Podstawowe techniki stosowane do budowy serwisów www

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podstawowe techniki stosowane do budowy serwisów www"

Transkrypt

1 Podstawowe techniki stosowane do budowy serwisów www 1. Architektura www, HTTP, Cookies, HTML Historia rozwoju: Późne lata 60 projekt sieci ARPANet powstał jako inicjatywa Departamentu Obrony USA pierwsze komputery tworzą sieć ARPANet - Jej pewne elementy działają do dnia dzisiejszego. Lata 70-te opracowano pierwszy protokół sieciowy NCP (Network Control Protocol) 1 styczń 1983 wprowadzenie protokołu TCP/IP 1989 projekt Tima Bernersa Lee dla CERN powstała idea sieciowej implementacji HyperText-u Pierwsza przeglądarka WorldWideWeb (HyperCard, ViolaWWW) Pierwszy serwer www Żądanie HTTP Klient HTTP Odpowiedź HTTP Serwer www Podstawowe składniki architektury www: Klient HTTP (przeglądarka): Inicjuje połączenie http Pobiera interfejs użytkownika Prezentacja interfejsu użytkownika Interakcja z użytkownikiem Buforowanie odpowiedzi Szyfrowanie danych Serwer HTTP (serwer www): Obsługa żądań http Rejestracja żądań Uwierzytelnianie i kontrola dostępu Szyfrowanie danych Wybór wersji językowej wysyłanych plików Protokół HTTP (Hypertext Transfer Protocol) hipertekstowy protokół transferu język komunikacji przeglądarek i serwerów www. Oparty na TCP Komendy tekstowe Transmisja 8 bitowa Bezstanowy - Oznacza to, że każde żądanie jest traktowane zupełnie osobno, niezależnie od pozostałych. Bezstanowość HTTP da się obejść za pomocą cookies Działa na zasadzie żądanie/odpowiedź, domyślny port 80 Bezsesyjny po dostarczeniu dokumentu połączenie jest zamykane 1

2 Przykładowe pola nagłówkowe żądania HTTP Accept - akceptowane (bądź nieakceptowane dla q=0) przez klienta typy plików Accept-Charset - preferowane kodowanie znaków Accept-Language - preferowany język strony Authorization - zawiera zakodowaną nazwę i hasło użytkownika, wymagane dla potrzeb uwierzytelnienia przez serwer HTTP. If-Modified-Since - Nagłówek nakazuje serwerowi przesłać dokument tylko jeżeli został zmodyfikowany od danej daty If-None-Match - umożliwia formułowanie warunkowych żądań HTTP, warunek jest oparty na kodzie wersji dokumentu Przykładowe pola nagłówkowe odpowiedzi HTTP Content-Language - Język dokumentu przesłanego przez serwer. Może być określony więcej niż jeden język Etag - zawiera identyfikator wersji przesyłanego dokumentu. Expires - czas wygaśnięcia zawartości zwróconego dokumentu. Data w przeszłości zabrania umieszczenie dokumentu w cache. Last-Modified - Nagłówek serwera informujący o ostatniej aktualizacji dokumentu. Server - opis aplikacji serwera (Apache/ (Unix) DAV/2) Content-Type rodzaj przesyłanych danych Set-cookie nakazanie klientowi zapisania MIME - określa sposób opisu pliku Content-Type: - text/* - audio/* - image/* - video/* - application/* - pliki obsługiwane przez dedykowaną aplikację Parametry żadania http - GET - parametry dołączone do adresu URL skojarzonego z aplikacją - POST - parametry w ciele żądania HTTP Inne rozkazy http HEAD - jest podobny do rozkazu GET reprezentuje żądanie klienta HTTP, w jego wyniku klient otrzymuje wyłącznie wiersze nagłówkowe odpowiedzi http (metadane), bez załączonego ciała (dokumentu wynikowego). 2

3 Cookies: Zmienna tekstowa przechowywana przez klienta HTTP na żadanie serwera HTTP Posiada: nazwę, wartość, czas życia i zasięg Przechowywana w pamięci lub na dysku umożliwia przechowywanie stanu strony www obsługiwane przez HTTP za pomocą pól nagłówkowych Buforowanie dokumentów - W celu skrócenia czasu odpowiedzi na żądanie użytkownika, a także w celu redukcji obciążenia serwerów HTTP: Klient HTTP buforuje pobierane dokumenty w celu skrócenia czasu odpowiedzi na powtawrzalne żądania Bufor dokumentów znajduje się na dysku Metody kontroli spójności bufora: w oparciu o czas ważności (poprzez Expires lub Cache-Control) - Kopie dokumentów są przechowywane w buforze wyłącznie przez czas ważności zadeklarowany przez serwer HTTP. w oparciu o datę ostatniej modyfikacji - Klient HTTP każdorazowo odpytuje serwer HTTP, czy kopia dokumentu utworzona w podanym momencie czasowym jest nadal identyczna z oryginałem. w oparciu o identyfikator wersji (poprzez Etag i If-None-Match) - Klient HTTP każdorazowo odpytuje serwer HTTP, czy identyfikator wersji kopii dokumentu jest nadal identyczny z identyfikatorem wersji oryginału. Adres URL - Universal Resource Lokator - uniwersalny lokalizator zasobu URI - Universal Resource Identifier - Uniwersalny identyfikator zasobu Dokumenty statyczne i dynamiczne: statyczny - gotowy plik do pobrania w systemie plików serwera HTTP dynamiczny - dokument generowany na żądanie przez program po stronie serwera HTTP aplikacja www (np. z udziałem bazy danych) Język HTML - Hypertext Markup Language: zapis treści i opis układu graficznego dokumentów rozkazy formatujące zapisane w postaci znaczników większość znaczników występuje w parach (otwierdający, zamykający) znaczniki mogą posiadać atrybuty sterujące np. align komentarz <!-- --> Elementy blokowe (nagłówki, akapity, listy, tabele, forumlarze) Elementy tekstowe (style fizyczne i logiczne, łącza hipertekstowe, obrazym, mapy obrazu ramki kaskadowe arkusze stylów Dokument Html składa się z pliku html :), i załącznikó (np. jpg). Powinien rozpoczynać się deklaracją typu dokumentu (DOCTYPE). Znacznii <meta>: opisują zawartość strony (Description) wyrazy kluczowe dokumentu (keywords) informacje o autorze (author) uaktualnianie strony 3

4 przekierowanie na inny adres <meta http-equiv="refresh" content="5" url="http://www.ble.pl"> Polskie znaki w HTML: ISO , Windows-1250, UTF 2. Elementy języka HTML Lista wypunktowana (<ul>), numerowana (<ol>), mogą być zagnieżdżone: <ul> <li> jeden </li> <li> dwa </li> </ul> Lista definicji: <dl> <dt>woda</dt> <dd> to ciecz </dd> </dl> <pre> - tekst preformatowany (nie wycina powtórzonych wielu spacji i takich tam) Linkowanie: <a name= rodzial1 > to jest rozdzial 1</a>. <a href= #rodzial1 > link do rodzialu 1</a> <a href= > agh</a> <a href= agh.edu.pl > mail</a> Mapy odsyłaczy - Dają możliwością zrobienia odnośnika na grafice. Definiując współrzędne możemy stworzyć odsyłacz o dowolnym kształcie: <img src="rys.gif" usemap="#mapa"> <map name="mapa"> <area shape="rect" coords="117,126,43,23" href="prost.html"> <area shape="poly" coords="43,100,122" href="trojkat.html"> <area shape="circle" coors="42,432,21" href= kolo.html"> </map> Tabelki: colspan łączenie kolumn, rowspan łącznie wierszy <table border="1" cellpadding="1" cellspacing="12"> <caption> tabela przykladowa</caption> <tr> <th>nagłowek wiersz 1 kolumna 1</th> <th colspan=2 >Nagłówek wiersz 1 kolumna 2 i 3</th> </tr> <tr> <td>wiersz 2, kolumna 1</td> <td>wiersz 2, kolumna 2</td> <td>wiersz 2, kolumna 3</td> </tr> </table> Tabela - obramowanie zewnętrzne <table frame="wartosc"> 4

5 void - usuwa zewnętrzne obramowanie tabeli above - wstawia górną krawędź obramowani below - wstawia dolną krawędź obramowania vsides - wyświetla lewą i prawą krawędź obramowania hsides - wyświetla dolnąi górną krawędź obramowania lhs - wyświetla lewą krawędź obramowania rhs - wyświetla prawą krawędź obramowania box - wszystkie krawędzie obramowania Ramki Ramka to zdefiniowana część okna przeglądarki, której przypisano właściwości takie same jak całemu oknu. Tym samym ramka może być przewijana niezależnie od pozostałej zawartości okna. Można też swobodnie zmieniać jej rozmiary. Zawartość ramki tworzy standardowy plik HTML. Układ ramek - to zestaw ramek wypełniający okno przeglądarki lub ramkę w "zewnętrznym" układzie ramek. Poszczególne ramki układu mogą mieć swoje nazwy - dzięki temu można tworzyć połączenia do ramek oraz stosować nazwy ramek w skryptach. frameset - określa: sposób podziału okna na ramki liczbę kolumn lub wierszy obszar ekranu przyporządkowany poszczególnym kolumnom/wierszom frame - definiuje dokument, który zostanie umieszczony w danej ramce. Wartością jego atrybutu src jest adres url dokumentu html. <frameset cols="25%,50%,25%"> <frame srce="lewy.html> <frame srce="srodek.html> <frame srce="prawy.html> </frameset> Linkowanie w ramce - za pomocą przełącznika target. <a href="strona.html" target="ramka">strona</a> Możliwe inne wartości target: blank - ładowanie strony do nowego okna self - ładowanie do okna lub ramki w którym znajduje sie znacznik <a> parent - przywoływany dokument zamieni dokument nadrzędny w hierarchii dla bieżącego dokumentu target - ładowany dokument zajmuje całe okno przeglądarki, zastępując wszystkie ramki <noframes> - pomiędzy ten znacznik wstawiamy to co ma się wyświetlić, jeżeli środowisko nie obsługuje ramek. Jest jeszcze cos takiego jak ramka pływająca (<iframe>) możliwe tylko w IE. 3. Kaskadowe arkusze stylów 5

6 Kaskadowe arkusze stylów CSS (cascading style sheets) służą do definiowania sposobu wyświetlania elementów HTML. Pozwalają określać rozmiar i kolor czcionki definiować odstępy i rozmieszczenie tekstu oraz obrazków na stronie, itd. Arkusz stylów CSS to lista dyrektyw (tzw. reguł) ustalających w jaki sposób ma zostać wyświetlana przez przeglądarkę internetową zawartość wybranego elementu (lub elementów) (X)HTML lub XML. Można w ten sposób opisać wszystkie pojęcia odpowiedzialne za prezentację elementów dokumentów internetowych, takie jak rodzina czcionek, kolor tekstu, marginesy, odstęp międzywierszowy lub nawet pozycja danego elementu względem innych elementów bądź okna przeglądarki. Wykorzystanie arkuszy stylów daje znacznie większe możliwości pozycjonowania elementów na stronie, niż oferuje sam (X)HTML. CSS został stworzony w celu odseparowania struktury dokumentu od formy jego prezentacji. Separacja ta zwiększa zakres dostępności witryny, zmniejsza zawiłość dokumentu, ułatwia wprowadzanie zmian w strukturze dokumentu. CSS ułatwia także zmienianie renderowania strony w zależności od obsługiwanego medium (ekran, palmtop, dokument w druku, czytnik ekranowy). Stosowanie zewnętrznych arkuszy CSS daje możliwość zmiany wyglądu wielu stron na raz bez ingerowania w sam kod (X)HTML, ponieważ arkusze mogą być wspólne dla wielu dokumentów. Komentarz [GG1]: wiki Komentarz [GG2]: wiki Wyróżniamy następujące rodzaje stylów: wpisany - w konkretnym elemencie HTML (znaczniku) i nie ma wpływu na pozostałe np. <h1 style="font-size: 20pt; font-weight: bold:"> tekst </h1> osadzony - w nagłówku dokumentu, umieszczony między znacznikami <style type="text/css">. Konfiguruje atrybuty dla całej strony zewnętrzny - z pliku o rozszerzeniu *.css wszystkie typy można stosować jednoczenie W przypadku obecności różnych arkuszy stylów na jednej stronie, hierarchia ich ważności rośnie w następującej kolejności: domyślne ustawienia przeglądarki zewnętrzny arkusz stylów osadzony arkusz stylów styl wpisany Definicja stylu dla pojedynczego znacznika może zawierać kilka właściwości, wówczas należy je rozdzielać średnikami. Właściwości stylu to np. (color:red; textalign:right) W definicji stylu elementy można grupować (jeden styl dla kilku znaczników np. dla <p>, <h1>,<h2> itd.). Elementy w grupie oddzielane są przecinkami. Klasy stylu W arkuszach stylu mogą występować klasy (atrybut class). Pozwalają one zdefiniwać różne style dla tego samego elementu (znacznika), lub klasy ogólne które można wykorzystać w dowolnym znaczniku, który obsługuje dane właściwości(np. dla znacznika <p> można zdefiniować dwie klasy: wyrównanie tekstu do lewej, wyrównanie do prawej). 6

7 Identyfikator stylu Działa podobnie jak klasa. Identyfikator definiuje się poprzedzając jego nazwę znakiem #, a w znaczniku odwołujemy się do niego poprzez atrybut ID. Różnica pomiędzy identyfikator style, a klasa stylu Bloki i elementy HTML-a mogą mieć atrybut id i/lub class. Atrybut id pozwala nadać unikalną nazwę wybranemu elementowi. W jednym dokumencie nie może być dwóch elementów o tej samej nazwie (identyfikatorze). Atrybut class pozwala na grupowanie elementów w określonej klasie. Z założenia identyczny atrybut jest stosowany dla wielu elementów. CSS pozwala zdefiniować style, które mają być użyte do elementów z odpowiednim atrybutem id i/lub class. Używaj styli zależnych od id, gdy chcesz ograniczyć ich działanie do konkretnego bloku lub elementu. Dla przykładu - dobrym miejscem na użycie atrybutu id jest blok, w którym umieszczamy menu, ponieważ występuje on tylko raz na stronie. Używaj atrybutu class, gdy chcesz aby ten sam styl był stosowany do grupy elementów. Dziedziczenie stylów polega na przejmowaniu atrybutów od przodków. Zasada ta obowiązuje jedynie w przypadku właściwości dotyczących pierwszego planu. Właściwości tła (kolor, obraz itd.) nie są dziedziczone. Przykład dziedziczenia: To jest akapit koloru zielonego, wewnątrz którego znajduje się: pochylenie oraz podkreślenie, którym nie zostały nadane żadne style, a więc dziedziczą je po przodku, czyli po akapicie (są również zielone). Pseudoklasy klasyfikują elementy inaczej niż po ich nazwie, atrybutach czy zawartości, tzn. w zasadzie nie są ustalane na podstawie drzewa dokumentu. Mogą być dynamiczne w tym sensie, że element "nabywa" lub "traci" pseudoklasę podczas interakcji z użytkownikiem. Przykładem jest podświetlenie elementu po wskazaniu go myszką przez użytkownika. Na ich podstawie można np. określić styl tylko dla pierwszej litery w danym elemencie (znaczniku). np. Tekst Pseudoklasy linków: :link, :visited Pseudoklasy linków dynamiczne: :active, :hover, :focus Wielkości geometryczne mogą być podawane w następujących jednostkach: - in, cm, mm, pt, pc(pica), px, em(względny rozmiar), procentowo 7

8 Odstęp - odległość pomiędzy elementem a otaczającą go ramką (standardowo element nie zawiera odstępu, można go określić za pomocą padding-top bottom itd) Ramka - standardowo elementy nie mają ramek. Można ją ustawić (border-*) wewnątrz marginesów, lecz na zewnątrz odstępu (rysunek powyżej). Elementy wykorzystują pozycjonowanie bezwzględne, są umieszczane względem okna przeglądarki. Pozycjonowanie względne jest wykorzystywane do tego, żeby przesunąć element z jego pozycji standardowej - gdzie normalnie zostałby wyświetlony - w nowe miejsce. Za pomocą css można kontrolować trzeci wymiar (oś z) elementu, czyli w tym przypadku kolejność elementów. 4. Formularze Dzięki formularzom, które są umieszczane bezpośrednio na stronie WWW, można uzyskać wiele informacji od użytkowników odwiedzających strone. Służą one również do zamawiania różnych towarów w sklepach internetowych, chociaż wtedy należy dodatkowo zadbać o bezpieczeństwo przesyłanych danych. Prosty formularz pocztowy przedstawiony w tym rozdziale, na pewno nie jest odpowiedni do przesyłania np. numerów kart kredytowych, ważnych haseł dostępu czy innych poufnych danych! Bezpieczestwo można uzyskać przy pomocy skryptów wykonywanych po stronie serwera oraz protokołu SSL. Formularz ma formę elektronicznej ankiety, którą wypełnia się wprost na stronie. Możliwe jest przy tym wpisywanie tekstu, odpowiadanie na zadane pytania, czy zaznaczanie jednej bądź kilku z podanych możliwości wyboru. Taki formularz może być przesłany pocztą elektroniczną (prosty formularz pocztowy) i odebrany przez adresata. Istnieje wiele programów wspomagających odbieranie formularzy i grupowe wysyłanie listów na ich podstawie, przez co czynność ta może stać się mniej żmudna. Są to zarówno aplikacje w postaci programów instalowanych tradycyjnie, jak i specjalne skrypty wykonywane bezpośrednio w przeglądarce (np. PHP). Formularze - definiowane poprzez znacznik <form>, atrybuty tego znacznika to: action - URL, zazwyczaj do programu, który używany jest do przetworzenia danych wpisanych w formularz (np. zapis do bazy danych). Jeśli go pominiemy formularz będzie wysyłany do strony, z której pochodzi. 8

9 enctype - określa sposób zakodowania danych z formularza. Domyślną wartością jest: application/x-www-form/urlencoded). Przy wysyłaniu plików multipart/form-data method - określa metodą HTPP użytą do przesłania danych do serwera WWW: może być o get - informacje dołączone do adresu url o post - dane przekazywane w strumieniu http target - określa ramkę, lub okno w których należy otworzyć dokument określony za pomocą adresu URL. <input> - pozwala na tworzenie kilku typów pól - nie posiada znacznika zamykającego. Jego atrybuty: name - identyfikuje element pola formularza value - określa etykietę na przyciskach, bądź przykładowy tekst w polu formularza size - dotyczy rozmiaru pola tekstowego maxlength - określa górny limit liczby znaków wpisywanych przez użytkownika w pole formularza type - określa rodzaj pola, jest wymaga, może byc: o text - pole tekstowe, składa się z pojedynczej linii do wpisywania danych wymaga określenia name, opcjonalnie: value, size, maxlength o submit - przycisk, służy do wysłania formularza, może mieć: name, value o reset - do kasowania zawartości formularza, opcjonalnie może mieć value o checkbox - przełącznik włącz/wyłącz, wymaga określenia: name, value, - opcjonalnie może mieć: checked o radio - do wyboru jednej wartości z wielu możliwych grupowanych za pomocą atrybutu name, wymaga określenia:name, value, opcjonalnie: checked o password - do wprowadzania hasła o file - pole wyboru pliku, które umożliwia przesłanie pliku ze swojego komputera na serwer poprzez www o image - przycisk graficzny o hidden - pola ukryte, zawierają informacje, która jest używana przez serwer, ale nie jest widoczna dla użytkownika o textarea - pozwala na tworzenie wielolinijkowych (określanych za pomocą atrybutów cols, rows) pól edycyjnych, wymaga znacznika końcowego. dodatkowo może być aktywne, nieaktywne, lub tylko do odczytu. <select> - alternatywa dla przełączników radiowych, może być w formie otwieranego menu, lub przewijanej listy wartości, wymaga znacznika końcowego. Lista wartości używanych przez element SELECT określona jest za pomocą znaczników OPTION. Można wybrać również kilka wartości, jeżeli określimy multiple. Selected wskazuje wartość domyślną Value wartość poszczególnego elementu listy. Każdy element musi mieć unikalną wartość Size decyduje, czy lista będzie wyświetlana w formie otwieranego menu (=1), czy w formie przewijanej listy (>1) Multiple jeśli size > 1 to można wybrać kilka wartości jednocześnie. <select size=3 name="zwierz" multiple> 9

10 <option value="kot">kot <option value="pies" selected>pies <option value="zaba">zaba </select> tabindex - występuje tylko w IE, kontroluje kolejność w jakiej elementy uzyskają aktywność po naciśnięciu klawisza TAB. fieldset - kontener w skład którego wchodzą elementy formularza (taka ramka) legent - etykieta kontenera 5. Java Script i Formularze document.forms. Dostęp do obiektów formularz następuje przez odwołanie się do właściwości form obiektu document. Całkowitą liczbę formularzy odczytujemy za pomocą właściwości length: Dostęp do poszczególnych formularzy: document.forms["nazwa"] document.forms.nazwa document.forms[indes] nazwa - to co zdefiniowalismy w atrybucie name formularza indeks - numer kolejnego formularza w dokumencie Właściwości obiektu formularza: właściwośći obiektu formularza: - reset() - tak jak naciśnięcie guzika reset, tylko bez zdarzenia onreset() - submit() - tak jak naciśnięcie guzika submit, tylko bez zdarzenia onsubmit() Pola wyboru takie jak np. text, textarea, radio, checkbox dostępne są poprzez takie same właściwości jak atrybuty z poziomu formularza, czyli value, checked, lenght, np. document.forms.f1.tekst1.value 10

11 w tym przypadku pole tekstowe posiada również właściwości size (określa jego aktualną długość) i maxlength (określa maksymalną liczbę wpisywanych znaków) checkbox właściwości: value checked zawiera wartość boolowską określającą stan bieżącego elementu (true zaznaczony, false odznaczony). Żeby zobaczyć, czy przycisk jest zaznaczany, stosujemy odwołanie document.forms.f1.chk1.checked radio właściwości: valueo checked length pozwala na stwierdzenie z ilu pól składa się grupa radio <form name="form1"> <input type="radio" name="r1" value="x1"> X1 <input type="radio" name="r2" value="x2"> X2 </form> document.forms.form.r1.length; Odwoływanie się do poszczególnych elementów grupy (radio): document.forms.form1.r1[0] lub przez użycie metody item: document.forms.form1.r1.item(0) Sprawdzenie, czy dane pole w grupie jest zaznaczone document.forms.form1.r1.item(0).checked Listy wyboru: Value Selected Selected index określa indeks zaznaczonej opcji, w przypadku, gdy nic nie jest zaznaczone, zwraca -1 Inne Modyfikacja napisu na przycisku: Documents.forms.form1.button1.value= nowy tekst Odczyt wartośći Var tekst = Documents.forms.form1.button1.value 6. PHP PHP obiektowy, skryptowy język programowania zaprojektowany do generowania dynamicznych stron internetowych. PHP najczęściej stosuje się do przetwarzania skryptów po stronie serwera WWW, ale może być on również używany z poziomu wiersza poleceń oraz w aplikacjach pracujących w trybie graficznym np. przy pomocy biblioteki GTK+. Implementacja PHP w środowisku Linux wraz z serwerem WWW Apache oraz serwerem baz danych MySQL określana jest jako platforma LAMP. Skrypty napisane w PHP są z reguły umieszczane w plikach tekstowych (czasami razem z HTML lub XHTML). Dzięki temu PHP jest podobny w założeniach do coraz 11

12 rzadziej stosowanego mechanizmu Server Side Includes. PHP pozwala także na wykonywanie skryptów z linii poleceń podobnie jak Perl, Python oraz Ruby. Jego modułowa budowa daje również możliwość programowania samodzielnych aplikacji z interfejsem graficznym. PHP umożliwia współpracę z wieloma rodzajami źródeł danych, takich jak systemy zarządzania bazami danych, pliki tekstowe, dokumenty XML oraz serwisy WWW. Cała funkcjonalność PHP zawarta jest w czterech zbiorach modułów różniących się od siebie dostępnością dla programisty. Moduły jądra Część silnika PHP; zawsze aktywne. Moduły oficjalne Element każdej dystrybucji PHP; aktywowane ręcznie przez administratora serwera. Repozytorium PECL Darmowe moduły o otwartym źródle tworzone przez programistów z całego świata, przeznaczone do samodzielnej kompilacji. Począwszy od wydania PHP 5 do PECL przeniesionych zostało wiele wcześniejszych modułów oficjalnych, najczęściej tych niestabilnych lub rzadko używanych. Repozytorium PEAR Zbiór realizujących typowe zadania klas o ujednoliconej budowie. Zdecydowana większość modułów ma budowę proceduralną. Dopiero w PHP 5 rozpoczęto tworzenie w pełni obiektowych rozszerzeń oraz obiektowych zamienników starych funkcji. Typy danych i zmienne Zmienne w PHP nie wymagają deklaracji i nie posiadają jawnych typów. Jeżeli kontekst (na przykład definicja argumentu funkcji lub operator) danego wyrażenia wymaga zmiany jego typu, zostaje ono rzutowane do typu wymaganego. Wśród obsługiwanych rodzajów danych znajdują się: Domyślnie PHP zawsze (pomijając obiekty od wersji 5) przekazuje zmienne przez wartość. Przekazywanie przez referencję zachodzi w wybranych funkcjach wbudowanych, oprócz tego można je narzucić w deklaracji własnej funkcji: <?php function foo(&$value) { $value = 'bar'; }?> Klasy i obiekty Elementy programowania obiektowego pojawiły się w PHP 3. PHP 4 udostępniono statyczne wywoływanie metod. W PHP 5 możliwości zostały rozszerzone między innymi o statyczne zmienne klasy, obsługę interfejsów, kontrolę dostępu, kontrolę typów czy klasy i metody abstrakcyjne. Model PHP wzoruje się na językach C++ i Java. Od wersji 5 PHP posiada mechanizmy refleksyjne, które pozwalają na analizę klas, funkcji oraz rozszerzeń. Bez zainstalowania odpowiedniego rozszerzenia nie umożliwiają one jednak zmiany tych struktur w czasie wykonywania. 12

13 Funkcje i struktury kontrolne PHP jest wyposażone w szeroki wachlarz domyślnych funkcji. Niekonsekwencja w ich nazewnictwie (np. naprzemienne stosowanie CamelCase i znaku podkreślenia) jest niekiedy przedmiotem krytyki PHP. Znaczna część funkcji pochodzi jednak od ich odpowiedników w języku C i różnice pomiędzy nazwami funkcji wywodzą się właśnie z różnic w nazewnictwie z odpowiednich bibliotek C. PHP obsługuje rekurencję do poziomu około stu zagłębień. Jeśli stos parsera zostanie przeciążony nadmierną ilością wywołań lub iteracji, wywołanie aplikacji zostanie przerwane. Obsługa błędów Wersja 5 wprowadziła mechanizm wyjątków. Tylko część modułów powiadamia jednak użytkownika o wystąpieniu błędów za ich pośrednictwem; większość umieszcza je na wyjściu programu w miejscu ich wystąpienia. Zastosowanie W roku 1997 język PHP/FI obsługiwało ok. 50 tysięcy domen internetowych. W 2004 roku udział języka PHP wynosił ok. 15 milionów domen. Rok później wzrost popularności uległ jednak zahamowaniu. W PHP powstała znaczna część obecnie istniejących aplikacji sieciowych. Należą do nich systemy zarządzania treścią, systemy forów dyskusyjnych, aplikacje pocztowe oraz klienty baz danych. 7. JavaScript JavaScript (JS) obiektowy skryptowy język programowania, stworzony przez firmę Netscape, najczęściej stosowany na stronach WWW. Pod koniec lat 90. XX wieku organizacja ECMA wydała na podstawie JavaScriptu standard języka skryptowego o nazwie ECMASript. Głównym autorem JavaScriptu jest Brendan Eich. Zastosowanie Najczęściej spotykanym zastosowaniem języka JavaScript są strony WWW. Skrypty służą najczęściej do zapewnienia interaktywności poprzez reagowanie na zdarzenia lub sprawdzania poprawności formularzy lub budowania elementów nawigacyjnych. Podczas wzbogacania funkcjonalności strony internetowej istotne jest, aby żaden element serwisu nie stał się niedostępny po wyłączeniu obsługi JavaScriptu w przeglądarce. Skrypt JavaScriptu ma znacznie ograniczony dostęp do komputera użytkownika (o ile nie zostanie podpisany cyfrowo). Niektóre strony WWW zbudowane są z wykorzystaniem JavaScriptu po stronie serwera, jednakże znacznie częściej korzysta się w tym przypadku z innych języków. W języku JavaScript można także pisać pełnoprawne aplikacje. Fundacja Mozilla udostępnia środowisko złożone z technologii takich jak XUL, XBL, XPCOM oraz JSLib. Umożliwiają one tworzenie korzystających z zasobów systemowych aplikacji o graficznym interfejsie użytkownika dopasowującym się do danej platformy. Przykładem aplikacji napisanych z użyciem JS i XUL może być klient IRC o nazwie ChatZilla, domyślnie dołączony do pakietu Mozilla. Microsoft udostępnia biblioteki umożliwiające tworzenie aplikacji JScript jako część środowiska Windows Scripting Host. Ponadto JScript.NET jest jednym z podstawowych języków środowiska.net. Istnieje także stworzone przez IBM środowisko SashXB dla systemu Linux, które umożliwia tworzenie w języku JavaScript aplikacji korzystających z GTK+, GNOME i OpenLDAP. Dialekty Od czasu powstania JavaScriptu opracowywane były różne jego odmiany interpretowane za pomocą osobnych silników. Oprócz implementacji wprowadzonych do przeglądarek internetowych należy do nich także ActionScript aplikacji AdobeFlash. 13

14 Interakcja Wszystkie implementacje JavaScriptu dostępne w przeglądarkach internetowych dostarczają obiektów reprezentujących drzewo dokumentu. Mogą także umożliwiać tworzenie ciasteczek, manipulowanie oknami przeglądarki, wyświetlanie prostych okien dialogowych, pobieranie informacji o przeglądarce, zarządzanie jej pluginami oraz arkuszami stylów. Reagują także na zdarzenia wywoływane w interfejsie. Podczas manipulowania zawartością dokumentu problem stanowił brak jego ustandaryzowanego modelu. W czwartym pokoleniu przeglądarek dostęp do niektórych elementów dokumentu w Netscape możliwy był przy użyciu kolekcji document.layers, za to w Internet Explorerze document.all. Organizacja W3C opracowała jednak jednolity obiektowy model obsługiwany przez wszystkie współczesne przeglądarki (w tym Operę od wersji 6, Konquerora od wersji 3 oraz Safari). Tablice all i layers zostały uznane za przestarzałe i wsparcie dla nich zostaje wycofywane. Osadzanie W języku HTML za umieszczanie skryptów JS odpowiedzialny jest element <script> z argumentem type o wartości text/javascript. <script type='text/javascript' language='javascript 1.5'> alert(12 > 6); </script> Zewnętrzne skrypty dodajemy także przy użyciu powyższego znacznika, uwzględniając jedynie parametr src z nazwą pliku zawierającego kod skryptu. Typ MIME dla samodzielnych plików JavaScript to application/javascript lub przestarzały text/javascript. <script type='text/javascript' src='code.js'></script> Zmienne Zmienne są typowane dynamicznie. Definiowanie zmiennej polega na zwykłym przypisaniu jej wartości lub skorzystaniu z instrukcji var. Zmienne zdefiniowane poza funkcjami są dostępne w zasięgu globalnym (widoczne dla całego skryptu). Instrukcje sterujące Podstawowe instrukcje są identyczne z instrukcjami znanymi z języków Java i C++. If else, while, do..while, for, for.. in, switch Obiekty W JavaScripcie wszystko jest obiektem. Podstawowym obiektem jest Object. Standard ECMA opisuje także obiekty Array (tablica), String (ciąg znaków), Number (liczba całkowita lub rzeczywista), Boolean (wartość logiczna), Function (funkcja JavaScriptu), Date (data) i Math (operacje matematyczne). Dostęp do pól i metod Obiekty JavaScriptu są tablicami asocjacyjnymi. Dostęp do pól obiektów jest możliwy przy użyciu dwóch równoważnych notacji: obiekt.pole i obiekt["pole"]. Trzecią 14

15 możliwością (aczkolwiek w większości wypadków - niewygodną) jest skorzystanie z numeru danego pola: obiekt[1]. Ponieważ metody obiektu (funkcje) są jego polami, także do nich dostęp jest możliwy przy użyciu zarówno notacji z kropką, jak i notacji z nawiasami kwadratowymi. Poniższe dwie linie kodu są zatem równoważne: m.metoda1(); m["metoda1"](); Definiowanie własnego obiektu Aby zdefiniować własny obiekt wystarczy utworzyć funkcję konstruktora. Pojęcie "klasy" jest nieformalne. "Klasa" oznacza tutaj zbiór obiektów utworzonych przy użyciu tego samego konstruktora. Podobnie jak w Javie, nowe obiekty w JavaScripcie tworzone są na stercie. W przypadku kiedy do danego obiektu nie istnieje już żadna referencja mechanizm garbage collector usuwa dany obiekt z pamięci. Funkcje Funkcje w ECMAScripcie definiujemy przy użyciu słowa kluczowego function, a jej argumenty podajemy w nawiasach: Dziedziczenie W implementacjach nowszych JavaScript dziedziczenie realizowane jest przez prototypy. Jeśli chcemy utworzyć klasę Pochodna dziedziczącą po klasie Bazowa, ustawiamy pole Pochodna.prototype na nową instancję klasy Bazowa: Obsługa wyjątków Do obsługi wyjątków w JavaScript wykorzystywana jest "klasa" Error, odpowiadająca znanej z Javy klasie Exception. Aby wyrzucić nowy wyjątek, należy skorzystać z instrukcji throw. Aby obsłużyć wyjątek, należy zastosować konstrukcję try...catch...finally (przy czym finally jest opcjonalne): 8. GET Metoda GET - parametry dołączone do adresu URL. Sposób przekazywania danych pomiędzy kolejnymi odsłonami dokumentów sieciowych w protokole HTTP. Polega na umieszczeniu par parametr=wartość w adresie URL strony, np. index.html?lang=pl&cat=2&sidebar=yes Ciąg po znaku zapytania może być wykorzystywany przez skrypty serwerowe do dostosowania generowanego kodu HTML do preferencji klienta. Najczęściej służy to do podania podstrony serwisu, którą chcemy obejrzeć, wersji językowej lub specjalnej wersji do wydruku. Metoda GET jest też często używana do przekazywania identyfikatora sesji. Powyższy przykład przekazuje informacje serwerowi, że: 15

16 zmienna lang jest równa "pl" zmienna cat jest równa "2" zmienna sidebar jest równa "yes" Zwrócenie wartości zmiennych z przykładu w języku programowania PHP <?php?> index.html?lang=pl&cat=2&sidebar=yes $lang=$_get['lang']; //krótka nazwa dla zmiennych podanych metodą GET $cat=$_get['cat']; $sidebar=$_get['sidebar']; echo "Wartość parametru lang: $lang <br />\n"; //zwrócenie wartości parametru lang w osobnej linii echo "Wartość parametru cat: $cat <br />\n"; //zwrócenie wartości parametru cat w osobnej linii echo "Wartość parametru sidebar: $sidebar <br />\n"; //zwrócenie wartości parametru sidebar w osobnej linii Wynikiem powinna być strona o treści: Wartość parametru lang: pl Wartość parametru cat: 2 Wartość parametru sidebar: yes 8. POST POST - parametry w ciele żądania HTTP Metoda przesyłania danych w sieci internet. Istnieje w ramach protokołu HTTP i wykorzystywana jest najczęściej do pobrania informacji z formularza znajdującego się na stronie internetowej. Przykładowy pakiet z informacjami POST wygląda tak: POST /login.jsp HTTP/1.1 Host: User-Agent: Mozilla/4.0 Content-Length: 29 Content-Type: application/x-www-form-urlencoded login=julius&password=zgadnij Metodą POST można przesyłać (teoretycznie) nieograniczoną ilość informacji, natomiast metoda GET nadaje się tylko do przesyłania małej ilości informacji, gdyż długość adresów jest ograniczona. Dodatkowym plusem metody POST jest możliwość wysyłania plików na serwer. 8. Czym się różni POST i GET przy wysyłaniu danych do skryptu PHP Metody wysyłania formularzy POST i GET znacznie różnią się od siebie. Najczęściej używaną metodą przesyłania danych jest POST, z uwagi na większe możliwości i wyższy stopień bezpieczeństwa. 16

17 POST Gdy wysyłasz dane metodą POST do skryptu PHP, zostaną one umieszczone w tablicy $_POST, która jest tablicą superglobalną, czyli można się do niej odwołać w każdym miejscu kodu bez dodatkowych zabiegów. W wersjach PHP starszych. niż tablica ta nosi nazwę $HTTP_POST_VARS. Metoda POST nie narzuca ograniczenia ilości przesyłanych danych, dla tego jest z powodzeniem stosowana w ogromnej większości formularzy na stronach WWW. Dodatkowym jej atutem jest fakt, że podczas wysyłania danych użytkownik nie może podejrzeć ich treści, jak to ma miejsce przy stosowaniu metody GET. Ta właściwość POST czyni ją najlepszym rozwiązaniem także przy przesyłaniu danych autoryzacyjnych. Metoda ta służy także do uploadowania plików. GET Dane uzyskane z formularza przy użyciu GET umieszczane są w tablicy $_GET, lub $HTTP_GET_VARS w wersjach PHP starszych, niż Tablica ta także jest superglobalem. Metoda GET różni się od POST tym, że posiada ograniczenie ilości przesyłanych danych. Są one umieszczane w adresie docelowego dokumentu. Jeśli więc wyślesz zmienną $imie i $nazwisko do skryptu "skrypt.php" używając GET, to zawartość pola formularza zostanie przesłana w adresie: "skrypt.php?imie=wartosc&nazwisko=wartosc". Adres dokumentu został oddzielony od parametrów znakiem zapytania, a same parametry oddziela od siebie znak ampersand ("&"). Widać wyraźnie, że ilość danych przekazywanych metodą GET jest ograniczona maksymalną długością odnośnika do skryptu. 17

HTML (HyperText Markup Language) hipertekstowy język znaczników

HTML (HyperText Markup Language) hipertekstowy język znaczników HTML (HyperText Markup Language) hipertekstowy język znaczników Struktura dokumentu tytuł strony

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do HTML, CSS, JavaScript, PHP. Kurs 18.11 2008 22 12. 2008

Wprowadzenie do HTML, CSS, JavaScript, PHP. Kurs 18.11 2008 22 12. 2008 Wprowadzenie do HTML, CSS, JavaScript, PHP Kurs 18.11 2008 22 12. 2008 Narzędzia do tworzenia i utrzymania dokumentów web owych Edytory HTML Server WWW i baz danych Przeglądarka internetowa kompilator

Bardziej szczegółowo

Programowanie WEB PODSTAWY HTML

Programowanie WEB PODSTAWY HTML Programowanie WEB PODSTAWY HTML Najprostsza strona HTML tytuł strony To jest moja pierwsza strona WWW. tytuł strony

Bardziej szczegółowo

Podstawy JavaScript ćwiczenia

Podstawy JavaScript ćwiczenia Podstawy JavaScript ćwiczenia Kontekst:

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery. Łukasz Bartczuk

Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery. Łukasz Bartczuk Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery Łukasz Bartczuk Moduł 3 Formularze Agenda Podstawy formularzy HTML Podstawowe kontrolki formularzy HTML Nowe kontrolki z HTML

Bardziej szczegółowo

Źródła. cript/1.5/reference/ Ruby on Rails: http://www.rubyonrails.org/ AJAX: http://www.adaptivepath.com/publications/e ssays/archives/000385.

Źródła. cript/1.5/reference/ Ruby on Rails: http://www.rubyonrails.org/ AJAX: http://www.adaptivepath.com/publications/e ssays/archives/000385. Źródła CSS: http://www.csszengarden.com/ XHTML: http://www.xhtml.org/ XML: http://www.w3.org/xml/ PHP: http://www.php.net/ JavaScript: http://devedgetemp.mozilla.org/library/manuals/2000/javas cript/1.5/reference/

Bardziej szczegółowo

Formularze Pobierają dane od użytkownika strony i wysyłają je do przetworzenia na serwerze (gdzie potrzebne są skrypty,któredaneprzetworzą najczęściej

Formularze Pobierają dane od użytkownika strony i wysyłają je do przetworzenia na serwerze (gdzie potrzebne są skrypty,któredaneprzetworzą najczęściej Formularze Pobierają dane od użytkownika strony i wysyłają je do przetworzenia na serwerze (gdzie potrzebne są skrypty,któredaneprzetworzą najczęściej stosuje się język PHP lub JSP)

Bardziej szczegółowo

Tworzenie witryn internetowych PHP/Java. (mgr inż. Marek Downar)

Tworzenie witryn internetowych PHP/Java. (mgr inż. Marek Downar) Tworzenie witryn internetowych PHP/Java (mgr inż. Marek Downar) Rodzaje zawartości Zawartość statyczna Treść statyczna (np. nagłówek, stopka) Layout, pliki multimedialne, obrazki, elementy typograficzne,

Bardziej szczegółowo

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 10

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 10 Tworzenie Stron Internetowych odcinek 10 JavaScript JavaScript (ECMAScript) skryptowy język programowania powszechnie używany w Internecie. Skrypty JS dodają do stron www interaktywność i funkcjonalności,

Bardziej szczegółowo

Systemy internetowe. Wykład 5 Architektura WWW. West Pomeranian University of Technology, Szczecin; Faculty of Computer Science

Systemy internetowe. Wykład 5 Architektura WWW. West Pomeranian University of Technology, Szczecin; Faculty of Computer Science Systemy internetowe Wykład 5 Architektura WWW Architektura WWW Serwer to program, który: Obsługuje repozytorium dokumentów Udostępnia dokumenty klientom Komunikacja: protokół HTTP Warstwa klienta HTTP

Bardziej szczegółowo

Programowanie internetowe

Programowanie internetowe Programowanie internetowe Wykład 1 HTML mgr inż. Michał Wojtera email: mwojtera@dmcs.pl Plan wykładu Organizacja zajęć Zakres przedmiotu Literatura Zawartość wykładu Wprowadzenie AMP / LAMP Podstawy HTML

Bardziej szczegółowo

O stronach www, html itp..

O stronach www, html itp.. O stronach www, html itp.. Prosty wstęp do podstawowych technik spotykanych w internecie 09.01.2015 M. Rad Plan wykładu Html Przykład Strona www Xhtml Css Php Js HTML HTML - (ang. HyperText Markup Language)

Bardziej szczegółowo

Zakres treści Czas. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów

Zakres treści Czas. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów Aplikacje internetowe KL. III Rok szkolny: 011/01 Nr programu: 31[01]/T,SP/MENIS/004.06.14 Okres kształcenia: łącznie ok. 180 godz. lekcyjne Wojciech Borzyszkowski Zenon Kreft Moduł Bok wprowadzający Podstawy

Bardziej szczegółowo

Kaskadowe arkusze stylów (CSS)

Kaskadowe arkusze stylów (CSS) Kaskadowe arkusze stylów (CSS) CSS (Cascading Style Sheets) jest to język opisujący sposób, w jaki przeglądarki mają wyświetlać zawartość odpowiednich elementów HTML. Kaskadowe arkusze stylów służą do

Bardziej szczegółowo

5-6. Struktura dokumentu html. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów

5-6. Struktura dokumentu html. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów Aplikacje internetowe KL. III Rok szkolny: 013/01 Nr programu: 31[01]/T,SP/MENIS/00.06.1 Okres kształcenia: łącznie ok. 170 godz. lekcyjne Moduł Bok wprowadzający 1. Zapoznanie z programem nauczania i

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych i Usługi Sieciowe

Bazy Danych i Usługi Sieciowe Bazy Danych i Usługi Sieciowe Język PHP Paweł Witkowski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Jesień 2011 P. Witkowski (Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki) BDiUS w. VIII Jesień 2011 1 /

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny dotyczący kursu PHP i MySQL - Podstawy pracy z dynamicznymi stronami internetowymi

Zakres tematyczny dotyczący kursu PHP i MySQL - Podstawy pracy z dynamicznymi stronami internetowymi Zakres tematyczny dotyczący kursu PHP i MySQL - Podstawy pracy z dynamicznymi stronami internetowymi 1 Rozdział 1 Wprowadzenie do PHP i MySQL Opis: W tym rozdziale kursanci poznają szczegółową charakterystykę

Bardziej szczegółowo

Krótki kurs JavaScript

Krótki kurs JavaScript Krótki kurs JavaScript Java Script jest językiem wbudowanym w przeglądarkę. Gdy ma się podstawy nabyte w innych językach programowania jest dość łatwy do opanowania. JavaScript jest stosowany do powiększania

Bardziej szczegółowo

Widżety KIWIPortal. tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane. Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1.

Widżety KIWIPortal. tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane. Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1. Widżety KIWIPortal tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1.3 Strona 1 z 17 1 SPIS TREŚCI 2 Metody osadzania widżetów... 3 2.1

Bardziej szczegółowo

Aplikacje internetowe

Aplikacje internetowe Temat: Język HTML i style CSS Aplikacje internetowe Pracownia specjalistyczna, studia podyplomowe, rok 2011/2012 1. Stwórz formularz HTML pozwalający na rejestrację użytkownika w aplikacji internetowej.

Bardziej szczegółowo

TOPIT Załącznik nr 3 Programowanie aplikacji internetowych

TOPIT Załącznik nr 3 Programowanie aplikacji internetowych Szkolenie przeznaczone jest dla osób chcących poszerzyć swoje umiejętności o tworzenie rozwiązań internetowych w PHP. Zajęcia zostały przygotowane w taki sposób, aby po ich ukończeniu można było rozpocząć

Bardziej szczegółowo

FORMULARZE Formularz ma formę ankiety, którą można wypełnić na stronie. Taki formularz może być np. przesłany pocztą elektroniczną e-mail.

FORMULARZE Formularz ma formę ankiety, którą można wypełnić na stronie. Taki formularz może być np. przesłany pocztą elektroniczną e-mail. 1 FORMULARZE Formularz ma formę ankiety, którą można wypełnić na stronie. Taki formularz może być np. przesłany pocztą elektroniczną e-mail.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne: Statyczne witryny internetowe (na podstawie programu nr 351203)

Wymagania edukacyjne: Statyczne witryny internetowe (na podstawie programu nr 351203) Wymagania edukacyjne: Statyczne witryny internetowe (na podstawie programu nr 351203) Technikum - kl. 3 Td, semestr 5 i 6 Ocena niedostateczna dopuszczająca Wymagania edukacyjne wobec ucznia: Uczeń nie

Bardziej szczegółowo

Języki programowania wysokiego poziomu. HTML cz.2.

Języki programowania wysokiego poziomu. HTML cz.2. Języki programowania wysokiego poziomu HTML cz.2. Model pudełkowy HTML Elementy blokowe w tym table oraz div są wyświetlane według tzw. modelu pudełkowego: Zawartość Odstęp (padding) Obramowanie (border)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ Systemy baz danych 1. 2 Wstęp do baz danych 2. 2 Relacyjny model baz danych. 3. 2 Normalizacja baz danych. 4. 2 Cechy

Bardziej szczegółowo

Technologie internetowe

Technologie internetowe Protokół HTTP Paweł Rajba pawel@ii.uni.wroc.pl http://www.kursy24.eu/ Spis treści Protokół HTTP Adresy zasobów Jak korzystać z telnet? Metody protokołu HTTP Kody odpowiedzi Pola nagłówka HTTP - 2 - Adresy

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron internetowych w kodzie HTML Cz 5

Tworzenie stron internetowych w kodzie HTML Cz 5 Tworzenie stron internetowych w kodzie HTML Cz 5 5. Tabele 5.1. Struktura tabeli 5.1.1 Odcięcia Microsoft Internet Explorer 7.0 niepoprawnie interpretuje białe znaki w komórkach tabeli w przypadku tworzenia

Bardziej szczegółowo

Języki programowania wysokiego poziomu WWW

Języki programowania wysokiego poziomu WWW Języki programowania wysokiego poziomu WWW Zawartość Protokół HTTP Języki HTML i XHTML Struktura dokumentu html: DTD i rodzaje html; xhtml Nagłówek html - kodowanie znaków, język Ciało html Sposób formatowania

Bardziej szczegółowo

TIN Techniki Internetowe zima 2015-2016

TIN Techniki Internetowe zima 2015-2016 TIN Techniki Internetowe zima 2015-2016 Grzegorz Blinowski Instytut Informatyki Politechniki Warszawskiej Plan wykładów 2 Intersieć, ISO/OSI, protokoły sieciowe, IP 3 Protokoły transportowe: UDP, TCP 4

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Web Editing Moduł S6 Sylabus - wersja 2.0

ECDL/ICDL Web Editing Moduł S6 Sylabus - wersja 2.0 ECDL/ICDL Web Editing Moduł S6 Sylabus - wersja 2.0 Przeznaczenie Sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy Sylabus dla modułu ECDL/ICDL Web Editing. Sylabus opisuje zakres wiedzy i umiejętności, jakie

Bardziej szczegółowo

Za pomocą atrybutu ROWS moŝemy dokonać podziału ekranu w poziomie. Odpowiedni kod powinien wyglądać następująco:

Za pomocą atrybutu ROWS moŝemy dokonać podziału ekranu w poziomie. Odpowiedni kod powinien wyglądać następująco: 1 1. Ramki Najbardziej elastycznym sposobem budowania stron jest uŝycie ramek. Ułatwiają one nawigowanie w wielostronicowych dokumentach HTML, poprzez podział ekranu na kilka obszarów. KaŜdy z nich zawiera

Bardziej szczegółowo

Technologie sieciowe Sprawozdanie z labolatorium. Lista 5

Technologie sieciowe Sprawozdanie z labolatorium. Lista 5 Politechnika Wrocławska Wydział Podstawowych Problemów Techniki Technologie sieciowe Sprawozdanie z labolatorium Lista 5 Autor: Piotr Kosytorz IIrokInf. indeks: 166174 Prowadzący: dr inż. Łukasz Krzywiecki

Bardziej szczegółowo

Protokół HTTP. 1. Protokół HTTP, usługi www, model request-response (żądanie-odpowiedź), przekazywanie argumentów, AJAX.

Protokół HTTP. 1. Protokół HTTP, usługi www, model request-response (żądanie-odpowiedź), przekazywanie argumentów, AJAX. Protokół HTTP 1. Protokół HTTP, usługi www, model request-response (żądanie-odpowiedź), przekazywanie argumentów, AJAX. 1 Usługi WWW WWW (World Wide Web) jest najpopularniejszym sposobem udostępniania

Bardziej szczegółowo

JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania.

JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania. IŚ ćw.8 JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania. Skrypty JavaScript są zagnieżdżane w dokumentach HTML. Skrypt JavaScript

Bardziej szczegółowo

XHTML - Extensible Hypertext Markup Language, czyli Rozszerzalny Hipertekstowy Język Oznaczania.

XHTML - Extensible Hypertext Markup Language, czyli Rozszerzalny Hipertekstowy Język Oznaczania. XHTML - Extensible Hypertext Markup Language, czyli Rozszerzalny Hipertekstowy Język Oznaczania. Reformuje on znane zasady języka HTML 4 w taki sposób, aby były zgodne z XML (HTML przetłumaczony na XML).

Bardziej szczegółowo

Funkcje i instrukcje języka JavaScript

Funkcje i instrukcje języka JavaScript Funkcje i instrukcje języka JavaScript 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń : zna operatory i typy danych języka JavaScript, zna konstrukcję definicji funkcji, zna pętlę If i For, Do i While oraz podaje

Bardziej szczegółowo

Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do

Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do Sesje i ciasteczka Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do śledzenia użytkownika podczas jednej sesji

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW Wprowadzenie

Aplikacje WWW Wprowadzenie Aplikacje WWW Wprowadzenie Beata Pańczyk na podstawie http://www.e-informatyka.edu.pl/ http://wazniak.mimuw.edu.pl/index.php?title=aplikacje_www Plan wykładu Składniki architektury WWW: klient HTTP, serwer

Bardziej szczegółowo

Witryny i aplikacje internetowe

Witryny i aplikacje internetowe Program nauczania Witryny i aplikacje internetowe technik informatyk 351203 Treści nauczania Lp. Temat Liczba Efekty kształcenia godzin 1. HTML hipertekstowy język znaczników 30 1. Składnia języka HTML

Bardziej szczegółowo

Hyper Text Markup Language

Hyper Text Markup Language Podstawy projektowania dokumentów WWW Język znaczników HTML Hyper Text Markup Language Język słuŝący do zapisu dokumentów WWW. Opisuje wygląd dokumentu i definiuje łączniki hipertekstowe, pozwalające na

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery. Łukasz Bartczuk

Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery. Łukasz Bartczuk Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery Łukasz Bartczuk Moduł 6 JavaScript w przeglądarce Agenda Skrypty na stronie internetowej Model DOM AJAX Skrypty na stronie

Bardziej szczegółowo

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody Obiektowy PHP Czym jest obiekt? W programowaniu obiektem można nazwać każdy abstrakcyjny byt, który programista utworzy w pamięci komputera. Jeszcze bardziej upraszczając to zagadnienie, można powiedzieć,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut)

Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut) Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut) Cookies niewielkie porcje danych tekstowych, które mogą być przesyłane między serwerem a przeglądarką. Przeglądarka przechowuje te dane przez określony czas.

Bardziej szczegółowo

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 5

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 5 Tworzenie Stron Internetowych odcinek 5 Nagłówek zawiera podstawowe informacje o dokumencie, takie jak: tytuł strony (obowiązkowy) metainformacje/metadane (obowiązkowa deklaracja

Bardziej szczegółowo

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Wydział Budowy Maszyn i Informatyki Laboratorium z sieci komputerowych Ćwiczenie numer: 8 Temat ćwiczenia: Tworzenie stron WWW (HTML, skrypty CSS). 1.

Bardziej szczegółowo

Współdziałanie przeglądarki i skryptów w pliku HTML (lub XML), oraz współdziałanie przeglądarki i ekranu ilustruje niżej położony rysunek.

Współdziałanie przeglądarki i skryptów w pliku HTML (lub XML), oraz współdziałanie przeglądarki i ekranu ilustruje niżej położony rysunek. Obiektowy model przeglądarki (BOM, Browser Object Model) Współdziałanie przeglądarki i skryptów w pliku HTML (lub XML), oraz współdziałanie przeglądarki i ekranu ilustruje niżej położony rysunek. Plik

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 5 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH WPROWADZENIE DO XML I XSLT

LABORATORIUM 5 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH WPROWADZENIE DO XML I XSLT LABORATORIUM 5 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH WPROWADZENIE DO XML I XSLT 1. Wstęp XML (Extensible Markup Language Rozszerzalny Język Znaczników) to język formalny przeznaczony do reprezentowania danych

Bardziej szczegółowo

Komponent Formularz. Rys. 1. Strona programu Joomla - http://joomla.pl. Rys. 2. Instalacja komponentu

Komponent Formularz. Rys. 1. Strona programu Joomla - http://joomla.pl. Rys. 2. Instalacja komponentu Komponent Formularz Instalacja Aby wykorzystać gotowy komponent do tworzenia formularzy w systemie CMS (Joomla), naleŝy uprzednio zaimplementować go, postępując według poniŝszego schematu: 1. Wejść na

Bardziej szczegółowo

rk HTML 4 a 5 różnice

rk HTML 4 a 5 różnice rk HTML 4 a 5 różnice kompatybilność Pierwszym dużym plusem języka HTML 5 jest to, że jest zdefiniowany w sposób umożliwiający kompatybilność wstecz. Składnia Przykład dokumentu podporządkowującego się

Bardziej szczegółowo

za pomocą: definiujemy:

za pomocą: definiujemy: HTML CSS za pomocą: języka HTML arkusza CSS definiujemy: szkielet strony wygląd strony Struktura dokumentu html - znaczniki Znaczniki wyznaczają rodzaj zawartości. element strony

Bardziej szczegółowo

Rys.2.1. Drzewo modelu DOM [1]

Rys.2.1. Drzewo modelu DOM [1] 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest przedstawienie możliwości wykorzystania języka JavaScript do tworzenia interaktywnych aplikacji działających po stronie klienta. 2. MATERIAŁ NAUCZANIA 2.1. DOM model

Bardziej szczegółowo

2 Podstawy tworzenia stron internetowych

2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2.1. HTML5 i struktura dokumentu Podstawą działania wszystkich stron internetowych jest język HTML (Hypertext Markup Language) hipertekstowy język znaczników. Dokument

Bardziej szczegółowo

Odsyłacze. Style nagłówkowe

Odsyłacze. Style nagłówkowe Odsyłacze ... polecenie odsyłcza do dokumentu wskazywanego przez url. Dodatkowym parametrem jest opcja TARGET="...", która wskazuje na miejsce otwarcia wskazywanego dokumentu, a jej parametrami

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML

Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML Informacje wstępne Wszystkie składniki mailingu (pliki graficzne, teksty, pliki HTML) muszą być przekazane do melog.com dwa dni albo maksymalnie dzień wcześniej

Bardziej szczegółowo

URL: http://www.ecdl.pl

URL: http://www.ecdl.pl Syllabus WEBSTARTER wersja 1.0 Polskie Towarzystwo Informatyczne 2007 Copyright wersji angielskiej: Copyright wersji polskiej: The European Computer Driving Licence Foundation Ltd. Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

obecnie tabeli nie stosuje się do budowy struktury witryny (stosuje się za to pozycjonowanie elementów i warstwy) faktycznie wymagają

obecnie tabeli nie stosuje się do budowy struktury witryny (stosuje się za to pozycjonowanie elementów i warstwy) faktycznie wymagają Tabela obecnie tabeli nie stosuje się do budowy struktury witryny (stosuje się za to pozycjonowanie elementów i warstwy) tabel używa się wyłącznie do prezentacji tych danych, które tego tabel używa się

Bardziej szczegółowo

4. Podstawowa konfiguracja

4. Podstawowa konfiguracja 4. Podstawowa konfiguracja Po pierwszym zalogowaniu się do urządzenia należy zweryfikować poprawność licencji. Można to zrobić na jednym z widżetów panelu kontrolnego. Wstępną konfigurację można podzielić

Bardziej szczegółowo

Czym jest AJAX. AJAX wprowadzenie. Obiekt XMLHttpRequest (XHR) Niezbędne narzędzia. Standardowy XHR. XHR z obsługą baz danych

Czym jest AJAX. AJAX wprowadzenie. Obiekt XMLHttpRequest (XHR) Niezbędne narzędzia. Standardowy XHR. XHR z obsługą baz danych Czym jest AJAX AJAX wprowadzenie Beata Pańczyk na podstawie: 1. Lis Marcin, Ajax, Helion, 2007 2. Hadlock Kris, Ajax dla twórców aplikacji internetowych, Helion, 2007 AJAX (Asynchronous JavaScript and

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer;

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer; 14.3. Podstawy obsługi X Window 14.3. Podstawy obsługi X Window W przeciwieństwie do systemów Windows system Linux nie jest systemem graficznym. W systemach Windows z rodziny NT powłokę systemową stanowi

Bardziej szczegółowo

Dzięki arkuszom zewnętrznym uzyskujemy centralne sterowanie wyglądem serwisu. Zewnętrzny arkusz stylów to plik tekstowy z rozszerzeniem css.

Dzięki arkuszom zewnętrznym uzyskujemy centralne sterowanie wyglądem serwisu. Zewnętrzny arkusz stylów to plik tekstowy z rozszerzeniem css. Kaskadowe arkusze stylów CSS Geneza - oddzielenie struktury dokumentu HTML od reguł prezentacji - poszerzenie samego HTML Korzyści - przejrzystość dokumentów - łatwe zarządzanie stylem (wyglądem) serwisu

Bardziej szczegółowo

Podstawy (X)HTML i CSS

Podstawy (X)HTML i CSS Inżynierskie podejście do budowania stron WWW momat@man.poznan.pl 2005-04-11 1 Hyper Text Markup Language Standardy W3C Przegląd znaczników Przegląd znaczników XHTML 2 Cascading Style Sheets Łączenie z

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja instalacji usługi SMS Premium w Przelewy24.pl

Specyfikacja instalacji usługi SMS Premium w Przelewy24.pl Specyfikacja instalacji usługi SMS Premium w Przelewy24.pl wersja.2.9 data 2014-11-21 Opis usług: P24 KOD P24 KLUCZ P24 WAPA SEND SMS Strona 1 z 8 P24 KOD Przebieg transakcji Operacje po stronie Sprzedawcy

Bardziej szczegółowo

Protokół HTTP 1.1 *) Wprowadzenie. Jarek Durak. rfc2616 źródło www.w3.org 1999

Protokół HTTP 1.1 *) Wprowadzenie. Jarek Durak. rfc2616 źródło www.w3.org 1999 Protokół HTTP 1.1 *) Wprowadzenie Jarek Durak * rfc2616 źródło www.w3.org 1999 HTTP Hypertext Transfer Protocol Protokół transmisji hipertekstu został zaprojektowany do komunikacji serwera WW z klientem

Bardziej szczegółowo

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i budowa systemu zarządzania treścią opartego na własnej bibliotece MVC Autor: Kamil Kowalski W dzisiejszych czasach posiadanie strony internetowej to norma,

Bardziej szczegółowo

JAVASCRIPT (cz. IV) ĆWICZENIA DO SAMODZIELNEGO WYKONANIA materiały dydaktyczne dla słuchaczy opracowanie: 2004-2007 by Arkadiusz Gawełek, Łódź

JAVASCRIPT (cz. IV) ĆWICZENIA DO SAMODZIELNEGO WYKONANIA materiały dydaktyczne dla słuchaczy opracowanie: 2004-2007 by Arkadiusz Gawełek, Łódź JAVASCRIPT (cz. IV) ĆWICZENIA DO SAMODZIELNEGO WYKONANIA Ćwiczenie 1 obliczanie daty Wielkanocy Napisz skrypt, który: poprosi użytkownika o podanie roku z przedziału 1900..2099 sprawdzi, czy podana wartość

Bardziej szczegółowo

Pawel@Kasprowski.pl Języki skryptowe - PHP. PHP i bazy danych. Paweł Kasprowski. pawel@kasprowski.pl. vl07

Pawel@Kasprowski.pl Języki skryptowe - PHP. PHP i bazy danych. Paweł Kasprowski. pawel@kasprowski.pl. vl07 PHP i bazy danych Paweł Kasprowski pawel@kasprowski.pl Użycie baz danych Bazy danych używane są w 90% aplikacji PHP Najczęściej jest to MySQL Funkcje dotyczące baz danych używają języka SQL Przydaje się

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron internetowych w oparciu o język HTML

Tworzenie stron internetowych w oparciu o język HTML Ćwiczenie 1 Temat: Tworzenie stron internetowych w oparciu o język HTML Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie studenta z technologią tworzenia stron internetowych z wykorzystaniem języka HTML.

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller Dokumentacja systemu NTP rekrut Autor: Sławomir Miller 1 Spis treści: 1. Wstęp 1.1 Wprowadzenie 1.2 Zakres dokumentu 2. Instalacja 2.1 Wymagania systemowe 2.2 Początek 2.3 Prawa dostępu 2.4 Etapy instalacji

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium Język JavaScript Celem ćwiczenia jest przygotowanie formularza na stronie WWW z wykorzystaniem języka JavaScript. Formularz ten będzie sprawdzany pod względem zawartości przed

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 Przeznaczenie sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy sylabus dla modułu ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów. Sylabus opisuje zakres wiedzy i

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium PHP. Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji internetowej wykorzystującej technologię PHP. Aplikacja pokazuje takie aspekty, obsługa formularzy oraz zmiennych

Bardziej szczegółowo

SSK - Techniki Internetowe

SSK - Techniki Internetowe SSK - Techniki Internetowe Ćwiczenie 2. Obsługa formularzy. Operatory, instrukcje warunkowe oraz instrukcje pętli w PHP. Obsługa formularzy Skryptu PHP moŝna uŝyć do obsługi formularza HTML. Aby tego dokonać,

Bardziej szczegółowo

Rys.2.1. Trzy warstwy stanowiące podstawę popularnego podejścia w zakresie budowy stron internetowych [2]

Rys.2.1. Trzy warstwy stanowiące podstawę popularnego podejścia w zakresie budowy stron internetowych [2] 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest przedstawienie możliwości wykorzystania języka JavaScript do tworzenia interaktywnych aplikacji działających po stronie klienta. 2. MATERIAŁ NAUCZANIA JavaScript tak

Bardziej szczegółowo

[

]
Materiały dydaktyczne 1/5

<html> </html> <body> </body> <p> [</p>] <br> <html> <head> </head> <body> </body> </html> Materiały dydaktyczne 1/5 PODSTAWOWE INFORMACJE HTML (HyperText Mark-up Language) język programowanie, który pozwala na publikowanie treści w sieci WWW. Nie jest to klasyczny język liniowy (w HTML mamy dostęp w każdym miejscu do

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie PHP do tworzenia stron internetowych testujących wiedzę studentów ze statystyki

Wykorzystanie PHP do tworzenia stron internetowych testujących wiedzę studentów ze statystyki Radosław Jedynak jedynakr@pr.radom.pl Katedra Matematyki Politechnika Radomska Radom Wykorzystanie PHP do tworzenia stron internetowych testujących wiedzę studentów ze statystyki Wstęp Aktywnie rozwijająca

Bardziej szczegółowo

Języki skryptowe w programie Plans

Języki skryptowe w programie Plans Języki skryptowe w programie Plans Warsztaty uŝytkowników programu PLANS Kościelisko 2010 Zalety skryptów Automatyzacja powtarzających się czynności Rozszerzenie moŝliwości programu Budowa własnych algorytmów

Bardziej szczegółowo

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Niniejsze opracowanie przeznaczone jest dla osób zamierzających zdać egzamin ECDL (European Computer Driving Licence) na poziomie podstawowym. Publikacja zawiera

Bardziej szczegółowo

SIP Studia Podyplomowe Ćwiczenie laboratoryjne Instrukcja

SIP Studia Podyplomowe Ćwiczenie laboratoryjne Instrukcja SIP Studia Podyplomowe Ćwiczenie laboratoryjne Instrukcja Instytut Telekomunikacji Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechnika Warszawska, marzec 2015 Wprowadzenie Ćwiczenie jest wykonywane

Bardziej szczegółowo

Informacja o języku. Osadzanie skryptów. Instrukcje, komentarze, zmienne, typy, stałe. Operatory. Struktury kontrolne. Tablice.

Informacja o języku. Osadzanie skryptów. Instrukcje, komentarze, zmienne, typy, stałe. Operatory. Struktury kontrolne. Tablice. Informacja o języku. Osadzanie skryptów. Instrukcje, komentarze, zmienne, typy, stałe. Operatory. Struktury kontrolne. Tablice. Język PHP Język interpretowalny, a nie kompilowany Powstał w celu programowania

Bardziej szczegółowo

Języki programowania wysokiego poziomu. PHP cz.3. Formularze

Języki programowania wysokiego poziomu. PHP cz.3. Formularze Języki programowania wysokiego poziomu PHP cz.3. Formularze Formularze Sposób przesyłania danych formularza do serwera zależy od wybranej metody HTTP: Metoda GET

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do języka HTML

Wprowadzenie do języka HTML Radosław Rudnicki (joix@mat.umk.pl) 05.09.2009 r. Wprowadzenie do języka HTML Do tworzenia stron internetowych wystarczy użyd zwykłego Notatnika oferowanego przez system Windows, czy dowolny inny system

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 7 Blog: dodawanie i edycja wpisów

Laboratorium 7 Blog: dodawanie i edycja wpisów Laboratorium 7 Blog: dodawanie i edycja wpisów Dodawanie nowych wpisów Tworzenie formularza Za obsługę formularzy odpowiada klasa Zend_Form. Dla każdego formularza w projekcie tworzymy klasę dziedziczącą

Bardziej szczegółowo

Kurs HTML 4.01 TI 312[01]

Kurs HTML 4.01 TI 312[01] TI 312[01] Spis treści 1. Wiadomości ogólne... 3 2. Wersje języka HTML... 3 3. Minimalna struktura dokumentu... 3 4. Deklaracje DOCTYPE... 3 5. Lista znaczników, atrybutów i zdarzeń... 4 5.1 Lista atrybutów

Bardziej szczegółowo

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30 MS Word 2010 Długi dokument Praca z długim dokumentem Kinga Sorkowska 2011-12-30 Dodawanie strony tytułowej 1 W programie Microsoft Word udostępniono wygodną galerię wstępnie zdefiniowanych stron tytułowych.

Bardziej szczegółowo

STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała

STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała 1 STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała STRONY INTERNETOWE Rodzaje stron internetowych statyczne (statyczny HTML + CSS) dynamiczne (PHP, ASP, technologie Flash) 2 JĘZYKI STRON WWW HTML (ang. HyperText

Bardziej szczegółowo

Sesje, ciasteczka, wyjątki. Ciasteczka w PHP. Zastosowanie cookies. Sprawdzanie obecności ciasteczka

Sesje, ciasteczka, wyjątki. Ciasteczka w PHP. Zastosowanie cookies. Sprawdzanie obecności ciasteczka Sesje, ciasteczka, wyjątki Nie sposób wyobrazić sobie bez nich takich podstawowych zastosowań, jak logowanie użytkowników czy funkcjonowanie koszyka na zakupy. Oprócz tego dowiesz się, czym są wyjątki,

Bardziej szczegółowo

JavaScript - wykład 4. Zdarzenia i formularze. Obsługa zdarzeń. Zdarzenia. Mysz. Logiczne. Klawiatura. Beata Pańczyk

JavaScript - wykład 4. Zdarzenia i formularze. Obsługa zdarzeń. Zdarzenia. Mysz. Logiczne. Klawiatura. Beata Pańczyk Obsługa zdarzeń JavaScript - wykład 4 Zdarzenia i formularze Beata Pańczyk zdarzenia - wszystko co zachodzi w związku z obiektami JavaScript (np. window) i elementami XHTML przeglądarka moŝe wywołać funkcję

Bardziej szczegółowo

e r T i H M r e n L T n

e r T i H M r e n L T n s e r T t w o i H M r e o T n w z n L Podstawy 1. Nawigacja na stronie jest niezwykle istotna, powinna być możliwie jak najprostsza. Pamiętajmy, że im mniej kroków do celu tym lepiej. 2. Projekt graficzny

Bardziej szczegółowo

Język JAVA podstawy. wykład 2, część 1. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna

Język JAVA podstawy. wykład 2, część 1. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna Język JAVA podstawy wykład 2, część 1 1 Język JAVA podstawy Plan wykładu: 1. Rodzaje programów w Javie 2. Tworzenie aplikacji 3. Tworzenie apletów 4. Obsługa archiwów 5. Wyjątki 6. Klasa w klasie! 2 Język

Bardziej szczegółowo

Struktura języka HTML ZNACZNIKI. Oto bardzo prosta strona WWW wyświetlona w przeglądarce: A tak wygląda kod źródłowy takiej strony:

Struktura języka HTML ZNACZNIKI. Oto bardzo prosta strona WWW wyświetlona w przeglądarce: A tak wygląda kod źródłowy takiej strony: Struktura języka HTML ZNACZNIKI Oto bardzo prosta strona WWW wyświetlona w przeglądarce: Rysunek 1: Przykładowa strona wyświetlona w przeglądarce A tak wygląda kod źródłowy takiej strony: Rysunek 2: Kod

Bardziej szczegółowo

Internetowe bazy danych

Internetowe bazy danych Wyższa Szkoła Technologii Teleinformatycznych w Świdnicy Internetowe bazy danych wykład 6 dr inż. Jacek Mazurkiewicz e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Kontrola dostępu

Bardziej szczegółowo

ZPKSoft WDoradca. 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja

ZPKSoft WDoradca. 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja ZPKSoft WDoradca 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja 1. Wstęp ZPKSoft WDoradca jest technologią dostępu przeglądarkowego do zasobów systemu ZPKSoft Doradca.

Bardziej szczegółowo

Języki programowania wysokiego poziomu. Blog

Języki programowania wysokiego poziomu. Blog Języki programowania wysokiego poziomu Blog Elementy obowiązkowe (2p.) Wyświetlanie wpisów Logowanie/wylogowanie Dodawanie wpisów Elementy obowiązkowe (2p.) Wyświetlanie wpisów - wszystkie wpisy na jednej

Bardziej szczegółowo

INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład VII

INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład VII Wrocław 2006 INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład VII Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl INTERNETOWE BAZY DANYCH PLAN NA DZIŚ : Cookies Sesje Inne możliwości

Bardziej szczegółowo

1. Narzędzia główne: WORD 2010 INTERFEJS UŻYTKOWNIKA. wycinamy tekst, grafikę

1. Narzędzia główne: WORD 2010 INTERFEJS UŻYTKOWNIKA. wycinamy tekst, grafikę 1. Narzędzia główne: wycinamy tekst, grafikę stosowanie formatowania tekstu i niektórych podstawowych elementów graficznych umieszczane są wszystkie kopiowane i wycinane pliki wklejenie zawartości schowka

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA KONFIGURACJI KLIENTA POCZTOWEGO

INSTRUKCJA KONFIGURACJI KLIENTA POCZTOWEGO INSTRUKCJA KONFIGURACJI KLIENTA POCZTOWEGO UWAGA!!! Wskazówki dotyczą wybranych klientów pocztowych Zespół Systemów Sieciowych Spis treści 1. Konfiguracja klienta pocztowego Outlook Express 3 2. Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

Referat z przedmiotu Technologie Internetowe SPIS TREŚCI

Referat z przedmiotu Technologie Internetowe SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI 1.Dwie metody przekazu danych do serwera 2 2.Metoda GET przykład 3 3.Metoda POST przykład 4 4.Kiedy GET a kiedy POST 5 5.Szablony po co je stosować 7 6.Realizacja szablonu własną funkcją 8

Bardziej szczegółowo