Strategia rozwoju. markowych. produktów turystycznych. miasta Bielska-Białej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Strategia rozwoju. markowych. produktów turystycznych. miasta Bielska-Białej"

Transkrypt

1 Strategia rozwoju markowych produktów turystycznych miasta Bielska-Białej Przygotowana przez Planet PR Lipiec 2011

2 Spis treści 1. Wprowadzenie Czym jest niniejszy dokument? Dlaczego przygotowano niniejszy dokument? Metodologia pracy nad strategią Analiza dokumentów strategicznych Teoretyczne podstawy opracowania strategii Podstawowe definicje i pojęcia stosowane w opracowaniu Cel realizacji strategii Diagnoza potencjału produktowego miasta Bielska-Białej Informacje podstawowe Synteza potencjału naturalnego Ukształtowanie powierzchni Sieć hydrograficzna Klimat Potencjał przyrodniczy Podsumowanie potencjału naturalnego Synteza potencjału antropogenicznego Nazwa miasta i jego historia Zabytki Życie kulturalne Podsumowanie potencjału antropogenicznego Dostępność komunikacyjna Transport drogowy Transport kolejowy

3 3.4.3 Transport autobusowy i komunikacja miejska Transport lotniczy Stan ochrony środowiska Synteza potencjału infrastrukturalnego stan zagospodarowania turystycznego Infrastruktura turystyczna Infrastruktura paraturystyczna Infrastruktura paraturystyczna Analiza SWOT Produkty turystyczne Bielska-Białej Hierarchia obszarów i produktów turystycznych miasta Produkty turystyki aktywnej i specjalistycznej Produkty turystyki miejskiej i kulturowej Produkty turystyki dzieci i młodzieży Między nauką, zabawą i przygodą Produkty turystyki biznesowej Produkty turystyki zakupowej Produkty turystyki hobbystycznej Harmonogram wdrażania produktów Koncepcja promocji markowych produktów turystycznych Bielska-Białej Grupy docelowe komunikacji Indywidualne kanały komunikacji i narzędzia promocji dla poszczególnych produktów Turystyka aktywna i specjalistyczna Turystyka miejska i kulturowa Turystyka kulturowa i aktywna Turystyka dzieci i młodzieży między nauką, zabawą i przygodą Turystyka biznesowa Bielska strefa spotkań

4 5.2.6 Turystyka zakupowa Strefa Rajskich Zakupów Turystyka hobbystyczna Podróże z pasją

5 1. Wprowadzenie 1.1 Czym jest niniejszy dokument? Strategia rozwoju markowych produktów turystycznych Bielska-Białej z uwzględnieniem ich komercjalizacji i promocji miasta to dokument przedstawiający długookresową koncepcję celów i zadań realizacyjnych. Całość opracowania koncentruje się na wykreowaniu wzajemnie wzmacniających się produktów turystycznych, procesie ich rozwoju, koncepcji zarządzania nimi, a także na stworzeniu planów działań komunikacyjnych i promocyjnych. Poprzez opisane działania prowadzi do ukształtowanej, gotowej do sprzedaży formy produktu. Ze względu na niezwykle duży potencjał miasta i wysokie zróżnicowanie oferty turystycznej, proponowane produkty kierowane są do szerokiej grupy odbiorców. Podział na produkty flagowe i uzupełniające pozwala na rozłożenie wdrożeń w czasie, dopasowanie ich do bieżących potrzeb i zmian w infrastrukturze, z jednoczesnym zachowaniem potencjału turystycznego i możliwości spójnej komunikacji. Opracowanie strategicznego dokumentu, kierunkującego podejmowane działania, pozwoli także na zsynchronizowanie działań promocyjnych miasta z planami inwestycyjnymi, dotyczącymi rozbudowy bądź budowy niezbędnej infrastruktury. W dalszej perspektywie umożliwi to osiągnięcie synergii działań i efektów przy zespoleniu różnych gałęzi gospodarki. Turystyka od wielu lat stanowi jedną z najszybciej rozwijających się dziedzin gospodarki na świecie (dane statystyczne GUS i Eurostat), a przemyślane i kompleksowe produkty turystyczne odgrywają znaczącą rolę w wyborze destynacji wyjazdowych. Poszczególne produkty nie mogłyby jednak poprawnie funkcjonować bez odpowiedniej infrastruktury oraz rozwiązań integrujących. Z tego względu niezbędne stają się właściwe zaplanowanie i integracja działań w regionie. Poniższa strategia ma stanowić narzędzie do podjęcia opisanych wyżej działań. Nadrzędnym celem dokumentu było zdefiniowanie obszarów i produktów turystycznych Bielska-Białej na bazie analizy potencjału miasta. Realizacja poczynionych założeń strategii pozwoli m.in. na: wykorzystanie atutów i szans Bielska-Białej w zakresie turystyki;

6 intensyfikację efektu synergii działań miasta, poszczególnych organizacji, podmiotów turystycznych oraz przedstawicieli branży turystycznej; eliminację słabych stron regionalnej turystyki, uniknięcie zagrożeń dla jej rozwoju oraz dla gotowego, zintegrowanego produktu turystycznego. Zaproponowane rozwiązania zostały przygotowane w oparciu o strategiczne dokumenty, dotyczące rozwoju turystyki w województwie śląskim i w Bielsku-Białej oraz o szereg danych, dotyczących turystycznych zasobów i potencjału miasta. Strategia powstała w 2011 r. na zamówienie Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej; została opracowana przez agencję Planet PR i eksperta zewnętrznego Iwonę Majewską. Zespół Planet PR pracował w składzie: Łukasz Wilczyński, Anna Deręgowska-Watza i Szymon Bryła. Dokument podzielono na cztery części. Wprowadzenie stanowią: skrócony opis projektu, przesłanki dla jego powstania i realizacji, opis korzyści dla miasta oraz metodologia pracy nad dokumentem. Druga część zawiera badania pozycji miasta pod kątem zasobów i potencjału turystycznego, a także otoczenia rynkowego. Zostały one przeprowadzone przy wykorzystaniu analizy strategicznych dokumentów miasta i województwa, audytów, konsultacji i analizy SWOT. Kolejne części stanowi dokładne opracowanie koncepcji obszarów i produktów turystycznych wraz z segmentacją rynku, koncepcją sprzedaży produktu i założeniami promocyjnymi. 1.2 Dlaczego przygotowano niniejszy dokument? Punktem wyjścia do opracowania dokumentu jest duże zróżnicowanie walorów Bielska- Białej. Ukierunkowanie na bardzo urozmaiconą grupę odbiorców wymagało określenia poszczególnych obszarów produktowych, a następnie budowy konkretnych produktów turystycznych. Dla odpowiedniej komercjalizacji, promocji i komunikacji produkty podzielono na flagowe i uzupełniające. Dodatkowo zostały one wzajemnie powiązane tak, by mogły tworzyć zróżnicowane oferty, w zależności od potrzeb i sytuacji (grupy docelowej, priorytetów konkretnych organizacji, czy też aktualnego stanu infrastruktury). W budowie wizerunku medialnego miasta ważną rolę pełnią również: czas, potrzebny na odpowiednio wczesne rozpoczęcie promocji i komunikacji z mediami, oraz spójność komunikatów. Z tego względu w poniższym dokumencie pierwsze miejsce zajął audyt stanu 6

7 bieżącego, zawierający analizę możliwości wdrożenia produktu i zarządzania nim oraz określający plan promocji. Do walorów Bielska-Białej należy zaliczyć przede wszystkim: korzystne i atrakcyjne położenie miasto w górach, o dość wygodnym dojeździe samochodowym z wielu kierunków; bardzo duży potencjał turystyczny walory naturalne i kulturowe pozwalają na ukierunkowanie oferty na zróżnicowane grupy turystów (turystyka niszowa, turystyka masowa) i zaplanowanie wielorakich form wypoczynku i rozrywki; unikatowe wartości kulturowe (np. secesja czy pamiątki luteranizmu); możliwość wykorzystania wzrostowego trendu turystyki kulturowej, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki rodzinnej; duża aktywność gospodarcza. Turystyka kulturowa i rodzinna od wielu lat notują trend wzrostowy. W przypadku Bielska-Białej dodatkowym atutem będzie duże zróżnicowanie form aktywności, pozwalające na odnalezienie się tu nie tylko rodzin z dziećmi w zbliżonym wieku (2 3 lata różnicy), ale także tych, w których różnica wieku między pociechami jest znacznie większa (a co za tym idzie nie interesują ich podobne atrakcje). W związku z rosnącym przekonaniem o skuteczności zdobywania wiedzy poprzez doświadczenie, projekt przewiduje także rozwój atrakcji i produktów twórczo angażujących turystów (w każdym wieku) w procesy poznawcze i samodzielne szukanie rozwiązań. Aspekty popularnych form turystyki można podzielić na: aspekt kulturowy poznawanie kultury i tradycji odwiedzanych miejsc: w zakresie fizycznych pozostałości historycznych (tj. rzeźby, budynki, miejsca) oraz zabytków niematerialnych, takich jak język czy tradycje kulinarne. Pozwala to nie tylko na kontakt z nowymi, nieznanymi dotąd zachowaniami czy działalnością, ale także na wyjaśnienie i przypomnienie sobie własnych (rodzinnych) zwyczajów 1 ; 1 Coraz częściej podkreśla się bowiem, że aspekt kulturowy cieszy się zainteresowaniem przede wszystkim w kontekście innych aktywności (nie samego zwiedzania, ale także doświadczania, poszukiwania, przeżywania danych sytuacji. 7

8 aspekt edukacyjny już w starożytności podkreślano, że najefektywniejsza nauka to ta przez doświadczenie. Stąd też rosnąca popularność żywych muzeów, wystaw interaktywnych czy choćby gier terenowych i edukacyjnych gier komputerowych; aspekt poznawczy ściśle związany z aspektem edukacyjnym; aspekt wzmacniania więzi wspólne spędzanie czasu skłania do rozmów, pozwala na wzajemne poznanie się i budowanie porozumienia w rodzinie; wspólna aktywność fizyczna popularność komputerów sprawiła, że aktywność fizyczna (szczególnie wśród młodzieży) jest stosunkowo niewielka. Wielu rodziców, świadomych istnienia tego problemu, szuka atrakcji turystycznych, sprzyjających ruchowi i aktywności fizycznej swoich pociech. 2. Metodologia pracy nad strategią Dokument został opracowany zgodnie z zasadami planowania strategicznego w metodzie partycypacyjno-eksperckiej, która charakteryzuje się ścisłą współpracą między ekspertami a interesariuszami projektu. Na każdym etapie tworzenia dokumentu odbywały się spotkania konsultacyjne i warsztaty z władzami samorządowymi, przedstawicielami biznesu, nauki oraz różnego typu organizacji, a także z gestorami i kreatorami atrakcji turystycznych. Podczas realizacji projektu wykorzystano również takie źródła, jak istniejące dane statystyczne, dokumenty strategiczne, publikacje, materiały promocyjne i informacyjne, strony internetowe. Część pierwsza niniejszego dokumentu analityczno-diagnostyczna to w istocie audyt turystyczny miasta Bielska-Białej, analizujący istniejące zasoby turystyczne (wyłącznie te mogące mieć wpływ na postać i specyfikę produktów turystycznych) oraz ich potencjał. Stanowi ona punkt wyjścia dla koncepcji nowych produktów turystycznych, a także dla rozwoju produktów już istniejących na terenie miasta. Identyfikuje szanse i zagrożenia, w efekcie kluczowe problemy wymagające rozwiązania (SWOT). Część druga koncepcyjna prezentuje koncepcje rozwoju produktów turystycznych dla wyodrębnionych obszarów turystycznych. W przejrzystych tabelach prezentowane są: składniki produktów, ich mocne i słabe strony, segmentacja rynku, sposoby funkcjonowania, poszczególnych produktów, działania niezbędne do ich rozwoju, podmioty zaangażowane w realizację, zarządzanie, koordynację oraz koncepcje sprzedaży produktu oraz sugerowany harmonogram wdrażania poszczególnych produktów. W dalszych rozdziałach precyzyjnie określono, które elementy planu marketingowego dotyczą promocji i komunikacji (pomysły działań wizerunkowych, opis narzędzi 8

9 wykorzystywanych w procesie promocji wraz z sugestiami dotyczącymi ich wykorzystania i szczegółowymi instrukcjami wdrożeniowymi) Analiza dokumentów strategicznych Bazę źródłową dla przygotowania kompleksowej strategii rozwoju markowych produktów turystycznych miasta Bielska-Białej oraz analiz eksperckich stanowiły poniższe źródła informacji: 1) Regionalne dokumenty strategiczne: a) strategia rozwoju turystyki w województwie śląskim na lata , b) strategia komunikacji marketingowej województwa śląskiego, c) strategia rozwoju województwa śląskiego, d) raport otwarcia marki miasta Bielska-Białej, e) aktualizacja strategii komunikacji marketingowej miasta Bielska-Białej z roku 2010, f) badanie ruchu turystycznego w Bielsku-Białej, g) program rozwoju i promocji markowych produktów turystycznych powiatu bielskiego. 2) Inne źródła: a) Burchard Przemysław, Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce, Warszawa 1990; b) Jerzy Polak, Przewodnik po Bielsku-Białej, Bielsko-Biała: Towarzystwo Miłośników Ziemi Bielsko-Bialskiej, 2000; c) Henryk Rechowicz, Bielsko-Biała. Zarys rozwoju miasta i powiatu, Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1971; d) Jan Spyra, Materiały do dziejów Żydów w Bielsku i Państwie Bielskim, [w:] Bielsko- Bialskie Studia Muzealne, t.1, Bielsko-Biała1993, s. 79; e) Jerzy Polak, Bielsko-Biała i okolice. Bielsko-Biała: Towarzystwo Miłośników Ziemi Bielsko-Bialskiej, 1988; f) Jacek Zachara, Grzegorz Wnętrzak, Bogusław Chorąży, Piotr Kenig, Bielsko-Biała. Dziedzictwo kulturowe, Bielsko-Biała: Stowarzyszenie Olszówka, 2007; g) Strony internetowe: i) ii) iii) iv) 9

10 v) vi) vii) viii) _oddział_muzeum_w_bielsku-białej; ix) www1.bielsko.com.pl; x) xi) h) trzy spotkania konsultacyjne, które pozwoliły na dodatkową analizę i identyfikację zasobów i potencjału miasta. Uznano, iż realizacja celu określonego w strategii jest możliwa dzięki: 1) kreacji i rozwojowi konkurencyjnych markowych produktów turystycznych poprzez: a) budowę i rozwój wiodących produktów turystycznych, b) budowę i rozwój uzupełniających produktów turystycznych, c) stworzenie weekendowej oferty województwa. 2) stymulowaniu i wspieraniu inwestycji w obszarze infrastruktury turystycznej produktów poprzez stworzenie i rozbudowę infrastruktury, niezbędnej do funkcjonowania i rozwijania produktów turystycznych. Podsumowując niniejszy rozdział, zaznaczyć należy, iż przeanalizowane dokumenty przypisują duże znaczenie produktom turystycznym z zakresu turystyk: weekendowej, aktywnej i zakupowej Teoretyczne podstawy opracowania strategii Podstawowe definicje i pojęcia stosowane w opracowaniu W polskich i międzynarodowych opracowaniach można znaleźć wiele definicji pojęcia produkt turystyczny. Dla ujednolicenia, na potrzeby poniższej strategii przyjęte zostało pojęcie zgodne z Marketingową strategią Polski w sektorze turystyki na lata i Kierunkami rozwoju turystyki do roku Dokumenty te definiują produkt turystyczny jako dostępny na rynku pakiet materialnych i niematerialnych składników, umożliwiających realizacje celu wyjazdu turystycznego. Produkt ten stanowią naturalne i stworzone przez człowieka dobra 10

11 turystyczne, towary i usługi umożliwiające przebycie, pobyt i korzystanie z walorów turystycznych oraz atrakcyjne spędzanie czasu. Z kolei pojęcie markowego produktu turystycznego jest określane jako produkt turystyczny posiadający markę, czyli produkt rozpoznawalny na rynku i wyróżniający się od innych, produktów turystycznych. Oznacza to wyróżnianie danego produktu na rynku (rozpoznawany przez turystów) na podstawie określonego zbioru cech tworzących markę. Marka niesie za sobą określone obietnice (przekaz zdefiniowanych unikalnych korzyści), co pozwala na wypracowanie, a następnie utrzymanie trwałej przewagi konkurencyjnej na rynku. Kolejnymi pojęciami, które znajdują zastosowanie w poniższym dokumencie to: atrakcja turystyczna odpowiednio zagospodarowany i udostępniany walor turystyczny obiekt lub wydarzenie, przyciągające turystów (np. punkt widokowy na szlaku, festiwal, muzeum); zagospodarowanie i infrastruktura turystyczna elementy, obiekty i urządzenia, umożliwiające prawidłowe wykorzystanie walorów turystycznych i dostęp do nich Cel realizacji strategii Za Rządowym Centrum Studiów Strategicznych proponuje się przyjąć i wdrożyć w strategii następujący podstawowy podział celów: 1) cel nadrzędny wyrażenie zamierzenia zarys ogólnej wizji tego, co ma zostać osiągnięte dzięki realizacji strategii. Cel nadrzędny, nazywany też celem głównym lub strategicznym, jest sprecyzowaniem ogólnej wizji strategii, tj. wyobrażenia przedstawiającego pożądany obraz rzeczywistości w horyzoncie czasowym objętym dokumentem; 2) cele pośrednie służące osiągnięciu celu nadrzędnego, wyznaczane dla obszarów priorytetowych, tj. dziedzin i działań kluczowych w realizacji celu nadrzędnego. Określenie celów pośrednich łączy się z wyznaczaniem obszarów priorytetowych i wymaga wskazania na ich związek z celem nadrzędnym; 3) cele operacyjne służące realizacji celów pośrednich, z których bezpośrednio wynikają zadania realizacyjne. Formułowane dla określenia zadań na szczeblu wykonawczym. Wyróżnia je szczegółowość sformułowania. W strategii rozwoju markowych produktów turystycznych z uwzględnieniem komercjalizacji i promocji miasta Bielska-Białej wyróżniamy: 11

12 1) cel nadrzędny: a) stworzenie zintegrowanej, atrakcyjnej oraz konkurencyjnej sprzedażowej oferty turystycznej opartej o zdefiniowane w dokumentach nadrzędnych wyróżniki miasta i turystyczne grupy docelowe; 2) cel pośredni: a) stworzenie markowych produktów turystycznych miasta Bielska-Białej; 3) cele operacyjne: a) rozbudowa i aktualizacja infrastruktury zgodnie z założonymi celami nadrzędnymi i harmonogramem wdrażania poszczególnych produktów turystycznych; b) stworzenie pakietów i usług na bazie opracowanych produktów; c) stworzenie produktów wiodących i uzupełniających. Oferta oparta o kluczowe wyróżniki bazuje na najważniejszych elementach potencjału turystycznego, dającego możliwość wypracowania przewagi rynkowej w skali województwa oraz kraju. Wyróżniki te pozwalają na uzyskanie konkurencyjności i podkreślenia unikatowości przekazu. Łącznie dają one możliwość zbudowania mocnej marki, odpornej na zmiany ekonomiczne w długiej perspektywie czasowej. Poprzez produkty adresowane do konkretnych grup odbiorców definiowane są produkty ukierunkowane zarówno pod kątem oferty, jak i możliwości komunikacji i promocji. Wybór określonej grupy docelowej to równocześnie wybór konkretnych wartości marki (produktu), ważnych dla danej grupy i mogących stanowić dla niej swoisty rodzaj magnesu. Niezależnie od rodzaju grupy, nadrzędny komunikat (nadrzędne wartości) powinien być spójny, tak, aby komunikacja promocyjna mogła być wzmacniana w dowolnym momencie. Wartości te są nieodzownym elementem strategii dzięki nim komunikat o produkcie i o marce nadrzędnej dociera do klientów dużo szybciej i skuteczniej. Poprzez kompleksowe produkty turystyczne rozumieć należy produkty w możliwie pełny sposób zaspokajające potrzeby i oczekiwania turysty (zgodnie z motywami podróży turystycznej). Kompleksowe produkty turystyczne to te, które odpowiadają nie na jedną potrzebę odwiedzającego, ale na wiązkę potrzeb. W dobie coraz szybszego tempa życia i skracającego się czasu przeznaczanego na wypoczynek i podróżowanie przykłady takich usług obserwujemy dziś coraz częściej. Poprzez tworzenie produktów turystycznych zgodnie z zasadami zarządzania marketingowego rozumieć należy odpowiednie podejście do procesu rozwoju produktu: zastosowanie planowania marketingowego, odpowiednie zarządzanie produktem i jego rozwojem. Ważne jest także utrzymanie kompleksowego charakteru działań, opartego 12

13 o strategie rozwoju produktu, monitorowanego i modyfikowanego w zależności od potrzeb odbiorców i cyklu rozwoju produktu turystycznego. 3. Diagnoza potencjału produktowego miasta Bielska-Białej Niniejszy rozdział stanowi syntezę potencjału Bielska-Białej, sprofilowaną na produkty turystyczne. Nie jest to zatem audyt turystyczny, dążący do pełnej inwentaryzacji posiadanych przez miasto walorów i atrakcji. Rozdział ujmuje syntetycznie jedynie wybrane elementy, stanowiące bezpośredni punkt wyjścia do budowy produktów turystycznych; wyłącznym celem diagnozy jest bowiem identyfikacja zasobów służących rozwojowi produktów turystycznych Informacje podstawowe Bielsko-Biała (czes. Bílsko-Bělá, niem. Bielitz-Biala) to miasto powiatowe województwa śląskiego, leżące nad rzeką Białą na Pogórzu Śląskim (u stóp Beskidów Małego i Śląskiego). Jest stolicą powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej Kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej Kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej. Bielsko-Biała formalnie powstało 1 stycznia 1951 r. z połączenia położonego na Śląsku Cieszyńskim Bielska (pierwszy raz wzmiankowanego w 1312 r.) oraz małopolskiej Białej (założonej w końcu XVI w.). W latach miasto było stolicą województwa bielskiego. Bielsko-Biała pełni funkcję głównego ośrodka administracyjnego, przemysłowego, handlowo-usługowego, akademickiego, kulturalnego i turystycznego regionu, zwanego potocznie Podbeskidziem. Jest jednym z najlepiej rozwiniętych gospodarczo miast Polski (do szczególnych osiągnięć władz lokalnych należy m.in. bardzo niska, bo zaledwie 6-procentowa stopa bezrobocia), stanowi także ważny w skali kraju węzeł drogowy i kolejowy. Jest członkiem m.in. Związku Miast Polskich. Według danych z 31 grudnia 2010 Bielsko-Biała ma ponad 175 tys. mieszkańców (23. miejsce w Polsce), a jego powierzchnia wynosi 124,51 km² (18. miejsce w Polsce). Miasto znajduje się w południowej części województwa śląskiego, na pograniczu historycznych regionów: Śląska Cieszyńskiego (dzielnice lewobrzeżne, 57,89% powierzchni) i Małopolski, a ściślej: ziemi krakowskiej (dzielnice prawobrzeżne, 42,11% powierzchni). 13

14 Większa część Bielska-Białej leży na Pogórzu Śląskim, będącym częścią makroregionu Pogórza Zachodniobeskidzkiego. Teren miasta wchodzi w skład Działu Bielskiego i Działu Pisarzowickiego mikroregionów Pogórza Śląskiego. W granicach administracyjnych Bielska-Białej (w dzielnicach południowych) znajdują się również masywy górskie Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego. Współrzędne geograficzne dla centrum miasta wynoszą 49 49'21 N 19 02'40 E; jego zasięg terytorialny w kierunku równoleżnikowym sięga 13 km, a w południkowym 17,5 km. Powierzchnia Bielska-Białej wynosi 124,51 km², w tym: tereny mieszkaniowe: 16,4%; tereny usług: 2,6%; tereny przemysłowo-składowe: 3,6%; tereny komunikacyjne: 11%; tereny rolne: 14,6%; tereny leśne: 24,2%; zieleń miejska: 2,2%; tereny pozostałe: 25,4%. Miasto stanowi 1,01% powierzchni województwa i 0,04% powierzchni kraju. Bielsko-Biała graniczy: od północy z miastem Czechowice-Dziedzice i Gminą Bestwina (Bestwina i Janowice); od wschodu z Gminą Kozy i Międzybrodziem Bialskim w gminie Czernichów; od południa z Gminą Wilkowice (Wilkowice i Bystra), Szczyrkiem (w górach) i Brenną (w górach); od zachodu z Jaworzem i Gminą Jasienica (Jasienica, Międzyrzecze Górne i Mazańcowice). Miasto znajduje się (w linii prostej) 31 km od granicy z Republiką Czeską i 35 km od granicy ze Słowacją. 14

15 3.2 Synteza potencjału naturalnego Walory naturalne, czyli wszelkie wpływające na atrakcyjność turystyczną obszaru elementy środowiska przyrodniczego, w dużym stopniu warunkują możliwości uprawiania turystyki. To od nich zależy, czy docelowym segmentem dla projektowanej oferty turystycznej winni być, przykładowo, obserwatorzy przyrody, czy też miłośnicy sportów wodnych. Przedstawiona poniżej analiza jest zatem niezwykle ważna z punktu widzenia projektowania koncepcji produktów turystycznych, a także planowania działań proturystycznych, które winny być zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju. Potencjał naturalny Bielska-Białej jest jego bardzo mocną stroną w kontekście budowy oferty turystycznej; poniżej ujęto syntetycznie jego najważniejsze wyznaczniki Ukształtowanie powierzchni Ukształtowanie powierzchni Bielska-Białej jest dość zróżnicowane. W granicach administracyjnych miasta leżą zarówno tereny wyżynne (Pogórze Śląskie), jak i górskie (Beskid Śląski, Beskid Mały). Centrum miasta znajduje się na wysokości 313 m n.p.m. Najniższym punktem są Stawy Komorowickie (262 m n.p.m.), a najwyższy to liczący 1117 m n.p.m. szczyt Klimczoka. Pogórze Śląskie zbudowane jest z mało odpornych na denudację serii fliszowych z wkładkami wapieni i cieszynitów. Złożona struktura podłoża geologicznego ścięta jest przez równinę denudacyjną, obniżającą się od m n.p.m. u podnóża progu Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego do m n.p.m. na granicy Kotliny Oświęcimskiej. Powierzchnię pogórza pokrywają gliny, na których rozwinęły się zespoły gleb o średniej produkcyjności. Dominują gleby brunatnoziemne. Na ograniczonych powierzchniach występują gleby płowe. Do niewielkich powierzchni ogranicza się zasięg gleb bielicowych, rozwiniętych na bezwęglanowych i bardzo przepuszczalnych zwietrzelinach. Gleby deluwialne, związane z łagodnie nachylonymi podnóżami stoków, występują w wielu obszarach, których łączna powierzchnia jest niewielka. Podobną cechą odznaczają się gleby aluwialne w dnach dolin. Wyżynna część Bielska-Białej składa się z kilkudziesięciu wzgórz, poprzecinanych systemem rzek i potoków. W ten sposób ukształtowała się sieć bielskich dolin z centralną Doliną Białej. Najwyższymi bielskimi wzgórzami są: Drugi Kopiec Lipnicki (448 m n.p.m.), 15

16 Hałcnowska Góra (404 m n.p.m.), Pierwszy Kopiec Lipnicki (393 m n.p.m.), Cieńciałowa Kępa (390 m n.p.m.), Malowany Dworek (390 m n.p.m.) i Trzy Lipki (386 m n.p.m.). Beskid Śląski zbudowany jest z masywnych piaskowców godulskich i istebniańskich. W części południowej góry utworzone zostały z fliszu magurskiego. Występują tu złoża mineralne: piaskowce, wapienie i kruszywa naturalne. Duże znaczenie mają piaskowce godulskie, reprezentowane przez dwie odmiany: godulską środkową oraz godulską dolną. Znajdują się tu również źródła wód mineralnych. Beskid Mały budują płaszczowiny: podśląska i śląska. Geologicznie jest jednorodny z Beskidem Śląskim i składa się w 95% z piaskowców godulskich. Pasma Beskidów rozdziela szeroka na 5 km Brama Wilkowicka, łącząca Pogórze Śląskie z Kotliną Żywiecką. W granicach administracyjnych miasta znajduje się 17 szczytów górskich: Cuberniok, Dębowiec, Górna Równia, Klimczok, Kołowrót, Kopany, Kozia Góra, Łysa Góra, Mokry Groń, Palenica, Pod Błatnią, Przykra, Równia, Stołów, Szyndzielnia, Trzy Kopce, Wysokie. Na południowo-zachodnich stokach Stołowa znajduje się Jaskinia w Stołowie, której korytarze liczą 21 m. W 2003 r. na stokach Stołowa odkryto również wejście do Jaskini Głębokiej w Stołowie. Odkrycie to zostało uznane za jedno z największych osiągnięć speleologicznych ostatnich lat w Polsce. Z długością 554 m i głębokością 25 m jest jedną 16

17 z największych jaskiń polskich Karpat fliszowych. Kilka mniejszych jaskiń znajduje się także w rejonie Klimczoka Sieć hydrograficzna Główną rzeką przepływającą przez miasto jest Biała prawy dopływ Wisły o długości 28,6 km, od średniowiecza wyznaczający granicę Śląska i Małopolski. W latach rzeka pełniła również rolę granicy państwowej między Czechami a Polską. Od 1772 do 1918 r. odgraniczała Śląsk Austriacki od Galicji, a później województwo śląskie od krakowskiego. Funkcję graniczną straciła dopiero w 1951 r., kiedy połączono Bielsko i Białą Krakowską w jeden organizm. Dopływami Białej są potoki, w dolinach których rozlokowały się dawne wsie, dziś już dzielnice miasta: Dębowiec, Kamieniczanka, Kromparek, Krzywa, Niwka, Olszówka, Potok Starobielski, Straconka. Drugą ważną rzeką jest Wapienica, długi na 20,6 km prawy dopływ Iłownicy. Główne dopływy Wapienicy to: Barbara, Rudawka i Żydowski Potok. Od 1895 r. Wapienica, prowadząca wody I klasy czystości, stanowi główne ujęcie wody dla bielskich wodociągów. W 1932 r. w górnym biegu Wapienicy, u ujścia Barbary, zbudowano zaporę wodną im. I. Mościckiego; w wyniku spiętrzenia wód rzeki powstało sztuczne jezioro Wielka Łąka, służące wyłącznie za ujęcie wody. Inne rzeki i strumienie w Bielsku-Białej to: Słonnica i jej dopływ Suchy Potok, przepływające przez Hałcnów; Złoty Potok w Lipniku dopływ Niwki; Niper skanalizowany dopływ Białej, płynący m.in. pod pl. Bolesława Chrobrego; Sikornik częściowo skanalizowany dopływ Białej, rozgraniczający Górne i Żywieckie Przedmieście; 17

18 Potok Mireckiego w Aleksandrowicach i Ruciana w Kamienicy dopływy Kamieniczanki; Potok Zajazdowy dopływ Białej płynący przez ZPK Sarni Stok; Mraźnica, Zimny Potok i Pasternik w Straconce dopływy Straconki. Jest tu także dużo niewielkich, bezimiennych cieków wodnych (szczególnie w górskiej części miasta). Największym skupiskiem stawów w Bielsku-Białej są Stawy Komorowickie, położone w północnej części Komorowic, nad rzeką Białą. Sąsiadują ze Stawami Bestwińskimi, leżącymi w granicach Gminy Bestwina. Mniejszymi skupiskami stawów są Stawy Barkowskie i Stawy Nyczowe nad Kromparkiem, Stawy Hałcnowskie nad Słonnicą oraz grupa stawów nad Rudawką w zachodniej Wapienicy Klimat Klimat Bielska-Białej cechuje się dużym zróżnicowaniem, ponieważ miasto leży w obrębie dwóch dzielnic klimatycznych: podkarpackiej (pogórza) i karpackiej (gór). Klimat wykazuje wyraźną zależność od czynników cyrkulacyjnych. Wyraża się to m.in. dużą nieregularnością stanów pogody i znacznymi wahaniami temperatur w ciągu roku. Największy wpływ na kształtowanie się pogody w mieście wywierają masy powietrza znad Atlantyku. Najczęściej występują tu wiatry zachodnie oraz południowo-zachodnie. W zimie częściej wieją wiatry południowo-zachodnie i południowe, natomiast latem zachodnie i północno-zachodnie. Spory odsetek wiatrów południowych stanowią wiatry halne, obserwowane najczęściej zimą. Największe zachmurzenie na terenie Bielska-Białej występuje od listopada do stycznia. Najmniejszym średnim zachmurzeniem oraz najczęstszym występowaniem dni słonecznych cechują się koniec lata i początek jesieni. Temperatura powietrza warunkowana jest przede wszystkim dopływem określonych mas powietrza, natomiast jej zróżnicowanie przestrzenne związane jest z rzeźbą terenu. Temperatura na obszarze miasta obniża się stopniowo ku południu wraz ze wzrostem wysokości (średnio o 0,5 C na 100 m). Wartość średniej temperatury powietrza waha się w granicach od 4 (w partiach grzbietowych Beskidów) do ok. 8 C (w centrum). Najwyższe wartości średniej temperatury przypadają na lipiec (19 C), najmniejsze natomiast na styczeń ( 3 C). Okres bezprzymrozkowy trwa na pogórzu średnio 175 dni, w górach o ponad miesiąc krócej. 18

19 Mgły występują średnio przez dni w roku. Największą ilość opadów deszczu przynoszą wiatry zachodnie, północno-zachodnie i północne, najmniejszą południowe. Najwyższe miesięczne sumy opadów notuje się w czerwcu, najniższe w styczniu i lutym. Opady śniegu występują od listopada do kwietnia, przy czym największą liczbę dni z opadem śniegu notuje się w styczniu. Pokrywa śnieżna jest bardzo zróżnicowana, ponieważ w granicach administracyjnych miasta znajdują się tereny górskie. Roczna liczba dni z pokrywą śnieżną waha się w granicach od ok. 70 dni w dzielnicach północnych do ponad 200 w szczytowych partiach Beskidów. Maksymalną grubość pokrywy śnieżnej zanotowano w Bielsku-Białej w latach 60. i wynosiła ona 55 cm Potencjał przyrodniczy Zieleń miejska Tereny zieleni miejskiej zajmują w Bielsku-Białej 272,6 ha, a tereny leśne ok ha, stanowiąc odpowiednio ok. 2,21% oraz 20% ogólnej powierzchni miasta. W przeliczeniu na jednego mieszkańca daje to 152 m² powierzchni terenów zielonych. Zieleń urządzoną na terenie miasta stanowią przede wszystkim chronione, zabytkowe założenia zieleni parkowej, cmentarnej i przykościelnej oraz ogólnodostępne zieleńce, parki, skwery i bulwary o charakterze rekreacyjnym i estetycznym. Na terenie Bielska-Białej występują również obszary zieleni towarzyszącej zabudowaniom, ogródkom działkowym i zieleni izolacyjnej wokół tras komunikacyjnych. Na terenie miasta istnieje 36 cmentarzy, z czego większość pochodzi z XIX w. i pierwszej połowy XX w. Parki i cmentarze Park Słowackiego na Dolnym Przedmieściu, między ulicami Słowackiego a Chopina, w sąsiedztwie Bielskiego Centrum Kultury; założony w 1898 r. jako Park Jubileuszowy im. Cesarza Franciszka Józefa I; Park Włókniarzy na Żywieckim Przedmieściu, między ulicą Partyzantów a rzeką Białą; założony w 1899 r. jako Planty Blichowe; Park nad rzeką Białą między rzeką Białą a ratuszem; powstał w końcu XIX w. Najciekawszym elementem parku jest głaz narzutowy z czasów epoki lodowcowej, podarowany miastu Białej w 1908 r.; 19

20 Bulwary Straceńskie na Leszczynach, wzdłuż ul. Górskiej; bardzo popularne wśród bielszczan miejsce wypoczynku i rekreacji; Park Strzygowskiego wzdłuż ul. Partyzantów (za ul. Bora-Komorowskiego), na tzw. Stawach; niegdyś popularne kąpielisko rzeczne na Białej (dziś rzeka jest zbyt zanieczyszczona); Park Rosta między Obszarami a Kępą Hałcnowską (w rejonie ul. Niepodległości); Park Wypoczynku Niedzielnego w Wapienicy, w rejonie ul. Jaworzańskiej, Telimeny i Tadeusza, w sąsiedztwie stadionu LKS Zapora Wapienica. Ponadto w Bielsku-Białej znajdują się liczne parki dworskie, fabrykanckie i willowe, zlokalizowane w sąsiedztwie dawnych pałaców i XIX-wiecznych willi, z ciekawymi okazami drzew, często egzotycznymi. W rejestrze zabytków figuruje sześć tego typu parków. Enklawę dzikiej przyrody w centrum Bielska-Białej stanowią również cmentarze, jednak szczególne walory przyrodnicze posiadają tylko dwa z nich: Stary Cmentarz Ewangelicki, założony w 1833 r., zlokalizowany na Bielskim Syjonie; cmentarz żydowski w Aleksandrowicach, założony w 1849 r. (dawniej istniał też kirkut przy ul. Wyzwolenia). Na obu nekropoliach znajdziemy drzewa o wymiarach pomnikowych, dodatkowo oplecione przez bluszcz. Nagrobki, mury i alejki porasta wiele gatunków roślin, a rzadko odwiedzane nekropolie stanowią oazę dla licznych ptaków. Pojawiają się również ślady bytowania drobnych ssaków. Obszary chronione Udział obszarów chronionych w powierzchni Bielska-Białej wynosi 35,8%. Daje to miastu trzecie, po Koszalinie i Kielcach, miejsce w Polsce. Większość terenów górskich w granicach Bielska-Białej leży w obrębie dwóch parków krajobrazowych: Parku Krajobrazowego Beskidu Małego i Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego. Park Krajobrazowy Beskidu Małego Beskid Mały stanowi rozciągającą się równoleżnikowo grupę górską o długości ok. 35 km i szerokości 12 km. Na zachodzie od Beskidu Śląskiego oddziela go Brama Wilkowicka, zaś na wschodzie od Beskidu Makowskiego dolina Skawy. Przełom rzeki Soły z trzema zbiornikami zaporowymi w Czańcu, Porąbce i Tresnej dzieli Beskid Mały na dwie części. 20

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Jest to obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,

Bardziej szczegółowo

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich.

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich. Powstanie Parku Park Narodowy "Bory Tucholskie" jest jednym z najmłodszych parków narodowych w Polsce. Utworzono go 1 lipca 1996 roku. Ochroną objęto powierzchnię 4 798 ha lasów, jezior, łąk i torfowisk.

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

ochrona przyrody 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU

ochrona przyrody 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 6 ochrona przyrody Na tle ukształtowania powierzchni kraju małopolskie jest województwem najbardziej zróżnicowanym wysokościowo, mając

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 76. do uchwały Nr XXXVII/113/2000 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 4 lipca 2000 r. UWARUNKOWANIA. wynikające z występowania.

ZAŁĄCZNIK NR 76. do uchwały Nr XXXVII/113/2000 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 4 lipca 2000 r. UWARUNKOWANIA. wynikające z występowania. ZAŁĄCZNIK NR 76 do uchwały Nr XXXVII/113/2000 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 4 lipca 2000 r. UWARUNKOWANIA wynikające z występowania OBIEKTÓW I TERENÓW związanych z TURYSTYKĄ, REKREACJĄ I SPORTEM Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

W latach miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej.

W latach miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej. Zakopane miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Według danych z 31 grudnia 2009 r. miasto miało 26 737 mieszkańców i było drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Lech Krzysztofiak Anna Krzysztofiak

Opracowanie: Lech Krzysztofiak Anna Krzysztofiak Inwentaryzacja barszczu Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi i niecierpka gruczołowatego Impatiens glandulifera na obszarach Natura 2000 "Dolina Górnej Rospudy" oraz "Ostoja Augustowska" Opracowanie: Lech

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 5 Podstawowe i komplementarne dobra turystyczne dr inż. Jerzy Koszałka MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Dobro turystyczne Dobro lub zespół dóbr

Bardziej szczegółowo

Pogórze Dynowsko-Przemyskie. Wpisany przez Administrator piątek, 09 grudnia :15 - Poprawiony piątek, 09 grudnia :23

Pogórze Dynowsko-Przemyskie. Wpisany przez Administrator piątek, 09 grudnia :15 - Poprawiony piątek, 09 grudnia :23 1/7 Na terenie Pogórza Przemysko-Dynowskiego znajdują się piękne tereny przyrodniczo-historyczne Są tam usytuowane rezerwaty, ścieżki krajoznawcze Ścieżka przyrodnicza "Winne - Podbukowina" - rezerwat

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH FORMULARZ DANYCH 1 NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH DLA OBSZARÓW SPECJALNEJ OCHRONY (OSO) DLA OBSZARÓW SPEŁNIAJĄCYCH KRYTERIA OBSZARÓW O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM (OZW) I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW

Bardziej szczegółowo

Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem inwestycji jest budowa obwodnicy miasta Chocz w ciągu drogi wojewódzkiej nr 442

Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem inwestycji jest budowa obwodnicy miasta Chocz w ciągu drogi wojewódzkiej nr 442 I.47. Droga nr 442 m. Chocz. 47 Droga nr 442 m. Chocz Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia Powiat pleszewski Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Prudnik

Charakterystyka Gminy Prudnik AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 03 Charakterystyka Gminy Prudnik W 835.03 2/8 SPIS TREŚCI 3.1 Charakterystyka Gminy

Bardziej szczegółowo

Gorzów Wielkopolski, dnia 20 grudnia 2013 r. Poz ZARZĄDZENIE NR 38/2013 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GORZOWIE WIELKOPOLSKIM

Gorzów Wielkopolski, dnia 20 grudnia 2013 r. Poz ZARZĄDZENIE NR 38/2013 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GORZOWIE WIELKOPOLSKIM DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Gorzów Wielkopolski, dnia 20 grudnia 2013 r. Poz. 2798 ZARZĄDZENIE NR 38/2013 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GORZOWIE WIELKOPOLSKIM w sprawie ustanowienia

Bardziej szczegółowo

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995)

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995) Słupskie Prace Geograficzne 2 2005 Dariusz Baranowski Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne w gminie

Planowanie przestrzenne w gminie Czy obecny system planowania przestrzennego na szczeblu gminnym może być skutecznym narzędziem ochrony korytarzy ekologicznych? Jacek Skorupski Planowanie przestrzenne w gminie studium uwarunkowań i kierunków

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKI PARK NARODOWY jako miejsce edukacji ekologicznej

WIELKOPOLSKI PARK NARODOWY jako miejsce edukacji ekologicznej WIELKOPOLSKI PARK NARODOWY jako miejsce edukacji ekologicznej Czym są parki narodowe? park narodowy obejmuje obszar chroniony, wyróżniający się szczególnymi wartościami naukowymi, przyrodniczymi, społecznymi,

Bardziej szczegółowo

Kurs Przodownika Turystyki Górskiej edycja 2012

Kurs Przodownika Turystyki Górskiej edycja 2012 KTG OM PTTK w Warszawie SKPTG koło nr 23 przy OM PTTK w Warszawie Kurs Przodownika Turystyki Górskiej edycja 2012 Test sprawdzający cz. 1 Autor: Rafał Kwatek Spis treści Góry Świata i Europy... 2 Geologia

Bardziej szczegółowo

Kurs Przodownika Turystyki Górskiej PTTK Pogórza Beskidzkie

Kurs Przodownika Turystyki Górskiej PTTK Pogórza Beskidzkie Kurs Przodownika Turystyki Górskiej PTTK 2012 Pogórza Beskidzkie Jerzy Antychowicz Położenie Jest niższa północna partia (1)Zewnętrznych Karpat Zachodnich na terenie Polski i Czech Podział Pogórze Zachodniobeskidzkie

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

Obszary ochrony ścisłej

Obszary ochrony ścisłej Ochrona ścisła oznacza całkowite i trwałe zaniechanie bezpośredniej ingerencji człowieka w stan ekosystemów, tworów i składników przyrody oraz w przebieg procesów przyrodniczych na obszarach objętych ochroną.

Bardziej szczegółowo

Planowanie i tworzenie prezentacji multimedialnej

Planowanie i tworzenie prezentacji multimedialnej Karta pracy ucznia do zajęd z informatyki: Planowanie i tworzenie prezentacji multimedialnej Zadanie 1 Zaplanuj prezentację na temat wybranego: Parki Narodowe w Polsce złożoną z minimum dziesięciu slajdów.

Bardziej szczegółowo

PARK KRAJOBRAZOWY JAKO FORMA OCHRONY PRZYRODY CIĘŻKOWICO-ROŻNOWSKI PARK KRAJOBRAZOWY PARK KRAJOBRAZOWY PASMA BRZANKI

PARK KRAJOBRAZOWY JAKO FORMA OCHRONY PRZYRODY CIĘŻKOWICO-ROŻNOWSKI PARK KRAJOBRAZOWY PARK KRAJOBRAZOWY PASMA BRZANKI PARK KRAJOBRAZOWY JAKO FORMA OCHRONY PRZYRODY CIĘŻKOWICO-ROŻNOWSKI PARK KRAJOBRAZOWY PARK KRAJOBRAZOWY PASMA BRZANKI Park krajobrazowy to forma ochrony przyrody według Ustawy o ochronie przyrody z dnia

Bardziej szczegółowo

A. Zawartość planu ochrony dla parku narodowego i obszaru Natura Porównanie zawartości obu planów.

A. Zawartość planu ochrony dla parku narodowego i obszaru Natura Porównanie zawartości obu planów. Zawartość, tryb sporządzania i zakres prac koniecznych dla sporządzenia projektu planu ochrony dla parku narodowego, uwzględniającego zakres planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Zgodnie z art. 20 ust.

Bardziej szczegółowo

Gmina: Ostrzeszów (Szklarka Przygodzicka, Lubeszczyk, Szklarka Myślniewska, Aniołki, m. Ostrzeszów)

Gmina: Ostrzeszów (Szklarka Przygodzicka, Lubeszczyk, Szklarka Myślniewska, Aniołki, m. Ostrzeszów) I.49. Droga nr 444 odc. od ronda z drogą krajową nr 25 do m. Ostrzeszów. 49 Droga nr 444 odc. od ronda z drogą krajową nr 25 do m. Ostrzeszów Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222.

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222. projekt ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY z dnia... 2015 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Uroczysko Koneck Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 4 kwietnia 2013 r. Poz. 3159 ZARZĄDZENIE NR 6/2013 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KATOWICACH z dnia 3 kwietnia 2013 r. w sprawie ustanowienia

Bardziej szczegółowo

7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz

7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz 7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz 7.7.1 Identyfikacja oddziaływań Oddziaływanie na krajobraz jakie należy rozpatrzyć dotyczy zmian w postrzeganiu krajobrazu przez ludzi, tj. zmian wizualnych

Bardziej szczegółowo

OBSZARY PRZYRODNICZO CENNE W PROCESACH RACJONALNEGO PLANOWANIA PRZESTRZENI

OBSZARY PRZYRODNICZO CENNE W PROCESACH RACJONALNEGO PLANOWANIA PRZESTRZENI UNIWERSYTET WARMIŃSKO MAZURSKI w OLSZTYNIE WYDZIAŁ GEODEZJI I GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ KATEDRA PLANOWANIA I INŻYNIERII PRZESTRZENNEJ OBSZARY PRZYRODNICZO CENNE W PROCESACH RACJONALNEGO PLANOWANIA PRZESTRZENI

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Forum Zieleni i Środowiska

Wrocławskie Forum Zieleni i Środowiska Wrocławskie Forum Zieleni i Środowiska Elżbieta Szopińska Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu doktor nauk biologicznych, dendrolog, architekt krajobrazu, inspektor nadzoru terenów zieleni uprawnienia

Bardziej szczegółowo

1 Założenia Programu Promocji Zachodniopomorskich Produktów Turystycznych na lata Po pierwsze selekcja produktów wiodących.

1 Założenia Programu Promocji Zachodniopomorskich Produktów Turystycznych na lata Po pierwsze selekcja produktów wiodących. Spis treści 1 Założenia Programu Promocji Zachodniopomorskich Produktów Turystycznych na lata 2014-2020 Po pierwsze selekcja produktów wiodących. Po drugie wybór grup odbiorców. 2 Uwarunkowania wewnętrzne

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości RADWAN

Plan Odnowy Miejscowości RADWAN Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /454/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości RADWAN GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Radwan, październik

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu. Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu. Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu Województwa Dolnośląskiego Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Plan prezentacji 1. Obszary

Bardziej szczegółowo

Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego PLAN OCHRONY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO z uwzględnieniem zakresu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Łysogóry Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

Temat: Zielona Infrastruktura. Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki

Temat: Zielona Infrastruktura. Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki Temat: Zielona Infrastruktura Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki Zielona infrastruktura Istota podejścia Zielona infrastruktura - strategicznie zaplanowana sieć obszarów naturalnych

Bardziej szczegółowo

INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania

INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania INTERREG IIIA Polska-Czechy Priorytety i działania Departament Koordynacji Programów Operacyjnych UMWO Priorytety i działania Priorytet 1 Dalszy rozwój i modernizacja infrastruktury dla zwiększenia konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Strzelce Opolskie

Charakterystyka Gminy Strzelce Opolskie AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE STRZELCE OPOLSKIE Część 03 Charakterystyka Gminy Strzelce Opolskie W 869.03 2/9 SPIS TREŚCI 3.1

Bardziej szczegółowo

Wyniki inwentaryzacji na poszczególnych transektach i punktach nasłuchowych 1. Wyniki inwentaryzacji w punkcie nr 1:

Wyniki inwentaryzacji na poszczególnych transektach i punktach nasłuchowych 1. Wyniki inwentaryzacji w punkcie nr 1: Wyniki inwentaryzacji na poszczególnych transektach i punktach nasłuchowych 1. Wyniki inwentaryzacji w punkcie nr 1: Jest to punkt nasłuchowy zlokalizowany przy moście drogowym, nad kanałem łączącym Jezioro

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień czym jest las? Las (biocenoza leśna) kompleks roślinności swoistej dla danego regionu geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących

Bardziej szczegółowo

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna.

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna. Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: a) wymienia nazwy polskich parków narodowych; definiuje pojęcia: park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat; b) zna symbole poszczególnych parków narodowych;

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata ANALIZA SWOT + CELE KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE PAŹDZIERNIK 2015 PLAN SPOTKANIA 1) Prezentacja diagnozy. 2) Prezentacja projektu analizy SWOT 3) Projekt

Bardziej szczegółowo

Opracowali: Weronika Krajewska Rafał Pijanowski Grzegorz Machula

Opracowali: Weronika Krajewska Rafał Pijanowski Grzegorz Machula Opracowali: Weronika Krajewska Rafał Pijanowski Grzegorz Machula Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich leży na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego, na terenie trzech gmin: Lubawa, Grunwald, Ostróda. Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

FORMY OCHRONY PRZYRODY

FORMY OCHRONY PRZYRODY Ryszard Kapuściński FORMY OCHRONY PRZYRODY Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z 30 kwietnia 2004 r. z późniejszymi zmianami) wymienia 10 form ochrony przyrody,

Bardziej szczegółowo

Wytyczne z Programu Promocji Czechowic-Dziedzic w Euroregionie Beskidy na lata 2012 2017

Wytyczne z Programu Promocji Czechowic-Dziedzic w Euroregionie Beskidy na lata 2012 2017 Załącznik nr 2 do regulaminu konkursu na opracowanie znaku graficznego logo Czechowic-Dziedzic Wytyczne z Programu Promocji Czechowic-Dziedzic w Euroregionie Beskidy na lata 2012 2017 Celem działań wizerunkowych

Bardziej szczegółowo

Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym. Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie

Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym. Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie Przestrzeń powierzchni ziemi widziana z pewnego punktu ( widok okolicy )

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja siedlisk przyrodniczych NATURA 2000

Inwentaryzacja siedlisk przyrodniczych NATURA 2000 Inwentaryzacja siedlisk przyrodniczych NATURA 2000 Nadleśnictwo Bircza Charakterystyka Nadleśnictwa Powierzchnia = 29 636 ha Pow. lasów = 27 566 ha Cała powierzchnia w zasięgu wielkoobszarowych form ochrony

Bardziej szczegółowo

Celem inwestycji jest remont mostu nad rzeką Notecią w ciągu drogi wojewódzkiej nr 194.

Celem inwestycji jest remont mostu nad rzeką Notecią w ciągu drogi wojewódzkiej nr 194. I.17. Droga nr 194 m Żuławka- most (rz. Noteć). 17 Droga nr 194 m Żuławka- most (rz. Noteć) Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia Powiat: pilski Gmina: Wyrzysk (m. Wyrzysk,

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem

Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem Panel ekspertów Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem Uniwersytet Śląski w Katowicach 16 stycznia 2013 Natura 2000 Kłopot czy szansa dla samorządów? dr Andrzej Pasierbiński,

Bardziej szczegółowo

W czasach Jezusa Chrystusa Palestyna liczyła ok. mln mieszkańców.

W czasach Jezusa Chrystusa Palestyna liczyła ok. mln mieszkańców. 1 Zanim wyruszysz w wędrówkę śladami Chrystusa, przygotuj ważne informacje o Ziemi Zbawiciela. Opracuj podręczny Przewodnik po Ziemi Świętej, uzupełniając brakujące informacje. Położenie Palestyny Ziemia

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż nowych mieszkań mieszkania dla młodych. promienne.pl. nowe apartamenty na sprzedaż od 3400 zł / m 2

Sprzedaż nowych mieszkań mieszkania dla młodych. promienne.pl. nowe apartamenty na sprzedaż od 3400 zł / m 2 Sprzedaż nowych mieszkań mieszkania dla młodych promienne.pl nowe apartamenty na sprzedaż od 3400 zł / m 2 Przykładowe mieszkania BUDYNEK-B, PIĘTRO-1 APARTAMENT 50,96 m 2 BUDYNEK-B, PIĘTRO-2 APARTAMENT

Bardziej szczegółowo

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów

Analiza SWOT. Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Plan rewitalizacji Miasta Nałęczów Ewelina Szantyka Cel strategiczny: Osiągnięcie trwałego rozwoju społecznego i gospodarczego, przy utrzymaniu uzdrowiskowego charakteru Nałęczowa, poprzez wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 03 Charakterystyka miasta Katowice W-880.03 2/9 SPIS TREŚCI 3.1 Źródła informacji

Bardziej szczegółowo

CZĘŚCIOWA ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY ŁAŃCUT

CZĘŚCIOWA ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY ŁAŃCUT PROJEKT Załącznik Nr 2 do Uchwały nr... Rady Gminy Łańcut z dnia..... w sprawie uchwalenia częściowej zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Łańcut CZĘŚCIOWA ZMIANA

Bardziej szczegółowo

OD SZCZEGÓŁU DO OGÓŁU CZYLI KRÓTKA HISTORIA OCHRONY PRZYRODY

OD SZCZEGÓŁU DO OGÓŁU CZYLI KRÓTKA HISTORIA OCHRONY PRZYRODY www.katowice. rdos.gov.pl OD SZCZEGÓŁU DO OGÓŁU CZYLI KRÓTKA HISTORIA OCHRONY PRZYRODY NA PRZEŁOMIE WIEKÓW Jolanta Prażuch Regionalny Konserwator Przyrody, Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 7A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MPZP REZERWAT ŻURAWINIEC W POZNANIU DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot. 1. Lasy komunalne wejście od strony ul. Umultowskiej Fot. 2.

Bardziej szczegółowo

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie Powiat wadowicki Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego Gminy leżące na terenie powiatu Ogólne informacje o powiecie Powiat zlokalizowany jest w południowo-zachodniej części województwa

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Dziennik Ustaw Nr 64 5546 Poz. 401 401 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Na podstawie art. 29 ust. 10 ustawy

Bardziej szczegółowo

Magurski Park Narodowy

Magurski Park Narodowy Klejnot na Podkarpaciu Magurski Park Narodowy Tam gdzie rozgrzane słońcem polany łączą się linią z błękitem horyzontu, a w powietrzu unosi się zapach kwiatów, czeka Krempna. Maleńka podkarpacka miejscowość,

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie Maria Mellin Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Atrakcje turystyczne :46:55

Atrakcje turystyczne :46:55 Atrakcje turystyczne 2016-05-24 20:46:55 2 Nigdzie poza tym regionem nie występuje w Polsce tak dużo gatunków wielkich drapieżników, włącznie z niedźwiedziem, a także największych roślinożerców, na czele

Bardziej szczegółowo

Fauna Rudniańskiego Parku Krajobrazowego: Podsumowanie inwentaryzacji Zagrożenia Działania ochronne. Karolina Wieczorek

Fauna Rudniańskiego Parku Krajobrazowego: Podsumowanie inwentaryzacji Zagrożenia Działania ochronne. Karolina Wieczorek Fauna Rudniańskiego Parku Krajobrazowego: Podsumowanie inwentaryzacji Zagrożenia Działania ochronne Karolina Wieczorek Wyniki inwentaryzacji i waloryzacji fauny Rudniańskiego PK Grupa liczba gatunków:

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura w Polsce Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura priorytet nowej strategii Realizacja Strategii UE ochrony różnorodności biologicznej na lata 2020

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 SPECJALNOŚĆ: TURYSTYKA 1. Przedstaw problemy z zagospodarowaniem turystycznym i rekreacyjnym obszarów chronionych przedstaw turystykę

Bardziej szczegółowo

DLA CIEBIE ZNAJDUJEMY NAJLEPSZE MIEJSCA

DLA CIEBIE ZNAJDUJEMY NAJLEPSZE MIEJSCA OFERTA SPECJALNA dla klientów Kristensen Group waż na do dnia 23.09.2007 r DLA CIEBIE ZNAJDUJEMY NAJLEPSZE MIEJSCA APARTAMENTY BUKOWA GÓRA 40 LAT DOŚ WIADCZENIA DEWELOPERSKIEGO 1 PODSTAWOWE INFORMACJE

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP

Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP 1 CEL PROJEKTU Jednolita w skali całego kraju baza danych dotycząca: Lech PomnikiPrzyrody Art. 40, ustawa z dnia 16

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE KONCEPCJI ARCHITEKTONICZNO-URBANISTYCZNEJ DLA POTRZEB BUDOWY KOMPLEKSU SPORTOWEGO PRZY UL. ASNYKA W KATOWICACH

OPRACOWANIE KONCEPCJI ARCHITEKTONICZNO-URBANISTYCZNEJ DLA POTRZEB BUDOWY KOMPLEKSU SPORTOWEGO PRZY UL. ASNYKA W KATOWICACH OPRACOWANIE KONCEPCJI ARCHITEKTONICZNO-URBANISTYCZNEJ DLA POTRZEB BUDOWY KOMPLEKSU SPORTOWEGO PRZY UL. ASNYKA W KATOWICACH LOKALIZACJA TERENÓW SPORTOWYCH W SKALI MIASTA Opracowywany obszar graniczy od

Bardziej szczegółowo

Uogólniona dla całego obszaru, objętego LSR, Analiza SWOT. z wykorzystaniem analiz SWOT z konsultacji przeprowadzonych w gminach

Uogólniona dla całego obszaru, objętego LSR, Analiza SWOT. z wykorzystaniem analiz SWOT z konsultacji przeprowadzonych w gminach Uogólniona dla całego obszaru, objętego LSR, Analiza SWOT z wykorzystaniem analiz SWOT z konsultacji przeprowadzonych w gminach i analizy SWOT powiatu MOCNE STRONY 1. Atrakcyjne walory krajobrazowo przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE Nr 64 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO. z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu białobrzeskiego.

ROZPORZĄDZENIE Nr 64 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO. z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu białobrzeskiego. Mazow.08.194.7025 ROZPORZĄDZENIE Nr 64 WOJEWODY MAZOWIECKIEGO z dnia 24 października 2008 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie powiatu białobrzeskiego. (Warszawa, dnia 14 listopada 2008

Bardziej szczegółowo

Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Warszawa, dnia 31.01.2014 r. 2 Nadleśnictwo Kłodawa Nadleśnictwo

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

1.1. Położenie geograficzne, otoczenie terytorialne, powiązania z innymi ośrodkami

1.1. Położenie geograficzne, otoczenie terytorialne, powiązania z innymi ośrodkami 1. PODSTAWOWA CHARAKTERYSTYKA I CECHY GMINY 1.1. Położenie geograficzne, otoczenie terytorialne, powiązania z innymi ośrodkami Gmina Krzeszyce leży w północno-zachodniej części województwa lubuskiego i

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Opalenica

Charakterystyka Gminy Opalenica AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY OPALENICA Część 03 Charakterystyka Gminy Opalenica W 854.03 2/9 SPIS TREŚCI 3.1 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Fauna Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego. Wyniki inwentaryzacji, zagrożenia i działania ochronne. mgr Katarzyna Zembaczyńska

Fauna Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego. Wyniki inwentaryzacji, zagrożenia i działania ochronne. mgr Katarzyna Zembaczyńska Fauna Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego Wyniki inwentaryzacji, zagrożenia i działania ochronne mgr Katarzyna Zembaczyńska Wyniki inwentaryzacji fauny Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego Grupa liczba

Bardziej szczegółowo

Analiza doświadczeń i perspektyw współpracy transgranicznej samorządów lokalnych pogranicza polsko-słowackiego

Analiza doświadczeń i perspektyw współpracy transgranicznej samorządów lokalnych pogranicza polsko-słowackiego Analiza doświadczeń i perspektyw współpracy transgranicznej samorządów lokalnych pogranicza polsko-słowackiego Proces budowania wspólnej strategii cechowało partnerskie podejście. W prace nad strategią

Bardziej szczegółowo

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ 1) Wprowadzenie 2) Spostrzeżenia 3) Szanse 4) Cele 5) Narzędzia 6) Propozycje 7) 2011, 2012,

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie zagospodarowania przestrzennego wokół przejść dla zwierząt

Dobre praktyki w zakresie zagospodarowania przestrzennego wokół przejść dla zwierząt Dobre praktyki w zakresie zagospodarowania przestrzennego wokół przejść dla zwierząt BROSZURA PODSUMOWUJĄCA WYNIKI PROJEKTU Ochrona różnorodności biologicznej poprzez wdrożenie sieci lądowych korytarzy

Bardziej szczegółowo

CHŁONNOŚĆ TURYSTYCZNA GMINY LIPNICA WIELKA

CHŁONNOŚĆ TURYSTYCZNA GMINY LIPNICA WIELKA CHŁONNOŚĆ TURYSTYCZNA GMINY LIPNICA WIELKA Wprowadzenie Chłonność turystyczna (miejscowości, regionu, przestrzeni) to maksymalna liczba uczestników ruchu turystycznego, którzy mogą równocześnie przebywać

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia 14 listopada 2013 r. Poz UCHWAŁA NR XXXIX/791/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO. z dnia 28 października 2013 r.

Rzeszów, dnia 14 listopada 2013 r. Poz UCHWAŁA NR XXXIX/791/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO. z dnia 28 października 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Rzeszów, dnia 14 listopada 2013 r. Poz. 3632 UCHWAŁA NR XXXIX/791/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Parku Krajobrazowego

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020. Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego

Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020. Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020 Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego Strategia Rozwoju Polski Południowej -budowanie przewagi kooperacyjnej - od konkurencji do kooperacji

Bardziej szczegółowo

27 Droga nr 263 Kłodawa Dąbie odc. od skrzyżowania z drogą krajową 92 do drogi wojewódzkiej nr 473

27 Droga nr 263 Kłodawa Dąbie odc. od skrzyżowania z drogą krajową 92 do drogi wojewódzkiej nr 473 I.27. Droga nr 263 Kłodawa Dąbie odc. od skrzyżowania z drogą krajową 92 do drogi wojewódzkiej nr 473. 27 Droga nr 263 Kłodawa Dąbie odc. od skrzyżowania z drogą krajową 92 do drogi wojewódzkiej nr 473

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE KONFERENCJA WOJEWÓDZKA nt. Wykorzystanie lokalnych wartości w rozwoju społeczno gospodarczym obszarów w wiejskich prof. nadzw. dr hab. Mirosław Boruszczak WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

Bardziej szczegółowo

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222.

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222. projekt ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Grabowiec Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004

Bardziej szczegółowo

Czy można budować dom nad klifem?

Czy można budować dom nad klifem? Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej [PUGP] Ćwiczenie 1 zagadnienia wprowadzające do informacji o środowisku przyrodniczym Zagadnienia wprowadzające czyli przypomnienie - po trochę o wszystkim

Bardziej szczegółowo

Unikalne walory przyrodnicze okolic Ustrzyk Dolnych oraz informacja o najciekawszych atrakcjach na ścieżkach przyrodniczych w tym rejonie

Unikalne walory przyrodnicze okolic Ustrzyk Dolnych oraz informacja o najciekawszych atrakcjach na ścieżkach przyrodniczych w tym rejonie Unikalne walory przyrodnicze okolic Ustrzyk Dolnych oraz informacja o najciekawszych atrakcjach na ścieżkach przyrodniczych w tym rejonie Łodyna, 12.XII.2014 ekosystemowym Zachowane duże naturalne kompleksy

Bardziej szczegółowo

Literą A oznaczony jest park krajobrazowy: a) Jeleniowski b) Suchedniowsko-Oblęgorski c) Sieradowicki

Literą A oznaczony jest park krajobrazowy: a) Jeleniowski b) Suchedniowsko-Oblęgorski c) Sieradowicki Na prośbę nauczycieli zamieszczamy przykładowe pytania z ubiegłych lat. Jednocześnie informujemy, że w b.r. test sprawdzający zostanie przeprowadzony w nowej formule. Składać się będzie z 25 pytań: 15

Bardziej szczegółowo

Formy ochrony przyrody i zasady jej prawnej ochrony w aglomeracji wałbrzyskiej

Formy ochrony przyrody i zasady jej prawnej ochrony w aglomeracji wałbrzyskiej Formy ochrony przyrody i zasady jej prawnej ochrony w aglomeracji wałbrzyskiej Opracował dr Janusz Skrężyna Główny specjalista Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu Formy ochrony przyrody

Bardziej szczegółowo

Ogólnodostępna baza danych bio- i georóżnorodności Województwa Śląskiego - integralna część Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej

Ogólnodostępna baza danych bio- i georóżnorodności Województwa Śląskiego - integralna część Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej Temat projektu: Ogólnodostępna baza danych bio- i georóżnorodności Województwa Śląskiego - integralna część Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

PARK KRAJOBRAZOWY PUSZCZY KNYSZYŃSKIEJ PRZYRODA, PROBLEMY ROZWOJU INFRASTRUKTURY KOMUNIKACYJNEJ

PARK KRAJOBRAZOWY PUSZCZY KNYSZYŃSKIEJ PRZYRODA, PROBLEMY ROZWOJU INFRASTRUKTURY KOMUNIKACYJNEJ PARK KRAJOBRAZOWY PUSZCZY KNYSZYŃSKIEJ PRZYRODA, PROBLEMY ROZWOJU INFRASTRUKTURY KOMUNIKACYJNEJ WŁODZIMIERZ KWIATKOWSKI- główny specjalista ds. ochrony przyrody JOANNA KURZAWA Dyrektor PKPK 20-02-2017

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 4 grudnia 2013 r. Poz. 7116 ROZPORZĄDZENIE NR 4/2013 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W GLIWICACH z dnia 2 grudnia 2013 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

Indeks 2013 Mapa topograficzna

Indeks 2013 Mapa topograficzna Zadania od 1. do 27. wykonaj na podstawie załączonej barwnej mapy przedstawiającej fragment Pojezierza Kaszubskiego oraz własnej wiedzy. Zadanie 1 (4 pkt) Podaj nazwy opisanych obiektów: Opis obiektu Jezioro,

Bardziej szczegółowo