STUDIA EKONOMICZNE REGIONU ŁÓDZKIEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STUDIA EKONOMICZNE REGIONU ŁÓDZKIEGO"

Transkrypt

1 Nr VI 2011 STUDIA EKONOMICZNE REGIONU ŁÓDZKIEGO POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE ODDZIAŁ W ŁODZI

2 WYDAWCA POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE ODDZIAŁ W ŁODZI RADA PROGRAMOWA: Małgorzata Burchard-Dziubińska przewodnicząca, Jan Gajda, Jerzy Gajdka, Bogdan Gregor, Tadeusz Janusz, Stefan Krajewski, Eugeniusz Kwiatkowski, Stefan Lachiewicz, Lucyna Lewandowska, Jacek Otto, Bogdan Piasecki, Stanisław Rudolf, Edward Stawasz, Daniel Stos, Janina Witkowska, Zofia Wysokińska RECENZENCI: Aleksandra Jewtuchowicz, Stefan Lachiewicz, Bożena Mikołajczyk, Jacek Otto, Janina Witkowska KOMITET REDAKCYJNY: Janusz Kornecki, Marek Matejun, Franciszek Sitkiewicz przewodniczący, Katarzyna Skorupińska, Paweł Tust sekretarz PROJEKT OKŁADKI: Tomasz Lech Copyright by Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Oddział w Łodzi, Łódź 2011 ISSN Wydawnictwo dofinansowane przez Wydział Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego i Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Uniwersytetu Łódzkiego Adres Redakcji: Łódź ul. Wólczańska 51 tel tel/fax Druk i oprawa: Drukarnia i Wydawnictwo Piktor S.C. Dariusz Szlaski, Piotr Sobczak Ul. Tomaszowska 27, Łódź Wydanie I. Nakład: 200 egz.

3 SPIS TREŚCI Od Redakcji 7 Część 1. Procesy ekonomiczne na poziomie globalnym, krajowym i lokalnym Izabela Góraj: Polityka innowacyjna w Unii Europejskiej i Polsce 11 Tomasz Dorożyński, Wojciech Urbaniak: Przesłanki lokalizacji inwestycji zagranicznych w Polsce i w województwie łódzkim 41 Beata Glinkowska: Polskie przedsiębiorstwo transportowe w dobie globalizacji 61 Dagmara Hajdys: Wpływ partnerstwa publiczno-prywatnego na poziom długu jednostek samorządu terytorialnego 73 Karolina Patora: Rynek obligacji komunalnych. Perspektywy i bariery rozwoju 87 Część 2. Rozwój kapitału ludzkiego w gospodarce opartej na wiedzy Bogusława Ziółkowska: Rozwój społeczeństwa informacyjnego w Polsce na przykładzie przedsiębiorstw w układzie województw 101 Marika Ziemba: Znaczenie kapitału ludzkiego dla rozwoju regionów oraz ocena jego wybranych komponentów w kontekście realizacji PO KL w województwie łódzkim 121 Małgorzata Jabłońska: Ekonomiczne i pozaekonomiczne uwarunkowania przedsiębiorczości w Łodzi 137 Maciej Jewczak, Klaudia Twardowska: Przestrzenno-czasowe analizy rynku pracy (analiza komparatywna dla województwa łódzkiego) 157

4 Katarzyna Wojtaszczyk: Siła marki pracodawców województwa łódzkiego 175 Dorota Kobus-Ostrowska: Aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych w Polsce 189 Monika Słupińska: Polityka rozwoju kapitału ludzkiego w regionie Toskanii 209 Część 3. Sektor bankowy i finansowy, zarządzanie finansami przedsiębiorstw Elżbieta Twardowska: Odwrócony kredyt hipoteczny blaski i cienie 229 Mateusz Staszczyk: Koszty z tytułu korzystania z kart kredytowych na tle kosztów innych produktów bankowości elektronicznej 245 Elżbieta Grzegorczyk: Rynek venture capital w Polsce a sektor MSP 267 Mariusz Andrzejewski, Magdalena Barska: Relacja między rodzajami ryzyka badania sprawozdań finansowych wyniki badań 281 Część 4. Branżowe i sektorowe uwarunkowania rozwoju gospodarczego w regionie łódzkim Grzegorz Szymański: Przyszłość e-learningu w uczelniach wyższych regionu łódzkiego 297 Anna Misztal: Miejsce i rola sektora małych i średnich przedsiębiorstw w gospodarce województwa łódzkiego 309 Radosław Pastusiak, Joanna Sobczak: Rola outsourcingu w biznesie na przykładzie regionu łódzkiego 321 Agata Szymańska: Łódzki rynek nieruchomości mieszkaniowych 333 Iwona Wilk, Małgorzata Keck-Wilk: Długookresowe relacje z klientami na rynku usług agroturystycznych w regionie łódzkim 355

5 Część 5. Wybrane metody zarządzania organizacjami Błażej Socha: Kapitał społeczny, zaufanie oraz reputacja jako istotne zmienne współczesnych organizacji 369 Robert Kozielski, Katarzyna Oleszczyk: Proces socjalizacji konsumenckiej a segmentacja nabywców 385 Dorota Michalak Analiza derywatów pogodowych jako instrumentu niwelującego negatywny wpływ warunków atmosferycznych na przykładzie branży turystycznej (wyniki badań) 403 Maria J. Broniewska: Podejście marketingowe w organizacjach non-profit na przykładzie młodzieżowej organizacji wychowawczej 419

6

7 Od Redakcji Oddajemy do rąk Czytelników kolejny, już szósty numer naszego czasopisma. Jesteśmy przekonani, że różnorodność poruszanej problematyki zapewni interesującą lekturę wszystkim zainteresowanym aktualnymi problemami gospodarczymi Unii Europejskiej, Polski i regionu. Zawartość numeru została podzielona na pięć części. W pierwszej z nich znalazły się artykuły przedstawiające procesy ekonomiczne na poziomie globalnym, krajowym i lokalnym. Artykuły dotyczą polityki innowacyjnej w Unii Europejskiej, funkcjonowania polskich przedsiębiorstw transportowych, czy też przyczyn umiejscowienia podmiotów BIZ w województwie łódzkim. Część druga numeru poświęcona jest problemom rozwoju kapitału ludzkiego w gospodarce opartej na wiedzy. Znalazły się tu rozważania na temat m.in. ekonomicznych i pozaekonomicznych uwarunkowań przedsiębiorczości w Łodzi, zmian w zakresie wykorzystania technologii informacyjnokomunikacyjnych w polskich przedsiębiorstwach czy aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych. W części trzeciej znajdują się artykuły poruszające problemy sektora bankowego i finansowego oraz dotyczące zarządzania finansami przedsiębiorstw. Problematyka artykułów zawartych w tej części to m.in.: odwrócony kredyt hipoteczny, koszty użytkowania kart kredytowych, inwestycje venture capital, ryzyko w procedurach badania sprawozdań finansowych. Część czwarta poświęcona jest problematyce branżowych i sektorowych uwarunkowań rozwoju gospodarczego w regionie łódzkim. Na szczególną uwagę zasługują tu artykuły na temat przyszłości e-learningu w uczelniach wyższych regionu łódzkiego czy perspektyw rozwoju outsourcingu procesów biznesowych w tym regionie. Ostatnia piąta część numeru przedstawia wybrane metody zarządzania organizacjami, w tym działania marketingowe w organizacjach non-profit, zastosowanie pogodowych instrumentów pochodnych w branży turystycznej czy też uwzględnienie kapitału społecznego, zaufania i reputacji w tworzeniu wartości organizacji. Znacząca liczba zamieszczonych w numerze Studiów Ekonomicznych Regionu Łódzkiego artykułów potwierdza stale rosnące zainteresowanie

8 naszym wydawnictwem. Planując wydanie kolejnych numerów, zachęcamy wszystkich zainteresowanych problemami gospodarczymi regionu do nadsyłania ciekawych, ambitnych i oryginalnych tekstów. Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Oddział w Łodzi

9 Część 1. Procesy ekonomiczne na poziomie globalnym, krajowym i lokalnym

10

11 1. POLITYKA INNOWACYJNA W UNII EUROPEJSKIEJ I POLSCE Streszczenie Izabela Góraj 1 Niewątpliwie w dzisiejszych czasach polityka innowacyjna jest jedną z kluczowych polityk, prowadzonych przez państwa członkowskie Unii Europejskiej. Innowacje to podstawa przy tworzeniu Gospodarki Opartej na Wiedzy. Kraje mające na celu osiągnięcie wysokiego poziomu rozwoju oraz konkurencyjności bazują właśnie na innowacjach. Polityka innowacyjna wzmacnia możliwości nauki, zacieśnia jej współpracę ze światem biznesu i rządem, wspiera społeczeństwo informacyjne, wzmacnia gospodarkę opartą na wiedzy. Jej zadaniem jest wspieranie innowacyjności gospodarki między innymi poprzez ułatwianie wprowadzania nowych produktów, usług, procesów technologicznych, metod organizacyjnych i zarządczych. Wzrost poziom innowacyjności, i w jego efekcie konkurencyjności gospodarki, odzwierciedla się bezpośrednio we wzroście poziomu życia jego obywateli, dlatego też dążenie do osiągnięcia statusu konkurencyjnej, innowacyjnej gospodarki opartej na wiedzy to w dzisiejszych czasach cel każdego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jednak zrealizowanie tak postawionego zadania nie jest proste i wymaga podjęcia szeregu działań oraz wielu wyzwań. Aktualnie realizacja polityki innowacyjnej w dużej mierze opiera się na unijnych funduszach strukturalnych, przyznanych w perspektywie finansowej w ramach programów skierowanych do całej Unii Europejskiej, takich jak 7 Program Ramowy, czy polskie programy operacyjne. 1 Mgr, doktorantka, Instytut Ekonomii, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki.

12 12 Izabela Góraj 1. Wprowadzenie Dążenie do osiągnięcia statusu konkurencyjnej, innowacyjnej gospodarki opartej na wiedzy to w dzisiejszych czasach cel każdego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jednak zrealizowanie tak postawionego zadania nie jest proste i wymaga podjęcia szeregu działań oraz wielu wyzwań. Niezwykle istotną kwestią jest tu polityka innowacyjna, która obecnie stanowi jedną z ważniejszych polityk krajów unijnych. Innowacyjność gospodarki powinna być wspierana miedzy innymi przez ułatwianie wprowadzania nowych produktów, usług, procesów technologicznych, metod organizacyjnych i zarządczych. Realizacja polityki innowacyjnej w dużej mierze opiera się na unijnych funduszach strukturalnych, przyznanych w perspektywie finansowej w ramach programów skierowanych do całej Unii Europejskiej, takich jak 7 Program Ramowy, czy polskie programy operacyjne (np. Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, Program Operacyjny Kapitał Ludzki, Programu Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, Regionalne Programy Operacyjne). Celem opracowania jest przedstawienie głównych cech i roli polityki innowacyjnej, ewolucji jej kierunków, ukazanych według dokumentów unijnych i krajowych. W pierwszej części opracowania zawarte są definicje polityki innowacyjnej i jej związki z politykami: naukowo-techniczną, technologiczną i proinnowacyjną. Efektem jest zaprezentowanie własnej definicji polityki innowacyjnej i jej fundamentalnych zadań. W punkcie drugim ukazano, jak zmieniały się priorytety tejże polityki, począwszy od zakończenia II wojny światowej do czasów nam współczesnych. Z kolei część trzecia i czwarta poświęcona została prezentacji polityki innowacyjnej na tle tworzonych kolejno dokumentów na poziomie unijnym i krajowym. 2. Definicja i cele polityki innowacyjnej W literaturze podejmującej tematy innowacji i działalności innowacyjnej, takie pojęcia jak: polityka innowacyjna, polityka naukowo-techniczna, polityka technologiczna, polityka proinnowacyjna traktowane są jako synonimy. Mimo że występują między nimi drobne różnice znaczeniowe, to w rzeczy samej wielu autorów, jak np. Roy Rothwell i Walter Zegveld, Paul Stoneman, czy Bengt-Ake Lundvall używa ich zamiennie. Według Andrzeja Henryka Jasińskiego, polityka naukowo-techniczna kładzie większy nacisk na innowacje, nowe technologie, polityka innowacyjna

13 Polityka innowacyjna w Unii Europejskiej i Polsce 13 z kolei, skupia się bardziej na nauce, badaniach naukowych 2. Natomiast Stefan Marciniak politykę naukowo-techniczną rozumie jako część polityki strukturalnej państwa, skupiającą się na ustalaniu zasad kierowania rozwojem nauki i techniki oraz wykorzystaniu ich wyników zgodnie z priorytetami społeczeństwa i państwa 3. Co do polityki technologicznej, to zdaniem Bengt- -Ake Lundvall a, jest ona ważną częścią strategii gospodarczej, która powinna pozostawać w powiązaniu z innymi politykami, np. edukacyjną 4. Z kolei jeśli chodzi o politykę proinnowacyjną to jest nią proces skierowany na wsparcie działalności innowacyjnej i motywację do nasilenia postaw innowacyjnych, koncentrujących się wokół stymulowania innowacyjności celem zapewnienia rozwoju społeczno-ekonomicznego 5. Jednak w literaturze przedmiotu napotykamy również na inne terminy związane z omawianą kwestią, takie jak np. polityka naukowa, techniczna, czy przemysłowa. Tadeusz Obrębski wskazuje na ścisłe związki, jakie występują między polityką naukową a techniczną oraz na konieczność ich podporządkowania celom rozwoju społecznego i gospodarczego. Szczególnie zwraca tu uwagę na sytuację osiągnięcia stanu integracji nauki z techniką i produkcją oraz usługami materialnymi 6. Przytacza następującą definicję polityki naukowej: sztuka kierowania procesem rozwoju nauki i wykorzystywania jej wyników zgodnie z celami państwa 7. Mimo świadomości powiązań wydziela pojęcie polityki technicznej określając ją jako system kierowania procesem rozwoju majątku narodowego państwa zgodnie z celami i interesami społeczeństwa. Warunki prowadzenia tej polityki w obrębie gospodarki narodowej są podobne do warunków uprawiania polityki naukowej, z tego powodu nie ma potrzeby, aby je szczegółowo charakteryzować 8. Natomiast polityka przemysłowa jest zamierzonym działaniem rządu oddziałującym na strukturę produkcji przemysłowej. Z kolei polityka innowacyjna, rozumiana przez Władysława Janasza, to działanie państwa wpływające na 2 Jasiński A.H., Innowacje i transfer technologii w procesie transformacji, Centrum Doradztwa i Informacji Diffin Sp. z o.o., Warszawa 2006, s Marciniak S., Innowacje i rozwój gospodarczy, Kolegium Nauk Społecznych i Administracji Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2000, s Lundvall B.A., Technology Policy in the Learning Economy, [w:] Archibugi Michie J., Howells J. (red.), Innovation Policy in a Global Economy, Cambridge University Press, Cambridge 1999, s Pangsy-Kania S., Polityka innowacyjna państwa a narodowa strategia konkurencyjnego rozwoju, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2007, s Białoń L., Obrębki T., Nauka i technika w rozwoju społeczno-gospodarczym, PWN, Warszawa 1989, s Ibidem, s Ibidem, s. 193

14 14 Izabela Góraj procesy innowacyjne w gospodarce, dążące do realizacji założonych celów przy wykorzystaniu stosownych narzędzi instytucjonalnych, prawnych, ekonomicznych i in. 9. Studia literatury przedmiotu potwierdzają zgodność poglądów autorów co do tego, że polityka innowacyjna łączy politykę przemysłową z naukowo-techniczną. Polityka przemysłowa stanowi część polityki gospodarczej, natomiast naukowo-techniczna jest częścią polityki naukowej. Prekursorzy tematyki polityki innowacyjnej w literaturze anglosaskiej, Roy Rothwell i Walter Zegveld, uważają ją za fuzję polityki naukowej z przemysłową, której strategicznym celem jest osiągnięcie i i utrzymanie wysokiego poziomu międzynarodowej konkurencyjności dóbr wytwarzanych w kraju 10. Z kolei zdaniem Paul Stoneman a, jest ona zbiorem działań o charakterze interwencji państwa w gospodarce, której zasadniczym celem jest oddziaływanie na proces innowacji technicznej 11. Politykę innowacyjną można próbować definiować biorąc za punkt wyjścia po prostu pojęcie polityka, jak twierdzi Ewa Okoń-Horodyńska 12. Ogólnie rzecz ujmując, obejmowałaby ona wtedy instrumenty, narzędzia, programy rządowe, mechanizmy i miary, których celem byłoby pośrednie bądź bezpośrednie oddziaływanie państwa na kształtowanie się innowacyjnej struktury gospodarki oraz na stan innowacyjności różnych sektorów, podmiotów. Idąc dalej, politykę innowacyjną określamy, jako strategiczną i ponadsektorową część polityki strukturalnej, stanowiącą znaczący element polityki gospodarczej 13. Jej fundamentalnym celem jest wytworzenie spójnego z mechanizmem rynkowym, sprawnego krajowego systemu innowacji. Właśnie dlatego literatura przedmiotu i praktyka przyjmują, że poprzez ocenę efektywności wspomnianego systemu można określać poziom innowacyjności. I tu także spotykamy się z różnymi definicjami Narodowego Systemu Innowacji (NSI). Jednak najprościej mówiąc NSI to konstrukcja obejmująca całokształt powiązanych ze sobą instytucjonalnych i strukturalnych czynników w gospodarce narodowej i społeczeństwie, które łącznie i indywidualnie generują 9 Janasz W., Innowacyjne strategie rozwoju przemysłu, Fundacja na rzecz Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 1999, s Rothwell R., Zegveld W., Industrial Innovation and Public Policy, Pinter, London 1981, s Stoneman P., The Economic Analysis of Technology Policy, Oxford University Press, Oxford 1987, s Okoń-Horodyńska E., Co z polityką innowacyjną w Polsce?, [w:] Okoń-Horodyńska E., Zachorowska-Mazurkiewicz A. (red.), Innowacje w rozwoju gospodarki i przedsiębiorstw: siły motoryczne i bariery, Instytut Wiedzy i Innowacji, Warszawa 2007, s Kasperkiewicz W., Procesy innowacyjne, op. cit., s. 136.

15 Polityka innowacyjna w Unii Europejskiej i Polsce 15 selekcjonują i wchłaniają innowacje technologiczne 14. Bezdyskusyjnym jest, iż rządy działające w takowej konstrukcji, jak również forma prowadzonej przez nie polityki, powinny nastawione być na wsparcie procesów innowacyjnych. A to wszystko, by w przyszłości na podstawie obserwacji, przygotowywania i realizowania długookresowej polityki innowacyjnej, móc w końcu powiedzieć, że została ona wypracowana i możemy być z niej zadowoleni. Zgodnie ze standardami międzynarodowymi zawartymi w dokumentach OECD, takich jak podręczniki Frascati Manual i Oslo Manual, polityka innowacyjna rozumiana jest jako jedna z polityk gospodarczych, która skupia się na następujących obszarach: wzmacnianie powiązań w Narodowym Systemie Innowacji, kształtowanie i rozbudowywanie zdolności do wprowadzania innowacji w dziedzinie techniki i technologii, jak również organizacji, czy edukacji, optymalne wykorzystanie innowacji jako podstawowego czynnika wzrostu gospodarczego oraz rozwoju społecznego i ekonomicznego, wpływającego na wzrost liczby trwałych miejsc pracy, dokonywanie w przemyśle strukturalnych zmian technicznych, technologicznych i jakościowych, wykorzystanie współpracy międzynarodowej, jak również procesów globalizacji w gospodarce 15. Zgadzając się z powyżej zaprezentowanymi definicjami polityki innowacyjnej, uważam, że jest ona działaniem państwa na rzecz wzrostu poziomu innowacyjności danego kraju, a co za tym idzie umocnienia jego korzystnej pozycji w stosunku do krajów konkurujących, a także rozwoju całej gospodarki, przy wykorzystaniu stosownych narzędzi i nadzorze odpowiednich instytucji. Można śmiało stwierdzić, iż polityka innowacyjna stanowi jedną z najistotniejszych polityk rządów krajów Unii Europejskiej, a jej znaczenie wynika z dwóch podstawowych faktów. Po pierwsze z roli, jaką innowacje technologiczne i organizacyjne odgrywają we wzroście gospodarczym i rozwoju społeczno-ekonomicznym. Ekonomiści szacują, że aż 2/3 wzrostu krajów rozwiniętych powiązanych jest z wprowadzaniem innowacji. We współczesnych gospodarkach maleje waga tradycyjnych czynników wzrostu 14 Okoń-Horodyńska E., Narodowy system innowacji w Polsce, AE, Katowice Frascati Manual 2002, The Measurement of Scientific and Technological Activities, Proposed Standard Practice for Surveys on Research and Experimental Development, OECD Publishing, Paris 2002.

16 16 Izabela Góraj gospodarczego, takich jak ziemia, kapitał i siła robocza w stosunku do innowacji. Po drugie, polityka ta wynika z tzw. zjawiska niedoskonałości funkcji samoregulacyjnej rynku. Nie jest on w stanie bez wsparcia rządu, zapewnić innowacyjność gospodarki na optymalnym poziomie z punktu widzenia społecznego (konkurencyjność gospodarcza, rozwój regionalny, wzrost zatrudnienia) 16. Jednym z kluczowych celów polityki innowacyjnej krajów rozwiniętych i tych rozwijających się, jest rozwój zarówno krajowego, jak i regionalnych systemów innowacji, tzn. systemu instytucji, umiejętności i zachęt, np. podatkowych, kredytowych i in. służących: 1. wprowadzaniu innowacji wpływających na zwiększenie konkurencyjności gospodarki oraz poprawę jakości życia społeczeństwa; 2. jednoczesnemu przekształcaniu: systemu B+R ze skierowanego do wewnątrz na zorientowany na potrzeby kraju, gospodarki z opartej na pracy, kapitale i surowcach w gospodarkę opartą na wiedzy; 3. zwiększaniu wzajemnych powiązań między nauką, techniką, rynkiem, administracją państwową i terytorialną, organizacjami pozarządowymi, edukacją. Realizacja tak sformułowanego celu polityki innowacyjnej pociąga za sobą konieczność wykorzystywania odpowiednich środków i instrumentów z różnorakich obszarów takich, jak: edukacja, a konkretnie kształcenie na różnych poziomach, rozwój nauki poprzez granty, krajowe programy badawcze, itp., rozbudowa infrastruktury wspomagającej działalność innowacyjną, w postaci centrów innowacji i transferu technologii, parków technologicznych, inkubatorów, sieci pomocy technicznej dla małych i średnich przedsiębiorstw itp., informacja poprzez ośrodki i sieci informacyjne, biblioteki, usługi doradcze dla małych i średnich przedsiębiorstw w ramach centrów obsługi przedsiębiorców, punktów konsultacyjnych dla MŚP, Krajowego Systemu Usług itp., finanse, głównie pożyczki, ulgi podatkowe, gwarancje kredytowe, 16 Polityka innowacyjna do 2006 roku jako jeden z czynników poprawy konkurencyjności gospodarki, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa dokument dostępny na stronie https://www. mg.gov.pl (dostęp z dnia r.), s. 1.

17 Polityka innowacyjna w Unii Europejskiej i Polsce 17 prawo i regulacje, w zakresie kontroli monopoli, ochrony własności intelektualnej i przemysłowej i innych 17. Celem polityki innowacyjnej jest wspieranie innowacyjności gospodarki, a mianowicie pomoc we wprowadzaniu nowych wyrobów, procesów technologicznych, usług i technik zarządzania, jak twierdzi Edward Stawasz 18. Kolejny istotny cel określany jest jako inwestycja w ludzi oraz działania na rzecz pobudzania rozwoju intelektualnego, prowadzącego do zastosowania wiedzy w praktyce Ewolucja kierunków polityki innowacyjnej Po drugiej wojnie światowej zaczęto dostrzegać, jak ważne są działania na rzecz podnoszenia innowacyjności i konkurencyjności. Dotyczy to zwłaszcza gospodarek wysokorozwiniętych państw Europy Zachodniej, które realizację polityki innowacyjnej rozpoczęły już w latach 50. XX wieku. Kraje te, odnotowawszy poprawę swojej sytuacji społeczno-ekonomicznej, chciały dorównać takim gigantom jak Stany Zjednoczone czy Japonia. W ciągu tych 50 lat polityka innowacyjna państwa stopniowo się przeobrażała, zarówno w zakresie jej fundamentalnych celów i priorytetów, kierunków zmian, zakresu i powiązań z innymi obszarami gospodarki, jak również roli państwa i wykorzystywanych do jej realizacji instrumentów. W przypadku Polski polityka innowacyjna nabrała wagi, stanowiąc samodzielny obszar, dopiero w latach 90., czyli od początków procesów transformacji. Lata 50. i 60. XX wieku to okres prowadzenia, przy niewielkiej współpracy i koordynacji ministerstwa, dwóch odrębnych polityk, a mianowicie naukowej i przemysłowej. W zakresie polityki naukowej koncentrowano się przede wszystkim na edukacji w szkołach wyższych, prowadzeniu przez uczelnie badań akademickich i podstawowych w laboratoriach, jednostkach naukowych. Zasadniczą rolę odgrywali tu naukowcy. To oni określali kierunki badań. Jeśli chodzi o politykę przemysłową to jej instrumentami nadrzędnymi były 17 Ibidem, s Stawasz E., Innowacje Innowacje a mała firma, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1999, s Passella E., Podnoszenie konkurencyjności regionów w Polsce poprzez wdrażanie innowacji w małych i średnich przedsiębiorstwach, [w:] Klamut M. (red.), Polityka budowy regionu konkurencyjnego. Strategie modele postęp technologiczny, Wyd. Akademii Ekonomicznej im. O. Langego, Wrocław 2000, s. 138.

18 18 Izabela Góraj m.in. granty na działalność badawczo-rozwojową przedsiębiorstw. Działania skupiano na restrukturyzację przemysłu, edukację i szkolenia inżynierów i techników. Beneficjenci polityki rządu to głównie duże przedsiębiorstwa oraz wielkie aglomeracje przemysłowe. Od połowy lat 70. zapoczątkowana zostaje polityka innowacyjna, rozumiana jako fuzja polityki naukowej z przemysłową z priorytetowym celem osiągnięcia i utrzymania wysokiego poziomu międzynarodowej konkurencyjności dóbr wytwarzanych na terenie kraju. W okresie tym, przy rosnącej koordynacji międzyresortowej, postawiono na promocję działalności innowacyjnej, obok polityk wobec nauki i przemysłu. Podstawowymi instrumentami tejże polityki były m.in. granty na innowacje. Poparciem cieszyły się również wspólne badania nad rozwojem nowych wyrobów, zakupy rządowe stymulujące innowacje. W połowie lat 70 narzędzia te adresowane były (i nadal są) szczególne do małych przedsiębiorstw. Druga połowa lat 80. XX wieku przynosi ze sobą lekką modyfikację polegającą na nadaniu polityce innowacyjnej charakteru technicznego, co znajduje swe odzwierciedlenie w nazwie polityka techniczna/ technologiczna. Inaczej mówiąc, staje się ona strategiczną polityką innowacyjną, charakteryzującą się powrotem do popierania nauki oraz podejmowaniem wspólnych przedsięwzięć międzyresortowych. Szczególnie promowane były przedsiębiorstwa innowacyjne oparte na wysokiej technice oraz te współpracujące z innymi firmami. Rząd realizując tę politykę sprzyja rozwojowi wybranych, rodzajowych technologii i produktów wysokiej techniki. Stawia również na współpracę międzynarodową w dziedzinie nauki i techniki w obszarze Unii Europejskiej 20. W latach 90. następuje wzrost powiązań pomiędzy podmiotami procesu innowacyjnego: nauką, przemysłem i rządem. Dodatkowo pojawia się taki czynnik jak wiedza, a w jej ramach kwalifikacje, umiejętności merytoryczne, interpersonalne itp. Adresatem polityki innowacyjnej stają się konsorcja, sieci, do których kierowane są programy badawcze. Charakterystyczną cechą ówczesnej polityki jest nacisk na regionalne strategie innowacji. Współpraca międzynarodowa realizowana jest w coraz większym zakresie 21. Początek XXI wieku nadaje polityce innowacyjnej charakter ponadnarodowy (rozporządzenia unijne kierowane są do wszystkich państw 20 Jasiński A.H., Innowacje i polityka innowacyjna, Wyd. Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 1997, s Kozioł K., Ewolucja polityki innowacyjnej w Unii Europejskiej,[w:] Janasz W., Innowacje w strategii rozwoju organizacji w Unii Europejskiej, Centrum Doradztwa i Informacji Diffin Sp. z o.o., Warszawa 2009, s. 195; Kasperkiewicz W., Procesy innowacyjne, op. cit., s. 144.

19 Polityka innowacyjna w Unii Europejskiej i Polsce 19 członkowskich), horyzontalny, ponadsektorowy, interdyscyplinarny. Większy nacisk kładziony jest nie tylko na tworzenie nowej wiedzy, ale wprowadzanie i rozprzestrzenianie innowacji, co prowadzić ma do rozwoju społecznego i ekonomicznego. Założeniem polityki proinnowacyjnej staje się uczynienie z Unii Europejskiej najbardziej konkurencyjnej gospodarki na świecie oraz gospodarki opartej na wiedzy. Co się zaś tyczy współpracy międzynarodowej to jest ona popierana w jeszcze większym stopniu, a w szczególności w postaci współpracy świata nauki i biznesu w ramach zintegrowanych programów, projektów rządowych 22. W literaturze przedmiotu spotykamy się, między innymi, z podziałem polityki innowacyjnej na tradycyjną i współczesną. Politykę tradycyjną dzielimy na trzy rodzaje: mission-oriented, czyli skupiająca się na określonych obszarach, prowadzona przede wszystkim we Francji, Stanach Zjednoczonych oraz Wielkiej Brytanii, diffusion-oriented, skoncentrowana na dyfuzji innowacji, charakterystyczna dla Szwajcarii, Szwecji i Niemiec, mieszana ukierunkowana tak na wsparcie kluczowych dziedzin, jak i na dyfuzję innowacji, realizowana w Japonii 23. Jeśli chodzi natomiast o współczesną politykę innowacyjną to możemy wyróżnić jej następujące cechy: promocja szeroko rozumianych innowacji i rozprzestrzeniania technologii, traktowanie innowacji jako procesu sieciowego z udziałem wielu współzależnych aktorów. Polityka ta nastawiona jest na pomoc przedsiębiorstwom w adaptacji wielu różnych technologii (nie tylko jednej) poprzez wsparcie badawcze i techniczne, usługi biznesowe, czy programy informacyjne, miękkie wspieranie użytkowników technologii, tzn. w zakresie doradztwa, szkoleń, informacji i promocji itp., przyjęcie przez państwo roli koordynatora i czynnika ułatwiającego, kreującego instytucjonalne ramy dla samoregulacji przebiegu i rozprzestrzeniania innowacji, 22 Ibidem, s ; Ibidem, s Weresa M.A., Wpływ handlu zagranicznego i inwestycji bezpośrednich na innowacyjność polskiej gospodarki, SGH, Warszawa 2002, s

20 20 Izabela Góraj nabieranie przez politykę, w coraz większym stopniu, charakteru horyzontalnego, ponadsektorowego. Wcześniej skupiała się ona na kwestiach sektorowych (np. sektory problemowe, sfera nauki i techniki, infrastruktura techniczna, regionalnym) oraz na wsparciu przedsiębiorstw i instytucji biorących udział w procesie innowacyjnym. Bardzo istotna staję się aprobata społeczeństwa dla nauki i techniki, realizowanie polityki regionalnej, z racji tego, że to właśnie na poziomie regionów występują najbardziej odpowiednie warunki do tworzenia i podnoszenia innowacyjności, ukierunkowanie głównie na małe przedsiębiorstwa, z racji mniejszego dostępu do wiedzy i innych zasobów, większego narażenia na różne ograniczenia wpływające na osłabienie ich zdolności absorpcyjnych, czy słabiej rozwiniętych kontaktów z otoczeniem w porównaniu do dużych przedsiębiorstw. Niemniej jednak nie oznacza to, że z polityki innowacyjnej całkowicie wyłączona jest grupa średnich i dużych przedsiębiorstw, ale tu wsparcie przeznaczone może być na kooperację z mniejszymi firmami, czy na realizowane przez nie programy badawcze 24. Celem współczesnej polityki innowacyjnej jest obniżanie progu trudności podejmowania i realizacji innowacji, zmniejszenie stopnia ryzyka i niepewności oraz pomoc w dokonaniu optymalnego wyboru dla przedsiębiorstw wprowadzających innowacje 25. Biorąc pod uwagę rodzaj instrumentów, dzięki którym założone cele mogą zostać osiągnięte, politykę innowacyjną możemy podzielić na politykę: regulacyjną, w której państwo ustala reguły prawne (akty prawne), służące realizacji polityki innowacyjnej, partycypacyjną, polegającą na finansowaniu (całkowitym bądź częściowym) badań przez wyspecjalizowane instytucje, wspierającą, której istota tkwi w pośrednim oddziaływaniu państwa na podmioty zaangażowane w działalność innowacyjną, co odzwierciedla się we wsparciu podmiotowym, (tj. instytucjonalnym, którego istota tkwi w przekazywaniu środków finansowych danym instytucjom) 24 Stawasz E., Polityka innowacyjna, [w:] Matusiak K.B. (red.), Innowacje i transfer techniki, słownik pojęć, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2008, s Matusiak K. B., Wpływ parków technologicznych na rozwój ekonomiczno-społeczny, [w:] Matusiak K.B. (red.), Wybrane aspekty funkcjonowania parków technologicznych Polsce i na świecie, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2008, s. 18.

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej Aleksander Bąkowski, Krajowy Punkt Kontaktowy 6. Programu Ramowego Unii Europejskiej, koordynator programu Horyzontalne działania z udziałem MŚP oraz programu Badania i Innowacje Wspomaganie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych ze środków publicznych. Katarzyna Ślusarczyk, Project Manager EXEQ

Finansowanie innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych ze środków publicznych. Katarzyna Ślusarczyk, Project Manager EXEQ Finansowanie innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych ze środków publicznych Katarzyna Ślusarczyk, Project Manager EXEQ O nas 7 lat doświadczenia w programach europejskich i krajowych specjalizacja

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4

2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4 Spis treści 1. Wstęp...3 2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4 3. OŚ PRIORYTETOWA II: WSPARCIE INNOWACJI W PRZEDSIĘBIORSTWACH...4

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz odnoszący się do obszarów, form i trybów finansowania przez Komisję Europejską badań naukowych w okresie 2014-2020.

Kwestionariusz odnoszący się do obszarów, form i trybów finansowania przez Komisję Europejską badań naukowych w okresie 2014-2020. Kwestionariusz odnoszący się do obszarów, form i trybów finansowania przez Komisję Europejską badań naukowych w okresie 2014-2020. W poniższej tabeli w kolumnie A - proszę zaznaczyć podmiot, który Państwo

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Temat wystąpienia UNIJNE INWESTYCJE W KAPITAŁ LUDZKI AGNIESZKA KOSICKA JOANNA KICA PMC-PROJECT MANAGEMENT CONSULTING

Temat wystąpienia UNIJNE INWESTYCJE W KAPITAŁ LUDZKI AGNIESZKA KOSICKA JOANNA KICA PMC-PROJECT MANAGEMENT CONSULTING Temat wystąpienia UNIJNE INWESTYCJE W AGNIESZKA KOSICKA JOANNA KICA PMC-PROJECT MANAGEMENT CONSULTING UNIJNE INWESTYCJE W JAK ZWIĘKSZYĆ EFEKTYWNOŚĆ ZARZĄDZANIA KADRAMI Z WYKORZYSTANIEM FUNDUSZY UE? JAKIE

Bardziej szczegółowo

STYMULOWANIE DZIAŁALNOŚCI BADAWCZEJ I INNOWACYJNOŚCI GOSPODARKI

STYMULOWANIE DZIAŁALNOŚCI BADAWCZEJ I INNOWACYJNOŚCI GOSPODARKI SPIS TREŚCI Wstęp 9 KREATYWNOŚĆ, PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ I KAPITAŁ LUDZKI Jan Koch 13 Metody generowania nowych pomysłów Krzysztof B. Matusiak, Łukasz Arendt 29 Kadry dla nowoczesnej gospodarki wyzwania dla

Bardziej szczegółowo

Programy krajowe i europejskie możliwości finansowania inicjatyw PPTN. Inauguracja Polskiej Platformy Technologii Nuklearnych 2007.09.

Programy krajowe i europejskie możliwości finansowania inicjatyw PPTN. Inauguracja Polskiej Platformy Technologii Nuklearnych 2007.09. Programy krajowe i europejskie możliwości finansowania inicjatyw PPTN 1 I. MAPA PROGRAMOWA FUNDUSZE STRUKTURALNE 7 PROGRAM RAMOWY INICJATYWA TECHNOLOGICZNA ŚRODKI BUDŻETOWE LIFE + TIK-Program na rzecz

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Korzyści z udziału w 7. Programie Ramowym UE - - współpraca nauki i przemysłu

Korzyści z udziału w 7. Programie Ramowym UE - - współpraca nauki i przemysłu Korzyści z udziału w 7. Programie Ramowym UE - - współpraca nauki i przemysłu Plan Rozwój innowacyjności 7. Program Ramowy UE struktura i projekty Platformy Technologiczne Zasady Uczestnictwa Finansowanie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014 r. Cele PO IR Wspieranie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia objęte patronatem Doliny Lotniczej Czy chcesz poznać odpowiedzi na pytania: Co to jest inteligentna specjalizacja - IS (ang. smart

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych O MJWPU RPO WM PO KL

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład VIII Strategia lizbońska

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład VIII Strategia lizbońska Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład VIII Strategia lizbońska Pomyśl tylko, czym mogłaby być Europa. Pomyśl o wrodzonej sile naszej rozszerzonej Unii. Pomyśl o jej niewykorzystanym potencjale

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów.

Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów. Szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów. Szkolenie Innowacje, Regionalne Strategie Innowacji,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie działalności MŚP ze środków UE. Listopad 2014 r. KPMG Tax M.Michna sp. k.

Wsparcie działalności MŚP ze środków UE. Listopad 2014 r. KPMG Tax M.Michna sp. k. Wsparcie działalności MŚP ze środków UE Listopad 2014 r. KPMG Tax M.Michna sp. k. Spis treści I. Horyzont 2020 II. COSME III. JEREMIE 1 Horyzont 2020 obszary wsparcia FILAR: Wiodąca pozycja w przemyśle:

Bardziej szczegółowo

SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA

SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA 1. Klaster / Klastering Strona 1 Rys historyczny Inicjatywy klastrowe powstają w wyniku polityki rozwoju gospodarczego lub też w wyniku wydarzeń, które skłaniają

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 4 marca 2009 Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i nauka Program Operacyjny Kapitał Ludzki Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Specjalizacje lokalne, lokalne bieguny wzrostu. Gospodarka i przedsiębiorczość. Instytucje otoczenia biznesu i administracja Kultura innowacji.

Specjalizacje lokalne, lokalne bieguny wzrostu. Gospodarka i przedsiębiorczość. Instytucje otoczenia biznesu i administracja Kultura innowacji. Obszary wsparcia Świętokrzyskiego Systemu Innowacji / Zespół Problemowy Wiedza, umiejętności, kwalifikacje Rozwój kompetencji kadry dydaktycznej Rozwój kompetencji pracowników naukowych Rozwój kompetencji

Bardziej szczegółowo

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Struktura Katedry Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu

Bardziej szczegółowo

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 1 Autor: Aneta Para Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 PO Innowacyjna Gospodarka jest to główny z programów operacyjnych skierowany do przedsiębiorców.

Bardziej szczegółowo

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy Bogdan Kępka Plan Prezentacji Wstęp Finansowanie w obszarze zarządzania Finansowanie w obszarze marketingu Finansowanie w obszarze

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Toruń, 4 grudnia 2013 r.

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Toruń, 4 grudnia 2013 r. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Toruń, 4 grudnia 2013 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 Wsparcie B+R+I będzie prowadzone głównie w ramach celów tematycznych: 1. Wspieranie

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej Kierunki rozwoju do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiej Katarzyna Sobierajska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Międzynarodowa Konferencja Perspektywy rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy Klaster skupisko podmiotów występujących na danym terenie, ogół podmiotów w danej branży/sektorze gospodarki itd. Powiązanie kooperacyjne (PK) podstawowy, niesformalizowany

Bardziej szczegółowo

Anna Pytko. HORYZONT 2020 Ministerstwo Zdrowia 07.05.2014. Prelegent

Anna Pytko. HORYZONT 2020 Ministerstwo Zdrowia 07.05.2014. Prelegent HORYZONT 2020 Ministerstwo Zdrowia 07.05.2014 Program HORYZONT 2020 Prelegent Anna Pytko Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii

Bardziej szczegółowo

Możliwości udziału firm w 7. Programie Ramowym

Możliwości udziału firm w 7. Programie Ramowym Możliwości udziału firm w 7. Programie Ramowym Do udziału w projektach finansowanych w ramach 7. Programu Ramowego zachęca się przede wszystkim przedsiębiorstwa które są zainteresowane nawiązaniem współpracy

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE KLASTRÓW W PROGRAMIE OPERACYJNYM INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020

WSPARCIE KLASTRÓW W PROGRAMIE OPERACYJNYM INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020 WSPARCIE KLASTRÓW W PROGRAMIE OPERACYJNYM INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020 Daniel SZCZECHOWSKI Departament Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Kraków,

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2014 Bożena Lublińska Kasprzak Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Warszawa, 24 czerwca 2014 r.,

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020 HORIZON 2020 Program Ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) CO TO JEST H2020? Największy program Komisji Europejskiej na badania i innowacje Budżet na lata 2014-2020 to prawie 80 mld

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Innowacji SA

Agencja Rozwoju Innowacji SA Agencja Rozwoju Innowacji SA Zwiększenie szansy na sukces projektów innowacyjnych Czerwiec 2012 Europa 2020 W 2010 r. Komisja Europejska przyjęła nową strategię średniookresową: Europa 2020. Strategia

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych Jaka jest Rola MJWPU? Wprowadzanie w świat finansowania innowacji na Mazowszu

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Rafał Rowiński, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce Inwestycje w badania i rozwój są jednym ze sposobów wyjścia z kryzysu gospodarczego. Średni

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 Książki Małgorzata Sikora- Gaca, Urszula Kosowska (Fundusze Europejskie w teorii i praktyce, Warszawa 2014 Magdalena Krasuska, Fundusze Unijne w

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Katarzyna Walczyk-Matuszyk Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Instytut Podstawowych

Bardziej szczegółowo

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy:

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy: ŚRODA Z FUNDUSZAMI FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Rzeszów, 02.09.2015 r. PO IR PODZIAŁ ALOKACJI PO IR STRUKTURA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW EFRR 8,6 mld euro Nr i nazwa osi priorytetowej

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nowoczesne podejście do zarządzania organizacjami. redakcja naukowa Anna Wasiluk Książka podejmuje aktualną problematykę zarządzania organizacjami w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Warszawa, 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo