KONCEPCJA LIFE LONG LEARNING WYZWANIE DLA KSZTAŁCENIA NA POZIOMIE WYŻSZYM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KONCEPCJA LIFE LONG LEARNING WYZWANIE DLA KSZTAŁCENIA NA POZIOMIE WYŻSZYM"

Transkrypt

1 Mirosława Pluta-Olearnik Wyższa Szkoła Handlowa we Wrocławiu KONCEPCJA LIFE LONG LEARNING WYZWANIE DLA KSZTAŁCENIA NA POZIOMIE WYŻSZYM Naukowcy udowadniają, że nieuchronnie w ciągu całego życia będziemy mieć do czynienia z gwałtownym i stałym postępem naukowo-technicznym oraz krótkim czasem wdrażania nowych wynalazków w praktyce. Będą rosły wymagania wobec pracowników jako skutek unowocześniania procesów produkcyjno usługowych i wzrostu standardów wytwarzania. Jest to wyzwanie dla całego społeczeństwa, w którym szczególnie ważną rolę do odegrania ma szkolnictwo wyższe, w tym uczelnie ekonomiczne. Musi bowiem nastąpić zmiana tradycyjnego modelu kształcenia na model nowoczesny, w którym cykl kształcenia będzie uwzględniał oczekiwania osób, chcących zdobywać nową wiedzę i podnosić kwalifikacje. W sferze dydaktyki oznacza to konieczność spełnienia ściśle sprecyzowanych oczekiwań, np. co do tematyki studiów podyplomowych czy kursów typu MBA. Jeśli uczelnie nie podejmą nowego wyzwania, stwarzając odpowiednią ofertę edukacyjną, wówczas instytucje komercyjne zajmą ich miejsce i wykorzystają nowe możliwości, jakie stwarza dla środowiska akademickiego tworzące się społeczeństwo wiedzy. Źródła koncepcji uczenia się przez całe życie Jednym z warunków realizacji idei budowania społeczeństwa opartego na wiedzy, jest nadanie odpowiedniej rangi powszechnie rekomendowanej w ostatnich latach, koncepcji uczenia się przez całe życie. Koncepcja ta była jednym z wiodących tematów Komunikatu Praskiego (maj 2001), w którym stwierdzono: Kształcenie ustawiczne stanowi zasadniczy element tzw. Europejskiej przestrzeni szkolnictwa wyższego. W Europie przyszłości, zbudowanej na społeczeństwie i gospodarce opartej na wiedzy, strategie kształcenia ustawicznego będą musiały sprostać wyzwaniu konkurencyjności i wykorzystaniu najnowszych technologii w celu zwiększenia spójności społecznej, równości szans i jakości życia. 1 Dwa lata później, w Komunikacie Berlińskim (wrzesień 2003) podkreślono konieczność zwiększenia udziału kształcenia na poziomie wyższym w ogólnej strategii rozwoju kształcenia ustawicznego oraz potrzebę uznania kształcenia ustawicznego jako integralnej części działalności uczelni. Skoro koncepcji uczenia się przez całe życie poświęcono miejsce we wskazanych dokumentach, zwrócono szczególną uwagę na konieczność jej powiązania z instytucjami szkolnictwa wyższego, zastanówmy się jak z perspektywy kilku lat koncepcja LLL 1 Realizacja europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego, Materiały związane z procesem bolońskim, MENiS, Warszawa 2003, s.17 1

2 została wdrożona w krajowe strategie rozwoju szkolnictwa wyższego oraz strategie poszczególnych uczelni. Koncepcja uczenia się przez całe życie a kształcenie ustawiczne, kształcenie otwarte i kształcenie zdalne Koncepcja uczenia się przez całe życie obejmuje rozwój indywidualny i rozwój cech społecznych we wszystkich formach i wszystkich kontekstach, w systemie formalnym i nieformalnym, tj. w szkołach i placówkach kształcenia zawodowego, uczelniach i placówkach kształcenia dorosłych oraz w ramach kształcenia incydentalnego, a więc w domu, w pracy i w społeczności. Podkreśla się w niej potrzebę przygotowania i zachęcania wszystkich dzieci do nauki przez całe życie, już od wczesnego wieku. Koncepcja ta ukierunkowuje działania w taki sposób, by zapewnić odpowiednie możliwości wszystkim osobom dorosłym, pracującym i bezrobotnym, które muszą przekwalifikować się lub podnieść swoje kwalifikacje. Współczesna idea uczenia się przez całe życie nawiązuje do wcześniejszych definicji kształcenia ustawicznego. Kształcenie ustawiczne to kompleks procesów oświatowych: formalnych, nieformalnych i incydentalnych, które niezależnie od treści, poziomu i metod umożliwiają uzupełnienie wykształcenia w formach szkolnych i pozaszkolnych, dzięki czemu osoby dorosłe rozwijają swoje zdolności, wzbogacają wiedzę, udoskonalają kwalifikacje zawodowe lub zdobywają nowy zawód, zmieniają swoje postawy 2. Kolejną formą umożliwiającą dostęp do edukacji praktycznie każdemu, jest kształcenie otwarte. Otwartość kształcenia jest pojęciem wielozakresowym. Oznacza ono przeciwieństwo kształcenia zamkniętego i tradycyjnego. Kształcenie otwarte jest bowiem ogólnodostępne, znoszące bariery i niczym nieograniczone. Jest także kształceniem dostosowanym do potrzeb i możliwości oraz chętnie przyjmującym nowe propozycje i zmiany. Tradycyjny system kształcenia zapewnia nauczycielom akademickim rolę nadrzędną wobec studentów. System kształcenia otwartego zaś preferuje stosunek partnerski, w którym nauczyciel gra rolę opiekuna i doradcy, a głównym celem tego kształcenia jest rozwinięcie aktywności i samodzielności studentów. Istotną cechą procesu kształcenia otwartego jest więc indywidualizacja kształcenia, zapewniająca studentowi nie tylko odpowiednie treści, lecz także metody, techniki, środki i czas na wykonanie zadań dydaktycznych. Uczelnia, jej kadra i wyposażenie spełniają funkcje służebne wobec potrzeb i oczekiwań studentów. Uczelnie otwarte są powołane głównie po to, by zapewnić wszystkim chętnym optymalny dla nich rozwój intelektualny i umożliwić jednocześnie pełny rozwój osobowości, zgodnie z zasadami współczesnej oświaty. Głównym celem kształcenia otwartego jest wykonywanie zadań pozainstytucjonalnych i jest to zasadniczy element odróżniający te uczelnie od tradycyjnych. Kształcenie odbywa się niezależnie od wykonywanej pracy lub przygotowania do zawodu. Studenci kształcą się w dowolnie wybranym przez siebie kierunku, zgodnym z ich zainteresowaniami i planami dalszego rozwoju 3. Nowoczesne, lub jak kto woli, nowe technologie w edukacji nasuwają od razu skojarzenia z uczeniem się i nauczaniem na odległość. Taka forma propagowania i zdobywania wiedzy nie jest 2 Strategia rozwoju kształcenia ustawicznego do roku 2010, Edukacja Ustawiczna Dorosłych 2003, nr 3, s.7. 3 J. Półturzycki, Otwarte szkolnictwo niepaństwowe w systemie edukacji akademickiej XX/XXI wieku, Edukacja dorosłych 2001, nr 2, s

3 niczym nowym: radio i telewizja od dawna miały w swej ofercie audycje edukacyjne, podobnie rzecz się ma z kursami korespondencyjnymi, filmami i nagraniami szkoleniowymi dla każdego nowego medium z czasem znajdowano zastosowanie w edukacji. Każde z nich prezentowało wyższy stopień zaawansowania technologicznego i niosło ze sobą nowe możliwości. Jednak najnowsza technologia komputerowa posiada jedną cechę, która daje jej niezaprzeczalną przewagę nad dotychczasowymi mediami interaktywność. To właśnie ten aspekt stanowi o jej niezwykłej przydatności dla celów edukacyjnych. Jeśli do tego uwzględni się fakt, że dzisiejsze sieci komputerowe mają o wiele większą przepustowość niż kiedyś i łatwiej z nich korzystać, to staje się zrozumiałe ogromne zainteresowanie, jakie towarzyszy internetowi. Nowoczesne technologie są szansą dla szkolnictwa wyższego, zarówno w odniesieniu do samego procesu kształcenia, jak i jego dostępności dla społeczeństwa 4. Szkolnictwo wyższe w perspektywie kształcenia przez całe życie doświadczenia różnych krajów. Definicje kształcenia przez całe życie i jego relacji do kształcenia ustawicznego oraz nauczania dorosłych są różnie formułowane w poszczególnych krajach. Jeśli podejmiemy próbę określenia ich miejsca w sektorze szkolnictwa wyższego, to należy stwierdzić, że dyskusja o kształceniu przez całe życie stanowi kontynuację poprzednich dyskusji o kształceniu ustawicznym i kształceniu dorosłych, jednak z uwzględnieniem warunków dostępności do kursów oferowanych przez uczelnie oraz profilu i sytuacji studentów. Wszystkie najnowsze definicje kształcenia przez całe życie akcentują fakt, że nauka może przebiegać w różnych warunkach i na wszystkich etapach życia. W świetle tego, polityka kształcenia przez całe życie jest silnie promowana, a badania Trends 2003 wykazały, że większość krajów zamierzała wprowadzić lub była w trakcie realizacji strategii dotyczącej kształcenia przez całe życie. Takie polityki istnieją już w jednej trzeciej krajów biorących udział w procesie bolońskim, tj.: w Belgii, Danii, Finlandii, Francji, Irlandii, Islandii, Niderlandach, Norwegii, Polsce, Słowacji, Szwecji i Wielkiej Brytanii. Jednakże, jak stwierdzają autorzy raportu Trends 2003, większość polityk i działań podejmowanych na poziomie europejskim i krajowym nie jest szczególnie ukierunkowana na sektor szkolnictwa wyższego 5. Oznacza to, że nie podkreśla się jakiejś szczególnej wartości dodanej lub warunków kształcenia przez całe życie oferowanych przez instytucje szkolnictwa wyższego. W grupie krajów, które na tym tle wyróżniają się, tzn. mają najwyższy procent uczelni posiadających strategie kształcenia przez całe życie, znajdują się: Wielka Brytania, Islandia, Francja, Czechy, Słowacja i Bułgaria. Natomiast najniższy procent odnotowują takie kraje, jak: Niemcy, Austria, Włochy, Węgry, Turcja, Rumunia. Rozwijanie możliwości kształcenia przez całe życie wskazuje na silne powiązanie z potrzebami rynku i dobrze prowadzony dialog z uczestnikami rynku. Ogólnie, w krajach europejskich 49% uczelni oferuje różne formy doskonalenia kwalifikacji zawodowych, które są nastawione na aktualizację wiedzy zawodowej i umiejętności, często też są opracowywane i prowadzone wspólnie z firmami. 4 A. Kubiak, Amerykański sen o e-dukacji, Zarządzanie zasobami ludzkimi 2002, nr 2, s S. Richert, Ch. Tauch, Trends In Learning Structures In Higher Education (III) Progress In European Higher Education Area 2003,www.bologna-bergen2005 (Main Documents). 3

4 Jednakże tendencja do odpowiadania bezpośrednio na potrzeby rynku jest jedną z przyczyn krytycznego podejścia wielu nauczycieli akademickich do jednostek zajmujących się kształceniem przez całe życie w uczelniach, w szczególności na uniwersytetach. Warto w tym miejscu przytoczyć przykład Wielkiej Brytanii, jako kraju zaawansowanego w realizacji koncepcji LLL. Jak twierdzi D. Antonowicz, szersze otwarcie uniwersytetu na społeczeństwo zbliżyło go do obywateli oraz stworzyło możliwość pozyskiwania funduszy z alternatywnych źródeł. Wiele brytyjskich uniwersytetów już obecnie zaczęło reformować programy nauczania, biorąc pod uwagę zmieniające się potrzeby społeczne i gospodarcze. W sferze dydaktyki ogromną wagę przywiązuje się do dostosowania tematyki kursów podyplomowych czy MBA do oczekiwań społecznych, a także do rekrutacji studentów zagranicznych 6. Jeśli chodzi o Polskę, to w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu powstał dokument Strategia rozwoju kształcenia ustawicznego do roku 2010, który oficjalnie przyjęto 8 lipca 2003 roku. Jak czytamy w nim: Głównym celem strategii jest wyznaczenie kierunków rozwoju kształcenia ustawicznego w kontekście idei uczenia się przez całe życie i budowania społeczeństwa opartego na wiedzy. Realizacja strategii ma umożliwić indywidualny rozwój każdego obywatela poprzez upowszechnianie dostępu do kształcenia ustawicznego i podniesienie jego jakości, a także promować aktywne postawy, poprawiające jego szanse na rynku pracy. Strategia wykazuje także zadania dla administracji rządowej i samorządowej, instytucji naukowych i oświatowych oraz partnerów społecznych, tj. organizacji pracodawców, samorządów gospodarczych, samorządów zawodowych, związków zawodowych, fundacji, stowarzyszeń i innych organizacji pozarządowych. 7 Cytowany dokument, oprócz celu strategicznego, wskazuje i opisuje również działania priorytetowe, korespondujące z europejskim obszarem uczenia się przez całe życie tj. zwiększanie dostępności do kształcenia ustawicznego, podnoszenie jego jakości, uświadamianie jego roli i znaczenia, współdziałanie i partnerstwo, wzrost inwestycji w zasoby ludzkie, tworzenie zasobów informacyjnych w zakresie kształcenia ustawicznego i rozwoju usług doradczych. Kształcenie ustawiczne ma bardzo duże znaczenie w edukacji dorosłych, szczególnie obecnie w dobie globalizacji, szybkiego postępu technicznego i technologicznego, które wymuszają ciągły rozwój i samokształcenie. Proces uczenia musi trwać przez całe życie, bowiem zapewnia mobilność i elastyczność wymaganą przez zmieniające się otoczenie. Reasumując, oferta kształcenia przez całe życie nadal ma charakter działalności pobocznej na uczelniach europejskich, czyli rzadko jest ona zintegrowana z ogólną strategią uczelni. Nawet w krajach, w których istnieją zachęty do rozwijania kształcenia przez całe życie (Francja, Wielka Brytania, Finlandia), ośrodki kształcenia ustawicznego nie są zawsze uznawane na takich samych zasadach jak pozostałe środki uniwersyteckie i badawcze. Jak twierdzą autorzy cytowanego raportu w celu uzyskania lepszej pozycji na rozwijającym się rynku i ukazania wartości dodanej, jaką niesie doświadczenie tych ośrodków, uczelnie będą musiały poczynić więcej wysiłków, żeby zintegrować kształcenie przez całe życie z zasadniczymi procesami rozwoju 8 Kształcenie ustawiczne powinno stać 6 D. Antonowicz, Z tradycji w nowoczesność. Brytyjskie uniwersytety w drodze do społeczeństwa wiedzy, Nauka i szkolnictwo wyższe 2004, nr 1, s Strategia rozwoju kształcenia ustawicznego do roku 2010, op. cit, s S.Richert, Ch. Tauch, op. cit. 4

5 się integralną częścią działalności uczelni, jego znaczenie będzie bowiem rosło wraz z postępującymi procesami demograficznymi. Otóż wobec zmniejszającej się populacji młodzieży, uczelnie staną wkrótce wobec alternatywy: rozwój oferty edukacyjnej dla dorosłych albo redukcja zakresu działalności (w tym zatrudnienia). Kierunki i sposoby kształcenia na poziomie wyższym a perspektywiczne potrzeby gospodarki Działania ze strony instytucji edukujących na poziomie wyższym powinny być skoncentrowane na dostosowaniu kierunków kształcenia do perspektywicznych potrzeb gospodarki, z uwzględnieniem zmian wynikających z włączania polskiego rynku pracy w struktury europejskie. Analiza współczesnej gospodarki rynkowej i tendencji rozwoju nowych technologii pozwoliły zidentyfikować obszary, w których zachodzą największe zmiany i w których powstają nowe zastosowania pracy i zapotrzebowanie na nowe kwalifikacje. Przyszły rozwój kraju będzie związany m. in. z informatyką, telekomunikacją, mikroelektroniką, biotechnologią. Sektory, w których przewiduje się wzrost zatrudnienia, to: turystyka, budownictwo, usługi finansowe, sektor naukowo-badawczy, sektor wysokich technologii, usługi związane z ochroną środowiska. Tak więc rozwój szkolnictwa wyższego i zmiany w jego ofercie edukacyjnej powinny uwzględniać dziedziny priorytetowe, z którymi wiąże się przyszłość absolwentów uczelni. Przed szkołami wyższymi pojawia się zadanie poszerzenia oferty kształcenia ustawicznego, umożliwiającego zdobywanie wyższych kwalifikacji i aktualizacji wiedzy. Jak w świetle powyższego zestawienia powinien ewoluować system szkolnictwa wyższego w Polsce? Odpowiedź na to pytanie możemy częściowo odnaleźć w projekcie MENiS Strategia rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce do roku Autorzy strategii jako cele kierunkowe rozwoju polskiego szkolnictwa wyższego wskazują m. in. na popularyzację form kształcenia ustawicznego i e-edukacji. Ta ostatnia jest szczególnie ciekawym rozwiązaniem, wykorzystującym technologię internetu w procesie kształcenia. W praktyce uczelni oznacza to z pewnością unowocześnienie oferty edukacyjnej oraz dostrzeżenie nowej roli kadry w procesie dydaktycznym. Już obecnie istnieje zgodność opinii środowiska akademickiego oraz specjalistów w zakresie metodyki nauczania co do kierunku przekształceń dydaktyki szkoły wyższej (również o profilu ekonomicznym). Otóż zmierzają one w stronę nauczania mieszanego, nazywanego również nauczaniem hybrydowym, czyli łączenia form tradycyjnych z metodami nowoczesnymi, wykorzystującymi możliwości sieci internet. Stwarza to szansę wykorzystania niespotykanych dotychczas możliwości, tkwiących w rozwiązaniach teleinformatycznych i ich wykorzystania w procesie kształcenia. Podsumowanie W 2002 roku na posiedzeniu Rady Europejskiej w Barcelonie stwierdzono, że edukacja jest czynnikiem stymulującym wzrost gospodarczy, badania i innowacje, konkurencyjność, utrzymanie poziomu zatrudnienia, spójność społeczną i aktywne postawy obywatelskie. Dystans w obszarze edukacji, jaki dzieli Polskę od krajów Wspólnoty, wymaga szczególnie intensywnych działań na różnych polach: od dalszej poprawy dostępu do edukacji w Polsce do 5

6 promocji idei kształcenia ustawicznego. Potwierdzeniem tego niech będzie zestawienie niedostatków systemu edukacji w Polsce (wg raportu Komisji Europejskiej Edukacja i kształcenie 2010): Niski odsetek osób z wyższym wykształceniem (Polska 10% - UE 20%); Zbyt mało studiujących nauki ścisłe i nowe technologie (Polska 20% - UE 35%); Relatywnie niskie nakłady budżetowe na edukację (Polska 5% PKB); Zbyt mało dorosłych Polaków w wieku lat kontynuuje edukację (Polska 4% - UE 12%); Mało rozwinięte dokształcanie zawodowe w porównaniu z krajami UE. Na drodze do społeczeństwa opartego na wiedzy, edukacja jest najważniejszym czynnikiem kształtującym pomyślne przejście od społeczeństwa produkcyjnego do społeczeństwa opartego na czynniku intelektualnym. W porównaniu do wcześniejszych etapów rozwoju gospodarek wielu krajów, społeczeństwo oparte na wiedzy charakteryzuje zupełnie inna logika rozwoju, wymagająca innych narzędzi realizacji. Narzędziem o niepodważalnej wartości jest edukacja z jej różnymi formami, w tym edukacja ustawiczna, e-edukacja, kształcenie otwarte. W poprzedniej dekadzie celem edukacji była nauka o rzeczach pewnych i przygotowanie młodych ludzi do wejścia w świat, jednak obecnie zadaniem edukacji stało się ukazanie niestabilności świata i sposobów radzenia sobie z nim. Jak wobec tego można scharakteryzować szkołę wyższą (uniwersytet) obecnie oraz pokazać kierunek zmian? Otóż porównując uniwersytet dziś i jutro, możemy dostrzec inne podejście do studenta, inną rolę nauczyciela i nowe formy kształcenia 9. Uniwersytet dziś charakteryzują następujące cechy: studenci to głównie młodzież, studenci nie mają doświadczenia zawodowego, nauczyciele wiedzą, czego student ma się nauczyć, dominuje nauczanie stacjonarne. Natomiast uniwersytet jutra to uniwersytet dziś plus dodatkowe cechy, takie, jak: studenci to również ludzie dorośli, studenci posiadają doświadczenie zawodowe (często duże), studenci wiedzą czego chcą się uczyć, dominuje nauczanie rozwiązywania problemów, szeroko jest stosowana edukacja zdalna. Bibliografia D. Antonowicz, Z tradycji w nowoczesność. Brytyjskie uniwersytety w drodze do społeczeństwa wiedzy, Nauka i szkolnictwo wyższe 2004, nr 1. W. Cellary, Porównanie uniwersytetu dziś i jutro, [w:[ Polska w drodze do globalnego społeczeństwa i informacyjnego, UNDP, Warszawa A. Kubiak, Amerykański sen o e-dukacji, Zarządzanie zasobami ludzkimi, 2002, nr 2. J. Półturzycki, Otwarte szkolnictwo niepaństwowe w systemie edukacji akademickiej XX/XXI wieku, Edukacja dorosłych 2001, nr 2. S. Richert, Ch. Tauch, op. cit. Trends In Learning Structures In Higher Education (III) Progress In European Higher Education Area 2003, (Main Documents). 9 W. Cellary, Porównanie uniwersytetu dziś i jutro, [w:] Polska w drodze do globalnego społeczeństwa i informacyjnego, UNDP, Warszawa 2002, s.131 6

7 Realizacja europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego, Materiały związane z procesem bolońskim, MENiS, Warszawa Strategia rozwoju kształcenia ustawicznego do roku 2010, Edukacja Ustawiczna Dorosłych 2003 nr3. Abstract It has been well recognized by the scientific world that the boost observed in R&D followed by the lean innovation cycle will become an indivisible part of our lives. The permanent modification of production and services, complemented with the upward movement of educational standards, will inevitably result in the augmentation of recruitment criteria. These make a real challenge for society and in particular for higher education, including economic and business educators. The traditional learning model shall be transformed into the modern learning sequences meeting the needs of any society member willing to gain new knowledge and acquire new qualifications. It is plainly a must for the higher educators to meet the accurate expectations of potential students, so as to the themes of complementary or MBA studies. Without meeting the challenge to create an appropriate educational offer, the higher educators might be replaced by corporate knowledge producers ready to fill in the gap, to replace them in the LLL implementation and consequently in keeping the gates towards a knowledge-based society. Nota o autorze Dr hab. Mirosława Pluta-Olearnik profesor w Wyższej Szkole Handlowej we Wrocławiu, kierownik Katedry Handlu i Marketingu, specjalista z zakresu zarządzania i marketingu usług, autorka książek (Marketing usług; Marketing usług bankowych), współautorka Leksykonu marketingu, autorka licznych artykułów i referatów nt. rynku usług bankowych oraz usług edukacyjnych. W latach kierownik projektu badawczego KBN Rozwój usług edukacji wyższej w erze nowych technologii. 7

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE KSZTAŁCENIE USTAWICZNE Wykład do projektu: Doradztwo edukacyjne dorosłych szansą na rynku pracy w powiecie poznańskim Wielkopolski rynek pracy we wrześniu 2013r. 141 787 osób bezrobotnych w urzędach pracy,

Bardziej szczegółowo

Oczekiwania wobec przyszłego pracownika absolwenta szkoły zawodowej. Anna Bartkiewicz Regionalna Izba Przemysłowo- Handlowa w Radomsku

Oczekiwania wobec przyszłego pracownika absolwenta szkoły zawodowej. Anna Bartkiewicz Regionalna Izba Przemysłowo- Handlowa w Radomsku Oczekiwania wobec przyszłego pracownika absolwenta szkoły zawodowej Anna Bartkiewicz Regionalna Izba Przemysłowo- Handlowa w Radomsku 19 listopada 2013 Plan prezentacji 1. Kontekst: szkolnictwo zawodowe

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU ZARZĄDZANIA GÓRNOŚLĄSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ im. WOJCIECHA KORFANTEGO w KATOWICACH założenia na lata

STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU ZARZĄDZANIA GÓRNOŚLĄSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ im. WOJCIECHA KORFANTEGO w KATOWICACH założenia na lata STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU ZARZĄDZANIA GÓRNOŚLĄSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ im. WOJCIECHA KORFANTEGO w KATOWICACH założenia na lata 2013 2020 Strategia rozwoju Wydziału Zarządzania GWSH wpisuje się ściśle

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Kształcenie i szkolenia zawodowe

Erasmus+ Kształcenie i szkolenia zawodowe Kształcenie i szkolenia zawodowe Mobilność edukacyjna (KA 1) Mobilność edukacyjna (KA 1) Akcja 1 Mobilność uczniów Dzięki tej akcji osoby uczące się zawodu mogą zdobywać praktyczne doświadczenie i podwyższać

Bardziej szczegółowo

Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce

Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce Konferencja Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji pn.: Kompetencja UMIEJĘTNOŚĆ UCZENIA SIĘ w kontekście Europejskiego Roku Aktywności

Bardziej szczegółowo

Departament Funduszy Strukturalnych. Edukacja w okresie programowania

Departament Funduszy Strukturalnych. Edukacja w okresie programowania Departament Funduszy Strukturalnych Edukacja w okresie programowania 2014-2020 Plan prezentacji 1. Fundusze europejskie 2014-2020 i Umowa Partnerstwa 2. System edukacji a wsparcie funduszy unijnych 3.

Bardziej szczegółowo

Bliżej rynku pracy organizacja i struktura szkolnictwa zawodowego w Polsce

Bliżej rynku pracy organizacja i struktura szkolnictwa zawodowego w Polsce Bliżej rynku pracy organizacja i struktura szkolnictwa zawodowego w Polsce 1 Dane dotyczące wyborów szkół 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 technikum zsz liceum profilowane liceum ogólnokształcące Źródło: opracowanie

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Deklaracja polityki w programie

Deklaracja polityki w programie Deklaracja polityki w programie Uczelnia, przypisując programowi Erasmus trudną do przecenienia rolę w umiędzynarodowieniu, modernizacji i indywidualizacji procesu kształcenia, pragnie w dalszym ciągu

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

czy samorządność szkolnictwa wyższego = samorządność i niezależność uniwersytetu? Jerzy M. Mischke, em. prof. AGH

czy samorządność szkolnictwa wyższego = samorządność i niezależność uniwersytetu? Jerzy M. Mischke, em. prof. AGH czy samorządność szkolnictwa wyższego = samorządność i niezależność uniwersytetu? Jerzy M. Mischke, em. prof. AGH o czym będę mówił? o kulturotwórczej roli wolności akademickich i ich ochronie o współczesnych

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

Priorytety polityki edukacyjnej Unii Europejskiej

Priorytety polityki edukacyjnej Unii Europejskiej Priorytety polityki edukacyjnej Unii Europejskiej Akademia Erasmus+ Warszawa, 6 listopada 2015 Stanisław Drzażdżewski - radca generalny, Departament Strategii i Współpracy Międzynarodowej MEN Porządek

Bardziej szczegółowo

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI dotyczących realizacji działania: Budowanie kompetencji w zakresie matematyki, informatyki i nauk przyrodniczych jako podstawy do uczenia się przez cale życie (w tym wspieranie

Bardziej szczegółowo

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych dr Paweł Modrzyński Prezentacja przygotowana w ramach projektu pn: Ludzie starsi na rynku pracy w województwie kujawsko-pomorskim. Tendencje

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020 Warszawa, 4 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Powiązanie krajowej polityki edukacyjnej ze strategiami rozwoju kraju 2. Znaczenie idei uczenia

Bardziej szczegółowo

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli.

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli. Powiatowe Centrum Poradnictwa Psychologiczno Pedagogicznego i Doskonalenia Nauczycieli w Głogowie od dnia 01.08.2013 r. realizuje projekt pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu

Bardziej szczegółowo

NOWA WIZJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO SZANSĄ NA ROZWÓJ REGIONU WAŁBRZYSKIEGO. Opracował: Roman Głód

NOWA WIZJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO SZANSĄ NA ROZWÓJ REGIONU WAŁBRZYSKIEGO. Opracował: Roman Głód NOWA WIZJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO SZANSĄ NA ROZWÓJ REGIONU WAŁBRZYSKIEGO Opracował: Roman Głód Z czego wynika potrzeba modernizacji kształcenia zawodowego? globalizacja i rosnący udział

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU EKONOMICZNEGO NA LATA

STRATEGIA WYDZIAŁU EKONOMICZNEGO NA LATA Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu Wydział Ekonomiczny STRATEGIA WYDZIAŁU EKONOMICZNEGO NA LATA 2011-2016 Radom, wrzesień 2011 (aktualizacja styczeń 2013) 1. Misja

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Kształcenie i szkolenia zawodowe

Kształcenie i szkolenia zawodowe Kształcenie i szkolenia zawodowe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Leonardo da Vinci

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra Żary maj 2014 r.

Zielona Góra Żary maj 2014 r. Zielona Góra Żary maj 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 104,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Departament Funduszy Strukturalnych Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Warszawa, 31 stycznia 2014 roku Fundusze unijne dla oświaty 1. Środki EFS dla edukacji w latach 2007-2013 2. olityka

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji KRK w kontekście potrzeb pracodawców Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji Gospodarka Oparta na Wiedzy Inwestycje w badania i rozwój. Wzrost zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r.

Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r. Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla menedżerskich studiów podyplomowych Master of Business Administration (MBA) prowadzonych

Bardziej szczegółowo

ANDRAGOG Jednostka inicjująca wprowadzenie zawodu do klasyfikacji zawodów i specjalności:

ANDRAGOG Jednostka inicjująca wprowadzenie zawodu do klasyfikacji zawodów i specjalności: ANDRAGOG Jednostka inicjująca wprowadzenie zawodu do klasyfikacji zawodów i specjalności: AKADEMICKIE TOWARZYSTWO ANDRAGOGICZNE Dlaczego andragog? Zawód andragoga jest nowoczesną i społecznie oczekiwaną

Bardziej szczegółowo

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami

Bardziej szczegółowo

Plan strategiczny Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, na lata 2014 2020

Plan strategiczny Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, na lata 2014 2020 Plan strategiczny Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, na lata 2014 2020 1. Strategia w odniesieniu do mobilności dobór uczelni/instytucji partnerskich kraje/rejony geograficzne cele i grupy docelowe

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w Europie 2016

Innowacyjność w Europie 2016 DEPARTAMENT POLITYKI REGIONALNEJ MAŁOPOLSKIE OBSERWATORIUM ROZWOJU REGIONALNEGO Innowacyjność w Europie 2016 Komisja Europejska raz w roku publikuje europejską i regionalną tablicę wyników innowacji, która

Bardziej szczegółowo

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Uniwersytet Rzeszowski, 18-19.01.2010 Proces Boloński (1999) Stworzenie Europejskiego Obszaru Szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka 20.11.2008 r. Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionie

Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionie Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionie 2007-2013 Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Cel 1: Zmniejszenie nierówności w upowszechnieniu edukacji, szczególnie pomiędzy obszarami

Bardziej szczegółowo

Dobra praktyka w zakresie RPL

Dobra praktyka w zakresie RPL CENTER OF LEAD GLASGOW CALEDONIAN UNIVERSITY Dobra praktyka w zakresie RPL Foto: GCU Alumni RPL Recognition of Prior Learning Anna Kozińska Dyr. Biura Rekrutacji SGH AGENDA 1. Spójność systemu nauczania

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych.

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych. Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych. System ECTS i ECVET. Kształcenie z udziałem różnych partnerów i podmiotów. Idea Europejskich Ram Kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Kliknij, żeby dodać tytuł

Kliknij, żeby dodać tytuł Departament Funduszy Strukturalnych Kliknij, żeby dodać tytuł Edukacja w perspektywie finansowej 2014-2020 Plan prezentacji 1. Środki przewidziane na edukację w latach 2014-2020 w ramach EFS 2. Edukacja

Bardziej szczegółowo

Początki e-learningu

Początki e-learningu E-learning Początki e-learningu Początków nauczania na odległość można doszukiwać się w Stanach Zjednoczonych w latach 80. Technikę tą początkowo wykorzystywało tylko kilka uczelni wyższych. Widząc zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

Trendy rozwoju kształcenia dorosłych w krajach Unii Europejskiej

Trendy rozwoju kształcenia dorosłych w krajach Unii Europejskiej Trendy rozwoju kształcenia dorosłych w krajach Unii Europejskiej Systemy kształcenia dorosłych w różnych krajach europejskich, podobnie jak całe systemy edukacyjne, różnią się pod wieloma względami, jednak

Bardziej szczegółowo

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r.

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r. Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru Mielec, 6 września 2013 r. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

Organizacja i przebieg PB Podpisanie Deklaracji Bolońskiej rok państw Europy Regularne Konferencje Ministrów co dwa lata Komunikat Ministrów P

Organizacja i przebieg PB Podpisanie Deklaracji Bolońskiej rok państw Europy Regularne Konferencje Ministrów co dwa lata Komunikat Ministrów P Proces Boloński przemiany w szkolnictwie wyższym w dekadzie 1999-2009 Tomasz SARYUSZ-WOLSKI Centrum Kształcenia Międzynarodowego, Politechnika Łódzka Zespół Ekspertów Bolońskich tsw.ife@p.lodz.pl Organizacja

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w kreowaniu zintegrowanego procesu doradztwa edukacyjno-zawodowego i edukacji zawodowej pozaformalnej

Dobre praktyki w kreowaniu zintegrowanego procesu doradztwa edukacyjno-zawodowego i edukacji zawodowej pozaformalnej Certyfikat ISO 9001 (od 2002) ŁCDNiKP 824/rz Dobre praktyki w kreowaniu zintegrowanego procesu doradztwa edukacyjno-zawodowego i edukacji zawodowej pozaformalnej Małgorzata Sienna Kierownik Ośrodka Doradztwa

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki na Podkarpaciu

Program Operacyjny Kapitał Ludzki na Podkarpaciu Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007-2013 na Podkarpaciu Możliwości wsparcia w ramach Priorytetu IX Rzeszów, 20 lipca 2011 r. PRIORYTET IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach W ramach Priorytetu

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji

Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji Prof. UEK dr hab. Edward Molendowski, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UNIJNE DLA OŚWIATY

FUNDUSZE UNIJNE DLA OŚWIATY Departament Funduszy Strukturalnych FUNDUSZE UNIJNE DLA ŚWIATY w nowej perspektywie finansowej UE 2014-2020 Fundusze unijne dla oświaty 1. Środki EFS dla edukacji w latach 2007-2013 2. olityka spójności

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA ZAWODOWA W NOWEJ PERSPEKTYWIE

EDUKACJA ZAWODOWA W NOWEJ PERSPEKTYWIE EDUKACJA ZAWODOWA W NOWEJ PERSPEKTYWIE Konferencja: Perspektywy Rozwoju Szkolnictwa Zawodowego w Radomiu Radom, 18 marca 2015 r. Przesłanki zmian w kształceniu zawodowym rekomendacje z badań dotyczących

Bardziej szczegółowo

W kierunku integracji systemu kwalifikacji w Polsce: rola szkolnictwa wyższego i szanse rozwoju

W kierunku integracji systemu kwalifikacji w Polsce: rola szkolnictwa wyższego i szanse rozwoju W kierunku integracji systemu kwalifikacji w Polsce: rola szkolnictwa wyższego i szanse rozwoju Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Badań Edukacyjnych (IBE) Kongres Rozwoju Edukacji SGH, Warszawa, 19 listopada

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Erasmus Przegląd statystyk Opracowanie: Małgorzata Członkowska-Naumiuk Co zawiera prezentacja? Wybór danych

Bardziej szczegółowo

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013 www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Mobilność pracowników Mobilność zawodowa zmiany w ramach zawodu lub danej grupy

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo

SZKOLNICTWO ZAWODOWE

SZKOLNICTWO ZAWODOWE SZKOLNICTWO ZAWODOWE Absolwent współczesnej szkoły zawodowej powinien charakteryzować się otwartością, wyobraźnią, zdolnością do ciągłego kształcenia i doskonalenia oraz umiejętnością oceny swoich możliwości.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do:

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do: Akademia Sztuki w Szczecinie ogłasza nabór na drugą edycję dwusemestralnych studiów podyplomowych: Zarządzanie kulturą z wybranymi aspektami zarządzania szkolnictwem artystycznym 219 godzin zajęć zostanie

Bardziej szczegółowo

"Young Academic Entrepreneurs" - projekt mobilności LLP/LDV VETPRO

Young Academic Entrepreneurs - projekt mobilności LLP/LDV VETPRO "Young Academic Entrepreneurs" - projekt mobilności LLP/LDV VETPRO Young Academic Entrepreneurs - projekt mobilności LLP / LdV VETPRO Nr projektu: 2011-1-PL1-LEO03-18834 Okres realizacji projektu: 01.11.2011

Bardziej szczegółowo

Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy?

Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy? Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy? dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Konferencja Przemysłu Materiałów Budowlanych 20 maja 2010 r., Rawa Mazowiecka Rynek pracy wyzwania na przyszłość Starzenie się ludności

Bardziej szczegółowo

Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących

Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących Erasmus+ Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących W ramach projektów Akcji 1 Mobilność edukacyjna uczelnie mogą prowadzić wymianę stypendialną studentów i pracowników. O przyznanie

Bardziej szczegółowo

System dualny w kształceniu zawodowym w Polsce nowe możliwości współpracy pracodawców ze szkołami zawodowymi. Mszczonów, 17 września 2015

System dualny w kształceniu zawodowym w Polsce nowe możliwości współpracy pracodawców ze szkołami zawodowymi. Mszczonów, 17 września 2015 System dualny w kształceniu zawodowym w Polsce nowe możliwości współpracy pracodawców ze szkołami zawodowymi Mszczonów, 17 września 2015 Cele zmian od 1.IX.2012 Poprawa jakości i efektywności kształcenia

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka projektu PRILHE: Adrianna Nizińska adrianna.nizinska@dswe.wroc.pl DSWE TWP Wrocław 24 25. IV 2006 Kraków Uniwersytet Jagielloński

Charakterystyka projektu PRILHE: Adrianna Nizińska adrianna.nizinska@dswe.wroc.pl DSWE TWP Wrocław 24 25. IV 2006 Kraków Uniwersytet Jagielloński Adrianna Nizińska adrianna.nizinska@dswe.wroc.pl DSWE TWP Wrocław 24 25. IV 2006 Kraków Uniwersytet Jagielloński Stan i perspektywy rozwoju refleksji nad edukacją dorosłych Promowanie refleksyjnego, autonomicznego

Bardziej szczegółowo

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie.

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Proces Boloński Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce Proces Boloński jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Inicjatywy polskich uczelni zmierzające do spełnienia

Bardziej szczegółowo

Profil kształcenia. 1. Jednostka prowadząca studia doktoranckie: Wydział Leśny Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Profil kształcenia. 1. Jednostka prowadząca studia doktoranckie: Wydział Leśny Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Program kształcenia na stacjonarnych studiach trzeciego stopnia (studiach doktoranckich) na kierunku Leśnictwo na Wydziale Leśnym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego 1. Jednostka prowadząca studia doktoranckie:

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ

KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ mgr Maria Pelc KSZTAŁCENIE I ROZWÓJ ZAWODOWY MŁODZIEŻY PO WSTĄPIENIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ Polityka edukacyjna UE System oświatowy to bardzo ważny czynnik rozwoju gospodarczego i społecznego, który

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Wyższa Szkoła Logistyki i Transportu we Wrocławiu. Teoria w parze z praktyką

Międzynarodowa Wyższa Szkoła Logistyki i Transportu we Wrocławiu. Teoria w parze z praktyką Międzynarodowa Wyższa Szkoła Logistyki i Transportu we Wrocławiu Teoria w parze z praktyką Międzynarodowa Wyższa Szkoła Logistyki i Transportu we Wrocławiu Powstała w 2001 roku przy współudziale ESIDEC

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 Partnerstwa Strategiczne Warszawa, 4,18 lutego 2015 W ramach partnerstw strategicznych dąży się do wspierania opracowywania, przekazywania lub

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 4 kwietnia 2013 Modernizacja kształcenia zawodowego Cele wdrażanej zmiany: poprawa jakości i efektywności kształcenia zawodowego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Erasmus Przegląd statystyk Opracowanie: Małgorzata Członkowska-Naumiuk Co zawiera prezentacja? Wybór danych

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 ERASMUS+ Nowy program Unii Europejskiej na lata 2014-2020 Połączył w jedną całość 7 dotychczasowych programów: 2014 2020 E R

Bardziej szczegółowo

W przyszłości jedyną stałą wartością będzie proces nieustannego uczenia się i zmian Edgar H.Schein materiały zebrane

W przyszłości jedyną stałą wartością będzie proces nieustannego uczenia się i zmian Edgar H.Schein materiały zebrane W przyszłości jedyną stałą wartością będzie proces nieustannego uczenia się i zmian Edgar H.Schein materiały zebrane 10 zasad uczącej się osoby dorosłej (według Wirginii Gostomczyk-Urbańskiej): 1. Uczę

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz Obszar 3. System potwierdzania efektów uczenia się oraz mechanizmy zapewniające jakość kwalifikacji dla wiarygodności edukacji i kwalifikacji w kraju i w Europie Katarzyna Trawińska-Konador Elżbieta Lechowicz

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Policealnej Nr 1 Ochrony Zdrowia w Białymstoku na lata 2013-2018

Koncepcja pracy Szkoły Policealnej Nr 1 Ochrony Zdrowia w Białymstoku na lata 2013-2018 Koncepcja pracy Szkoły Policealnej Nr 1 Ochrony Zdrowia w Białymstoku na lata 2013-2018 ...warunkiem powodzenia jest rozwaga, planowe działanie i pozytywne myślenie......czuj się człowiekiem zespołu i

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

KUL. Lubelski Jana Pawła II. administracja

KUL. Lubelski Jana Pawła II. administracja KUL Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II administracja 2 administracja Tryby studiów I stopnia stacjonarne - licencjackie, II stopnia stacjonarne uzupełniające magisterskie, III stopnia - doktoranckie.

Bardziej szczegółowo

BRE Business Meetings. brebank.pl

BRE Business Meetings. brebank.pl BRE Business Meetings Witamy w świecie ekspertów Innowacje a wzrost gospodarczy Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku SA Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego 05.08.2010 r. brebank.pl

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe na Dolnym Śląsku źródłem przewagi konkurencyjnej Regionu

Szkolnictwo Wyższe na Dolnym Śląsku źródłem przewagi konkurencyjnej Regionu Szkolnictwo Wyższe na Dolnym Śląsku źródłem przewagi konkurencyjnej Regionu Proces Boloński a model kształcenia na poziomie wyższym na Dolnym Śląsku. Stan obecny i postulowany. 1 PROCES BOLOŃSKI to proces

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 4 marca 2009 Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i nauka Program Operacyjny Kapitał Ludzki Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 I. CELE STRATEGICZNE W ZAKRESIE NAUKI I WDROŻEŃ Cel strategiczny 1 - Opracowanie i realizacja

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe staże w Firmach

Międzynarodowe staże w Firmach Publikacja odzwierciedla jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nich zawartość merytoryczną. Międzynarodowe staże w Firmach www.q-placements.eu

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową W dniu 22 marca 1990 r. została zawarta Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Idea programu W programie Wolontariat studencki grupy liczące od dwóch do pięciu studentów wolontariuszy prowadzą zajęcia edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe Szkolnictwo wyższe Mobilność edukacyjna (KA 1) Mobilność edukacyjna (KA 1) Akcja 1 Wyjazdy studentów na zagraniczne studia i praktyki Akcja 1 Wyjazdy pracowników uczelni i specjalistów z przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie ogłasza

Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie ogłasza ogłasza konkurs na składanie wniosków o dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego projektów w ramach Priorytetu VII, Działanie 7.3 Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji 1.

Bardziej szczegółowo

Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych

Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych Jacek F. Nowak Katedra Ekonomiki Przestrzennej i Środowiskowej UEP Związek Miast

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo wyższe w Europie 2010: wpływ Procesu Bolońskiego. Seria FOCUS.

Szkolnictwo wyższe w Europie 2010: wpływ Procesu Bolońskiego. Seria FOCUS. Szkolnictwo wyższe w Europie 2010: wpływ Procesu Bolońskiego. Seria FOCUS. Nowy raport opracowany przez sieć Eurydice dla Komisji Europejskiej ukazuje postępy poczynione w zakresie reformowania szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

PLAN DOSKONALENIA NAUCZYCIELI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 IM. ADAMA MICKIEWICZA W KRASNYMSTAWIE NA ROK SZKOLNY 2013/2014

PLAN DOSKONALENIA NAUCZYCIELI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 IM. ADAMA MICKIEWICZA W KRASNYMSTAWIE NA ROK SZKOLNY 2013/2014 PLAN DOSKONALENIA NAUCZYCIELI ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 IM. ADAMA MICKIEWICZA W KRASNYMSTAWIE NA ROK SZKOLNY 2013/2014 opracowany w oparciu o: Priorytetowe zadania nadzoru pedagogicznego, wskazane przez Ministra

Bardziej szczegółowo

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego KAROLINA ŁUKASZCZYK Europejska Sieć Migracyjna quasi agencja unijna (KE + krajowe punkty kontaktowe), dostarcza aktualnych,

Bardziej szczegółowo

Vocational Competence Certificate

Vocational Competence Certificate Vocational Competence Certificate Kompletny, działający system Idea od szkolenia do zatrudnienia PRAKTYKI/STAŻE VCC WALIDACJA - 65% NA EGZAMINIE Ważne Treści edukacyjne i programy praktyk są wypracowywane

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Współpraca na rzecz innowacji i dobrych praktyk (KA 2) AKCJA2 SOJUSZE NA RZECZ WIEDZY Celem tych projektów jest wspieranie innowacyjności poprzez współpracę szkół wyższych,

Bardziej szczegółowo