Wprowadzenie do kursu fizyki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wprowadzenie do kursu fizyki"

Transkrypt

1 Wprowadzenie do kursu fizyki Opracowano na podstawie książki D. C. Giancoli, Physics for Scientists and Engineers with Modern Physics, Third Edition, Prentice Hall 2003 Fizyka (http://fizyka.org/, to najbardziej fundamentalna wśród innych nauka przyrodnicza. Na niej oparta jest cywilizacja ziemska. Zajmuje się strukturą materii oraz zjawiskami, w których biorą udział obiekty materialne. Dzieli się ją zazwyczaj na dwa działy: fizykę klasyczną i współczesną. Pierwsza z nich dotyczy: ruchu, płynów, ciepła, dźwięku, światła, elektryczności i magnetyzmu, a drugi: teorii względności, atomów, fazy skondensowanej (m.in. kryształów, półprzewodników, metali) jąder atomów, cząstek elementarnych i astrofizyki. Wiedza z zakresu podstawy fizyki jest kanonem kształcenia każdej osoby, która ma zamiar pracować i robić karierę zawodową w nauce, technice lub przemyśle technologicznym (nanotechnologii; patrz webstrony więcej za pomocą dowolnej przeglądarki internetowej i hasła wyszukiwania nanotechnologia). Odnosi się to w równej mierze do: fizyków, wszystkich inżynierów, chemików, astronomów, astrofizyków, matematyków, geologów, biologów. Fizyka jest podstawą działalności każdej nauki. Przykładowo inżynierowie projektujący systemy ogrzewcze (lub chłodzące) muszą znać prawa termodynamiki; inżynierowie projektujący urządzenia do medycznego obrazowania (tomografia komputerowa (http://resmedica.pl/zdart2009.html, 1

2 ), endoskopy (http://pl.wikipedia.org/wiki/endoskopia, rezonans magnetyczny (http://pl.wikipedia.org/wiki/obrazowanie_rezonansu_magnetycznego, muszą znać prawa elektromagnetyzmu (http://pl.wikipedia.org/wiki/kategoria:elektromagnetyzm, i fizyki współczesnej (http://en.wikipedia.org/wiki/modern_physics, ; projektanci satelitarnych systemów pozycjonowania (GPS (http://pl.wikipedia.org/wiki/global_positioning_system, Galileo (http://pl.wikipedia.org/wiki/galileo_(system_nawigacyjny), GLONASS (http://pl.wikipedia.org/wiki/glonass)) muszą znać ogólną (http://portalwiedzy.onet.pl/22795,,,,wzglednosci_teoria_ogolna,haslo.html, i szczególną teorię względności (http://library.thinkquest.org/19662/high/pol/relativity-theory.html, (bez uwzględnienia efektów przewidzianych tymi teoriami systemy satelitarnego pozycjonowania byłyby bezużyteczne; więcej w plikach PDF dostępnych na webstronie autora zawierających wykłady popularnonaukowe); wreszcie inżynierowie budownictwa muszą znać metody wyznaczania rozkładu sił w projektowanych budowlach, które mają być stabilne i bezpieczne; patrz ilustracje poniżej. 2

3 Akwedukt rzymski wybudowany 2000 lat temu. Inny przykład akweduktu rzymskiego wybudowanego 2000 lat temu. 3

4 Bazylika Sagrada Familia w Barcelonie; autor projektu Antoni Gaudi Golden Gate Bridge, zbudowany w 1937 roku; łączy miasto San Francisco z hrabstwem Marin nad cieśniną Golden Gate. 4

5 PetronasTwin Towers (bliźniacze wieże) w Kuala Lumpur stolicy Malezji. Jedna z największych bliźniaczych budowli świata. PetronasTwin Towers (bliźniacze wieże) w Kuala Lumpur stolicy Malezji. Jedna z największych bliźniaczych budowli świata; wysokość 452 m.. 5

6 Tajpej 101, Tajwan; wysokość 509 m. Pentominium (w budowie), Dubaj, Zjednoczone Emiraty Arabskie; wysokość Obok najwyższy budowany obecnie budynek; docelowa wysokość 819 m. Dubaj, Zjednoczone Emiraty Arabskie. 6

7 Projekt Sky Tower; budynek będzie najwyższym w Polsce i jednym z wyższych wieżowców Europy. Wieża będzie miała 258 metrów wysokości. 7

8 Sky Tower będzie obiektem wielofunkcyjnym. Na około 300 tys. m kw. powierzchni powstaną biura, apartamenty, galerie handlowe wraz z galerią sztuki, czteropoziomowy parking, a także kort tenisowy, baseny, centrum medyczne, prywatne przedszkole i boisko do minigolfa. Na samym szczycie mieszkańcy będą mogli podziwiać panoramę starówki z okien Sky Clubu, luksusowego baru dostępnego tylko dla nich i ich gości. 8

9 Zniszczony dach hali sportowej Hartford Civic Center pod wpływem dużych opadów śniegu rankiem 18 I 1978 r. Odnowiono i otworzono 17 I 1980 r. Hartford, Connecticut, USA. Katastrofa budowlana na terenie Międzynarodowych Targów Katowickich 28 I 2006 r. około godziny 17:15, podczas trwania wystawy gołębi pocztowych, zawalił się dach hali Międzynarodowych Targów Katowickich (MTK) położonych na granicy Katowic, Chorzowa i Siemianowic Śląskich (województwo śląskie). W czasie katastrofy w hali znajdowało się około 700 osób, zwiedzających i wystawców. W jej wyniku zginęło 65 osób, a ponad 170 zostało rannych, w tym około 13 cudzoziemców Niemcy, Belgowie, Czesi, Słowak oraz Holender. Była to największa tego typu katastrofa we współczesnych dziejach Polski. 9

10 Widok na halę MTK chwilę po przybyciu słuŝb ratunkowych. Mówiąc najogólniej podstawowym celem każdej nauki, włączając w to fizykę, jest poszukiwanie porządku w obserwowanych zjawiskach zachodzących w otaczającym nas świecie. Nauka, w tym fizyka, nie jest kolekcjonowaniem opisów lub faktów. Nauka, a w szczególności fizyka, jest twórczą aktywnością, jest formułowaniem wiedzy o zjawiskach przyrodniczych, jest aktywną działalnością mającą na celu odkryciu prawidłowości w obserwowanych zjawiskach. Ważnym aspektem działalności naukowej jest obserwowanie zjawisk (zdarzeń), co w fizyce oznacza zaprojektowanie (zaplanowanie) i wykonanie eksperymentu. Od fizyka wymagana jest ponadto duża doza wyobraźni (http://pl.wikipedia.org/wiki/wyobra%c5%bania, wyobraznia_jej_pojecie_i_rodzaje, oraz umiejętność abstrahowania (http://pl.wiktionary.org/wiki/abstrahowa%c4%87, tj. wskazania istotnych czynników wpływających na przebieg obserwowanego zjawiska i zaniedbywanie nieważnych. Przykładem są rozumowania Arystotelesa ( ) (http://pl.wikipedia.org/wiki/arystoteles) 10

11 Arystoteles, rzeźba Lizypa, Luwr oraz Galileusza ( ) (http://pl.wikipedia.org/wiki/galileusz, ) Galileo Galilei ( ) 11

12 dotyczące ruchu ciała po płaszczyźnie poziomej. Arystoteles obserwując ciało popchnięte i poruszające się po płaszczyźnie poziomej, które wskutek tarcia zawsze zatrzymuje się, wysnuł wniosek: Naturalnym stanem każdego ciała jest stan spoczynku, tj. bezruch. Analizując to samo zjawisko Galileusz doszedł do innej konkluzji: Naturalnym stanem ruchu każdego ciała jest stan spoczynku, tj. bezruch, albo ruch jednostajny prostoliniowy. W swojej analizie wyników eksperymentu Galileusz, dzięki posiadanej umiejętności abstrahowania i dużej wyobraźni, zaniedbał/wykluczył (w wyobraźni) działanie sił oporu (w tym przypadku tarcia) i doszedł do bardzo ważnego i prawdziwego do dziś wniosku, który Isaac Newton (http://pl.wikipedia.org/wiki/isaac_newton) ujął w postaci pierwszego prawa dynamiki (http://pl.wikipedia.org/wiki/zasady_dynamiki_newtona). Zauważmy, że stwierdzenie Galileusza jest rozszerzeniem konkluzji Arystotelesa. Jest to typowy paradygmat nauki: Nowe nie jest rogiem starego. Nowa wiedza jest uogólnieniem starszej. W nawiązaniu do pojęć abstrahowania i wyobraźni (imaginacji; warto w tym kontekście i miejscu przypomnieć utwór (piosenkę) Johna Lennona pt. Imagine, z albumu z 1971 r. Oto tekst utworu: Imagine there's no Heaven It's easy if you try No hell below us Above us only sky Imagine all the people Living for today Imagine there's no countries It isn't hard to do Nothing to kill or die for 12

13 And no religion too Imagine all the people Living life in peace You may say that I'm a dreamer But I'm not the only one I hope someday you'll join us And the world will be as one Imagine no possessions I wonder if you can No need for greed or hunger A brotherhood of man Imagine all the people Sharing all the world You may say that I'm a dreamer But I'm not the only one I hope someday you'll join us And the world will live as one Piosenka wykonanie autorskie dostępne w postaci videoklipu na stronie ma wymowę antyreligijną, antynacjonalistyczną, nonkonformistyczną i antykapitalistyczną. W 2004 r., magazyn muzyczny Rolling Stone uznał "Imagine" za trzecią piosenkę wszechczasów. 13

14 Strawberry Fields pomnik ku pamięci Johna Lennona w Central Parku (Nowy Jork). Obserwacje a następnie bardzo starannie wykonany eksperyment oraz pomiary wielkości fizycznych, to tylko jedna strona naukowej działalności. Druga strona to sformułowanie teorii (http://pl.wikipedia.org/wiki/teoria, ) wyjaśniającej/interpretującej wyniki doświadczeń/obserwacji. Należy podkreślić, że teoria nie jest wyprowadzana, nie wynika, nie wywodzi się bezpośrednio tylko z obserwacji. Obserwacje mogą pomóc odgrywając inspirującą rolę przy tworzeniu/formułowaniu teorii, które są akceptowane lub odrzucane w zależności od tego, czy są zgodne lub sprzeczne z wynikami doświadczeń/obserwacji. Największe i najważniejsze teorie można porównać do najsłynniejszych dzieł artystycznych w zakresie literatury lub malarstwa. W tym sensie są one ważnym składnikiem kultury. Ale teorie, w odróżnieniu od dzieł artystycznych, podlegają weryfikacji doświadczalnej. Teorie niezgodne z wynikami obserwacji są zarzucane, są nieważne i zapominane. Trudno jednak odrzucić i zapomnieć albo zaniedbać dzieła artystyczne Salvadora Dali, który ilustrował swój sposób rozumienia, pojmowana i odczuwania czasu na kilka sposobów pokazanych poniżej. 14

15 Odlew "Profil Czasu" Salvadora Dali. W 2008 r. odlew rzeźby "Profil czasu" wykonanej na podstawie obrazu "Uporczywość pamięci" został z inicjatywy Leszka Czarneckiego zakupiony za prawie 3 miliony dolarów przez spółkę LC Corp i umieszczony w Arkadach Wrocławskich we Wrocławiu. Rzeźba ma zostać później przeniesiona przed należący do korporacji wieżowiec Sky Tower. 15

16 The Persistence of Memory (Uporczywość pamięci); S. Dali (1931). Soft Watch at the Moment of First Explosion,

17 Profil czasu, S. Dali. 17

18 The Disintegration of the Persistence of Memory (Rozpad pamięciowej uporczywości). S. Dali (1954). Autumn Cannibalism (Jesienny kanibalizm), S. Dali. 18

19 Słonie, 1948 r. S. Dali. Galeria dział malarskich S. Dali na stronie Stwierdzenie o tym, że doświadczalne przetestowanie i potwierdzenie danej teorii (zgodność teorii z wynikami doświadczeń) jest dowodem na jej słuszność należy traktować z odpowiednią ostrożnością i sceptycyzmem. Każdy wynik pomiaru obarczony jest niepewnością (http://pl.wikipedia.org/wiki/niepewno%c5%9b%c4%87_pomiaru); nie istnieją idealne przyrządy pomiarowe mierzące z nieskończoną dokładnością 1. Teorii nie może potwierdzić pojedynczy eksperyment. Ze względu na to nie można być absolutnie pewnym słuszności jakiejkolwiek teorii. W tym miejscu warto dodać, że Karl Popper (http://pl.wikipedia.org/wiki/karl_popper, zwolennik 1 Takie przyrządy zapewne w ogóle nie istnieją. Pomiar dawałby wynik zawierający nieskończoną liczbę cyfr, których wyświetlenie trwałoby nieskończenie długo. Nawet gdyby zostały wyświetlone, to ich odczyt zajmowałby nieskończenie wiele czasu. Wszystko to prowadzi do absurdalnych wniosków, których nie będziemy tutaj dalej rozwijać. 19

20 krytycznego racjonalizmu zasugerował, aby daną teorię (ale także zdanie, twierdzenie, model, przypuszczenie) uznawać za naukową pod warunkiem, że jest możliwa jej falsyfikacja (http://pl.wikipedia.org/wiki/falsyfikacja, czyli wykazanie jej fałszywości. Zatem, jeśli nie istnieje sposób falsyfikacji danej teorii, to nie jest ona naukowa. Kiedy naukowiec próbuje zrozumieć określony zbiór zjawisk, to często posługuje się modelem. Model (http://pl.wikipedia.org/wiki/model, w sensie naukowym, to rodzaj analogii, umysłowe wyobrażenie pojedynczego procesu lub zjawiska fizycznego za pomocą pojęć, które są zrozumiałe i znane. Przykładowo: światło (http://pl.wikipedia.org/wiki/%c5%9awiat%c5%82o, traktujemy jako falę (http://pl.wikipedia.org/wiki/fala, choć nikt tych właściwości nie widział, jak to jest w przypadku fal na powierzchni wody. Gaz w naczyniu, balonie, powietrze w sali wykładowej modelujemy za pomocą obiektów punktowych cząsteczek poruszających się chaotycznie we wszystkich kierunkach. Ale tych cząsteczek nigdy nie widzimy. Głównym więc celem modelu jest danie nam przybliżonego umysłowego lub wizualnego obrazu zjawiska wówczas, gdy nie znamy, nie wiemy co naprawdę zachodzi. Teoria fizyczna dotyczy określonego zbioru zjawisk fizycznych, które opisuje zazwyczaj dość dokładnie. Podaje także przewidywania co do wyników zjawisk, których jeszcze nie zbadano doświadczalnie. Przykładem służy teoria o atomowej strukturze materii. Naukowcy nazywają prawem (http://pl.wikipedia.org/wiki/prawa_fizyki, ) zwięzłe ale ogólne stwierdzenia dotyczące tego jak zachowuje się natura. Przykład 2 : prawo Ohma; 2 prawo: Ampère'a, prawo Archimedesa, prawo Avogadra, prawo Bernoulliego, prawo Biota-Savarta, prawo Boyle'a-Mariotte'a, prawo Bragga, prawo Charlesa,prawo Coulomba, prawo Curie, prawo Daltona, prawo Dulonga-Petita, prawo Faradaya, prawo Faradaya elektrolizy,prawo Faradaya indukcji elektromagnetycznej, prawo Fouriera, prawo Gaussa,prawo Gaussa (elektryczność), prawo Gaussa (magnetyzm), prawo Gay-Lussaca (gaz doskonały), prawo grawitacji, prawo Hagena-Poiseuille'a, prawo Hooke'a, prawo Hubble'a, prawo Joule'a, prawo Kirchhoffa, prawo Kirchhoffa pierwsze, prawo Kirchhoffa drugie, prawo Lamberta, prawo Lamberta-Beera, prawo Lenza, prawo Moseleya, prawo Ohma, prawo ostygania, prawo Pascala, prawo powszechnego ciążenia, 20

21 prawo Daltona, prawo Faradaya etc. Prawa często są zapisywane w postaci zależności między wielkościami fizycznymi. Odnosi się zazwyczaj do ściśle określonej i ograniczonej grupy zjawisk fizycznych Ale uwaga: Nigdy nie wiemy, czy dane prawo fizyczne jest absolutnie prawdziwe. Używamy praw, których prawdziwość potwierdziło szereg doświadczeń znając przy tym ograniczenia i zakres ich stosowalności. Przykładowo: zasady (http://pl.wikipedia.org/wiki/zasada_(fizyka)) dynamiki Newtona są słuszne pod warunkiem, że prędkości obiektów poruszających się są znacznie mniejsze od prędkości światła. Będziemy jednak stosować wiele praw przyjmując milcząco ich prawdziwość. Ale będziemy otwarci na wszelkie nowe informacje, które mogą zmienić sens stosowanych praw albo je wręcz odrzucać. Prawa naukowe mają charakter opisowy i są odmienne od praw np. polityki lub zapisów prawa karnego, które mają naturę nakazową (znaki nakazu w prawie o ruchu drogowym), zalecającą (apele polityków o pokój na świecie, ogólnoświatowe rozbrojenie lub zaprzestanie produkcji broni masowego rażenia), określającą (przepisy kodeksu karnego definiujące rodzaje przestępstw i wysokości kar) lub regulaminową (np. przepisy o bezpieczeństwie i higienie pracy). Najogólniejszym rodzajem praw są zasady fizyczna, w języku angielskim używa się określenia physical principle (http://en.wikipedia.org/wiki/physical_science#basic_principles_of_physics, ), które w odróżnieniu od pojęcia prawa fizycznego odnoszą się zazwyczaj do szerokiej klasy zjawisk i najczęściej nie są formułowane w postaci matematycznej. Przykładem są zasady: zachowania energii, pędu, momentu pędu, ładunku elektrycznego. Często używamy zamiennie pojęć prawa i zasady. Przykładowo mówimy drugie prawo Newtona albo druga zasada Newtona. Wrocław, 5 X 2008 Włodzimierz Salejda prawo promieniowania temperaturowego, prawo przesunięć (fizyka jądrowa), prawo rozpadu naturalnego, prawo rozpadu promieniotwórczego, prawo Stefana-Boltzmanna 21

Ruchy hipisowskie. Paulina Ratajska i Adrianna Wanot 3f

Ruchy hipisowskie. Paulina Ratajska i Adrianna Wanot 3f Ruchy hipisowskie Paulina Ratajska i Adrianna Wanot 3f Geneza Działalność hipisów przypada na lata 60. i początek lat 70. XX wieku Ruch utworzony w San Francisco. Ideologia: Głosili skrajny pacyfizm -

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»»

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»» ««*» ( # * *»» CZĘŚĆ I. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. Co to jest fizyka? 11 2. Wielkości fizyczne 11 3. Prawa fizyki 17 4. Teorie fizyki 19 5. Układ jednostek SI 20 6. Stałe fizyczne 20 CZĘŚĆ II. MECHANIKA 7.

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Physics. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Physics. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Fizyka Physics Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Dorota Wierzuchowska Zespół dydaktyczny Zespół dydaktyczny Pierwszej Pracowni Fizycznej Instytutu Fizyki UP Opis kursu

Bardziej szczegółowo

Klasa 1. Zadania domowe w ostatniej kolumnie znajdują się na stronie internetowej szkolnej. 1 godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w roku szkolnym.

Klasa 1. Zadania domowe w ostatniej kolumnie znajdują się na stronie internetowej szkolnej. 1 godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w roku szkolnym. Rozkład materiału nauczania z fizyki. Numer programu: Gm Nr 2/07/2009 Gimnazjum klasa 1.! godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w ciągu roku. Klasa 1 Podręcznik: To jest fizyka. Autor: Marcin Braun, Weronika

Bardziej szczegółowo

Program zajęć wyrównawczych z fizyki dla studentów Kierunku Biotechnologia w ramach projektu "Era inżyniera - pewna lokata na przyszłość"

Program zajęć wyrównawczych z fizyki dla studentów Kierunku Biotechnologia w ramach projektu Era inżyniera - pewna lokata na przyszłość Program zajęć wyrównawczych z fizyki dla studentów Kierunku Biotechnologia w ramach projektu "Era inżyniera - pewna lokata na przyszłość" 1. Informacje ogólne Kierunek studiów: Profil kształcenia: Forma

Bardziej szczegółowo

Matura 2015 z fizyki pod lupą od idei zmian do zadań egzaminacyjnych. Jolanta Kozielewska OKE Wrocław

Matura 2015 z fizyki pod lupą od idei zmian do zadań egzaminacyjnych. Jolanta Kozielewska OKE Wrocław Matura 2015 z fizyki pod lupą od idei zmian do zadań egzaminacyjnych Jolanta Kozielewska OKE Wrocław 1 Plan wystąpienia Idee zmian Nowa matura arkusz i zadania Wyniki - matura z fizyki i astronomii, maj

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia oznaczeń w symbolach K przed podkreślnikiem kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy

Objaśnienia oznaczeń w symbolach K przed podkreślnikiem kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

Plan realizacji materiału z fizyki.

Plan realizacji materiału z fizyki. Plan realizacji materiału z fizyki. Ze względu na małą ilość godzin jaką mamy do dyspozycji w całym cyklu nauczania fizyki pojawił się problem odpowiedniego doboru podręczników oraz podziału programu na

Bardziej szczegółowo

Fizyka - opis przedmiotu

Fizyka - opis przedmiotu Fizyka - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Fizyka Kod przedmiotu 06.1-WM-MiBM-P-09_15gen Wydział Kierunek Wydział Mechaniczny Mechanika i budowa maszyn / Automatyzacja i organizacja procesów

Bardziej szczegółowo

KLASA I PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska)

KLASA I PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) KLASA I PROGRAM NAUZANIA LA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.RAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) Kursywą oznaczono treści dodatkowe Temat lekcji ele operacyjne - uczeń: Kategoria celów podstawowe Wymagania ponadpodstawowe

Bardziej szczegółowo

Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Liczba godzin zajęć zorganizowanych w Uczelni (ZZU) Egzamin

Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Liczba godzin zajęć zorganizowanych w Uczelni (ZZU) Egzamin Zał. nr 3 do ZW Wydział Elektroniki PWr KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: Fizyka 1.1A. Nazwa w języku angielskim: Physics 1.1A Kierunek studiów: Automatyka i Robotyka, Elektronika, Informatyka,

Bardziej szczegółowo

Regulamin wymagań. XII Konkursu z Fizyki. dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. w roku szkolnym 2013/2014 INFORMACJE OGÓLNE

Regulamin wymagań. XII Konkursu z Fizyki. dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. w roku szkolnym 2013/2014 INFORMACJE OGÓLNE Regulamin wymagań XII Konkursu z Fizyki dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2013/2014 1 INFORMACJE OGÓLNE 1. Niniejszy Regulamin określa szczegółowe wymagania i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy II gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy II gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału w

Bardziej szczegółowo

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony FIZYKA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony Cele kształcenia wymagania ogólne I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie. II. Analiza tekstów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne FIZYKA. zakres rozszerzony

Wymagania edukacyjne FIZYKA. zakres rozszerzony Wymagania edukacyjne FIZYKA zakres rozszerzony I. Cele kształcenia wymagania ogólne I. Znajomość i umiejętność wykorzystania pojęć i praw fizyki do wyjaśniania procesów i zjawisk w przyrodzie. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI dla klas I-III

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI dla klas I-III PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI dla klas I-III Przedmiotowy system oceniania z fizyki w gimnazjum sporządzono w oparciu o : 1.Wewnątrzszkolny system oceniania. 2.Podstawę programową. Cele edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Konkursy Przedmiotowe w roku szkolnym 2016/2017

Konkursy Przedmiotowe w roku szkolnym 2016/2017 KONKURSY PRZEDMIOTOWE MKO DLA UCZNIÓW WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Program merytoryczny przedmiotowego konkursu z fizyki dla uczniów gimnazjum I. CELE KONKURSU 1. Rozwijanie umiejętności samodzielnego zdobywania

Bardziej szczegółowo

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy Cele kształcenia wymagania ogólne I. Wykorzystanie wielkości fizycznych do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązania prostych zadań obliczeniowych. II. Przeprowadzanie

Bardziej szczegółowo

Zajęcia pozalekcyjne z fizyki

Zajęcia pozalekcyjne z fizyki 189 - Fizyka - zajęcia wyrównawcze. Jesteś zalogowany(a) jako Recenzent (Wyloguj) Kreatywna szkoła ZP_189 Osoby Uczestnicy Certificates Fora dyskusyjne Głosowania Quizy Zadania Szukaj w forum Zaawansowane

Bardziej szczegółowo

Fizyka komputerowa(ii)

Fizyka komputerowa(ii) Instytut Fizyki Fizyka komputerowa(ii) Studia magisterskie Prowadzący kurs: Dr hab. inż. Włodzimierz Salejda, prof. PWr Godziny konsultacji: Poniedziałki i wtorki w godzinach 13.00 15.00 pokój 223 lub

Bardziej szczegółowo

Wyk³ady z Fizyki. J¹dra. Zbigniew Osiak

Wyk³ady z Fizyki. J¹dra. Zbigniew Osiak Wyk³ady z Fizyki J¹dra 12 Zbigniew Osiak OZ ACZE IA B notka biograficzna C ciekawostka D propozycja wykonania doświadczenia H informacja dotycząca historii fizyki I adres strony internetowej K komentarz

Bardziej szczegółowo

01, 02, 03 i kolejne numer efektu kształcenia. Załącznik 1 i 2

01, 02, 03 i kolejne numer efektu kształcenia. Załącznik 1 i 2 Efekty kształcenia dla kierunku studiów Studia Przyrodnicze i Technologiczne (z językiem wykładowym angielskim) - studia I stopnia, stacjonarne, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia absolwent studiów I stopnia na kierunku fizyka techniczna: WIEDZA

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia absolwent studiów I stopnia na kierunku fizyka techniczna: WIEDZA Załącznik nr 2 Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA TECHNICZNA - studia I stopnia, inżynierskie, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych oraz

Bardziej szczegółowo

FIZYKA KLASA I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO

FIZYKA KLASA I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO 2016-09-01 FIZYKA KLASA I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO ZAKRES PODSTAWOWY SZKOŁY BENEDYKTA 1. Cele kształcenia i wychowania Ogólne cele kształcenia zapisane w podstawie programowej dla zakresu podstawowego

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZEPROWADZANIA EGZAMINU DYPLOMOWEGO KOŃCZĄCEGO STUDIA PIERWSZEGO ORAZ DRUGIEGO STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA

ZASADY PRZEPROWADZANIA EGZAMINU DYPLOMOWEGO KOŃCZĄCEGO STUDIA PIERWSZEGO ORAZ DRUGIEGO STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA ZASADY PRZEPROWADZANIA EGZAMINU DYPLOMOWEGO KOŃCZĄCEGO STUDIA PIERWSZEGO ORAZ DRUGIEGO STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ MATEMATYKI, FIZYKI I TECHNIKI UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU FIZYKA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU FIZYKA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA SCENARIUSZ ZAJĘĆ SZKOLNEGO KOŁA NAUKOWEGO Z PRZEDMIOTU FIZYKA PROWADZONEGO W RAMACH PROJEKTU AKADEMIA UCZNIOWSKA Temat lekcji Czy można małą siłą podnieść duży ciężar? Na podstawie pracy Anity Kaczmarek

Bardziej szczegółowo

Spotkania z fizyka 2. Rozkład materiału nauczania (propozycja)

Spotkania z fizyka 2. Rozkład materiału nauczania (propozycja) Spotkania z fizyka 2. Rozkład materiału nauczania (propozycja) Temat lekcji Siła wypadkowa siła wypadkowa, składanie sił o tym samym kierunku, R składanie sił o różnych kierunkach, siły równoważące się.

Bardziej szczegółowo

Rok 2014 przyniesie zmiany na liście najwyższych budynków na świecie

Rok 2014 przyniesie zmiany na liście najwyższych budynków na świecie Raport Lion s Banku, 8.01.2014 r. Rok 2014 przyniesie zmiany na liście najwyższych budynków na świecie Prawie 2,4 km tyle ma mierzyć 5 najwyższych budynków na świecie, których budowa zakończy się w 2014

Bardziej szczegółowo

Wykłady z Fizyki. Elektromagnetyzm

Wykłady z Fizyki. Elektromagnetyzm Wykłady z Fizyki 08 Zbigniew Osiak Elektromagnetyzm OZ ACZE IA B notka biograficzna C ciekawostka D propozycja wykonania doświadczenia H informacja dotycząca historii fizyki I adres strony internetowej

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW

STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW I. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Studia pierwszego stopnia na kierunku fizyka UW trwają trzy lata i kończą się nadaniem tytułu licencjata (licencjat akademicki). II. SYLWETKA

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z fizyki dla klasy pierwszej gimnazjum na podstawie programu nauczania Świat Fizyki Wyd. WSIP

Wymagania na poszczególne oceny z fizyki dla klasy pierwszej gimnazjum na podstawie programu nauczania Świat Fizyki Wyd. WSIP Wymagania na poszczególne oceny z fizyki dla klasy pierwszej gimnazjum na podstawie programu nauczania Świat Fizyki Wyd. WSIP L.P Zagadnienia Ocena dopuszczająca Ocena dostatecznawymagania na ocenę dopuszczającą

Bardziej szczegółowo

ZAKRES MATERIAŁU DO MATURY PRÓBNEJ KL III

ZAKRES MATERIAŁU DO MATURY PRÓBNEJ KL III ZAKRES MATERIAŁU DO MATURY PRÓBNEJ KL III 1.Ruch punktu materialnego: rozróżnianie wielkości wektorowych od skalarnych, działania na wektorach opis ruchu w różnych układach odniesienia obliczanie prędkości

Bardziej szczegółowo

Spotkania z fizyką. Zasoby. Zasoby. Aktywności

Spotkania z fizyką. Zasoby. Zasoby. Aktywności 178 - Spotkania z fizyką - kółko fizyczne dla klas III gimnazjum Jesteś zalogowany(a) jako Recenzent (Wyloguj) Kreatywna szkoła ZP_178 Certificates Fora dyskusyjne Quizy Quizy Hot Potatoes Zadania Osoby

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W GŁOGOWIE SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU Fizyka. NAZWA JEDNOSTKI PROWADZĄCEJ PRZEDMIOT Instytut Politechniczny. STUDIA kierunek stopień tryb język status

Bardziej szczegółowo

Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap)

Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap) Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap) Z uwagi na ogólno wydziałowy charakter specjalizacji i możliwość wykonywania prac

Bardziej szczegółowo

GRAWITACJA I ELEMENTY ASTRONOMII

GRAWITACJA I ELEMENTY ASTRONOMII MODUŁ 1 SCENARIUSZ TEMATYCZNY GRAWITACJA I ELEMENTY ASTRONOMII OPRACOWANE W RAMACH PROJEKTU: FIZYKA ZAKRES PODSTAWOWY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program właściwy dla standardowej ścieżki kształcenia na kierunku astronomia. Semestr I. 60 120 14 Egzamin. 45 75 9 Egzamin 75 2.

Szczegółowy program właściwy dla standardowej ścieżki kształcenia na kierunku astronomia. Semestr I. 60 120 14 Egzamin. 45 75 9 Egzamin 75 2. B3. Program studiów liczba punktów konieczna dla uzyskania kwalifikacji (tytułu zawodowego) określonej dla rozpatrywanego programu kształcenia - 180 łączna liczba punktów, którą student musi uzyskać na

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. II Semestr I Elektrostatyka Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Wie że materia zbudowana jest z cząsteczek Wie że cząsteczki składają się

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA TECHNICZNA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka techniczna

Bardziej szczegółowo

Podróż do początków Wszechświata: czyli czym zajmujemy się w laboratorium CERN

Podróż do początków Wszechświata: czyli czym zajmujemy się w laboratorium CERN Podróż do początków Wszechświata: czyli czym zajmujemy się w laboratorium CERN mgr inż. Małgorzata Janik - majanik@cern.ch mgr inż. Łukasz Graczykowski - lgraczyk@cern.ch Zakład Fizyki Jądrowej, Wydział

Bardziej szczegółowo

Studia w systemie 3+2 Propozycja zespołu Komisji ds. Studenckich i Programów Studiów

Studia w systemie 3+2 Propozycja zespołu Komisji ds. Studenckich i Programów Studiów Studia w systemie 3+2 Propozycja zespołu Komisji ds. Studenckich i Programów Studiów Polecenie Rektora nakłada na Wydział obowiązek przygotowania programu studiów w systemie 3-letnich studiów licencjackich

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne fizyka kl. 3

Wymagania edukacyjne fizyka kl. 3 Wymagania edukacyjne fizyka kl. 3 Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra Rozdział 1. Elektrostatyka wymienia dwa rodzaje

Bardziej szczegółowo

Program zajęć pozalekcyjnych Kółka Fizycznego realizowanego w II Liceum Ogólnokształcącym

Program zajęć pozalekcyjnych Kółka Fizycznego realizowanego w II Liceum Ogólnokształcącym 8ust.2 pkt.4a Program zajęć pozalekcyjnych Kółka Fizycznego realizowanego w II Liceum Ogólnokształcącym Opiekun Kółka Fizycznego: mgr Anna Ł-K W zajęciach kółka fizycznego uczestniczyć mogą wszyscy chętni

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny śródroczne i roczne z przedmiotu: FIZYKA. Nauczyciel przedmiotu: Marzena Kozłowska

Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny śródroczne i roczne z przedmiotu: FIZYKA. Nauczyciel przedmiotu: Marzena Kozłowska Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny śródroczne i roczne z przedmiotu: FIZYKA Nauczyciel przedmiotu: Marzena Kozłowska Szczegółowe wymagania edukacyjne zostały sporządzone z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Lesiak. Dynamika punktu materialnego: Praca i energia; zasada zachowania energii

Tadeusz Lesiak. Dynamika punktu materialnego: Praca i energia; zasada zachowania energii Mechanika klasyczna Tadeusz Lesiak Wykład nr 4 Dynamika punktu materialnego: Praca i energia; zasada zachowania energii Energia i praca T. Lesiak Mechanika klasyczna 2 Praca Praca (W) wykonana przez stałą

Bardziej szczegółowo

Regulamin Przedmiotowy XIV Konkursu z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2015/2016. I.

Regulamin Przedmiotowy XIV Konkursu z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2015/2016. I. Regulamin Przedmiotowy XIV Konkursu z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2015/2016 I. Informacje ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa szczegółowe wymagania i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki poziom rozszerzony część 1

Wymagania edukacyjne z fizyki poziom rozszerzony część 1 1 Wymagania edukacyjne z fizyki poziom rozszerzony część 1 Kinematyka podaje przykłady zjawisk fizycznych występujących w przyrodzie wyjaśnia, w jaki sposób fizyk zdobywa wiedzę o zjawiskach fizycznych

Bardziej szczegółowo

Detal architektoniczny - opis przedmiotu

Detal architektoniczny - opis przedmiotu Detal architektoniczny - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Detal architektoniczny Kod przedmiotu 06.4-WI-D-d.a.02-2014-W-N14_pNadGen2SQ40 Wydział Kierunek Wydział Budownictwa, Architektury

Bardziej szczegółowo

Program pracy z uczniem słabym, mającym problemy z nauką na zajęciach z fizyki i astronomii.

Program pracy z uczniem słabym, mającym problemy z nauką na zajęciach z fizyki i astronomii. Program pracy z uczniem słabym, mającym problemy z nauką na zajęciach z fizyki i astronomii. Program pracy z uczniem słabym został przygotowany z myślą o uczniach mających trudności z opanowaniem materiału

Bardziej szczegółowo

Odziaływania fundamentalne

Odziaływania fundamentalne Odziaływania fundamentalne silne elektromagn. słabe grawitacja Odziaływanie silne krótkozasięgowe (10-15 jadro atomowe), wymiana cięŝkich cząstek (gluony) Yukawa Odziaływania elektromagnetyczne atomy cząsteczki

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU ASTRONOMIA UW

STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU ASTRONOMIA UW STUDIA I STOPNIA NA KIERUNKU ASTRONOMIA UW I.CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Studia pierwszego stopnia na kierunku astronomia UW trwają trzy lata i kończą się nadaniem tytułu licencjata. II.SYLWETKA ABSOLWENTA

Bardziej szczegółowo

Program nauczania Fizyka GPI OSSP

Program nauczania Fizyka GPI OSSP Tomasz Katkowski nauczyciel Program nauczania Fizyka GPI OSSP Program powstał na podstawie materiałów wydawnictwa Nowa Era, którego podręcznik jest wykorzystywany na lekcji fizyki i jest jego autorską

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA Z FIZYKI SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA ZAKRES PODSTATOWY

PROGRAM NAUCZANIA Z FIZYKI SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA ZAKRES PODSTATOWY PROGRAMY NAUCZANIA Z FIZYKI REALIZOWANE W RAMACH PROJEKTU INNOWACYJNEGO TESTUJĄCEGO Zainteresowanie uczniów fizyką kluczem do sukcesu PROGRAM NAUCZANIA Z FIZYKI SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA ZAKRES PODSTATOWY

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH studia inżynierskie pierwszego stopnia

PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH studia inżynierskie pierwszego stopnia Egzamin po semestrze Kierunek: FIZYKA TECHNICZNA wybór specjalności po semestrze czas trwania: 7 semestrów profil: ogólnoakademicki PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH studia inżynierskie pierwszego stopnia 01/015-1

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka

Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka Plan wynikowy dla klasy II do programu i podręcznika To jest fizyka Wymagania Temat lekcji ele operacyjne uczeń: Kategoria celów podstawowe Ponad podstawowe konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające

Bardziej szczegółowo

Jak się skutecznie (na)uczyć fizyki. Fizyka 1/F1. Jak się skutecznie (na)uczyć fizyki. Źródła i zasoby. Paweł Machnikowski. 12 godzin tygodniowo!

Jak się skutecznie (na)uczyć fizyki. Fizyka 1/F1. Jak się skutecznie (na)uczyć fizyki. Źródła i zasoby. Paweł Machnikowski. 12 godzin tygodniowo! Fizyka 1/F1 Paweł Machnikowski Katedra Fizyki Teoretycznej WPPT Jak się skutecznie (na)uczyć fizyki Wykład notatki Ćwiczenia Konsultacje Praca własna Pawel.Machnikowski@pwr.edu.pl www.if.pwr.wroc.pl/~machnik

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy (propozycja 61 godzin)

Plan wynikowy (propozycja 61 godzin) 1 Plan wynikowy (propozycja 61 godzin) Kinematyka (19 godzin) *W nawiasie podano alternatywny temat lekcji (jeśli nazwa zagadnienia jest długa) bądź tematy lekcji realizowanych w ramach danego zagadnienia.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunku podstawowy Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia, laboratorium FIZYKA Physics Forma studiów: studia stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki.

Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki. Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki. 1. Przeliczanie jednostek. Po co człowiek wprowadził jednostki dla różnych wielkości fizycznych? Wymień kilka znanych ci jednostek fizycznych. Kiedy

Bardziej szczegółowo

FIZYKA-egzamin opracowanie pozostałych pytań

FIZYKA-egzamin opracowanie pozostałych pytań FIZYKA-egzamin opracowanie pozostałych pytań Andrzej Przybyszewski Michał Witczak Marcin Talarek. Definicja pracy na odcinku A-B 2. Zdefiniować różnicę energii potencjalnych gdy ciało przenosimy z do B

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka

Wymagania edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka 1 edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka *W nawiasie podano alternatywny temat lekcji (jeśli nazwa zagadnienia jest długa) bądź tematy lekcji

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy. 1. Dynamika (8 godz. + 2 godz. (łącznie) na powtórzenie materiału (podsumowanie działu) i sprawdzian)

Plan wynikowy. 1. Dynamika (8 godz. + 2 godz. (łącznie) na powtórzenie materiału (podsumowanie działu) i sprawdzian) Plan wynikowy Plan wynikowy (propozycja), obejmujący treści nauczania zawarte w podręczniku Spotkania z fizyką, część 2" (a także w programie nauczania), jest dostępny na stronie internetowej www.nowaera.pl

Bardziej szczegółowo

KARTA PROGRAMOWA - Sylabus -

KARTA PROGRAMOWA - Sylabus - AKADEMIA TECHNICZNO HUMANISTYCZNA KARTA PROGRAMOWA - Sylabus - WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I INFORMATYKI Przedmiot: Fizyka Kod przedmiotu: ZDI_B_0_ Rok studiów: Semestr: Punkty ECTS: 4 Kierunek : Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

ODRZUCANIE WYNIKÓW POJEDYNCZYCH POMIARÓW

ODRZUCANIE WYNIKÓW POJEDYNCZYCH POMIARÓW ODRZUCANIE WYNIKÓW OJEDYNCZYCH OMIARÓW W praktyce pomiarowej zdarzają się sytuacje gdy jeden z pomiarów odstaje od pozostałych. Jeżeli wykorzystamy fakt, że wyniki pomiarów są zmienną losową opisywaną

Bardziej szczegółowo

Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych

Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych Przedmiotowe Ocenianie część 1 nowej wersji cyklu Ciekawa fizyka zgodnego z NPP Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych Temat lekcji w podręczniku 1. Czym zajmuje się fizyka, czyli o

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH Z PRZYRODY I EKOLOGII SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA

PROGRAM ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH Z PRZYRODY I EKOLOGII SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA PROGRAMY NAUCZANIA Z FIZYKI REALIZOWANE W RAMACH PROJEKTU INNOWACYJNEGO TESTUJĄCEGO Zainteresowanie uczniów fizyką kluczem do sukcesu PROGRAM ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH Z PRZYRODY I EKOLOGII SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z fizyki do klasy 2

Wymagania na poszczególne oceny z fizyki do klasy 2 1. Dynamika Wymagania na poszczególne oceny z fizyki do klasy 2 Ocena dokonuje pomiaru siły za pomocą siłomierza posługuje się symbolem siły i jej jednostką w układzie SI odróżnia statyczne i dynamiczne

Bardziej szczegółowo

KLASA II. Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Dynamika. R treści nadprogramowe

KLASA II. Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Dynamika. R treści nadprogramowe KLASA II Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Dynamika Ocena dokonuje pomiaru siły za pomocą siłomierza posługuje się symbolem siły i jej jednostką w układzie SI odróżnia statyczne

Bardziej szczegółowo

1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW 2. SYLWETKA ABSOLWENTA

1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW 2. SYLWETKA ABSOLWENTA Dwuletnie studia indywidualne II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Nauczanie i popularyzacja fizyki, specjalizacje: Nauczycielska; Dydaktyka i popularyzacja fizyki 1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Celem

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Świat fizyki

Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Świat fizyki Klasa II Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji i podręcznika Świat fizyki 6. Praca. Moc. Energia 6.1. Praca mechaniczna podaje przykłady wykonania pracy w sensie fizycznym podaje jednostkę pracy

Bardziej szczegółowo

FIZYKA MOLEKULARNA I CIEPŁO

FIZYKA MOLEKULARNA I CIEPŁO FIZYKA MOLEKULARNA I CIEPŁO 102. Wyznaczanie współczynnika lepkości cieczy metodą Stokesa. 105. Pomiar wilgotności powietrza psychrometrem Assmana. 106. Wyznaczanie stosunku c p χ = dla powietrza. c V

Bardziej szczegółowo

STUDIA INDYWIDUALNE I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW

STUDIA INDYWIDUALNE I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW STUDIA INDYWIDUALNE I STOPNIA NA KIERUNKU FIZYKA UW Ι.CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Studia indywidualne pierwszego stopnia na kierunku fizyka UW trwają trzy lata i kończą się nadaniem tytułu licencjata (licencjat

Bardziej szczegółowo

Fizyka (Biotechnologia)

Fizyka (Biotechnologia) Fizyka (Biotechnologia) Wykład I Marek Kasprowicz dr Marek Jan Kasprowicz pokój 309 marek.kasprowicz@ur.krakow.pl www.ar.krakow.pl/~mkasprowicz Marek Jan Kasprowicz Fizyka 013 r. Literatura D. Halliday,

Bardziej szczegółowo

Dwuletnie studia indywidualne II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Metody fizyki w ekonomii (ekonofizyka)

Dwuletnie studia indywidualne II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Metody fizyki w ekonomii (ekonofizyka) Dwuletnie studia indywidualne II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Metody fizyki w ekonomii (ekonofizyka) 1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Celem kształcenia w ramach specjalności Metody fizyki w ekonomii

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła prostego

Wyznaczanie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła prostego Ćwiczenie M6 Wyznaczanie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła prostego M6.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego poprzez analizę ruchu wahadła prostego. M6..

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE OPÓŹNIONY

FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE OPÓŹNIONY FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY Każdy ruch jest zmienną położenia w czasie danego ciała lub układu ciał względem pewnego wybranego układu odniesienia. v= s/t RUCH

Bardziej szczegółowo

Opis poszczególnych przedmiotów (Sylabus)

Opis poszczególnych przedmiotów (Sylabus) Opis poszczególnych przedmiotów (Sylabus) Fizyka techniczna, studia pierwszego stopnia Nazwa Przedmiotu: Fizyka elementarna Kod przedmiotu: Typ przedmiotu: obowiązkowy Poziom przedmiotu: rok studiów, semestr:

Bardziej szczegółowo

Kategorie celów poznawczych. Wymagania programowe. Uczeń umie: K + P konieczne + podstawowe R rozszerzające D dopełniające

Kategorie celów poznawczych. Wymagania programowe. Uczeń umie: K + P konieczne + podstawowe R rozszerzające D dopełniające 1. Przedmiotowy system oceniania. Część 1 Proponowany system oceniania uczniów uczących się fizyki w gimnazjum ma ułatwić nauczycielowi codzienną pracę oraz pomóc w tak trudnym elemencie pracy dydaktycznej,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI I. MECHANIKA Kinematyka nauka o ruchu Dynamika Praca Prawo grawitacji Dynamika bryły sztywnej

SPIS TREŚCI I. MECHANIKA Kinematyka nauka o ruchu Dynamika Praca Prawo grawitacji Dynamika bryły sztywnej SPIS TREŚCI Wstęp... str. 11 I. MECHANIKA... 13 Kinematyka nauka o ruchu... 13 Pojęcia fizyczne... 14 Składanie wektorów prędkości... 16 Odejmowanie wektorów... 17 Ruch jednostajny prostoliniowy... 18

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI

WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: FIZYKA 2.7 Nazwa w języku angielskim: PHYSICS 2.7 Kierunek studiów: INŻYNIERIA BIOMEDYCZNA Specjalność (jeśli dotyczy):

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI ROK SZKOLNY KLASY II A i II B MGR. MONIKA WRONA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI ROK SZKOLNY KLASY II A i II B MGR. MONIKA WRONA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI ROK SZKOLNY 2016-2017 KLASY II A i II B MGR. MONIKA WRONA IV. Kinematyka Ocena dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW TRANSPORT STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW TRANSPORT STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW TRANSPORT STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów Transport należy do obszaru kształcenia

Bardziej szczegółowo

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji Wieża Montparnasse wieża i należące do niej centrum handlowe powstałe w latach 1969-1972, w centrum dzielnicy Montparnasse, na avenue du Maine 33 w Paryżu (dzisiejszy odpowiednik SkyTower we Wrocławiu.

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Ochrona środowiska, pierwszy poziom

Kierunek i poziom studiów: Ochrona środowiska, pierwszy poziom Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Ochrona środowiska, pierwszy poziom Sylabus modułu: Fizyka (1OS_04) 1. Informacje ogólne koordynator modułu Prof. dr hab. Ewa Talik rok

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE

SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE Program nauczania: Fizyka z plusem, numer dopuszczenia: DKW 4014-58/01 Plan realizacji materiału nauczania fizyki w klasie I wraz z określeniem wymagań edukacyjnych DZIAŁ PRO- GRA- MOWY Pomiary i Siły

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych do części 1. podręcznika

Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych do części 1. podręcznika 1 Przedmiotowy system oceniania Proponowany system oceniania uczniów uczących się fizyki w gimnazjum ma ułatwić nauczycielowi codzienną pracę oraz pomóc w tak trudnym elemencie pracy dydaktycznej, jakim

Bardziej szczegółowo

CIEPŁO. Numer ćwiczenia 123 WYZNACZANIE CIEPŁA WŁAŚCIWEGO CIECZY METODĄ OSTYGANIA

CIEPŁO. Numer ćwiczenia 123 WYZNACZANIE CIEPŁA WŁAŚCIWEGO CIECZY METODĄ OSTYGANIA ĆWICZENIA LABORATORYJNE Z FIZYKI TEMATY TESTÓW WSTĘPNYCH Na użytek testów wstępnych, zostały podzielone na 5 działów (Ciepło, Elektryczność, Mechanika, Optyka, Pozostałe ). Testy wstępne do każdego obejmują

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II

WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II Dynamika R treści nadprogramowe Ocena dokonuje pomiaru siły za pomocą siłomierza posługuje się symbolem siły i jej jednostką w układzie SI odróżnia statyczne i dynamiczne

Bardziej szczegółowo

Regulamin Przedmiotowy XIV Wojewódzkiego Konkursu z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2016/2017

Regulamin Przedmiotowy XIV Wojewódzkiego Konkursu z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2016/2017 Regulamin Przedmiotowy XIV Wojewódzkiego Konkursu z Fizyki dla uczniów gimnazjów województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2016/2017 I. Informacje ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa szczegółowe wymagania

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych w Lesznie. Fizyka. Zakres rozszerzony. IV etap edukacyjny. Nauczyciel: dr inż. Romuald Kędzierski

Zespół Szkół Technicznych w Lesznie. Fizyka. Zakres rozszerzony. IV etap edukacyjny. Nauczyciel: dr inż. Romuald Kędzierski Zespół Szkół Technicznych w Lesznie Fizyka Zakres rozszerzony IV etap edukacyjny Nauczyciel: dr inż. Romuald Kędzierski Łączna liczba godzin w całym cyklu: 240 Tytuł podręcznika: Zrozumieć fizykę. Podręcznik

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol)

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Równania różniczkowe (RRO020) 2. KIERUNEK: MATEMATYKA 3. POZIOM STUDIÓW: I stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/4 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 4 6. LICZBA GODZIN: 30 / 30

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania - fizyka

Przedmiotowy system oceniania - fizyka Przedmiotowy system oceniania - fizyka Kursywą oznaczono treści dodatkowe. Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry wskazuje

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania (propozycja)

Przedmiotowy system oceniania (propozycja) Przedmiotowy system oceniania (propozycja) Kursywą oznaczono treści dodatkowe. Wymagania na poszczególne oceny konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

Wykłady z fizyki i ćwiczenia rachunkowe dla studentów chemii

Wykłady z fizyki i ćwiczenia rachunkowe dla studentów chemii Wykłady z fizyki i ćwiczenia rachunkowe dla studentów chemii W: prof. dr hab.tadeusz Paszkiewicz Ćw.: Dr Andrzej Bąk Katedra Fizyki Wydział Matematyki i Fizyki Stosowanej Politechniki Rzeszowskiej http://fizmoodle.prz.edu.pl

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ENERGETYKA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ENERGETYKA Załącznik do uchwały Nr 000-8/4/2012 Senatu PRad. z dnia 28.06.2012r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ENERGETYKA Nazwa wydziału: Mechaniczny Obszar kształcenia w zakresie: Nauk technicznych Dziedzina

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: inżynieria środowiska Rodzaj przedmiotu: nauk ścisłych, moduł 1 Rodzaj zajęć: Wykład, ćwiczenia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Fizyka Physics Poziom kształcenia: I stopnia

Bardziej szczegółowo

CIĘŻAR. gdzie: F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg

CIĘŻAR. gdzie: F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg WZORY CIĘŻAR F = m g F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg 1N = kg m s 2 GĘSTOŚĆ ρ = m V ρ gęstość substancji, z jakiej zbudowane jest ciało [ kg m 3] m- masa [kg] V objętość [m

Bardziej szczegółowo