Sonik: Europosłowie obnażyli komunistyczny terror!

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sonik: Europosłowie obnażyli komunistyczny terror! 13.02.2014"

Transkrypt

1 Sonik: Europosłowie obnażyli komunistyczny terror! Rezolucje Parlamentu Europejskiego przebiły się przez nieskładny bełkot sowieckiej dyktatury i obnażyły całą prawdę na temat komunistycznego terroru - mówi Bogusław Sonik. Europarlamentarzysta opowiada o mało znanych faktach świadczących o zaangażowaniu PE w obronę praw człowieka w Polsce i w innych krajach bloku wschodniego w latach 80. Bogusław Sonik w Parlamencie Europejskim /Wiktor Dabkowski /Reporter Po II wojnie światowej wschód Europy znalazł się za "żelazną kurtyną". W Polsce, Czechach, na Węgrzech, na Słowacji, w Estonii, na Litwie, Łotwie i w Rumunii prawa człowieka były łamane. Parlament Europejski, wybrany po raz pierwszy w wyborach bezpośrednich w czerwcu 1979 roku, od początku swojej działalności walczył o respektowanie swobód obywatelskich w tych krajach. Rola, jaką PE odegrał w ich drodze do wolności, jest jednak wciąż niedoceniana. W latach 80.

2 PE upominał się o osoby represjonowane w państwach bloku sowieckiego, wspierał opozycję demokratyczną, brał udział w integracji obu części Europy. O tych wydarzeniach w rozmowie z INTERIA.PL opowiada poseł do PE, współzałożyciel Studenckiego Komitetu Solidarności i współpracownik Komitetu Obrany Robotników, Bogusław Sonik. Antonina Kotarba, INTERIA.PL: Jakie, patrząc z perspektywy czasu, znaczenie dla opozycji krajów bloku wschodniego miała działalność Parlamentu Europejskiego? Jak dużą rolę odegrał on w drodze tych krajów do wolności? Bogusław Sonik: - Parlament Europejski był wówczas jedną z instytucji kształtujących poglądy wolnego świata. To przede wszystkim z PE płynął do zachodniej opinii publicznej przekaz, że kraje bloku wschodniego należy uznać za pionki podporządkowane sowieckiej dyktaturze. - A zainteresowanie opinii publicznej tym, co dzieje się w Polsce, było dla nas szczególnie ważne. Dawało gwarancje bezpieczeństwa osobom angażującym się w działalność opozycyjną i - co najważniejsze - wpływało na postawę zachodnich rządów, od pomocy których mocno uzależnione były znajdujące się w tarapatach gospodarki państw komunistycznych. - Trzeba pamiętać, że PE wybrano po raz pierwszy w wyborach powszechnych dopiero w 1979 roku, jednak od samego początku stał się on jedną z trybun skutecznie przyciągających uwagę opinii publicznej i mediów. Mogę to potwierdzić z własnego doświadczenia, gdyż w latach byłem korespondentem Radia France International i również przygotowywałem relacje z PE. Czy pan i pańscy koledzy z polskiej opozycji odczuwaliście to zaangażowanie PE? Czy dodawało wam pewności siebie i wiary w zwycięstwo? - Trzeba podkreślić, że główna pomoc dla opozycji płynęła jednak ze Stanów Zjednoczonych. To amerykańskie fundacje przekazywały pieniądze czy np. środki poligraficzne. Jeśli chodzi o instytucje europejskie, to ten głos wołający o wolność wybrzmiał rzeczywiście z PE, podczas gdy np. Komisja Europejska ograniczała się jedynie do kontaktów międzyrządowych. Dla nas ważna była przede wszystkim świadomość, że ktoś o nas pamięta - to dodawało nam sił w walce z reżimem. W latach na forum Parlamentu Europejskiego toczyły się gorące debaty, których owocem było uchwalenie 87 rezolucji w sprawie obrony praw człowieka. 54 z tych dokumentów dotyczyło państw wschodnich: 37 - Europy Wschodniej, a 17 - ZSRR. Jaki wpływ miały te dokumenty na postawę władz komunistycznych? - Komunistyczne władze państw pogrążonych w trudnościach ekonomicznych i gospodarczych były bardzo wrażliwe w kwestii swego wizerunku w krajach zachodnich. Chciały być traktowane na równi z innymi krajami demokratycznymi. Dlatego za wszelką cenę starały się zatuszować wszelkie przypadki naruszania praw człowieka, choćby przy pomocy cenzury.

3 - Rezolucje PE przebiły się jednak przez ten nieskładny bełkot i obnażyły całą prawdę na temat komunistycznego terroru. Zmieniały nastawienie poszczególnych partii politycznych w Europie Zachodniej, które musiały w tej sytuacji jasno opowiedzieć się, czy są za czy przeciw sowieckiej dyktaturze. Z tego przecież rozliczali je później wyborcy. Szczególnie uwrażliwione na tym punkcie były zachodnie partie lewicowe, które przywiązywały wagę do wartości demokratycznych. - Postawa PE wpłynęła również, co szczególnie dobrze widać na przykładzie Polski, na umiarkowane postępowanie wobec opozycji, na unikanie totalnej rozprawy z dysydentami - w przeciwieństwie do ZSRR, gdzie opozycjonistów zamykano w zakładach psychiatrycznych, więzieniach czy łagrach. Zwalniano też ludzi z więzień... - Tak, przekaz płynący z PE przyczyniał się również do uwolnienia niektórych ludzi. Wystarczy przypomnieć zwolnienie Władimira Bukowskiego w zamian za jednego z chilijskich opozycjonistów. Tak jak zostało to więc pokazane w filmie "Punkt oparcia" w reżyserii Anny Ferens*, którego byłem pomysłodawcą, PE konsekwentnie przeciwstawiał się wschodniemu reżimowi, co przynosiło nieraz wymierne efekty. Historyczne znaczenie miało przyjęcie przez PE w 1982 roku rezolucji w sprawie nominacji Lecha Wałęsy do Pokojowej Nagrody Nobla. Jak zostało to odebrane w Polsce? - W Polsce już wcześniej oczekiwano Nagrody Nobla dla Wałęsy. Jaś Gawroński, włoski poseł do PE o polskich korzeniach, był inicjatorem zbierania podpisów dla tego pomysłu właśnie w PE. Dla nas jeszcze jedno wydarzenie stanowiło swoisty przełom, a mianowicie wybór Karola Wojtyły na papieża. Odebraliśmy to jako pewnego rodzaju potwierdzenie, że idziemy słuszną drogą. - Przecież to właśnie Karol Wojtyła podzielał nasze spojrzenie na zniewolenie i stan nieustającej opresji, w jakich przyszło nam żyć pod komunistyczną dyktaturą. Nobel dla Wałęsy miał podobne znaczenie: zyskaliśmy potwierdzenie tego, że nasz opór nie poszedł na marne. Dużym wydarzeniem stało się wystąpienie w 1988 roku w PE Jana Pawła II. Wypowiedział on słynne słowa: "Pragnieniem moim jest, by Europa suwerenna i wyposażona w wolne instytucje rozszerzyła się kiedyś do granic, jakie wyznacza jej geografia, a bardziej jeszcze historia". Jak na tę wypowiedź zareagowali europosłowie i czy przebiła się ona przez "żelazną kurtynę"? - W filmie "Punkt oparcia" pojawia się wypowiedź Otto von Habsburga, jednego z tych posłów, którzy najgoręcej upominali się o wolność w krajach bloku wschodniego, który nawiązuje do tych właśnie słów Jana Pawła II i podkreśla, że istnieje jedna, niepodzielna Europa. Nie miejmy jednak złudzeń - uchodziła to wówczas za marzenie i pewnego rodzaju historyczny czy też kulturowy punkt odniesienia. W pełni zjednoczona Europa zaliczana była do sfery przedsięwzięć nierealnych.

4 Papież Jan Paweł II w Parlamencie Europejskim /AFP - Zniewolone narody bloku wschodniego nie ośmielały się nawet myśleć, że zmiany, które przyniosą im wolność, mogą zajść w dającej się przewidzieć przyszłości. I myślę, że podobnie myśleli o tym europosłowie i zachodnia opinia publiczna. - Pamiętam mój wywiad z prezydentem Francji François Mitterandem przed jego przyjazdem do Polski w czerwcu 1989 roku. Zadałem mu wtedy pytanie, jak widzi możliwości przyjęcia Polski do Unii Europejskiej. Otrzymałem kompletnie wymijającą odpowiedź, która z jednej strony wprawdzie odwoływała się do tego, o czym mówił Jan Paweł II, ale z drugiej nie kreśliła konkretnej drogi wejścia Polski w struktury UE. Konsekwencje takiego zjednoczenia budziły lęk. Wszystko pozostawało raczej w sferze myślenia życzeniowego. 26 kwietnia 1988 roku w Czechosłowacji zabito Pavla Vonkę, który chciał kandydować w wyborach jako kandydat niezależny. Sprawa wywołała oburzenie na forum Parlamentu Europejskiego, europosłowie zdecydowanie to potępili (PE piętnował także zbrodnie komunistyczne popełnione w Polsce - przyp. red.). Brat Vonki przyznał w rozmowie z Anną Ferens, że do dziś nie wiedział o zaangażowaniu w sprawę unijnej instytucji. Jak to możliwe?

5 - To wynikało ze stopnia organizacji opozycji w danym kraju. W Polsce była ona rzeczywiście dobrze zarządzana. Miała swoje źródła informacji, podziemną prasę, biura interwencji, kontakty w Europie Zachodniej, komitety "Solidarności", które działały w różnych krajach - choćby z siedzibą w Brukseli czy Paryżu. Obieg informacji był bardzo profesjonalny. Trudno mi natomiast mówić o tym, jak było w Pradze. - Istniała tam mniejsza grupa dysydentów, w dodatku bardzo represjonowana - przetrzymywana w więzieniach z długoletnimi wyrokami. Tu jednak można wrócić do pierwszego pytania, podkreślając, że film "Punkt oparcia" nie powstał po to, aby budować wrażenie o wszechpotężnym Parlamencie Europejskim, którego głos natychmiast rozbrzmiewał na cały świat. Dokument Anny Ferens opowiada o instytucji, która ratowała honor zachodniego świata, działając jednocześnie z niezwykłą konsekwencją, czego dowodzi liczba rezolucji i debat poświęconych krajom bloku wschodniego. Niewiele mówi się o roli, jaką w procesie przemian demokratycznych w krajach bloku wschodniego odegrał Parlament Europejski. Film Anny Ferens, a także pana działania, mają to zmienić. Jakie kroki są w tym celu podejmowane i czy są już jakieś efekty? - Negocjuję obecnie wyświetlenie filmu w Telewizji Polskiej i we francusko-niemieckim kanale Arte. Chciałbym, żeby został wyemitowany w telewizjach narodowych poszczególnych krajów członkowskich UE. Wystąpiłem także o realizację wielu wersji językowych, bo obecnie posiadamy tylko wersje polską i angielską. - Uważam, że ten film powinien stać się sztandarowym materiałem w trakcie kampanii informacyjnej przed wyborami do Parlamentu Europejskiego. Unaocznia on bowiem nie tylko działania PE, ale również wzbudza emocje, co przecież nie jest łatwe do pokazania w przypadku działalności takiej instytucji. Jest on również opowieścią, która uczy, że warto się upominać o sprawy trudne, które - jak się często okazuje - wcale nie muszą być beznadziejne. - Chciałbym, żeby ten film trafił również do młodych ludzi i uzmysłowił im, dlaczego tak bardzo chcieliśmy przystąpić do UE. Dzisiaj bowiem nasze myślenie jest często skrzywione - skupiamy się jedynie na korzyściach ekonomicznych płynących z członkostwa w Unii albo dostrzegamy wyłącznie przepisy prawne, które nas śmieszą czy denerwują. Film "Punkt oparcia" pokazuje, że wola przystąpienia do Unii Europejskiej wynikała z podświadomej tęsknoty za życiem w wolnej Europie i z chęci odcięcia się od lat sowieckiej dyktatury.

6 Posiedzenie Parlamentu Europejskiego /AFP Czy doświadczenia z lat 80. są obecnie wykorzystywane przez unijne instytucje? Czy pana zdaniem Parlament Europejski naciska dziś równie mocno i równie głośno potępia łamanie praw człowieka na Ukrainie? - Te doświadczenia są bardzo cenne. Wystąpienia i rezolucje z tamtych lat dowodzą, że PE dążył do zinstytucjonalizowania swojej działalności w zakresie ochrony praw człowieka. I tak, najpierw ustanowiono Nagrodę Sacharowa. Później powstał Europejski Fundusz Na Rzecz Demokracji i Wolności. Stopniowo również PE zaczyna wymuszać na Komisji Europejskiej, by do umów stowarzyszeniowych wprowadzała zapisy warunkujące uzyskanie pomocy materialnej od przestrzegania standardów wolności i swobód obywatelskich. - I to właśnie jest owoc tej działalności z lat 80. Ona sprawiła, że dziś czymś oczywistym jest istnienie w PE podkomisji ds. praw człowieka i dzięki niej właśnie w dyplomacji europejskiej są osoby odpowiedzialne za te kwestie. Jeśli delegacje europejskie wyjeżdżają do krajów, co do których zachodzi podejrzenie, że mogą tam być naruszane prawa człowieka, to zawsze żądają one spotkania z organizacjami pozarządowymi i opozycjonistami. Ta sfera polityki stała się integralną częścią unijnej polityki. - W PE zawsze przynajmniej raz w miesiącu jest debata nad trzema ważnymi tematami z zakresu naruszania praw człowieka. Podczas najbliższej sesji będziemy rozmawiać o sytuacji w Egipcie i Syrii. W przypadkach tak nagłych, jak Ukraina, organizowane są nadzwyczajne debaty. Ukraina znów stanie się przedmiotem rezolucji i rozmów w PE. Naszym celem jest nie tylko potępienie łamania praw człowieka w tym państwie, ale również powstrzymanie władz przed rozlewem krwi.

7 - Unia Europejska stara się angażować wszędzie tam, gdzie łamane są prawa człowieka, a doświadczenia z lat 80. pomagają w podejmowaniu słusznych kroków. Tak więc i teraz nadadzą one kierunek działaniom na rzecz rozwiązania ukraińskiego pata. Rozmawiała: Antonina Kotarba *Anna Ferens dotarła do archiwalnych materiałów, rozmawiała z europarlamentarzystami oraz działaczami opozycji z Czech, Estonii, Niemiec, Polski, Słowacji, Rumunii - tak powstał film dokumentalny "Punk oparcia". 10 stycznia projekcja filmu zainaugurowała w Parlamencie Europejskim w Brukseli, jubileuszowy rok 2014, w którym obchodzimy 25- lecie demokratycznych zmian w Europie Środkowej i Wschodniej oraz 10-lecie rozszerzenia UE o nowe państwa członkowskie.

INFORMACJA DLA MEDIÓW A PLACE TO STAND / PUNKT OPARCIA, FILM W REŻYSERII ANNY FERENS

INFORMACJA DLA MEDIÓW A PLACE TO STAND / PUNKT OPARCIA, FILM W REŻYSERII ANNY FERENS A Place to Stand / Punkt oparcia to pasjonująca opowieść o tym, jak w latach 80-tych Parlament Europejski upominał się o wolność dla więźniów politycznych i swobody demokratyczne w krajach bloku wschodniego.

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ZAGRANICZNA I ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI

POLITYKA ZAGRANICZNA I ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI A 332 02 < Krzysztof Skubiszewski POLITYKA ZAGRANICZNA I ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI Przemówienia, oświadczenia, wywiady 1989-1993 Warszawa 1997 PRZEDMOWA 11 WYBRANE PRZEMÓWIENIA, OŚWIADCZENIA I WYWIADY

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR

Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Seria Współczesne Społeczeństwo Polskie wobec Przeszłości tom VII Redaktor naukowy serii: prof. dr hab. Andrzej Szpociński Recenzent: prof. dr hab. Jan Jacek Bruski Redaktor

Bardziej szczegółowo

Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce

Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce dla Wyniki badania Metodologia i cele badania Badanie zostało przeprowadzone w dniach 24.05-3.06.2013 metodą internetowych zestandaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych

Bardziej szczegółowo

W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych

W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych 04.03.2011 Poznań zorganizuje 8 września inauguracyjne posiedzenie Stałej Konferencji Władz Lokalnych i Regionalnych Komitetu Regionów na rzecz Partnerstwa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI Warszawa, październik 00 BS/0/00 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy w programie World Public Opinion. Jest to program

Bardziej szczegółowo

WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d

WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d Wolne wybory Wybory parlamentarne w Polsce w 1989 roku (tzw. wolne wybory) odbyły się w dniach 4 i 18 czerwca 1989. Zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI DELEGACJA DO SPRAW STOSUNKÓW Z BIAŁORUSIĄ KOMUNIKAT DLA POSŁÓW NOTATKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA PRAC DELEGACJI DO SPRAW STOSUNKÓW Z BIAŁORUSIĄ DYREKCJA GENERALNA DS. POLITYK ZEWNĘTRZNYCH

Bardziej szczegółowo

Pomorskie.travel http://pomorskie.travel

Pomorskie.travel http://pomorskie.travel Forum "Europa z widokiem na przyszłość" Międzynarodowe forum Europa z Widokiem na Przyszłość zgromadzi w ECS szerokie grono ekspertów od spraw europejskich dziennikarzy, publicystów, polityków, dyplomatów,

Bardziej szczegółowo

AKT USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKO-LATYNOAMERYKAŃSKIEGO ZGROMADZENIA PARLAMENTARNEGO 1

AKT USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKO-LATYNOAMERYKAŃSKIEGO ZGROMADZENIA PARLAMENTARNEGO 1 AKT USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKO-LATYNOAMERYKAŃSKIEGO ZGROMADZENIA PARLAMENTARNEGO 1 PREAMBUŁA Zebrani w Brukseli w dniu 8 listopada 2006 r., przewodniczący Parlamentu Europejskiego, Parlamentu Andyjskiego,

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2 Rozdział VII. W powojennej Polsce GRUPA A 8 1. Podaj rok, w którym miały miejsce poniższe wydarzenia. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu 2. Zdecyduj, czy poniższe zdania są

Bardziej szczegółowo

Historyczne przesłanki kształtowania się kultury organizacyjnej oraz jej współczesne manifestacje w postawach i doznaniach psychicznych

Historyczne przesłanki kształtowania się kultury organizacyjnej oraz jej współczesne manifestacje w postawach i doznaniach psychicznych J. T. Hryniewicz Historyczne przesłanki kształtowania się kultury organizacyjnej oraz jej współczesne manifestacje w postawach i doznaniach psychicznych Geneza współczesnych organizacji gospodarczych powstanie

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko ucznia Klasa Data

Imię i nazwisko ucznia Klasa Data ID Testu: 857A3X6 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Polska wstapiła do Unii Europejskiej wraz z innymi państwami. Były to m.in.: A. Malta, Słowenia, Słowacja oraz Chorwacja. B. Słowacja, Czechy, Serbia

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

PROJEKT OPINII. PL Zjednoczona w różnorodności PL 2012/0237(COD) 29.11.2012. Komisji Budżetowej. dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

PROJEKT OPINII. PL Zjednoczona w różnorodności PL 2012/0237(COD) 29.11.2012. Komisji Budżetowej. dla Komisji Spraw Konstytucyjnych PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Budżetowa 29.11.2012 2012/0237(COD) PROJEKT OPINII Komisji Budżetowej dla Komisji Spraw Konstytucyjnych w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

12. Sesja Selekcyjna EYP Poland. Wrocław 2015. Informator dla szkół

12. Sesja Selekcyjna EYP Poland. Wrocław 2015. Informator dla szkół 12. Sesja Selekcyjna EYP Poland Wrocław 2015 Informator dla szkół Europejski Parlament Młodzieży EYP Poland ul. Nowogrodzka 31 00-511 Warszawa www.eyppoland.com facebook.com/eyppoland info@eyppoland.com

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo Wschodnie

Partnerstwo Wschodnie Partnerstwo Wschodnie PW proces rozwoju partnerskich relacji UE z państwami Europy Wschodniej mający na celu stopniową integrację tych państw i ich społeczeństw na bazie unijnych norm, standardów i wartości

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI WOLNOŚĆ I DEMOKRACJA ZA ROK 2011

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI WOLNOŚĆ I DEMOKRACJA ZA ROK 2011 Fundacja Wolność i Demokracja ul. Wiejska 13 lok. 3 00-480 Warszawa SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI WOLNOŚĆ I DEMOKRACJA ZA ROK 2011 Wersja nie uwzględniająca danych wrażliwych przekazanych do MSZ RP

Bardziej szczegółowo

Literatura podstawowa. Literatura uzupełniająca. Nowe podejście systemowe

Literatura podstawowa. Literatura uzupełniająca. Nowe podejście systemowe Literatura podstawowa Adamowski J., (red.), (2008), Wybrane zagraniczne systemy medialne, Warszawa: WAiP Dobek-Ostrowska B., (2007), Media masowe na świecie. Modele systemów medialnych i ich dynamika rozwojowa,

Bardziej szczegółowo

Europejska gra o łupki

Europejska gra o łupki Centrum Strategii Energetycznych w poszukiwaniu opcji strategicznych dla polskiej energetyki Europejska gra o łupki BOGUSŁAW SONIK deputowany do Parlamentu Europejskiego Od redakcji Sprawa wydobycia gazu

Bardziej szczegółowo

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE Państwa niebędące członkami Rady Europy (Białoruś) PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE SIEDZIBA GŁÓWNA I BIURA BUDŻET Albania, Andora, Armenia, Austria, Azerbejdżan, Belgia,

Bardziej szczegółowo

POLSKIE DOŚWIADCZENIA UKRAIŃSKIE PERSPEKTYWY

POLSKIE DOŚWIADCZENIA UKRAIŃSKIE PERSPEKTYWY POLSKIE DOŚWIADCZENIA UKRAIŃSKIE PERSPEKTYWY Wybory 2012 Autorzy: Ewa Nowak-Koprowicz Dominik Łazarz Katarzyna Stępak Daniel Szeligowski PO SĄSIEDZKU - cykl warsztatów o polskich doświadczeniach i ukraińskich

Bardziej szczegółowo

Preambuła. Cel i zasady współpracy

Preambuła. Cel i zasady współpracy Załącznik nr 2 do uchwały Rady Miejskiej Nr XXVI/ 182 /2004 z dnia 30.06.2004r. Zasady współpracy samorządu gminy Węgorzewo z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3

Bardziej szczegółowo

Azja Środkowa: OBWE w obronie wolności w sieci 06 lipca 2012

Azja Środkowa: OBWE w obronie wolności w sieci 06 lipca 2012 Internet powinien być publicznym forum, otwartym na wolną wymianę myśli wolną od bezprawnej ingerencji rządu i wszelkich restrykcji - powiedziała Dunja Mijatović w imieniu OBWE. W czwartek, 5 lipca uczestnicy

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE OBYWATELSTWO UNII EUROPEJSKIEJ Każda osoba będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obywatelem europejskim. Obywatelstwo Unii Europejskiej uzupełnia

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl 13 LAT PO 13 GRUDNIA

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl 13 LAT PO 13 GRUDNIA CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

323 9fC. Konstanty Adam Wojtaszczyk. Partie polityczne. w państwie demokratycznym

323 9fC. Konstanty Adam Wojtaszczyk. Partie polityczne. w państwie demokratycznym 323 9fC Konstanty Adam Wojtaszczyk Partie polityczne w państwie demokratycznym Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Warszawa 1998 Spis treści I. Wokół pojęcia partia polityczna" 7 1. W poszukiwaniu nazwy

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie środków. na działalność. organizacji pozarządowych

Pozyskiwanie środków. na działalność. organizacji pozarządowych Pozyskiwanie środków na działalność organizacji pozarządowych Oświęcim, 9 września 2005 Cel prezentacji Upowszechnienie wiedzy na temat źródeł informacji Przekazanie zasad przygotowania się organizacji

Bardziej szczegółowo

Komisja Monitoringu Demokracji w Europie (Commission for Monitoring Democracy in Europe)

Komisja Monitoringu Demokracji w Europie (Commission for Monitoring Democracy in Europe) Komisja Monitoringu Demokracji w Europie (Commission for Monitoring Democracy in Europe) Uwagi wstępne 1. Powołana w 1949 roku Rada Europy dostała potrójny mandat: aby dbać o prawa człowieka, o rządy prawa,

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Zestawienie ocen minionego roku w latach 1963-2013

Zestawienie ocen minionego roku w latach 1963-2013 1963-2013 ocena netto mijającego roku Niemal od początków swojej działalności badawczej OBOP teraz TNS Polska zwykle pod koniec roku zwracał się do Polaków z prośbą o podsumowanie starego roku. Pytaliśmy,

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ul. Szpitalna 5/5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 828 91 28 wew. 135 fax. (022) 828 91 29 Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji

Bardziej szczegółowo

KALENDARIUM MIĘDZYNARODOWEGO PROGRAMU STAŻY PARLAMENTARNYCH 2014 W ROKU

KALENDARIUM MIĘDZYNARODOWEGO PROGRAMU STAŻY PARLAMENTARNYCH 2014 W ROKU KALENDARIUM MIĘDZYNARODOWEGO PROGRAMU STAŻY PARLAMENTARNYCH 2014 W ROKU STYCZEŃ 2014 1 2 3 4 5 Trwa rekrutacja do XIII edycji MPSP na Litwie, w Niemczech, w Rumunii i na Węgrzech. Łącznie zgłosiło się

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 4/2015 WYDARZENIE ROKU 2014 W POLSCE I NA ŚWIECIE

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 4/2015 WYDARZENIE ROKU 2014 W POLSCE I NA ŚWIECIE Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 4/2015 WYDARZENIE ROKU 2014 W POLSCE I NA ŚWIECIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Europa w pigułce. Europa nasz kontynent

Europa w pigułce. Europa nasz kontynent Europa w pigułce Czym jest Unia Europejska? Unia Europejska bo jednoczy kraje i ludzi. bo jest położona w Europie. Zobaczmy, o co w tym właściwie chodzi: co łączy Europejczyków? Jak powstała Unia Europejska?

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY : Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY grudzień 2014 BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE Polska w UE - modernizacja infrastruktury PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

Bardziej szczegółowo

Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich

Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich Rok 2005 został ogłoszony przez Radę Europy Europejskim Rokiem Edukacji Obywatelskiej. Ma to zwrócić uwagę na znaczenie edukacji dla wspierania

Bardziej szczegółowo

BEZPŁATNE WARSZTATY EDUKACYJNE REGIONALNEGO OŚRODKA DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ W RZESZOWIE

BEZPŁATNE WARSZTATY EDUKACYJNE REGIONALNEGO OŚRODKA DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ W RZESZOWIE BEZPŁATNE WARSZTATY EDUKACYJNE REGIONALNEGO OŚRODKA DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ W RZESZOWIE OFERTA TEMATYKA ZAJĘĆ 1) 10-lecie członkostwa Polski w Unii Europejskiej (przybliżenie uczestnikom szkoleń historii

Bardziej szczegółowo

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Wtorek, 27 października 2015, 11:05 Strona znajduje się w archiwum. Piątek, 11 września 2015 Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie - Działania polskiego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 czerwca 2015 r. Poz. 21 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1 ) z dnia 9 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 9 czerwca 2015 r. Poz. 21 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1 ) z dnia 9 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 9 czerwca 2015 r. Poz. 21 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 19 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1 ) z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

BIAŁORUŚ BIULETYN ELEKTRONICZNY 08 / LISTOPAD 2013

BIAŁORUŚ BIULETYN ELEKTRONICZNY 08 / LISTOPAD 2013 BIAŁORUŚ BIULETYN ELEKTRONICZNY STOSUNKI POLSKO-BIAŁORUSKIE Białoruś jest ważnym partnerem dla Polski ze względu na jej bliskie sąsiedztwo i wspólną historię. Dlatego Polska, również w ramach Unii Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI 21.12.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 348 E/1 I (Rezolucje, zalecenia i opinie) REZOLUCJE PARLAMENT EUROPEJSKI Sytuacja na Ukrainie P7_TA(2010)0035 Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Promocja zatrudnienia

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Promocja zatrudnienia Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY grudzień 2013 LEKCJE SZKOLENIA w lubelskich liceach W NUMERZE POLECAMY : Promocja zatrudnienia Ośrodek Debaty Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

KUL. Lubelski Jana Pawła II. europeistyka

KUL. Lubelski Jana Pawła II. europeistyka KUL Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II europeistyka 2 europeistyka European Studies www.kul.pl/unia Tryby studiów stacjonarne I stopnia licencjackie (limit miejsc: 60); niestacjonarne I stopnia

Bardziej szczegółowo

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju 1. Podstawowe informacje o badaniu: Badanie zostało wykonane

Bardziej szczegółowo

ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25

ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25 ROCZNICA ZBRODNI KATYŃSKIEJ Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25 Zostaną po nas tylko guziki (bohater filmu Katyń w reż. A. Wajdy) Szanowni Państwo, Mam zaszczyt zaprosić na I przegląd filmów

Bardziej szczegółowo

Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r.

Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r. Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodgo i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r. pytania do Komitetów Wyborczych Priorytety polskiej polityki wschodj:

Bardziej szczegółowo

Informacja o środkach z budżetu państwa będących w dyspozycji poszczególnych ministerstw, przeznaczonych na współpracę młodzieży z Polski i Ukrainy

Informacja o środkach z budżetu państwa będących w dyspozycji poszczególnych ministerstw, przeznaczonych na współpracę młodzieży z Polski i Ukrainy Warszawa, dnia 23 kwietnia 2014 r. Informacja o środkach z budżetu państwa będących w dyspozycji poszczególnych ministerstw, przeznaczonych na współpracę młodzieży z Polski i Ukrainy Ministerstwo Edukacji

Bardziej szczegółowo

Temat: Zróbmy sobie flash mob!

Temat: Zróbmy sobie flash mob! Temat: Zróbmy sobie flash mob! Jak wykorzystać globalnej sieci do korzystania z prawa do zgromadzeń? ZWIĄZEK Z PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ Podstawa programowa przedmiotu wiedza o społeczeństwie, IV etap edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2013 BS/158/2013 PRZED SZCZYTEM PARTNERSTWA WSCHODNIEGO W WILNIE

Warszawa, listopad 2013 BS/158/2013 PRZED SZCZYTEM PARTNERSTWA WSCHODNIEGO W WILNIE Warszawa, listopad 2013 BS/158/2013 PRZED SZCZYTEM PARTNERSTWA WSCHODNIEGO W WILNIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA?

TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA? TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA? 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI Podczas lekcji uczniowie rozmawiają o ideowych źródłach procesu integracji europejskiej po II wojnie światowej. Próbują

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki człowieka

Prawa i obowiązki człowieka Prawa i obowiązki człowieka Prawa oraz wolności obywatelskie zgodnie z polską konstytucją Zgodnie z naszą konstytucją wyróżniamy trzy grupy praw i wolności obywatelskich. Są to: Prawa i wolności osobiste

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi. Załącznik Nr 2 do Statutu

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi. Załącznik Nr 2 do Statutu REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi Załącznik Nr 2 do Statutu Słowo wstępne Samorządności nie tworzą władze - nie polega ona na tym, by kilkoro wybranych

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

Pełna Oferta Usług Edu Talent

Pełna Oferta Usług Edu Talent Przedstawiamy Ci naszą Pełną Ofertę Usług. Przygotowaliśmy dla Ciebie szeroką ofertę profesjonalnego, terminowego i taniego pisania prac. Piszemy dla Ciebie: - prace magisterskie i licencjackie - prace

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1 W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U.1997.78.483) wprowadza się następujące zmiany: 1)

Bardziej szczegółowo

Działanie DOSTĘPNI SAMORZĄDOWCY - PODSUMOWANIE KADENCJI 2010-2014

Działanie DOSTĘPNI SAMORZĄDOWCY - PODSUMOWANIE KADENCJI 2010-2014 Działanie DOSTĘPNI SAMORZĄDOWCY - PODSUMOWANIE KADENCJI 2010-2014 Materiał wypracowany w czasie Warsztatów Wprowadzających do tegorocznej edycji akcji Masz Głos, Masz wybór działanie Dostępni Samorządowcy

Bardziej szczegółowo

Projekt Cykl Wystaw Poza Cenzurą. 9-18 wrzesień 2010 Radom

Projekt Cykl Wystaw Poza Cenzurą. 9-18 wrzesień 2010 Radom Projekt Cykl Wystaw Poza Cenzurą 9-18 wrzesień 2010 Radom Raport Akademii Liderów: Poza Cenzurą - Wystawa Piotra Kutkowskiego, Radom 9-18 października 2010 -------------------------------------- 2/6 Upowszechnianie

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 2013/0027(COD) 2.9.2013 PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

O FUNDACJI. Fundacja Będę Kim Zechcę powstała w czerwcu 2013 r.

O FUNDACJI. Fundacja Będę Kim Zechcę powstała w czerwcu 2013 r. O FUNDACJI Fundacja Będę Kim Zechcę powstała w czerwcu 2013 r. Fundacja koncentruje się na dwóch najważniejszych kierunkach działań: Wyrównywaniu szans edukacyjnych młodych ludzi poprzez program stypendialny

Bardziej szczegółowo

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY _ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego AON wewn. 4969/97 QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY. Redakcja naukowa prof. zw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. C. powszechna. C. przyrodzone. D. niezbywalne.

1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. C. powszechna. C. przyrodzone. D. niezbywalne. ID Testu: 53M1LI5 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. B. powszechne. C. przyrodzone. D. niezbywalne. 2. Do praw pierwszej generacji

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

Uniwersal Periodic Review UPR POWSZECHNY OKRESOWY PRZEGLĄD PRAW CZŁOWIEKA RADY PRAW CZŁOWIEKA ONZ

Uniwersal Periodic Review UPR POWSZECHNY OKRESOWY PRZEGLĄD PRAW CZŁOWIEKA RADY PRAW CZŁOWIEKA ONZ Uniwersal Periodic Review UPR POWSZECHNY OKRESOWY PRZEGLĄD PRAW CZŁOWIEKA RADY PRAW CZŁOWIEKA ONZ POWSZECHNY/OKRESOWY/PRZEGLĄD POWSZECHNY: 192 państwa członkowskie podlegają przeglądowi na takich samych

Bardziej szczegółowo

Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego

Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego newsletter numer 23 Europejska Nagroda Młodzieżowa im. Karola Wielkiego Pięć tysięcy euro nagrody zainkasują zdobywcy Nagrody im. Karola Wielkiego na najlepszy projekt młodzieżowy w Europie. Największe

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. współpracy Parlamentu Europejskiego z Ukrainą

Sprawozdanie nt. współpracy Parlamentu Europejskiego z Ukrainą Bruksela, dnia 16 grudnia 2010 r. Sprawozdanie nr 95/2010 Sprawozdanie nt. współpracy Parlamentu Europejskiego z Ukrainą Bruksela, listopad 2010 W sprawozdaniu na temat współpracy Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 http://www.cbos.pl sekretariat@cbos.pl SEKRETARIAT 629-35 - 69, 628-37

Bardziej szczegółowo

25 lat ustawy o Policji

25 lat ustawy o Policji Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Niedziela, 22 listopada 2015, 03:39 Strona znajduje się w archiwum. Czwartek, 23 kwietnia 2015 25 lat ustawy o Policji - Na początku transformacji wydawało się,

Bardziej szczegółowo

WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW

WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW Konferencja skierowana do członków i ich zastępców polskiej delegacji w Komitecie Regionów WARSZAWA, 27-28 WRZEŚNIA 2012 Kompleksowa współzależność

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO

SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO 1. Zadbanie, aby dziecko miało stałe miejsce do uczenia się, w którym znajdują się wszystkie potrzebne przedmioty. 2. Podczas odrabiania lekcji ważne jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ KOORDYNATOR INICJATOR ANIMATOR WSPÓŁPRACY MIĘDZYNARODOWEJ W TWOIM REGIONIE! KIELCE 2015 25 lat samorządności w Polsce! Dokładnie 25 lat temu, 8 marca 1990 r. Sejm

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA KRAKÓW 2004 WSPARCIE DRUGIEJ EUROPEJSKIEJ KONFERENCJI EKONOMII SPOŁECZNEJ W KESW

EKONOMIA SPOŁECZNA KRAKÓW 2004 WSPARCIE DRUGIEJ EUROPEJSKIEJ KONFERENCJI EKONOMII SPOŁECZNEJ W KESW EKONOMIA SPOŁECZNA KRAKÓW 2004 WSPARCIE DRUGIEJ EUROPEJSKIEJ KONFERENCJI EKONOMII SPOŁECZNEJ W KESW EKONOMIA SPOŁECZNA: PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SPOŁECZNA I SKUTECZNOŚĆ EKONOMICZNA DARCZYŃCY I SPONSORZY Pluralistyczna

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5. Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU

PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5. Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5 Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU INFORMACJE OGÓLNE Klub Europejski EURO5 istnieje od września 2001 roku. Spotkania odbywają się raz w tygodniu.

Bardziej szczegółowo

Czas Cele Temat Metody Materiały

Czas Cele Temat Metody Materiały Aleksandra Kalisz, Instytut Historii Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Konspekt dnia studyjnego w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau "Dyskryminacja, prześladowanie,

Bardziej szczegółowo

Nadzwyczajne spotkanie Prezydium Zgromadzenia Parlamentarnego Polski, Litwy i Ukrainy

Nadzwyczajne spotkanie Prezydium Zgromadzenia Parlamentarnego Polski, Litwy i Ukrainy Bruksela, dnia 14 maja 2011 r. Sprawozdanie nr 38/2011 Nadzwyczajne spotkanie Prezydium Zgromadzenia Parlamentarnego Polski, Litwy i Ukrainy Strasburg, 10 maja 2011 r. Przygotowanie gruntu na zbliżenie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014

PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 PAŃSTWO to suwerenna organizacja polityczna, obejmująca swym działaniem ludność określonego terytorium. PAŃSTWO Cechy państwa: - własne terytorium

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 9 Wstęp... 11

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 9 Wstęp... 11 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 9 Wstęp... 11 Rozdział I Teoretyczne aspekty procesów instytucjonalizacji stosunków międzynarodowych... 21 1. Pojęcie regionalnych stosunków międzynarodowych i ich istota........

Bardziej szczegółowo

Parlament Europejski

Parlament Europejski Parlament Europejski Czym jest Parlament Europejski? Parlament Europejski jest jedyną instytucją Unii Europejskiej, której członkowie są wyłaniani w bezpośrednich wyborach. Reprezentuje obywateli państw

Bardziej szczegółowo

Sześciolatki w pierwszej klasie to nie jedyna zmiana wynikająca z reformy. - Obecnie obowiązek przedszkolny dzieci mogą realizować zarówno w

Sześciolatki w pierwszej klasie to nie jedyna zmiana wynikająca z reformy. - Obecnie obowiązek przedszkolny dzieci mogą realizować zarówno w Nie macie prawa! Rząd 5 marca 2015 r. po raz kolejny pokazał Polakom, że nie mają prawa decydować o kwestiach dotyczących ich dzieci. Tego dnia koalicja PO-PSL już w pierwszym czytaniu odrzuciła obywatelski

Bardziej szczegółowo

Organizacja informacji

Organizacja informacji Organizacja informacji 64 CZYTANIE ARTYKUŁU Z GAZETY To zadanie ma nauczyć jak: wybierać tematy i rozpoznawać słowa kluczowe; analizować tekst, aby go zrozumieć i pamiętać; przygotowywać sprawozdanie;

Bardziej szczegółowo

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Opracowanie: Agata Rudnicka Łódź 2014 1 Badania ankietowe przeprowadzone zostały we wrześniu

Bardziej szczegółowo

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ 1. Polityk roku 2003 w Polsce i na Świecie. Badanie CBOS 1. Wyjaśnij kim są poszczególne osoby wymienione w sondażu; 2. Jakie wydarzenia sprawiły,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKA PERSPEKTYWA UKRAINY REZOLUCJA STOWARZYSZENIA PASOS

EUROPEJSKA PERSPEKTYWA UKRAINY REZOLUCJA STOWARZYSZENIA PASOS EUROPEJSKA PERSPEKTYWA UKRAINY REZOLUCJA STOWARZYSZENIA PASOS 1. Wysiłki dyplomatyczne, podjęte w Kijowie w ostatnich tygodniach 2004 roku są dowodem na to, że Unia Europejska potrafi formułować i wprowadzić

Bardziej szczegółowo

Zasada niezbędności i proporcjonalności przetwarzania danych osobowych w przypadku organów ścigania. Jędrzej Niklas Fundacja Panoptykon

Zasada niezbędności i proporcjonalności przetwarzania danych osobowych w przypadku organów ścigania. Jędrzej Niklas Fundacja Panoptykon Zasada niezbędności i proporcjonalności przetwarzania danych osobowych w przypadku organów ścigania Jędrzej Niklas Fundacja Panoptykon EES SMART BORDERS PNR EUROSUR EUROJUST RTP SIS II TFTP VIS EURODAC

Bardziej szczegółowo

Pan Grzegorz Andrysiak Ul. 90-368 Łódź

Pan Grzegorz Andrysiak Ul. 90-368 Łódź BIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH Warszawa, 0 7 LIS. 2014 Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego VII.602.20.2014. JZ Pan Grzegorz Andrysiak Ul. 90-368 Łódź W odpowiedzi na Pana

Bardziej szczegółowo

Seminaria europejskie

Seminaria europejskie Seminaria europejskie koordynatorka: Aleksandra Saczuk a.saczuk@schuman.org.pl SE(5) 7.12.2009 Partnerstwo Wschodnie polski sukces w unijnej polityce zewnętrznej Partnerstwo Wschodnie jest polskim sukcesem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, luty 2014 NR 22/2014 POLACY O ROZWOJU SYTUACJI NA UKRAINIE

Warszawa, luty 2014 NR 22/2014 POLACY O ROZWOJU SYTUACJI NA UKRAINIE Warszawa, luty 2014 NR 22/2014 POLACY O ROZWOJU SYTUACJI NA UKRAINIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo