KONCEPCJA KOMPLEKSOWEJ INWENTARYZACJI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KONCEPCJA KOMPLEKSOWEJ INWENTARYZACJI"

Transkrypt

1 KONCEPCJA KOMPLEKSOWEJ INWENTARYZACJI POTENCJAŁU REKREACYJNO - TURYSTYCZNEGO OBSZARU GMINY OKONEK NA LATA

2 Okonek, marzec 2008 Spis treści 1 WSTĘP Wprowadzenie Metodologia DIAGNOZA STRATEGICZNA Położenie Walory turystyczne Walory przyrodnicze Walory antropogeniczne Infrastruktura turystyczna Baza podstawowa Baza towarzysząca Struktura demograficzna mieszkańców Jednostki i programy w obszarze turystyki Instytucje i organizacje, lokalne zarządzanie turystyką Programy, projekty, partnerstwa ODNIESIENIE DO DOKUMENTÓW STRATEGICZNYCH Strategia rozwoju Gminy Okonek na lata Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Okonek Strategia rozwoju społeczno gospodarczego powiatu złotowskiego na lata Strategia rozwoju turystyki w województwie wielkopolskim Projekt Strategii Rozwoju Turystyki w Polsce na lata ANALIZA SWOT PROGRAM STRATEGICZNY ŹRÓDŁA FINANSOWANIA TURYSTYKI Fundusze zagraniczne Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Fundusze krajowe Programy Operacyjne Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w WDRAŻANIE I MONITORING LITERATURA

3 SPIS TABEL SPIS RYCIN SPIS FOTOGRAFII ANEKS WSTĘP 1.1 Wprowadzenie Decyzja wyboru turystyki, jako głównej bądź jednej z głównych dróg rozwoju jednostki samorządu terytorialnego, jest obecnie bardzo popularna i powszechnie akceptowana. Wskazuje się bowiem, iż rozwój turystyki wpływa m.in. na lepszy rozwój regionu i zmniejszanie bezrobocia. Prowadzi więc do rozwiązania ważniejszych problemów gminy i pomaga w realizacji jej podstawowego zadania, jakim jest poprawa warunków oraz podnoszenie jakości życia mieszkańców. Jednakże osiągnięcie powyższych rezultatów, nie nastąpi samoczynnie bądź w wyniku doraźnie podejmowanych inicjatyw w zakresie turystyki, którymi są np. wytyczenie szlaku czy wydanie folderu. Podane przykłady mogą być ważnymi działaniami, ale w momencie, gdy wynikają z analizy posiadanych warunków i rysujących się możliwości oraz stanowią część kompleksowej koncepcji. Tylko dobrze przemyślane, uzasadnione i systematycznie wdrażane działania mogą realnie wpływać na rozwój. Stąd opracowanie koncepcji kompleksowej inwentaryzacji potencjału rekreacyjno turystycznego obszaru, wskazującej potencjał i kierunki działań, w sytuacji istnienia ku temu konkretnych przesłanek przede wszystkim walorów i infrastruktury turystycznej, jest decyzją ważną i konieczną. Niezbędna jest także akceptacja zaproponowanego, turystycznego kierunku rozwoju gminy przez mieszkańców, ciągły dialog z lokalną społecznością, badanie jej potrzeb oraz podnoszenie poziomu wiedzy w tym zakresie. Podstawą sukcesu jest bowiem zaangażowanie i współpraca wszystkich lokalnych środowisk związanych z turystyką, w tym organizacji, firm i mieszkańców. Chcąc rozwijać turystykę, należy mieć świadomość, iż jest to dziedzina interdyscyplinarna. Obejmuje bowiem i wpływa na szeroki krąg zagadnień, stąd wymaga koordynacji i realizacji wielu zadań. Podkreślić należy także, że efekty działań w zakresie turystyki nie będą następowały od razu, albowiem wymaga to czasu. W związku tym ważne jest więc, by jak najwcześniej przystąpić do realizacji zaplanowanych działań. W toku prac nad Koncepcją kompleksowej inwentaryzacji potencjału rekreacyjno turystycznego obszaru Gminy Okonek na lata dostrzeżono zarówno bariery rozwoju turystyki, jak i fundament, na którym można ją budować. Wskazano, iż głównym walorem turystycznym gminy jest czyste środowisko przyrodnicze, natomiast podstawowy problem to przede 1 Koncepcja kompleksowej inwentaryzacji potencjału rekreacyjno turystycznego obszaru Gminy Okonek na lata , w opracowaniu zamiennie będzie stosowana skrócona nazwa: Koncepcja Turystyki 3

4 wszystkim niewystarczająca infrastruktura turystyczna. Następnie wspólnie z zainteresowanymi rozwojem turystyki w gminie, wypracowano niezbędne działania. W ten sposób Koncepcja Turystyki jest odpowiedzią na sytuację i potrzeby gminy oraz trendy panujące w otoczeniu, stanowiąc całościowe podejście do spraw związanych z turystyką w Mieście i Gminie Okonek. 1.2 Metodologia Celem wypracowania właściwych kierunków i działań prowadzących do rozwoju turystyki, dokonano szczegółowej analizy Miasta i Gminy Okonek. W pracach korzystano przede wszystkim z dokumentów operacyjnych i strategicznych dotyczących gminy, a także powiatu, województwa i kraju. Skorzystano z opracowań ogólnorozwojowych jak i branżowych, danych o trendach w turystyce oraz informacji z programów będących podstawą do pozyskania krajowych i zagranicznych środków finansowych. Przeprowadzono również wizję lokalną z przewodnikiem, podczas której odwiedzono najciekawsze miejsca gminy, m.in. kościół w Brokęcinie, dolinę rzeki Gwdy, jezioro Bąk oraz okolice elektrowni wodnej w Węgorzewie. Podczas całego procesu pisania dokumentu, prowadzono systematyczne konsultacje z pracownikami Wydziału Organizacyjnego oraz Wydziału Gospodarki Komunalnej, Rolnictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Okonku, Nadleśnictwa Okonek, Fundacji LGD Naszyjnik Północy, Departamentu Kultury Fizycznej i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego oraz Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu. Wykorzystano także informacje z wydawnictw dostarczonych przez gminę i Nadleśnictwo Okonek oraz dokonano przeglądu stron internetowych. Pełen spis wykorzystanych źródeł został zawarty w rozdziale Literatura. O opinie na temat rozwoju turystyki w Mieście i Gminie Okonek poproszono także lokalną społeczność, gdyż to ona najlepiej zna swój teren i może zaprezentować jego tożsamość. Przeprowadzono badania ankietowe wśród 108 przypadkowo wybranych mieszkańców, reprezentujących m.in.: Borki, Borucino, Chwalimie, Ciosaniec, Kruszkę, Lędyczek, Lotyń, Łomczewo, Okonek, Pniewo, Podgaje, Skoki i Węgorzewo (aneks, załącznik 2). W ten sposób uzyskano propozycje działań mieszkańców w zakresie turystyki, które zostały włączone do dokumentu oraz informacje potwierdzające wyniki analizy dokumentów w zakresie walorów i infrastruktury turystycznej. Istotną rolę w procesie budowania Koncepcji Turystyki odegrały również warsztaty, w których uczestniczyli przedstawiciele m.in.: Urzędu Miejskiego w Okonku, Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Okonku, Nadleśnictwa Okonek, lokalnej gastronomii, gospodarstwa agroturystycznego, Koła Gospodyń Wiejskich, Fundacji LGD Naszyjnik Północy, Stowarzyszenia Lędyczek Nasza Przyszłość, Klubu Miłośników Gwdy w Lędyczku. Spotkania poświęcone były zebraniu opinii osób zaangażowanych w rozwój turystyki na terenie Miasta i Gminy Okonek. Ponadto wspólnie sporządzono analizę SWOT, wskazującą szanse i zagrożenia, silne i słabe strony gminy w zakresie turystyki, a następnie 4

5 wypracowano przyszłe kierunki i działania w ramach Koncepcji Turystyki. 2 DIAGNOZA STRATEGICZNA 2.1 Położenie Okonek to gmina miejsko-wiejska, zajmująca powierzchnię 326 km 2. 2 Zgodnie z podziałem Kondrackiego 3 obszar znajduje się na terenie Pojezierza Szczecineckiego oraz Doliny Gwdy, wchodzących w skład Pojezierza Południowopomorskiego. Takie położenie, na styku wysoczyzny morenowej oraz doliny rzecznej, wpłynęło istotnie na zróżnicowanie wysokości omawianego terenu, prezentując w efekcie urozmaicony krajobraz. Administracyjnie Miasto i Gmina Okonek znajdują się w powiecie złotowskim i stanowią najdalej na północ wysuniętą część województwa wielkopolskiego. Ma to swoje odzwierciedlenie w różnorodnym sąsiedztwie. Miasto i Gmina Okonek graniczą bowiem z 6 gminami z 3 województw (woj. wielkopolskie: gm. Jastrowie, gm. Złotów; woj. pomorskie: gm. Debrzno, gm. Czarne; woj. zachodniopomorskie: gm. Szczecinek, gm. Borne Sulinowo). Ryc. 1 Lokalizacja Miasta i Gminy Okonek Źródło: Lokalizacja omawianego obszaru w części województwa wielkopolskiego 4, uznanej za bardzo atrakcyjną turystycznie, korzystnie wpisuje się w plany rozwoju nowej funkcji gminy. Natomiast 2 Dane GUS, stan na J. Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Ocena według Strategii rozwoju turystyki w województwie wielkopolskim, Poznań,

6 bliskość popularnych destynacji turystycznych takich jak: Czaplinek, Szczecinek czy Drawski Park Krajobrazowy, niekoniecznie musi stanowić konkurencję, raczej powinna stać się zachętą do partnerstwa i budowania wspólnej oferty dla turystów. Ponadto, gmina Okonek znajduje się na trasie przejazdu udających się m.in. z Poznania, Piły w kierunku wybrzeża, a szczególnie do Koszalina, Kołobrzegu i Mielna. Druga znacząca arteria prowadzi od granicy z Niemcami do Gdańska, Malborka i Elbląga (ryc.1). Korzystny jest również fakt, iż ważne szlaki komunikacyjne, które mogą sprzyjać przejęciu i dłuższemu pobytowi turystów w gminie, są nie tylko samochodowe, ale także kolejowe i wodne. 2.2 Walory turystyczne Walory przyrodnicze Pod względem przyrodniczo-leśnym obszar należy do Krainy Wielkopolsko-Pomorskiej 5. Zgodnie ze wskazaniami gminnego programu ochrony środowiska 6, głównymi atutami środowiskowymi Miasta i Gminy Okonek są wysokie walory krajobrazowe, wynikające z urozmaiconej rzeźby terenu, obecności lasów, a także stojących i płynących wód powierzchniowych. Ponadto obszar gminy charakteryzuje się zróżnicowaniem siedliskowym i dużą bioróżnorodnością. Geologia i rzeźba terenu 7 W budowie geologicznej gminy Okonek można wyróżnić 2 zasadnicze części: przedkenozoiczną i kenozoiczną. Pierwszą z nich tworzą głębokie struktury tektonicznosedymentacyjne, natomiast druga uformowała się głównie w wyniku działalności lądolodu skandynawskiego, wód roztopowych i wód rzecznych, przepływających przez teren gminy. Na analizowanym obszarze znajdują się następujące formy ukształtowania terenu i powiązane z nimi utwory geologiczne: Wał czołowo morenowy (tzw. moreny Okonka) jest to strefa złożona z trzech ciągów, wzniesień i obniżeń. W budowie geologicznej występują bezstrukturalne, różnoziarniste piaski, żwiry i gliny zwałowe. Natomiast lokalnie w zagłębieniach współczesne osady biogeniczne. Wał obejmuje zalesione tereny na zachód od Okonka (wraz z terenem 5 Plan Urządzania Gospodarstwa Leśnego obowiązującego na lata , Nadleśnictwo Okonek 6 Program Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek,

7 dawnego poligonu). Wysoczyzna morenowa płaska i falista tworzy ją ciągły poziom glin zwałowych, nadbudowanych pagórkami morenowymi, kemami, a także poprzecinany dolinami. Wysoczyzna rozpościera się na północ od Okonka, na obszarze rolniczym, pomiędzy lasami na zachodzie i doliną Gwdy na wschodzie. Częściowo występuje także na obszarze od wsi Podgaje do Ciosańca na południu gminy. Kemy pochodzą z okresu deglacjacji arealnej od subfazy krajeńskiej do fazy pomorskiej; zbudowane są z piasków drobnoziarnistych dobrze wysortowanych. Nagromadzenie tych form znajduje się pomiędzy Okonkiem a Brokęcinem (np. Góra Tecława, Grabowa Góra i okoliczne wzniesienia). Sandry na obszarze opracowania wykształcone zostały dwa poziomy sandrowe: pierwszy obejmuje dolinę rzeki Czarnej ( m n.p.m.), drugi stanowi dolina Gwdy ( m n.p.m.). Poziomy te zbudowane są z serii piaszczystych i żwirowych pochodzenia fluwioglacjalnego. Łączy je dolina rzeki Czarnej, przebiegająca lateralnie wzdłuż wałów czołowomorenowych i wysoczyzny morenowej w kierunku Lędyczka. Forma ta urozmaicona jest licznymi rynnami i dolinami rzecznymi, utworzonymi najprawdopodobniej w okresie późnego glacjału i holocenu (szczególnie dobrze widoczne w okolicy Lędyczka). Doliny rzeczne główne szlaki odpływu wód z lądolodu. Miejscowość Okonek położona jest w dolinie rzeki Czarnej, pogłębionej erozyjnie, wypełnionej osadami piaszczystymi, pod którymi zalega glina zwałowa, poprzedzielana licznymi wkładkami otoczaków. Poniżej znajduje się seria piasków fluwioglacjalnych, a głębiej mioceńskie piaski drobnoziarniste z domieszką mik i pyłów buro-węglowych. Jeziora polodowcowe. Najwyższym wzniesieniem na terenie gminy jest Góra Tecława 191 m n.p.m., na której znajduje się wieża Bismarcka. Z jej szczytu rozciąga się piękny widok na miasto i okolice. Obecnie wieża jest wykorzystywana jako dostrzegalnia przeciwpożarowa 8, podczas gdy dawniej stanowiła wieżę widokową. Na terenie gminy znajdują się czynne wyrobiska surowców budowlanych. Do największych należy żwirownia w Lędyczku o powierzchni ok. 7,5 ha i maksymalnej głębokości sięgającej do 10 m p.p.t. Klimat 9 Klimat gminy Okonek cechuje się przejściowością i zmiennością (tab.1). Pozostaje on pod wpływem mas powietrza chłodnego, wilgotnego klimatu atlantyckiego oraz ciepłego, suchego klimatu 8 Plan Urządzania Gospodarstwa Leśnego obowiązującego na lata , Nadleśnictwo Okonek 9 Przygotowane na podstawie: Opracowania ekofizjograficznego do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek; Informatora turystycznego Perły Naszyjnika Północy 7

8 kontynentalnego i kształtuje się w zależności od położenia wysokościowego. Łagodniejszy klimat występuje na wysoczyznach i równinach, zaś znacznie bardziej surowy w dolinach i rynnach. Stosunkowo często występują dni z zachmurzeniem (tab.2). Tab. 1 Parametry charakteryzujące klimat terenu gminy Okonek Parametry Wartość - średnia roczna suma opadów 621 mm - maksymalna roczna suma opadów 806 mm - minimalna roczna suma opadów 430 mm - udział śr. opadu okresu wegetacyjnego w rocznej sumie opadów 65 % - średnia liczba dni z pokrywą śnieżną 68,9 dnia - występowanie pokrywy śnieżnej średnia temperatura roku 8,1 st. C - średnia temperatura okresu ciepłego 13,1 st. C - średnia temperatura okresu chłodnego 2,6 st. C - średnia wilgotność powietrza 86% - kierunki wiatrów w okresie letnim NW, W, NE - kierunki wiatrów w okresie zimowym: SW, W - pokrycie nieba chmurami w skali roku na terenach o urozmaiconej rzeźbie ok. 70% Źródło: tabela własna na podstawie Opracowania ekofizjograficznego do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek Tab. 2 Częstość występowania różnych rodzajów pogody Przeciętna Rodzaj pogody liczba dni w roku bardzo ciepła, słoneczną bez opadu 11 umiarkowanie ciepła z dużym zachmurzeniem 60 dni z dużym zachmurzeniem 132 dni z opadem 171,1 chłodna i deszczowa 26 pogoda przymrozkowa, bardzo chłodna z dużym zachmurzeniem 19 Źródło: tabela własna na podstawie Opracowania ekofizjograficznego do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek Na terenie gminy brak znaczących źródeł zanieczyszczeń powietrza. Do zagrożeń jego jakości należy zaliczyć domowe paleniska opalane węglem oraz zanieczyszczenia komunikacyjne, szczególnie w pobliżu ważnych tras komunikacyjnych, wiodących przez teren gminy. Potwierdza to systematycznie prowadzony monitoring jakości powietrza, który uwidacznia powiązanie wzrostu emisji zanieczyszczeń z sezonem grzewczym, a także wyniki z punktu pomiarowego, zlokalizowanego w sąsiedztwie drogi krajowej. W małym stopniu wskazuje się na emitory technologiczne, związane z funkcją produkcyjną. Mimo wspomnianych zagrożeń, średni poziom zanieczyszczeń powietrza pozostaje na bardzo niskim poziomie, stąd stan czystości atmosfery można określić jako bardzo dobry. Pozwala to zaliczyć gminę Okonek do obszarów o najwyższej jakości powietrza w województwie wielkopolskim. 8

9 Prowadzone badania wykazały również niewielkie przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu komunikacyjnego, odczuwalnego na tych terenach gminy, przez które prowadzą drogi krajowe. Proponowanym rozwiązaniem tego problemu 10 może być wymiana nawierzchni i modernizacja dróg oraz wprowadzenie zieleni. Wody powierzchniowe 11 Gminę Okonek charakteryzuje bogata sieć hydrograficzna. Obszar znajduje się w zasięgu dorzecza Gwdy, będącej prawobrzeżnym dopływem Noteci. Inne cieki gminy to: Osoka, Czarna, Chrząstawa, Czernica, Szczyra i Debrzynka, uchodzące do głównej rzeki tego obszaru. Dolina Gwdy ma układ południkowy, a rzeka płynie z północy na południe. Wspomniane cieki, a także kilka mniejszych jak Struga Siedlicka (dopływ Osoki) i Glinki (dopływ Czarnej), charakteryzują się dużą krętością, płynąc mocno wciętymi korytami, wyraźnie zaznaczającymi się w rzeźbie terenu. Ponadto występują tu stosunkowo duże spadki lustra wody, które miejscami dochodzą do 3. Rzeki cechuje śnieżno-deszczowy reżim zasilania. Wahania stanów oraz zmienność przepływów większości cieków są niewielkie. Znacznie wyższe wartości obserwowane są w miesiącach półrocza zimowego niż w półroczu letnim. Stany maksymalne przypadają na marzec oraz kwiecień, ale pojawiają się także w styczniu. Amplitudy wahań stanów wody na Gwdzie (poniżej Lędyczka) w ciągu roku hydrologicznego dochodzą do 1,5 m, natomiast na jej dopływach oscylują w granicach 1 m, rzadko przekraczając tę wartość. Na rzece przepływ jest regulowany sztucznie, w efekcie reżim odpływu jest wyraźnie zaburzony i najczęściej nie obserwuje się charakterystycznego kształtu fali wezbraniowej. Okres, w którym pojawiają się typowe wezbrania roztopowe to przełom marca i kwietnia. Niżówki natomiast obserwowane są w okresie zimowym najczęściej na początku stycznia i kończą w połowie lutego. Trochę odmienny przebieg zmienności stanów i przepływów wykazuje w swoim hydrogramie Szczyra. Niskie stany występują tutaj często w okresie od lutego do czerwca, a następnie stosunkowo szybko wzrastają, aż do osiągnięcia swego maksimum, najczęściej przypadającego w sierpniu. Obszar gminy Okonek charakteryzuje duża liczba małych zbiorników wodnych. Dominują bowiem niewielkie jeziora i stawy oraz tzw. oczka wodne. Największymi jeziorami są: Kacko i Pniewo (tab.3). Większość zbiorników nie ma jednak nazw, a ich powierzchnie nie przekraczają 2 ha. Szczególnie duże nagromadzenie jezior znajduje się na południowy zachód od wsi Brokęcino. Największym sztucznym akwenem jest zbiornik Grudna, który powstał na skutek rozszerzenia Gwdy. Powierzchnia akwenu jest zmienna i zależy od stopnia piętrzenia wody, maksymalnie nawet 110 ha. Na rzece znajduje się zapora wodna o długości 520 m oraz kanał wyrównawczy poziomu 10 Program Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata Opracowane na podstawie: Opracowania ekofizjograficznego do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek; Programu Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata ; Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego powiatu złotowskiego na lata

10 wody. Średnia szerokość akwenu to 360 m, a długość 16,1 km. Ponadto wskazuje się na wyjątkowe otoczenie akwenu, które stanowią wysokie skarpy. 12 Tab. 3 Zbiorniki wodne w Mieście i Gminie Okonek 13 Zbiorniki wodne Powierzchnia (ha) Głębokość (m) Rybacki typ jeziora Pochodzenie zbiornik wodny Grudna 106,5, (przy maksymalnym spiętrzeniu nawet 110) średnia 6-8 maksymalna jezioro Kacko 40,26 2,6 6,1 sandaczowe jezioro Pniewo 15,51 linowo - szczupakowe jezioro Borowe 14,92 30,2 linowo - szczupakowe jezioro Zimne 14,16 0,3 1,4 linowo szczupakowi zbiornik Podgaje 8,91 linowo szczupakowi jezioro Brokęcino 8,37 1,9 4,1 linowo szczupakowi jezioro Bąk 6,93 karasiowe jezioro Leśne 5,91 8,5 28,1 karasiowe jezioro Lędyczek 3,20 karasiowe jezioro Kruszki 2,90 karasiowe jezioro Anielin 2,32 karasiowe jezioro Lotyń 1,70 karasiowe jezioro rynnowe jezioro rynnowe jezioro rynnowe jezioro rynnowe Źródło: Urząd Miejski w Okonku; Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek; folder: Okonek: miasto i gmina, wydany przez Burmistrza Miasta i Gminy Okonek, 2006 Wyniki badań prowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu, Delegaturę w Pile oraz WIOŚ Zachodniopomorski 14, które objęły główne rzeki gminy, w większości przypadków wskazały na systematyczną poprawę jakości wód w rzekach w okresie (tab.4). Efekt ten udało się osiągnąć dzięki stopniowemu porządkowaniu spraw gospodarki ściekowej na terenie zlewni. Obecnie jakość wód utrzymuje się na poziomie III klasy czystości. Należy zatem podjąć dalsze działania celem poprawy jakości wód, tym bardziej w perspektywie rozwoju turystyki. Urząd Miejski w Okonku nie zlecał wykonania analiz jakości wód wszystkich jezior gminy. Systematyczne badania prowadzone są jedynie w odniesieniu do akwenów, w ramach których funkcjonują kąpieliska. Według Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego woda odpowiada tam II klasie czystości 15. Należy także zwrócić uwagę na gospodarkę wodno-ściekową analizowanego obszaru, 12 Dane Urzędu Miejskiego w Okonku 13 Opracowane na podstawie: danych Urzędu Miejskiego w Okonku; Opracowania ekofizjograficznego do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek 14 Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek 15 Program Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata

11 w związku z jej wpływem na stan środowiska naturalnego. Miasto i Gmina Okonek są zwodociągowane w 97,7% 16, a średnie skanalizowanie wynosi 56,9%. W 100% skanalizowana jest miejscowość Borucino, w 78,2% Okonek, a w 76,2% Lotyń 17. Na terenie gminy funkcjonują 3 komunalne, mechaniczno-biologiczne oczyszczalnie ścieków (w Okonku, Lotyniu i Borucinie), które jednak nie są w stanie obsłużyć wszystkich mieszkańców 18. Tab. 4 Stan czystości rzek w gminie Okonek Czystość rzek Rzeka Gwda (pomiar w miejscowości Tarnówka) wody pozaklasowe III klasa III klasa III klasa III klasa Szczyra b.d. II klasa III klasa III klasa III klasa Debrzynka Czarna b.d. b.d. wody pozaklasowe wody pozaklasowe III klasa III klasa III klasa III klasa III klasa III klasa Wyjaśnienie: b.d. brak danych Źródło: Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek; dane Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Poznaniu; Tak jak wspomniano wcześniej, na skutek porządkowania spraw gospodarki ściekowej w gminie, jakość wód uległa poprawie. Jednakże zgodnie z wnioskami strategii rozwoju gminy 19, lokalnego programu ochrony środowiska 20 oraz konsultacji społecznych, uporządkowanie gospodarki ściekowej jest nadal niewystarczające. Obok słabo rozwiniętej kanalizacji i niewystarczającej ilości oczyszczalni ścieków, jako źródła zagrożeń wskazuje się 21 : nielegalne zrzuty ścieków, spływy obszarowe z pól uprawnych, brak wyposażenia gospodarstw rolnych z produkcją zwierzęcą w płyty obornikowe i szczelne zbiorniki na gnojowicę, ścieki bytowe z nieszczelnych szamb oraz niedostatecznie oczyszczone wody pościekowe. W związku z powyższym, chociaż stan środowiska naturalnego na tym terenie określa się jako dobry 22, zarówno w opracowaniu ekofizjograficznym jak i programie ochrony środowiska gminy 23, wskazuje się na podjęcie zdecydowanych działań w celu zapobieżenia zanieczyszczeniom, które mogą być rezultatem wspomnianych zagrożeń. Dlatego jako uzasadnione traktuje się zaplanowanie środków w budżecie gminy na 2008 r., celem sporządzenia szczegółowego i kompleksowego planu rozwiązań w zakresie gospodarki ściekowej, w tym kolektorów sanitarnych (tłocznych lub podciśnieniowych), 16 Opracowane na podstawie: Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego powiatu złotowskiego na lata Program Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata Informacja z konsultacji społecznych. 19 Strategia rozwoju gminy Okonek na lata (Jeden z celów Strategii gminy w dziedzinie Środowisko przyrodnicze i infrastruktura to rozbudowa oczyszczalni i sieci kanalizacyjnej oraz wodociągowanie.) 20 Program Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek 22 Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek 23 Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek; Program Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata

12 jak i na dofinansowanie przydomowych oczyszczalni ścieków 24. Do niezbędnych inwestycji powinny należeć zatem m.in.: 25 budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnej, budowa i modernizacja oczyszczalni ścieków, budowa przydomowych oczyszczalni ścieków, odpowiednia edukacja i promocja w zakresie ekologicznych praktyk rolniczych, a także ograniczenie rolniczego użytkowania gruntów w najbliższym otoczeniu rzek i jezior. Użytkowanie terenów Jednym z głównych czynników podwyższających atrakcyjność obszaru jest systematycznie wzrastający stopień lesistości. W 2006 r. lasy zajmowały 41,3% (tab.5) powierzchni gminy, znacznie przekraczając średnią krajową, gdyż dla Polski wskaźnik ten wynosił 28,8%. 26 Ponadto drzewostan wykazuje dobry stan zdrowotny (słaba defoliacja na poziomie 10-25%) 27. Największe skupiska leśne występują w południowej i południowo-zachodniej części omawianego obszaru, szczególnie wzdłuż Gwdy i zwane są Puszczą nad Gwdą 28. Występujące tu typy siedliskowe lasu (tab.6) to przede wszystkim: bór mieszany świeży (BMśw, 45%), bór świeży (Bśw, 31%) i las mieszany świeży (LMśw, 14,5%), ale także bór mieszany wilgotny (BMw, 3,6%), las świeży (Lśw, 2,7%), ols (Ol, 1,1%). Pozostałe typy siedliskowe lasu stanowią poniżej 1% powierzchni lasów. 29 W drzewostanach dominuje sosna zwyczajna (87%) obok której występują także: brzoza brodawkowata i omszona, buk zwyczajny, dąb, olcha czarna i świerk pospolity 30. Tab. 5 Użytkowanie gruntów w Mieście i Gminie Okonek Użytkowanie gruntów ha % ha % ha % Lasy , , ,3 Użytki rolne , , ,9 Pozostałe grunty, nieużytki , , , , , ,0 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS i Urzędu Miejskiego w Okonku Zieleń urządzona Okonka obejmuje: parki, zieleńce, cmentarze, zieleń uliczną oraz tereny zieleni osiedlowej. Na wyszczególnienie zasługuje park podworski w Lotyniu z wielowiekowym, głównie osiemdziesięcioletnim, różnorodnym i dobrze zachowanym drzewostanem (lipy, dęby, buki, 24 Dane Urzędu Miejskiego w Okonku 25 Szczegółowe cele i kierunki działań w zakresie gospodarki wodno-ściekowej zawarte są w Programie Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata oraz Opracowaniu ekofizjograficznym do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek 26 Dane GUS, stan na Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Okonek 28 Opracowane na podstawie: Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego powiatu złotowskiego na lata Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Okonek 30 Plan Urządzania Gospodarstwa Leśnego obowiązującego na lata , Nadleśnictwo Okonek 12

13 jawory, brzozy, jesiony, klony, robinie akacjowe, wiązy, świerki i sosny). Wśród zamierzeń gminy znajduje się powiększenie powierzchni zieleni miejskiej oraz rewitalizacja parków wiejskich 31. Tab. 6 Główne typy siedliskowe lasu w Mieście i Gminie Okonek oraz ich przydatność dla turystyki i rekreacji Typy siedliskowe lasu Specyfika Udział typów siedliskowych lasu Ogólna charakterystyka lasów BMśw Bśw LMśw 45% 31% 14,5% Dość widne, wysokopienne lasy sosnowe z domieszką buka, dębu i brzóz. Widne, wysokopienne lasy sosnowe. Wielogatunkowe, zwykle wysokopienne, dość widne z przewagą buka lub dębu i udziałem sosny. Podszycie niezbyt bogate: żarnowiec i jałowiec. Na obrzeżach także jeżyny, tarnina i róże. Warstwa krzewów luźna: podrosty, brzozy, jałowce. W podszycie: klon polny, róże, głóg, tarnina, szakłak, wiąz polny, ligust, dereń, grusza, czeremcha amerykańska, jeżyny. Oddziaływanie zdrowotne Runo różne: gatunki borowe (borówki), albo zwarte darnie śmiałka darniowego lub trzcinnika. Na drogach leśnych i przydrożach mszyste wrzosowiska. przeciwastmatyczne, przeciwgruźlicze, przeciwbronchitowe, odkażające, wzmacniające odporność organizmu, lecznicze działanie na choroby układu oddechowego Runo ubogie, składające się z chrobotków, borówki brusznicy i czernicy. Brak zwartej pokrywy traw i gatunków innych niż borowe. uspokajające, obniżające ciśnienie krwi, przeciwastmatyczne, przeciwgruźlicze, przeciwbronchitowe, odkażające, wzmacniające odporność organizmu Runo obfite: łany trzcinnika, darń śmiałka pogiętego. odkażające, wzmagające odporność organizmu, pobudzające Przeciwwskazania: niskie ciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, osoby podatne na migreny. Przeciwwskazania: alergicy (w okresie znacznego nagromadzenia pyłków roślinnych). Odporność gleb i runa dość znaczna mała dość znaczna Przydatność rekreacyjna Nadają się do wszystkich form wypoczynku, dla osób w różnym wieku i stanie zdrowia. Warunki tych zbiorowisk sprzyjają lokalizacji w ich okolicach W związku ze stosunkowo małą odpornością siedliska, bory świeże są predysponowane do ograniczonej penetracji swobodnej. Natomiast ze Zbiorowiska te mogą być wykorzystywane jako miejsca rekreacji ruchowej, nadają się do wypoczynku dla wszystkich ludzi bez względu na wiek i stan zdrowia. drugich domów, sanatoriów, domów wypoczynkowych, itp. względu na swoje walory zdrowotne, mogą mieć istotne znaczenie jako np. miejsce lokalizacji sanatoriów i szpitali. Wyjaśnienia: BMśw bór mieszany świeży, Bśw bór świeży, LMśw las mieszany świeży; Źródło: opracowano na podstawie: A. Krzymowska-Kostrowicka, Geoekologia turystyki i wypoczynku, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999 oraz Opracowania ekofizjograficznego do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek Północna część gminy to przede wszystkim tereny rolnicze. Na tle całego powiatu złotowskiego Okonek wyróżnia się najlepszymi glebami, posiadając grunty orne II klasy. Ogólny wskaźnik jakości rolniczej przestrzeni produkcyjnej, oceniony przy pomocy bonitacji punktowej, 31 Opracowane na podstawie: Programu Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata ; Opracowania ekofizjograficznego do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek 13

14 opracowany przez IUNG w Puławach, wynosi 68,1 pkt. (największy wskaźnik w powiecie). Żyzne gleby, wysokotowarowa produkcja gospodarstw rolnych w przeliczeniu na 1 ha, wpłynęły na rolniczo przemysłowy charakter gminy. Ponadto gospodarstwa Miasta i Gminy Okonek cechuje, również najwyższy w powiecie, wskaźnik wtórnego inwestowania przychodów uzyskanych z produkcji rolnej w rozwój tychże gospodarstw 32. Fauna i flora, zasoby przyrody objęte ochroną 33 Jednym ze sposobów zachowania, odpowiedniego wykorzystania oraz odnawiania zasobów środowiska jest obejmowanie przyrody różnymi formami ochrony (tab. 7 i 8). Walory naturalne Miasta i Gminy Okonek stworzyły przesłanki do utworzenia/wprowadzenia: - Obszaru chronionego krajobrazu Pojezierze Wałeckie i Dolina Gwdy, - Obszaru Natura 2000, - 9 pomników przyrody, - użytku ekologicznego Żurawina w Ciosańcu, - ochrony gatunkowej roślin, zwierząt i grzybów. Dodatkowo, ze wschodnią granicą gminy sąsiaduje rezerwat krajobrazowy Dolina Gwdy o powierzchni 428,2 ha. Obszar ten obejmuje doliny rzek Gwdy i Czernicy wraz z rozległymi meandrami, terasami zalewowymi i malowniczymi wąwozami. 34 Ranga walorów przyrodniczych wpłynęła także na zaprojektowanie i rozpoczęcie kolejnych działań w kierunku utworzenia dwóch rezerwatów przyrody: Olsu nad Czarną i Wrzosowiska w Okonku. Decyzja ta jest rezultatem badań i analiz zleconych przez Nadleśnictwo Okonek, których wyniki zostały zaprezentowane w dwóch opracowaniach: Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza ekosystemów mokradłowych Nadleśnictwa Okonek i Waloryzacja przyrodnicza oraz koncepcja ochrony terenów dawnego poligonu Okonek w Nadleśnictwie Okonek. Wspomniane dokumenty wskazały na istnienie w gminie Okonek 11 ekosystemów mokradłowych, które cechują wysokie walory przyrodnicze (na terenie całego Nadleśnictwa Okonek występuje ich łącznie 30). Pięć z nich, o wybitnych walorach w skali regionalnej to 35 : - kompleks torfowiskowo-wodny przylegający do siedziby nadleśnictwa i szosy Okonek Podgaje, - torfowisko przejściowe w wydzieleniu 406d - dolina rzeki Czarnej, - dolina rzeki Szczyry, 32 Program Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek 34 Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek 35 Ekosystemy mokradłowe szczegółowo prezentuje Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek 14

15 - dolina Dobrzynki. Natomiast na terenie byłego poligonu Okonek zinwentaryzowano ponad 60 obiektów przyrodniczych. Kilkanaście z nich wskazano jako posiadające wysokie walory przyrodnicze, a 3 wybitne i są to: - kompleks niewielkich zbiorników wodnych w zagłębieniach międzywydmowych otoczonych przez piaszczyste wyniesienia i pagórki wydm śródlądowych w znacznej mierze porośnięte przez wrzosowiska, - kompleks torfowisk na terenie byłego poligonu, położonych wzdłuż rzeki Czarnej i Kanału Bobrowego, - kompleks ponad stuletnich olsów z lokalnie dobrze zachowaną strukturą kępkowo-dolinkową 36. Tab. 7 Pomniki przyrody w Mieście i Gminie Okonek Pomnik przyrody Nr rej. Wiek Obwód Wysokość Lokalizacja Dąb szypułkowy Łukasz lat 400 cm 23 m Dąb szypułkowy Czesław lat 470 cm 27 m Buk zwyczajny Mieczysław Leśnictwo Marianów Leśnictwo Marianów lat 390 cm 30 m Leśnictwo Pniewo Klon zwyczajny lat 370 cm 29 m Grupa 3 wiązów szypułkowych Grupa 2 dębów szypułkowych lat 120 lat 120 lat 200 lat 200 lat 297 cm 318 cm 368 cm 425 cm 420 cm 23 m 24 m 24 m 22 m 20 m wieś Ciosaniec, przy kościele wieś Ciosaniec wieś Ciosaniec Dąb szypułkowy lat 452 cm 25 m wieś Drzewice Jesion wyniosły lat 402 cm 25 m wieś Ciosaniec Głaz narzutowy (granit z domieszką piaskowca) ,5 m 2,1 m Leśnictwo Racibórz, z boku drogi leśnej Chwalimie- Okonek Źródło: folder Okonek: miasto i gmina, wydany przez Burmistrza Miasta i Gminy Okonek, 2006; Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek; dane od Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego 36 Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek 15

16 Tab. 8 Formy ochrony przyrody na terenie Miasta i Gminy Okonek Formy ochrona przyrody Obszar chronionego krajobrazu Pojezierze Wałeckie i Dolina Gwdy (OChK) Podstawowe informacje Całkowita powierzchnia OChK to ha, z czego na terenie gminy znajduje się tylko fragment. Charakterystyka, cel ochrony Ochrona najbardziej reprezentatywnych dla północnej Wielkopolski krajobrazów o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowych ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Zachowanie swoistych cech młodoglacjalnego krajobrazu z typowymi dla Pomorza cechami reliefu wraz z mozaiką siedlisk, biotopów i ekosystemów. Obszar Natura 2000 PLH Poligon w Okonku, Typ ostoi B, Powierzchnia całkowita ha 9 pomników przyrody Tab.7 Użytek ekologiczny Żurawina w Ciosańcu powierzchnia 48,73 ha Ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów Rezerwat przyrody Wrzosowisko w Okonku Obszar obejmuje teren dawnego poligonu w Okonku, obecnie przekazany Nadleśnictwu Okonek. Są to rozległe przestrzenie bezleśne, pokryte wrzosowiskami i murawami napiaskowymi. Część terenu została zalesiona, jednak znaczne przestrzenie wrzosowisk są świadomie i czynnie chronione przez administrację leśną (m. in. usuwanie nalotu drzew i krzewów). Utworzony w celu zachowania dotychczas panujących stosunków wodnych oraz umożliwienia rozwoju istniejących zespołów roślinnych. Chroni obszar torfowiska porośnięty trzcinami i żurawiną, obejmuje miejsca lęgowe chronionych gatunków ptaków. PROJEKTOWANE REZERWATY 302 ha Wyjątkową osobliwością przyrody na terenie gminy jest wrzosowisko, należące do największych w Europie. Znajduje się ono na terenie byłego poligonu wojskowego Okonek i florystycznie nawiązuje do atlantyckich wrzosowisk północno-zachodniej Europy. Obejmuje ekosystemy wrzosowisk, muraw napiaskowych, a także ekosystemy wodno-torfowiskowe oraz siedliska zagrożonych gatunków. Projekt wskazuje na konieczność ochrony czynnej, polegającej na zahamowaniu procesów sukcesji w kierunku zbiorowisk leśnych i zaroślowych, poprzez wycinkę wkraczających drzew i krzewów. Zwraca również uwagę na możliwość wykorzystania obiektu jako atrakcji turystycznej oraz lokalizacji punktu widokowego. Rezerwat przyrody Olsu nad Czarną 118 ha Projekt obejmuje ekosystemy lasów olsowych, zbiorowiska brzeziny bagiennej oraz łąk wilgotnych i torfowisk. W granicach projektowanego rezerwatu występują stanowiska orlika krzykliwego, brodźca samotnego i słonki. Źródło: Plan Urządzania Gospodarstwa Leśnego obowiązującego na lata , Nadleśnictwo Okonek; Informator turystyczny Perły Naszyjnika Północy; dane GUS 2006 i Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego; Opracowanie ekofizjograficzne do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek; Program Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Okonek na lata ; 16

17 Różnorodność biotopów sprzyja bogactwu gatunkowemu flory i fauny. Licznie występują tu zwierzęta łowne takie jak: sarna, dzik, lis czy zając. Wśród gatunków chronionych spotkać można: jeża europejskiego, kreta, wiewiórkę pospolitą, bobra europejskiego, wydrę i nietoperze. Uwagę zwraca awifauna obszaru, gdyż jest tu około 80 gatunków ptaków. Sprzyja temu zarówno obecność terenów podmokłych torfowisk (np. kszyk, żuraw, świerszczak), jak i suchych wrzosowisk (np. lelek, lerka). Dodatkowo rzadka ingerencja człowieka oraz różnorodność pokarmu, wpływają korzystnie na występowanie ptaków drapieżnych (np. orlik krzykliwy, bielik, kobuz). Na terenie gminy można spotkać wszystkie chronione gatunki płazów i gadów polskiego niżu. Odpowiednie warunki znalazł tu rzadko występujący żółw błotny. Wody zasiedlają takie ryby jak: węgorz, sandacz, lin, szczupak, karaś, karp, płoć, leszcz, ukleja, okoń i wzdręga. Rzeki Gwda i Czarna uznane są za tarliska i mateczniki pstrąga potokowego i lipienia (Kraina Pstrąga i Lipienia) 37 Dany teren nie jest w pełni przebadany pod kątem żyjących bezkręgowców, jednak fragmentaryczne analizy również wskazują na bogactwo gatunków i w tym zakresie (m.in. 40 gat. ważek np. zalotka większa, 60 gat. motyli np. rusałka drzewoszek, 40 gat. chrząszczy, a także trzmiel wielkooki i różnobarwny oraz największy polski pływak: pływak olbrzymi 38 ). Ponadto odnotowano występowanie rzadko spotykanego gatunku małża skujki malarskiej. Florę reprezentują między innymi takie gatunki jak: 39 - włosiennicznik pędzelkowaty (do niedawna uważany za występujący tylko w górach), - podejźrzon księżycowy, - nasięźrzał pospolity, - ostrołódka kosmata, - rosiczka okrągłolistna, - bażyna czarna, - modrzewnica bagienna, - dziewięćsił bezłodygowy, - turzyca piaskowa i łuszczykowata, - tysięcznik pospolity, - krwawnik kielichowaty, - wąkrota zwyczajna, - sit alpejski i drobny, - dziewięciornik błotny, - wawrzynek wilczełyko, - rzęśl hakowata i jesienna, - storczyki, - widłaki. 37 Opracowane na podstawie: Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego powiatu złotowskiego na lata Plan Urządzania Gospodarstwa Leśnego obowiązującego na lata , Nadleśnictwo Okonek 39 Plan Urządzania Gospodarstwa Leśnego obowiązującego na lata , Nadleśnictwo Okonek 17

18 Podsumowując informacje o środowisku naturalnym gminy Okonek, należy podkreślić jego dużą odporność na degradację. Wynika to między innymi z takich cech jak: wysoki stopień lesistości, stosunkowo duży udział gleb wysokiej jakości oraz bioróżnorodność. Natomiast jako najbardziej podatne na degradacje tereny wskazuje się obszary silnie urzeźbione, użytkowane jako grunty orne, o glebach wytworzonych z piasków luźnych i słabogliniastych. Ogólny stan środowiska jest dobry. Przesłankami takiej oceny są: niski stopień uszkodzenia lasów, występowanie cennych walorów przyrodniczych oraz brak większych terenów wymagających rekultywacji. Jednak jako najsłabszy element środowiska naturalnego wskazuje się narażone na degradację wody powierzchniowe. Sygnalizowanie tego problemu przez różne lokalne dokumenty strategiczne, powinno być mocnym impulsem do zwrócenia szczególnej uwagi i podjęcia zdecydowanych działań, celem dalszej systematycznej poprawy jakości wód oraz przeciwdziałania omówionym zagrożeniom Walory antropogeniczne Rys historyczny 40 Okonek i okolice Zgodnie z opisem granic między Koroną a Księstwem Pomorskim, w XV w. rzeka Czarna rozdzielała Pomorze, ziemię szczecinecką i Wielkopolskę. Uwarunkowania te nie sprzyjały rozwojowi osadnictwa, stąd jeszcze pod koniec XV w. było ono na tym obszarze bardzo niewielkie. Pierwsze informacje o Okonku pojawiły się dopiero w połowie XVI w. Prawdopodobnie wówczas, książę pomorski Barnim XI Starszy zaproponował Jakubowi Wojke 41 (Kaszubowi z Człuchowskiego) założenie wiejskiej osady w dolinie rzeki Czarnej. Pierwotnie nadano jej nazwę Ratzebuhr (w polskim tłumaczeniu Racibórz). Przypuszcza się, iż nazwa miasta pochodziła od imienia słowiańskiego księcia Racibora. Do pierwszych i jedynych mieszkańców tych terenów należeli wówczas Kaszubi. Pod koniec XVI w., dzięki położeniu na dwóch ważnych szlakach handlowych do Szczecina i Gdańska, Racibórz funkcjonował już jako osada targowa. A w 1614 r. wymieniano go jako wolną wieś, korzystającą z jarmarków. W rezultacie wojny trzydziestoletniej, Racibórz wraz z całą ziemią szczecinecką włączono do Brandenburgii. Wojna ze Szwecją w 1657 r. przyczyniła się do całkowitego spalenia wsi. Od Opracowano na podstawie: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek, 2005; Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego powiatu złotowskiego na lata ; folderu Okonek: miasto i gmina, wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy Okonek, Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Okonek,

19 roku Racibórz wszedł pod panowanie pruskie. Kolejny pożar, który dokonał ponownych zniszczeń, miał miejsce w 1748 r. W odbudowę zaangażował się wówczas rząd pruski. W tym okresie sukiennicy z Polski otrzymali zgodę na osiedlenie się, obywatelstwo oraz wiele przywilejów. Ważnym wydarzeniem było nadanie Raciborzowi praw miejskich w 1754 r. przez Fryderyka II. Na skutek tego, wzorem miast niemieckich, mieszkańcy zaczęli podlegać prawu lubeckiemu. Racibórz otrzymał m.in. wagę miejską, by mógł uchronić się przed oszustwami handlowymi. Niestety, dynamiczny rozwój miasta przerwały wydarzenia wojny siedmioletniej ( ). Dzięki darowiźnie króla, którą stanowił folusz oraz 2000 talarów na zakup wełny, Racibórz rozkwitł ponownie i stał się znanym ośrodkiem produkcji sukienniczej. W drugiej połowie XVIII w. miasto prezentowało drewnianą i szachulcową zabudowę, która rozwijała się przede wszystkim wzdłuż głównej drogi. Kolejny trudny czas dla miasta to okres wojen napoleońskich, podczas których przemarsze wojsk, grabieże i kontrybucje zniszczyły miasto. Z początkiem XIX wieku w Racibórz powoli zaczął poszerzać swoje funkcje. I tak wprowadzono ordynację miejską, wybory deputowanych, starostów i nowego magistratu z burmistrzem na czele. W 1840 r. oddano do użytku pierwszą szkołę, a w kilka lat później zbudowano drogę Racibórz Podgaje. Dawny ryglowy kościół św. Patryka zastąpił nowy, zbudowany z cegły, w stylu neoromańskim. Następne lata to ponowny dynamiczny rozwój, czego wyrazem może być powstanie fabryki sukna w 1873 r., a następnie zakończenie budowy linii kolejowej Piła-Szczecinek. Zapadły także decyzje o powstaniu ważnych obiektów i instytucji miejskich jak: nowy ratusz i więzienie (1883 r.). Powołano ochotniczą straż pożarną. Pod koniec XIX w. utworzono drukarnię, w związku z czym zaczęła wychodzić lokalna Gazeta Raciborska. Uruchomiono pierwszą gazownię zasilającą latarnie uliczne oraz rozpoczął pracę urząd pocztowy. Od 1912 r. miasto posiadało już energię elektryczną. W tym samym roku na wzgórzu znajdującym się na północ od miasta wybudowano wieżę widokową, zwaną Wieżą Bismarcka. Funkcjonowały dwie cegielnie, cementownia, dwa młyny, dwa tartaki i dwie fabryki sukna oraz ogrodnictwo eksportujące produkty za granicę. Pojawia się także pierwsza infrastruktura turystyczna: dwa hotele, cztery restauracje, a w 1923 r. powstało nad jeziorem kąpielisko z pomostami i przebieralniami. W roku 1934 zaczęły się represje, podpalenia domów i warsztatów rzemieślniczych. Rozwiązano Radę Miasta, a urzędy powierzono członkom NSDAP. Miasto zamieszkiwała także ludność żydowska. Jednak po tym jak w 1938 r. podpalono synagogę, sprzedali swoje majątki i wyjechali za granicę. W czasie II wojny światowej w mieście zlokalizowano obóz pracy przymusowej dla więźniów narodowości rosyjskiej. Trwające w tym okresie walki wyzwoleńcze doprowadziły do zniszczenia ponad jednej trzeciej budynków miasta. W 1945 r. miasto opuściło ok. 1.5 tysiąca mieszkańców. Po wojnie ponownie uruchomiono, największy jak na ówczesne czasy zakład pracy, fabrykę włókienniczą. Przeszkolono nowych pracowników, a tym samym powiększyła się załoga zakładu. 19

20 W kolejnych latach fabryka połączyła się najpierw z podobnym zakładem w Jastrowiu (1947), a potem w Bobolicach (1975). Z początkiem 1994 fabryka przestała być zakładem państwowym i stała się prywatną firmą pod nazwą Megatex. W 1996 ogłoszono upadłość zakładu i w tym samy roku firma zakończyła swoją działalność. W 1972 r. uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie powołano Radę Narodową Miasta i Gminy w Okonku. W latach gmina należała do województwa pilskiego, a od czasów reformy administracyjnej w 1999 r. znajduje się na terenie województwa wielkopolskiego. Podgaje Wieś została założona w 1579 r. w związku z kolonizacją pogranicza pomorsko-polskiego. Pod koniec II wojny światowej, na tym terenie miała miejsce jedna z najcięższych bitew, stoczona przez 1 DP im. T. Kościuszki na tzw. pasie przesłaniania Wału Pomorskiego. W wyniku nieudanej próby zajęcia Podgajów przez polskie wojska, Niemcy pojmali wielu jeńców i zamknęli ich w pobliskiej stodole. Liczne przesłuchania i nieludzkie pobicia Polaków, skłoniły ich do podjęcia próby ucieczki. Niestety niewielu się to udało. Na pozostałych hitlerowcy dokonali okrutnego mordu, paląc żywcem 32 polskich żołnierzy. Obecnie miejsce to upamiętnia monumentalny pomnik, w pobliżu którego znajduje się Izba Pamięci. Lędyczek W XIII wieku był tu gród pomorski, należący do kasztelanii szczytnieńskiej (koło Człuchowa). Gród pełnił wówczas funkcję obronną, gdyż strzegł przeprawy przez Gwdę. Na przełomie XIII/XIV w. Lędyczek znalazł się na ważnej, handlowo-strategicznej drodze, zwanej drogą margrabiów (via Marchionis), która prowadziła z Niemiec przez m.in. Cedynię, Choszczno, Jastrowie, Chojnice do Malborka. Uczęszczali nią goście zakonu krzyżackiego, a także posiłki jakie Krzyżacy wzywali z Zachodu, którzy decydowali się na podróż drogą lądową. Krzyżacy doceniali strategiczne znaczenie Lędyczka, co skłoniło ich do wzniesienia w tym miejscu osady obronnej z zamkiem, jednocześnie przenosząc tu siedzibę włodarza zakonnego z pobliskiego Debrzna. W 1466 r. Lędyczek jako wieś królewska, ponownie znalazł się w granicach Królestwa Polskiego, co trwało aż do pierwszego rozbioru. W 1772 r. Lędyczek zajęli Prusacy, rozpoczynając intensywną germanizację. Prawdopodobnie pod koniec XVIII w. Lędyczek otrzymał prawa miejskie. W tym okresie zaczęło się rozwijać rękodzielnictwo. W XIX w. organizowano tu cztery jarmarki w ciągu roku, gdzie przedmiotem handlu było bydło, konie i drewno. W 1809 r. w mieście wybuchł pożar, który spalił dużą część zabudowań. W efekcie, obecna zabudowa pochodzi dopiero z XIX w. W 1945 r., po walkach i przełamaniu oporu wojsk niemieckich, zniszczony Lędyczek powrócił do Polski. W tym samym roku pracę rozpoczął pierwszy polski Zarząd Miejski, a od 1964 funkcję władzy państwowej zaczęła spełniać Miejska Rada Narodowa. Do 1972 roku Lędyczek był 20

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich.

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich. Powstanie Parku Park Narodowy "Bory Tucholskie" jest jednym z najmłodszych parków narodowych w Polsce. Utworzono go 1 lipca 1996 roku. Ochroną objęto powierzchnię 4 798 ha lasów, jezior, łąk i torfowisk.

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz

7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz 7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz 7.7.1 Identyfikacja oddziaływań Oddziaływanie na krajobraz jakie należy rozpatrzyć dotyczy zmian w postrzeganiu krajobrazu przez ludzi, tj. zmian wizualnych

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska Janina Kawałczewska 1. Wykorzystanie OZE jako przeciwdziałanie zmianom klimatu. OZE jak przeciwwaga dla surowców energetycznych (nieodnawialne źródła energii),

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA ZIMOWISKA 2008 ROK RYS HISTORYCZNY Zimowiska to wieś w granicach sołectwa Grabno, połoŝona przy drodze krajowej

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: 1. Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich 2. Scalanie

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa

Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa 3. Analiza SWOT Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa Silne strony - Położenie w Rudawskim Parku Krajobrazowym bogata flora i fauna, walory krajobrazowo przyrodnicze - Położenie wsi - baza wypadowa

Bardziej szczegółowo

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Plik wygenerowany przez generator ofert PDF przygotowany przez silnet.pl Oferta nieruchomości Lokalizacja: Mazury, gmina Dąbrówno, województwo

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku

Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego. Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku Możliwości edukacyjne Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego Przygotował: Ludwik Ryncarz Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku Przyrodnicze ścieżki dydaktyczne 1. Szkolna ścieżka przyrodniczo-ekologiczna

Bardziej szczegółowo

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN Załącznik do uchwały nr XXXV/ 219 / 2010 Rady Gminy Nowe Miasto nad Wartą z dnia 14 stycznia 2010 r. Plan odnowy miejscowości KRUCZYN w ramach działania: Odnowa i rozwój wsi objętego Programem Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego PLAN OCHRONY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO z uwzględnieniem zakresu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Łysogóry Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r.

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r.

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r. UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grodzisk Wielkopolski

Bardziej szczegółowo

Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013. 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013:

Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013. 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013: Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013: Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 jest realizowany

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ Nr 1. z posiedzenia Zespołu ds. Strategii Rozwoju Gminy Ostrowice na lata 2014 2020

PROTOKÓŁ Nr 1. z posiedzenia Zespołu ds. Strategii Rozwoju Gminy Ostrowice na lata 2014 2020 PROTOKÓŁ Nr 1 Ostrowice, dnia 23.09.2013 r. z posiedzenia Zespołu ds. Strategii Rozwoju Gminy Ostrowice na lata 2014 2020 W dniach 18 19.09.2013 r. w Czaplinku, zespoły robocze z trzech gmin: Ostrowice,

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 19 grudnia 2014 r.

Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 19 grudnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020.

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. ANKIETA Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. Szanowni Państwo! W związku z rozpoczęciem prac nad opracowaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

Temat: Zielona Infrastruktura. Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki

Temat: Zielona Infrastruktura. Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki Temat: Zielona Infrastruktura Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki Zielona infrastruktura Istota podejścia Zielona infrastruktura - strategicznie zaplanowana sieć obszarów naturalnych

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW

OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW PAKOSŁAW 2011 Tu chcemy się uczyć,, pracować,, mieszkać i wypoczywać GMINA PAKOSŁAW Pakosław leży na południu Ziemi Rawickiej, w dorzeczu rzeki Orli.

Bardziej szczegółowo

Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej

Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej 1 Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013. Program Samorządu Województwa Wielkopolskiego Wielkopolska Odnowa Wsi. Program Operacyjny Zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola.

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, ocena i rekomendacje Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Cel i zakres Prognozy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR. z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór.

UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR. z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór. UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór. Na podstawie art. 44 ust. 1, 2 i 3a oraz art. 45 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Warszawa, dnia 31.01.2014 r. 2 Nadleśnictwo Kłodawa Nadleśnictwo

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km Trasa pałacowa Oleśnica Spalice Boguszyce Rzędów Miodary Brzezinka Małe Brzezie Sokołowice Cieśle Wyszogród Nowoszyce Świerzna Oleśnica. Długość trasy - 39,1 km. *Trasa wskazana dla rowerów trekingowych

Bardziej szczegółowo

Planowanie przyszłych funkcji zagospodarowania terenu dawnej bazy wojskowej w Szprotawie

Planowanie przyszłych funkcji zagospodarowania terenu dawnej bazy wojskowej w Szprotawie Planowanie przyszłych funkcji zagospodarowania terenu dawnej bazy wojskowej w Szprotawie Konferencja Zagospodarowanie dawnej bazy powojskowej szansą rozwoju Szprotawy Szprotawa 12 czerwca 2014 dr Beata

Bardziej szczegółowo

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Jest to obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ Załącznik nr 1 Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ DLA CZĘŚCI TERENU W MIEJSCOWOŚCI CHUDOBCZYCE (tekst i rysunek zmiany studium) Kwilcz,

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne

ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne Szanowni Państwo W związku z prowadzeniem prac nad opracowaniem Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata

Bardziej szczegółowo

Glosariusz. Informacja prasowa. Naturalne krajobrazy. Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury.

Glosariusz. Informacja prasowa. Naturalne krajobrazy. Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury. Informacja prasowa Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury. Glosariusz Naturalne krajobrazy Nazwą Naturalne krajobrazy są objęte w Niemczech parki narodowe, rezerwaty

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 GEOGRAFIA

EGZAMIN MATURALNY 2011 GEOGRAFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 GEOGRAFIA POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z geografii poziom podstawowy Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów Opis wymagań

Bardziej szczegółowo

Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy

Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy NATURA 2000 MOTOREM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU http://natura2000.org.pl Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy Zbigniew Witkowski przy współpracy Krystyny Krauz i Adama Mroczka Szkolenie regionalne

Bardziej szczegółowo

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła Kryteria Wyboru Operacji przez Radę LGD Etap I ocena zgodności operacji z Lokalną Strategią Rozwoju Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą cele ogólne i szczegółowe LSR. Operacja musi być zgodna przynajmniej

Bardziej szczegółowo

ochrona przyrody 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU

ochrona przyrody 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 6 ochrona przyrody Na tle ukształtowania powierzchni kraju małopolskie jest województwem najbardziej zróżnicowanym wysokościowo, mając

Bardziej szczegółowo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Irena Niedźwiecka-Filipiak UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Instytut Architektury Krajobrazu Forum Debaty Publicznej Sieć Najciekawszych Wsi sposób na zachowanie

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne -

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH 2007-2013 Podstawowe założenia, jak również zakres, cele oraz działania Programu zostały wybrane

Bardziej szczegółowo

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie Maria Mellin Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym. Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie

Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym. Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie Przestrzeń powierzchni ziemi widziana z pewnego punktu ( widok okolicy )

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA WRZOSOWA KRAINA. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR.

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA WRZOSOWA KRAINA. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR Małe projekty L.p. Kryteria Opis Punkty 1 Doświadczenie wnioskodawcy 2 Członkostwo w Preferuje wnioskodawców, którzy nie realizowali dotąd

Bardziej szczegółowo

POIS.05.03.00-00-284/10

POIS.05.03.00-00-284/10 Walory krajobrazowe Małgorzata Strzyż Anna Świercz Piotr Czernecki Rafał Kozieł POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego i obszaru Natura 2000 Łysogóry na lata 2013-2033,

Bardziej szczegółowo

Ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne na Obszarach Natura 2000 znajdujących się na obszarze Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny

Ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne na Obszarach Natura 2000 znajdujących się na obszarze Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny Ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne na Obszarach Natura 2000 znajdujących się na obszarze Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny 1 FORMY OCHRONY PRZYRODY w Polsce (Podstawa prawna -

Bardziej szczegółowo

Na terenie Nadleśnictwa Strzałowo występują następujące formy ochrony przyrody:

Na terenie Nadleśnictwa Strzałowo występują następujące formy ochrony przyrody: Podstawą działań Nadleśnictwa na rzecz ochrony przyrody jest Ustawa o ochronie przyrody z dnia 16.04.2004 r. (Dz. U. 04.92.880), Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie gatunków dziko występujących

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 8 maja 2015 r. Poz. 1533 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 6 maja 2015 r.

Gdańsk, dnia 8 maja 2015 r. Poz. 1533 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 6 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 8 maja 2015 r. Poz. 1533 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony

Bardziej szczegółowo

Pomniki Przyrody W Gdyni

Pomniki Przyrody W Gdyni Pomniki Przyrody W Gdyni Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupienia o szczególnej wartości naukowej, kulturowej, historyczno - pamiątkowej i krajobrazowej odznaczające

Bardziej szczegółowo

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu www.sn-pl.eu Cele główne Ochrona i poprawa stanu środowiska, w tym: Poprawa ochrony przeciwpowodziowej Stworzenie ukierunkowanej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 1. Organizacja konkursu: Konkurs Piękna Wieś 2012, zwany dalej Konkursem, organizowany jest w kategoriach Wieś i Zagroda i dotyczy wsi oraz zagród położonych w granicach

Bardziej szczegółowo

Uspołeczniony charakter podejmowania decyzji w świetle uwarunkowań społecznych, środowiskowych, przestrzennych i gospodarczych

Uspołeczniony charakter podejmowania decyzji w świetle uwarunkowań społecznych, środowiskowych, przestrzennych i gospodarczych Otwarte seminaria 2013 Uspołeczniony charakter podejmowania decyzji w świetle uwarunkowań społecznych, środowiskowych, przestrzennych i gospodarczych dr inż. arch. Justyna Gorgoń dr Beata Michaliszyn Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Kraków 27 stycznia 2010 r. Źródła prawa Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003); Ustawa o ochronie przyrody

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europa inwestująca w obszary wiejskie

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europa inwestująca w obszary wiejskie Odnowa i rozwój wsi Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Działanie będzie wpływać na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 5 Podstawowe i komplementarne dobra turystyczne dr inż. Jerzy Koszałka MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Dobro turystyczne Dobro lub zespół dóbr

Bardziej szczegółowo

MIASTO I GMINA OKONEK

MIASTO I GMINA OKONEK MIASTO I GMINA OKONEK STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO Uchwała Nr XXXVI/169/05 Rady Miejskiej w Okonku z dnia 02 grudnia 2005 r. Okonek 2005 r. PRO X AR s.c. p ro jektowanie

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Prudnik

Charakterystyka Gminy Prudnik AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 03 Charakterystyka Gminy Prudnik W 835.03 2/8 SPIS TREŚCI 3.1 Charakterystyka Gminy

Bardziej szczegółowo

Wioski tematyczne. sposobem na aktywizację wsi i zrównoważony rozwój regionalny

Wioski tematyczne. sposobem na aktywizację wsi i zrównoważony rozwój regionalny Wioski tematyczne sposobem na aktywizację wsi i zrównoważony rozwój regionalny Karol Gutsze Prezes Stowarzyszenia na rzecz Pamiętowa i Adamkowa O czym opowiem Temat co, po co i jak? Wioski tematyczne różne

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Tworzenie sieci transeuropejskich korytarzy migracyjnych

Tworzenie sieci transeuropejskich korytarzy migracyjnych Tworzenie sieci transeuropejskich korytarzy migracyjnych Poczdam 31 stycznia 2012 r. Opracowała: mgr inż. Beata Taryma Partner polski PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo Cybinka Siedziba Nadleśnictwa 2 3 Wnętrze

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Grabno 2008 rok RYS HISTORYCZNY Grabno towieś sołecka, obejmująca miejscowość Zimowiska, połoŝona na płaskiej morenie

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKI PARK NARODOWY jako miejsce edukacji ekologicznej

WIELKOPOLSKI PARK NARODOWY jako miejsce edukacji ekologicznej WIELKOPOLSKI PARK NARODOWY jako miejsce edukacji ekologicznej Czym są parki narodowe? park narodowy obejmuje obszar chroniony, wyróżniający się szczególnymi wartościami naukowymi, przyrodniczymi, społecznymi,

Bardziej szczegółowo

3. Warunki hydrometeorologiczne

3. Warunki hydrometeorologiczne 3. WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE Monitoring zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych jest jednym z najważniejszych zadań realizowanych w ramach ZMŚP. Właściwe rozpoznanie warunków hydrometeorologicznych

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich (M07) Działanie wspiera rozwój infrastruktury wiejskiej oraz odnowę wsi, przyczyniając się tym samym do

Bardziej szczegółowo

ODNOWA I ROZWÓJ WSI ZALESIE WIELKIE

ODNOWA I ROZWÓJ WSI ZALESIE WIELKIE ODNOWA I ROZWÓJ WSI ZALESIE WIELKIE PLAN ROZWOJU MIEJSCOWOŚCI ZALESIE WIELKIE 2011 2020 Wstęp Plan odnowy miejscowości stanowi istotną przesłankę pozytywnych zmian, ułatwiając władzy samorządowej podejmowanie

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP

Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP Inwentaryzacja Pomników Przyrody i Użytków Ekologicznych - element Bazy Danych CRFOP 1 CEL PROJEKTU Jednolita w skali całego kraju baza danych dotycząca: Lech PomnikiPrzyrody Art. 40, ustawa z dnia 16

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

"Cudze chwalicie swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie" pisał Stanisław Jachowicz.

Cudze chwalicie swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie pisał Stanisław Jachowicz. "Cudze chwalicie swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie" pisał Stanisław Jachowicz. Gmina Czemierniki to nasza Mała Ojczyzna, w której mieszkamy, uczymy się i pracujemy znajduje się w bardzo

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Burmistrz Lubrańca Krzysztof Wrzesiński

Burmistrz Lubrańca Krzysztof Wrzesiński Strategia Rozwoju Obszaru Rozwoju Społeczno-Gospodarczego powiatu włocławskiego ANKIETA Drodzy mieszkańcy Jednym z najważniejszych założeń nowo projektowanej polityki spójności na lata 2014-2020 jest szerokie

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 03 Charakterystyka miasta Katowice W-880.03 2/9 SPIS TREŚCI 3.1 Źródła informacji

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA Atlas Bodziony B., Dziwiński R., Gniadzik P. Górniak A. Inwentaryzacja złóż Klasyfikacja jakości Komentarz Kondracki J.

BIBLIOGRAFIA Atlas Bodziony B., Dziwiński R., Gniadzik P. Górniak A. Inwentaryzacja złóż Klasyfikacja jakości Komentarz Kondracki J. BIBLIOGRAFIA Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Główny Geodeta Kraju, Warszawa 1993-1997. Bodziony B., Dziwiński R., Gniadzik P. Zagospodarowanie przestrzenne. PCB Sp. z o.o., Warszwa 1998. Górniak A. Klimat

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU MIEJSCOWOŚCI NOWY DWÓR. na lata 2013-2020

STRATEGIA ROZWOJU MIEJSCOWOŚCI NOWY DWÓR. na lata 2013-2020 Załącznik. do Uchwały nr / /2013 Rady Miejskiej Krzywinia z dnia kwietnia 2013 roku w sprawie zatwierdzenia,,strategii Rozwoju Miejscowości Nowy Dwór STRATEGIA ROZWOJU MIEJSCOWOŚCI NOWY DWÓR na lata 2013-2020

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2 Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2 Tematy lekcji Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca DZIAŁ 1. POŁOŻENIE I ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE

Bardziej szczegółowo

10. DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

10. DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA 10. DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA 10.1. Struktura podmiotów gospodarczych Na terenie Gminy Bestwina działa łącznie 827 podmiotów gospodarki narodowej 805 podmiotów należy do sektora prywatnego (97 %), 22 podmioty

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH FORMULARZ DANYCH 1 NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH DLA OBSZARÓW SPECJALNEJ OCHRONY (OSO) DLA OBSZARÓW SPEŁNIAJĄCYCH KRYTERIA OBSZARÓW O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM (OZW) I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW

Bardziej szczegółowo

Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania Krajna Złotowska MOCNE STRONY

Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania Krajna Złotowska MOCNE STRONY Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania MOCNE STRONY 1. Walory środowiska naturalnego potencjał dla rozwoju turystyki i rekreacji 2. Zaangażowanie liderów i społeczności

Bardziej szczegółowo

Strona 1 SPRAWOZDANIE Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH W RAMACH AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU GMINY PODEDWÓRZE

Strona 1 SPRAWOZDANIE Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH W RAMACH AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU GMINY PODEDWÓRZE Strona 1 SPRAWOZDANIE Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH W RAMACH AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU GMINY PODEDWÓRZE Podedwórze, październik 2014 1. WSTĘP W dniu 24.10.2014 w Urzędzie Gminy w Podedwórzu odbyły się

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA w Europie WIELKOPOLSKA w Polsce Podział Administracyjny Województwa Wielkopolskiego Liczba

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD Rozdział IV.1 OKREŚLENIE WSKAŹNIKÓW REALIZACJI CELÓW ORAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej Przedsięwzięcia Produktu Cel

Bardziej szczegółowo