element układu trawienia i służą do rozdrabniania

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Przypada w dniu 17 maja każdego roku Warszawa, 2013 HIV- ludzki wirus niedoboru odporności powoduje AIDS- zespół nabytego niedoboru odporności Z kart historii

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA DO LABORATORIUM

WYCIECZKA DO LABORATORIUM WYCIECZKA DO LABORATORIUM W ramach projektu e-szkoła udaliśmy się do laboratorium w Krotoszynie na ul. Bolewskiego Mieliśmy okazję przeprowadzić wywiad z kierowniczką laboratorium Panią Hanną Czubak Oprowadzała

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 2 października 201 r. Poz. 118 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 października 201 r. w sprawie wymagań zdrowotnych dla kandydata na dawcę

Bardziej szczegółowo

Kampania edukacyjna Jeden test. Dwa życia. Zrób test na HIV. Dla siebie i swojego dziecka

Kampania edukacyjna Jeden test. Dwa życia. Zrób test na HIV. Dla siebie i swojego dziecka Kampania edukacyjna Jeden test. Dwa życia. Zrób test na HIV. Dla siebie i swojego dziecka Krajowe Centrum ds. AIDS, agenda Ministra Zdrowia, 20 listopada 2014 r. rozpoczyna ogólnopolską kampanię edukacyjną

Bardziej szczegółowo

Ciąża i dzieci to też możliwe jeśli żyjesz z HIV. Informacje dla kobiet zakażonych HIV oraz osób zainteresowanych tym tematem

Ciąża i dzieci to też możliwe jeśli żyjesz z HIV. Informacje dla kobiet zakażonych HIV oraz osób zainteresowanych tym tematem Ciąża i dzieci to też możliwe jeśli żyjesz z HIV Informacje dla kobiet zakażonych HIV oraz osób zainteresowanych tym tematem Jakie zadanie ma spełnić ta publikacja? 5 Pytanie za pytaniem 6 Poczęcie 9 W

Bardziej szczegółowo

Lista rzeczy, które należy sprawdzić przepisując Isoderm ( ) (Kursywą przedstawione są informacje dotyczące wyłącznie kobiet)

Lista rzeczy, które należy sprawdzić przepisując Isoderm ( ) (Kursywą przedstawione są informacje dotyczące wyłącznie kobiet) Broszura dokumentacyjna z wykazem czynności kontrolnych opracowana na podstawie zaleceń Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych dla produktu leczniczego Isoderm

Bardziej szczegółowo

Zdrowo jem - więcej wiem

Zdrowo jem - więcej wiem Zdrowo jem - więcej wiem Co to znaczy być zdrowym??? Być zdrowym: 1. nie chorować, 2. czuć się dobrze, 3. być radosnym, 4. być sprawnym fizycznie. Prawidłowe odżywianie! Jeśli właściwie się odżywiamy,

Bardziej szczegółowo

Badania po poronieniu

Badania po poronieniu Badania po poronieniu TWOJE SZANSE NA DZIECKO PRZYCZYNY PORONIENIA Genetyczne Powodują około 70% poronień. Są one spowodowane aberracjami chromosomowymi, czyli nieprawidłowościami materiału genetycznego

Bardziej szczegółowo

WITAMINY I MINERAŁY DLA OSÓB DIALIZOWANYCH

WITAMINY I MINERAŁY DLA OSÓB DIALIZOWANYCH Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego WITAMINY I MINERAŁY DLA OSÓB DIALIZOWANYCH Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany w oparciu o doniesienia naukowe oraz przyjęte

Bardziej szczegółowo

HI H V? AI A DS D? J.Kadowska 2006

HI H V? AI A DS D? J.Kadowska 2006 W Ŝyciu jak w tańcu kaŝdy krok ma znaczenie. HIV? AIDS? J.Kadowska 2006 HIV? To ludzki wirus upośledzenia odporności AIDS? To zespół nabytego upośledzenia odporności to końcowy etap zakażenia wirusem HIV

Bardziej szczegółowo

Osteosanum (Vision) suplement diety

Osteosanum (Vision) suplement diety Preparaty For Life VISION ziołowe Osteosanum (Vision) suplement diety Nutrimax+ (Vision) suplement diety Passilat (Vision) suplement diety Osteosanum (Vision) suplement diety Powiększ zdjęcie Cena za 144.00

Bardziej szczegółowo

Uchroń się przed HIV/AIDS

Uchroń się przed HIV/AIDS Uchroń się przed HIV/AIDS Dlaczego wiedza na temat HIV/AIDS jest tak ważna? HIV i AIDS zabiły już miliony ludzi na świecie. Na HIV nie ma lekarstwa. Każdy, kto nie wie jak się ustrzec przed HIV, może się

Bardziej szczegółowo

1. Informacje nt. matki

1. Informacje nt. matki Zwracamy się z uprzejmą prośbą o wypełnienie anonimowej ankiety, dotyczącej stanu zdrowia i rozwoju psychomotorycznego Państwa dziecka. Jesteśmy pierwszym ośrodkiem leczenia niepłodności w Polsce, wprowadzającym

Bardziej szczegółowo

Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę

Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę Mam tyle marzeń co zrobić, aby je ochronić? Wszystko, co mogę. Marzenia są po to,

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Hcv HCV to wirus zapalenia wątroby typu C EPIDEMIOLOGIA Wg danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, uznawanych

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

5 porcji warzyw, owoców lub soku

5 porcji warzyw, owoców lub soku KONFERENCJA PRASOWA 5 porcji warzyw, owoców lub soku Witamy serdecznie! Warszawa, 6 marca 2012 r. Dziś zadbaj o zdrowie, byś nie musiał o nim marzyć, gdy będziesz w niemocy (Pliniusz Starszy) Postaramy

Bardziej szczegółowo

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności.

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Zdrowy tryb życia Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Wyróżnia się: Zdrowie fizyczne prawidłowe funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

II. INFORMACJE O RODZICACH/OPIEKUNACH Rodzina: pełna/niepełna: w trakcie rozwodu/w separacji/rodzic samotnie wychowujący dziecko/inne:...

II. INFORMACJE O RODZICACH/OPIEKUNACH Rodzina: pełna/niepełna: w trakcie rozwodu/w separacji/rodzic samotnie wychowujący dziecko/inne:... Pieczątka Żłobka Data wpływu... KWESTIONARIUSZ O PRZYJĘCIE DZIECKA DO ŻŁOBKA (Kartę wypełniają rodzice lub prawni opiekunowie) Prosimy o wypełnienie kwestionariusza. Uzyskane informacje zostaną wykorzystane

Bardziej szczegółowo

SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ. Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech!

SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ. Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech! SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech! Znaczenie opieki stomatologicznej Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej 12 września Zęby mają wpływ na: Rozdrabnianie pokarmu Poprawność

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2016 Kilka słów o historii Każdego roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wybiera temat przewodni Światowego Dnia Zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Nagroda Nobla w dziedzinie Fizjologii i Medcyny 2010 Człowiek należy do gatunku

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk?

Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk? Żywienie w sporcie, czyli po co mojemu dziecku dietetyk? Podczas intensywnego treningu organizm produkuje energię znacznie szybciej, niż wówczas, gdy aktywność jest mała. W trakcie ćwiczeń serce bije częściej,

Bardziej szczegółowo

ZGODA NA WYKONANIE ZABIEGU WSPOMAGANEGO ROZRODU Z OOCYTÓW DAWCY (KOMÓREK JAJOWYCH) Nr..

ZGODA NA WYKONANIE ZABIEGU WSPOMAGANEGO ROZRODU Z OOCYTÓW DAWCY (KOMÓREK JAJOWYCH) Nr.. Centrum Leczenia Niepłodności Grupa Medyczna PARENS Klinika Zdrówko s.c. Iwona Adamczak, Rafał Adamczak Al. Adama Mickiewicza 23, 86-032 Niemcz tel.52 375-25-07 www. klinika-zdrowko.pl ZGODA NA WYKONA

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

Ulotka informacyjna. Witamina K Informacje dla rodziców. Wersja 2

Ulotka informacyjna. Witamina K Informacje dla rodziców. Wersja 2 Ulotka informacyjna Witamina K Informacje dla rodziców Wersja 2 Czym jest witamina K? Witamina K jest witaminą naturalnie występującą w produktach spożywczych, szczególnie w wątrobie i niektórych warzywach.

Bardziej szczegółowo

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE Czym jest cellulit? cellulit= skórka pomarańczowa = nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, wody i produktów przemiany materii w tkankach skóry, widoczne wgłębienia i guzkowatość skóry, występująca

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Bioterra zdrowie i uroda. Rodzice marzą o tym, aby ich dzieci były zdrowe. Dorosłe dzieci dbają o zdrowie rodziców. Zakochani o kochanych.

Bioterra zdrowie i uroda. Rodzice marzą o tym, aby ich dzieci były zdrowe. Dorosłe dzieci dbają o zdrowie rodziców. Zakochani o kochanych. Bioterra zdrowie i uroda Rodzice marzą o tym, aby ich dzieci były zdrowe. Dorosłe dzieci dbają o zdrowie rodziców. Zakochani o kochanych. Każdy człowiek marzy o zdrowiu i urodzie. Pragnienie to nie zależy

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik.

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Panie Adamie, test przesiewowy i test potwierdzenia wykazały, że jest pan zakażony wirusem HIV. MAM AIDS??! Wiemy teraz, że jest

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE PIRAMIDY EGIPSKIE Piramidy to budowle, które przetrwały tysiące lat. Najbardziej trwała była ich podstawa, czyli część zbudowana na ziemi. PIRAMIDA ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie.

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. HIV nie śpi W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. Paulina Karska kl. 2GB -1- Strona 1 z 8 Spis treści : 1. Wstęp- ogólnie

Bardziej szczegółowo

NIEMOWLĘ- JAK OCENIĆ ŻYWIENIE?

NIEMOWLĘ- JAK OCENIĆ ŻYWIENIE? NIEMOWLĘ- JAK OCENIĆ ŻYWIENIE? Klinika Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa MGR INŻ. MAŁGORZATA MATUSZCZYK ILE ML MLEKA POWINNO

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka 10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka Krok pierwszy - pełnowartościowa dieta Drogi Rodzicu, prawidłowo dobrana dieta jest podstawowym czynnikiem, który pomoże w zapobieganiu chorobom. Konieczne jest

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA Wartość odżywcza Żywność z tej grupy należy do grupy produktów białkowych. Białko mięsa, ryb i jaj charakteryzuje sie dużą wartością

Bardziej szczegółowo

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47 Spis treści Przedmowa... 9 1. Ustalanie zapotrzebowania energetycznego w róŝnych stanach chorobowych (Danuta Gajewska)... 11 Wiadomości ogólne... 11 Całkowita przemiana materii... 12 Wprowadzenie... 12

Bardziej szczegółowo

Naturalne składniki stale potrzebne milionom naszych komórek organizmu do życia i optymalnego działania

Naturalne składniki stale potrzebne milionom naszych komórek organizmu do życia i optymalnego działania 1. Czym są komórki? Budulec naszego organizmu i jego narządów Jednostki, których funkcjonowanie jest uzależnione wyłącznie od narządów Najmniejsze jednostki budulcowe i funkcyjne w ludzkim organizmie 2.

Bardziej szczegółowo

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 1.ZARZĄDZENIE MINISTRA 2.REKOMENDACJE TOWARZYSTW NAUKOWYCH 3.OPINIE EKSPERTÓW

Bardziej szczegółowo

Witamina B12 MSE 120 tab kategoria: ZIOŁA, HERBATKI i SUPLEMENTY > Mito-Pharma, suplementy mitochonrialne > Mitoceutyki

Witamina B12 MSE 120 tab kategoria: ZIOŁA, HERBATKI i SUPLEMENTY > Mito-Pharma, suplementy mitochonrialne > Mitoceutyki Glinka Agency Zapraszamy do sklepu www.multistore24.pl mail;sklep@multistore24.pl Warszawa tel. +48 602 395 051 Witamina B12 MSE 120 tab kategoria: ZIOŁA, HERBATKI i SUPLEMENTY > Mito-Pharma, suplementy

Bardziej szczegółowo

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C).

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Wzrost temperatury redukuje poziom większości składników odżywczych. Surowy por

Bardziej szczegółowo