Management Systems in Production Engineering No 4(8), 2012

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Management Systems in Production Engineering No 4(8), 2012"

Transkrypt

1 ROZWÓJ INSTRUMENTÓW ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU SEKTORA PRZEDSIĘBIORSTW THE DEVELOPMENT OF INSTRUMENTS OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT OF THE ENTERPRISES SECTOR Leszek KAŹMIERCZAK-PIWKO Uniwersytet Zielonogórski Streszczenie: Artykuł stworzony w ramach stypendium doktoranckiego (Poddziałanie Regionalne Strategie Innowacji, Działania 8.2 Transfer wiedzy, Priorytetu VIII Regionalne Kadry Gospodarki Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz z budżetu państwa i Województwa Lubuskiego) podejmuje problematykę uniwersalnych instrumentów zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw w postaci systemów zarządzania środowiskowego BS7750, norm ISO 14000, EMAS oraz Strategii CP i zasad biznesu społecznie odpowiedzialnego CSR. Koncertuje się na syntetycznym ukazaniu ich genezy ewolucji oraz aktualnego stanu zaawansowania wdrożeń, wśród podmiotów funkcjonujących na terenie kraju. Słowa kluczowe: rozwój zrównoważony, gospodarka, sektor przedsiębiorstw, współpraca międzynarodowa, systemy zarządzania środowiskowego, czystsza produkcja, biznes społecznie odpowiedzialny 1. Wprowadzenie Geneza metod i instrumentów rozwoju przedsiębiorstw zgodnego z koncepcją sustain development (SD) łączy się w sposób oczywisty z jej pojawieniem się w dyskursie międzynarodowym oraz wskazaniem sektora przedsiębiorstw jako jednego z głównych sprawców obserwowanego w ostatnim pięćdziesięcioleciu kryzysu ekologicznego. W chwili obecnej paradygmat SD stanowi fundament polityki rozwoju Unii Europejskiej [1], stawiając przed sektorem firm poważne zadania wynikające z jego długookresowych celów. Ich pozytywna realizacja w duże mierze zależeć będzie od popularyzacji uniwersalnych systemów pozwalających przedsiębiorcy opercjonalizować te cele w codziennej działalności. Takie możliwości stwarzają właśnie istniejące w praktyce i podlegające ciągłej ewolucji instrumenty zrównoważonego rozwoju (ZR) w postaci systemów dobrowolnych zobowiązań, określanych częstokroć w literaturze przedmiotu mianem środowiskowego zarządzania przedsiębiorstwem. Dlatego niniejszy artykuł podejmuje problematykę tych narzędzi koncentrując się na przedstawieniu ich genezy, ewolucji oraz przybliżeniu ich znaczenia w realizacji koncepcji sustain developement na poziomie mikroekonomicznym. 2. Geneza i rozwój instrumentów zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw Literatura przedmiotu podaje wiele przykładów narzędzi zmieniających sposób funkcjonowania przedsiębiorstw na zgodny z założeniami koncepcji rozwoju zrównoważonego. Wśród licznych przykładów wyróżnić można kilka uniwersalnych, instrumentów o komplementarnym charakterze, których praktyczne stosowanie przy spełnieniu odpowiednich wymagań możliwe jest w większości współcześnie funkcjonujących form działalności gospodarczej tj. na przykład bez względu na wielkość firmy oraz branże w której ona funkcjonuje. Do takich instrumentów zaliczyć możemy między innymi systemy ISO 14000, EMAS, Strategie CP, CSR (biznes

2 społecznie odpowiedzialny) czy też brytyjski BS7750. Systemy te pojawiły się pod koniec drugiej połowy XX wieku, w praktyce gospodarczej a do uzyskania dzisiejszej formy podlegały ciągłej ewolucji. I tak pierwsze próby stworzenia międzynarodowych standardów w odniesieniu w tym wypadku do społecznej odpowiedzialności biznesu podjęto w latach 70-tych przez OECD i zaowocowały dokumentem pt. Wytyczne dla przedsiębiorstw wielonarodowych (Guildelines on Multinational Enterprises), oraz przez Międzynarodową Organizację Pracy, która w 1977 r. uchwaliła Trójstronną Deklarację Zasad Dotyczących Przedsiębiorstw Międzynarodowych i Polityki Społecznej (Tripartite Declaration of Principles Concerning Multinational Enterprises and Social Policy). Standardy te nie spotkały się jednak z dużym zainteresowaniem [2]. Dopiero zmiana klimatu obserwowana w dwóch ostatnich dekadach XX wieku, jak popularyzacja koncepcji ZR wśród społeczności międzynarodowych spowodowała wznowienie prac nad konstrukcją jednolitych podstawowych zasad prowadzenia działalności gospodarczej. Wymusiło to niejako poszukiwanie nowych sposobów rozwoju tego sektora określonego trajektorią celów wskazanych przez koncepcję ZR. Konsekwencją tych poszukiwań było pojawienie się międzynarodowych dokumentów i zawartych w nich idei nowych metod i instrumentów w postaci zrównoważonego (środowiskowego) zarządzania przedsiębiorstwem. W latach osiemdziesiątych poprzedniego stulecia stworzono wiele organizacji przemysłowców, których celem była promocja takiego sposobu zarządzania firmą. W 1985 roku powstało Niemieckie Stowarzyszenie na Rzecz Zarządzania Środowiskowego. Było ono pierwszym stowarzyszeniem na świecie które przyjęło Kodeks postępowania w zakresie zarządzania środowiskowego [3]. Po niej na całym świecie powstawały kolejne podobne stowarzyszenia. Bardzo ważnym momentem w rozwoju metod i instrumentów ZR był rok Wtedy to Światowa Rada Gospodarcza ds. Zrównoważonego Rozwoju działająca Międzynarodowej Izbie Gospodarczej (ICC International Chamber of Commerce) wydała dokument pod nazwą Karta Biznesu ds. Zrównoważonego Rozwoju (nazywana Kartą Rotterdamską ICC). W której zawarto 16 zasad dotyczących konstruktywnego zarządzania środowiskowego [4]. Od tego momentu systematycznie pojawiały się międzynarodowe jak i krajowe instrumenty w postaci norm systemów zarządzania środowiskowego. W czerwcu 1992 roku opublikowany został brytyjski standard zarządzania środowiskowego BS7750, a następnie został on zmodyfikowany w styczniu 1994 r. Był on pierwszym standardem środowiskowego zarzadzania przedsiębiorstwem. Jednocześnie po konferencji (UNCED) w Rio w 1992 roku, UNIDO (Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju Przemysłowego) i UNEP (Program Środowiska Narodów Zjednoczonych) odnosząc się niejako do zapisów art. 31 Agendy 21 przeprowadziły pilotażowe przedsięwzięcie w zakresie środowiskowych strategii zapobiegawczych, w kluczowych krajach rozwijających się. Po ich zakończeniu organizacje te uruchomiły wspólny program tworzenia krajowych ośrodków Czystszej Produkcji w (NCPCs). Pierwsza partia ośmiu NCPCs powstała w latach Ośrodki te zostały utworzone w celu świadczenia usług dla biznesu, rządów i innych zainteresowanych stron w krajach macierzystych aby pomóc im w realizacji metod, praktyk, strategii i technologii Czystszej Produkcji (CP) [5]. W 1999 roku, podczas spotkania Rady UNEP-u w Nairobi (Kenia), doszło do podpisania Międzynarodowej Deklaracji Czystszej Produkcji przez polskiego Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa [6]. W 1995 roku na podstawie rozporządzenia Wspólnoty Europejskiej w sprawie dobrowolnego uczestnictwa firm przemysłowych w systemie zarządzania

3 środowiskowego i audytu we Wspólnocie (Eco Management and Audit Scheme EMAS) z 1993 roku wszedł w życie europejski system EMAS [7]. W 1996 roku po niespełna trzech latach pracy Komitetu Technicznego TC wydana została pierwsza norma z serii ISO 1400 [8]. Jak zauważa brytyjski portal jakości [9], seria ta powstała głownie w wyniku rundy urugwajskiej negocjacji GATT oraz szczytu w Rio. W maju 2010 roku, odbyła się VIII sesja plenarna w Kopenhadze, podczas której przyjęto treść ISO W ten sposób zakończyła się sześcioletnia praca, w którą zaangażowani byli eksperci i obserwatorzy z 99 krajów i 42 organizacji stowarzyszonych [2]. Jej skutkiem jest norma będąca praktycznym przewodnikiem po zapoczątkowanej w latach 70 ubiegłego stulecia idei biznesu społecznie odpowiedzialnego CSR. Tabela 1. przedstawia wybrane, ważniejsze momenty w rozwoju instrumentów zrównoważonego rozwoju w kolejności chronologiczne. 1 ang. Strategic Advisory Group of Environment

4 Tabela 1. Ewolucja w czasie wybranych instrumentów zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw Nowa klasyfikacja uczestników GC (Global Compact) według trzech poziomów zaawansowania -CSR -Normy ISO CSR -Rozporządzenie (WE) nr 1221/ EMAS -2006/193/WE EMAS -ISO 14040:2006 LCA -ISO : LCA -ISO 14001:2004 -Rozporządzenie (WE) nr 761/2001 EMAS, Decyzje Komisji (WE) 2001/681/WE, -Tripartite Declaration of Principles concerning Multinational Enterprises and Social Policy (poprawki) CSR -Global Compact (9 zasad) ONZ CSR -ISO: 14042,14043 (LCA) -Globalne Zasady Sullivana (aktualizacja - CSR -PN EN ISO 14001, PN EN ISO 14010, 14011, 14012, ISO ISO/TR 14061, ISO 14020, ISO ISO:14041, (LCA) -ISO14040, (LCA) ISO Guide 64, -ISO 14001, EN ISO 14001, Wycofanie norm krajowych, -ISO 14004, ISO 14004, ISO140010, ISO14011, ISO14012, -BS 7750:1994, Norma irlandzka I.S. 310 Norma kanadyjska CSA Z750-94, Norma amerykańska NSF 110 Okrągły Stół w Caux (zasady prowadzenia działalności gospodarczej) CSR - Guildelines on Multinational Enterprises (aktualizacja) CSR -UNIDO i UNEP pierwsze NCPCs (Czystsza Produkcja) -Rozporządzenie EWG nr 1836/93 EMAS -BS 7750:1992 -Agenda XXI art. 30 (Czystsza Produkcja) -Karta Rotterdamska - ICC -Tripartite Declaration of Principles concerning Multinational Enterprises and Social Policy ILO CSR -Globalne Zasady Sullivana - CSR -Guildelines on Multinational Enterprises OECD - CSR Źródło: Opracowanie własne na podstawie Pochyluk i inni s.38, Makuch Ł r., Ejdys J., i inni, 2005

5 3. Popularyzacja instrumentów ZR przedsiębiorstw w Polsce W ostatnich latach wśród polskich przedsiębiorców najbardziej popularnym instrumentem, który spełnia ww. założenia jest bez wątpienia system zarządzania zgodny z normą ISO Jak wskazuje Matuszak-Fleiszman [10], obecnie w Polsce ilość uzyskanych certyfikatów zgodnych z normą ISO kształtuje się na poziomie ponad 2000 i systematycznie wzrasta. Potwierdzają to także, dane portalu który prowadzi nieformalny rejestr polskich organizacji z certyfikatem potwierdzającym wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego w oparciu o rodzinę norm ISO Obecna liczba w bazie rejestru kształtuje się na poziomie 2012 organizacji [11]. Zaznaczyć przy tym należy, że firmy nie mają obowiązku rejestracji i nie istnieje inna ogólnodostępna baza firm, na podstawie której można by precyzyjnie określić ich liczbę. W przypadku EMAS (według rejestru EMAS prowadzonego przez ministerstwo środowiska), w chwili obecnej 30 podmiotów z terenu RP wdrożyło ten system do praktyki gospodarczej [12]. Natomiast w przypadku Strategii CP na podstawień danych bazy prowadzonej przez Polski Ruch Czystszej Produkcji przy współpracy z NOT, od początku jej istnienia 79 podmiotów zostało laureatami kapituły wprowadzając zasady CP do codziennej praktyki gospodarczej [13]. Tabela 2. Najczęściej występujące w praktyce instrumenty zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw METODY TRADYCYJNE 1. Strategie ekologiczne 2. Polityka ekologiczna 3. Program zarządzania środowiskowego METODY NIEKONWENCJO- NALNE 1. Przeglądy(audyty) ekologiczne 2. Procedura minimalizacji odpadów 3. Plany awaryjne PROEKOLOGICZ- NE SYSTEMY DOBROWOLNYCH ZOBOWIĄZAŃ 1. Strategia CP 2. CRS (Biznes Społ. Odpowiedzialny) 3. Program Odpowiedzialność i troska* PROEKOLOGICZNE SYSTEMY DOBRO- WOLNYCH ZOBO- WIĄZAŃ OPARTE O NORMY ISO/EMAS 1. Normy ISO Normy ISO 26000** 3.EMAS *program wyłącznie dla przemysłu chemicznego **normy opublikowane w 2010 roku Źródło: opracowanie własne na podstawie A., Graczyk 2008 [14]. W praktyce stosowanie tych instrumentów przez przedsiębiorstwa powinno przyczyniać się do ich zrównoważonego rozwoju, a więc wg Międzynarodowego Instytutu ds. Zrównoważonego Rozwoju (IISD International Institute Sustainable Development) oraz Światowa Rada Biznesu ds. Zrównoważonego Rozwoju (WBCSD World Business Council for Sustainable Development) 2 do takiej strategii działania, która zaspakajając bieżące potrzeby przedsiębiorstwa i grup interesu z nim związanych, jednocześnie chroni, podtrzymuje i wzmacnia człowieka i źródła zasobów, które będą mu potrzebne w przyszłości [15]. 2 The World Business Council for Sustainable Development to koalicja 175 międzynarodowych przedsiębiorstw, które jednoczy wspólne zaangażowanie na rzecz zrównoważonego rozwoju, poprzez integrowanie i harmonizowanie działań na rzecz: wzrostu ekonomicznego, równowagi ekologicznej i postępu społecznego [15]

6 4. Podsumowanie Rozwój instrumentów zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw to okres głownie ostatnich 30 lat. Mimo wcześniejszych komunikatów płynących ze strony społeczności międzynarodowych, jak w przypadku społecznych aspektów funkcjonowania biznesu ukierunkowanych na jego odpowiedzialność, zawartych w dokumentach wydanych w latach 70 ubiegłego stulecia, ich pojawienie się przypada głównie na lata tuż po zakończeniu konferencji Narodów Zjednoczonych w Rio, w Od tamtego momentu systematycznie powstają się nowe standardy zarządzania środowiskowego jak: BS7750, ISO 14000, EMAS, Strategie CP aż do 2010 kiedy to pojawia się system ISO związany z CSR. Jednocześnie instrumenty te podlegają ciągłej ewolucji, czego wyraz dają obserwowane zmiany systematycznie publikowanych norm. Narzędzia te, jak pokazuje praktyka ich wdrożeń cieszą się coraz większa popularnością (wyjątek stanowi tu EMAS). Częstokroć w międzynarodowych kontaktach biznesowych stanowią one niejako standard określający poziom biznesowy firmy, a dzięki ich popularyzacji coraz więcej podmiotów gospodarczych wchodzi na trajektorię rozwoju zgodnego z koncepcją rozwoju zrównoważonego. Dzięki nim, firmy ograniczają negatywny wpływ na środowisko i jednocześnie cechują się większa społeczną odpowiedzialności swego funkcjonowania. 5. Literatura: [1] COMMUNICATION FROM THE COMMISSION, EUROPE 2020, A strategy for smart, sustainable and inclusive growth, EUROPEAN COMMISSION, Brussels, , COM(2010) [2] Makuch Ł. Normy i standardy społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie, Warszawa 2011 r. s [3] Ejdys J., Kobylińska U., Lulewicz A., Zintegrowane systemy zarządzania jakością środowiskiem i bezpieczeństwem pracy. Teoria i Praktyka. Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Zarządzania Środowiskiem, Politechnika Białostocka, Białystok 2006 r. s.70. [4] Pochyluk R., Grudowski P., Szymański J., Zasady wdrażania systemu zarządzania środowiskowego zgodnego z wymaganiami ISO 14000, EKOKONSULT, Gdańsk 1999 s [5] ( ). [6] ( ). [7] Ejdys J., Kobalińska U., Lulewicz A. Tarasiuk J., Zintegrowane systemy zarządzania, Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Zarządzania Środowiskiem, Politechnika Białostocka, Białystok 2005 r. s. 70. [8] Regulation (EEC) No 1836/93 of 23 June 1993 allowing voluntary participation by organisations in a Community eco-management and audit scheme (EMAS). [9] ( ). [10] Matuszak-Fleiszman A.: Determinanty doskonalenia systemu zarządzania środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy ISO 14001, Wyd. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań 2010r. [11] rejestr ekon-net ( ). [12] na ( ). [13] ( ). [14] Graczyk. A., Zarządzanie środowiskowe w przedsiębiorstwie, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław [15] Business Strategy for Sustainable Development: Leadership and Accountability for the 90s. IISD, WBCSD Deloitte & Touche, Winnipeg 1992, s.1. [16] ( ). 6

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji Zarządzanie środowiskowe zgodne z wymaganiami normy ISO 14001 Wprowadzenie Coraz więcej

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

Program spotkania informacyjnego w ramach projektu Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Dzień I

Program spotkania informacyjnego w ramach projektu Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Dzień I Program spotkania informacyjnego w ramach projektu Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Dzień I Termin realizacji spotkania: 25.05.2012 Miejsce realizacji

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r.

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Plan wystąpienia: 1. Cel główny 2. Centrum Obsługi Inwestorów

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Poznań, 17 listopada 2014 r. AGENDA Innowacyjne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem Warunki i

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

SYSTEMOWE ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM

SYSTEMOWE ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM Wykład 11. SYSTEMOWE ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM 1 1. Istota i funkcje zarządzania środowiskowego: Racjonalne zagospodarowanie środowiska wymaga, aby rozwój działalności rozpatrywać w kontekście trzech sfer:

Bardziej szczegółowo

Wstęp. 1 Założenia i cele EMAS 2 EMAS w Polsce 3 Wdrażanie i rejestracja w EMAS

Wstęp. 1 Założenia i cele EMAS 2 EMAS w Polsce 3 Wdrażanie i rejestracja w EMAS Wstęp 1 Założenia i cele EMAS 2 EMAS w Polsce 3 Wdrażanie i rejestracja w EMAS Założenia 1 i cele EMAS Geneza zarządzania środowiskowego EMAS / ISO 14001 Zarządzanie środowiskowe 1995 Zarządzanie jakością

Bardziej szczegółowo

Rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce. Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce 2012. Dobre praktyki

Rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce. Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce 2012. Dobre praktyki Rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce. Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce 2012. Dobre praktyki Warszawa, 22 listopada 2013 Czym jest Forum Odpowiedzialnego Biznesu Organizacja typu thinkand-do-tank,

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000

Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000 Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000 EMAS - system zarządzania ekologicznego Rozporządzenie Rady EWG nr 1836/93, umożliwiające dobrowolny udział (uczestnictwo) przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie Tomasz Poskrobko Etapy rozwoju modelu ochrony środowiska w przedsiębiorstwie strategia czystszej produkcji strategia zarządzania obciążeniem strategia zarządzania

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Monika Dziadkowiec Dyrektor Generalna Warszawa, 5.07.2012 r. Ministerstwo Środowiska, poprzez współtworzenie polityki państwa, troszczy się o środowisko

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS. Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka

Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS. Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka EMAS (Eco Management and Audit Scheme) Wspólnotowy System Ekozarządzania i Audytu Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA

III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA Działalność Rady do spraw Społecznej Odpowiedzialności Biznesu w latach 2011-2014 Katowice, 29.10.2014 r. CSR co to jest? Społeczna

Bardziej szczegółowo

JUBILEUSZOWA KONFERENCJA STOWARZYSZENIA POLSKIE FORUM ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 r. Anna Wajnbergier, Małgorzata Wybacz

JUBILEUSZOWA KONFERENCJA STOWARZYSZENIA POLSKIE FORUM ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 r. Anna Wajnbergier, Małgorzata Wybacz JUBILEUSZOWA KONFERENCJA STOWARZYSZENIA POLSKIE FORUM ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 r. Anna Wajnbergier, Małgorzata Wybacz Agenda Dlaczego EMAS? Polskie Forum ISO 14000 a EMAS. EMAS dzisiaj.

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA

ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA na temat rozwoju współpracy międzynarodowej w celu umacniania bezpieczeństwa chemicznego oraz rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla polskich przedsiębiorców w świetle Strategii Zielonego Wzrostu (Green Growth Strategy) Prof. Andrzej Mizgajski

Wyzwania dla polskich przedsiębiorców w świetle Strategii Zielonego Wzrostu (Green Growth Strategy) Prof. Andrzej Mizgajski Wyzwania dla polskich przedsiębiorców w świetle Strategii Zielonego Wzrostu (Green Growth Strategy) Prof. Andrzej Mizgajski 1 SZCZYT ZIEMI - Rio+20 20 22. czerwca 2012 Około 50,000 osób z polityki, organizacji

Bardziej szczegółowo

Wielkopolski klaster chemiczny jednostek naukowo-badawczych oraz przedsiębiorstw jest projektem realizowanym w ramach Działania 2.

Wielkopolski klaster chemiczny jednostek naukowo-badawczych oraz przedsiębiorstw jest projektem realizowanym w ramach Działania 2. Wielkopolski klaster chemiczny jednostek naukowo-badawczych oraz przedsiębiorstw jest projektem realizowanym w ramach Działania 2.6 Regionalne Strategie Innowacyjne i transfer wiedzy Zintegrowanego Programu

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR)

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zapraszamy na szkolenia informacyjne podnoszące kompetencje pracowników i właścicieli mikro, małych i średnich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Panel ekspertów wprowadzenie do projektu. Łódź, listopad 2012 r.

Panel ekspertów wprowadzenie do projektu. Łódź, listopad 2012 r. Przeprowadzenie badania sytuacji technologicznej Województwa Łódzkiego wraz z przygotowaniem 5 raportów tematycznych oraz opracowanie Regionalnej Strategii Innowacji dla Województwa Łódzkiego LORIS 2030

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r.

UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r. UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r. w sprawie: zatwierdzenia regulaminu świadczenia usług brokerskich, realizowanych w ramach zadań projektu systemowego pn. Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Polityka w zakresie Odpowiedzialnych Zakupów

Polityka w zakresie Odpowiedzialnych Zakupów Polityka w zakresie Odpowiedzialnych Zakupów Przedmowa Zgodnie ze ścieżką swojego rozwoju Arriva przedstawi Politykę z zakresie Odpowiedzialnych Zakupów, stworzoną z myślą o swoich klientach i pracownikach.

Bardziej szczegółowo

CELE I ZAŁOŻENIA PROJEKTU: PROPAGOWANIE WZORCÓW PRODUKCJI I KONSUMPCJI SPRZYJAJĄCYCH PROMOCJI ZASAD TRWAŁEGO I ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

CELE I ZAŁOŻENIA PROJEKTU: PROPAGOWANIE WZORCÓW PRODUKCJI I KONSUMPCJI SPRZYJAJĄCYCH PROMOCJI ZASAD TRWAŁEGO I ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. CELE I ZAŁOŻENIA PROJEKTU: PROPAGOWANIE WZORCÓW

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie merytoryczne z działalności Stowarzyszenia Polski Ruch Czystszej Produkcji w roku 2015

Sprawozdanie merytoryczne z działalności Stowarzyszenia Polski Ruch Czystszej Produkcji w roku 2015 Sprawozdanie merytoryczne z działalności Stowarzyszenia Polski Ruch Czystszej Produkcji w roku 2015 1. Skład władz Stowarzyszenia W roku 2015 skład władz Stowarzyszenia Polski Ruch Czystszej Produkcji

Bardziej szczegółowo

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji EMAS - system zarządzania ochroną środowiska w Unii Europejskiej Wprowadzenie W następstwie

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNY RZEMIEŚLNIK

SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNY RZEMIEŚLNIK Strona1 Patronat honorowy FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO UDZIAŁU W KONKURSIE SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNY RZEMIEŚLNIK Szanowni Państwo, zapraszamy Państwa do udziału w Konkursie Społecznie Odpowiedzialny Rzemieślnik.

Bardziej szczegółowo

HORYZONT 2020 nowy program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji

HORYZONT 2020 nowy program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji Politechnika Śląska 28 luty 2014 rok HORYZONT 2020 nowy program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji Mobilność naukowców Akcje Marie Skłodowska-Curie oraz ERC Renata Downar-Zapolska Regionalny

Bardziej szczegółowo

Regionalny E-KO-SYSTEM Innowacji Województwa Śląskiego

Regionalny E-KO-SYSTEM Innowacji Województwa Śląskiego Regionalny E-KO-SYSTEM Innowacji Województwa Śląskiego Konferencja Regionalny Ekosystem Innowacji Wspólny rynek dla biznesu i nauki Chorzów, 10 października 2012 r. RSI komunikuje politykę innowacyjną

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNOTA EUROPEJSKA A TURYSTYKA

WSPÓLNOTA EUROPEJSKA A TURYSTYKA NATURA 2000 MOTOREM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU http://natura2000.org.pl WSPÓLNOTA EUROPEJSKA A TURYSTYKA Krzysztof Kamieniecki Lobbing na rzecz turystyki 29 września 1990: Nieformalna konferencja ministrów

Bardziej szczegółowo

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing http://www.varbak.com/fotografia/olbrzym-zdj%c4%99%c4%87-sie%c4%87-paj%c4%85ka; 15.10.2012 Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing dr Anna Jęczmyk Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

COP 14 I COP 15. Iwona Korohoda.

COP 14 I COP 15. Iwona Korohoda. USTALENIA COP 14 I COP 15 GLOBALNY KONTEKST KONTEKST COM Iwona Korohoda Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités ul. Sławkowska 17, 31-016 Kraków tel./fax: +48 12 429 17 93, e-mail: biuro@pnec.org.pl

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCO, ZRÓB PREZENT SOBIE I ŚRODOWISKU, włącz się do ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej

PRZEDSIĘBIORCO, ZRÓB PREZENT SOBIE I ŚRODOWISKU, włącz się do ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej PRZEDSIĘBIORCO, ZRÓB PREZENT SOBIE I ŚRODOWISKU, włącz się do ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej INFORMACJE PODSTAWOWE TERMIN REALIZACJI: listopad 2013 lipiec 2014. ZASIĘG: ogólnopolski.

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM W PROEKOLOGICZNYCH DZIAŁANIACH NA RZECZ OCHRONY ŚRODOWISKA

SYSTEM ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM W PROEKOLOGICZNYCH DZIAŁANIACH NA RZECZ OCHRONY ŚRODOWISKA INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr II/1/2014, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 239 249 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi DOI: http://dx.medra.org/10.14597/infraeco.2014.2.1.018

Bardziej szczegółowo

Mariusz Nowak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Mariusz Nowak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Inteligentne budynki (2) Źródła Loe E. C., Cost of Intelligent Buildings, Intelligent Buildings Conference, Watford, U. K., 1994 Nowak M., Zintegrowane systemy zarządzania inteligentnym budynkiem, Efektywność

Bardziej szczegółowo

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Do najbardziej znanych systemów zarządzania środowiskiem należą: europejski EMAS światowy ISO 14000 Normy ISO serii 14000 1991 rok -Mędzynarodowa

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

CSR w ING Banku Śląskim

CSR w ING Banku Śląskim CSR w ING Banku Śląskim czyli sztuka odpowiedzialności społecznej Joanna Dymna - Oszek Joanna Warmuz Zrównoważony rozwój ING na świecie Zrównoważony rozwój 2000 -raport społeczny ING in Society 2001 Environmental&

Bardziej szczegółowo

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszcz dno ci Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum Wdro e Czystszej Produkcji

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszcz dno ci Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum Wdro e Czystszej Produkcji Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszcz dno ci Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum Wdro e Czystszej Produkcji Zarz dzanie rodowiskowe zgodne z wymaganiami normy ISO 14001 Wprowadzenie Coraz wi cej

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Wytyczne OECD dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych Prezentacja Programu KPK OECD promującego Wytyczne, przedstawienie wyników ankiety oceniającej zgodność

Bardziej szczegółowo

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność?

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność? Krajowy system ekozarządzania i audytu EMAS potrzeba czy konieczność? Agnieszka Zdanowska Departament Informacji o Środowisku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 25 listopada 2010 r., Poznań Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Rola administracji publicznej w promowaniu odpowiedzialnych inwestycji i eko-przedsiębiorców

Rola administracji publicznej w promowaniu odpowiedzialnych inwestycji i eko-przedsiębiorców Rola administracji publicznej w promowaniu odpowiedzialnych inwestycji i eko-przedsiębiorców Maciej Rossa Dyrektor Departamentu Informacji o Środowisku GDOŚ maciej.rossa@gdos.gov.pl Obszary działania GDOŚ

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Janusz Bronisław Berdowski EUROPEJSKA UCZELNIA INFORMATYCZNO-EKONOMICZNA W WARSZAWIE ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od jakości nie ma odwrotu, gdyż na rynku globalnym nie walczy się tylko ceną

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Prof. ndzw. UG dr hab. Małgorzata Wiśniewska Przewodnicząca Kapituły Konkursu o Pomorską Nagrodę Jakości Gdańsk, 27.02.2015 Korzenie Pomorska Nagroda Jakości ma

Bardziej szczegółowo

6 Metody badania i modele rozwoju organizacji

6 Metody badania i modele rozwoju organizacji Spis treści Przedmowa 11 1. Kreowanie systemu zarządzania wiedzą w organizacji 13 1.1. Istota systemu zarządzania wiedzą 13 1.2. Cechy dobrego systemu zarządzania wiedzą 16 1.3. Czynniki determinujące

Bardziej szczegółowo

Management Systems in Production Engineering No 1(21), 2016

Management Systems in Production Engineering No 1(21), 2016 LEAN MANAGEMENT JAKO INSTRUMENT ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTWA Maciej KWIATKOWSKI, Karolina LORENC, Daria NOWICKA, Hanna PROSÓŁ, Marcin SIKORA Uniwersytet Zielonogórski Laurena PHAM Azusa Pacific

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR)

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) PROJEKT FINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII

Bardziej szczegółowo

Stworzenie Biura Inicjatyw Lokalnych i Konsultacji Społecznych - wdrażanie idei partycypacji społecznej. styczeń 2011 r.

Stworzenie Biura Inicjatyw Lokalnych i Konsultacji Społecznych - wdrażanie idei partycypacji społecznej. styczeń 2011 r. Stworzenie Biura Inicjatyw Lokalnych i Konsultacji Społecznych - wdrażanie idei partycypacji społecznej. styczeń 2011 r. Geneza powstania biura Trudności związane z koordynowaniem działań w zakresie partycypacji

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie systemów komputerowych w gospodarce zrównoważonej - opis przedmiotu

Zastosowanie systemów komputerowych w gospodarce zrównoważonej - opis przedmiotu Zastosowanie systemów komputerowych w gospodarce zrównoważonej - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Zastosowanie systemów komputerowych w gospodarce zrównoważonej Kod przedmiotu 04.9-WZ-ZarzP-ZSKGZ-S16

Bardziej szczegółowo

Definicja rozwoju «proces przeobrażeń, zmian, przechodzenia do stanów lub form bardziej złożonych lub pod pewnym względem doskonalszych; także pewne (

Definicja rozwoju «proces przeobrażeń, zmian, przechodzenia do stanów lub form bardziej złożonych lub pod pewnym względem doskonalszych; także pewne ( Rozwój lokalny, a Program LEADER Krzysztof Kwatera LM Consulting Krzysztof Kwatera Trener FAOW Definicja rozwoju «proces przeobrażeń, zmian, przechodzenia do stanów lub form bardziej złożonych lub pod

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

na realizacje zintegrowanej perspektywy

na realizacje zintegrowanej perspektywy Monografie i Opracowania 578 Grazyna Lesniak-tebkowska Wptyw zewn^trznych uwarunkowari na realizacje zintegrowanej perspektywy zröwnowazonego rozwoju przedsi^biorstwa Kolegium Zarzqdzania i Finansöw Szkofa

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Promotorzy prac magisterskich Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab. Bogusław

Bardziej szczegółowo

Słownik terminów społecznych

Słownik terminów społecznych Słownik terminów społecznych A Kontrast C Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDGs) (z ang. Sustainable Development Goals SDGs) to 17 celów, 169 zadań i 304 wskaźników, dzięki którym w 2030 r. społeczeństwu ma

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR dla ULTRON Zakład Urządzeń Elektronicznych Krzysztof Krankowski

Strategia CSR dla ULTRON Zakład Urządzeń Elektronicznych Krzysztof Krankowski Informacja o realizacji projektu Strategia CSR dla ULTRON Zakład Urządzeń Elektronicznych Krzysztof Krankowski Dywity, wrzesień 2016 rok. Strona1 Wprowadzenie - opis zrealizowanego projektu Projekt pn.:

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia niestacjonarne I stopnia Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia niestacjonarne I stopnia Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Dr hab. Karol KOCISZEWSKI, prof. UE Promotorzy prac dyplomowych

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Zarządzanie środowiskiem Rok akademicki: 2013/2014 Kod: DIS-2-106-IK-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: Inżynieria

Bardziej szczegółowo

POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI NOT

POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI NOT Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. Zmiany wzorców produkcji i konsumpcji w świetle

Bardziej szczegółowo

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Lp. I Informacje o Organizacji OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Pensjonat Reymontówka*** Ul. Nędzy Kubińca 170 34-511 Kościelisko II Informacje

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Funkcjonalnośd umożliwienie dokonania ogólnej, a jednocześnie całościowej oceny (samooceny) zaangażowania społecznego firmy we wszystkich obszarach,

Bardziej szczegółowo

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Jeszcze przed kryzysem opinie liderów światowego biznesu wskazywały rosnący potencjał tego obszaru zarządzania. Odpowiedzialne zarządzanie (CR)

Bardziej szczegółowo

Materiały wspomagające

Materiały wspomagające Alfred Brzozowski, Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy Materiały wspomagające wdrażanie zasad odpowiedzialności społecznej w systemie zarządzania bhp 1/20 Konferencja pn. Społeczna

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. System Ekozarządzania i Audytu (EMAS) przyszłością administracji publicznej cykl szkoleń i konferencji dla samorządów

PROJEKT. System Ekozarządzania i Audytu (EMAS) przyszłością administracji publicznej cykl szkoleń i konferencji dla samorządów PROJEKT System Ekozarządzania i Audytu (EMAS) przyszłością administracji publicznej cykl szkoleń i konferencji dla samorządów Projekt współfinansowany ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.2 Transfer wiedzy Poddziałnie 8.2.2 Regionalne Strategie

Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.2 Transfer wiedzy Poddziałnie 8.2.2 Regionalne Strategie 1 Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.2 Transfer wiedzy Poddziałnie 8.2.2 Regionalne Strategie Innowacji Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Działania służące promocji systemu DZE CP w ostatnim roku. Działania Stowarzyszenia Polski Ruch CP dotyczące prowadzenia i promowania

Działania służące promocji systemu DZE CP w ostatnim roku. Działania Stowarzyszenia Polski Ruch CP dotyczące prowadzenia i promowania Spotkanie Laureatów Polskiego Rejestru Czystszej Produkcji i Odpowiedzialnej Przedsiębiorczości Warszawa, 27 maja 2013 r. Działania Stowarzyszenia Polski Ruch CP dotyczące prowadzenia i promowania Polskiego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata

Wsparcie dla przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata Wsparcie dla przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 W ramach perspektywy finansowej na lata 2014-2020 Zarząd Województwa Śląskiego przygotował

Bardziej szczegółowo

Fundamentem wszystkich naszych działań są Wartości, obowiązujące w Grupie Kapitałowej ORLEN, do której ANWIL należy, tj.:

Fundamentem wszystkich naszych działań są Wartości, obowiązujące w Grupie Kapitałowej ORLEN, do której ANWIL należy, tj.: KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW ANWIL S.A. STANDARDY SPOŁECZNE STANDARDY ETYCZNE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA STANDARDY ŚRODOWISKOWE WPROWADZENIE ANWIL jest jednym z filarów polskiej gospodarki, wiodącą spółką

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji

Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji Prof. UEK dr hab. Edward Molendowski, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013 Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji Katowice 25 czerwiec 2013 Agenda Na czym oprzeć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji (SZBI) Jak przeprowadzić projekt wdrożenia

Bardziej szczegółowo

10254/16 dh/en 1 DGC 2B

10254/16 dh/en 1 DGC 2B Rada Unii Europejskiej Bruksela, 20 czerwca 2016 r. (OR. en) 10254/16 WYNIK PRAC Od: Sekretariat Generalny Rady Data: 20 czerwca 2016 r. Do: Delegacje COHOM 78 CONUN 115 DEVGEN 132 FREMP 115 COPS 191 CFSP/PESC

Bardziej szczegółowo

Sygnatura ,50 pkt. ECTS

Sygnatura ,50 pkt. ECTS Informator 2015/2016 Tytuł oferty Cloud computing w zarządzaniu Sygnatura 235320-1016 1,50 pkt. ECTS Prowadzący dr Katarzyna Nowicka A. Cel przedmiotu Celem zajęć jest wskazanie roli technologii cloud

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu Partnerstwo w realizacji projektów szansą rozwoju sektora MSP Projekt realizowany jest

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac magisterskich

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac magisterskich Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac magisterskich Promotorzy prac magisterskich Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab. Bogusław FIEDOR Prof. dr hab. Andrzej

Bardziej szczegółowo

POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI PO AKCESJI DO UNII EUROPEJSKIEJ

POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI PO AKCESJI DO UNII EUROPEJSKIEJ POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI PO AKCESJI DO UNII EUROPEJSKIEJ Pod redakcją naukową prof. dr. hab. Stanisława Zięby prof. dr. hab. Eugeniusza Mazurkiewicza ALMAMER WYŻSZA SZKOŁA EKONOMICZNA Warszawa 2007

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Pomiar wpływu społecznego i ekologicznego wspólna odpowiedzialność biznesu i NGO Warszawa,

Bardziej szczegółowo

biznesu (CSR) a konkurencyjność - dobre praktyki europejskich MŚP M -

biznesu (CSR) a konkurencyjność - dobre praktyki europejskich MŚP M - Instytut Badań nad Przedsiębiorczo biorczością i Rozwojem Ekonomicznym Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) a konkurencyjność - dobre praktyki europejskich MŚP M - Maciej Bieńkiewicz, 26 luty 2008,

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie standardów zarządzania w administracji rządowej

Doskonalenie standardów zarządzania w administracji rządowej Informator o projekcie Doskonalenie standardów zarządzania w administracji rządowej Warszawa, marzec 2013 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

Skuteczność i efektywność systemów zarządzania środowiskowego

Skuteczność i efektywność systemów zarządzania środowiskowego Skuteczność i efektywność systemów zarządzania środowiskowego dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Warszawa, 18 kwietnia 2012 r. AGENDA Systemy zarządzania

Bardziej szczegółowo

Krajowa Sieć Innowacji. Rozwój Krajowej Sieci Innowacji w ramach KSU, zasady korzystania i przykłady usług KSU / KSI

Krajowa Sieć Innowacji. Rozwój Krajowej Sieci Innowacji w ramach KSU, zasady korzystania i przykłady usług KSU / KSI Krajowa Sieć Innowacji Rozwój Krajowej Sieci Innowacji w ramach KSU, zasady korzystania i przykłady usług KSU / KSI Grzegorz Gromada Z-ca Dyrektora Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki

Bardziej szczegółowo

Działania Ministerstwa Spraw Zagranicznych wspierające samorządowy i obywatelski wymiar polskiej polityki zagranicznej

Działania Ministerstwa Spraw Zagranicznych wspierające samorządowy i obywatelski wymiar polskiej polityki zagranicznej Działania Ministerstwa Spraw Zagranicznych wspierające samorządowy i obywatelski wymiar polskiej polityki zagranicznej Departamentu Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Bardziej szczegółowo

Liliana Anam, CSRinfo

Liliana Anam, CSRinfo Liliana Anam, CSRinfo 26.11.2015 Plan prezentacji Jak rozumiemy CSR w XXI wieku? Jak wygląda praktyka w Polsce? Zrównoważony rozwój - założenia ŚRODOWISKO GOSPODARKA DOBRA JAKOŚĆ ŻYCIA Niezbędna PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

System programowania strategicznego w Polsce

System programowania strategicznego w Polsce System programowania strategicznego w Polsce Dr Piotr Żuber Dyrektor Departamentu Koordynacji Polityki Strukturalnej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, listopad 2007 r. 1 Podstawowe zalety programowania

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Dr Aranka Ignasiak-Szulc. Kruszwica, 19-20 lipca 2015 r.

Dr Aranka Ignasiak-Szulc. Kruszwica, 19-20 lipca 2015 r. Działania i formy wsparcia dla rozwiązań z zakresu smart cities w EU oraz koncepcja smart cities w strategiach i programach rozwojowych na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym w Polsce Dr Aranka Ignasiak-Szulc

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Działania Ministerstwa Gospodarki na rzecz rozwoju partnerstwa publiczno-prywatnego. Warszawa,

Działania Ministerstwa Gospodarki na rzecz rozwoju partnerstwa publiczno-prywatnego. Warszawa, Działania Ministerstwa Gospodarki na rzecz rozwoju partnerstwa publiczno-prywatnego Warszawa, 23.06.2015 2 Założenia wystąpienia 1. Zadania Ministra Gospodarki w zakresie ustawy o partnerstwie publiczno

Bardziej szczegółowo