W dialogu j~zyk6w i kultur

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W dialogu j~zyk6w i kultur"

Transkrypt

1 KONFERENCJA NAUKOWA W dialogu j~zyk6w i kultur LINGWISTYCZNA SZKOLA WYZSZA W WARSZAWIE stycznia 2007

2 Dr Artur Dariusz Kubacki Uniwe~et SI ki w Katowicach Ksztateenie kandydat6w na ttumaczy przysi~gtych w Polsce Celem artykulu jest przeprowadzenie analizy system6w ksztalcenia kandydat6w (filologow i niefilolog6w) na tlumaezy przysi~glyeh w wybranyeh polskieh osrodkaeh (nie)akademickieh. Om6wione w nim zostanl:! m.in. takie kwestie, jak nab6r kandydat6w, system ksztalcenia, kadra, baza dydaktyezna, programy j metody nauezania oraz egzaminowanie umiej~tnosci teoretyezno-praktyeznych. Ponadto analizy systemu ksztalcenia adeptow do zawodu tlumaeza przysi~glego dokonano na tie wymagan egzaminaeyjnyeh Panstwowej Komisji Egzarninaeyjnej (PKE) dla kandydat6w na tlumaeza przysi~glego. I. Status tlumacza przysi~glego w swietle wymog6w ustawowych Nowa ustawa 0 zawodzie tlumaeza przysi~glego z dnia 25 listopada 2004 r. (Dz. U. Nr 273, poz z poin. zm.) zasadniezo zmienila status prawny tlumaczy przysi~glyeh. Obeenie obowiqzujl:! nowe zasady nabywania uprawnien do wykonywania tego zawodu. Zgodnie z powolanl:! powyzej ustawll tlumaczem przysi~glym moze zostac osoba, kt6ra: 1. rna obywatelstwo polskie albo obywatelstwo jednego z panstw ezlonkowskieh VE lub EFTA - stron umowy 0 Europejskim Obszarze Gospodarezymlub, na zasadaeh wzajemnosci, obywatelstwo innego panstwa; 2. zna jyzyk polski; 3. rna pelnll zdolnosc do ezynnosei prawnyeh; 4. nie byla karana za przest~pstwo umyslne, przestypstwo skarbowe lub za nieumyprzestypstwo przeeiwko bezpieezenstwu obrotu gospodarezego; 5. ukonezyla magisterskie studia wyzsze na kierunku filologia lub ukonczyla magisterskie studia wyzsze na innym kierunku i studia podyplomowe w zakresie tlumaezeodpowiednie dla danego j~zyka; 6. zlozyla z wynikiem pozytywnym egzarnin z urniej~tnosci tlumaezenia z j. pol '''1\.lC;~~U na j. obey oraz z j. obeego na j. polski. Na stronie intemetowej Ministerstwa Sprawiedliwosci umieszczono informaej~ dla U/;,'V;)L'V pragn~eyeh uzyskae prawo do wykonywania zawodu tlumaeza przysi~glego. Wyz niej, ze kazdy, kto ehee zdobyc takie uprawnienia, musi spelnic llleznie wszystkie i/;/'n()wv'7~-"p, wymagania, a zatem kolejnosc nie odgrywa zadnej roli (mozna najpierw zdac egzamin przed PKE, a potem uzupelnic wyksztalcenie). Po spelnieniu wszystkieh wymazainteresowany musi jeszcze zlozyc Slubowanie i dokonac wpisu na listy tlumaezy V<pr2cYSllygilyeh, a po uzyskaniu pieezyci urzydowej z Mennicy Panstwowej moze pelnoprawnie wykonywac nowy zaw6d. Nalezy podkreslic, ze ustawa nie przewiduje dla nikogo mozliwosci zwolnienia z proeedury egzaminaeyjnej (takze dla praeownik6w ze

3 238 J('zykoznawstwo stopniem lub tytulem naukowym) ani tei odstypstw od wymogu legitymowania siy odpowiednim wyksztalceniem. Dotyezy to rowniei osob posiadajqeyeh uprawnienia Humacza przysiyglego uzyskane w innyeh krajaeh. Zasady przeprowadzania egzaminu zostaly okreslone w akeie wykonawczym do ustawyl. \Viedz;;: kandydata weryfikuje egzamin pisemny i ustny, skladany przed zespolem egzaminacyjnym wyznaczonym przez Przewodniczqcego PKE 2, ktorq powolal r. ;\'Iinister Sprawiedliwosci. W jej sklad wehodzi 11 osob posiadajqcych gruntownq wiedzy z zakresu jyzykow obcych i technik tlumaczeniowych. W trakcie egzaminu ustnego zabronione jest korzystanie przez egzaminowanego z materialow pomoeniczych, takich jak slowniki, podryczniki i inne opracowania, a takze z pomocy innyeh kandydatow. Jedynie w czasie egzaminu pisemnego egzaminowany moze korzystae z przyniesionych przez siebie slownik6w. CZysc pisemna egzaminu trwa 4 godziny i obejmuje tlumaczenie 4 tekstow: dwoch z j. polskiego na j. obcy, w tym jednego, ktory jest pismem sqdowym, urzydowym albo tekstem prawniczym, a takze dw6ch z j. obcego naj. polski, w tym rowniez jednego nalez'lcego do kategorii pism sqdowych, urzydowych bqdi tekstow prawniczych. Do czysci ustnej egzaminu dopuszcza siy kandydatow, ktorzy uzyskali oceny pozytywn'l z czysci pisemnej. CZysc ustna egzaminu obejmuje tlumaczenie konsekutywne dwoch tekstow zj. polskiego naj. obcy. S'l one odczytywane przez egzaminatora lub odtwarzane za pomoq urz'ldzenia elektronicznego. Jeden z nich musi bye pismem s'ldowym, urzydowym albo tekstem prawniczym. Ponadto kandydat dokonuje tlumaczenia technikq a vista dwoch tekstow z j. obcego na j. polski, z ktorych jeden takze stanowi pismo sqdowe, urzydowe bqdi tekst prawniczy. CZysc ustna egzaminu jest utrwalana na plycie CD. CZysc pisemnq egzaminu kandydaci zdajq tego samego dnia w tych samyeh godzinacho CZysc ustna przeprowadzana jest natomiast w terminach wyznaczonych przez Przewodniczqcego Komisji, nie wczesniej jednak niz po uplywie 7 dni od dnia zakonczenia czysci pisemnej egzaminu. Jedynie w wyjqtkowych wypadkach Przewodniczqcy Komisji moze wyznaczyc termin czysci ustnej egzarninu w terminie kr6tszym niz 7 dnl Zgodnie z zaleceniarni PKE dlugose tekst6w przeznaczonych do pisemnego egzaminu oblicza siy wg formuly: 2 x 120 min x 3 wyrazy samoznaczqce (nie zalicza siy do nich rodzajnikow, przedimkow i przyimkow). Tekst przeznaczony na egzamin ustny obejmuje ok. 1 strony tlumaczenia poswiadczonego wg znakow przeliczeniowych (l strana = 1125 znakow). W czysci pisemnej i ustnej egzaminu zespol egzaminacyjny ustala jego wynik osobno dla kazdego z ezterech tekst6w. Stanowi on sumy punktow przyznawanych za poniisze elementy oceny: 1) do 10 punktow za zgodnosc tresci przekazanej w tlumaczeniu z tresciq oryginalu, 2) do 15 punktow za terminologiy i frazeologiy subjyzyka specjalistycznego, 3) do 10 punktow za poprawnosc gramatyczn'l, ortograficznq i leksykalnq (leksyka niespecjalistyczna)3, I Rozpori'ldzenic Ministra Sprawiedliwosci z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawic szczcg610wcgo sposobu przeprowadzania egzarninu na t1umacza przysi~glego (Dz. U. z 2005 r. Nr 15, poz. 129), 2 Rozporz'ldzenie Ministra Sprawiedliwosci z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie l'anstwowcj KomisJi Egzarninacyjncj do przeprowadzania egzarninu na tlumacza przysil(glcgo (Dz. U. z 2005 r. Nr 15, poz, 127). 3 W Rozporz'ldzcniu Ministra Sprawiedliwosci z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie szczeg610wcgo spasobu przcprowadzania egzaminu na tlumacza przysil(glego (Dz. U. z 2005 r. Nr IS. poz, 129) oryginalne brzmienie par. 11 ust. 1 pkt. 3 to: "do 10 punkt6w za poprawnosc grarnatyczn'l. ortograficznll i leksykaln'l

4 Jlfizykoznawstwo 239 -fl' du 10 punktow za zastosowanie rejestru (stylu funkcjonalnego) jyzyka wlasciwego dla danego rodzaju tekstu, 5) do 5 punlaow' za znajomosc forrnalnych zasad wykonywania tlumaczen uwierzy1elnionych w przypadku egzaminu piseiiulego, natomiast w przypadku egzaminu ustnego - za popra\l.110sc fonetyczno-intonacyjn'l, dykcj~i plynnosc wypowiedzi. Maksymalna liezba punktow mozliwych do uzyskania z kaidej cz~sci egzarninu wynosi 200, LaS oceny pozytywnq z danej cz~sci egzaminu otrzymuje kandydat, ktory uzyskal z tej cz~sci CO najiiuliej 150 punktow (75%). Celem egzarninu jest zatem stwierclzenie, czy jakosc llumaczen wykonywanyeh przez kandydata na tlumacza przysiyglego.. pdpowiada pod wzgl em translacyjnym oraz formalnym wymaganiom stawianym tlu maczeniom poswiadczonym i sqdowym i ezy w zwiqzku z tym kandydatowi mozna wyx,, stawic ocen~ pozyty\.\ti'l, uprawniaj'lc'l do wpisania go na list~ tlumaczy przysiyglych :;l1i't\~ :';: ):..., prowadzonq przez Ministra Sprawiedliwosci.!;;:,~; Te prawnie okreslone kryteria oceny dotyczqce umiej~tnosci tlumaczenia wyznacza ;..t >~1~o~o~:~f:~;:~li~:~: ~]~:f:~~o:::e:z:~i~~~z:~o=~;n~m~:;:~ w zycie nowych regulacji dla tego zawodu, rome osrodki w Polsce zacz~ly oferowac kursy specjalistyczne w ramach studiow ftlo]ogicznych oraz studia podyplomowe przygotowujqce do pracy w zawodzie tlumacza przysi~glego, tym bardziej, ze ustawodawca rozszerzyl kr lg os6b mogl\:cych go wykonywac 0 osoby niemajqce wyksztalcenia ftlologicznego. II. Ksztalcenie adept6w do zawodu tlumacza przysi~glego w swietle obowillzujllcych przepis6w prawnych W obowiqzuj'lcych obecnie rozporz'ldzeniach Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyiszego wzgl~dnie Ministra Edukacji Narodowej nie rna zadnej wzmianki 0 ksztalceniu adeptow tlumaczenia przysi~glego. W zakresie ksztalcenia filologicznego na studiach,pierwszego stopnia w osrodkach kolegialnych przewidziano jedynie ksztalcenie urniej~tnosci tlumaczeniajako takiego w ramach bloku praktycznej naukij~zyka obcego. Wsr6d przedmiotow obejmuj'lcych ksztalcenie jyzykowe lakonicznie wymieniono r6wniez tlu 'rnaczenie4. TakZe w zakresie ksztalcenia filologicznego na studiaeh pierwszego i drugiego stopnia w osrodkach akadernickich nie rna zadnych konkretnych wytycznych dotycz'lcych nauczania tlumaczenia w projektowanym rozporz'ldzeniu ministerialnym dotyezqcym kierunku filologia 5. W informacji na temat kwalifikacji absolwenta(1icencjat) mowa jest jedynie 0 umiej~tnosciach poslugiwania si~ j~zykiem na poziomie zbli :lonym do Cl ESOKJ oraz urniej~tnosciach poslugiwania si~ j~zykiem specjalistycznym {leksyka niespecjalistyczna)". Warto nadmienic, ze nie rna rnozliwosci oceny poprawnosci ortograficznej w przypadku egzaminu ustnego. Jest to zatern oczywista pornylka w redagowaniu tego punktu. Podobnie rna si\\ rzecz z oczywistll pornylkll w tyrn samyrn paragrafie, w ust. 2 cytowanego rozporzlldzenia, w kt6ryrn jest mowa 0 rnaksymalnej liczbie punkt6w rnozliwych do uzyskania przez kandydata z cz\\sci pisemnej egzaminu, "l! wynik dotyczy przeciez cz\\sci ustnej. 4 por. Rozporzlldzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie standard6w ksztalcenia nauczycieli w kolegiach nauczycielskich oraz nauczycielskich kolegiach j\\zyk6w obcych 'j (Dz. U. z 2006 r. Nr 126, poz. 897)., 5 por. projekt rozporzlldzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyzszego w sprawie standard6w ksztalcenia nauczycieli:

5 240 Jf;zykoZ/Ulwstwo \\i stopniu niezb~dnym do wykonywania zawodu. Natomiast absolwent studi6w drugiego stopnia (magister) opr6cz wysokich kompetencji j~zykowych powinien posiadac zdaniem ministra - gruntownq i wszechstronnq wiedz~ z zakresu wybranej specjalnosci. Jest tu mowa 0 specjalnosci przekladoznawczej, po kt6rej absolwent powinien bye przygotowany do pracy tlumacza. W ramach ksztalcenia j~zykowego przewidziano w rozporzqdzeniu jedynie nauk~ j~zyka specjalistycznego. Nie rna tei zadnych wytycznych dotyczqcych ksztalcenia tlumaczy i sprawnosci tlumaczenia w nadal obowiqzujqcym Rozporzqdzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 wrzesnia 2004 r. w sprawie standard6w ksztalcenia nauczycieli (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2110). Jak widae wyrainie z przytoczonych tu akt6w prawnych, ministerstwo oswiaty nie dostrzega potrzeby regulacji przygotowywania do zawodu, kt6ry jest niezwykle wazny w dobie globalizacji i funkcjonowania naszego kraju w strukturach unijnych. Z obserwacji naukowc6w wynika, ie ksztalcenie filologiczne w obr~bie specjalnosci nauczycielskiej nasycilo rynek oswiatowy. Natomiast w firmach polskich i zagranicznych brakuje dobrze przygotowanych tlumaczy, kt6rych - ze wzgl~du na specyfik~ ich pracy - nie s<} w stanie przygotowae studia nauczycielskie.. Inaczej kwestia ksztalcenia tlumaczy przysi~glych wygl<}da w DE. Stworzono tam programy ED Grotius 98/GR/131 oraz 200llGRP/015, w kt6rych opracowano standardy w zakresie dohoru tlumaczy przysi~glych, ich ksztalcenia, kwalifikowania, ustanawiania i rejestracji oraz przestrzegania przez nich kodeksu etyki zawodowej. Wiedza specjalistyczna, jakq powinien legitymowac si~ przedstawiciel tego zawodu, rna obejmowac nie tylko umiej~tnosci lingwistyczne, ale takie znajomosc systemu prawnego. Ponadto przyszly tlumacz powinien miee za sobq wizyty w sqdach, na posterunkach policji i w wi~zieniach6. Ill. Warunki ksztalcenia kandydat6w oa tlumaczy przysi~glych w Polsce W zwi ku z brakiem wytycznych odnosnie do ksztalcenia przyszlych tlumaczy przysi~glych osrodki szkoleniowe tworzq wlasne programy oraz metody nauczania. Na przykladzie kilku polskich osrodk6w akademickich i prywatnych ksztalc'lcych w ramach studi6w podyplomowych chcialbyrn pokazac, jak wygl<}daj'l w nich warunki przyj~ia kandydat6w, czas trwania nauki, tresci i metody nauczania, sytuacja bazowo-kadrowa oraz ustalic, czy na koniec studi6w przeprowadza si~ w nich egzamin teoretyczno-praktyczny. Jak wynika z ustawy 0 zawodzie tlumacza przysi~glego, osoby chcqce zostac tlumaczami przysi~glymi musz'l spelniac okreslone wyrnogi formalne w zakresie wyksztalcenia 7. Zgodnie z ustaw'l wym6g ten uwaia si~ za spelniony, gdy dana osoba ukonczyla 6 por. Kierzkowska, D.: Kodeks tlumacza przysirg1ego z komentarzem, Wydawniclwo n~pis, Warszawa 2005, oraz Kubacki, A.D., Wowro, 1: Europejskie modele ustanawiania tlumaczy przysirg1ych oraz kryteria dopuszczajqce do wykonywania zawodu w wybranych krajach Unii Europejskiej. W: Rozw6j 10 kalny i regionalny po wejsciu Polski do Unii Europejskiej Tom 2. Praca zbiorowa pod redakcjq Anny Barcik i Ryszarda Barcika, Wydawnictwo Naukowe ATH, Biclsko-Biala 2006, W publikowanym na temat ustawy 0 zawodzie t1umacza przysi~glego pi mienniclwie (np. Dostalni G.: Komentarz do ustawy 0 zawodzie tlumacza przysirg1ego, Wydawnictwo TEPIS, Warszawa 2(05) podkrc Ia si~, ii okre Ienie "studia filologiezne" nalciy rozumiec bardzo szeroko i zaliczyc do nich lakie lingwislykf( SlOSOwanlj oraz kierunki j~zykowo-kulturoznaweze. W zwiljzku z tym Wydzial Tlumaezy Przysi~glyeh w Ministerstwie SprawiedIiwo ei uznal za wyslarezajljce m.in. wyksztalcenie wyisze na kierunku stosunki mi~dzynarodowe 0 speejalno ci t1urnaczeniowej ezy tei ukonezenie studi6w magisterskieh na innym kicrunku nii filologia, 0 ile kandydat uzyskal stopien doktora nauk filologieznyeh odpowiednich dla danego jf(zyka.

6 '0 w J~zykoznawstwo _._------~_. 241 roagisterskie studia wyisze na kierunku filologia lub magisterskie studia wyisze na innyid kierunku i studia podyplomowe w zakresie tlumaczenia, odpowiednie dla danego jyzyka. W zwiqzku z t~~ is~niej<j:.dwie scieiki ks~talcenia: uk~nczeni~ jedn~litych lub dwustopniowych studlow fllologlcznych alba wyzszych studlow maglstersklch na do. - wolnym kierunkll, (nie wystarczy ukonczenie studi6w zawodowych z tytulem licencjata) Coraz studi6w podyplomowych w zakresie tlumaczenia. Na sa-onie intemetowej Og61noj,ijlt!;polskiego Centrum Obslugi Tlumaczy OCOT w zakladce "Szkoly dla tlumaczy" wyliszczeg6lniono 25 osrodk6w szkoleniowych przygotowuj<j:cych do pracy tlumacza, urnie, ';lajqc przy kaidym z nich kr6tk<j: inforrnacjy dotycz<j:c'l osrodka. Blisko 90% z nich,~ynika z ponizszej tabeli - przygotowuje do zawodu tlumacza przysiyglego. ~tdwienie Tahela nr 1: wybranych osrodk6w ksztalcenia tlumaczy w Polsce (opracowanie wlasne) Europejska Szkola T1umaczy Akademii Polonijnej w Czystochowie (studia I i II stopnia) Instytut Filologii Romanskiej przy Collegium Paderevianum IJJnivvers:yte'tu Jagiel1onskiego w Krakowie (studia lin stopnia) Instytut Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego (studia I i IT stopnia) I~terdyscyplinarne Podyplomowe Studium Ksztalcenia '1;ltimaczy przy Instytucie Lingwistyki Stosowanej UW o Jnterdyscyplinarne Podyplomowe Studia dla Tlumaczy Col1egium Polonicum w Siubicach Fl<atedra UNESCO do Badail nad Przekladem i Komunikacj'i ~iydzykulturow:t przy VI w Krakowie (studia podyplomowe) "', Lingwistyka Stosowana na Uniwersytecie Marii Curie- Sldodowskiej w Lublinie ai II stopnia) ~gwistyka Stosowana w Wyiszej Szkole Europejskiej im. ks. lpzefa Tischnera w Krakowie (studia I stopnia i podyplomowe) ic c Osrodek Badail i Studi6w Przekladowych Uniwersytetu y. L6dzkiego (do r.) ] Podyplomowe Studium Translacji Uniwersytetu LOdzkiego ';c. Podyplomowe Studia dla Tlumaczy Jyzyka Rosyjskiego ;wzakresie przekladu s'idowego i prawniczego Uniwersytetu Warminsko-Mazufskiego w Olsztynie 8 Skr6ty jyzykow obcych wg polskiej normy ISO uiywane jako kody bibliograficzne.

7 242 Podyplomowe Studium Ksztalcenia TIumaczy J~zyka Niemieclciego IFG Uniwersytetu Wroclawskiego Podyplomowe Studium Ksztalcenia TIumaczy Jyzyka )iiemieckiego ILS Uniwen;ytetu Adama Miclciewicza w Poznaniu Podyplomowe Studia TIumaczen Ekonomiczno-Prawnych Jyzyka Angielslciego, Niemieckiego WSB we Wroclawiu Podyplomowe Studia TIumaczen Ekonomiczno-Prawnych Jyzyka Angielslciego Wyiszej Szkoly Bankowej (WSB) w Toruniu Podyplomowe Studia TIumaczen Ustnych w Kolegium Jyzyka Biznesu w Sosnowcu Podyplomowe Studia TIumaczy Jyzyka Angielslciego Wydzialu Filologicznego Instytutu Jyzyka Angielslciego u.s w Katowicach Podyplomowe Studium przekladu IFA Uniwersytetu Wroclawskiego Studia Translatologiczne lfg Uniwersytetu Rzeszowskiego Studium TIumaczy w Szkole Jyzyk6w Obcych English Unlimited w Gdansku Szkola TIumaczy i Jyzyk6w Obcych UAM w Poznaniu Trzyletnie Zaoczne Studia Licencjaclcie w zakresie rosyjslciego jyzyka biznesu i translatorylci lnstytutu Filologii Siowianslciej UG Wyisza Szkola Filologiczna we Wroclawiu (studia 1stopnia oraz studia podyplomowe) Wyisza Szkola Jyzyk6w Obcych Avans (obecnie LSW) w Warszawie (studia I stopnia i studia podyplomowe) Wyisza Szkola Lingwistyczna w Czystochowie (studia 1i IT stopnia oraz studia podyplomowe) Analiza tabeli prowadzi takze do innych wniosk6w. Po pierwsze, najwiycej osrodk6w, bo ai 18, przygotowuje do zawodu tlumacza w zakresie jyzyka angielskiego; 16 z nich - w zakresie jyzyka niemieckiego, 11 - rosyjskiego, 8 - hiszpaiiskiego i francuskiego,s - wloskiego, 1 - rumunskiego, niderlandzkiego i portugalskiego. A co z innymi, wcale nie tak rzadkimi jyzykami, jak: chociaiby dunski, szwedzki, czeski czy slowacki? Czy nie ustanawia siy w Polsce tlumaczy przysiyglych tych jyzyk6w? Po drugie, z tabeli wynika r6wniei:, ii: tlumaczy przysiyglych ksztalci siy przede wszystkim na studiach podyplomowych, rzadziej natomiast w ramach studi6w pierwszego i/lub drugiego stopnia. Po trzecie, wymienione osrodki dziaiaj'l zwykle przy znanych jednostkach akademickich rozlokowanych w calej Polsce. Zatem kandydaci na tlumaczy przysiyglych

8 J Czylwznawstwo ----~ pochodzqcy z r6znych obszar6w geograficznych Polski nie majq trudnosci z dostypern do wybranego osrodka (Gdansk, Slubice, Wroclaw, Warszawa, Czystochowa, Krak6w, Katowice, Rzesz6w), pod warunkiem ze interesuje ich jyzyk angielski lub nierniecki. Po czwarte wreszcie, niepok6j budzi fakt, ze czysc osrodk6w wprawdzie posiada ciekawq oferty w zakresie ksztalcenia pis (rnnego dla kandydat6w na tlurnaczy przysiyglych, ale nie uwzglydnia ksztalcenia sprawnosci przysiyglego tlurnaczenia ustnego. Mirno wyrainego rozr6znienia w translatoryce na tlurnaczy ustnych i pisernnych ustawodawca, tworzqc zaw6d tlurnacza przysiyglego, nie spelnil oczekiwari. srodowiska tlurnaczy, kt6re od dawna postuluje oddzielenie tych dw6ch r6znych zawod6w. W zwiqzku z tyrn nalezy pamiytac 0 ksztalceniu dwutorowym. Wiykszosc plac6wek zawartych w tabeli (75%) na swoich stronach intemetowych nie podaje szczeg610wych informacji na temat zalozeri. programowych, w tym tresci i sposob6w ksztalcenia os6b zainteresowanych zdobyciem nowego zawodu. Dziwi to tym bardziej, ze ich oferta skierowana jest zwykle do tych, kt6rzy uzyskali juz tytul zawodowy rnagistra. Osoby takie z pewnosciq oczekujq konkretnych informacji 0 poszczeg6lnych rnodulach studi6w podyplomowych. Tak jest m.in. w przypadku Podyplornowych Studi6w Translacji VE., gdzie w planie dwuletnich studi6w podyplomowych wymieniono warsztaty przekladowe z podstaw tlumaczenia tekst6w specjalistycznych (tlumaczenie prawnicze, dyplornatyczne oraz tekst6w handlowych po 30 godz. w calym toku ksztalcenia), a ich opis sklada siy zaledwie z informacji 0 tyrn, ze Sq to ewiczenia praktyczne z tlumaczenia dokurnent6w z danej dziedziny oraz ze polegajq one na zaznajomieniu z funkcjonowaniem struktury prawno-administracyjnej danego obszaru jyzykowego, a takie z terminologiq, tekstologiq i uzusem kulturowym. Zaledwie kilka osrodk6w (25%) zamiescilo w internecie nieco szersze inforrnacje na temat oferty modul6w ksztalcenia tlumaczy przysiyglych. W celu ich wizualizacji przygotowano dwie tabele. Pierwsza z nich uwzglydnia organizacjy studi6w, tj. nab6r i;karldvda1~6w (warunki przyjycia), system ksztalcenia, lqcznq Bose godzin dydaktycznych, i bazy dydaktycznq, druga natorniast rodzaj kursu, liczby godzin, tematyky nauczaegzamin z nabytych umiejytnosci lub jego brak. Tabela nr 2: Zestawienie wybranych osrodkow oraz informacji na temat organizacji studiow ksztalcenia tlumaczy przysifglych w Polsce (opracowanie wlasne) Katedra UNESCO UJKrak6w dyplorn dowolnych studi6w licencjackich lub magisterskich, sprawdzian praktycznej znajomosci j. obcego, rozmowa kwalifikacyjna w j. obcym 2 sernestry, studia wieczorowe, 280 godz. t1urnacze praktycy oraz naukowcy teoretycy UJ, innych uczelni polskich oraz goscie z zagranicy, wielofunkcyjne laboratoria j zykowe

9 244 J~zykoznawstwo Pooyplomowe Studium Ksztakenia Tlumaczy Itzyka Niemi~ckiego ILS UA;\1 Poznan dyplom dowolnych studi6w licencjackich lub magisterskich. test kwalifikacyjny w przypadku absolwent6w kierunk6w niefilologicznych i lingwistyki stosowanej 2 semestry, studia zaoczne. 300 godz. wysoko wykwalifikowana kadra ILS, w tym t1umacze przysiygli Podyplomowe dyplom dowolnych wykiadowcy akademicey, Studia TIumaczeti studi6w licencjackich tlumacze przysiygli 2 semestry, Ekonomiczno lub magisterskich. z wieloletniq praktykq studia zaoczne. -Prawnych dyplom albo certyfikat i duzym doswiadczeniem 186 godz. Jyzyka Angielskiego kwalifikacji jyzykowych w tlum. ekonom. WSB Toruti lub test je sprawdzajqcy i prawnym Podyplomowe Studia TIumaczy Jyzyka Angielskiego WFIJA US Katowice Podyplomowe Studium PrzekIadu lfa UWr WSL CZystochowa (studia podyplomowe) dyplom dowolnych studi6w magisterskich lub licencjackich studi6w jyzykowych. test i rozmowa kwalifikacyjna w j. angielskim dyplom licencjata lub magistra filologii angielskiej lub ukonczenia dowolnego kierunku i certyfikat CPE dyplom wyzszych studi6w filologicznych lub innych studi6w wyzszych oraz certyfikat potwierdzajqcy znajomose jyzyka obcego na poziomie C2 ESOKJ 4 semestry, studia zaoczne. ok. 300 godz. 2 semestry, studia zaoczne, 180 godz. 2 semestry, studia zaoczne lub wieczorowe, 360 godz. (180 godz. w kabinach) pracownicy naukowi US, tlumacze praktycy z okreslonych dziedzin, laboratoria do tlumaczen ustnych pracownicy akademiccy UWr, czynni tlumacze tekst6w specjalistycznych oraz slowa zywego pracownicy WSL, US oraz praktykujqcy t1umacze konferencyjni, laboratorium do ewiczen fonetyczno-translacyjnych Z przeprowadzonej kwerendy wynika, iz wszystkie wymienione powyzej osrodki przyjmuj<t na studia podyplomowe absolwent6w studi6w wyzszych, zar6wno licencjackieh, jak i magisterskich, niezaleznie oct ieh kierunku. W przypadku studi6w niefilologicznych wymagane jest udokumentowanie bardzo dobrej znajomosci j~zyka obeego poprzez zdanie testu kwalifikaeyjnego lub przedlozenie certyfikatu potwierdzaj<tcego umiej~tnosei j~zykowe na poziornie C2 Europejskiego Systemu Opisu Ksztil1eenia J~zykowego (ESOKJ) Rady Europy. Organizatorzy studi6w podyplomowyeh na UJ oraz US wymagaj<t, aby wszysey kandydaei poddali si~ testowi sprawdzaj'leemu przygotowanie j~zykowe oraz odbyli rozmow~ kwalifikaeyjn'l w j~zyku obcym. Prawie wszystkie osrodki oferuj<t studia dwusemestralne w systemie zaoeznym. Iedynie studia na Uniwersyteeie Sl<tskim trwaj'l eztery semestry, a studia w Katedrze UNE SCO Uniwersytetu Jagiellonskiego realizowane s'l w trybie wieezorowym. Hose godzin dydaktyeznyeh w wi~kszosei osrodk6w wynosi od 280 do 360. Tylko Uniwersytet Wrodawski i Wyzsza Szkola Bankowa w Toruniu oferuj<t ponizej 200 godzin.

10 Jr;zykoznawstwo _--._---_.~ ~.-' _.,-- JeSli chodzi 0 bazt( dydaktycznq, to wit(kszosc osradkow dysponuje nowoczesnymi laboratoriami do nauki przekladu ustnego. Kadra dydaktyczna rekrutuje si«glownie z osob parajqcych sit( naukowo i praktycznie przekladem pisemnym i ustnym. Punkt ei«z '. kosci polozony jest na 'zajt(cia 0 eharakterze praktycznym, tj. cwiezenia laboratoryjne, warsztaty, konsultaeje, a w niewielkim stopniu na przygotowanie teoretyczne (wyklady). W kolejnej tabeli - jak wspomniano powyzej - uwagt( skupiono na rodzaju kursu, i ilosci godzin dydaktyeznych, tematyce oraz (nie)przeprowadzaniu egzaminu na zakon czenie studiow (patrz nastt(pna strana).,ft1" Przedstawione tabelarycznie informacje prowadzq do niepokojqeego wniosku, ze.,. nie wszystkie osradki dwutorowo przygotowujq kandydatow do egzarninu na t1umacza "":przysit(glego. Wymogi ministerialne mowiq wyrainie 0 egzaminie pisernnym i ustnym, aw przypadku tego drugiego 0 konkretnych technikach t1umaezenia. W Katedrze UNEsco UJ oferuje sit( studia podyplomowe dla t1umaczy tekstow speejalistycznych, na kt6rych nie przewidziano bloku ksztalcenia t1umaczenia ustnego. Wprawdzie osrodek praponuje odrt(bne roczne studia podyplomowe dla t1umaczy konferencyjnyeh obejmuj'lce 380 godz. dydaktycznych, ale Sq one przede wszystkim ukierunkowane na t1umaczenia ustne wykonywane na potrzeby Unii Europejskiej. R6wniez Podyplomowe Studium Przekladu na Uniwersyteeie Wroclawskim nie przewidzialo - z niewiadomych przyczyn - inodulu kszta1cenia t1umaczenia ustnego. Cieszy wszelako fakt, ze wszystkie analizowane osrodki szkoleniowe ksztalcq ~:SgUiwllie praktycznie, 0 czym swiadczy chociaiby ilosc godzin zajt(c praktycznych w stodo ilosci godzin blok6w teoretycznyeh, np. "podyplom6wka" w Poznaniu przeaeza tylko 20 godz. na blok teoretyczny obejmujqcy wprowadzenie do teorii tlumaezeoraz zapoznanie z problemami przekladu pisemnego i ustnego oraz metodami ich wiqzywania, natomiast blokpraktyczny przewiduje 280 godz. cwiczen w zakresie t1uitf;1:.'?m:a,cz,enia ustnego i pisemnego. Niekt6re z osrodk6w w swojej ofercie za cel ksztalceniajednoznacznie stawiaj'l soprzygotowanie do egzaminu na tlumaczy przysit(glych (np. osrodki w Poznaniu, Krai:r;k()wie i CZt(stochowie). Celem wiod'lcym jest zatem przekazanie uczestnikom studi6w,li};u,ini(~jt(ltnosci w zakresie technik ustnego i pisemnego t1umaczenia specjalistycznego, tym tekstow s'ldowych i policyjnyeh, prawnych i prawniczych oraz ekonomicznych, if;"?sporz'l:dz,aniatlumaczenia poswiadczonego zj. obcego i naj. obcy, przeprowadzania ana ";;;JIf.V dokument6w ir6dlowych oraz wykorzystania tekstow paralelnych w warsztacie t1u ;i~. ;rna(;zaprzysi«glego. Ponadto nauczanie obejmuje przedstawienie zasad etyki zawodowej podstaw prawnych zawodu t1umacza przysit(glego w swietle nowej ustawy regulu jego wykonywanie. Wszystkie osrodki szkolqce starajq sit( zapoznac sluchaczy z r6znymi gatunkami te a przede wszystkim takimi, ktore s'!: przedmiotem egzaminu w Ministerstwie prawiedliwosci. S'!: to zatem pisma sqdowe, urzt(dowe lub prawnieze. Prawie na wszytkich studiach uwzgl«dniono t1umaczenie dokument6w notarialnych, s,!:dowych i poliyjnych. Niekt6re z nich poszerzyly tematykt( 0 dokumenty USC,koscielne, szkolne oraz,andlowe. Na pochwalt( zasluguje fakt, ze kilka osrodk6w wspomaga proces ksztaicenia przy '~~"7~,utlumaczy przysi«glyeh, proponujqc im dodatkowe moduly poswit(cone zagadnieistoty j. prawnego, prawniezego, ekonomicznego ezy edycji komputerowej (WSB "2" >'''"',', US), gramatyce i stylistyce polskiej (Ul, UWr, WSB Toruil), gramatyce kontra

11 Nazwa i siedziba osrodka. Rodzaj kursu Podyplomowe Studia Tlumaczy I) Tlumaczenie tekst6w specjalistycznych 30 J~zyka 2) Tlumaczenie przysi~gle i s'ldowe IO Angielskiego 3) Tlumaczenie konsekutywne 20 WFIJA US 4) Tlumaczenie ustne tekst6w pisemnych 10 Katowice Praktyka tlumaezenia pisemnego w zakresie wybranyeh dziedzin specjalistyeznyeh. Tlumaczenie r6znego typu dokument6w 0 eharakterze instytucjonalnym, symulacja pracy tlumaeza slldowego. Cwiezenia praktyezne obejmujq tlumaezenie ustne z j. obcego i na j. obey wraz ze sporzqdzaniem notatek oraz bez ich sporzqdzania, a takze tlumaezenie a vista. TAK (plus praea dypl.) ~ ~ ~ C1... Q ~" Praktyezna nauka przekladu dokllment6w wymagajqcyeh uwierzytelnienia. Zapoznanie z formalnymi zasadami przekladu poswiadezonego. Zapoznanie I) Tlumaczenie przysi~gle (Przedmioty 30 z terminologiq 5 grup dokument6w: szkolne (dyplom, swiadeetwa, indeks, Podyplomowe wspomagajqce) poswiadczenie kwalifikaeji zawodowyeh), koscielne (swiadectwo nauki religii, Studium Przekladu 2) Temtinologia handlowa 30 TAK zaswiadezenia), USC (akty urodzenia, malzenstwa, zgonu), notarialne (akt sprze IFA UWr 3) PrzekJad um6w 30 dazy nieruehomosei, protok61 walnego zgromadzenia akcjonariuszy, pelnomoe 4) Korespondencja handlowa 30 nictwo, testament) oraz sqdowe (pozew, wyrok, wpis do rejestru, wezwanie, wycillg z rejestru handlowego). Praktyczna nauka przekladu dokument6w wymagaj,!eyeh tlumaezenia I) Tlumaczenie pisemne tekst6w przysi~- 40 przysi~glego. Zapoznanie z formalnymi zasadami przekjadu poswiadezonego. WSL Cz~stochowa glych PrzekJad 5 tych samyeh grup dokumentow jak powyzej z podaniem tyeh samyeh (stlldia podyplo- 2) TIumaezenie konsekutywne 36 przykjad6w. Tlumaezenie konsekutywne uwzgl~dnia zr6znieowane rejestry TAK mowe) 3) TIumaezenie konsekutywne z notaejll 36 j~zykowe, dialekty, slang oraz zakresy tematyezne, jak np. ekonomia, prawo, ~ konsekutywnq medyeyna, media. Nauezane jest bez wykorzystania teehniki sporzqdzania notatek oraz z ich wykorzystaniem. '0 ':!' '"

12 l'-., Tabela nr 3: ~I Zestawienie wybranych osrodk6w oraz informacji na temat ksztalcenia tlumaczy przysifiglych w Polsce (opracowanie wlasne) i I I IIKatedra UNESCO I VI Krakow I I I 0' ~I Podyplomowe Studillm ~I il Ksztalcenia Tlumaczy Jyzyka Niemleckiego lls I UAM Poznan I Podyplomowe Studia Tlumaczen I I, Ekonomiezno- ' Prawnych Jl(zyka i Angielskiego WSB I TOJUn I 11) l1umaezenie specjalistyezne pisemne 100 2) Terminologia speejalistyczna 20 1) Riok teoretyezny I 20 2) Rlok praktyczny (tlllmaczenie pisemne i 280 ustne z r6inyeh dziedzin, takie z technik"l notaeji) 1) Jl(zyk prawny, prawniezy i ekonom. I 4 2) Cwiezcnia w tlumaczeniu tekst6w 44 prawnyeh i prawniczych 3) Cwiczcnia w tlumaczeniu tekst6w eko- I 46 nomicznych i handlowych 4) Tlulllaezenja u.tne wraz z tcchnikami I 54 we,rhalnymi Tlumaezenie uwierzytelnione: analiza dokumentow, zasad ich t1umaezenia, sporz"ldzanie tlumaezenia uwierzytelnionego zj. obeego i na j, obey; cwiczenia na materiaiaeh autentycznyeh, jak np. akty zaioiycielskie sp6lek, protokoly wainego zgromadzenia, protokoly polieyjne itd. Rola i zadania t1umaeza we wsp6lezesnym swiecie, zasady etyki i praktyki zawodowej, kwalifikaeje i war.ztat t1umacza przysii(glego. Przeklad korespondeneji handlowej, tekstow speejalistyeznyeh, w tym dokument6w wysti(pujqeyeh w praktyee t1umaeza przysii(glego, np. akt6w Ilotarialnyeh, dokument6w s"ldowyeh i polieyjnyeh. Analiza skladni i stylistyki jl(zyka prawnego i prawniczego, a takie ekonomieznego oraz korespondeneji handlowej. Zakres: ustawy i inne akty prawne, traktaty i rozporz'ldzellia, postanowienia i dyrektywy, dokumenty sporz'ldzone w formie aktow notariainyeh (umowy, darowizny), opinie prawne, wyroki, deeyzje, orzeczenia, wezwania, nakazy. Zakres: rocznesprawozdanie finansowe, raehunek zysk6w i strat, bilanse, przeplywy got6wki, dokumenty bankowe, deklaracje wekslowe, protokoly walnyeh zgromadzen, uehwaiy itd. (na stronie intemetowej osrodka szezeg610wa lista dokument6w). Tlumaezenie konsekutywne przesluehania, oswiadezenia, komunikatu, spotkania, zebrania. TAK TAK TAK (plus praea dypl.)

13 248 Jf?zykoznawstwo stywnej (US), emisji glosu (WSB Torun, UJ), fonetyce (WSL Czystochowa) oraz terminologii specjalistycznej j. obcego (UJ, US, WSB Torun, WSL Czystochowa). Wiedza ta - ze wzgl u na zrozumienie materii - znacznie ulatwia analizy tekstu do tlumaczenia. Przydaje siy takie przy redagowaniu tekstu, przygotowywaniu go do druku oraz podezas wielogodzinnycfi rozpraw sqdowych. Nalezy dodae, ze wiykszose osrodkow prowadzi ewiczenia z wykorzystaniem autentycznycfi tekstow pocfiodzqcych z praktyki tlumaezy przysiyglycfi oraz innych powszechnie dostypnycfi materialow dydaktycznych (zbiory dokumentow paralelnyeh, tlumaczonych tekstow ustaw, rozprawa s,!dowa Kellgrena - film szkoleniowy ukazuj,!ey przebieg rozprawy s,!dowej w j. polskim z udzialem tlumacza etc.). Poszerzenie zakresu tematycznego studiow wspolgra z zaprezentowanq przez Kierzkowsk,! (2005: 82) koncepcj,! idealnego tlumaeza przysiyglego. Jej zdaniem kwalifikacje takiej osoby "powinny bye syntezll kilku specjalnosci translatorskich: tlumaczenia pisernnego i ustnego oraz wiedzy z wielu dziedzin zycia, nauki i techniki, zas proces ksztalcenia, a wlasciwie samoksztalcenia, powinien bye nieustanny". IV. Podsumowanie Jeszcze w 2002 r. niewielu bylo w Polsce tlumaczy, ktorzy ukonczyli studia podyplomowe w zakresie tlumaczenia. Ankieta z tego roku wykazala, ze 76% stanowili absolwenci studiow filologicznych, 18% - absolwenci innych kierunk6w na roznych uczelniach wyzszych, a 6% absolwenci lingwistyki stosowanej9. Po wejsciu w zycie ustawy 0 zawodzie tlumacza przysiyglego wprowadzajllcej egzamin uprawniajqey do wykonywania tej profesji podyplomowe studia przygotowujllce do niej staly siy bardzo populame. Niezmiemie ciekawe byloby uzyskanie informacji od ich sluchaezy, ezy zdali. egzamin, gdyz tym samym moglibysmy okreslic skuteczdose nauczania. Dlatego warto, aby osrodki dydaktyczne gromadzily takie informacje. Na koniec mozna by pokusie siy 0 stworzenie idealnego programu ksztalcenia tlumaczy przysiyglych. Program taki, moim zdaniem, powinien uwzglydniac oprocz przedstawionej powyzej standardowej oferty nastypujqce aspekty: - poszerzenie zakresu tekst6w specjalistycznych omawianych podczas zajye 0 teksty medyczne; techniczne oraz ksiygowo-finansowe; praktykujllcy tlumacze przysiygli wiedzq, ze dokumenty tego rodzaju nierzadko pojawiaj,! siy wsr6d zleceii, - uzupelnienie oferty ksztalcenia 0 przedmioty wyposazajqce kandydata w podstawy wiedzy ekonomicznej, prawoznawczej oraz zapoznaj '!ee go z podstawowymi pojyciarni medycznymi, - zapewnienie elementamej wiedzy zwiqzanej ze stron,! proceduraln,!: rozprawy s'!: dowej i pracq sydziego (cywilisty i kamisty), a takze policji i prokuratury, - obligatoddne ksztalcenie tlumaczenia ustnego, ktore stwarza najwiykszll teudnose na egzaminie; punkt ciyzkosci nalezy polozye na tlumaczenie ustne wszystkich etapow rozprawy s,!:dowej, - zapoznanie sluchaczy z programami wspomagaj,!cymi pracy tlumaeza pisemnego typu CAT, np. Trados, a takze mozliwosciarni wymiany doswiadczen na forach intemetowych, np. KudoZ. 9 por. Kierzkowska, D.: Status polskich tlumaczy sqdowych w 2003 r. - artykul dla Slav File, czasopi sma American Translators Association, dos~pny na stronie inlernetowej

14 ~----- JFykoznawstwo 249 'c. Tworzitc idealny program nauczania, warto zastosowac sit( do wytycznych Polskie ~o Towarzystwa Tlumaczy Przysiyglych i Specjalistycznych TEPIS, ktore w 2005 r. bpracowalo minimum programowe w zakresie ksztalcenia kandydatow na tlumaczy zysiyglych. Jego wprowadzenie w zycie pozwala uczelniom uzyskac "Certyfikat prakuiytecznosci programu ksztakenia adept6w zawodu tlumacza przysit(glego", w rezultacie znaczitco usprawnic proces nauczania. Do tej pory przyznano go czteuczelniom.

LABORATORIUM DLA KANDYDATÓW NA TŁUMACZY PRZYSIĘGŁYCH I DLA TŁUMACZY SPECJALISTYCZNYCH. Edycja III

LABORATORIUM DLA KANDYDATÓW NA TŁUMACZY PRZYSIĘGŁYCH I DLA TŁUMACZY SPECJALISTYCZNYCH. Edycja III LABORATORIUM DLA KANDYDATÓW NA TŁUMACZY PRZYSIĘGŁYCH I DLA TŁUMACZY SPECJALISTYCZNYCH Edycja III Organizator laboratorium: Polskie Towarzystwo Tłumaczy Przysięgłych i Specjalistycznych TEPIS organizacja

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rzeszowski

Uniwersytet Rzeszowski Filologia - specjalność: Filologia rosyjska FILOLOGIA - SPECJALNOŚĆ FILOLOGIA ROSYJSKA Studenci decydują o wyborze specjalizacji po zakończeniu drugiego semestru. Uruchomienie danej specjalizacji na studiach

Bardziej szczegółowo

Region:;.lny Osrodek d Spoieczr / 'pel Pani/Pan Dyrektor Regionalnego Osrodka Polityki Spolecznej. wszyscy

Region:;.lny Osrodek d Spoieczr / 'pel Pani/Pan Dyrektor Regionalnego Osrodka Polityki Spolecznej. wszyscy MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOLECZNEJ DEPARTAMENT POMOCY I INTEGRACJI SPOLECZNEJ id. Non'ogrodzka 1/3/5. 00-5/3 H'ars:awa. lei. i 48 22 66 10 277. fax I 48 22 66 10 276 w\v\v.mpips.eov.pl :E-mail:sekretarial.dps(a)mpips.eov.pi

Bardziej szczegółowo

OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ

OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ Terminy rejestracji na II stopień filologii francuskiej, specjalizacja filologiczna oraz na Języki i Kulturę Krajów Romańskich: I nabór: rejestracja

Bardziej szczegółowo

Tłumaczenie ekonomiczno-prawne w biznesie

Tłumaczenie ekonomiczno-prawne w biznesie Tłumaczenie ekonomiczno-prawne w biznesie WSB Bydgoszcz - Studia podyplomowe Opis kierunku Studia podyplomowe Tłumaczenie ekonomiczno-prawne w biznesie - z językiem angielskim w WSB w Bydgoszczy Oprócz

Bardziej szczegółowo

Oferta dydaktyczna Instytutu Filologii Germańskiej na rok 2015/16

Oferta dydaktyczna Instytutu Filologii Germańskiej na rok 2015/16 Oferta dydaktyczna Instytutu Filologii Germańskiej na rok 2015/16 I. Kierunek filologia, specjalność filologia germańska, stacjonarne studia I stopnia (licencjackie), trzyletnie, prowadzone w czterech

Bardziej szczegółowo

Rady Pedagogicznej Miejskiego Zespolu Szkol Nr 1 w Krosnie. z dnia 27 lutego 2014 roku. w sprawie zmian w Statucie Gimnazjum Nr 2 w Krosnie

Rady Pedagogicznej Miejskiego Zespolu Szkol Nr 1 w Krosnie. z dnia 27 lutego 2014 roku. w sprawie zmian w Statucie Gimnazjum Nr 2 w Krosnie Mieiski Zespoi Szkol Nr 1 w KROSNIE ul. J. i S. Magurow 1 Regon- 180056280; NIP: 6842406272 tel./13/43 38-409 Krosno 214 50 Uchwala ucnwaia nr nr 5/2014 3/^ui4 Rady Pedagogicznej Miejskiego Zespolu Szkol

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. 1) udzielam pozwolenia na pol^czenie poprzez wl^czenie z dniem 1 pazdziernika 2014 r.:

DECYZJA. 1) udzielam pozwolenia na pol^czenie poprzez wl^czenie z dniem 1 pazdziernika 2014 r.: MINISTER NAUKI I SZKOLNICTWA WYZSZEGO DKN.ZNU.6013.98.2014.3.KT Warszawa, dnia 4^ listopada 2014 r. DECYZJA Na podstawie art. 25 oraz art. 25a ust. 2, w zwi^zku z art. 30 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.

Bardziej szczegółowo

Uchwala Senatu Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. z dnia 27 maja 2015 r.

Uchwala Senatu Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. z dnia 27 maja 2015 r. Uchwala Senatu Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie okreslenia organizacji potwierdzania efektow uczenia si^ osobom ubiegaj^cym sig o przyj^cie na studia

Bardziej szczegółowo

JAK ZOSTAĆ TŁUMACZEM PRZYSIĘGŁYM? EGZAMIN W MINISTERSTWIE SPRAWIEDLIWOŚCI W TEORII I W PRAKTYCE

JAK ZOSTAĆ TŁUMACZEM PRZYSIĘGŁYM? EGZAMIN W MINISTERSTWIE SPRAWIEDLIWOŚCI W TEORII I W PRAKTYCE JAK ZOSTAĆ TŁUMACZEM PRZYSIĘGŁYM? EGZAMIN W MINISTERSTWIE SPRAWIEDLIWOŚCI W TEORII I W PRAKTYCE mgr Tomasz Duda Kraków, 18 czerwca 2009 Program prezentacji Prawo i procedury www.ms.gov.pl > Rejestry i

Bardziej szczegółowo

Wydział Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodniosłowiańskich

Wydział Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodniosłowiańskich Wydział Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodniosłowiańskich Instytut Lingwistyki Stosowanej Kierunek studiów: Filologia, lingwistyka stosowana Forma studiów: stacjonarne Limit miejsc: 125 W postępowaniu

Bardziej szczegółowo

Tłumaczenia ekonomiczno-prawne w biznesie - j. angielski

Tłumaczenia ekonomiczno-prawne w biznesie - j. angielski Tłumaczenia ekonomiczno-prawne w biznesie - j. angielski WSB Gdańsk - Studia podyplomowe Opis kierunku Tłumaczenia ekonomiczno-prawne w biznesie - j. angielski- studia w WSB w Gdańsku Patronat nad studiami

Bardziej szczegółowo

Wydział Filologiczny FILOLOGIA ANGIELSKA

Wydział Filologiczny FILOLOGIA ANGIELSKA FILOLOGIA ANGIELSKA nowa matura konkurs świadectw dojrzałości Lp. Wymagane przedmioty Przelicznik dla poziomu przedmiotu 1. Język angielski część pisemna rozszerzony p 1 = 0,50 rozszerzony p 2. Język polski

Bardziej szczegółowo

DYREKTOR Miejskiego Przedszkola

DYREKTOR Miejskiego Przedszkola MIEJSKIE PRZEDSZKOLE 41-260 Slawk6w. ul. Gcn.WI.Sikorskicgo lo REGON 271513732 Zarzadzenie Nr. 9.~.f.flgo g Dyrektora Miejskiego Przedszkola w Slawkowie z dnia 08.09.2008 r. w sprawie przyjecia regulaminu

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji na studia w Wyższej Szkole Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach w roku akademickim 2011/2012

Regulamin rekrutacji na studia w Wyższej Szkole Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach w roku akademickim 2011/2012 Załącznik do Uchwały Senatu nr 2 z dnia 26 maja 2010 r. Regulamin rekrutacji na studia w Wyższej Szkole Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach w roku akademickim 2011/2012 1 Na Wydziale

Bardziej szczegółowo

-9- UZASADNIENIE. za kt6r~

-9- UZASADNIENIE. za kt6r~ -9- UZASADNIENIE Obowi uj~ca obecnie definicja lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, zawarta w art. 5 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach

Bardziej szczegółowo

Regulamin Podyplomowego Studium dla Doradców Podatkowych w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk

Regulamin Podyplomowego Studium dla Doradców Podatkowych w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk Regulamin Podyplomowego Studium dla Doradców Podatkowych w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk Podstawę prawną utworzenia Podyplomowego Studium dla Doradców Podatkowych w Instytucie Nauk Prawnych

Bardziej szczegółowo

ozawarcia umowy ramowej

ozawarcia umowy ramowej Strona 1 z 5 Adres strony internetowej, na ktorej Zamawiajqcy udost~pnia Specyfikacj~ Istotnych Warunkow Zamowienia: www.artbem.pl BIP Warszawa: Prowadzenie zaj~c ogolnorozwojowych dla dzieci ( w grupach

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE Przewoźnik drogowy logistyka przewozów drogowych rzeczy i osób

STUDIA PODYPLOMOWE Przewoźnik drogowy logistyka przewozów drogowych rzeczy i osób STUDIA PODYPLOMOWE Certyfikat Kompetencji Zawodowych w zakresie transportu drogowego rzeczy Cel Certyfikat Kompetencji Zawodowych w zakresie transportu drogowego osób BEZ EGZAMINU!!! Zakres BEZ STRESU!!!

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN niestacjonarnych studiów I stopnia dla słuchaczy VI semestru i absolwentów NKJO działających pod opieką naukowodydaktyczną

REGULAMIN niestacjonarnych studiów I stopnia dla słuchaczy VI semestru i absolwentów NKJO działających pod opieką naukowodydaktyczną REGULAMIN niestacjonarnych studiów I stopnia dla słuchaczy VI semestru i absolwentów NKJO działających pod opieką naukowodydaktyczną Uniwersytetu Śląskiego Postanowienia ogólne 1 1. Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie podmiotami leczniczymi studia podyplomowe POKL.02.03.04-00-035/12

Zarządzanie podmiotami leczniczymi studia podyplomowe POKL.02.03.04-00-035/12 Załącznik nr 7 do Umowy Szkoleniowej REGULAMIN STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W WYŻSZEJ SZKOLE BANKOWEJ W GDANSKU 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Wyższa Szkoła Bankowa w Gdańsku działa jako niepubliczna szkoła wyższa,

Bardziej szczegółowo

JAK ZOSTAĆ TŁUMACZEM PRZYSIĘGŁYM? Egzamin w Ministerstwie Sprawiedliwości w teorii i w praktyce.

JAK ZOSTAĆ TŁUMACZEM PRZYSIĘGŁYM? Egzamin w Ministerstwie Sprawiedliwości w teorii i w praktyce. Kraków, 11 maja 2010 r. JAK ZOSTAĆ TŁUMACZEM PRZYSIĘGŁYM? Egzamin w Ministerstwie Sprawiedliwości w teorii i w praktyce. JĘZYK ANGIELSKI Barbara Eidrigiewicz tłumacz przysięgły języka angielskiego barbara.e@tlen.pl

Bardziej szczegółowo

3) do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej

3) do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej KWALIFIKACJE PRACOWNIKÓW SOCJALNYCH wskazane ustawą z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.) oraz ustawą z dnia 16 lutego 2007 r. o

Bardziej szczegółowo

Wynik egzaminu maturalnego z języka polskiego (poziom. Wynik egzaminu maturalnego

Wynik egzaminu maturalnego z języka polskiego (poziom. Wynik egzaminu maturalnego zał. nr 1 do Uchwały Senatu dotyczącej warunków i trybu rekrutacji na stacjonarne i niestacjonarne w roku akademickim 2013/2014 z dnia 28 maja 2012 r. Wydział Humanistyczny Administracja Specjalność do

Bardziej szczegółowo

Wydział Filologiczny Rok akademicki 2014/2015 Kryterium zakres kwalifikacji Załącznik nr 1

Wydział Filologiczny Rok akademicki 2014/2015 Kryterium zakres kwalifikacji Załącznik nr 1 Filologia angielska Specjalności: Kultura i literatura angielskiego obszaru językowego; Kultura-media-translacja; Nauczycielska z informatyką; Nauczycielska z językiem niemieckim (wymagana znajomość języka

Bardziej szczegółowo

POD ANIE. Adres do korespondencji: (Proszg niezwlocznie podac wszelkie zmiany adresu)

POD ANIE. Adres do korespondencji: (Proszg niezwlocznie podac wszelkie zmiany adresu) Mi^dzynarodowy Program Stazy Parlamentarnych (MPSP) Kancelaria Sejmu we wspolpracy z Uniwersytetem Warszawskim Miejsce na zdj?cie POD ANIE Nazwisko: Imi : Stan cywilny: Imiona rodzicow: Data urodzenia:

Bardziej szczegółowo

OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ na rok 2014/15

OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ na rok 2014/15 OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ na rok 2014/15 Terminy rejestracji i rozmów kwalifikacyjnych na filologię: hiszpańską, francuską komunikacyjną, francuską traduktologiczną,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Gdański. Część B dyplomu ukończenia studiów nr SUPLEMENT *) pole puste (dla oryginału) ODPIS ODPIS PRZEZNACZONY DO AKT

Uniwersytet Gdański. Część B dyplomu ukończenia studiów nr SUPLEMENT *) pole puste (dla oryginału) ODPIS ODPIS PRZEZNACZONY DO AKT Uniwersytet Gdański Załącznik nr 1 WZÓR Część B dyplomu ukończenia studiów nr SUPLEMENT *) do wyboru pole puste (dla oryginału) ODPIS ODPIS PRZEZNACZONY DO AKT I. INFORMACJE O POSIADACZU DYPLOMU wpis automatyczny

Bardziej szczegółowo

PANSTWOWA WYZSZA SZKOLA ZAWODOWA W TARNOWIE STUDI UM PEDAGOGI CZNE

PANSTWOWA WYZSZA SZKOLA ZAWODOWA W TARNOWIE STUDI UM PEDAGOGI CZNE PANSTWOWA WYZSZA SZKOLA ZAWODOWA W TARNOWIE STUDI UM PEDAGOGI CZNE K URS PRZYGOTOWANIA PEDAGOGICZNEGO DL A STUDENTÓW K IERUNK ÓW I SPECJAL NOSCI NIEPEDAGOGICZNY CH PWSZ ORAZ ABSOL WENTÓW SZK ÓL WYZSZYCH

Bardziej szczegółowo

WOJTA GMINY NOWE MIASTO

WOJTA GMINY NOWE MIASTO ZARZ;\DZENIE NR 18/2015 WOJTA GMINY NOWE MIASTO z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie wdrozenia nowego urz~dowego serwisu internetowego Biuletynu Informacji Publicznej oraz ustalenia Regulaminu zasad publikowania

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Legislacja administracyjna

Studia podyplomowe Legislacja administracyjna Studia podyplomowe Legislacja administracyjna Podstawowe informacje Oferta studiów podyplomowych Legislacja administracyjna jest kierowana przede wszystkim do pracowników szeroko rozumianej administracji

Bardziej szczegółowo

Raport z konsultacji

Raport z konsultacji Raport z konsultacji do projektu rozporz~dzenia Rady Ministrow w sprawie warunkow realizacji Rz~dowego programu udzielania pomocy finansowej na pokrycie kosztow zwi~zanych z ksztalceniem w zagranicznych

Bardziej szczegółowo

II A INFORMACJE O PROGRAMACH STUDIÓW OPIS OGÓLNY

II A INFORMACJE O PROGRAMACH STUDIÓW OPIS OGÓLNY II A INFORMACJE O PROGRAMACH STUDIÓW OPIS OGÓLNY 1 II.A 1. Przyznawane kwalifikacje (dyplomy, tytuły zawodowe, stopnie naukowe) Instytuty: Języka Angielskiego (IJA) oraz Kultur i Literatur Anglojęzycznych

Bardziej szczegółowo

Oceny pisemnych egzaminów językowych dokonują lektorzy Zespołu Języków Obcych SWSPiZ według przyjętych przez nich kryteriów oceniania.

Oceny pisemnych egzaminów językowych dokonują lektorzy Zespołu Języków Obcych SWSPiZ według przyjętych przez nich kryteriów oceniania. Regulaminu rekrutacji studentów na wyjazdy w ramach programu Socrates/Erasmus Na podstawie Karty Erasmusa nadanej Społecznej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania (SWSPiZ) przez Komisję Europejską

Bardziej szczegółowo

XXV. Kolegium Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych (Kolegium MISH)

XXV. Kolegium Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych (Kolegium MISH) XXV. Kolegium Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych (Kolegium MISH) 1.1 Kierunek studiów: indywidualne studia międzyobszarowe w obszarach nauk Poziom kształcenia: studia

Bardziej szczegółowo

RANKING PROGRAMÓW MBA 2012

RANKING PROGRAMÓW MBA 2012 RANKING PROGRAMÓW MBA 2012 Pytania dotyczą roku akademickiego 2011/2012. Ankietę należy wypełnić dla każdego programu oddzielnie. Ankieta dotyczy programów, które są aktywne tj. rekrutują studentów i prowadzą

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Uchwały Senatu UG nr 20/09

Załącznik nr 2 do Uchwały Senatu UG nr 20/09 Nabór WYDZIAŁ BIOLOGII ŚRODOWISKOWE STUDIUM DOKTORANCKIE Z BIOLOGII I OCEANOLOGII Postępowanie konkursowe (na podstawie złożonych dokumentów) Termin i miejsce postępowania rekrutacyjnego 15 lipca 2009

Bardziej szczegółowo

Podyplomowe Studia Kształcenia Tłumaczy Języka Niemieckiego i Języków Skandynawskich, przy Instytucie Filologii Germańskiej UAM w Poznaniu

Podyplomowe Studia Kształcenia Tłumaczy Języka Niemieckiego i Języków Skandynawskich, przy Instytucie Filologii Germańskiej UAM w Poznaniu Podyplomowe Studia Kształcenia Tłumaczy Języka Niemieckiego i Języków Skandynawskich, przy Instytucie Filologii Germańskiej UAM w Poznaniu 1. Opis projektu 2. Założenia organizacyjno-programowe 3. Zespół

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji do Centrum Edukacji Zawodowej i Ustwaicznej Kopernik" w Wyszkowie ul. I Armii Wojska Polskiego 82

Regulamin rekrutacji do Centrum Edukacji Zawodowej i Ustwaicznej Kopernik w Wyszkowie ul. I Armii Wojska Polskiego 82 CJJ H III Liceum Og6lnoksztatca.ce Technikum Nr 2, Zasadnicza Szkola Zawodowa Nr 2, CEZiU Regulamin rekrutacji do Centrum Edukacji Zawodowej i Ustwaicznej " w Wyszkowie ul. I Armii Wojska Polskiego 82

Bardziej szczegółowo

Wydział Filologiczny. kierunek specjalność tryb/forma studiów

Wydział Filologiczny. kierunek specjalność tryb/forma studiów zał. nr 1 do Uchwały Senatu dotyczącej warunków i trybu rekrutacji na studia stacjonarne i niestacjonarne w roku akademickim 2014/2015 z dnia 29 kwietnia 2013 r. Wydział Filologiczny Filologia filologia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE NAUCZYCIEL JĘZYKA ANGIELSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ (KOD 234104) ANALIZA SYTUACJI NA RYNKU PRACY

INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE NAUCZYCIEL JĘZYKA ANGIELSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ (KOD 234104) ANALIZA SYTUACJI NA RYNKU PRACY INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE NAUCZYCIEL JĘZYKA ANGIELSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ (KOD 234104) ANALIZA SYTUACJI NA RYNKU PRACY Zawód nauczyciel języka angielskiego w szkole podstawowej to jeden z 2360

Bardziej szczegółowo

2. Studentom studiów stacjonarnych przysługuje następujący limit godzin: a. na studiach I stopnia 180 godzin, b. na studiach II stopnia 60 godzin,

2. Studentom studiów stacjonarnych przysługuje następujący limit godzin: a. na studiach I stopnia 180 godzin, b. na studiach II stopnia 60 godzin, LEKTORAT JĘZYKA OBCEGO STUDIA STACJONARNE filologia germańska Informacja dla studentów rozpoczynających studia I i II stopnia (licencjackie i magisterskie) w r. akad. 2013/14 i później w r. akad. 2015/16

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA (2-letnie)

STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA (2-letnie) ZAŁĄCZNIK NR 2 DO UCHWAŁY Nr XXIII-8.4/13 Senatu UMCS w Lublinie z dnia 29 maja 2013 r. ZASADY KWALIFIKACJI na rok akademicki 2014/2015: STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA (2-letnie) ADMINISTRACJA ARCHEOLOGIA

Bardziej szczegółowo

Zdaniem Komisji, wprowadzenie tych zasad utatwi kontrol? i ujednolid kryteria oceny prawidlowosci prowadzenia repertorium.

Zdaniem Komisji, wprowadzenie tych zasad utatwi kontrol? i ujednolid kryteria oceny prawidlowosci prowadzenia repertorium. ODPOWk-L/.iAlJvOSC; Zy'^A-VODOWEJ pm' MINIS'! ie/i' ;,;>.la\y!i;i)liwosa Al U]azdow..ki:^ 11, 00--&50 Warszawa Watszawa, dnia^i^^gtudnia 2012; r. KOZ/O-'f^/ 2012 KANCELARIA wp*. dnia 1 7. 12. 2012 9 Szanowne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ

REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ REGULAMIN POTWIERDZANIA EFEKTÓW UCZENIA SIĘ Katowice, 01.10.2015 r. I. PRZEPISY OGÓLNE 1 1. Regulamin potwierdzania efektów uczenia się określa organizację i przebieg procesu weryfikacji posiadanych efektów

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ FILOLOGICZNY Sosnowiec

WYDZIAŁ FILOLOGICZNY Sosnowiec WYDZIAŁ FILOLOGICZNY Sosnowiec Filologia angielska Specjalności: Kultura i literatura angielskiego obszaru językowego; Kultura-media-translacja; Nauczycielska z informatyką; Nauczycielska z językiem niemieckim

Bardziej szczegółowo

WÓJT GMINY ROKIETNICA ZARZĄDZENIE Nr 21/2015 Wójta Gminy Rokietnica z dnia 25 marca 2015 r.

WÓJT GMINY ROKIETNICA ZARZĄDZENIE Nr 21/2015 Wójta Gminy Rokietnica z dnia 25 marca 2015 r. WÓJT GMINY ROKIETNICA ZARZĄDZENIE Nr 21/2015 Wójta Gminy Rokietnica z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w Tapinie. Na podstawie art. 36a ustawy

Bardziej szczegółowo

Regulamin potwierdzania na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu efektów uczenia się uzyskanych poza systemem studiów

Regulamin potwierdzania na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu efektów uczenia się uzyskanych poza systemem studiów Regulamin potwierdzania na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu efektów uczenia się uzyskanych poza systemem studiów Przepisy ogólne 1 1. Regulamin określa obowiązujące na Uniwersytecie Ekonomicznym w

Bardziej szczegółowo

Regulamin seminariów magisterskich (dyplomowych) i uzyskiwania tytułu zawodowego magistra lub licencjata w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. Praca magisterska (dyplomowa) jest najważniejszą

Bardziej szczegółowo

rozszerzony - część pisemna). studia I stopnia (3-letnie)

rozszerzony - część pisemna). studia I stopnia (3-letnie) zał. nr 1 do Uchwały Senatu dotyczącej warunków i trybu rekrutacji na studia stacjonarne i niestacjonarne w roku akademickim 2015/2016 z dnia 28 kwietnia 2014 r. Wydział Filologiczny Architektura Stacjonarne

Bardziej szczegółowo

N arodowy Fundusz Zdrowia Pomorski Oddziat W ojew6dzki w Gdansku. DECYZJA nr 40812013 z dnia 28 czerwca 2013 r.

N arodowy Fundusz Zdrowia Pomorski Oddziat W ojew6dzki w Gdansku. DECYZJA nr 40812013 z dnia 28 czerwca 2013 r. N~Z N arodowy Fundusz Zdrowia Pomorski Oddziat W ojew6dzki w Gdansku WO/ZRP - PS/1168-D Gdansk, dnia 28 czerwca 2013 r. Nadmorskie Centrum Medyczne Sp. z 0.0. ul. Majewskicb 26 80-457 Gdansk DECYZJA nr

Bardziej szczegółowo

stanu na koniec okresu Bezrobotni według Osoby do 12 miesięcy nauki ogółem od dnia ukończenia

stanu na koniec okresu Bezrobotni według Osoby do 12 miesięcy nauki ogółem od dnia ukończenia INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE NAUCZYCIEL JĘZYKA NIEMIECKIEGO (KOD 233011) ANALIZA SYTUACJI NA RYNKU PRACY Zawód Nauczyciel języka niemieckiego to jeden z 2360 zawodów ujętych w obowiązującej od 1 lipca

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DYPLOMOWANIA dla Kierunku Oceanografia Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego

WYTYCZNE DYPLOMOWANIA dla Kierunku Oceanografia Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego WYTYCZNE DYPLOMOWANIA dla Kierunku Oceanografia Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego Zasady postępowania związane z pisaniem pracy dyplomowej oraz egzaminem dyplomowym określa Regulamin Studiów

Bardziej szczegółowo

(obowiązuje od 1 października 2013 r.)

(obowiązuje od 1 października 2013 r.) REGULAMIN STUDIÓW PODYPLOMOWYCH STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ w KIELCACH (dawniej Wyższej Szkoły Ekonomii, Turystyki i Nauk Społecznych w Kielcach) (obowiązuje od 1 października 2013 r.) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI PODSEKRETARZ STANU Dorota Idzi

MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI PODSEKRETARZ STANU Dorota Idzi RPW/9095/2015 P Data:2015-01-29 Warszawa, stycznia2015 MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI PODSEKRETARZ STANU Dorota Idzi DP-WPL/0201/l/2015/lip&- UNP: 2015-05299 Pan Szymon Wrobel Sekretarz Strony Rz^dowej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 1079/06/V/2015 Senatu Akademii Techniczno-Humanistycznej z dnia 23 czerwca 2015 roku

Uchwała Nr 1079/06/V/2015 Senatu Akademii Techniczno-Humanistycznej z dnia 23 czerwca 2015 roku Uchwała Nr 1079/06/V/2015 Senatu Akademii Techniczno-Humanistycznej z dnia 23 czerwca 2015 roku w sprawie określenia w Akademii Techniczno-Humanistycznej organizacji potwierdzania efektów uczenia się Działając

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady postępowania rekrutacyjnego na poszczególne kierunki studiów zaocznych w Uniwersytecie Gdańskim w roku akad.

Szczegółowe zasady postępowania rekrutacyjnego na poszczególne kierunki studiów zaocznych w Uniwersytecie Gdańskim w roku akad. Załącznik nr 2 do Uchwały nr 30/05 Senatu Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 28 kwietnia 2005 r. w sprawie zasad i trybu przyjmowania oraz zakresu egzaminów wstępnych na studia dzienne, zaoczne, wieczorowe

Bardziej szczegółowo

Stacjonarne II stopnia (4 semestry: 120 punktów ECTS)

Stacjonarne II stopnia (4 semestry: 120 punktów ECTS) II A Kierunek: Specjalność: Program: Rodzaj i forma studiów filologia filologia angielska kultura media translacja kultura i literatura angielskiego obszaru językowego Stacjonarne II stopnia (4 semestry:

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu REGULAMIN STUDIÓW MASTER OF BUSINESS ADMINISTRATION

Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu REGULAMIN STUDIÓW MASTER OF BUSINESS ADMINISTRATION Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu REGULAMIN STUDIÓW MASTER OF BUSINESS ADMINISTRATION 2014/2015 Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu 1 Spis treści POSTANOWIENIA OGÓLNE... 2 ORGANIZACJA NAUKI... 2 PRAWA

Bardziej szczegółowo

Opisy przedmiotów ECTS dla specjalności filologia angielska forma stacjonarna

Opisy przedmiotów ECTS dla specjalności filologia angielska forma stacjonarna Opisy przedmiotów ECTS dla specjalności filologia angielska forma stacjonarna Semestr I (limit 30) I. Przedmioty obowiązkowe (limit 25) 1. Praktyczna nauka języka angielskiego: 14 120 a. nauczanie wymowy

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PRAWA i ADMINISTRACJI

WYDZIAŁ PRAWA i ADMINISTRACJI WYDZIAŁ PRAWA i ADMINISTRACJI 1. Studia stacjonarne jednolite magisterskie Prawo e) - profil ogólnoakademicki historia albo matematyka historia albo matematyka 2. Studia stacjonarne pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 68/2005 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 18 lipca 2005 r.

ZARZĄDZENIE Nr 68/2005 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 18 lipca 2005 r. ZARZĄDZENIE Nr 68/2005 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego w sprawie utworzenia w Uniwersytecie Wrocławskim Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych Na podstawie art. 49 ust. 2

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 119 SENATU UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO. z dnia 17 czerwca 2009 r.

UCHWAŁA NR 119 SENATU UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO. z dnia 17 czerwca 2009 r. UCHWAŁA NR 119 SENATU UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie Uniwersyteckiego Systemu Nauczania Języków Obcych oraz certyfikacji biegłości językowej Na podstawie art. 62 ust.1 pkt

Bardziej szczegółowo

ZASADY i WARUNKI ODBYWANIA STUDIÓW WEDŁUG INDYWIDUALNYCH PLANÓW STUDIÓW. i PROGRAMÓW NAUCZANIA. w WYDZIALE ELEKTRONIKI WAT

ZASADY i WARUNKI ODBYWANIA STUDIÓW WEDŁUG INDYWIDUALNYCH PLANÓW STUDIÓW. i PROGRAMÓW NAUCZANIA. w WYDZIALE ELEKTRONIKI WAT WYDZIAŁ ELEKTRONIKI WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA im. Jarosława DĄBROWSKIEGO --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ZASADY

Bardziej szczegółowo

ZARZJ\DZENIE NR 6/2011 Burmistrza Gminy i Miasta w Drzewicy z dnia 1 MARCA 2011 r.

ZARZJ\DZENIE NR 6/2011 Burmistrza Gminy i Miasta w Drzewicy z dnia 1 MARCA 2011 r. ZARZJ\DZENIE NR 6/2011 Burmistrza Gminy i Miasta w Drzewicy z dnia 1 MARCA 2011 r. w sprawie: ustalenia wzorow wniosku i umowy 0 udzielenie dotacji oraz wzoru sprawozdania z wykonania zadania polegajqcego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24.03.2014 r.

Warszawa, 24.03.2014 r. Warszawa, 24.03.2014 r. Centrum Edukacji Artystycznej nawiązując do rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 1 czerwca 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora

Bardziej szczegółowo

Kierunek: filologia Specjalność: filologia rosyjska (oferta dla kandydatów rozpoczynających naukę języka rosyjskiego od podstaw)

Kierunek: filologia Specjalność: filologia rosyjska (oferta dla kandydatów rozpoczynających naukę języka rosyjskiego od podstaw) Kierunek: filologia Specjalność: filologia rosyjska (oferta dla kandydatów rozpoczynających naukę języka rosyjskiego od podstaw) Poziom kształcenia: studia I stopnia Forma studiów: stacjonarne Profil studiów:

Bardziej szczegółowo

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego

Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego Kształcenie językowe Łódź, 2.III.2012 Jolanta Urbanikowa, UW Ramy kwalifikacji 2005 Ramy Kwalifikacji dla EOSzW 2008 Europejskie Ramy Kwalifikacji dla

Bardziej szczegółowo

WYJASNIENIE TRESeI SIWZ

WYJASNIENIE TRESeI SIWZ Przejdt. na Z8Wl;ldo\ stwo, UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOt.ECZNY Projekt pn. Podkarpacie stawia na zawodowcow wsp6tfinansowany przez Uni~ Europejsk'l w ramach Europejskiego Funduszu Spotecznego

Bardziej szczegółowo

MINISTER ZDROWIA. Warszawa, dnia 2012-07- 1 1 MZ-NS-ZM-070-32133-1/WS/12. Pani. Ewa Kopacz Marszalek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

MINISTER ZDROWIA. Warszawa, dnia 2012-07- 1 1 MZ-NS-ZM-070-32133-1/WS/12. Pani. Ewa Kopacz Marszalek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej MINISTER ZDROWIA Warszawa, dnia 2012-07- 1 1 MZ-NS-ZM-070-32133-1/WS/12 Pani BIURO POSELSKIE POStA NA SEJM RP Tomasza Szymariskiego 86-300 GRUDZiADZ, ul. D*uga 1/1 1 ^-ml$x>j

Bardziej szczegółowo

Wisniewo: WYKONANIE ELEWACJI - SZKOt.A STARE KOSINY - TYNK AKRYLOWY OGtOSZENIE 0 ZAMOWIENIU - roboty budowlane

Wisniewo: WYKONANIE ELEWACJI - SZKOt.A STARE KOSINY - TYNK AKRYLOWY OGtOSZENIE 0 ZAMOWIENIU - roboty budowlane PrzesYfanie ogtoszen http://bzpo.portal.uzp. goy.pilindex.php?ogloszeme=l.r-'-tvv"",,,,,, ~ ~ Wisniewo: WYKONANIE ELEWACJI - SZKOt.A STARE KOSINY - TYNK AKRYLOWY OGtOSZENIE 0 ZAMOWIENIU - roboty budowlane

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania EKONOMIA. Lp. Wymagane przedmioty Przelicznik dla poziomu przedmiotu rozszerzony p Matematyka

Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania EKONOMIA. Lp. Wymagane przedmioty Przelicznik dla poziomu przedmiotu rozszerzony p Matematyka EKONOMIA nowa matura konkurs świadectw dojrzałości Lp. Wymagane przedmioty Przelicznik dla poziomu przedmiotu rozszerzony p Matematyka 1 = 0,70 albo podstawowy p 1.* 1 = 0,60 albo geografia albo historia

Bardziej szczegółowo

Zarz^dzenie nr 23/2009 Wojta Gminy Secemin z dnia 30 czerwca 2009 r.

Zarz^dzenie nr 23/2009 Wojta Gminy Secemin z dnia 30 czerwca 2009 r. Zarz^dzenie nr 23/2009 Wojta Gminy Secemin z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Sluzby Przygotowawczej Pracownikow Urzedu Dzialaj^c na podstawie art 19 ust. 8 ustawy z dnia 21 listopada

Bardziej szczegółowo

"1. Pracownikiem socjalnym może być osoba, która spełnia co najmniej jeden z niżej wymieniowych warunków:

1. Pracownikiem socjalnym może być osoba, która spełnia co najmniej jeden z niżej wymieniowych warunków: Załącznik Nr 1 do ogłoszenia Na stanowisko pracownika socjalnego KWALIFIKACJE PRACOWNIKÓW SOCJALNYCH wskazane ustawą z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z dnia 30 stycznia

Bardziej szczegółowo

przedmiot poziom waga uwaga przedmiot waga uwaga

przedmiot poziom waga uwaga przedmiot waga uwaga WYDZIAŁ NEOFILOLOGII 1. Studia stacjonarne pierwszego Filologia specjalność filologia rosyjska z filologią angielską a) - profil ogólnoakademicki Tryb I 3) 7) 5) 6) j. angielski 0,6 j. angielski 0,8 j.

Bardziej szczegółowo

Wpl, Szanowna Pani. W zwiqzku ze skierowaniem do Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN wniosku

Wpl, Szanowna Pani. W zwiqzku ze skierowaniem do Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN wniosku Warszawa, 27 sierpnia 2015 r. KOfVMTET WAUK PEDA606IC2WYCH Wydziat Pedagogiczny ChAT 00-246 Warszawa, ul. Miodowa 21c e-mail: boguslawsliwerskifgigmail.com tel.+48/601 357 596 Liii-JiSTliRSTWO EDUiO'.CIl

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Gdańsku Procedura Systemu Zarządzania Jakością tytuł: Procedura dotycząca potwierdzania efektów uczenia się

WyŜsza Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Gdańsku Procedura Systemu Zarządzania Jakością tytuł: Procedura dotycząca potwierdzania efektów uczenia się Autor: Komisja powołana przez Senat Zaakceptowana uchwałą Senatu WSTiH nr 1/1/2014/2015 z dnia 4 grudnia 2014 r. Data wydania pierwszego 4 grudzień 2014 Nr wydania Przyczyny kolejnego wydania Data 1. Cel

Bardziej szczegółowo

Uchwala Nr 65/165/12 Zarzadu Powiatu Wolowskiego z dnia 21 lutego 2017 r.

Uchwala Nr 65/165/12 Zarzadu Powiatu Wolowskiego z dnia 21 lutego 2017 r. Uchwala Nr 65/165/12 Zarzadu Powiatu Wolowskiego z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie planu dofinansowania' form doskonalenia zawodowego nauczycieli w 2012 r. Na podstawie art. 4 ust. 1, pkt. 1, art. 32

Bardziej szczegółowo

Kryteria kwalifikacyjne Konkurs świadectw Punktacja Inne. Średnia z ocen ze wszystkich egzaminów. Średnia z ocen ze wszystkich egzaminów

Kryteria kwalifikacyjne Konkurs świadectw Punktacja Inne. Średnia z ocen ze wszystkich egzaminów. Średnia z ocen ze wszystkich egzaminów Uchwała Senatu z dnia 27 maja 2004 r. uzupełniająca załącznik nr 1 Uchwały Nr 6/04 Senatu Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 26 lutego 2004 r. w sprawie zasad i trybu przyjmowania kandydatów oraz zakresu egzaminów

Bardziej szczegółowo

Regulamin Studiów Podyplomowych Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej na rok akademicki 2013/2014 I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Regulamin Studiów Podyplomowych Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej na rok akademicki 2013/2014 I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Regulamin Studiów Podyplomowych Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej na rok akademicki 2013/2014 I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, dalej jako: SWPS organizuje, zgodnie

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA PRZEBIEGU STUDIÓW

DOKUMENTACJA PRZEBIEGU STUDIÓW DOKUMENTACJA PRZEBIEGU STUDIÓW 1 Podstawowe akty prawne regulujące zagadnienia dokumentacji przebiegu studiów: 1) Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Instytut Filologii Rosyjskiej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ (od 15.02.2010)

Instytut Filologii Rosyjskiej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ (od 15.02.2010) Instytut Filologii Rosyjskiej Uniwersytet im. Adama Mickiewicza REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ (od 15.02.2010) dla studentów II i III roku studiów stacjonarnych i niestacjonarnych specjalności: filologia

Bardziej szczegółowo

N arodowy Fundusz Zdrowia. POl11orski Oddziat Wojewodzki w Gdansku. DECYZJA or 415/2013. z doia 28 czerwca 2013 r.

N arodowy Fundusz Zdrowia. POl11orski Oddziat Wojewodzki w Gdansku. DECYZJA or 415/2013. z doia 28 czerwca 2013 r. N~Z N arodowy Fundusz Zdrowia POl11orski Oddziat Wojewodzki w Gdansku WO/ZRP - OMLlI17S-0 Gdansk, dnia 28 czerwca 2013 r. Pomorskie Centrum Traumatologii im. M. Kopernika w Gdansku ul Nowe Ogrody 1-6 80-803

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany.

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany. Ul. Szkolna 3, 77-400 Złotów, tel. (067) 265 01 85, fax.(67) 265 01 90 Małgorzata Chołodowska NKJO w Złotowie Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny,

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Zwięzły opis Studia są odpowiedzią na zapotrzebowanie istniejące na rynku pracowników sektora administracyjnego na poszerzanie

Bardziej szczegółowo

Założenia programowe i organizacyjne praktyk pedagogicznych

Założenia programowe i organizacyjne praktyk pedagogicznych INSTYTUT ANGLISTYKI UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO ZAŁĄCZNIK NR 2 do Programu Kształcenia Nauczycieli Założenia programowe i organizacyjne praktyk pedagogicznych studentów II i III roku studiów stacjonarnych

Bardziej szczegółowo

Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW

Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW Uniwersyteckie Kolegium Kształcenia Nauczycieli Języka Angielskiego Ramowy Program Studiów Podyplomowych w specjalności nauczycielskiej

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA w GDYNI. SUPLEMENT DO DYPLOMU ważny z dyplomem nr..

AKADEMIA MORSKA w GDYNI. SUPLEMENT DO DYPLOMU ważny z dyplomem nr.. Załącznik nr 3 do zarządzenia nr 6 Rektora AMG z 24.02.2014 r. pieczęć urzędowa Wzór suplementu do dyplomu AKADEMIA MORSKA w GDYNI Niniejszy suplement do dyplomu jest oparty na modelu opracowanym przez

Bardziej szczegółowo

Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie Studia podyplomowe Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna. Edycja I - 2011/2012

Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie Studia podyplomowe Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna. Edycja I - 2011/2012 Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie Studia podyplomowe Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna. Edycja I - 11/12 Uprawnienia: Studia kwalifikacyjne, tzn. nadające kwalifikacje do zajmowania

Bardziej szczegółowo

ZASADY POŚWIADCZANIA BIEGŁOŚCI JĘZYKOWEJ / PRZEPISYWANIA OCEN. co najmniej na poziomie ESOKJ B2 / B2+

ZASADY POŚWIADCZANIA BIEGŁOŚCI JĘZYKOWEJ / PRZEPISYWANIA OCEN. co najmniej na poziomie ESOKJ B2 / B2+ ZASADY POŚWIADCZANIA BIEGŁOŚCI JĘZYKOWEJ / PRZEPISYWANIA OCEN co najmniej na poziomie ESOKJ B2 / B2+ we wszystkich jednostkach prowadzących lektoraty języków obcych w UNIWERSYTECIE MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ

Bardziej szczegółowo

TEKST Z DNIA 31 MAJA 2016 R. TEKST Z 6 WRZEŚNIA 2000 R.

TEKST Z DNIA 31 MAJA 2016 R. TEKST Z 6 WRZEŚNIA 2000 R. POROZUMIENIE POMIĘDZY KONFERENCJĄ EPISKOPATU POLSKI ORAZ MINISTERSTWEM EDUKACJI NARODOWEJ W SPRAWIE KWALIFIKACJI ZAWODOWYCCH WYMAGANYCH OD NAUCZYCIELI RELIGII - ZESTAWIENIE TEKST Z DNIA 31 MAJA 2016 R.

Bardziej szczegółowo

Regulamin potwierdzania efektów uczenia się

Regulamin potwierdzania efektów uczenia się Regulamin potwierdzania efektów uczenia się Przepisy ogólne 1 1. Regulamin normuje organizację potwierdzania efektów uczenia się w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Płocku zgodnie z ustawą z dnia 27

Bardziej szczegółowo

Język angielski - Poziom zaawansowany. Wymieniona osoba:

Język angielski - Poziom zaawansowany. Wymieniona osoba: Podnoszenie kwalifikacji pracowników Instytucji Certyfikującej oraz Instytucji Pośredniczących w Certyfikacji zaangażowanych w proces certyfikacji wydatków do Komisji Europejskiej w 2014 roku, WYKAZ OSÓB,

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ FILOLOGICZNY Sosnowiec

WYDZIAŁ FILOLOGICZNY Sosnowiec WYDZIAŁ FILOLOGICZNY Sosnowiec Filologia angielska Specjalności: Kultura i literatura angielskiego obszaru językowego; Kultura-media-translacja; Nauczycielska z informatyką; Nauczycielska z językiem niemieckim

Bardziej szczegółowo

Ankieta dla nauczyciela języka angielskiego

Ankieta dla nauczyciela języka angielskiego UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY Ankieta dla nauczyciela języka angielskiego Badanie Szkolnych Uwarunkowań Efektywności Kształcenia Etap VII, 2014 Miejsce na kod nauczyciela Szanowna/y Pani/e,

Bardziej szczegółowo