Management Systems in Production Engineering No 4(8), 2012

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Management Systems in Production Engineering No 4(8), 2012"

Transkrypt

1 ROZWÓJ INSTRUMENTÓW ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU SEKTORA PRZEDSIĘBIORSTW THE DEVELOPMENT OF INSTRUMENTS OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT OF THE ENTERPRISES SECTOR Leszek KAŹMIERCZAK-PIWKO Uniwersytet Zielonogórski Streszczenie: Artykuł stworzony w ramach stypendium doktoranckiego (Poddziałanie Regionalne Strategie Innowacji, Działania 8.2 Transfer wiedzy, Priorytetu VIII Regionalne Kadry Gospodarki Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz z budżetu państwa i Województwa Lubuskiego) podejmuje problematykę uniwersalnych instrumentów zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw w postaci systemów zarządzania środowiskowego BS7750, norm ISO 14000, EMAS oraz Strategii CP i zasad biznesu społecznie odpowiedzialnego CSR. Koncertuje się na syntetycznym ukazaniu ich genezy ewolucji oraz aktualnego stanu zaawansowania wdrożeń, wśród podmiotów funkcjonujących na terenie kraju. Słowa kluczowe: rozwój zrównoważony, gospodarka, sektor przedsiębiorstw, współpraca międzynarodowa, systemy zarządzania środowiskowego, czystsza produkcja, biznes społecznie odpowiedzialny 1. Wprowadzenie Geneza metod i instrumentów rozwoju przedsiębiorstw zgodnego z koncepcją sustain development (SD) łączy się w sposób oczywisty z jej pojawieniem się w dyskursie międzynarodowym oraz wskazaniem sektora przedsiębiorstw jako jednego z głównych sprawców obserwowanego w ostatnim pięćdziesięcioleciu kryzysu ekologicznego. W chwili obecnej paradygmat SD stanowi fundament polityki rozwoju Unii Europejskiej [1], stawiając przed sektorem firm poważne zadania wynikające z jego długookresowych celów. Ich pozytywna realizacja w duże mierze zależeć będzie od popularyzacji uniwersalnych systemów pozwalających przedsiębiorcy opercjonalizować te cele w codziennej działalności. Takie możliwości stwarzają właśnie istniejące w praktyce i podlegające ciągłej ewolucji instrumenty zrównoważonego rozwoju (ZR) w postaci systemów dobrowolnych zobowiązań, określanych częstokroć w literaturze przedmiotu mianem środowiskowego zarządzania przedsiębiorstwem. Dlatego niniejszy artykuł podejmuje problematykę tych narzędzi koncentrując się na przedstawieniu ich genezy, ewolucji oraz przybliżeniu ich znaczenia w realizacji koncepcji sustain developement na poziomie mikroekonomicznym. 2. Geneza i rozwój instrumentów zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw Literatura przedmiotu podaje wiele przykładów narzędzi zmieniających sposób funkcjonowania przedsiębiorstw na zgodny z założeniami koncepcji rozwoju zrównoważonego. Wśród licznych przykładów wyróżnić można kilka uniwersalnych, instrumentów o komplementarnym charakterze, których praktyczne stosowanie przy spełnieniu odpowiednich wymagań możliwe jest w większości współcześnie funkcjonujących form działalności gospodarczej tj. na przykład bez względu na wielkość firmy oraz branże w której ona funkcjonuje. Do takich instrumentów zaliczyć możemy między innymi systemy ISO 14000, EMAS, Strategie CP, CSR (biznes

2 społecznie odpowiedzialny) czy też brytyjski BS7750. Systemy te pojawiły się pod koniec drugiej połowy XX wieku, w praktyce gospodarczej a do uzyskania dzisiejszej formy podlegały ciągłej ewolucji. I tak pierwsze próby stworzenia międzynarodowych standardów w odniesieniu w tym wypadku do społecznej odpowiedzialności biznesu podjęto w latach 70-tych przez OECD i zaowocowały dokumentem pt. Wytyczne dla przedsiębiorstw wielonarodowych (Guildelines on Multinational Enterprises), oraz przez Międzynarodową Organizację Pracy, która w 1977 r. uchwaliła Trójstronną Deklarację Zasad Dotyczących Przedsiębiorstw Międzynarodowych i Polityki Społecznej (Tripartite Declaration of Principles Concerning Multinational Enterprises and Social Policy). Standardy te nie spotkały się jednak z dużym zainteresowaniem [2]. Dopiero zmiana klimatu obserwowana w dwóch ostatnich dekadach XX wieku, jak popularyzacja koncepcji ZR wśród społeczności międzynarodowych spowodowała wznowienie prac nad konstrukcją jednolitych podstawowych zasad prowadzenia działalności gospodarczej. Wymusiło to niejako poszukiwanie nowych sposobów rozwoju tego sektora określonego trajektorią celów wskazanych przez koncepcję ZR. Konsekwencją tych poszukiwań było pojawienie się międzynarodowych dokumentów i zawartych w nich idei nowych metod i instrumentów w postaci zrównoważonego (środowiskowego) zarządzania przedsiębiorstwem. W latach osiemdziesiątych poprzedniego stulecia stworzono wiele organizacji przemysłowców, których celem była promocja takiego sposobu zarządzania firmą. W 1985 roku powstało Niemieckie Stowarzyszenie na Rzecz Zarządzania Środowiskowego. Było ono pierwszym stowarzyszeniem na świecie które przyjęło Kodeks postępowania w zakresie zarządzania środowiskowego [3]. Po niej na całym świecie powstawały kolejne podobne stowarzyszenia. Bardzo ważnym momentem w rozwoju metod i instrumentów ZR był rok Wtedy to Światowa Rada Gospodarcza ds. Zrównoważonego Rozwoju działająca Międzynarodowej Izbie Gospodarczej (ICC International Chamber of Commerce) wydała dokument pod nazwą Karta Biznesu ds. Zrównoważonego Rozwoju (nazywana Kartą Rotterdamską ICC). W której zawarto 16 zasad dotyczących konstruktywnego zarządzania środowiskowego [4]. Od tego momentu systematycznie pojawiały się międzynarodowe jak i krajowe instrumenty w postaci norm systemów zarządzania środowiskowego. W czerwcu 1992 roku opublikowany został brytyjski standard zarządzania środowiskowego BS7750, a następnie został on zmodyfikowany w styczniu 1994 r. Był on pierwszym standardem środowiskowego zarzadzania przedsiębiorstwem. Jednocześnie po konferencji (UNCED) w Rio w 1992 roku, UNIDO (Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju Przemysłowego) i UNEP (Program Środowiska Narodów Zjednoczonych) odnosząc się niejako do zapisów art. 31 Agendy 21 przeprowadziły pilotażowe przedsięwzięcie w zakresie środowiskowych strategii zapobiegawczych, w kluczowych krajach rozwijających się. Po ich zakończeniu organizacje te uruchomiły wspólny program tworzenia krajowych ośrodków Czystszej Produkcji w (NCPCs). Pierwsza partia ośmiu NCPCs powstała w latach Ośrodki te zostały utworzone w celu świadczenia usług dla biznesu, rządów i innych zainteresowanych stron w krajach macierzystych aby pomóc im w realizacji metod, praktyk, strategii i technologii Czystszej Produkcji (CP) [5]. W 1999 roku, podczas spotkania Rady UNEP-u w Nairobi (Kenia), doszło do podpisania Międzynarodowej Deklaracji Czystszej Produkcji przez polskiego Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa [6]. W 1995 roku na podstawie rozporządzenia Wspólnoty Europejskiej w sprawie dobrowolnego uczestnictwa firm przemysłowych w systemie zarządzania

3 środowiskowego i audytu we Wspólnocie (Eco Management and Audit Scheme EMAS) z 1993 roku wszedł w życie europejski system EMAS [7]. W 1996 roku po niespełna trzech latach pracy Komitetu Technicznego TC wydana została pierwsza norma z serii ISO 1400 [8]. Jak zauważa brytyjski portal jakości [9], seria ta powstała głownie w wyniku rundy urugwajskiej negocjacji GATT oraz szczytu w Rio. W maju 2010 roku, odbyła się VIII sesja plenarna w Kopenhadze, podczas której przyjęto treść ISO W ten sposób zakończyła się sześcioletnia praca, w którą zaangażowani byli eksperci i obserwatorzy z 99 krajów i 42 organizacji stowarzyszonych [2]. Jej skutkiem jest norma będąca praktycznym przewodnikiem po zapoczątkowanej w latach 70 ubiegłego stulecia idei biznesu społecznie odpowiedzialnego CSR. Tabela 1. przedstawia wybrane, ważniejsze momenty w rozwoju instrumentów zrównoważonego rozwoju w kolejności chronologiczne. 1 ang. Strategic Advisory Group of Environment

4 Tabela 1. Ewolucja w czasie wybranych instrumentów zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw Nowa klasyfikacja uczestników GC (Global Compact) według trzech poziomów zaawansowania -CSR -Normy ISO CSR -Rozporządzenie (WE) nr 1221/ EMAS -2006/193/WE EMAS -ISO 14040:2006 LCA -ISO : LCA -ISO 14001:2004 -Rozporządzenie (WE) nr 761/2001 EMAS, Decyzje Komisji (WE) 2001/681/WE, -Tripartite Declaration of Principles concerning Multinational Enterprises and Social Policy (poprawki) CSR -Global Compact (9 zasad) ONZ CSR -ISO: 14042,14043 (LCA) -Globalne Zasady Sullivana (aktualizacja - CSR -PN EN ISO 14001, PN EN ISO 14010, 14011, 14012, ISO ISO/TR 14061, ISO 14020, ISO ISO:14041, (LCA) -ISO14040, (LCA) ISO Guide 64, -ISO 14001, EN ISO 14001, Wycofanie norm krajowych, -ISO 14004, ISO 14004, ISO140010, ISO14011, ISO14012, -BS 7750:1994, Norma irlandzka I.S. 310 Norma kanadyjska CSA Z750-94, Norma amerykańska NSF 110 Okrągły Stół w Caux (zasady prowadzenia działalności gospodarczej) CSR - Guildelines on Multinational Enterprises (aktualizacja) CSR -UNIDO i UNEP pierwsze NCPCs (Czystsza Produkcja) -Rozporządzenie EWG nr 1836/93 EMAS -BS 7750:1992 -Agenda XXI art. 30 (Czystsza Produkcja) -Karta Rotterdamska - ICC -Tripartite Declaration of Principles concerning Multinational Enterprises and Social Policy ILO CSR -Globalne Zasady Sullivana - CSR -Guildelines on Multinational Enterprises OECD - CSR Źródło: Opracowanie własne na podstawie Pochyluk i inni s.38, Makuch Ł r., Ejdys J., i inni, 2005

5 3. Popularyzacja instrumentów ZR przedsiębiorstw w Polsce W ostatnich latach wśród polskich przedsiębiorców najbardziej popularnym instrumentem, który spełnia ww. założenia jest bez wątpienia system zarządzania zgodny z normą ISO Jak wskazuje Matuszak-Fleiszman [10], obecnie w Polsce ilość uzyskanych certyfikatów zgodnych z normą ISO kształtuje się na poziomie ponad 2000 i systematycznie wzrasta. Potwierdzają to także, dane portalu który prowadzi nieformalny rejestr polskich organizacji z certyfikatem potwierdzającym wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego w oparciu o rodzinę norm ISO Obecna liczba w bazie rejestru kształtuje się na poziomie 2012 organizacji [11]. Zaznaczyć przy tym należy, że firmy nie mają obowiązku rejestracji i nie istnieje inna ogólnodostępna baza firm, na podstawie której można by precyzyjnie określić ich liczbę. W przypadku EMAS (według rejestru EMAS prowadzonego przez ministerstwo środowiska), w chwili obecnej 30 podmiotów z terenu RP wdrożyło ten system do praktyki gospodarczej [12]. Natomiast w przypadku Strategii CP na podstawień danych bazy prowadzonej przez Polski Ruch Czystszej Produkcji przy współpracy z NOT, od początku jej istnienia 79 podmiotów zostało laureatami kapituły wprowadzając zasady CP do codziennej praktyki gospodarczej [13]. Tabela 2. Najczęściej występujące w praktyce instrumenty zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw METODY TRADYCYJNE 1. Strategie ekologiczne 2. Polityka ekologiczna 3. Program zarządzania środowiskowego METODY NIEKONWENCJO- NALNE 1. Przeglądy(audyty) ekologiczne 2. Procedura minimalizacji odpadów 3. Plany awaryjne PROEKOLOGICZ- NE SYSTEMY DOBROWOLNYCH ZOBOWIĄZAŃ 1. Strategia CP 2. CRS (Biznes Społ. Odpowiedzialny) 3. Program Odpowiedzialność i troska* PROEKOLOGICZNE SYSTEMY DOBRO- WOLNYCH ZOBO- WIĄZAŃ OPARTE O NORMY ISO/EMAS 1. Normy ISO Normy ISO 26000** 3.EMAS *program wyłącznie dla przemysłu chemicznego **normy opublikowane w 2010 roku Źródło: opracowanie własne na podstawie A., Graczyk 2008 [14]. W praktyce stosowanie tych instrumentów przez przedsiębiorstwa powinno przyczyniać się do ich zrównoważonego rozwoju, a więc wg Międzynarodowego Instytutu ds. Zrównoważonego Rozwoju (IISD International Institute Sustainable Development) oraz Światowa Rada Biznesu ds. Zrównoważonego Rozwoju (WBCSD World Business Council for Sustainable Development) 2 do takiej strategii działania, która zaspakajając bieżące potrzeby przedsiębiorstwa i grup interesu z nim związanych, jednocześnie chroni, podtrzymuje i wzmacnia człowieka i źródła zasobów, które będą mu potrzebne w przyszłości [15]. 2 The World Business Council for Sustainable Development to koalicja 175 międzynarodowych przedsiębiorstw, które jednoczy wspólne zaangażowanie na rzecz zrównoważonego rozwoju, poprzez integrowanie i harmonizowanie działań na rzecz: wzrostu ekonomicznego, równowagi ekologicznej i postępu społecznego [15]

6 4. Podsumowanie Rozwój instrumentów zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw to okres głownie ostatnich 30 lat. Mimo wcześniejszych komunikatów płynących ze strony społeczności międzynarodowych, jak w przypadku społecznych aspektów funkcjonowania biznesu ukierunkowanych na jego odpowiedzialność, zawartych w dokumentach wydanych w latach 70 ubiegłego stulecia, ich pojawienie się przypada głównie na lata tuż po zakończeniu konferencji Narodów Zjednoczonych w Rio, w Od tamtego momentu systematycznie powstają się nowe standardy zarządzania środowiskowego jak: BS7750, ISO 14000, EMAS, Strategie CP aż do 2010 kiedy to pojawia się system ISO związany z CSR. Jednocześnie instrumenty te podlegają ciągłej ewolucji, czego wyraz dają obserwowane zmiany systematycznie publikowanych norm. Narzędzia te, jak pokazuje praktyka ich wdrożeń cieszą się coraz większa popularnością (wyjątek stanowi tu EMAS). Częstokroć w międzynarodowych kontaktach biznesowych stanowią one niejako standard określający poziom biznesowy firmy, a dzięki ich popularyzacji coraz więcej podmiotów gospodarczych wchodzi na trajektorię rozwoju zgodnego z koncepcją rozwoju zrównoważonego. Dzięki nim, firmy ograniczają negatywny wpływ na środowisko i jednocześnie cechują się większa społeczną odpowiedzialności swego funkcjonowania. 5. Literatura: [1] COMMUNICATION FROM THE COMMISSION, EUROPE 2020, A strategy for smart, sustainable and inclusive growth, EUROPEAN COMMISSION, Brussels, , COM(2010) [2] Makuch Ł. Normy i standardy społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie, Warszawa 2011 r. s [3] Ejdys J., Kobylińska U., Lulewicz A., Zintegrowane systemy zarządzania jakością środowiskiem i bezpieczeństwem pracy. Teoria i Praktyka. Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Zarządzania Środowiskiem, Politechnika Białostocka, Białystok 2006 r. s.70. [4] Pochyluk R., Grudowski P., Szymański J., Zasady wdrażania systemu zarządzania środowiskowego zgodnego z wymaganiami ISO 14000, EKOKONSULT, Gdańsk 1999 s [5] ( ). [6] ( ). [7] Ejdys J., Kobalińska U., Lulewicz A. Tarasiuk J., Zintegrowane systemy zarządzania, Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Zarządzania Środowiskiem, Politechnika Białostocka, Białystok 2005 r. s. 70. [8] Regulation (EEC) No 1836/93 of 23 June 1993 allowing voluntary participation by organisations in a Community eco-management and audit scheme (EMAS). [9] ( ). [10] Matuszak-Fleiszman A.: Determinanty doskonalenia systemu zarządzania środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy ISO 14001, Wyd. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań 2010r. [11] rejestr ekon-net ( ). [12] na ( ). [13] ( ). [14] Graczyk. A., Zarządzanie środowiskowe w przedsiębiorstwie, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław [15] Business Strategy for Sustainable Development: Leadership and Accountability for the 90s. IISD, WBCSD Deloitte & Touche, Winnipeg 1992, s.1. [16] ( ). 6

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji Zarządzanie środowiskowe zgodne z wymaganiami normy ISO 14001 Wprowadzenie Coraz więcej

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

Program spotkania informacyjnego w ramach projektu Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Dzień I

Program spotkania informacyjnego w ramach projektu Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Dzień I Program spotkania informacyjnego w ramach projektu Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Dzień I Termin realizacji spotkania: 25.05.2012 Miejsce realizacji

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r.

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Plan wystąpienia: 1. Cel główny 2. Centrum Obsługi Inwestorów

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Poznań, 17 listopada 2014 r. AGENDA Innowacyjne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem Warunki i

Bardziej szczegółowo

Rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce. Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce 2012. Dobre praktyki

Rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce. Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce 2012. Dobre praktyki Rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce. Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce 2012. Dobre praktyki Warszawa, 22 listopada 2013 Czym jest Forum Odpowiedzialnego Biznesu Organizacja typu thinkand-do-tank,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie Tomasz Poskrobko Etapy rozwoju modelu ochrony środowiska w przedsiębiorstwie strategia czystszej produkcji strategia zarządzania obciążeniem strategia zarządzania

Bardziej szczegółowo

III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA

III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA Działalność Rady do spraw Społecznej Odpowiedzialności Biznesu w latach 2011-2014 Katowice, 29.10.2014 r. CSR co to jest? Społeczna

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA

ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA ŚWIATOWY KONGRES BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO KIELCE, 18-20 KWIETNIA 2016 www.chemss2016.org DEKLARACJA na temat rozwoju współpracy międzynarodowej w celu umacniania bezpieczeństwa chemicznego oraz rozwoju

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000

Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000 Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000 EMAS - system zarządzania ekologicznego Rozporządzenie Rady EWG nr 1836/93, umożliwiające dobrowolny udział (uczestnictwo) przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR)

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zapraszamy na szkolenia informacyjne podnoszące kompetencje pracowników i właścicieli mikro, małych i średnich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS. Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka

Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS. Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka EMAS (Eco Management and Audit Scheme) Wspólnotowy System Ekozarządzania i Audytu Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Panel ekspertów wprowadzenie do projektu. Łódź, listopad 2012 r.

Panel ekspertów wprowadzenie do projektu. Łódź, listopad 2012 r. Przeprowadzenie badania sytuacji technologicznej Województwa Łódzkiego wraz z przygotowaniem 5 raportów tematycznych oraz opracowanie Regionalnej Strategii Innowacji dla Województwa Łódzkiego LORIS 2030

Bardziej szczegółowo

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Monika Dziadkowiec Dyrektor Generalna Warszawa, 5.07.2012 r. Ministerstwo Środowiska, poprzez współtworzenie polityki państwa, troszczy się o środowisko

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

CELE I ZAŁOŻENIA PROJEKTU: PROPAGOWANIE WZORCÓW PRODUKCJI I KONSUMPCJI SPRZYJAJĄCYCH PROMOCJI ZASAD TRWAŁEGO I ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

CELE I ZAŁOŻENIA PROJEKTU: PROPAGOWANIE WZORCÓW PRODUKCJI I KONSUMPCJI SPRZYJAJĄCYCH PROMOCJI ZASAD TRWAŁEGO I ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. CELE I ZAŁOŻENIA PROJEKTU: PROPAGOWANIE WZORCÓW

Bardziej szczegółowo

JUBILEUSZOWA KONFERENCJA STOWARZYSZENIA POLSKIE FORUM ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 r. Anna Wajnbergier, Małgorzata Wybacz

JUBILEUSZOWA KONFERENCJA STOWARZYSZENIA POLSKIE FORUM ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 r. Anna Wajnbergier, Małgorzata Wybacz JUBILEUSZOWA KONFERENCJA STOWARZYSZENIA POLSKIE FORUM ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 r. Anna Wajnbergier, Małgorzata Wybacz Agenda Dlaczego EMAS? Polskie Forum ISO 14000 a EMAS. EMAS dzisiaj.

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie merytoryczne z działalności Stowarzyszenia Polski Ruch Czystszej Produkcji w roku 2015

Sprawozdanie merytoryczne z działalności Stowarzyszenia Polski Ruch Czystszej Produkcji w roku 2015 Sprawozdanie merytoryczne z działalności Stowarzyszenia Polski Ruch Czystszej Produkcji w roku 2015 1. Skład władz Stowarzyszenia W roku 2015 skład władz Stowarzyszenia Polski Ruch Czystszej Produkcji

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r.

UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r. UCHWAŁA Nr 1823/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z 19 kwietnia 2012 r. w sprawie: zatwierdzenia regulaminu świadczenia usług brokerskich, realizowanych w ramach zadań projektu systemowego pn. Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji EMAS - system zarządzania ochroną środowiska w Unii Europejskiej Wprowadzenie W następstwie

Bardziej szczegółowo

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszcz dno ci Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum Wdro e Czystszej Produkcji

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszcz dno ci Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum Wdro e Czystszej Produkcji Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszcz dno ci Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum Wdro e Czystszej Produkcji Zarz dzanie rodowiskowe zgodne z wymaganiami normy ISO 14001 Wprowadzenie Coraz wi cej

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM W PROEKOLOGICZNYCH DZIAŁANIACH NA RZECZ OCHRONY ŚRODOWISKA

SYSTEM ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM W PROEKOLOGICZNYCH DZIAŁANIACH NA RZECZ OCHRONY ŚRODOWISKA INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr II/1/2014, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 239 249 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi DOI: http://dx.medra.org/10.14597/infraeco.2014.2.1.018

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNY RZEMIEŚLNIK

SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNY RZEMIEŚLNIK Strona1 Patronat honorowy FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO UDZIAŁU W KONKURSIE SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNY RZEMIEŚLNIK Szanowni Państwo, zapraszamy Państwa do udziału w Konkursie Społecznie Odpowiedzialny Rzemieślnik.

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

CSR w ING Banku Śląskim

CSR w ING Banku Śląskim CSR w ING Banku Śląskim czyli sztuka odpowiedzialności społecznej Joanna Dymna - Oszek Joanna Warmuz Zrównoważony rozwój ING na świecie Zrównoważony rozwój 2000 -raport społeczny ING in Society 2001 Environmental&

Bardziej szczegółowo

Mariusz Nowak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Mariusz Nowak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Inteligentne budynki (2) Źródła Loe E. C., Cost of Intelligent Buildings, Intelligent Buildings Conference, Watford, U. K., 1994 Nowak M., Zintegrowane systemy zarządzania inteligentnym budynkiem, Efektywność

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Wytyczne OECD dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych Prezentacja Programu KPK OECD promującego Wytyczne, przedstawienie wyników ankiety oceniającej zgodność

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCO, ZRÓB PREZENT SOBIE I ŚRODOWISKU, włącz się do ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej

PRZEDSIĘBIORCO, ZRÓB PREZENT SOBIE I ŚRODOWISKU, włącz się do ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej PRZEDSIĘBIORCO, ZRÓB PREZENT SOBIE I ŚRODOWISKU, włącz się do ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej INFORMACJE PODSTAWOWE TERMIN REALIZACJI: listopad 2013 lipiec 2014. ZASIĘG: ogólnopolski.

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

Rola administracji publicznej w promowaniu odpowiedzialnych inwestycji i eko-przedsiębiorców

Rola administracji publicznej w promowaniu odpowiedzialnych inwestycji i eko-przedsiębiorców Rola administracji publicznej w promowaniu odpowiedzialnych inwestycji i eko-przedsiębiorców Maciej Rossa Dyrektor Departamentu Informacji o Środowisku GDOŚ maciej.rossa@gdos.gov.pl Obszary działania GDOŚ

Bardziej szczegółowo

Management Systems in Production Engineering No 1(21), 2016

Management Systems in Production Engineering No 1(21), 2016 LEAN MANAGEMENT JAKO INSTRUMENT ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTWA Maciej KWIATKOWSKI, Karolina LORENC, Daria NOWICKA, Hanna PROSÓŁ, Marcin SIKORA Uniwersytet Zielonogórski Laurena PHAM Azusa Pacific

Bardziej szczegółowo

na realizacje zintegrowanej perspektywy

na realizacje zintegrowanej perspektywy Monografie i Opracowania 578 Grazyna Lesniak-tebkowska Wptyw zewn^trznych uwarunkowari na realizacje zintegrowanej perspektywy zröwnowazonego rozwoju przedsi^biorstwa Kolegium Zarzqdzania i Finansöw Szkofa

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Promotorzy prac magisterskich Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab. Bogusław

Bardziej szczegółowo

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing http://www.varbak.com/fotografia/olbrzym-zdj%c4%99%c4%87-sie%c4%87-paj%c4%85ka; 15.10.2012 Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing dr Anna Jęczmyk Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR)

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) PROJEKT FINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Funkcjonalnośd umożliwienie dokonania ogólnej, a jednocześnie całościowej oceny (samooceny) zaangażowania społecznego firmy we wszystkich obszarach,

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Zarządzanie środowiskiem Rok akademicki: 2013/2014 Kod: DIS-2-106-IK-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: Inżynieria

Bardziej szczegółowo

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Jeszcze przed kryzysem opinie liderów światowego biznesu wskazywały rosnący potencjał tego obszaru zarządzania. Odpowiedzialne zarządzanie (CR)

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. System Ekozarządzania i Audytu (EMAS) przyszłością administracji publicznej cykl szkoleń i konferencji dla samorządów

PROJEKT. System Ekozarządzania i Audytu (EMAS) przyszłością administracji publicznej cykl szkoleń i konferencji dla samorządów PROJEKT System Ekozarządzania i Audytu (EMAS) przyszłością administracji publicznej cykl szkoleń i konferencji dla samorządów Projekt współfinansowany ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Działania służące promocji systemu DZE CP w ostatnim roku. Działania Stowarzyszenia Polski Ruch CP dotyczące prowadzenia i promowania

Działania służące promocji systemu DZE CP w ostatnim roku. Działania Stowarzyszenia Polski Ruch CP dotyczące prowadzenia i promowania Spotkanie Laureatów Polskiego Rejestru Czystszej Produkcji i Odpowiedzialnej Przedsiębiorczości Warszawa, 27 maja 2013 r. Działania Stowarzyszenia Polski Ruch CP dotyczące prowadzenia i promowania Polskiego

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Do najbardziej znanych systemów zarządzania środowiskiem należą: europejski EMAS światowy ISO 14000 Normy ISO serii 14000 1991 rok -Mędzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 Pokłady możliwości Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 O Strategii Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KGHM Niniejszy dokument stanowi Strategię KGHM w obszarze

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Janusz Bronisław Berdowski EUROPEJSKA UCZELNIA INFORMATYCZNO-EKONOMICZNA W WARSZAWIE ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od jakości nie ma odwrotu, gdyż na rynku globalnym nie walczy się tylko ceną

Bardziej szczegółowo

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność?

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność? Krajowy system ekozarządzania i audytu EMAS potrzeba czy konieczność? Agnieszka Zdanowska Departament Informacji o Środowisku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 25 listopada 2010 r., Poznań Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Prof. ndzw. UG dr hab. Małgorzata Wiśniewska Przewodnicząca Kapituły Konkursu o Pomorską Nagrodę Jakości Gdańsk, 27.02.2015 Korzenie Pomorska Nagroda Jakości ma

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 2011 Krajowy System Usług oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 Krajowy System Usług (KSU) to oferta usług dla osób przedsiębiorczych w kraju - firm z sektora

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu Partnerstwo w realizacji projektów szansą rozwoju sektora MSP Projekt realizowany jest

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Lp. I Informacje o Organizacji OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Pensjonat Reymontówka*** Ul. Nędzy Kubińca 170 34-511 Kościelisko II Informacje

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

Liliana Anam, CSRinfo

Liliana Anam, CSRinfo Liliana Anam, CSRinfo 26.11.2015 Plan prezentacji Jak rozumiemy CSR w XXI wieku? Jak wygląda praktyka w Polsce? Zrównoważony rozwój - założenia ŚRODOWISKO GOSPODARKA DOBRA JAKOŚĆ ŻYCIA Niezbędna PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

CSR w Wielkim Formacie

CSR w Wielkim Formacie CSR w Wielkim Formacie Prezentacja założeń projektu budowania społecznej odpowiedzialności biznesu w Opinion Strefa Druku Sp.zo.o. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.2 Transfer wiedzy Poddziałnie 8.2.2 Regionalne Strategie

Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.2 Transfer wiedzy Poddziałnie 8.2.2 Regionalne Strategie 1 Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.2 Transfer wiedzy Poddziałnie 8.2.2 Regionalne Strategie Innowacji Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Oferta programu COSME

Oferta programu COSME EUROPEJSKIE INSTRUMENTY FINANSOWE NA RZECZ INNOWACYJNOŚCI I KONKURENCYJNOŚCI. DZIEŃ INFORMACYJNY DLA PRZEDSTAWICIELI MŚP Lublin, 21.11.2014 Oferta programu COSME Magdalena Szukała Lubelskie Centrum Transferu

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

dr Ewa Kochańska Centrum Badań i Innowacji Pro-Akademia

dr Ewa Kochańska Centrum Badań i Innowacji Pro-Akademia dr Ewa Kochańska Centrum Badań i Innowacji Pro-Akademia Kluczowe obszary aktywności: Energetyka zrównoważona środowiskowo Transport niskoemisyjny Inteligentne tekstylia Centrum Badań i Innowacji Pro-Akademia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w programach Unii Europejskiej 2014 2020. COSME i Horyzont 2020. Dolnośląskie Spotkania Biznesowe, maj 2014 r.

Wsparcie dla przedsiębiorców w programach Unii Europejskiej 2014 2020. COSME i Horyzont 2020. Dolnośląskie Spotkania Biznesowe, maj 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorców w programach Unii Europejskiej 2014 2020 COSME i Horyzont 2020 Dolnośląskie Spotkania Biznesowe, maj 2014 r. COSME small and medium sized enterprises Program na rzecz konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Kształcenie dorosłych w Małopolsce - zamierzenia Województwa Małopolskiego. Spotkanie w dniach 4-5 kwietnia 2013 WARSZAWA

Kształcenie dorosłych w Małopolsce - zamierzenia Województwa Małopolskiego. Spotkanie w dniach 4-5 kwietnia 2013 WARSZAWA Kształcenie dorosłych w Małopolsce - zamierzenia Województwa Małopolskiego Spotkanie w dniach 4-5 kwietnia 2013 WARSZAWA Strategia rozwoju Małopolski Strategia Strategia 2007 RWM 2013 RWM 2020 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013 Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji Katowice 25 czerwiec 2013 Agenda Na czym oprzeć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji (SZBI) Jak przeprowadzić projekt wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Pomiar wpływu społecznego i ekologicznego wspólna odpowiedzialność biznesu i NGO Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Kodeks Postępowania ZVEI w zakresie odpowiedzialności społecznej

Kodeks Postępowania ZVEI w zakresie odpowiedzialności społecznej Kodeks Postępowania ZVEI w zakresie odpowiedzialności społecznej Preambuła ZVEI - Zentralverband Elektrotechnik- und Elektronikindustrie e. V. (Centralny Związek Przemysłu Elektrotechnicznego i Elektronicznego,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA PROFILU MENEDŻER INNOWACJI PROJEKTU INMA

PROGRAM NAUCZANIA DLA PROFILU MENEDŻER INNOWACJI PROJEKTU INMA PROGRAM NAUCZANIA DLA PROFILU MENEDŻER INNOWACJI PROJEKTU INMA INMA THEMATIC AREAS 1.Zarządzanie Strategiczne 2. Zarządzanie Kapitałem Ludzkim 5. Nowe Technologie 3. Zarządzanie Wiedzą 4 Społeczna Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych. Maciej Bieokiewicz

Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych. Maciej Bieokiewicz 2011 Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych Maciej Bieokiewicz Koncepcja Społecznej Odpowiedzialności Biznesu Społeczna Odpowiedzialnośd Biznesu (z ang. Corporate Social Responsibility,

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po społecznej odpowiedzialności ISO 26 000 Aneta Zaród Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński

Przewodnik po społecznej odpowiedzialności ISO 26 000 Aneta Zaród Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński Przewodnik po społecznej odpowiedzialności ISO 26 000 Aneta Zaród Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński Konferencja Zachodniopomorski Biznes Społecznie Odpowiedzialny dofinansowana

Bardziej szczegółowo

(IRC South Poland) (IRC South Poland)

(IRC South Poland) (IRC South Poland) Centrum Transferu Technologii Politechnika Krakowska Innowacyjny przedsiębiorca i przedsiębiorczy naukowiec współpraca szansą na rozwój Regionu PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA Inicjatywy i projekty CTT PK

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 Rozdział 1 EWOLUCJA TEORII ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM... 15 1.1. Zasady naukowej organizacji szkoła klasycznej teorii organizacji... 15 1.1.1. Szkoła naukowej organizacji

Bardziej szczegółowo

Grupa Kapitałowa LOTOS

Grupa Kapitałowa LOTOS Grupa Kapitałowa LOTOS Zintegrowany koncern naftowy zajmujący się wydobyciem i przerobem ropy naftowej oraz sprzedażą hurtową i detaliczną wysokiej jakości produktów naftowych. Działalność wydobywczą prowadzi

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI

PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

BS8901. być pierwszym... Wojciech Liszka. Dyrektor Działu Sprzedaży i Marketingu Radisson Blu Hotel, Kraków

BS8901. być pierwszym... Wojciech Liszka. Dyrektor Działu Sprzedaży i Marketingu Radisson Blu Hotel, Kraków BS8901 być pierwszym... Wojciech Liszka Dyrektor Działu Sprzedaży i Marketingu Corporate Social Responsibility Społeczna Odpowiedzialność Biznesu CSR... co to znaczy? Koncepcja, zgodnie z którą przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Edukacja w zakresie CSR czy i jaka?

Edukacja w zakresie CSR czy i jaka? Edukacja w zakresie CSR czy i jaka? dr Ewa Jastrzębska Katedra Ekonomii Środowiska i Zasobów Naturalnych Szkoła Główna Handlowa 1 liczne skandale korporacyjne, obecny kryzys społeczno-gospodarczy niski

Bardziej szczegółowo

Relacja z konferencji pn. Stan obecny i perspektywy rozwoju systemów zarządzania środowiskowego. Szklany Jubileusz

Relacja z konferencji pn. Stan obecny i perspektywy rozwoju systemów zarządzania środowiskowego. Szklany Jubileusz Relacja z konferencji pn. Stan obecny i perspektywy rozwoju systemów zarządzania środowiskowego Szklany Jubileusz Stowarzyszenie Polskie Forum ISO 14000 obchodzi w tym roku 15-lecie swojego istnienia.

Bardziej szczegółowo

CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek

CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek Wiceprezes Zarządu Polska Korporacja Recyklingu Sp. z o.o. jest wiodącym w regionie Zakładem Przetwarzania Zużytego Sprzętu Elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Ogromny kapitał intelektualny, doświadczenie oraz wykwalifikowana kadra to atuty Górnego Śląska. Poprzez działania jakie przewidzieliśmy w projekcie (rsptt) w woj. śląskim pragniemy promować ideę kreatywności

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie standardów zarządzania w administracji rządowej

Doskonalenie standardów zarządzania w administracji rządowej Informator o projekcie Doskonalenie standardów zarządzania w administracji rządowej Warszawa, marzec 2013 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 W 2000 roku społeczność międzynarodowa przyjęła Milenijne Cele Rozwoju na rzecz eliminowania ubóstwa oraz zapewnienia globalnej równowagi gospodarczej.

Bardziej szczegółowo