Współczesne metody badań instrumentalnych

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Współczesne metody badań instrumentalnych"

Transkrypt

1 Współczesne metody badań instrumentalnych Wykład V Reflektografia w podczerwieni Kolorowa podczerwień Badania w różnych pasmach promieniowania EM.

2 Widmo promieniowania IR Promieniowanie podczerwone zostało odkryte w 1800 r. przez Wiliama Herschela. Rozciąga się w zakresie długości fal od 0,78 µm do 1 mm. Energia promieniowania IR jest mniejsza od energii promieniowania widzialnego. VIS podczerwień (IR) mikrofale 0,78 µm = 780 nm 1 mm

3 Widmo promieniowania IR Promieniowanie podczerwone emituje każde ciało o temperaturze wyższej od zera bezwzględnego (-273 C bądź 0 K). Widmo takiego promieniowania jest ciągłe, maksimum przesuwa się w kierunku krótszych fal wraz z temperaturą (prawo Wiena). Prawo przesunięć Wiena

4 Widmo promieniowania IR Promieniowanie podczerwone emituje każde ciało o temperaturze wyższej od zera bezwzględnego (-273 C bądź 0 K). Widmo takiego promieniowania jest ciągłe, maksimum przesuwa się w kierunku krótszych fal wraz z temperaturą (prawo Wiena). Widmo ciała doskonale czarnego

5 Widmo promieniowania IR IR A IR B IR C (pasma termiczne IR) 0,78 µm1,4 µm 3 µm 1000 µm NIR intermid. far IR extreme IR 0,78 µm 3 µm 6 µm 15 µm 1000 µm NIR (near infrared) bliska podczerwień, powstaje wskutek inkandescencji gorących źródeł światła (słońca, żarówki); w obszarze do 1,4 µm możliwa jest rejestracja obrazów technikami fotograficznymi, powyżej (od 1,4 do 3 µm) wymagane jest stosowanie odpowiednich detektorów. Obszar ten jest wykorzystywany w badaniach obiektów zabytkowych.

6 Widmo promieniowania IR IR A IR B IR C (pasma termiczne IR) 0,78 µm1,4 µm 3 µm 1000 µm NIR intermed. far IR extreme IR 0,78 µm 3 µm 6 µm 15 µm 1000 µm Intermediate infrared pośrednia podczerwień, jest emitowana przez ciała w temperaturach od 200 do 400 C. Promieniowanie termiczne w tym obszarze pasma IR jest odczuwalne przez receptory w skórze jako ciepło. Woda i związki organiczne (np. spoiwa) silnie absorbują pośrednią podczerwień. Detektory czułe na bliską podczerwień są wykorzystywane w systemach zabezpieczeń.

7 Widmo promieniowania IR IR A IR B IR C (pasma termiczne IR) 0,78 µm1,4 µm 3 µm 1000 µm NIR intermed. far IR extreme IR 0,78 µm 3 µm 6 µm 15 µm 1000 µm Far infrared daleka podczerwień jest emitowana przez ciała w temperaturze pokojowej i nieco wyższej. Maksimum emisji ciała ludzkiego przypada nieco powyżej 9 µm. Ten obszar widma wykorzystywany jest w technikach termowizyjnych.

8 Oddziaływanie IR z materią obrazu Czynnikami decydującymi o przepuszczalności promieniowania IR przez warstwę malarską jest rozpraszanie i absorpcja. Ogólnie rzecz biorąc białe warstwy malarskie są bardziej przeźroczyste, jeżeli: większa jest długość fali padającej, mniejsza jest grubość warstwy, mniejsza jest liczba cząstek pigmentu w warstwie, istnieje mała różnica pomiędzy współczynnikiem załamania pigmentu i spoiwa.

9 Oddziaływanie IR z materią obrazu Dla wielu pigmentów maksimum transmisji przypada w obszarze długości fal pomiędzy 1,8 i 2,2 µm. Promieniowanie o większych długościach fal jest silnie absorbowane przez spoiwa organiczne, przez co uzyskuje się obrazy mniej kontrastowe. Fale elektromagnetyczne w obszarze 2 µm nie są rejestrowane na Fale elektromagnetyczne w obszarze 2 µm nie są rejestrowane na dostępnych emulsjach fotograficznych, lecz mogą być rejestrowane za pomocą kamer wideo z elektronicznymi konwerterami obrazu. Dzięki temu można rejestrować wcześniejsze szczegóły kompozycji obrazów.

10 Źródła oświetlenia IR Jako źródła oświetlenia stosuje się żarówki i lampy halogenowe. Efektywnym źródłem oświetlenia są również flesze aparatów fotograficznych. Po zastosowaniu odpowiednich filtrów dostarczają one promieniowania IR z obszaru A o dużym natężeniu. Do oświetlania małych obiektów można stosować diody Do oświetlania małych obiektów można stosować diody luminescencyjne emitujące w bliskiej podczerwieni (od 0,9 do 1,3 µm).

11 Filtry Większość urządzeń rejestrujących obrazy w IR jest również czuła na światło z obszaru widzialnego. W celu oddzielenia niepożądanej składowej światła widzialnego stosuje się filtry odcinające VIS. Wytwórca Oznaczenie Długość fali odcięcia [nm] Uwagi KODAK WRATTEN # nm żelatyna KODAK WRATTEN # 87C 800 nm żelatyna KODAK WRATTEN # 88A 730 nm żelatyna SCHOTT RG 780 (3 mm) 780 nm szkło SCHOTT RG 1000 (3 mm) 1 µm szkło

12 Soczewki Zwykłe szkło przepuszcza promieniowanie podczerwone do 2,7 µm. Współczynnik załamania szkła jest mniejszy dla podczerwieni, wzrasta długość ogniskowej obiektywu aparatu, co psuje jakość uzyskiwanych obrazów. Jednakże w pobliżu pasma widzialnego (do 0,9 µm) ogniskowa zmienia się jedynie o 0,3 %, co nie wpływa na znacząco na jakość obrazu. By zmniejszyć rozmycie obrazu należy rejestrować zdjęcia przy możliwie najmniejszej przysłonie aparatu. Niektóre systemy do reflektografii IR mają wbudowane urządzenia do uśrednionej korekcji ogniskowej. W niektórych aparatach soczewki obiektywów pokryte są warstwą antyrefleksyjną, która ma eliminować odbicia światła widzialnego od powierzchni szkła soczewki. Rozwiązania takie, korzystne w obszarze widzialnym, w obszarze podczerwieni dają efekt odwrotny.

13 Czarno-biała podczerwień Do rejestracji czarno-białych obrazów w podczerwieni używa się błon fotograficznych KODAK High Sped Infrared Film Type 4143, których maksimum czułości przypada na 820 nm i sięga do obszaru 920 nm. Nieco gorsze są błony firmy KONIKA (Infrared 750 Black and White Film), które są czułe do 750 nm.

14 Czarno-biała podczerwień Fotografie w podczerwieni można wykonywać przy użyciu zwykłych aparatów fotograficznych. Istotne jest odpowiednie oświetlenie obiektu za pomocą lamp halogenowych. W technice tej można wykonywać fotografie w świetle przechodzącym. Ma to zastosowanie do papieru, pergaminu, drewna (do 5 mm), malarstwa sztalugowego. Obiekty te są częściowo przeźroczyste w podczerwieni.

15 Elektroniczne urządzenia rejestrujące Obszar maksymalnej transmitancji podczerwieni dla warstw malarskich przypada na ok. 2 µm (poza obszarem czułości błon fotograficznych). W obszarze tym pracują kamery wideo wyposażone w systemy widikonowe bądź matryce CCD. Systemy widikonowe są czułe w obszarze do 2,4 mm z maksimum przy 1,9 mm. Ich wadą jest niska zdolność rozdzielcza. Hamamatsu, C

16 Elektroniczne urządzenia rejestrujące Lepszą zdolność rozdzielczą osiągają systemy wyposażone w matryce CCD, jednakże ich czułość sięga do obszaru 1,3 1,4 µm.

17 Zastosowania -malarstwo Określanie zakresu ingerencji konserwatorskich i zmian w oryginalnej warstwie malarskiej. Ponieważ podczerwień penetruje warstwy werniksu, mogą się na obrazach IR uwidocznić stare retusze. Kolejnym zastosowaniem jest uwidocznienie rysunku w celu określenia formy i kompozycji działa. Na podstawie oceny rysunku pod warstwą malarską można często dokonywać atrybucji dzieła.

18 Przykłady Bliska podczerwień: nm

19 Przykłady

20 Przykłady

21 Reflektografia w podczerwieni 2 2,5 µm

22 Reflektografia w podczerwieni

23 Reflektografia w podczerwieni

24 Reflektografia w podczerwieni

25 Reflektografia w podczerwieni

26 IR światło przechodzące

27 Plaża w Nicei J. K. Ajwazowskiego (?) Obraz reflektografii w bliskiej podczerwieni wskazuje na brak rysunku przygotowawczego.

28 Ewangelistarz Gnieźnieński Codex Aureus Gnesnensis Św. Mateusz Ewangelista, karta 1v. W refrektografii w podczerwieni uwidoczniły się linie rysunku wykonanego czernią węglową (1). Silną absorpcję wykazuje farba zawierająca zieleń miedziową (2).

29 IR światło przechodzące Światło widzialne Rentgenografia jest nieskuteczna, zbyt duża zawartość bieli ołowiowej w zaprawie IR światło przechodzące

30 A B C D Atramenty anilinowe E F A - czerń anilinowa B czerwień anilinowa C zieleń anilinowa D błękit indygowy E błękit anilinowy F fiolet anilinowy A. Kłos, Non-invasive methods in the identification of selected writing fluids from late 19th and early 20th century,

31 Atramenty na naturalnych składnikach VIS A B C D IR-refl. A -alizarynowy z indygokarminem, B atrament Leonardiego C kampeszowo-galusowy D kampeszowo-chromowy. A. Kłos, Non-invasive methods in the identification of selected writing fluids from late 19th and early 20th century,

32 Reflektografia w podczerwieni

33 Kolorowa podczerwień Żółcień Błękit Zieleń Czerwień Promieniowanie świetlne postrzegane przez oko ludzkie (promieniowanie widzialne) nm (nanometry) Żółty filtr Zieleń Czerwień Podczerwień Promieniowanie świetlne rejestrowane przez film kolorowy czuły na IR

34 Kolorowa podczerwień Dołożenie składowej podczerwonej powoduje, że pigmenty o zbliżonej chromatyce w świetle widzialnym są rozróżniane jako inne barwy, o ile wykazują one inne widmo absorpcji lub odbicia w obszarze bliskiej podczerwieni. Obrazy w technice fałszywych kolorów rejestrowane są na błonach KODAK Ektachrome Infrared Type Technika ta początkowo była wykorzystywana w celach militarnych do wykrywania z powietrza zamaskowanych obiektów wojskowych.

35 Zieleń miedziowa Błękit Błękit Zieleń kobaltowa Zieleń Zieleń Czerwień Czerwień Podczerwień Podczerwień Filtr żółty Podczerwień Zieleń Czerwień Cyjan Żółcień Magenta Cyjan Żółcień Magenta Obraz utajony zarejestrowany w warstwach filmu czułych na poszczególne zakresy promieniowania. Pierwszy etap wywołania w procesie diapozytywowym E-6 Drugi etap - wywoływanie barwne Podczerwień Zieleń Czerwień Cyjan Żółcien Magenta Cyjan Żółcien Magenta Cyjan Magenta Barwniki powstałe po procesie wybielania w warstwach wywołanego filmu Magenta Błękit Kolory uzyskane na odbitce barwnej Magenta

36 Tablica fałszywych kolorów Kolor obiektu Fałszywy kolor (bez odbicia składowej IR) czerwony zielony żółty zielony niebieski magenta żółty cyjan biały niebieski czarny czerwony Fałszywy kolor (z odbiciem składowej IR) podczerwony czerwony

37 Tablica prawdziwych kolorów biel madżenta żółcień cyjan

38 Tablica fałszywych kolorów

39 Tablica fałszywych kolorów -zielenie

40 Tablica fałszywych kolorów -zielenie

41 Tablica fałszywych kolorów -czerwienie

42 Tablica fałszywych kolorów -czerwienie

43 Tablica fałszywych kolorów -błękity

44 Tablica fałszywych kolorów -błękity

45 Tablica fałszywych kolorów -żółcienie

46 Tablica fałszywych kolorów -żółcienie

47 Tablica fałszywych kolorów -purpury

48 Tablica fałszywych kolorów -czernie

49 Fałszywe kolory czarnych pigmentów

50 Fałszywe kolory pigmentów Pigment Fałszywy kolor Błękit kobaltowy jasnoczerwony Błękit lawendowy Ultramaryna ciemnopurpurowy Zieleń chromowa purpurowy Zieleń ziemna jasnoniebieski Zieleń szmaragdowa jasnopurpurowy Madera żółty Grynszpan ciemnoniebieski

51 Przykłady

52 Plaża w Nicei J. K. Ajwazowskiego (?) VIS NIR fałszywe kolory Badanie obrazu w kolorowej podczerwieni wykazało obecność w warstwach malarskich dużej ilości bieli ołowiowej. Kolor oranżowy wody (przy horyzoncie) wskazuje na zawartość ultramaryny, kolor fioletowy indygo.

53 Apoteoza księcia Filipa II, Pancratius Reinike, 1608, Muzeum Narodowe w Szczecinie VIS W kolorowej podczerwieni żółty kolor rejestrowany jest w obrębie laserunków wykonanych czerwienią organiczną (1). Barwa błękitna świadczy o występowaniu azurytu lokalnie rozjaśnianego bielą ołowiową (2). Różne odcienie koloru brunatnozielonego wskazują na obecność laserunków wykonanych farbą zawierającą umbrę naturalną (3). Obszary o bardziej zółtym zabarwieniu zawierają dodatek czerwieni organicznej (4).

54 Przykłady Fragment XIX wiecznego malowidła ze sklepienia kopuły Kaplicy Królewskiej w Gdańsku. Uwidoczniono retusze wykonane farbami na bazie błękitu kobaltowego (kolor czerwony) oraz błękitu pruskiego (kolor ciemnoniebieski), które odbiegają chromatyką od warstwy pierwotnej, zawierającej ultramarynę sztuczną

55 CODEX AUREUS GNESNENSIS Barwa zielonkawa odzwierciedla zakresy występowania proszku mosiężnego (1). Kolor błękitny z podtonami fioletu identyfikuje zieleń miedziową (2). Odcienie barwy różowej świadczą o występowaniu ultramaryny naturalnej (3). Kolor brunatnozielony wskazuje na obecność czerwieni żelazowej (4). Barwa żółtozielona jest charakterystyczna dla farby uzyskanej z minii z niewielkim dodatkiem czerwieni żelazowej (5)

56 Ikona Matka Boska z Dzieciątkim VIS NIR false color Obszary jasnożółtozielonej w obrębie ubytków warstwy malarskiej wskazują ochrę i żółcień organiczną (1). Szarozielone zabarwienie z podtonami fioletu -bieli ołowiowa z dodatkiem umbry naturalnej, czerni węglowej i miedzianki (2). Widoczny kolor szarobłękitnofioletowy -farbę o podobnym składzie, która jednak zawiera większy dodatek miedzianki (3). Różne odcienie barwy żółtej określają miejsca występowania farby na bazie czerwieni organicznej zawierającej niewielki dodatek czerni węglowej (4). Barwa brunatnozielona wskazuje na dość duŝą zawartość w czerwieni organicznej umbry i czerni węglowej, możliwy dodatek miedzianki (5, 6).

57 Retabulum Ołtarza Czterech Dziewic, kościół w Parsku Awers lewego skrzydła nastawy. W kolorowej podczerwieni obszary o zabarwieniu żółtozielonym odzwierciedlają zakres występowania minii (1). Kolor błękitny z podtonami fioletu wskazuje na obecność zieleni malachitowej (2). Zabarwienie fioletowe tła z podtonami purpury opracowano farbą zawierającą mieszaninę pigmentów z domieszką smalty (3). Fragmenty kompozycji namalowane błękitną farbą uzyskaną zesmalty mają barwę purpurową (4).

58 A B C D Atramenty anilinowe E F A - czerń anilinowa B czerwień anilinowa C zieleń anilinowa D błękit indygowy E błękit anilinowy F fiolet anilinowy A. Kłos, Non-invasive methods in the identification of selected writing fluids from late 19th and early 20th century,

59 Atramenty na naturalnych składnikach VIS IRC A B C D A -alizarynowy z indygokarminem, B atrament Leonardiego C kampeszowo-galusowy D kampeszowo-chromowy. A. Kłos, Non-invasive methods in the identification of selected writing fluids from late 19th and early 20th century,

60 VIS IR reflect. Dokument z końca XIX w. w różnych pasmach promieniowania. Biblioteka Cypriana K. Norwida w Elblągu UV fluores. IRC A B C A. Kłos, Non-invasive methods in the identification of selected writing fluids from late 19th and early 20th century,

61 Badania w różnych pasmach, Ostropa Fragment sceny Sądu Ostatecznego. (a) Obraz w świetle widzialnym. (b) Obraz reflektografii w podczerwieni. (c) Obraz w kolorowej podczerwieni. (d) Obraz reflektografii w ultrafiolecie. Obszary występowania czerwieni żelazowej oznaczono przez FeR, smalty przez Sm, malachitu przez Mal

62 Badania w różnych pasmach Fragment sceny Sądu Ostatecznego przedstawiający potępionych. (a) Obraz w świetle widzialnym. (b) Obraz reflektografii w podczerwieni. (c) Obraz w kolorowej podczerwieni. (d) Obraz fluorescencji wzbudzanej UV. Obszary występowania czerwieni żelazowej oznaczono przez FeR, czerni węglowej przez CB, minii przez RL, bieli ołowiowej przez LW

63 Badania w różnych pasmach Fragment sceny Sądu Ostatecznego przedstawiający zbawionych. (a) Obraz w świetle widzialnym. (b) Obraz reflektografii w podczerwieni. (c) Obraz w kolorowej podczerwieni. (d) Obraz fluorescencji wzbudzanej UV. Obszary występowania czerwieni żelazowej oznaczono przez FeR, czerni węglowej przez CB, ultramaryny sztucznej przez Ults, ochry zółtej przez Och, bieli ołowiowej przez LW, bieli cynkowej przez ZnW, gipsu przez Gy

64 Badania w różnych pasmach Fragment pierwszy sceny z Chrystusem Zmartwychwstałym w wieczerniku. (a) Obraz w świetle widzialnym. (b) Obraz reflektografii w podczerwieni. (c) Obraz w kolorowej podczerwieni. (d) Obraz fluorescencji wzbudzanej UV. Obszary występowania czerwieni żelazowej oznaczono przez FeR, czerni węglowej przez CB, bieli ołowiowej przez LW, ochry żółtej przez Och, ugru przez Ugr, smalty przez Sm, ultramaryny sztucznej przez Ults, ultramaryny zielonej przez UltG, bieli cynkowej przez ZnW, gipsu przez Gy

65 Badania w różnych pasmach Fragment pierwszy sceny z Chrystusem Zmartwychwstałym w wieczerniku. (a) Obraz w świetle widzialnym. (b) Obraz reflektografii w podczerwieni. (c) Obraz w kolorowej podczerwieni. (d) Obraz fluorescencji wzbudzanej UV. Obszary występowania czerwieni żelazowej oznaczono przez FeR, czerni węglowej przez CB, bieli ołowiowej przez LW, ochry przez Och, ugru przez Ugr, ultramaryny sztucznej przez Ults, ultramaryny zielonej przez UltG, bieli cynkowej przez ZnW, gipsu przez Gy

66 Badania w różnych pasmach Postać kardynała. (a) Obraz w świetle widzialnym. (b) Obraz reflektografii w podczerwieni. (c) Obraz w kolorowej podczerwieni. (d) Obraz fluorescencji wzbudzanej UV. Obszary występowania czerwieni żelazowej oznaczono przez FeR, czerni węglowej przez CB, ochry przez Och, ultramaryny sztucznej przez Ults, bieli cynkowej przez ZnW, pobiały wapiennej przez Lim

67 Badania w różnych pasmach Postać muzykanta. (a) Obraz w świetle widzialnym. (b) Obraz reflektografii w podczerwieni. (c) Obraz w kolorowej podczerwieni. (d) Obraz fluorescencji wzbudzanej UV. Obszary występowania czerwieni żelazowej oznaczono przez FeR, czerni węglowej przez CB, minii przez LR, ultramaryny sztucznej przez Ults, ultramaryny zielonej przez UltG, bieli cynkowej przez ZnW, pobiały wapiennej przez Lim

Współczesne metody badań instrumentalnych

Współczesne metody badań instrumentalnych Współczesne metody badań instrumentalnych Wykład IV Promieniowanie UV Reflektografia UV, fluorescencja wzbudzana UV Promieniowanie UV X UV próżniowy daleki UV bliski UV VIS 4 nm 200 nm 300 nm 400 nm Bliski

Bardziej szczegółowo

Współczesne metody badań instrumentalnych

Współczesne metody badań instrumentalnych Współczesne metody badań instrumentalnych Wykład III Techniki fotograficzne Fotografia w świetle widzialnym Techniki fotograficzne Techniki fotograficzne techniki rejestracji obrazów powstałych wskutek

Bardziej szczegółowo

MODELE KOLORÓW. Przygotował: Robert Bednarz

MODELE KOLORÓW. Przygotował: Robert Bednarz MODELE KOLORÓW O czym mowa? Modele kolorów,, zwane inaczej systemami zapisu kolorów,, są różnorodnymi sposobami definiowania kolorów oglądanych na ekranie, na monitorze lub na wydruku. Model RGB nazwa

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie barwą w fotografii

Zarządzanie barwą w fotografii 1 z 6 2010-10-12 19:45 14 czerwca 2010, 07:00 Autor: Szymon Aksienionek czytano: 2689 razy Zarządzanie barwą w fotografii Mamy możliwość używania cyfrowych aparatów fotograficznych, skanerów, monitorów,

Bardziej szczegółowo

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią?

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Własności optyczne materii Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Właściwości optyczne materiału wynikają ze zjawisk: Absorpcji Załamania Odbicia Rozpraszania Własności elektrycznych Refrakcja

Bardziej szczegółowo

Termowizja. Termografia. Termografia

Termowizja. Termografia. Termografia Termowizja Energia w budynku Z czego wynika rozpraszanie energii z budynku? oziębianie elementów konstrukcji budynku (opór na przenikanie ciepła) bezpośrednia wymiana powietrza (szczelność) http://www.termowizja.eu/

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7 Dzień dobry BARWA ŚWIATŁA Przemysław Tabaka e-mail: przemyslaw.tabaka@.tabaka@wp.plpl POLITECHNIKA ŁÓDZKA Instytut Elektroenergetyki Co to jest światło? Światło to promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie

Bardziej szczegółowo

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Światło słoneczne jest mieszaniną fal o różnej długości i różnego natężenia. Tylko część promieniowania elektromagnetycznego

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

Współczesne metody badań instrumentalnych

Współczesne metody badań instrumentalnych Współczesne metody badań instrumentalnych Wykład II Promieniowanie elektromagnetyczne Widmo promieniowania EM Oddziaływanie światła z materią, reflektancja, transmitancja, absorpcja Widzenie barwne, diagram

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie cieplne ciał.

Promieniowanie cieplne ciał. Wypromieniowanie fal elektromagnetycznych przez ciała Promieniowanie cieplne (termiczne) Luminescencja Chemiluminescencja Elektroluminescencja Katodoluminescencja Fotoluminescencja Emitowanie fal elektromagnetycznych

Bardziej szczegółowo

Spektrometria w bliskiej podczerwieni - zastosowanie w cukrownictwie. Radosław Gruska Politechnika Łódzka Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności

Spektrometria w bliskiej podczerwieni - zastosowanie w cukrownictwie. Radosław Gruska Politechnika Łódzka Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności Spektrometria w bliskiej podczerwieni - zastosowanie w cukrownictwie Radosław Gruska Politechnika Łódzka Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności Spektroskopia, a spektrometria Spektroskopia nauka o powstawaniu

Bardziej szczegółowo

Pod wpływem enzymów forma trans- retinalu powraca do formy cis- i powoli, w ciemności, przez łączenie się z opsyną, następuje resynteza rodopsyny.

Pod wpływem enzymów forma trans- retinalu powraca do formy cis- i powoli, w ciemności, przez łączenie się z opsyną, następuje resynteza rodopsyny. Barwa, kolor, choć z pozoru cecha rzeczywista materii (przyzwyczailiśmy się, że wszystko ma swój kolor) w rzeczywistości jest cechą subiektywną. Barwa nie istnieje w rzeczywistości a jedynie powstaje wrażenie

Bardziej szczegółowo

Dlaczego niebo jest niebieskie?

Dlaczego niebo jest niebieskie? Dlaczego niebo jest niebieskie? Obserwując niebo, na pewno zastanawiacie się, jakie przyczyny powstawania różnych kolorów nieba, a zwłaszcza kolor błękitny. Odpowiedź na to pytanie brzmi: przyczyną błękitnego

Bardziej szczegółowo

Podręcznik produktowy CBL Lens

Podręcznik produktowy CBL Lens Pierwszy na świecie opatentowany system Full Color Balance (Równoważenia Wszystkich Kolorów) Podręcznik produktowy CBL Lens CBL Lens powstał w celu zapewnienia oddania kolorów odpowiadających oryginałowi,

Bardziej szczegółowo

Jaki kolor widzisz? Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw dopełniających. Zastosowanie/Słowa kluczowe

Jaki kolor widzisz? Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw dopełniających. Zastosowanie/Słowa kluczowe 1 Jaki kolor widzisz? Abstrakt Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw Zastosowanie/Słowa kluczowe wzrok, zmysły, barwy, czopki, pręciki, barwy dopełniające, światło

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Promieniowanie elektromagnetyczne (fala elektromagnetyczna) rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie pola elektromagnetycznego. Zaburzenie to ma charakter fali poprzecznej, w której składowa elektryczna

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA RASTROWA

GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA KOMPUTEROWA GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA RASTROWA (raster graphic) grafika bitmapowa: prezentacja obrazu za pomocą pionowo-poziomej siatki odpowiednio kolorowanych pikseli na monitorze komputera, drukarce

Bardziej szczegółowo

Jak lepiej fotografowa - dlaczego fotografia kolorowa, a nie czarno-biała? Rozpoczynamy nowy cykl poradnikowy zatytułowany "Jak lepiej fotografowa

Jak lepiej fotografowa - dlaczego fotografia kolorowa, a nie czarno-biała? Rozpoczynamy nowy cykl poradnikowy zatytułowany Jak lepiej fotografowa Jak lepiej fotografować - dlaczego fotografia kolorowa, a nie czarno-biała? Rozpoczynamy nowy cykl poradnikowy zatytułowany "Jak lepiej fotografować". W pierwszej części Izabela Jaroszewska pisze, czemu

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów z wykorzystaniem zapisu liczb o dowolnej precyzji

Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów z wykorzystaniem zapisu liczb o dowolnej precyzji AUTOMATYKA 2011 Tom 15 Zeszyt 3 Maciej Nowak*, Grzegorz Nowak* Wyznaczanie charakterystyki widmowej kolorów z wykorzystaniem zapisu liczb o dowolnej precyzji 1. Wprowadzenie 1.1. Kolory Zmys³ wzroku stanowi

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni

Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni Spektroskopia ramanowska w badaniach powierzchni z Efekt Ramana (1922, CV Raman) I, ν próbka y Chandra Shekhara Venketa Raman x I 0, ν 0 Monochromatyczne promieniowanie o częstości ν 0 ulega rozproszeniu

Bardziej szczegółowo

BARWY W CHEMII Dr Emilia Obijalska Katedra Chemii Organicznej i Stosowanej UŁ

BARWY W CHEMII Dr Emilia Obijalska Katedra Chemii Organicznej i Stosowanej UŁ BARWY W CHEMII Dr Emilia bijalska Katedra Chemii rganicznej i Stosowanej UŁ Akademia Ciekawej Chemii Czym jest światło? Wzrok człowieka reaguje na fale elektromagnetyczne w zakresie 380-760nm. Potocznie

Bardziej szczegółowo

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Fotogrametria ćwiczenia Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Dane kontaktowe : mgr inż. Magda Pluta Email: kontakt@magdapluta.pl Strona internetowa: www.magdapluta.pl

Bardziej szczegółowo

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski

Efekt Dopplera. dr inż. Romuald Kędzierski Efekt Dopplera dr inż. Romuald Kędzierski Christian Andreas Doppler W 1843 roku opublikował swoją najważniejszą pracę O kolorowym świetle gwiazd podwójnych i niektórych innych ciałach niebieskich. Opisał

Bardziej szczegółowo

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa

Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Efekt cieplarniany i warstwa ozonowa Promieniowanie ciała doskonale czarnego Ciało doskonale czarne ciało pochłaniające całkowicie każde promieniowanie, które padnie na jego powierzchnię, niezależnie od

Bardziej szczegółowo

Mikroskopia fluorescencyjna

Mikroskopia fluorescencyjna Mikroskopia fluorescencyjna Mikroskop fluorescencyjny to mikroskop świetlny, wykorzystujący zjawisko fluorescencji większość z nich to mikroskopy tzw. epi-fluorescencyjne zjawisko fotoluminescencji: fluorescencja

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 11. Kolor. fiolet, indygo, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony

WYKŁAD 11. Kolor. fiolet, indygo, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony WYKŁAD 11 Modelowanie koloru Kolor Światło widzialne fiolet, indygo, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony ~400nm ~700nm Rozróżnialność barw (przeciętna): 150 czystych barw Wrażenie koloru-trzy

Bardziej szczegółowo

hurtowniakamer.com.pl

hurtowniakamer.com.pl Kamera Sunell SN-FXP59/21UIR Cena : 382,00 zł (netto) 469,86 zł (brutto) Producent : Sunell Dostępność : Dostępny Stan magazynowy : brak w magazynie Średnia ocena : brak recenzji Utworzono 27-09-2016 Kamera

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM METROLOGII

LABORATORIUM METROLOGII LABORATORIUM METROLOGII POMIARY TEMPERATURY NAGRZEWANEGO WSADU Cel ćwiczenia: zapoznanie z metodyką pomiarów temperatury nagrzewanego wsadu stalowego 1 POJĘCIE TEMPERATURY Z definicji, która jest oparta

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Załącznik nr 8 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Ultra COOL Pigment. Trwałość, ochrona, komfort.

Ultra COOL Pigment. Trwałość, ochrona, komfort. Ultra COOL Pigment Trwałość, ochrona, komfort. System Ultra Cool Pigment Nowatorski System Ultra Cool Pigment zapewnia trwałość koloru, ochronę fasad przed wpływem i następstwami wysokich temperatur (jak

Bardziej szczegółowo

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii

Fotogrametria. ćwiczenia. Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Fotogrametria ćwiczenia Uniwersytet Rolniczy Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Dane kontaktowe : mgr inż. Magda Pluta Email: kontakt@magdapluta.pl Strona internetowa: www.magdapluta.pl

Bardziej szczegółowo

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego.

Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Fale elektromagnetyczne to zaburzenia pola elektrycznego i magnetycznego. Zmienne pole magnetyczne wytwarza zmienne pole elektryczne i odwrotnie zmienne pole elektryczne jest źródłem zmiennego pola magnetycznego

Bardziej szczegółowo

Wstęp do fotografii. piątek, 15 października 2010. ggoralski.com

Wstęp do fotografii. piątek, 15 października 2010. ggoralski.com Wstęp do fotografii ggoralski.com element światłoczuły soczewki migawka przesłona oś optyczna f (ogniskowa) oś optyczna 1/2 f Ogniskowa - odległość od środka układu optycznego do ogniska (miejsca w którym

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste:

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste: Fale świetlne Światło jest falą elektromagnetyczną, czyli rozchodzącymi się w przestrzeni zmiennymi i wzajemnie przenikającymi się polami: elektrycznym i magnetycznym. Szybkość światła w próżni jest największa

Bardziej szczegółowo

Rys. 2. Porównanie charakterystyk widmowych czułości względnej przetwornika EXview HAD CCD oraz konwencjonalnego przetwornika CCD.

Rys. 2. Porównanie charakterystyk widmowych czułości względnej przetwornika EXview HAD CCD oraz konwencjonalnego przetwornika CCD. Obiektywy day-night W projektowaniu systemów telewizji dozorowej, gdy rozważamy punkt kamerowy, jako jego podstawowy element traktuje się kamerę. I większość definiowanych przez projektanta, użytkownika

Bardziej szczegółowo

PIGMENTY I ŚWIATŁOTRWAŁOŚĆ

PIGMENTY I ŚWIATŁOTRWAŁOŚĆ ZASTOSOWANIE Dwuskładnikowe farby sitodrukowe ZM nadają się do druku na podłożach metalowych (aluminium, stal, miedź), powierzchniach powlekanych, różnych materiałach termoplastycznych (ABS, akryle, poliolefiny

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa Wykład 11 Barwa czy kolor?

Grafika komputerowa Wykład 11 Barwa czy kolor? Grafika komputerowa Wykład 11 czy kolor? Instytut Informatyki i Automatyki Państwowa Wyższa Szkoła Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży 2 0 0 9 Spis treści Spis treści 1 2 3 Mieszanie addytywne barw

Bardziej szczegółowo

KATALOG OSTATNICH BADAŃ

KATALOG OSTATNICH BADAŃ KATALOG OSTATNICH BADAŃ Tytuł badań: Badania nieinwazyjne obrazu olejnego na blasze miedzianej z XVI/XVII w. Data wykonania: wrzesień 2009 Opis: Przy pomocy podczerwonej kamery Hammamatsu wykonano 24 zdjęcia

Bardziej szczegółowo

Zmysły. Wzrok 250 000 000. Węch 40 000 000. Dotyk 2 500 000. Smak 1 000 000. Słuch 25 000. Równowaga?

Zmysły. Wzrok 250 000 000. Węch 40 000 000. Dotyk 2 500 000. Smak 1 000 000. Słuch 25 000. Równowaga? Zmysły Rodzaj zmysłu Liczba receptorów Wzrok 250 000 000 Węch 40 000 000 Dotyk 2 500 000 Smak 1 000 000 Słuch 25 000 Równowaga? Fale elektromagnetyczne Wzrok Informacje kształt zbliżony do podstawowych

Bardziej szczegółowo

Ocena trwałości powłok malarskich i wypraw tynkarskich elewacyjnych, czyli o prowadzeniu badań starzeniowych w Spektrochemie

Ocena trwałości powłok malarskich i wypraw tynkarskich elewacyjnych, czyli o prowadzeniu badań starzeniowych w Spektrochemie Ocena trwałości powłok malarskich i wypraw tynkarskich elewacyjnych, czyli o prowadzeniu badań starzeniowych w Spektrochemie Konferencja Nowe wyzwania dla chemii budowlanej Warszawa, 11.06.2015 Promieniowanie

Bardziej szczegółowo

7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji

7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji 7. Wyznaczanie poziomu ekspozycji Wyznaczanie poziomu ekspozycji w przypadku promieniowania nielaserowego jest bardziej złożone niż w przypadku promieniowania laserowego. Wynika to z faktu, że pracownik

Bardziej szczegółowo

Chemia Procesu Widzenia

Chemia Procesu Widzenia Chemia Procesu Widzenia barwy H.P. Janecki Miłe spotkanie...wykład 11 Spis treści Światło Powstawanie wrażenia barwy Barwa Modele barw 1. Model barw HSV 2. Model barw RGB 3. Sprzętowa reprezentacja barwy

Bardziej szczegółowo

Rozmycie pasma spektralnego

Rozmycie pasma spektralnego Rozmycie pasma spektralnego Rozmycie pasma spektralnego Z doświadczenia wiemy, że absorpcja lub emisja promieniowania przez badaną substancję występuje nie tylko przy częstości rezonansowej, tj. częstości

Bardziej szczegółowo

TESTER DO BANKNOTÓW. Glover IRD-2500 INSTRUKCJA OBSŁUGI

TESTER DO BANKNOTÓW. Glover IRD-2500 INSTRUKCJA OBSŁUGI TESTER DO BANKNOTÓW INSTRUKCJA OBSŁUGI I. Wprowadzenie jest profesjonalnym urządzeniem, zapewniającym bezbłędne wykrywanie fałszywych banknotów. Urządzenie umożliwia sprawdzanie banknotów pod kątem całej

Bardziej szczegółowo

TEORIA BARW (elementy) 1. Podstawowe wiadomości o barwach

TEORIA BARW (elementy) 1. Podstawowe wiadomości o barwach TEORIA BARW (elementy) 1. Podstawowe wiadomości o barwach definicja barwy (fizjologiczna) wrażenie wzrokowe powstałe w mózgu na skutek działającego na oko promieniowania 1 maszyny nie posiadają tak doskonałego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego

Załącznik nr 1. Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego Załącznik nr 1 Wytyczne do konstrukcji fotochromowych dozymetrów promieniowania nadfioletowego 1. Zasada działania dozymetrów fotochromowych Opracowana koncepcja wytwarzania dozymetrów promieniowania UV,

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po soczewkach

Przewodnik po soczewkach Przewodnik po soczewkach 1. Wchodzimy w program Corel Draw 11 następnie klikamy Plik /Nowy => Nowy Rysunek. Następnie wchodzi w Okno/Okno dokowane /Teczka podręczna/ Przeglądaj/i wybieramy plik w którym

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 12. Fale elektromagnetyczne zadania z arkusza I 12.5 12.1 12.6 12.2 12.7 12.8 12.9 12.3 12.10 12.4 12.11 12. Fale elektromagnetyczne - 1 - 12.12 12.20 12.13 12.14 12.21 12.22 12.15 12.23 12.16 12.24 12.17

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Fotometria i kolorymetria

Wykład 2. Fotometria i kolorymetria Wykład 2 Fotometria i kolorymetria Fala elektromagnetyczna Fala elektromagnetyczna Światło widzialne Gwiazdy Temperatura barwowa Światło widzialne Pomiar światła - fotometria 1729 Pierre Bouger Essai

Bardziej szczegółowo

Energia Słońca. Andrzej Jurkiewicz. Energia za darmo

Energia Słońca. Andrzej Jurkiewicz. Energia za darmo Energia Słońca Andrzej Jurkiewicz Czy wiecie, Ŝe: Energia za darmo 46% energii słońca to fale o długości 0,35-0,75 ηm a więc światła widzialnego 47% energii to emisja w zakresie światła ciepłego czyli

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA RASTROWA. WYKŁAD 3 Podstawy optyki i barwy. Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej

GRAFIKA RASTROWA. WYKŁAD 3 Podstawy optyki i barwy. Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej GRAFIKA RASTROWA WYKŁAD 3 Podstawy optyki i barwy Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej Światło widzialne Przez światło widzialne rozumie się zakres falelektromagnetycnych od długościach od ok.

Bardziej szczegółowo

BEZPOŚREDNI IMPORTER I DYSTRYBUTOR TRIM-POT, 32-010 KOCMYRZÓW 45A

BEZPOŚREDNI IMPORTER I DYSTRYBUTOR TRIM-POT, 32-010 KOCMYRZÓW 45A Seria BriLux TM M jest rodziną udanych lamp LED wysokiej mocy z podstawą MR16. Lampy wyglądają dobrze, są dobrze zaprojektowane, wydajne i w dobrej cenie. Seria BriLux TM M lamp kompaktowych jest zaprojektowana

Bardziej szczegółowo

L E D light emitting diode

L E D light emitting diode Elektrotechnika Studia niestacjonarne L E D light emitting diode Wg PN-90/E-01005. Technika świetlna. Terminologia. (845-04-40) Dioda elektroluminescencyjna; dioda świecąca; LED element półprzewodnikowy

Bardziej szczegółowo

Fizyka w doświadczeniach

Fizyka w doświadczeniach Materiały do wykładu 14. Emisja i widzenie światła Fizyka w doświadczeniach Krzysztof Korona Fig. 14.1 Wymuszona emisja fotonów (czerwonych) 14.1 Wstęp VU N I VE RS ITATI S VA R SO I E NS IS Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych

Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w pojazdach samochodowych Przygotował: Jakub Kosiński DIODA ELEKTROLUMINESCENCYJNA (LED - light-emitting diode) Dioda zaliczana do półprzewodnikowych przyrządów

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska, Zakład Techniki Świetlnej i Elektrotermii

Politechnika Poznańska, Zakład Techniki Świetlnej i Elektrotermii Małgorzata Górczewska Politechnika Poznańska, Zakład Techniki Świetlnej i Elektrotermii LED PODSTAWOWE PARAMETRY, KIERUNKI ROZWOJU Streszczenie: Lampy LED od wielu lat są jednym z podstawowych źródeł światła

Bardziej szczegółowo

Lampa błyskowa i oświetlenie w fotografii

Lampa błyskowa i oświetlenie w fotografii Lampa błyskowa i oświetlenie w fotografii Lampa błyskowa w fotografii Elektroniczne lampy błyskowe, z angielskiego zwane fleszami, pojawiły się początkowo w USA podczas drugiej wojny światowej. Mniej więcej

Bardziej szczegółowo

Farby i lakiery. www.tools-shop.pl. Powłoka chromowo-niklowa NOW. Powłoka miedziowa w spray u NOW. Mosiądz spra y NOW

Farby i lakiery. www.tools-shop.pl. Powłoka chromowo-niklowa NOW. Powłoka miedziowa w spray u NOW. Mosiądz spra y NOW Powłoka chromowo-niklowa NOW doskonale zabezpiecza antykorozyjnie stale szlachetne A2/A4 doskonałe zabezpieczenie szwów spawalniczych wysoka odporność na agresywne środowisko nadaje powierzchni metaliczny

Bardziej szczegółowo

Termowizyjne systemy obserwacyjne wyniki prac badawczych i rozwojowych w latach 2007-2013

Termowizyjne systemy obserwacyjne wyniki prac badawczych i rozwojowych w latach 2007-2013 Seminarium Termowizja - projekty badawcze i wdroŝenia przemysłowe Termowizyjne systemy obserwacyjne wyniki prac badawczych i rozwojowych w latach 2007-2013 Henryk MADURA Tomasz SOSNOWSKI Grzegorz BIESZCZAD

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 14 PODSTAWY TEORII BARW. Plan wykładu: 1. Wrażenie widzenia barwy. Wrażenie widzenia barwy Modele liczbowe barw

WYKŁAD 14 PODSTAWY TEORII BARW. Plan wykładu: 1. Wrażenie widzenia barwy. Wrażenie widzenia barwy Modele liczbowe barw WYKŁAD 14 1. Wrażenie widzenia barwy Co jest potrzebne aby zobaczyć barwę? PODSTAWY TEOII AW Światło Przedmiot (materia) Organ wzrokowy człowieka Plan wykładu: Wrażenie widzenia barwy Modele liczbowe barw

Bardziej szczegółowo

Fotografia krajobrazowa w podczerwieni - Robert Urbański

Fotografia krajobrazowa w podczerwieni - Robert Urbański Fotografia krajobrazowa w podczerwieni - Robert Urbański Zapewne choć raz widziałeś zdjęcia wykonane przy uŝyciu błony uczulonej na podczerwień chociaŝby te, prezentowane w czasopismach fotograficznych.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Kolory nie istnieją. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji.

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Kolory nie istnieją. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Kolory nie istnieją SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Zasady BHP. IV.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

PIGMENTY FLUOROSCENCYJNE-FLUOROSCENT

PIGMENTY FLUOROSCENCYJNE-FLUOROSCENT PIGMENTY FLUOROSCENCYJNE-FLUOROSCENT Substancje te emitują widzialne lub niewidzialne światło jako rezultat działania promieni o małej długości fali (np. promienie X, ultrafiolet. itd). Światło emitowane

Bardziej szczegółowo

Lekcja 81. Temat: Widma fal.

Lekcja 81. Temat: Widma fal. Temat: Widma fal. Lekcja 81 WIDMO FAL ELEKTROMAGNETCZNYCH Fale elektromagnetyczne można podzielić ze względu na częstotliwość lub długość, taki podział nazywa się widmem fal elektromagnetycznych. Obejmuje

Bardziej szczegółowo

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita

Niezwykłe światło. ultrakrótkie impulsy laserowe. Piotr Fita Niezwykłe światło ultrakrótkie impulsy laserowe Laboratorium Procesów Ultraszybkich Zakład Optyki Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Światło Fala elektromagnetyczna Dla światła widzialnego długość

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła Ćwiczenie O3 Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła O3.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali

Bardziej szczegółowo

Metody badania kosmosu

Metody badania kosmosu Metody badania kosmosu Zakres widzialny Fale radiowe i mikrofale Promieniowanie wysokoenergetyczne Detektory cząstek Pomiar sił grawitacyjnych Obserwacje prehistoryczne Obserwatorium słoneczne w Goseck

Bardziej szczegółowo

Rozświetlone laboratorium. mgr inż. Aleksandra Korbut dr inż. Ewelina Ortyl dr inż. Sonia Zielińska Jerzy Dąbrowski

Rozświetlone laboratorium. mgr inż. Aleksandra Korbut dr inż. Ewelina Ortyl dr inż. Sonia Zielińska Jerzy Dąbrowski Rozświetlone laboratorium mgr inż. Aleksandra Korbut dr inż. Ewelina Ortyl dr inż. Sonia Zielińska Jerzy Dąbrowski Zasady BHP w laboratorium chemicznym Pracujemy w odzieży ochronnej Podczas wykonywania

Bardziej szczegółowo

OŚWIETLENIE LED DO OGRODNICTWA. www.growy.com.pl www.neonica.pl Neonica Growy LED www.growy.com.pl strona 1

OŚWIETLENIE LED DO OGRODNICTWA. www.growy.com.pl www.neonica.pl Neonica Growy LED www.growy.com.pl strona 1 OŚWIETLENIE LED DO OGRODNICTWA www.growy.com.pl www.neonica.pl Neonica Growy LED www.growy.com.pl strona 1 SPIS TREŚCI Jeśli nie lampa sodowa, to co? 4 W jaki sposób światło wpływa na wzrost roślin? 5

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI TABLICA DEMONSTRACYJNA DB-THERMO

INSTRUKCJA OBSŁUGI TABLICA DEMONSTRACYJNA DB-THERMO INSTRUKCJA OBSŁUGI TABLICA DEMONSTRACYJNA DB-THERMO SONEL S. A. ul. Wokulskiego 11 58-100 Świdnica Wersja 1.0 28.01.2013 2 SPIS TREŚCI 1 BEZPIECZEŃSTWO...5 2 ZASTOSOWANIE...6 3 PRZYGOTOWANIE TABLICY DEMONSTRACYJNEJ

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie BADANIE WIDM OPTYCZNYCH ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU O 9 O 12 Instrukcja dla studenta

Ćwiczenie BADANIE WIDM OPTYCZNYCH ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU O 9 O 12 Instrukcja dla studenta Ćwiczenie BADANIE WIDM OPTYCZNYCH ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU O 9 O 1 Instrukcja dla studenta I WSTĘP I1 Światło Z punktu widzenia fizyki światło widzialne jest falą elektromagnetyczną a jednocześnie zbiorem

Bardziej szczegółowo

5. ZJAWISKO BARWY PERCEPCJA (WRAŻENIE) BARWY

5. ZJAWISKO BARWY PERCEPCJA (WRAŻENIE) BARWY 5. ZJAWISKO BARWY Barwa pochodzi od światła. Światło jest przenoszone przez fale elektromagnetyczne o określonych długościach. Widzialne długości fal można zaobserwować pomiędzy 380 a 780 nm. (1 nanometr

Bardziej szczegółowo

POLICJA KUJAWSKO-POMORSKA WYBRANE ZJAWISKA OPTYKI W BADANIACH KRYMINALISTYCZNYCH

POLICJA KUJAWSKO-POMORSKA WYBRANE ZJAWISKA OPTYKI W BADANIACH KRYMINALISTYCZNYCH POLICJA KUJAWSKO-POMORSKA Źródło: http://www.kujawsko-pomorska.policja.gov.pl/kb/dzialania-policji/kryminalistyka/aktualnosci/arciwmlb/2545,wybrane-zjawi SKA-OPTYKI-W-BADANIACH-KRYMINALISTYCZNYCH.html

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia ucznia na ocenę dostateczną. Zna najważniejszych wynalazców z dziedziny fotografii.

Osiągnięcia ucznia na ocenę dostateczną. Zna najważniejszych wynalazców z dziedziny fotografii. L.p. Zadanie h Tematy zajęć ocenę dopuszczającą I Planowanie pracy II Wstęp do 1 Planowanie pracy na rok szkolny. 2 Krótka historia. Plan wynikowy z przedmiotu zajęcia artystyczne fotografia (klasy III).

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie podczerwone (ang. infrared IR) obejmuje zakres promieniowania elektromagnetycznego pomiędzy promieniowaniem widzialnym a mikrofalowym.

Promieniowanie podczerwone (ang. infrared IR) obejmuje zakres promieniowania elektromagnetycznego pomiędzy promieniowaniem widzialnym a mikrofalowym. Próby identyfikacji białego cukru buraczanego i trzcinowego dr inż. Maciej Wojtczak Promieniowanie podczerwone Promieniowanie podczerwone (ang. infrared IR) obejmuje zakres promieniowania elektromagnetycznego

Bardziej szczegółowo

1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia

1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia 1.2 Logo Sonel podstawowe załoŝenia Logo czyli graficzna forma przedstawienia symbolu i nazwy firmy. Terminu logo uŝywamy dla całego znaku, składającego się z sygnetu (symbolu graficznego) i logotypu (tekstowego

Bardziej szczegółowo

Jest to graficzna ilustracja tzw. prawa Plancka, które moŝna zapisać następującym równaniem:

Jest to graficzna ilustracja tzw. prawa Plancka, które moŝna zapisać następującym równaniem: WSTĘP KaŜde ciało o temperaturze powyŝej 0 0 K, tj. powyŝej temperatury zera bezwzględnego emituje promieniowanie cieplne, zwane teŝ temperaturowym, mające naturę fali elektromagnetycznej. Na rysunku poniŝej

Bardziej szczegółowo

Wszystkie zdjęcia użyte w niniejszym dokumencie służą wyłącznie do celów szkoleniowych.

Wszystkie zdjęcia użyte w niniejszym dokumencie służą wyłącznie do celów szkoleniowych. Nadruk CMYK na kubkach reklamowych to narzędzie o ogromnych możliwościach. Nie oznacza to jednak, że technologia ta może być wykorzystywana w każdym przypadku. Nadruki te posiadają bowiem szereg ograniczeń,

Bardziej szczegółowo

Fotoelementy. Symbole graficzne półprzewodnikowych elementów optoelektronicznych: a) fotoogniwo b) fotorezystor

Fotoelementy. Symbole graficzne półprzewodnikowych elementów optoelektronicznych: a) fotoogniwo b) fotorezystor Fotoelementy Wstęp W wielu dziedzinach techniki zachodzi potrzeba rejestracji, wykrywania i pomiaru natężenia promieniowania elektromagnetycznego o różnych długościach fal, w tym i promieniowania widzialnego,

Bardziej szczegółowo

Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5)

Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5) Wojciech Niwiński 30.03.2004 Bartosz Lassak Wojciech Zatorski gr.7lab Sprzęganie światłowodu z półprzewodnikowymi źródłami światła (stanowisko nr 5) Zadanie laboratoryjne miało na celu zaobserwowanie różnic

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie filtrów w astronomii amatorskiej

Zastosowanie filtrów w astronomii amatorskiej Zastosowanie filtrów w astronomii amatorskiej Wyrózniamy różne rodzaje filtrów Filtry szerokopasmowe i wąskopasmowe Filtry słoneczne, księżycowe, polaryzacyjne Filtry LP Filtry mgławicowe wizualne i astrofotograficzne

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. III Semestr I Drgania i fale Rozpoznaje ruch drgający Wie co to jest fala Wie, że w danym ośrodku fala porusza się ze stałą szybkością Zna pojęcia:

Bardziej szczegółowo

= e. m λ. Temat: BADANIE PROMIENNIKÓW PODCZERWIENI. 1.Wiadomości podstawowe

= e. m λ. Temat: BADANIE PROMIENNIKÓW PODCZERWIENI. 1.Wiadomości podstawowe Kierunek: Elektrotechnika, semestr 3 Zastosowanie promieniowania optycznego Laboratorium Ćwiczenie nr 4 Temat: BADANIE PROMIENNIKÓW PODCZERWIENI 1.Wiadomości podstawowe Promienniki podczerwieni to urządzenia

Bardziej szczegółowo

Co to jest współczynnik oddawania barw?

Co to jest współczynnik oddawania barw? Co to jest współczynnik oddawania barw? Światło i kolor Kolory są wynikiem oddziaływania oświetlenia z przedmiotami. Różne źródła światła mają różną zdolność do wiernego oddawania barw przedmiotów Oddawanie

Bardziej szczegółowo

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE I. Optyka geotermalna W tym rozdziale poznasz właściwości światła widzialnego, prawa rządzące jego rozchodzeniem się w przestrzeni oraz sposoby wykorzystania tych praw

Bardziej szczegółowo

Termografia. Podstawy fizyczne, zastosowanie i wykorzystanie w medycynie. Rafał Pompka Tomasz Rosmus

Termografia. Podstawy fizyczne, zastosowanie i wykorzystanie w medycynie. Rafał Pompka Tomasz Rosmus Termografia Podstawy fizyczne, zastosowanie i wykorzystanie w medycynie Rafał Pompka Tomasz Rosmus Termografia Termografia to proces obrazowania w paśmie średniej podczerwieni (długości fali od ok. 0,9

Bardziej szczegółowo

KODY SOCZEWEK I OZNACZENIA

KODY SOCZEWEK I OZNACZENIA KODY SOCZEWEK I OZNACZENIA PC = poliwęglan poliwęglanowe soczewki firmy Infeld wskazują na duŝą wytrzymałość mechaniczną i w związku z tym nadają się idealnie do okularów ochronnych. Soczewki PC są bardzo

Bardziej szczegółowo

Temat: Termotransfer i termosublimacja

Temat: Termotransfer i termosublimacja Temat: Termotransfer i termosublimacja 1. Termotransfer (termonadruk) - technika nadruku polegająca na termicznym wgrzaniu w materiał wcześniej przygotowanego rysunku, naniesionego na specjalny papier

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej

Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej Trudno jest w czasie wykonywania fotografii widzieć i myśleć o wszystkim! Zasady ogólne wykonywania zdjęć (od strony wygody ich późniejszej edycji): 1. maksymalna

Bardziej szczegółowo

Fotografia cyfrowa... 9

Fotografia cyfrowa... 9 Fotografia cyfrowa... 9 Zanim zaczniemy... 10 O czym nie wolno zapomnieć... 10 Kalibracja systemu... 10 Zapisywanie zdjęć, kopia zapasowa... 11 MoŜliwości i ograniczenia fotografii cyfrowej... 12 Zakres

Bardziej szczegółowo

STOŁOWE APARATY DO BADAŃ STARZENIOWYCH

STOŁOWE APARATY DO BADAŃ STARZENIOWYCH STOŁOWE APARATY DO BADAŃ STARZENIOWYCH SUNTEST XLS + SUNTEST CPS + 1 ATLAS MATERIAL TESTING TECHNOLOGY - Światowy lider w produkcji urządzeń do badań przyśpieszonego starzenia Firma ATLAS oferuje szeroką

Bardziej szczegółowo

Zestaw, który pragnę zaproponować do doświadczeń ze światlem podczerwonym. Zestaw składa. z następujących elementów: Rys.lb

Zestaw, który pragnę zaproponować do doświadczeń ze światlem podczerwonym. Zestaw składa. z następujących elementów: Rys.lb Velefrh napadu ulitelil fyziky Szkoła Podstawowa Krowiarki Zestaw, który pragnę zaproponować do doświadczeń ze światlem podczerwonym może być wykorzystany zaróvmo w szkole podstawowej jak i w średniej.

Bardziej szczegółowo