Słowa polityczne HALINA DOŁE GA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Słowa polityczne HALINA DOŁE GA"

Transkrypt

1 HALINA DOŁE GA Słowa polityczne w świadomości dziecięcej 1. Przedmiotem mojego artykułu jest analiza sposobu rozumienia i definiowania przez uczniów wybranych słów politycznych, a więc elementów leksykalnych języka, które ze względu na przynajmniej jedno znaczenie związane są z szeroko rozumianą polityką. W mojej pracy analizuję słownictwo polityczne z perspektywy pragma- i socjolingwistycznej. Przez słownictwo polityczne rozumiem tę część całego zasobu leksykalnego, która swym znaczeniem obejmuje szeroko rozumianą politykę 1 (zarówno jej warstwę ideologiczną, jak gospodarczą, strukturę władzy itp.). Wyrazy te, choć są w pewnym sensie funkcjonalnie nacechowane, nie tworzą podsystemu słownictwa fachowego, nie należą do terminologii. Analiza pragmalingwistyczna polegała będzie głównie na wykazaniu związków, jakie zachodzą między informatorami (użytkownikami języka) a znakami (językiem, sposobem jego użycia) w konkretnym akcie mowy. W moich badaniach przyjęłam za pojedynczy akt mowy każdą definicję podaną przez ucznia. Przedmiotem refleksji socjolingwistycznej uczyniłam wpływ istotnych wydarzeń społecznych, rolę środków masowego przekazu, świadomość polityczną respondentów, czyli cały społeczno-polityczny, pozajęzykowy kontekst wyjaśnionych haseł. 2. Spośród bardzo licznej grupy wyrazów związanych z polityką wybrałam 5 rzeczowników, które w ostatnim czasie pojawiają się często w wiadomościach telewizyjnych, radiowych i prasowych. Poprosiłam uczniów klas IV, V i VI w roku szkolnym 1991/1992 o wyjaśnienie następujących haseł: kapitalista, komunista, premier, prezydent i wybory. Uczniowie, którzy wypełnili blisko 4 ankiet, to dzieci urodzone w l , a więc w okresie burzliwych przemian społeczno-politycznych w naszym kraju. Ich życie niewątpliwie (choć 1 Polityka to działalność władzy państwowej, rządu w dziedzinach społecznej, gospodarczej, kulturalnej, wojskowej i innych, dotycząca spraw wewnętrznych państwa lub stosunków z innymi krajami, jak również wzajemnych stosunków klas, grup społecznych (np. rozdział władzy wewnątrz państwa); działalność klasy, grupy społecznej, partii uwarunkowana określonymi celami i interesami, mająca na celu zdobycie i utrzymanie władzy państwowej; cele i zadania takiej działalności, metody realizacji tych zadań (SzSJP, t. 2, s. 785).

2 116 HALINA DOŁE GA w różnym stopniu) związane było z owymi wydarzeniami, które w każdej polskiej rodzinie pozostawiły swoiste piętno. A jak wiadomo z wielu doświadczeń i badań, dzieci są doskonałymi obserwatorami tego wszystkiego, co wokół nich się dzieje 2. Oprócz zdefiniowania 5 haseł uczniowie odpowiadali również na pytania dotyczące programów telewizyjnych, które oglądają. Najczęściej wymieniali takie programy dla dzieci i młodzieży, jak: Cojak, Deskorolka, Domowe przedszkole, Klub Yuppies?, Kwant, Luz, Teleranek, Ziarno. Wielokrotnie wymieniano także tytuły filmów, seriali telewizyjnych czy nazwy gatunków filmowych, np. He-Man, Kacze opowieści, rysunkowe, Alf, Bill Cosby Show, Cudowne lata, Dynastia, Miasteczko Twin Peaks itp. Jak widać, są wśród tych tytułów również przeznaczone dla dorosłych. Uczniowie oglądają także inne programy dla starszych widzów. Należą do nich audycje informacyjne ( Teleexpress, Panorama ) czy publicystyczne ( 1 pytań do... itp.). Różnorodność i duża liczba tytułów, które uczniowie znają, które chętnie oglądają, mają niewątpliwie wpływ na stopień i sposób rozumienia przedstawionych im haseł. Wielu uczniów (ok. 3%) odpowiedziało twierdząco na pytanie Czy oglądasz»wiadomości wieczorne«? Wśród najczęściej oglądanych programów wymieniano także audycje informacyjne. Są one jednym z podstawowych źródeł, z których wyrazy o znaczeniu politycznym docierają do widzów. Często bywa jednak tak, że uczniowie znają wyraz tylko ze słyszenia, potrafią umiejscowić go poprawnie w kontekście, ale mają trudności z podaniem definicji. Wydaje się to jeszcze jednym efektem tego, że dzieci są współcześnie nastawione na odbiór obrazów oraz na ich opowiadanie. Istotnymi parametrami różnicującymi definicje podane przez uczniów okazały się wiek i klasa. Miały one duży, ale nie ostateczny wpływ na definicje. Zupełnie bez znaczenia natomiast było to, czy ankietę wypełniał chłopiec, czy dziewczynka. Nieistotnym parametrem okazało się miejsce zamieszkania. Ankiety wypełniało mniej więcej tyle samo dzieci z Koszalina, Poznania i Pobiedzisk (tutaj szkoła jest zbiorcza, bardzo liczna grupa uczniów dojeżdża z okolicznych wsi). Miejsce zamieszkania respondentów nie ma wpływu ani na ogólną liczbę podanych definicji, ani na sposób wyjaśniania. 3. Podstawą opisu i analizy zebranych odpowiedzi stał się stopień zbliżenia definicji uczniowskiej, sposobu definiowania w niej zawartego do hasła słownikowego. Istotne były więc dwie sprawy: rozumienie wyrazu oraz sposób wyjaśniania, językowy kształt definicji. Przede wszystkim zwróciłam uwagę na treść uczniowskich definicji, na to, czy w ogóle uczniowie rozumieją przedstawione hasła, w drugiej zaś kolejności na to, w jaki sposób próbują wyjaśniać te wyrazy. Wszystkie odpowiedzi podzieliłam według stopnia zbliżenia do definicji słownikowej. Wyodrębniłam 4 grupy uczniowskich definicji 3. 2 Por. H. Z g ó ł k o w a, Czym skorupka za młodu nasiąknie, Poznań 1986; taż, Świat w dziecięcych słowach, Poznań Por. H. Z g ó ł k o w a, H. D o ł ę g a, Pragmalingwistyczna warstwa słownictwa politycz-

3 Słowa polityczne w świadomości dziecięcej 117 A. Typ pierwszy to definicje stosunkowo bliskie konwencji hasłowej praktykowanej w profesjonalnych słownikach, choć oczywiście nie są one identyczne. Uczniowskie odpowiedzi odzwierciedlają często nieporadność językową autorów oraz niesprecyzowaną i nieuporządkowaną wiedzę o rzeczywistości. B. Druga grupa to definicje konkretyzacyjno-prezentystyczne. Hasło kojarzone bywa przez uczniów z bardzo konkretnym zjawiskiem, najczęściej pochodzącym z polskiej czy nawet regionalnej polityki. Zdarzają się w tym typie także takie definicje, które przypominają rozwiązanie haseł krzyżówkowych. C. Kolejna kategoria podobna jest do poprzedniej. Różnica polega na tym, że uczniowie nie podają hasła innego, ale uzupełniają wyraz wyjaśniony. Dołączają do niego określenia konotowane (głównie składniowo). Wobec tego w miejsce definicji pojawiają się struktury składniowe z użyciem hasła. Zamiast wyjaśniać uczniowie stosują wyraz w zdaniu. D. Grupa ostatnia to wszystkie odpowiedzi błędne. Próba zdefiniowania wskazuje jednak na wcześniejsze zetknięcie się dziecka z hasłem, na tyle jednak powierzchowne, że nie pozwala na utworzenie choćby dalekiej, ale w miarę trafnej definicji. Zaczniemy jednak od analizy ilościowej. Poniższa tabela ilustruje ogólną liczbę podanych odpowiedzi. Cyfry w nawiasach oznaczają relację pomiędzy ogólną liczbą uzyskanych odpowiedzi (równą liczbie osób w danej grupie) a liczbą odpowiedzi dotyczących konkretnego hasła. Tabela ta obrazuje stopień znajomości poszczególnych wyrazów. Wyniki dotyczą wszystkich odpowiedzi, zarówno tych prawidłowych, jak i zupełnie niezgodnych z definicją słownikową. Tabela 1. Liczba udzielonych odpowiedzi Hasło I II III IV kapitalista komunista premier prezydent wybory (34,6%) (54,4%) (54,4%) (94%) (82,2%) (29,3%) (46,1%) (55,2%) (88,7%) (76,2%) (46,4%) (69,2%) (78,9%) (1%) (86,8%) (29,9%) (5,3%) (66,1%) (94,4%) (85%) I łączna liczba udzielonych odpowiedzi, II liczba odpowiedzi udzielonych przez klasy IV, III liczba odpowiedzi udzielonych przez klasy V, IV liczba odpowiedzi udzielonych przez klasy VI. Z tabeli wynika, iż najczęściej definiowanym hasłem był prezydent, najrzadziej zaś kapitalista. Kolejna tabela ilustruje liczbę odpowiedzi w poszczególnych grupach definicji. Cztery części tabeli odpowiadają czterem wyodrębnionym rodzajom definicji nego, [w:] Języki słowiańskie wobec współczesnych przemian w krajach Europy Środkowej i Wschodniej, red. S. Gajda, Opole 1993.

4 118 HALINA DOŁE GA (por. s. 117). Grupa A to definicje podobne do słownikowych, grupa D to odpowiedzi w ogóle nie związane z hasłem. Łatwo zauważyć, które klasy najdokładniej i najczęściej definiowały poszczególne hasła. Tabela 2. Liczba odpowiedzi w poszczególnych grupach Hasło A B C D IV V VI IV V VI IV V VI IV V VI kapitalista komunista premier prezydent wybory Powyższa tabela pokazuje, które hasła były definiowane w sposób najbliższy metodzie słownikowej, a które uczniowie wyjaśniali błędnie. Poniższa analiza poszczególnych haseł pokazuje zarówno sposób grupowania odpowiedzi, relacje, jakie zachodzą między nimi a definicją słownikową, oraz daje rejestr konkretnych, reprezentatywnych dla uczniów definicji. Odpowiedzi moich respondentów zostały porównane z definicjami zamieszczonymi w Słowniku języka polskiego pod redakcją W. Doroszewskiego (DSJP) oraz w Słowniku języka polskiego pod redakcją M. Szymczaka (SzSJP). Definicje słownikowe uznałam za obowiązujące, dlatego stały się punktem odniesienia. Analiza haseł ilustruje również wyszczególnione wcześniej cztery grupy definicji uczniowskich. Ogląd poszczególnych haseł pozwala na pewne uogólnienia, a także na wnioski natury pozajęzykowej, o których mowa będzie w podsumowaniu. Rozpoczniemy od wyrazu KAPITALISTA a) DSJP (t. 3, s. 533): 1. człowiek należący do klasy panującej w ustroju kapitalistycznym, posiadający kapitał i osiągający wartość dodatkową przez eksploatację pracy najemnej; 2. pot. przestarz. bogaty człowiek żyjący z kapitału, bogacz. b) uczniowie: A. człowiek, który zajmuje się kapitalizmem (IV), ten, który utworzył lub ma jakiś kapitał (IV), ktoś, kto opiera się na prywatnej własności i wyzyskuje najemnych (V), prywaciarz uznający własność prywatną (V), człowiek popierający ustrój kapitalistyczny fabryki i inne organizacje znajdują się głównie w rękach prywatnych ludzi (VI), człowiek, który lokuje swój kapitał w jakąś rzecz (VI); B. ktoś w coś inwestuje (IV), ten, kto kieruje naszym kapitałem (IV); C. człowiek, który pożycza z banku jakąś sumę, a potem ją oddaje od setki (sic!) (V);

5 Słowa polityczne w świadomości dziecięcej 119 D. taki, który rządzi na statku (IV), człowiek, który się wszystkiego wypiera (IV), człowiek należący do instytucji, która skapitulowała (V), w wojsku kapitalistą nazywamy kogoś, kto ucieknie lub będzie próbował uciekać z wojska (V), człowiek, który nie chce władzy wszystkich ludzi, ogólnie ma rację, gdyż podczas napaści, zanim by ustalono, co robić, kraj byłby zrujnowany (VI), człowiek, który za wszystko płaci, np. za naukę dziecka w szkole (VI). Udzielono 133 odpowiedzi (34,6%). Hasło o jednej z najniższych frekwencji. Znane uczniom wyraźnie tylko ze słyszenia, nie znalazło się w ich słowniku, nawet biernym. Najczęściej kojarzone jest niepoprawnie, ale 53 definicje zbliżone są do słownikowej. Zapewne na znajomość znaczenia tego wyrazu ma wpływ to, że dopiero od niedawna używa się go często w środkach masowego przekazu bez otoczki propagandowej, stosując jedno, prawidłowe znaczenie. KOMUNISTA a) DSJP (t. 3, s. 893): 1. zwolennik komunizmu; członek partii komunistycznej. b) uczniowie: A. człowiek, który należy do partii komunistycznej; i wszyscy ludzie, którzy należą do takiej partii, mają takie same poglądy (IV), człowiek, który należał do komuny (IV), zwolennik komunizmu (V), człowiek twierdzący, że wszystko należy do państwa (V), człowiek z PZPR, który niegdyś sprawował nadzór nad Polską i prowadził ją do upadku, egoista, dyktator, czerwony (VI), człowiek, który należy do związku komunistycznego, przeciwny Solidarności (VI); B. komuniści niegdyś rządzili krajem (IV), człowiek nie wierzący w Boga (IV), przeciwnik kapitalistów, np. Jaruzelski, Cimoszewicz ; komunista chce mącić w państwie, sam chce być bogaty,... a państwo to może być biedne... (VI); C. jest w sejmie (IV), nie wierzy w Boga (IV), zwolennik współzawodnictwa ilości, nie jakości, dominacja robotników, wszystko ma być wspólne, korzystanie ze skarbu państwa na swoją korzyść (VI), człowiek, za którego było źle, nie można było nic robić, mówić o nich niczego, źli ludzie, powinno ich nie być, są przeciwko Solidarności, nie wierzą w Boga (VI); D. protestant (IV), człowiek, który nam coś powtarza (IV), człowiek, który zajmuje się komunią demokratyczną (V), człowiek pchający się do rządu (V), przeciwnik kapitalisty (VI), stary oszust (VI). Udzielono 29 odpowiedzi (54,4%). Ze wszystkich uzyskanych definicji aż 13 są błędne, ale 88 należy do grupy najbardziej zbliżonych do wyjaśnienia słownikowego. Odpowiedzi uczniów częściej niż w wypadku innych haseł są nieobiektywne, wartościujące. Często odzwierciedlają atmosferę domu, stosunek rodziców do minionej epoki. Definicje tego hasła potwierdzają tezę o tym, że największy wpływ na poglądy dziecka mają rodzice, sposób wychowania itp.

6 12 HALINA DOŁE GA PREMIER a) DSJP (t. 6, s. 1459): 1. prezes, przewodniczący rady ministrów. b) uczniowie: A. przewodniczący rządu, u nas J. K. Bielecki (IV), człowiek, który rządzi ministrami (IV), ktoś na czele rządu (V), szef rządu (V), prezes rady ministrów (VI), przewodniczący rządu (VI); B. Jan Krzysztof Bielecki (IV), Jan Olszewski (IV), osoba wybierana przez prezydenta, by pomagał mu rządzić, karać i wynagradzać; obecnym premierem jest J. K. Bielecki (V), pan, który ma władzę w państwie (V), Kuroń (VI); C. jak głosują na premiera (IV), rządzi krajem (IV), zajmuje się krajem, ma miejsce w rządzie (V), sprawia to, co do niego należy, tzn. rozmowy z robotnikami i innymi ludźmi (VI), wybiera rząd (VI); D. pupilek prezydenta (IV), ktoś, kto był posłem (IV), członek partii (V), ten, kto dowodzi i jeździ w sprawach państwa za granicę (V), zastępca prezydenta, jego przedstawiciel (VI), głowa sejmu (VI). Udzielono 253 odpowiedzi (64,5%). Najwięcej, bo aż 139 wyjaśnień, jest niepoprawnych. Najczęściej uczniowie twierdzą, że premier to zastępca lub pomocnik prezydenta. Tylko 5 definicji można uznać za bliskie słownikowej. Wyraz ten często kojarzy się uczniom z konkretną osobą obecnie sprawującą tę funkcję (J. K. Bielecki, J. Olszewski). PREZYDENT a) DSJP (t. 6, s. 147): 1. w państwach republikańskich: zwierzchnik, głowa państwa; szef władzy wykonawczej; 2. burmistrz większego miasta (dziś: przewodniczący MRN); 3. przestarz. przewodniczący jakiejś instytucji, organizacji, zgromadzenia itp., prezes; b) uczniowie: A. ktoś, kto rządzi jednym krajem (IV), władca państwa (IV), człowiek, który stoi na czele kraju (V), jakby szef jakiegoś państwa (Polski Wałęsa) (V), przywódca polityczny państwa lub miasta (VI), głowa państwa wybrana przez ludność i nieraz przez parlament (VI); B. obecnie L. Wałęsa (IV), L. Wałęsa, M. Gorbaczow, G. Bush, J. Baker (IV), Lech Wałęsa przywódca narodu (V), główny przedstawiciel państwa (V), człowiek Lech Wałęsa (VI); C. albo miasta, albo całej Polski, albo całego świata (IV), dba o Polskę (IV), rządzi i jest politykiem (V), decyduje, co ma się stać z krajem (V), obciążony jest dbaniem o swój kraj i rządzący nim; ma prawo veta (VI), rządzi swoim krajem lub podaje ceny różnych zakupów; nie doprowadza on do wariacji na miastach (sic) (VI);

7 Słowa polityczne w świadomości dziecięcej 121 D. taki człowiek, który wyjeżdża za granicę i załatwia różne sprawy (IV), ten, który liczy na prezydenta (IV), człowiek najważniejszy w rządzie (V), człowiek, który zarządza sejmem (V), człowiek umysłowo chory (VI), w dzisiejszych czasach jest to dupek [sic!] na wysokim stołku (VI). Udzielono 361 odpowiedzi (94%). Najlepiej znane dzieciom hasło. Klasa V w 1% udzieliła odpowiedzi. 159 definicji jest prawidłowych, 119 uzupełniających (dzieci dopisywały np. rządzi Polską, ma władzę w kraju itp.). Niewątpliwie na popularność hasła miały wpływ pierwsze wybory prezydenckie w Polsce w 199 r. Najczęstszą konkretną odpowiedzią było nazwisko Lecha Wałęsy. WYBORY a) pod hasłem wybór (DSJP, t. 9, s. 144): 1. wybranie, wybieranie spomiędzy kilku lub wielu; [...] 3. wybieranie kogoś na stanowisko, w l. mn.: akcja polityczna mająca na celu powołanie odpowiednich kandydatów do określonych funkcji w drodze głosowania; b) uczniowie: A. wybieranie do różnych stanowisk (IV), głosowanie na dobrego (IV), wybór człowieka na stanowisko (V), wybieranie kogoś na określone stanowisko (VI), wybieranie jakiejś osoby do czegoś, tajne lub jawne (VI); B. jak się kogoś wybiera np. prezydenta (IV), głosowanie na prezydenta (IV), wybieranie rządu (V), zebranie się, aby postawić krzyżyk na jakąś partię (V), ludzie, którzy głosują (VI), czas, np. w którym mamy nowego prezydenta, składanie głosów wszystkich ludzi do urn (VI); C. np. sejmowe (IV), wolne (IV), na prezydenta (V), prezydenta lub partii (V), ludzi do koryta (sic) (VI), do sejmu, do senatu (VI); D. sejm (IV), solidarność (IV), naradzanie się ludzi na jednego człowieka (VI). Udzielono 316 odpowiedzi (82,2%). Hasło to najczęściej było aktualizowane. W definicjach widać wyraźny wpływ wydarzeń politycznych (wybory prezydenckie w 199 r. i parlamentarne w 1991 r.). Aż 22 odpowiedzi to definicje konkretno-prezentystyczne. Wyraz ten zdaje się uczniom dobrze znany i często przez nich używany. Zamieszczone wyżej analizy ilościowe i stricte lingwistyczne pozwalają także na określenie pewnych pozajęzykowych czynników, które niewątpliwie wpłynęły na sposób rozumienia przez uczniów słów politycznych. Są to: A. Wiek i sprawność językowa respondentów Po analizie ankiet wypełnionych przez uczniów klas IV VI nasunęły się następujące refleksje. Na znajomość i sposób definiowania wyrazów nie miały wpływu płeć i miejsce zamieszkania, jedynie wiek i klasa. Tyle samo dziewcząt i chłopców próbowało wyjaśniać hasła. Rozróżnienie to dotyczy zarówno całej

8 122 HALINA DOŁE GA ankiety, wszystkich haseł, jak również poszczególnych wyrazów. Podobnie miejsce zamieszkania (wieś, Koszalin, Poznań) nie wpływa na rozumienie słownictwa politycznego przez uczniów. Jedynym istotnie różniącym parametrem okazał się wiek, a więc i klasa, do której uczęszczali moi respondenci. Uczniowie klas czwartych udzielili zdecydowanie najmniej odpowiedzi, a ich definicje były najdalsze od poprawnych. Mniejsze rozbieżności wystąpiły między definicjami uczniów klas piątych i szóstych. I liczba, i jakość (zbliżenie do definicji słownikowej) odpowiedzi były w tej grupie bardzo słabo zróżnicowane. Wiek moich respondentów łączy się nierozerwalnie z ich sprawnością językową. Zdecydowanie okazało się, że czwartoklasiści mają bardzo niewielkie umiejętności w samodzielnym posługiwaniu się językiem. Czasami pisali, że wiedzą, co znaczy dany wyraz, ale nie umieją tego napisać. Inaczej uczniowie starsi. Ci mieli raczej kłopoty z precyzyjnym, dokładnym wyjaśnieniem lub w ogóle rozumieniem hasła niż z jakimkolwiek nazwaniem. Świadczy to o jakości szkolnej edukacji, zwłaszcza o procesie nauczania w pierwszych klasach szkoły podstawowej, kiedy uczniowie wykonują bardzo niewiele samodzielnych zadań, szczególnie w zakresie pisania i mówienia. B. Wydarzenia lat osiemdziesiątych, język mass-mediów oraz atmosfera domów Przebadane przeze mnie dzieci urodziły się w l , a więc w okresie burzliwych przemian społeczno-politycznych zachodzących w Polsce. Przekształcenia te były na tyle gwałtowne i istotne dla ogółu Polaków i każdej rodziny z osobna, że stały się nieuniknionym tematem rozmów prywatnych i dyskusji publicznych. Wydarzenia lat osiemdziesiątych wpłynęły także na sposób mówienia o polityce, gospodarce, życiu społecznym. Po przełomie następowało powolne odkłamywanie języka oficjalnych środków masowego przekazu w publikatorach nielegalnych, pozacenzuralnych, choć i te nie były wolne od zafałszowań. Lata osiemdziesiąte, na które przypadł czas edukacji wczesnoszkolnej moich respondentów, wpłynęły także na ich zasób słownictwa oraz na specyficzne rozumienie słów z zakresu polityki i spraw społecznych. Ową specyfikę odzwierciedla przede wszystkim nacechowanie wyjaśnianych wyrazów pozytywnie lub negatywnie. Wyraża się tym samym stosunek uczniów (czy raczej ich rodziców i środowiska) do desygnatów (znów bardzo konkretnych). Stąd często komunista to zły człowiek, a solidarność kłamstwo Wałęsy. Środki masowego przekazu, a w szczególności telewizja, podporządkowane działaniu propagandy, są bardzo istotnym źródłem, z którego uczniowie czerpią wiedzę o otaczającym świecie. Biorąc pod uwagę fakt, że polskie dzieci w ostatnich latach skazane są głównie na bezrefleksyjny odbiór treści płynących z wszechobecnej telewizji, można ten właśnie środek masowej komunikacji uznać za jeden z podstawowych, obok szkoły i domu, czynników wpływających na język uczniów, zwłaszcza jeśli chodzi o słownictwo polityczne. Nastawienie

9 Słowa polityczne w świadomości dziecięcej 123 na oglądanie, a co za tym idzie, kształtowanie umiejętności relacjonowania obejrzanych obrazów, rodzi problemy w wyrażaniu emocji czy definiowaniu wyrazów. Jak już wyżej wykazałam, uczniowie rozumieją hasła tylko w związkach z określonymi kontekstami, o których słyszeli w telewizji czy które znają z rozmów dorosłych. Dlatego łatwo jest znaleźć związki między definicjami uczniów a często pojawiającymi się w mass-mediach hasłami. Widać więc, jak ogromny wpływ na język uczniów ma zbyt częste, niekontrolowane oglądanie programów telewizyjnych. Jak wspomniałam na początku, rozpiętość tytułów, które dzieci znają, jest ogromna i świadczy o braku nadzoru nad ich doborem. Sądzę, iż wydarzenia towarzyszące dorastaniu moich respondentów, determinujące w oczywisty sposób treść przekazów telewizyjnych, radiowych i prasowych, oraz życie polskich rodzin są bardzo ważnym elementem kształtującym rozumienie przez uczniów znaczeń wyrazów z zakresu polityki. Jest to jednocześnie świadectwo rodzącej się kultury politycznej pokolenia, które już niedługo wkroczy na scenę życia publicznego. Poziom zachowań społecznych i politycznych tych młodych obywateli zależy w dużej mierze od poziomu obecnej kultury politycznej. Powinni o tym pamiętać wszyscy, którzy właśnie teraz animują działania polityczne. Owoce ich zabiegów to nie tylko osiągnięcie doraźnych celów, ale także piętno, jakie odcisną na młodym pokoleniu. Miejmy tylko nadzieję, że będzie ono w ogóle miało ochotę na politykę. Co wcale nie jest takie oczywiste.

10 124 HALINA DOŁE GA

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej:

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: Ania (23 l.) Gdybym tylko mogła, nie słuchałabym wiadomości o polityce. Nie interesuje mnie to

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2014 ISSN NR 118/2014 OPINIE O DZIAŁALNOŚCI PARLAMENTU, PREZYDENTA I WŁADZ SAMORZĄDOWYCH

Warszawa, sierpień 2014 ISSN NR 118/2014 OPINIE O DZIAŁALNOŚCI PARLAMENTU, PREZYDENTA I WŁADZ SAMORZĄDOWYCH Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 118/2014 OPINIE O DZIAŁALNOŚCI PARLAMENTU, PREZYDENTA I WŁADZ SAMORZĄDOWYCH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia

Bardziej szczegółowo

WYBORCZY PIERWSZY RAZ

WYBORCZY PIERWSZY RAZ Wyniki ankiety przeprowadzonej wśród licealistów z okazji Światowego Dnia Wyborów w 21 roku WYBORCZY PIERWSZY RAZ prezentację przygotował mgr Paweł Raźny STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE PRAWA WYBORCZEGO UMK WYBORCZY

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2009 BS/80/2009 WYBORY Z 4 CZERWCA 1989 Z PERSPEKTYWY DWUDZIESTU LAT

Warszawa, maj 2009 BS/80/2009 WYBORY Z 4 CZERWCA 1989 Z PERSPEKTYWY DWUDZIESTU LAT Warszawa, maj 2009 BS/80/2009 WYBORY Z 4 CZERWCA 1989 Z PERSPEKTYWY DWUDZIESTU LAT Dwie dekady po wyborach 4 czerwca 1989 roku coraz mniej osób co oczywiste jest w stanie przywołać atmosferę tamtych dni

Bardziej szczegółowo

Lekcja 2: Co może Prezydent?

Lekcja 2: Co może Prezydent? Lekcja 2: Co może Prezydent? Cele lekcji w języku ucznia/uczennicy i kryteria sukcesu CEL 1. Określę, czym jest system parlamentarnogabinetowy. 2. Wyjaśnię, jaką rolę sprawuje w polskim systemie politycznym

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW

Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW We współczesnym społeczeństwie dość często mówi się o upadku autorytetów. Poruszane są kwestie braku wzorów osobowych zarówno w działalności

Bardziej szczegółowo

Transformacja mały quiz historyczny

Transformacja mały quiz historyczny Informacja o badaniu W kwietniu blisko tysiąc Polaków wzięło udział w małym quizie z wiedzy na temat najnowszej historii Polski. Uczestnicy zmierzyli się z sześcioma pytaniami, które dotyczyły okresu transformacji.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2011 BS/156/2011 SPOŁECZNY ODBIÓR KAMPANII WYBORCZEJ I AKTYWNOŚĆ POLITYCZNA W INTERNECIE

Warszawa, grudzień 2011 BS/156/2011 SPOŁECZNY ODBIÓR KAMPANII WYBORCZEJ I AKTYWNOŚĆ POLITYCZNA W INTERNECIE Warszawa, grudzień 2011 BS/156/2011 SPOŁECZNY ODBIÓR KAMPANII WYBORCZEJ I AKTYWNOŚĆ POLITYCZNA W INTERNECIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ KANDYDACI NA PREZYDENTA BS/80/99 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 99

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ KANDYDACI NA PREZYDENTA BS/80/99 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 99 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Nauczyciel prowadzący: mgr Agnieszka Krzeszowiak, mgr Teresa Jaśkowska

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Nauczyciel prowadzący: mgr Agnieszka Krzeszowiak, mgr Teresa Jaśkowska ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Nauczyciel prowadzący: mgr Agnieszka Krzeszowiak, mgr Teresa Jaśkowska Ocena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu uczniowie opanowali umiejętność Wykorzystywania wiedzy w praktyce? Analiza zadań otwartych z arkusza Sprawdzian 2012

W jakim stopniu uczniowie opanowali umiejętność Wykorzystywania wiedzy w praktyce? Analiza zadań otwartych z arkusza Sprawdzian 2012 Jerzy Matwijko Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie W jakim stopniu uczniowie opanowali umiejętność Wykorzystywania wiedzy w praktyce? Analiza zadań otwartych z arkusza Sprawdzian 2012 W Pracowni

Bardziej szczegółowo

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE Ocena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery sprawności językowe, tj.: rozumienie ze słuchu, pisanie, czytanie, mówienie, oraz tzw.

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ STARA CZY NOWA MATURA? BS/160/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LISTOPAD 2001

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ STARA CZY NOWA MATURA? BS/160/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LISTOPAD 2001 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

, , ROCZNICE I ŚWIĘTA WAŻNE DLA POLAKÓW WARSZAWA, KWIECIEŃ 96

, , ROCZNICE I ŚWIĘTA WAŻNE DLA POLAKÓW WARSZAWA, KWIECIEŃ 96 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Dydaktyka literatury i języka polskiego w świetle nowej podstawy programowej.

Dydaktyka literatury i języka polskiego w świetle nowej podstawy programowej. Dydaktyka literatury i języka polskiego w świetle nowej podstawy programowej. Prof. UO dr hab. Jolanta Nocoń Słowo klucz do świata. O kompetencji leksykalnej gimnazjalistów Warszawa 13-14.03.2015 Definicja

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2012 BS/157/2012 POLACY O WYBORACH PREZYDENCKICH W STANACH ZJEDNOCZONYCH, STOSUNKACH POLSKO-AMERYKAŃSKICH I WPŁYWIE USA NA ŚWIAT

Warszawa, listopad 2012 BS/157/2012 POLACY O WYBORACH PREZYDENCKICH W STANACH ZJEDNOCZONYCH, STOSUNKACH POLSKO-AMERYKAŃSKICH I WPŁYWIE USA NA ŚWIAT Warszawa, listopad 2012 BS/157/2012 POLACY O WYBORACH PREZYDENCKICH W STANACH ZJEDNOCZONYCH, STOSUNKACH POLSKO-AMERYKAŃSKICH I WPŁYWIE USA NA ŚWIAT Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2010 BS/59/2010 KTO POWINIEN MIEĆ WIĘCEJ WŁADZY RZĄD CZY PREZYDENT

Warszawa, maj 2010 BS/59/2010 KTO POWINIEN MIEĆ WIĘCEJ WŁADZY RZĄD CZY PREZYDENT Warszawa, maj 2010 BS/59/2010 KTO POWINIEN MIEĆ WIĘCEJ WŁADZY RZĄD CZY PREZYDENT Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2010 BS/92/2010 NSZZ SOLIDARNOŚĆ A PRZEMIANY USTROJOWE W POLSCE I INNYCH KRAJACH BLOKU WSCHODNIEGO

Warszawa, czerwiec 2010 BS/92/2010 NSZZ SOLIDARNOŚĆ A PRZEMIANY USTROJOWE W POLSCE I INNYCH KRAJACH BLOKU WSCHODNIEGO Warszawa, czerwiec 2010 BS/92/2010 NSZZ SOLIDARNOŚĆ A PRZEMIANY USTROJOWE W POLSCE I INNYCH KRAJACH BLOKU WSCHODNIEGO Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego

Bardziej szczegółowo

Bibliotekarze - koordynatorzy projektu: Joanna Drabowicz Joanna Pietrzyńska Justyna Szymańska

Bibliotekarze - koordynatorzy projektu: Joanna Drabowicz Joanna Pietrzyńska Justyna Szymańska Witamy Państwa Bibliotekarze - koordynatorzy projektu: Joanna Drabowicz Joanna Pietrzyńska Justyna Szymańska Wraz z Dyrekcją i nauczycielami oraz Samorządem Uczniowskim realizujemy projekt Narodowy Program

Bardziej szczegółowo

Usługi finansowe. Raport z badania ilościowego przeprowadzonego w Internecie. 7-25 października 2004

Usługi finansowe. Raport z badania ilościowego przeprowadzonego w Internecie. 7-25 października 2004 Usługi finansowe Raport z badania ilościowego przeprowadzonego w Internecie 7-25 października 2004 Spis treści Podsumowanie... 3 O badaniu... 6 Znajomość dostępnych w Internecie usług finansowych. Źródła

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ NA TEMAT ZACHOWAŃ DZIECI W INTERNECIE

RAPORT Z BADAŃ NA TEMAT ZACHOWAŃ DZIECI W INTERNECIE RAPORT Z BADAŃ NA TEMAT ZACHOWAŃ DZIECI W INTERNECIE W celu zdiagnozowania zagrożeń związanych z korzystaniem przez dzieci z komputera i Internetu, w drugim semestrze roku szkolnego 2011/2012 przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń

Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń Zadania konkursu Bezpieczna Szkoła - Bezpieczny Uczeń: ZADANIE 1 Przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze dla nauczycieli. 1. Uwagi do oceny zadań otwartych w arkuszu na poziomie rozszerzonym wraz z przykładowymi rozwiązaniami.

Materiały pomocnicze dla nauczycieli. 1. Uwagi do oceny zadań otwartych w arkuszu na poziomie rozszerzonym wraz z przykładowymi rozwiązaniami. Materiały pomocnicze dla nauczycieli 1. Uwagi do oceny zadań otwartych w arkuszu na poziomie rozszerzonym wraz z przykładowymi rozwiązaniami. 1 Przed przystąpieniem do oceny prac uczniów proponujemy przeanalizowanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 97/2014 ODBIÓR KAMPANII WYBORCZEJ I AKTYWNOŚĆ POLITYCZNA W INTERNECIE

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 97/2014 ODBIÓR KAMPANII WYBORCZEJ I AKTYWNOŚĆ POLITYCZNA W INTERNECIE Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 97/2014 ODBIÓR KAMPANII WYBORCZEJ I AKTYWNOŚĆ POLITYCZNA W INTERNECIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014

Bardziej szczegółowo

Źródło: opracowanie własne 49,1 50,5 0,4. liczba. tak nie brak odpowiedzi

Źródło: opracowanie własne 49,1 50,5 0,4. liczba. tak nie brak odpowiedzi 242 3.2. Doświadczenia badanych uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Miasta Rzeszowa ze środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi, legalnymi i nielegalnymi Poprzednia grupa zagadnień

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Wiadomości uczniów szkół ponadgimnazjalnych na temat historii Polski XX wieku Informacja prasowa

Wiadomości uczniów szkół ponadgimnazjalnych na temat historii Polski XX wieku Informacja prasowa Warszawa, 10 listopada 2015 r. Wiadomości uczniów szkół ponadgimnazjalnych na temat historii Polski XX wieku Informacja prasowa Uczniowie interesują się historią XX wieku i lubią słuchać opowieści o tym

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA UCZNIÓW KLASY VI NA POSZCZEGÓLNE OCENY I OKRES OCENA CELUJĄCA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA UCZNIÓW KLASY VI NA POSZCZEGÓLNE OCENY I OKRES OCENA CELUJĄCA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA UCZNIÓW KLASY VI NA POSZCZEGÓLNE OCENY I OKRES OCENA CELUJĄCA otrzymuje uczeń, którego wiadomości i umiejętności znacznie wykraczają poza program języka polskiego

Bardziej szczegółowo

AMERYKAŃSKIE WIZY DLA POLAKÓW

AMERYKAŃSKIE WIZY DLA POLAKÓW AMERYKAŃSKIE WIZY DLA POLAKÓW Warszawa, luty 2004 r. W sondażu OBOP z 5-8 lutego 2004 r. okazało się, że: 80%. badanych uznało sprawę amerykańskich wiz dla Polaków za sprawę ważną dla Polski, zaś 39% -

Bardziej szczegółowo

, , INTERNET: POLACY O LUSTRACJI

, , INTERNET:    POLACY O LUSTRACJI CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania w Publicznej Szkole Podstawowej nr 52 Fundacji Familijny Poznań w Poznaniu z przedmiotu j.niemiecki w klasie IV-VI

Przedmiotowy system oceniania w Publicznej Szkole Podstawowej nr 52 Fundacji Familijny Poznań w Poznaniu z przedmiotu j.niemiecki w klasie IV-VI Przedmiotowy system oceniania w Publicznej Szkole Podstawowej nr 52 Fundacji Familijny Poznań w Poznaniu z przedmiotu j.niemiecki w klasie IV-VI opracowanie: Krzysztof Maliszewski 1 PRZEDMIOT: JĘZYK NIEMIECKI

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

Analiza ankiety dotyczącej niektórych zachowań zdrowotnych uczniów klas III gimnazjum. Cel i metoda

Analiza ankiety dotyczącej niektórych zachowań zdrowotnych uczniów klas III gimnazjum. Cel i metoda Analiza ankiety dotyczącej niektórych zachowań zdrowotnych uczniów klas III gimnazjum Cel i metoda Celem badań jest poznanie zachowań i poziomu wiedzy na temat podstawowych komponentów kształtujących nawyki

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Powrót do Europy Opinia społeczna po 20 latach demokracji

Powrót do Europy Opinia społeczna po 20 latach demokracji Konferencja prasowa Powrót do Europy Opinia społeczna po 20 latach demokracji Projekt realizowany we współpracy z: Projekt finansowany przez: Partnerem strategicznym Instytutu Spraw Publicznych jest Telekomunikacja

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica?

Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica? Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica? Autor: Krzysztof Romaniuk 1. Temat: Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcy o podatkach

Przedsiębiorcy o podatkach Przedsiębiorcy o podatkach Raport z badania ilościowego przeprowadzonego na zlecenie Związku Przedsiębiorców i Pracodawców Warszawa, 17.05.2017 Spis treści 2 OPIS BADANIA 3 PODSUMOWANIE 6 WYNIKI ANEKS

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Raport z przeprowadzonego badania dotyczącego zażywania narkotyków w Gminie Nekla

Raport z przeprowadzonego badania dotyczącego zażywania narkotyków w Gminie Nekla Raport z przeprowadzonego badania dotyczącego zażywania narkotyków w Gminie Nekla Badanie przeprowadzono od września 205 r. na terenie Miasta i Gminy Nekla wśród dwóch grup: ) osób dorosłych w wieku od

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZE SPRAWDZIANU NA ZAKOŃCZENIE NAUKI W DRUGIEJ KLASIE GIMNAZJUM - JĘZYK POLSKI WSiP; CZERWIEC 2016

SPRAWOZDANIE ZE SPRAWDZIANU NA ZAKOŃCZENIE NAUKI W DRUGIEJ KLASIE GIMNAZJUM - JĘZYK POLSKI WSiP; CZERWIEC 2016 SPRAWOZDANIE ZE SPRAWDZIANU NA ZAKOŃCZENIE NAUKI W DRUGIEJ KLASIE GIMNAZJUM - JĘZYK POLSKI WSiP; CZERWIEC 2016 Sprawdzian w obu klasach drugich przeprowadzono w pierwszym tygodniu czerwca 2016. Przystąpiło

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629 - - 69, 628-3 - 04 693-46 - 92, 625-6 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629 - - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2013 BS/172/2013 OPINIE NA TEMAT SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH DZIECI

Warszawa, grudzień 2013 BS/172/2013 OPINIE NA TEMAT SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH DZIECI Warszawa, grudzień 2013 BS/172/2013 OPINIE NA TEMAT SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH DZIECI Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Wnioski z raportu ewaluacji końcowej VI edycji projektu Żyj finansowo! czyli jak zarządzać finansami w życiu osobistym

Wnioski z raportu ewaluacji końcowej VI edycji projektu Żyj finansowo! czyli jak zarządzać finansami w życiu osobistym Wnioski z raportu ewaluacji końcowej VI edycji projektu Żyj finansowo! czyli jak zarządzać finansami w życiu osobistym zrealizowanego w roku szkolnym 2013/2014 1 Wnioski Celem badania ewaluacyjnego jest

Bardziej szczegółowo

1. Powiem otwarcie Jestem zły analiza utworu Sławomira Mrożka Szuler

1. Powiem otwarcie Jestem zły analiza utworu Sławomira Mrożka Szuler 1. Powiem otwarcie Jestem zły analiza utworu Sławomira Mrożka Szuler Uczeń: Uczeń: a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości zna tekst S. Mrożka Szuler, rozumie znaczenie słowa szuler, rozumie emocje doznawane

Bardziej szczegółowo

Ocena porozumień Okrągłego Stołu i zmian po 1989 roku

Ocena porozumień Okrągłego Stołu i zmian po 1989 roku Ocena porozumień Okrągłego Stołu i zmian po 1989 roku Wybrane wyniki sondażu Solidarność doświadczenie i pamięć przeprowadzonego przez CBOS w dniach od 12 marca do 12 kwietnia 2010 roku Krzysztof Pankowski,

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników ankiety

Analiza wyników ankiety Analiza wyników ankiety przeprowadzonej wśród uczniów i nauczycieli Zespołu Szkół w Baniosze W pierwszej połowie listopada 2015 roku wśród uczniów i nauczycieli Zespołu Szkół w Baniosze została przeprowadzona

Bardziej szczegółowo

, , PREFERENCJE WYBORCZE W PAŹDZIERNIKU 96 WARSZAWA, PAŹDZIERNIK 96

, , PREFERENCJE WYBORCZE W PAŹDZIERNIKU 96 WARSZAWA, PAŹDZIERNIK 96 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFA 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2013 BS/48/2013 W JAKICH SPRAWACH POWINNA OBOWIĄZYWAĆ DYSCYPLINA W GŁOSOWANIU?

Warszawa, kwiecień 2013 BS/48/2013 W JAKICH SPRAWACH POWINNA OBOWIĄZYWAĆ DYSCYPLINA W GŁOSOWANIU? Warszawa, kwiecień 2013 BS/48/2013 W JAKICH SPRAWACH POWINNA OBOWIĄZYWAĆ DYSCYPLINA W GŁOSOWANIU? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O RZĄDOWYM PROGRAMIE OSZCZĘDNOŚCI BUDŻETOWYCH, TZW. PLANIE HAUSNERA BS/178/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O RZĄDOWYM PROGRAMIE OSZCZĘDNOŚCI BUDŻETOWYCH, TZW. PLANIE HAUSNERA BS/178/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy:

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: Wykład nr 2 W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: a) polszczyznę ogólną (zwaną literacką); b)polszczyznę gwarową (gwary ludowe). Jest to podział dokonany ze względu na zasięg

Bardziej szczegółowo

projektu na wiedzę, umiejętności i postawy uczniów. Ankietę wypełniły 52 osoby: 27 dziewcząt i 25 chłopców.

projektu na wiedzę, umiejętności i postawy uczniów. Ankietę wypełniły 52 osoby: 27 dziewcząt i 25 chłopców. Wstęp RAPORT EWALUACYJNY Z ANKIET DOTYCZĄCY DŁUGOFALOWEGO WPŁYWU PROJEKTU Uczyć się, ale jak? współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Ankieta została przeprowadzona

Bardziej szczegółowo

JAKIE ZNAMY JĘZYKI OBCE?

JAKIE ZNAMY JĘZYKI OBCE? JAKIE ZNAMY JĘZYKI OBCE? Warszawa, październik 2000! Większość, niecałe trzy piąte (57%), Polaków twierdzi, że zna jakiś język obcy. Do braku umiejętności porozumienia się w innym języku niż ojczysty przyznaje

Bardziej szczegółowo

III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE

III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE Ocena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery sprawności językowe, tj.:, rozumienie ze słuchu, pisanie, czytanie, mówienie oraz

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ WIEDZA O PRAWACH PACJENTA BS/70/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2001

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ WIEDZA O PRAWACH PACJENTA BS/70/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2001 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O PRAWNEJ REGULACJI PRZERYWANIA CIĄŻY BS/139/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, WRZESIEŃ 2003

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O PRAWNEJ REGULACJI PRZERYWANIA CIĄŻY BS/139/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, WRZESIEŃ 2003 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z projektu edukacyjnego zrealizowanego w Szkole Podstawowej w Raszówce w roku szkolnym 2005/2006 pod hasłem "ŻYJMY ZDROWO!

Sprawozdanie z projektu edukacyjnego zrealizowanego w Szkole Podstawowej w Raszówce w roku szkolnym 2005/2006 pod hasłem ŻYJMY ZDROWO! mgr Irena Wituszyńska Szkoła Podstawowa w Raszówce Sprawozdanie z projektu edukacyjnego zrealizowanego w Szkole Podstawowej w Raszówce w roku szkolnym 2005/2006 pod hasłem "ŻYJMY ZDROWO!" Projekt pod hasłem

Bardziej szczegółowo

OPINIE LUDNOŚCI Z KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWEJ O IMIGRANTACH I UCHODŹCACH

OPINIE LUDNOŚCI Z KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWEJ O IMIGRANTACH I UCHODŹCACH BS/60/2005 OPINIE LUDNOŚCI Z KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWEJ O IMIGRANTACH I UCHODŹCACH KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2005 PRZEDRUK MATERIAŁÓW CBOS W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI ORAZ WYKORZYSTANIE DANYCH EMPIRYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Opinie o działalności parlamentu i prezydenta NR 56/2017 ISSN

KOMUNIKATzBADAŃ. Opinie o działalności parlamentu i prezydenta NR 56/2017 ISSN KOMUNIKATzBADAŃ NR 56/2017 ISSN 2353-5822 Opinie o działalności parlamentu i prezydenta Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą CBOS. Wykorzystanie fragmentów

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA II ETAPU EDUKACYJNEGO (KLASY IV-VI)

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA II ETAPU EDUKACYJNEGO (KLASY IV-VI) PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA II ETAPU EDUKACYJNEGO (KLASY IV-VI) 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają: testy, sprawdziany, kartkówki,

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne język włoski

Wymagania edukacyjne język włoski Wymagania edukacyjne język włoski Opracowano na podstawie planu wynikowego nauczania w szkole ponadgimnazjalnej na podstawie metody nauczania Nuovo Progetto Italiano 1 wydawnictwa EDILINGUA Poziom IV.0

Bardziej szczegółowo

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach:

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach: Dążymy do tego, aby nasi uczniowie byli dobrze przygotowani do nauki na wyższym etapie edukacyjnym; byli dobrze przygotowani do życia społecznego w rodzinie, środowisku lokalnym, ojczyźnie, zjednoczonej

Bardziej szczegółowo

Szwedzki dla imigrantów

Szwedzki dla imigrantów Szwedzki dla imigrantów Cel kształcenia Celem kształcenia w ramach kursu Szwedzki dla imigrantów (sfi) jest zapewnienie osobom dorosłym, które nie posiadają podstawowej znajomości języka szwedzkiego, możliwości

Bardziej szczegółowo

STRAŻ POŻARNA NA TLE INNYCH INSTYTUCJI ŻYCIA PUBLICZNEGO

STRAŻ POŻARNA NA TLE INNYCH INSTYTUCJI ŻYCIA PUBLICZNEGO STRAŻ POŻARNA NA TLE INNYCH INSTYTUCJI ŻYCIA PUBLICZNEGO raport z badań ilościowych dla Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej Warszawa, kwiecień 2010 SPIS TREŚCI Informacja o badaniu 3 Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z historii i społeczeństwa klasy IV-VI

Przedmiotowy system oceniania z historii i społeczeństwa klasy IV-VI Przedmiotowy system oceniania z historii i społeczeństwa klasy IV-VI I. Cele nauczania historii i społeczeństwa 1. Zainteresowanie uczniów przeszłością, otaczającym światem w jego społecznym, geograficznymprzyrodniczym

Bardziej szczegółowo

SSPSE Przedmiotowy system oceniania języki angielski w szkole podstawowej w klasach IV-VI II etap edukacyjny

SSPSE Przedmiotowy system oceniania języki angielski w szkole podstawowej w klasach IV-VI II etap edukacyjny SSPSE Przedmiotowy system oceniania języki angielski w szkole podstawowej w klasach IV-VI II etap edukacyjny opracowali; M.Laszecki, E.Pasiciel- Liszka, M.Michałowicz I. Co oceniamy? 1. Prace klasowe /na

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języków obcych: j. angielski, j. niemiecki, j. włoski, j. hiszpański, j. rosyjski

Przedmiotowy system oceniania z języków obcych: j. angielski, j. niemiecki, j. włoski, j. hiszpański, j. rosyjski Przedmiotowy system oceniania z języków obcych: j. angielski, j. niemiecki, j. włoski, j. hiszpański, j. rosyjski Nauczyciele uczący: mgr Joanna Kańska, mgr Aleksandra Dul, mgr Anna Nowak, mgr Ewa Lis,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 16 im. Powstańców Wielkopolskich 1918-19 w Kaliszu

Szkoła Podstawowa nr 16 im. Powstańców Wielkopolskich 1918-19 w Kaliszu Szkoła Podstawowa nr 16 im. Powstańców Wielkopolskich 1918-19 w Kaliszu PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM zatwierdzony na posiedzeniu Rady Pedagogicznej 29 września

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2014 r. Test humanistyczny język polski

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2014 r. Test humanistyczny język polski Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2014 r. Test humanistyczny język polski Zestaw standardowy zawierał 22 zadania, w tym 20 zadań zamkniętych i 2 zadania otwarte. Wśród zadań zamkniętych dominowały

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA II

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA II WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE KLASA II Przedmiotowy System Oceniania z wiedzy o społeczeństwie został opracowany na podstawie: - Rozporządzenia MEN z dnia 30 kwietnia 2007 r. z późniejszymi

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 2. KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, STUDIA STACJONARNE

KARTA PRZEDMIOTU 2. KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, STUDIA STACJONARNE KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: SYSTEM BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP. KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, STUDIA STACJONARNE 3. POZIOM STUDIÓW: STUDIA I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/1 5. LICZBA

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Powiedz mi, który program informacyjny najchętniej oglądasz, a powiem ci, kim jesteś NR 116/2016 ISSN

KOMUNIKATzBADAŃ. Powiedz mi, który program informacyjny najchętniej oglądasz, a powiem ci, kim jesteś NR 116/2016 ISSN KOMUNIKATzBADAŃ NR 116/2016 ISSN 2353-5822 Powiedz mi, który program informacyjny najchętniej oglądasz, a powiem ci, kim jesteś Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla uczniów gimnazjum klasy I - III

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla uczniów gimnazjum klasy I - III Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla uczniów gimnazjum klasy I - III Odpowiedzi ustne, prace klasowe i sprawdziany są oceniane punktowo, a punkty są przeliczane następująco zgodnie z Szkolnym

Bardziej szczegółowo

Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO OCENIANIE Ocena końcowa jest wystawiana na podstawie średniej ważonej z minimum 3 (przy 1 godzinie tygodniowo) lub 5 (przy 2 lub 3 godzinach tygodniowo)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej. 1. Skala ocen : GRAMATYKA I SŁOWNICTWO 6 Uczeń bardzo swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi

Bardziej szczegółowo

Zostały przeprowadzone 2 debaty. W debatach uczestniczyło około 300 dzieci. Liczba klas 15 Przesłano do jury 3 x15 testów.

Zostały przeprowadzone 2 debaty. W debatach uczestniczyło około 300 dzieci. Liczba klas 15 Przesłano do jury 3 x15 testów. Zadanie numer 1 Przeprowadzenie, we wszystkich klasach szkoły, debaty uczniowskiej nt. Państwo, prawo, społeczeństwo, obywatel z testem sprawdzającym dla uczniów wg układu opracowanego przez szkołę. Zostały

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2015 ISSN NR 62/2015 KTO ZAMIERZA GŁOSOWAĆ 10 MAJA? DETERMINANTY UCZESTNICTWA W WYBORACH PREZYDENCKICH

Warszawa, maj 2015 ISSN NR 62/2015 KTO ZAMIERZA GŁOSOWAĆ 10 MAJA? DETERMINANTY UCZESTNICTWA W WYBORACH PREZYDENCKICH Warszawa, maj 2015 ISSN 2353-5822 NR 62/2015 KTO ZAMIERZA GŁOSOWAĆ 10 MAJA? DETERMINANTY UCZESTNICTWA W WYBORACH PREZYDENCKICH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku

Bardziej szczegółowo

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Karolina Hansen Marta Witkowska Warszawa, 2014 Polski Sondaż Uprzedzeń 2013 został sfinansowany

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PAŃSTWOWA SZKOŁA MUZYCZNA I st. im. JÓZEFA ZEIDLERA W GOSTYNIU RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ BADANY OBSZAR Motywatory i demotywatory decydujące o kontynuacji bądź rezygnacji z nauki w szkole muzycznej

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg)

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg) KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg) W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS II GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS II GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS II GIMNAZJUM Przedmiotem oceny są: wiadomości i umiejętności, zaangażowanie w proces nauczania-uczenia się (aktywność). Narzędzia pomiaru osiągnięć uczniów: prace kontrolne (sprawdziany,

Bardziej szczegółowo

Test kompetencji pisali uczniowie klas drugich. Obejmował zadania wielokrotnego wyboru, wymagające krótkiej odpowiedzi oraz rozszerzonej odpowiedzi.

Test kompetencji pisali uczniowie klas drugich. Obejmował zadania wielokrotnego wyboru, wymagające krótkiej odpowiedzi oraz rozszerzonej odpowiedzi. Analiza testu kompetencji z historii w klasach drugich za I półrocze szkolne 2016/2017 Test kompetencji pisali uczniowie klas drugich. Obejmował zadania wielokrotnego wyboru, wymagające krótkiej odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY. 1 /

WYNIKI ANKIETY.  1 / WYNIKI ANKIETY W dniach od 6 do 8 lutego 2015 podczas targów Rybomania 2015 w Poznaniu przeprowadziliśmy badania ankietowe. Impulsem do przeprowadzenia tej ankiety były ostatnie zawirowania z wprowadzeniem

Bardziej szczegółowo

, , WYBORY PREZYDENCKIE - PREFERENCJE POD KONIEC CZERWCA 95 WARSZAWA, LIPIEC 95

, , WYBORY PREZYDENCKIE - PREFERENCJE POD KONIEC CZERWCA 95 WARSZAWA, LIPIEC 95 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY Czytanie - oto najlepszy sposób uczenia się. Aleksander Puszkin Sukces jednostek i społeczeństw zależy od ich wiedzy. Kluczem do wiedzy wciąż jest czytanie.

Bardziej szczegółowo

Sposoby prezentacji problemów w statystyce

Sposoby prezentacji problemów w statystyce S t r o n a 1 Dr Anna Rybak Instytut Informatyki Uniwersytet w Białymstoku Sposoby prezentacji problemów w statystyce Wprowadzenie W artykule zostaną zaprezentowane podstawowe zagadnienia z zakresu statystyki

Bardziej szczegółowo

rząd idzie obecnie w dobrą stronę? Jeśli uwielbiacie PiS, nie gardzę Wami, nie uważam Was za gorszych ludzi, a siebie za lepszą.

rząd idzie obecnie w dobrą stronę? Jeśli uwielbiacie PiS, nie gardzę Wami, nie uważam Was za gorszych ludzi, a siebie za lepszą. Trwa walka o demokrację. W jej bardzo podstawowej części, jaką jest niezależność sądów. Jeśli sądy będą zależne od rządu, będziemy mieli dyktaturę, a nie demokrację. Jak widzicie, to poważna sprawa. Jednak

Bardziej szczegółowo

JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH?

JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH? JAK POLACY UCZĄ SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH? Warszawa, październik 2000! Prawie jedna czwarta (23%) Polaków deklaruje, że obecnie uczy się lub w najbliższym czasie zamierza uczyć się języka obcego, przy tym 16%

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2011 BS/53/2011 OPINIE O OBNIŻENIU SKŁADKI PRZEKAZYWANEJ DO OFE

Warszawa, maj 2011 BS/53/2011 OPINIE O OBNIŻENIU SKŁADKI PRZEKAZYWANEJ DO OFE Warszawa, maj 2011 BS/53/2011 OPINIE O OBNIŻENIU SKŁADKI PRZEKAZYWANEJ DO OFE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

W klasie II i III rozwijane są intensywnie wszystkie cztery sprawności językowe.

W klasie II i III rozwijane są intensywnie wszystkie cztery sprawności językowe. Wymagania edukacyjne z języka angielskiego w klasach I - III Podczas trwania procesu nauczania języka angielskiego na I etapie edukacyjnym (nauczanie zintegrowane w klasach I, II, III) nauczyciel stopniowo

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2011 BS/40/2011 LIDERZY PARTYJNI A POPARCIE DLA PARTII POLITYCZNYCH

Warszawa, kwiecień 2011 BS/40/2011 LIDERZY PARTYJNI A POPARCIE DLA PARTII POLITYCZNYCH Warszawa, kwiecień 2011 BS/40/2011 LIDERZY PARTYJNI A POPARCIE DLA PARTII POLITYCZNYCH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO ZESPOŁU SZKÓŁ NR 6 W BIAŁYMSTOKU

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO ZESPOŁU SZKÓŁ NR 6 W BIAŁYMSTOKU REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO ZESPOŁU SZKÓŁ NR 6 W BIAŁYMSTOKU Ustalony na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Z 1996 r. Nr 67, poz.329, z późn. zm.)

Bardziej szczegółowo