System do zdalnego wspomagania nauki fleksji języka polskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "System do zdalnego wspomagania nauki fleksji języka polskiego"

Transkrypt

1 Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Praca magisterska System do zdalnego wspomagania nauki fleksji języka polskiego Marcin Zioło Kierunek: Informatyka Specjalność: Inżynieria systemów informatycznych i baz danych Nr albumu: Promotor dr inż. Piotr Pisarek Wydział Elektroniki Automatyki Informatyki i Elektrotechniki Kraków 2008

2 Oświadczenie autora Ja, niżej podpisany Marcin Zioło oświadczam, że praca ta została napisana samodzielnie i wykorzystywała (poza zdobytą na studiach wiedzą) jedynie wyniki prac zamieszczonych w spisie literatury (Podpis autora) Oświadczenie promotora Oświadczam, że praca spełnia wymogi stawiane pracom magisterskim (Podpis promotora)

3 Spis treści Wstęp Cel pracy Rozdział 1. Fleksja języka polskiego Podstawowe pojęcia - fleksja, wyraz, forma Powiązania fleksji ze słowotwórstwem Podział języków ze względu na morfologię Deklinacja i koniugacja Klasy wyrazów w języku polskim Części mowy Rzeczownik - rodzaj rzeczownika Czasownik Przymiotnik Liczebnik Zaimek Przysłówek Schemat klasyfikacji fleksyjnej wyrazów języka polskiego Wzorzec odmiany Drzewo kategorii gramatycznych i końcówek fleksyjnych Podsumowanie Rozdział 2. Zdalne wspomaganie procesu dydaktycznego Kształcenie tradycyjne Kształcenie na odległość czyli e-learning Nauczanie komplementarne - blended learning Przegląd systemów e-learningowych System moodle Grampol Podsumowanie Rozdział 3. Projekt systemu Ogólne założenia Analiza funkcjonalna systemu Wymagania funkcjonalne Wymagania niefunkcjonalne Role w systemie Podział funkcji na role

4 Spis treści 3.4. Poziomy trudności Wybór technologii Język programowania Architektura systemu Moduł serwera Serwer bazy danych Biblioteka CLP Kształt bazy danych Diagram ERD Opis tabel Algorytm planowania nauki Algorytm wyboru wyrazów z tekstu Definiowanie wyboru wyrazów z tekstu Rozpoznawanie wyrazów z tekstu przez ucznia Algorytm nauczania wyrazów Słownik języka polskiego Rozdział 4. Słowo końcowe Dodatek A. Podręcznik użytkownika A.1.Role A.1.1. Rola ucznia A.1.2. Rola lektora A.2.Metariał dydaktycznym A.3.Tworzenia materiału dydaktycznego A.4.Planowanie lekcji A.5.Nauczanie A.6.Drzewo kategorii gramatycznych A.7.Słownik A.8.Metody uczenia się - metoda fiszek Bibliografia Spis rysunków Spis tabel

5 Wstęp Niniejsza praca prezentuje system komputerowy przeznaczony do zdalnego wspomagania nauczania fleksji języka polskiego. Wzrost rangi Polski na świecie powoduje, że wzrasta zapotrzebowanie systemów wspomagających naukę języka polskiego jako języka obcego. Języka polskiego chcą się uczyć nie tylko obcokrajowcy mieszkający za granicą, ale także osoby, które przebywają w Polsce. Z pewnością zjawisko wzrostu chętnych na naukę języka polskiego będzie rosło. Język polski należy do grupy języków fleksyjnych, czyli języków z rozbudowaną fleksją. Oznacza to, że większość wyrazów odmienia się co sprawia, że język polski jest językiem trudnym. Czasowniki odmieniają się przez osoby, czasy, liczby, rodzaje, strony i tryby, co daje łącznie 48 form fleksyjnych. Przymiotniki z kolei odmieniają się przez przypadki, liczby i rodzaje, co daje 42 formy dla każdego przymiotnika. Rzeczowniki i zaimki odmieniają się już tylko przez przypadki i liczby, dając łącznie 14 form. Tylko nieliczne wyrazy nie odmieniają się, czyli posiadają jedną formę, można tu wymienić przyimki, spójniki i partykuły. Aby płynnie posługiwać się językiem polskim, trzeba te wszystkie formy fleksyjne mieć utrwalone i zautomatyzowane. Oczywiście w obrębie wyrazów języka polskiego występują podobieństwa pod względem zbioru form, które uzyskujemy przy odmianie danego wyrazu. Wyrazy można zatem poklasyfikować na grupy wyrazów podobnych do siebie pod względem odmiany, każda taka grupa wyrazów ma swój unikalny wzorzec odmiany, czyli ogólnie mówiąc jest to zbiór końcówek dla konkretnych form. Można więc stwierdzić, że aby dobrze posługiwać się fleksją języka polskiego należy: znać wzorce odmiany, poprawnie je odmieniać oraz prawidłowo klasyfikować wyraz do konkretnego wzorca odmiany. W przypadku osób, dla których język polski jest językiem ojczystym, umiejętności te zdobywane są automatycznie podczas nauki mówienia oraz później w szkole. W przypadku osób, które w późniejszym okresie rozpoczynają naukę języka polskiego, fleksja sprawia nie mały problem, przede wszystkim chodzi tutaj o ogrom informacji potrzebnych do prawidłowej odmia- 3

6 Wstęp ny wyrazów. Do utrwalenia i zautomatyzowania tak obszernej wiedzy świetnie nadaje się program komputerowy. System ma wspomagać fleksję języka polskiego i to właśnie od słowa fleksja została utworzona nazwa systemu - Flex. Warto tutaj wspomnieć o tym, że system Flex opiera swoje działanie na Słowniku fleksyjnym języka polskiego 1. Flex wspomaga nauczanie fleksji języka polskiego na odległość. Bez fizycznej obecności na uczelni możemy zaliczyć lekcję czy ukończyć kurs. Takie właśnie nauczanie na odległość z wykorzystaniem technik komputerowych i Internetu nazywamy e-learningiem. W ostatnim czasie wskutek coraz większej powszechności Internetu e-learning znacznie się rozwinął, coraz więcej szkół wyższych oferuje poprzez swoje platformy e-learningowe kursy w wielu dziedzinach. E-learning umożliwia uczniom swobodny czas pracy i wygodę. Uczeń w dogodnym dla siebie czasie może rozpocząć naukę, nie tracąc przy tym czasu na dojazd na uczelnie. E-learning nie musi być jedynym z elementów nauczania, może również wspomagać proces dydaktyczny, mówimy wtedy o tak zwanym nauczaniu komplementarnym. Takie podejście wydaje się najlepsze, łącząc zalety e-learningu z zaletami nauczania tradycyjnego można stworzyć efektywny proces kształcenia. Wszystkie te kwestie związane bezpośrednio z e-learningiem, a pośrednio również z systemem Flex zostaną omówione w tej pracy. Prace została podzielona na trzy rozdziały oraz dodatek, w którym zawarto podręcznik użytkownika systemu. W rozdziale pierwszym została omówiona charakterystyka fleksji języka polskiego. Przedstawiono tutaj m.in. schemat klasyfikacji fleksyjnej wyrazów w języku polskim. W drugim rozdziale zostały omówione charakterystyki procesów dydaktycznych począwszy od tradycyjnego modelu nauczania poprzez model e-leraningowy, a skończywszy na modelu pośrednim. Został tutaj zaprezentowany także przegląd systemów e-learningowych dostępnych na rynku. Rozdział trzeci dotyczy części praktycznej pracy, zostało tutaj opisane działanie końcowej wersji systemu Flex. 1 Grupa Lingwistyki Komputerowej, Słownik języka polskiego,

7 Cel pracy Celem pracy jest stworzenie systemu e-learningowego do wspomagania nauki fleksji języka polskiego. Podstawą działania systemu ma być Słownik fleksyjny języka polskiego opracowany przez Grupę Lingwistyki Komputerowej. Informacje o grupie można zobaczyć na stronie internetowej - 5

8 Rozdział 1 Fleksja języka polskiego Pierwszy rozdział niniejszej pracy będzie dotyczył fleksji języka polskiego, której wspomaganiem zajmuje się system Flex. Zostaną omówione podstawowe zagadnienia i pojęcia związane z fleksją. Język polski jest językiem fleksyjnym oznacza to, że większość wyrazów odmienia się, istnieje wiele wzorców odmiany wyrazów. Wzorce te musiały zostać uporządkowane i przedstawione w logiczny sposób w postaci elektronicznej, co zostanie również opisane w tym rozdziale Podstawowe pojęcia - fleksja, wyraz, forma Jeśli chodzi o pojęcie fleksji to właściwie tylko dwie definicje mają charakter powszechny. Pierwsza z nich mówi nam: Fleksja (...) odmiana wyrazów; zespół form służących do oznaczania stosunków między wyrazami w zdaniu. 1 Druga brzmi: Fleksja, odmiana wyrazów; zespół form wyrazowych zróżnicowanych w zależności od funkcji, jakie wyrazy pełnią w zdaniu. 2 Aby dobrze rozumieć sens tych definicji, należy wyjaśnić terminy podstawowe takie jak wyraz i forma. Słowo wyraz jest podstawowym pojęciem lingwistycznym, nie jest to jednak pojęcie jednoznaczne. Tokarski 3 rozpatruje wyrazy w sensie pocztowym oraz w sensie hasłowym. Rozważmy zdanie: Wróg mojego wroga jest moim przyjacielem. Jeśli wyraz rozumiemy jako zwartą grupę liter, gdzie każdy wyraz piszemy osobno to możemy naliczyć sześć wyrazów. Gdyby to zdanie było przesłane na poczcie jako telegram 1 W.Doroszewski, Słownik języka polskiego, T1, Warszawa 1958, Wiedza Powszechna 2 Wielka encyklopedii powszechna, PWN, Jan Tokarski, Fleksja polska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa,

9 1.2. Powiązania fleksji ze słowotwórstwem to poczta naliczyła by opłatę za sześć wyrazów. Wyraz w tym znaczeniu możemy nazwać wyrazem pocztowym. Ale wyraz można również rozumieć również jako pojęcie zbiorcze względem wspomnianych wyrazów traktowanych jako zwarta grupa liter. Wróg, wroga to formy deklinacyjne wyrazu wróg. Wyraz wróg jest główną formą danego zbioru form, stanowiącą tak jakby jego etykietę, pod którą można go znaleźć w słowniku. Wyraz w takim znaczeniu można nazwać wyrazem hasłowym. Z tym typem znaczenia wyrazu mamy np. kontakt w szkolnych poleceniach typu: odmieniaj wyraz, np. mama, iść. W takim poleceniu chodzi o przekształcenie wyrazu hasłowego według zasad gramatycznych do otrzymania zbioru form. W definicji słowa fleksja w przypadku sformułowania odmiana wyrazów chodzi o wyrazy hasłowe i tworzenie od nich odpowiednich form pochodnych. Słowo forma występowało już przy omawianiu wyrazu. W słowniku terminów językoznawczych pod hasłem forma mamy: Przez formę w odniesienie do zjawisk mowy należy rozumieć abstrakcyjny schemat, abstrakcyjną zasadę organizującą i umożliwiającą proces mówienia i porozumienia(...) Elementarna forma reprezentowana jest (...) na płaszczyźnie morfologicznej (...) przez morfemy 4. W słowniku w sposób jednak dość zawiły jest także objaśniony termin forma językowa. W definicji ogólnie chodzi o fakt, że jeżeli weźmiemy np. pod uwagę dwie formy oglądam i oglądasz to pierwsza z nich odnosi czynność czytania do mówiącego, druga zaś do adresata wypowiedzi. Mówią nam o tym końcówki -m i -sz. Końcówki fleksyjne są tymi elementami, które różnicują formy danego wyrazu. Słowo forma najczęściej jest używane w kontekście tworzenia,budowania form pochodnych. Chodzi nam tutaj o tworzenie wyrazów pochodnych na podstawie kryteriów fleksyjnych Powiązania fleksji ze słowotwórstwem Słowotwórstwo czyli dział językoznawstwa zajmujący się sposobami tworzenia wyrazów w języku. Powstaje pytanie, czy dany wyraz zaliczyć jako formę pochodną, a zatem tworzenie wyrazu zaliczamy do fleksji, czy może włączać dany wyraz do słownika jako odrębny wyraz hasłowy czym zajmuje się słowotwórstwo. Weźmy na przykład wyraz pracujący, który jest imiesłowem przymiotnikowym. Imiesłowy podlegają deklinacji, lecz są włączone do form koniugacyjnych czasownika. Otóż fakt ten można wyjaśnić względami ekonomicznymi, bowiem włącznie imiesłowów jako odrębnych wyrazów hasłowych spowodowałoby podwojenie liczby haseł w słownikach. Można zadać sobie pytanie, dlaczego nie postąpiono podobnie na przy rzeczownikach zdrobniałych? Weźmy jednak np. pod uwagę serię zdrobnień: kot, kotek, koteczek, 4 Z. Gołąb, A.Heinz, K.Polański, Słownik terminologii językoznawczej, wyd 2, Warszawa 1970, s 182 7

10 1.3. Podział języków ze względu na morfologię kotuś. Zdrobnienia są traktowane inaczej niż imiesłowy, dzieje się tak, ponieważ imiesłowy dają się wyprowadzić od czasownika w sposób regularny(czytający,pracujący). W przypadku zdrobnień takiej regularności nie ma(kot - kotek ale koń - konik a nie koniek ). To co posiada możliwość tworzenia regularnych serii form językowych, dających się utworzyć przy pomocy odpowiednich algorytmów można zaliczyć do fleksji, a to co takiej możliwości nie ma zaliczamy do słowotwórstwa Podział języków ze względu na morfologię Występują trzy główne typy języków. Najprostszym z nich jest język pozycyjny. O funkcji składniowej decyduje pozycja wyrazu w zdaniu. Zjawisko fleksji nie występuje, czyli wyrazy w sensie pocztowym są jednoznaczne z wyrazami w sensie hasłowym. Inaczej mówiąc każdy wyraz ma jedną formę. Przykładem języka pozycyjnego może być język chiński. Innym typem języka jest język aglutynacyjny. Nazwa pochodzi od łac. agglutinaresklejać. W językach aglutynacyjnych o funkcji składniowej wyrazu w zdaniu decydują afiksy. Afiksy zazwyczaj określają jedną kategorię gramatyczną i nie powodują zmian w rdzeniu wyrazu. Np. w węgierskim mając słowa: vonat - pociąg i ban - w, wyrażenie w pociągu tworzymy za pomocą sklejenia tych słów czyli vonatban. Sam rdzeń słowa się nie zmienia w zależności od dodawanych afiksów. Zazwyczaj w językach aglutynacyjnych występuje konieczność dodania wielu afiksów jak np. w tureckim geliyorum = idę, gdzie -iyor oznacza czas teraźniejszy a um pierwszą osobę. Kolejnym typem języka jest język fleksyjny do którego zaliczamy też język polski. W językach fleksyjnych istnieje wyraźny podział na elementy, z którymi wiąże się znaczenie wyrazu, czyli rdzeń wyrazu oraz końcówka fleksyjna wymienna w zależności od funkcji, jaką wyraz pełni w zdaniu. Znaczenie wyrazów rozumiemy gdy połączymy rdzeń wyrazu z końcówką fleksyjną. Osobno te elementy zazwyczaj nie są jednoznaczne w przeciwieństwie do języków aglutynacyjnych. Dla przykładu rozważmy wyraz sen w dopełniaczu pozbawiony końcówki -u traci swoją treść znaczeniową (z cząstką -sn nie wiąże się określone znaczenie). Końcówki są wieloznaczne w przeciwieństwie do afiksów w językach aglutynacyjnych. Na przykład końcówka -a jest wieloznaczna - może charakteryzować mianownik rzeczowników (żona) ale także dopełniacz l. poj. rodzaju męskiego (komputera). Te dwie główne cechy czyli wieloznaczność elementów funkcjonalnych i ich ścisłe powiązanie ze sobą powodują że dany język zaliczamy do języków fleksyjnych. 8

11 1.4. Deklinacja i koniugacja 1.4. Deklinacja i koniugacja Deklinacja i koniugacja to dwa główne procesy, którymi zajmuje się fleksja. Deklinacja to odmiana wyrazów przez przypadki, natomiast odmianę przez osoby i czasy nazywamy koniugacją. Wspólną cechą dla zarówno deklinacji jak i koniugacji jest kategoria gramatyczna liczby. W języku polskim występują dwie liczby: liczba pojedyncza oraz liczba mnoga. Ponadto w deklinacji spotykamy się z kategorią rodzaju gramatycznego(rodzaj męski, żeński, nijaki, męskoosobowy, niemęskoosobowy). W przypadku koniugacji wyróżniamy kategorię czasu(czas przeszły, teraźniejszy i przyszły) oraz dodatkowo kategorię trybu, strony i rodzaju przy czym rozróżnienie kategorii rodzaju gramatycznego w przypadku koniugacji występuję dla czasów przeszłego i przyszłego. W przeciągu wieków zarówno w deklinacji jaki i koniugacji zachodziły liczne zmiany. W przypadku koniugacji nastąpiło uproszczenie języka w stosunku do języka staropolskiego, natomiast przypadku deklinacji nastąpiło stopniowe skomplikowanie systemu gramatycznego co w konsekwencji wytworzyło trzy typy deklinacji(rzeczownikowej, zaimkowo-przymiotnikowej i liczebnikowej) zamiast dwóch typów. Według jednego odmieniały się rzeczowniki, przymiotniki i liczebniki, zaś według drugiego zaimki. Pozostałe aspekty koniugacji i deklinacji zostaną przedstawione w kolejnym rozdziale przy omawianiu konkretnych części mowy Klasy wyrazów w języku polskim W niniejszym rozdziale omówione zostaną klasy wyrazów z języku polskim, począwszy od podziału na części mowy, przechodząc dalej do podziałów wewnątrz części mowy Części mowy Część mowy to specyficzna dla danego języka, wyróżniona głównie na podstawie kryteriów składniowych i fleksyjnych klasa wyrazów. W języku polskim wyróżniamy następujące części mowy: A B C D E F G części mowy rzeczownik czasownik przymiotnik liczebnik zaimek przysłówek nieodmienny 9

12 1.5. Klasy wyrazów w języku polskim Tabela 1.1: Podział ze względu na część mowy Opis części mowy: rzeczownik - część mowy nazywająca rzeczy, obiekty, istoty rozumne, rośliny, zwierzęta, zjawiska, pojęcia abstrakcyjne - odpowiada na pytanie kto?, co? czasownik - to nazwa części mowy przedstawiającej dziejące się czynności oraz niektóre stany - odpowiada na pytanie co robi? przymiotnik - to część mowy określająca cechy i właściwości ludzi, zwierząt, roślin, rzeczy, zjawisk - odpowiada na pytanie jaki?, jaka?, jakie? liczebnik - jest częścią mowy określającą liczbę lub kolejność zaimek - część mowy zastępująca rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu przysłówek - nieodmienna część mowy, określająca cechy czynności, stany oraz inne cechy. Występuje zawsze z czasownikiem, przymiotnikiem lub innym przysłówkiem - odpowiada na pytanie jak?, gdzie?, kiedy? nieodmienny - spójniki, przyimki, wykrzykniki, partykuły Rzeczownik - rodzaj rzeczownika Rzeczowniki mogą występować w funkcji rozmaitych części zdania. Mogą być: podmiotem orzeczeniem dopełnieniem przydawką W zależności od tych funkcji przyjmują różne końcówki fleksyjne. Te końcówki wraz z tematami tworzą formy przypadków. W języku polskim rozróżniamy sześć form przypadków: mianownik dopełniacz celownik biernik narzędnik 10

13 1.5. Klasy wyrazów w języku polskim miejscownik Mianownik odpowiada na pytania: kto? co?, dopełniacz - na pytania: kogo? czego?, celownik - komu? czemu?, biernik - kogo? co?, narzędnik - z kim? z czym? i miejscownik - o kim? o czym?. Rzeczowniki przybierają także siódmą formę zwaną wołaczem. Wołacz nie ma jednak bezpośredniego związku z całością zdania, nie wskazuje bowiem na związki zachodzące między danym rzeczownikiem a innymi wyrazami w zdaniu. W języku polskim mamy siedem rodzajów rzeczowników odmiennych oraz rzeczowniki nieodmienne. W języku polskim rodzaj jest powiązany z płcią. Najogólniej można wyróżnić trzy rodzaje: rodzaj męski rodzaj żeński rodzaj nijaki W przypadku rodzaju męskiego znaczenie ma jeszcze żywotność i osobowość. Rzeczowniki żywotne to z reguły te, które oznaczają istoty żywe, pozostałe są nieżywotne. Dla rzeczowników żywotnych w liczbie pojedynczej biernik jest równy dopełniaczowi, a dla nieżywotnych biernik jest równy mianownikowi. Rzeczowniki żywotne pies człowiek wąż sms Rzeczowniki nieżywotne dom samochód długopis znak kwadrat Tabela 1.2: Żywotność rzeczowników Jak widać do rzeczowników żywotnych możemy zaliczyć takie wyrazy jak sms czy , mimo, że nie oznaczają one istot żywych. Dzieje się tak ponieważ, nowym wyrazom wchodzącym dopiero co do języka często przypisuje się cechy żywotne. Częściej mówimy Wysyłam smsa niż Wysyłam sms. Rzeczowniki osobowe to z reguły te, które oznaczają osoby, pozostałe są nieosobowe. Zdarzają się jednak wyjątki od tych reguł. Wszystkie rzeczowniki osobowe są również żywotne. Osobowość odgrywa rolę w liczbie mnogiej. Rzeczowniki żywotne dzielą się na osobowe i nieosobowe co widać na podstawie liczby mnogiej biernika. 11

14 1.5. Klasy wyrazów w języku polskim Podsumowując dla liczby pojedynczej mamy 5 rodzajów rzeczowników: rodzaj męski osobowy rodzaj męski żywotny rodzaj męski nieżywotny rodzaj żeński rodzaj nijaki Pozostałe dwa rodzaje rzeczowników czyli: rodzaj osobowy i rodzaj nieosobowy są podziałem rzeczowników występujących tylko w liczbie mnogiej. Niższe klasy rzeczowników ustalane są ze względu na końcówkę w odpowiednim przypadku Czasownik Czasowniki pełnią bardzo ważną funkcję w języku, nazywają dziejące się czynności i stany. Cechą wyróżniającą czasowniki spośród innych części mowy jest to, że pozostają one w jakimś związku z czasem i posiadają formy wyrażające kategorię czasu. Każda forma czasownika pozostaje w określonym stosunku do kategorii czasu i do podmiotu, którym może być pierwsza osoba, druga lub trzecia zarówno w liczbie pojedynczej jak i mnogiej. Czasowniki występują w następujących formach: czasowniki osobowe - podlegają koniugacji imiesłów przymiotnikowy czynny(myjący) i bierny(myty), imiesłów przymiotnikowy podlega deklinacji bezokolicznik imiesłów przysłówkowy współczesny (myjąc) i uprzedni (wziąwszy) nieosobowa forma czasownika (myto) Koniugacja czasownika Koniugacja jest to odmiana czasownika przez osoby, tryby, czasy, liczby, strony. Czasownik występuje w następujących formach: Forma osoby oznacza stosunek narratora wypowiedzi do podmiotu zdania. Występują 3 osoby: pierwsza gdy narrator jest identyczny z podmiotem (czytam), druga gdy osoba mówiąca zwraca się bezpośrednio do podmiotu zdania (czytasz) i osoba trzecia, gdy narrator opowiada o podmiocie zdania (czyta). Forma liczby dotyczy oprócz czasownika jest rzeczownika oraz przymiotnika. 12

15 1.5. Klasy wyrazów w języku polskim W języku polskim występuje liczba pojedyncza oraz liczba mnoga. Orzeczenie w zdaniu przyjmuje liczbę pojedynczą lub mnogą na podstawie związku zgody z podmiotem. Np. ja idę ale my idziemy Formy czasu pokazują związek między chwilą mówienia o czynności, a chwilą odbywania danej czynności. Jeżeli mówimy o czynności wykonywanej w tym samym czasie mamy do czynienia z czasem teraźniejszym, jeżeli mówimy o czynności wcześniejszej względem chwili mówienia, to mówimy o czasie przeszłym, a gdy mamy do czynienia z sytuacją gdy mówimy o czynności późniejszej względem chwili wykonywania, to wtedy jest to czas przyszły. W przypadku formy strony chodzi o stosunek podmiotu do orzeczenia. Podmiot może być albo wykonawcą czynności(strona czynna) np. On kieruje samochodem, albo jej odbiorcą (strona bierna) np. Samochód jest kierowany przez niego, albo i wykonawcą, i odbiorcą jednocześnie(strona zwrotna) np. Ona ubiera się. Aby można było przekształcić stronę czynną na bierną orzeczenie musi być czasownikiem przechodnim. Formy trybu pokazują ustosunkowanie się narratora zdania do jego treści. Jeżeli w wypowiedzi mówi się o realnych faktach w opinii autora bez żadnych warunków to mamy do czynienia z trybem orzekającym. Jeżeli przypuszczamy, że jakaś czynność się może odbyć to mówimy o trybie przypuszczającym. Jeżeli mówiący formułuje rozkazy i żąda wykonania czynności to mamy do czynienia z trybem rozkazującym. Podsumowując mamy następujące formy czasowników: osoby - pierwsza myję, druga myjesz, trzecia myje liczby - pojedyncza myję, mnoga myjemy czasu - teraźniejszy myję, przeszły myłem, przyszły prosty umyję, przyszły złożony będę mył strony - czynna myje, bierna myta, zwrotna myje się trybu - orzekający myje, przypuszczający myłby, rozkazujący myj Podział czasownika Podstawowy podział czasowników jest dokonywany na podstawie końcówki w pierwszej i drugiej osobie liczy pojedynczej -ę -esz (chcę, chcesz) -ę -isz (śpię, śpisz) 13

16 1.5. Klasy wyrazów w języku polskim -ę -ysz (leżę, leżysz) -m -sz (rozumiem, rozumiesz) Pozostały podział czasowników odbywa się na podstawie sufiksu tematycznego i pretematycznego oraz końcówki trybu rozkazującego Przymiotnik Przymiotnik jest wyrazem którego główną funkcją jest określanie innych wyrazów w zdaniu. Przymiotniki w języku polskim występują w pięciu przypadkach: męskim, żeńskim, nijakim, męskoosobowym i niemęskoosobowy. Przymiotniki podlegają deklinacji. Dla rodzaju męskiego i nijakiego, gdy przymiotnik określa wyraz żywotny, biernik jest równy dopełniaczowi, a w przypadku wyrazów nieżywotnych biernik jest równy mianownikowi. Podstawowy podział polega na podziale przymiotników ze względu na końcówkę przymiotnika w rodzaju męskim w liczbie pojedynczej. Występują końcówki -i (rześki) -y (chory) -0 (gotów). Osobną kategorią są przymiotniki nieodmienne głównie zapożyczone z innego języka jak np. (brutto) Liczebnik Liczebnik jest częścią mowy która określa liczbę, ilość, wielokrotność lub kolejność. Niektóre liczebniki (np. główne) odmieniają się przez przypadki i rodzaje, uzależnione jest to od typu liczebnika. W języku polskim istnieją następujące typy liczebników: główne - jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć, siedem, tysiąc porządkowe - pierwszy, setny, tysięczny ułamkowe - ćwierć, jedna druga zbiorowe - dwoje, troje, czworo mnożne - podwójny, potrójny, poczwórny nieokreślone - niewiele, kilka, kilkaset Ze względów na liczbę rodzajów dokonujemy podziału liczebników na: wielorodzajowe - posiada trzy rodzaje (jeden, jedna, jedno) dwurodzajowe - posiada dwa rodzaje męskoosobowy i niemęskoosobowy(trzy, trzej ) jednorodzajowe - posiada jeden rodzaj (tysiąc) 14

17 1.5. Klasy wyrazów w języku polskim bezrodzajowe - nie posiada rodzaju (dwoje) nieokreślone - (kilka, wiele) Ze względów fleksyjnych można dokonać podziału liczebników na: liczebniki odmieniające się przez przypadki, nie mające w swej odmianie różnic zależnych od kategorii liczby liczebniki odmieniające się przez przypadki, mające tylko formy liczby pojedynczej i jednego rodzaju gramatycznego liczebniki odmieniające się przez przypadki, liczby i rodzaje liczebniki nieodmienne Do grupy pierwszej należą liczebniki główne, do drugiej zbiorowe, do trzeciej mnożne oraz wielorakie i do czwartej - ułamkowe Zaimek Zaimek jest częścią mowy zastępującą rzeczownik (np. on), przymiotnik (np. twój ), liczebnik (np. ile) lub przysłówek (np. wtedy) i pełni ich funkcje w zdaniu. Odmiana zaimka zależy od tego, którą część mowy dany zaimek zastępuje. Ze względu na odmianę dzielimy zaimki na: rzeczowne - zaimek rzeczowny (ja) przymiotne - zaimek przymiotny (mój ) liczebne - zaimek liczebny (ile) przysłowne - zaimek przysłowny (tak) Podział zaimków ze względu na znaczenie: osobowe (ja) zwrotne (się) dzierżawcze (mój ) wskazujące (ten) pytające ( kto?) względne ( kto bez znaku zapytania; łączą zdanie nadrzędne z podrzędnym) nieokreślone (ktoś) przeczące (nic) upowszechniające (wszyscy) 15

18 1.6. Schemat klasyfikacji fleksyjnej wyrazów języka polskiego Przysłówek Przysłówek - nieodmienna część mowy, określająca cechy czynności, stany oraz inne cechy. Występuje zawsze z czasownikiem, przymiotnikiem lub innym przysłówkiem. Tworzy się je najczęściej od przymiotników za pomocą końcówki -e, -o. Przysłówki utworzone od przymiotników (odprzymiotnikowe) zazwyczaj stopniują się (tak jak przymiotniki, od których pochodzą). Pozostałe przysłówki, np. dziś, wczoraj, zawsze, nie stopniują się Schemat klasyfikacji fleksyjnej wyrazów języka polskiego Opisany powyżej podział wyrazów na klasy jest tylko wierzchołkiem piramidy kolejnych podziałów. W obrębie każdej części mowy dokonują się kolejne podziały ze względu na końcówki odpowiednich form fleksyjnych, tworząc wzorce odmiany, czyli schematy odmiany dla konkretnych grup wyrazów. Należało te wszystkie wzorce odmiany uporządkować i przedstawić w logiczny sposób. System Flex bazuje na Słowniku fleksyjnym języka polskiego 5 w którym są zawarte wszystkie wzorce odmiany, występujące w języku polskim. Posłużył do tego schemat klasyfikacji fleksyjnej języka polskiego, który przedstawiony jest w formie drzewa kategorii gramatycznych. Bez tego słownika i schematu klasyfikacji fleksyjnej system Flex nie mógłby w ogóle działać. Cała wiedza systemu opiera się na drzewie kategorii gramatycznych. Idea działania systemu polega na nauczaniu wzorców odmiany z drzewa kategorii gramatycznych. Słownik fleksyjny języka polskiego zawiera ponad haseł. Każde hasło to kompletny zbiór form fleksyjnych konkretnego wyrazu, opis fleksyjny wyrazu, czyli część mowy i identyfikator wzorca odmiany. W dalszej części rozdziału zostaną szczegółowo opisane: wzorzec odmiany oraz drzewo kategorii gramatycznych używane przy generacji słownika Wzorzec odmiany Każdy wyraz w języku polskim należy do pewnej grupy wyrazów, która odmienia się według tego samego schematu, lub inaczej ma unikalny wzorzec odmiany. Formalnie wzorzec odmiany można przedstawić jako: 6 Trzy zbiory O, F i T, takie że: W = {O, F, T } 5 W.Lubaszewski, H.Wróbel, M.Gajęcki, B.Moskal, A.Orzechowska, P.Pietras, P.Pisarek, T.Rokicka Słownik fleksyjny języka polskiego, Grupa Lingwistyki Komputerowej, Piotr Pisarek, Automatyczne generowanie słownika języka polskiego metodą gramatyk lokalnych, AGH,

19 1.6. Schemat klasyfikacji fleksyjnej wyrazów języka polskiego Gdzie: O = {o1, o2,..., on}, gdzie o jest opisem formy i wyraża jedną z kombinacji wartości gramatycznych. Innymi słowy, O jest zbiorem opisów form, np. charakterystyczny dla rzeczowników i zaimków O = {M.Lp., D.Lp., C.Lp., B.Lp., N.Lp., Mc.Lp., W.Lp., M.Lm., D.Lm., C.Lm., B.Lm., N.Lm., Mc.Lm., W.Lm.}. F = {f1, f2,..., fn}, gdzie f jest końcówka fleksyjna. Innymi słowy, F to równoliczny ze zbiorem opisów O zbiór końcówek fleksyjnych, np. {0, a, owi, a, em, e, e, y, ów, om, ów, ami, ach, y}. Zbiór końcówek F musi różnic się od innych F przynajmniej jednym elementem, na przykład: F = {0, a, owi, a, em, e, e, y, ów, om, ów, ami, ach, y} dla wyrazu typu aktor i F = {0, a, owi, a, em, e, e, owie, ów, om, ów, ami, ach, owie} dla wyrazów typu profesor. T = {(t 1 1,t 2 1), (t 1 2,t 2 2),...,(t n 1,t n 1) }, gdzie t jest dowolnym ciągiem znaków. Innymi słowy, T to zbiór par uporządkowanych, np.(#,#),..., (r,rz), (t,ci), (s,si),... }, takich, że każda para opisuje jedno z możliwych we wzorcu przekształceń tematu fleksyjnego, zachodzących w kontekście elementów O i F. W skrócie zbiór O definiuje nam kategorie gramatyczne jakim podlega dany wyraz, zbiór F to zbiór końcówek jakie może przyjmować dany wyraz, a zbiór T to zbiór oboczności tematu. Na podstawie tych trzy zbiorów możemy odmienić każdy wyraz, który jest przypisany dla danego wzorca odmiany Drzewo kategorii gramatycznych i końcówek fleksyjnych Wszystkie wzorce odmiany wyrazów występujących w języku polskim można przedstawić w postaci drzewa kategorii gramatycznych i końcówek charakterystycznych. Każdy wyraz ma ściśle określoną kategorie fleksyjna czyli inaczej mówiąc należy on do określonej klasy wyrazów w języku polskim i ma określony wzorzec odmiany. Drzewo kategorii gramatycznych i końcówek fleksyjnych jest hierarchicznym podziałem wyrazów w języku polskim ze względu na właściwości fleksyjne. Najwyższym podziałem jest podział ze względu na części mowy. Dalej dla każdej części mowy, wyrazy dzielą się na coraz większą liczbę klas. Na przykład rzeczowniki dzielą się ze względu na rodzaj na: męskie, żeńskie, nijakie a następnie ze względu na końcówki fleksyjne w odpowiednich przypadkach. Tworzy się drzewo podziału fleksyjnego wyrazów w języku polskim. Na przykład dla wyrazu polityka jego kategoria fleksyjna jest określona jako 4 elementy: 17

20 1.6. Schemat klasyfikacji fleksyjnej wyrazów języka polskiego rzeczownik rodzaj żeński mianownik liczby pojedynczej ma końcówkę -a mianownik liczby mnogiej ma końcówkę -i Każdy wierzchołek drzewa posiada swój opis w postaci litery alfabetu. W każdym węźle jego podwęzły są opisane jako kolejne litery alfabetu poczynając od A. Biorąc pod uwagę pierwszy poziom drzewa otrzymamy następujące przyporządkowanie węzłom liter: rzeczownik to litera - A czasownik - B przymiotnik - C liczebnik - D zaimek - E przysłówek - F nieodmienny - G Takie oznaczenie wierzchołków w drzewie powoduje że każdy wyraz języka polskiego ma określoną etykietę np. rzeczownik kot ma etykietę ABABAB co oznacza, że opis jego kategorii fleksyjnej jest następujący: A - rzeczownik B - męski żywotny A - mianownik liczby pojedynczej - brak końcówki B - mianownik liczby mnogiej - końcówka y A - dopełniacz liczby pojedynczej - końcówka a B - celownik liczby pojedynczej - końcówka u Mamy o wyrazie 6 informacji tyle ile jest liter w etykiecie można powiedzieć, że każda litera etykiety zawiera informacje o wyrazie, jednak nie jest to stwierdzenie zbyt precyzyjne, gdyż to nie sama litera daje nam konkretną informację, ale ciąg liter od początku etykiety do danego zagłębienia. Dla wyrazu kot ciąg liter A mówi nam, ze jest to rzeczownik, ciąg liter AB mówi nam ze jest to rzeczownik męski żywotny i 18

E-learning nauczanie na odległość

E-learning nauczanie na odległość E-learning nauczanie na odległość część 2. Cel prezentacji Przekonanie Państwa, że warto uatrakcyjnić i wzbogacić proces dydaktyczny w szkole o pracę z uczniem na platformie e-learningowej Moodle. część

Bardziej szczegółowo

MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet

MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet Czas trwania zajęć: 1 moduł, 12 jednostek lekcyjnych, razem 540. Cele zajęć: Cele operacyjne: UCZESTNICY: mm. zapoznają się terologią nn. rozpoznają różne typy

Bardziej szczegółowo

Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu. Wprowadzenie

Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu. Wprowadzenie mgr Piotr Gaś, dr hab. inż. Jerzy Mischke Ośrodek Edukacji Niestacjonarnej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu Wprowadzenie W każdym systemie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka francuskiego dla kl. I

Wymagania edukacyjne z języka francuskiego dla kl. I Wymagania edukacyjne z języka francuskiego dla kl. I Ocena dopuszczająca uczeń umie się przedstawić, przywitać, pożegnać, zapytać o godzinę, o drogę, potrafi wymienić kilka nazw produktów żywnościowych,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie e-learningu we wspomaganiu procesu nauczania na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach na przykładzie AE Katowice elearning System

Wykorzystanie e-learningu we wspomaganiu procesu nauczania na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach na przykładzie AE Katowice elearning System Wykorzystanie e-learningu we wspomaganiu procesu nauczania na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach na przykładzie AE Katowice elearning System Prof. zw. dr hab. inż Celina M. Olszak Dr Kornelia Batko

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie platformy e-learningowej moodle do szkoleń i zarządzania

Wykorzystanie platformy e-learningowej moodle do szkoleń i zarządzania Wykorzystanie platformy e-learningowej moodle do szkoleń i zarządzania Podlaskie Forum Bibliotekarzy 1. Platforma moodle wprowadzenie. 2. Szkolenia oparte na platformie. 3. Platforma moddle do zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Początki e-learningu

Początki e-learningu E-learning Początki e-learningu Początków nauczania na odległość można doszukiwać się w Stanach Zjednoczonych w latach 80. Technikę tą początkowo wykorzystywało tylko kilka uczelni wyższych. Widząc zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV OCENĘ CELUJĄCĄ, otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania. - twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH W OKRESIE OD 1.10.2013-30.06.

PROGRAM ZAJĘĆ WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH W OKRESIE OD 1.10.2013-30.06. PROGRAM ZAJĘĆ WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH W OKRESIE OD 1.10.2013-30.06.2015 Opracowała mgr Agnieszka Nalepka 1. Wstęp warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z języka niemieckiego w klasie I.

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z języka niemieckiego w klasie I. Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z języka niemieckiego w klasie I Pierwszy OCENA NIEDOSTATECZNA wystawiana jest wtedy, kiedy uczeń mimo pomocy ze

Bardziej szczegółowo

CZĘŚCI MOWY (Partes orationis) podstawowe kategorie wyrazów w języku

CZĘŚCI MOWY (Partes orationis) podstawowe kategorie wyrazów w języku Jerzy Gwiazda SKŁADNIA ŁACIŃSKA próba opracowania wybranych elementów gramatyki języka łacińskiego z zakresu składni bądź elementów gramatyki pomocnych w rozumieniu składni CZĘŚCI MOWY (Partes orationis)

Bardziej szczegółowo

Platforma MOODLE Podział użytkowników kursu na grupy

Platforma MOODLE Podział użytkowników kursu na grupy Platforma MOODLE Podział użytkowników kursu na grupy Jak zapisać studentów na kurs? Jak zarządzać uprawnieniami uczestników e-kursu? Jak usunąć studentów z kursu? Jak zarządzać pracą grupy w Internecie?

Bardziej szczegółowo

Uczniów obowiązują wiadomości i umiejętności nabyte w klasach IV i V.

Uczniów obowiązują wiadomości i umiejętności nabyte w klasach IV i V. KLASA VI Uczniów obowiązują wiadomości i umiejętności nabyte w klasach IV i V. (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA CELUJĄCA Otrzymuje ją uczeń,

Bardziej szczegółowo

ZAR ZĄ D ZEN IE N r 37/ 2014 REKTORA POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ im. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA z dnia 2 grudnia 2014 r.

ZAR ZĄ D ZEN IE N r 37/ 2014 REKTORA POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ im. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA z dnia 2 grudnia 2014 r. ZAR ZĄ D ZEN IE N r 37/ 2014 REKTORA POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ im. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA z dnia 2 grudnia 2014 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu tworzenia i prowadzenia zajęć dydaktycznych w formie

Bardziej szczegółowo

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni Akademia Morska w Gdyni Gdynia 2004 1. Podstawowe definicje Baza danych to uporządkowany zbiór danych umożliwiający łatwe przeszukiwanie i aktualizację. System zarządzania bazą danych (DBMS) to oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

ABC e - learningu. PROJEKT PL35 KOMPETENTNY URZĘDNIK WYśSZA JAKOŚĆ USŁUG W WIELKOPOLSCE

ABC e - learningu. PROJEKT PL35 KOMPETENTNY URZĘDNIK WYśSZA JAKOŚĆ USŁUG W WIELKOPOLSCE ABC e - learningu Termin e-learning (z ang. learning nauka, wiedza, poznanie) oznacza nauczanie na odległość przy wykorzystaniu najnowocześniejszych technik informatycznych. Dydaktyka wspomagana jest za

Bardziej szczegółowo

Program Zawsze razem. Gimnazjum Nr 1. Konstantynów Łódzki ul. Łódzka 5/7. www.gimkonst.pl. Program. Zawsze razem. Andrzej Różycki Marzec 2011

Program Zawsze razem. Gimnazjum Nr 1. Konstantynów Łódzki ul. Łódzka 5/7. www.gimkonst.pl. Program. Zawsze razem. Andrzej Różycki Marzec 2011 Gimnazjum Nr 1 Konstantynów Łódzki ul. Łódzka 5/7 www.gimkonst.pl Program Zawsze razem Andrzej Różycki Marzec 2011 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Założenia... 3 3. Zakres... 4 4. Treść programu... 5 5.

Bardziej szczegółowo

1. Opis merytoryczny

1. Opis merytoryczny WNIOSEK O PORTFOLIO: Opracowanie koncepcji wielojęzycznych generatorów gramatycznych pełniących rolę narzędzi informatycznych typu Machine-Aided Human Translation Autorzy: Mirosław Gajer, Zbigniew Handzel,

Bardziej szczegółowo

Gramatyka praktyczna języka rosyjskiego. z ćwiczeniami

Gramatyka praktyczna języka rosyjskiego. z ćwiczeniami Gramatyka praktyczna języka rosyjskiego z ćwiczeniami NR 151 Gramatyka praktyczna języka rosyjskiego z ćwiczeniami Jolanta Lubocha-Kruglik Oksana Małysa Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2014

Bardziej szczegółowo

Marcin Jaromin mjaromin@prz.edu.pl

Marcin Jaromin mjaromin@prz.edu.pl Zarządzanie portalem edukacyjnym Marcin Jaromin mjaromin@prz.edu.pl Centrum e-learningu PRz System Moodle jest zintegrowaną platformą e-nauczania, która może służyć do: prowadzenia szkoleń, które odbywają

Bardziej szczegółowo

Co nowego na sprawdzianie po szkole podstawowej w 2015 roku

Co nowego na sprawdzianie po szkole podstawowej w 2015 roku Co nowego na sprawdzianie po szkole podstawowej w 2015 roku fot. Shutterstock / Olesya Feketa 1 Od nowej podstawy programowej do nowej formuły sprawdzianu Rozpoczynający się rok szkolny będzie dla II etapu

Bardziej szczegółowo

System Korekty Tekstu Polskiego

System Korekty Tekstu Polskiego Wnioski Grzegorz Szuba System Korekty Tekstu Polskiego Plan prezentacji Geneza problemu i cele pracy Opis algorytmu bezkontekstowego Opis algorytmów kontekstowych Wyniki testów Rozszerzenie pracy - uproszczona

Bardziej szczegółowo

Podstawowa dokumentacja metodyczna w pracy nauczyciela Konspekt i scenariusz lekcji. Oprac: Beata Rutkowska doradca metodyczny

Podstawowa dokumentacja metodyczna w pracy nauczyciela Konspekt i scenariusz lekcji. Oprac: Beata Rutkowska doradca metodyczny Podstawowa dokumentacja metodyczna w pracy nauczyciela Konspekt i scenariusz lekcji Oprac: Beata Rutkowska doradca metodyczny Czym jest konspekt lub scenariusz? Najogólniej konspekt czy scenariusz to pisemny

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z użytkowania platformy ONLINE.WSNS

Szkolenie z użytkowania platformy ONLINE.WSNS WYŻSZA SZKOŁA NAUK SPOŁECZNYCH z siedzibą w Lublinie PLATFORMA E-LEARNING Szkolenie z użytkowania platformy ONLINE.WSNS Lublin, 2011 admin@wsns.pl 2011 Wyższa Szkoła Nauk Społecznych http://www.wsns.pl

Bardziej szczegółowo

Platforma E-learningowa "Twórcza Szkoła Dla Twórczego Ucznia" - tworczaszkola.com.pl. http://tworczaszkola.com.pl Instrukcja użytkownika - nauczyciel

Platforma E-learningowa Twórcza Szkoła Dla Twórczego Ucznia - tworczaszkola.com.pl. http://tworczaszkola.com.pl Instrukcja użytkownika - nauczyciel Platforma E-learningowa "Twórcza Szkoła Dla Twórczego Ucznia" - tworczaszkola.com.pl http://tworczaszkola.com.pl Instrukcja użytkownika - nauczyciel 1 KROK PO KROKU jak zacząć korzystać z Platformy. (instrukcja

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLASY PIERWSZEJ GIMNAZJUM - POZIOM III0. Uczeń potrafi: Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLASY PIERWSZEJ GIMNAZJUM - POZIOM III0. Uczeń potrafi: Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLASY PIERWSZEJ GIMNAZJUM - POZIOM III0 Podręcznik: Magnet 1 Uczeń potrafi: Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Guter Start! Rozdział I typowe zwroty

Bardziej szczegółowo

Język angielski Podręcznik: New Exam Challenges 3 Klasa II. Kryteria ogólne OCENA DOSTATECZNA

Język angielski Podręcznik: New Exam Challenges 3 Klasa II. Kryteria ogólne OCENA DOSTATECZNA Język angielski Podręcznik: New Exam Challenges 3 Klasa II Kryteria ogólne Znajomość środków językowych Rozumienie NIEDOSTATE CZNA Uczeń nie spełnia kryteriów na ocenę dopuszczającą. Uczeń nie spełnia

Bardziej szczegółowo

Dla Wielkopolskiego Związku Pracodawców

Dla Wielkopolskiego Związku Pracodawców Dla Wielkopolskiego Związku Pracodawców SuperMemo World Sp. z o.o. Poznań, 30.01.2014 W odpowiedzi na zapytanie dotyczące kursów SuperMemo World, przesyłam dedykowaną Państwu ofertę wraz z informacjami

Bardziej szczegółowo

Projekt szkolenia on-line w bibliotece akademickiej

Projekt szkolenia on-line w bibliotece akademickiej Anna Gruca anna.gruca@bg.agh.edu.pl Projekt szkolenia on-line w bibliotece akademickiej Przysposobienie biblioteczne w BG AGH Przysposobienie biblioteczne w Bibliotece Głównej AGH Nieobowiązkowe Treść

Bardziej szczegółowo

Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją Łódzkiego Kuratora Oświaty

Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją Łódzkiego Kuratora Oświaty 96-100 Skierniewice, Al. Niepodległości 4 tel. (46) 833-20-04, (46) 833-40-47 fax. (46) 832-56-43 www.wodnskierniewice.eu wodn@skierniewice.com.pl Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją

Bardziej szczegółowo

Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność

Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność Kup książkę Poleć książkę Oceń książkę Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność SPIS TREŚCI Drodzy Uczniowie!........................................... 5 Rozdział 1. Bezpieczne posługiwanie

Bardziej szczegółowo

Systemy e-handlu - porównanie szkolenia wspieranego platformą e-learningową oraz studiów podyplomowych prowadzonych trybem blended learning

Systemy e-handlu - porównanie szkolenia wspieranego platformą e-learningową oraz studiów podyplomowych prowadzonych trybem blended learning Systemy e-handlu - porównanie szkolenia wspieranego platformą e-learningową oraz studiów podyplomowych prowadzonych trybem blended learning doc. dr Zbigniew E. Zieliński Wyższa Szkoła Handlowa im. Bolesława

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 1 lipca 2015 r. Poz. 43 DECYZJA NR 206 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 24 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 1 lipca 2015 r. Poz. 43 DECYZJA NR 206 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI. z dnia 24 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI Warszawa, dnia 1 lipca 2015 r. Poz. 43 DECYZJA NR 206 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 24 czerwca 2015 r. zmieniająca decyzję w sprawie programu kursu specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Tematyka i rozwiązania metodyczne kolejnych zajęć lekcyjnych wraz z ćwiczeniami.

Tematyka i rozwiązania metodyczne kolejnych zajęć lekcyjnych wraz z ćwiczeniami. Tematyka i rozwiązania metodyczne kolejnych zajęć lekcyjnych wraz z ćwiczeniami. Zagadnienie tematyczne (blok tematyczny): Internet i sieci (Podr.cz. II, str.37-69) Podstawa programowa: Podstawowe zasady

Bardziej szczegółowo

II. Kontrola i ocena pracy ucznia.

II. Kontrola i ocena pracy ucznia. II. Kontrola i ocena pracy ucznia. Formy kontroli I Liceum Ogólnokształcące 1. Kontrola bieżąca (w formie oceny udziału w lekcji, odpowiedzi ustnych, niezapowiedzianych kartkówek i innych form testów osiągnięć

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ R. SZK. 2013/2014 Opracowała i realizuje Aneta Topczewska nauczyciel języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy.

Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy. Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy. PROCES PLANOWANIA ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH MOŻE BYĆ ROZDZIELONY NA TRZY ETAPY:

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla Szkoły Podstawowej w klasach IV VI

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla Szkoły Podstawowej w klasach IV VI Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla Szkoły Podstawowej w klasach IV VI Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty: Rozporządzenie Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Paulina Zasada-Jagieła

Opracowała: Paulina Zasada-Jagieła Program pracy na zajęciach z języka francuskiego (zajęcia przeznaczone dla uczniów klas II i III gimnazjum w Zespole Szkół Gimnazjum nr 2 w Jędrzejowie) Opracowała: Paulina Zasada-Jagieła METRYCZKA PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

Zasady ruchu drogowego dla rowerzysty - przypomnienie wiadomości. Wykorzystanie podstawowych funkcji przeglądarki do przeglądania stron WWW.

Zasady ruchu drogowego dla rowerzysty - przypomnienie wiadomości. Wykorzystanie podstawowych funkcji przeglądarki do przeglądania stron WWW. KONSPEKT ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH I. Metryczka zajęć edukacyjnych 1. Imię i Nazwisko prowadzącego zajęcia : 2. Data: 22.05.2009 3. Placówka kształcenia : Publiczna szkoła podstawowa nr.opolu 4. Grupa dydaktyczna

Bardziej szczegółowo

Projektowanie bazy danych przykład

Projektowanie bazy danych przykład Projektowanie bazy danych przykład Pierwszą fazą tworzenia projektu bazy danych jest postawienie definicji celu, założeń wstępnych i określenie podstawowych funkcji aplikacji. Każda baza danych jest projektowana

Bardziej szczegółowo

Tworzenie interaktywnych pomocy dydaktycznych z wykorzystaniem TIK i inne innowacyjne metody w nauczaniu różnych przedmiotów w szkole podstawowej

Tworzenie interaktywnych pomocy dydaktycznych z wykorzystaniem TIK i inne innowacyjne metody w nauczaniu różnych przedmiotów w szkole podstawowej Tworzenie interaktywnych pomocy dydaktycznych z wykorzystaniem TIK i inne innowacyjne metody w nauczaniu różnych przedmiotów w szkole podstawowej KATARZYNA SKARACZYŃSKA MARTA WOJDAT Technologie informacyjno-komunikacyjne

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ )

ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ ) ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ ) Zajęcia prowadzone w tym okresie obejmowały ćwiczenia i zabawy powiązane treściowo z materiałem nauczania dla klasy trzeciej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK NIEMIECKI WELTTOUR 1 (rozdział 8) i WELTTOUR 2 (rozdział 1-6) Klasa II

WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK NIEMIECKI WELTTOUR 1 (rozdział 8) i WELTTOUR 2 (rozdział 1-6) Klasa II WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK NIEMIECKI WELTTOUR 1 (rozdział 8) i WELTTOUR 2 (rozdział 1-6) Klasa II GRAMATYKA Czasownik 1. Odmiana czasowników regularnych, nieregularnych, modalnych i zwrotnych 2. Czas

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: METODYKA E-LEARNINGU (50h) Tematyka zajęć: PROGRAM EXE NARZĘDZIE DO TWORZENIA ELEKTRONICZNYCH MATERIAŁÓW DYDAKTYCZNYCH (10h)

SZKOLENIE: METODYKA E-LEARNINGU (50h) Tematyka zajęć: PROGRAM EXE NARZĘDZIE DO TWORZENIA ELEKTRONICZNYCH MATERIAŁÓW DYDAKTYCZNYCH (10h) Program szkolenia realizowanego w ramach Projektu BELFER ONLINE + przygotowanie nauczycieli z obszarów wiejskich do kształcenia kompetencji kluczowych uczniów i dorosłych przy wykorzystaniu platform e-learningowych

Bardziej szczegółowo

Drodzy Czytelnicy, w POMOCY znajdziecie informacje i podpowiedzi jak poruszać się po platformie IBUK Libra i korzystać z dostępnych narzędzi

Drodzy Czytelnicy, w POMOCY znajdziecie informacje i podpowiedzi jak poruszać się po platformie IBUK Libra i korzystać z dostępnych narzędzi Strona pomocy: widok po wejściu na stronę: prosty; przejrzysty; przyciski/buttony do danych tematów/zagadnień. Po wybraniu przycisku/buttonu przeniesienie do danej sekcji tematycznej. Drodzy Czytelnicy,

Bardziej szczegółowo

Konspekt zajęć z informatyki Wojciech Furgała ZPR-S Oława

Konspekt zajęć z informatyki Wojciech Furgała ZPR-S Oława Konspekt zajęć z informatyki Wojciech Furgała ZPR-S Oława 1. Temat: Planowanie optymalnej wycieczki szlakami górskimi (problem Eulera) 2. Czas trwania lekcji: 2 godziny lekcyjne 3. Przygotowanie uczniów:

Bardziej szczegółowo

Microsoft Class Server. Waldemar Pierścionek, DC EDUKACJA

Microsoft Class Server. Waldemar Pierścionek, DC EDUKACJA Microsoft Class Server Waldemar Pierścionek, DC EDUKACJA Czym jest Microsoft Class Server? Platforma edukacyjna dla szkół Nowe możliwości dla: nauczyciela, ucznia, rodzica Tworzenie oraz zarządzanie biblioteką

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Specyfikacja techniczna portalu internetowego Łódź, 15.10.2012 r.

Załącznik nr 1. Specyfikacja techniczna portalu internetowego Łódź, 15.10.2012 r. Załącznik nr 1. Specyfikacja techniczna portalu internetowego Łódź, 15.10.2012 r. Stworzenie platformy internetowej na potrzeby projektu. 1 Wykonanie portalu internetowego na potrzeby e-usługi, obejmującego

Bardziej szczegółowo

Klasa IV. zna elementy serii "der, die, das neu" do klasy IV, PSO z języka niemieckiego oraz

Klasa IV. zna elementy serii der, die, das neu do klasy IV, PSO z języka niemieckiego oraz Klasa IV Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: zna elementy serii "der, die, das neu" do klasy IV, PSO z języka niemieckiego oraz zasady panujące na lekcji języka niemieckiego, potrafi przywitać

Bardziej szczegółowo

CZY PYTANIE MUSI MIEĆ ZNAK ZAPYTANIA? O SPOSOBACH FORMUŁOWANIA PYTAŃ PRZEZ DZIECI

CZY PYTANIE MUSI MIEĆ ZNAK ZAPYTANIA? O SPOSOBACH FORMUŁOWANIA PYTAŃ PRZEZ DZIECI Małgorzata Dagiel CZY PYTANIE MUSI MIEĆ ZNAK ZAPYTANIA? O SPOSOBACH FORMUŁOWANIA PYTAŃ PRZEZ DZIECI Edukacja językowa na poziomie klas początkowych jest skoncentrowana na działaniach praktycznych dzieci.

Bardziej szczegółowo

Ogólne kryteria oceniania z przedmiotu zajęcia komputerowe w klasie czwartej.

Ogólne kryteria oceniania z przedmiotu zajęcia komputerowe w klasie czwartej. Ogólne kryteria oceniania z przedmiotu zajęcia komputerowe w klasie czwartej. Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który zyskał wiedzę i umiejętności obejmujące pełny zakres programu, a w szczególności: Potrafi

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132 Zestaw zadań egzaminacyjnych z zakresu języka polskiego posłużył do sprawdzenia poziomu opanowania wiedzy i

Bardziej szczegółowo

Regulamin Organizacji Nauczania na Odległość (E-learningu) w Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu

Regulamin Organizacji Nauczania na Odległość (E-learningu) w Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu Załącznik do Zarządzenia Rektora nr 11/2014 Regulamin Organizacji Nauczania na Odległość (E-learningu) w Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu 1 Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

SGJP Model odmiany Przymiotniki Rzeczowniki Czasowniki Podsumowanie

SGJP Model odmiany Przymiotniki Rzeczowniki Czasowniki Podsumowanie Warszawa, Wiedza Powszechna 2007 Publikacja przygotowana w latach 2003 2006 w ramach projektu Słownik gramatyczny języka polskiego, sponsorowanego przez Komitet Badań Naukowych (nr rejestracyjny 2 H01D

Bardziej szczegółowo

Konspekt do lekcji informatyki dla klasy II gimnazjum. TEMAT(1): Baza danych w programie Microsoft Access.

Konspekt do lekcji informatyki dla klasy II gimnazjum. TEMAT(1): Baza danych w programie Microsoft Access. Konspekt do lekcji informatyki dla klasy II gimnazjum. Opracowała: Mariola Franek TEMAT(1): Baza danych w programie Microsoft Access. Cel ogólny: Zapoznanie uczniów z możliwościami programu Microsoft Access.

Bardziej szczegółowo

Platformy e-learningowe nowe możliwości wzbogacania oferty dydaktycznej w bibliotece akademickiej. Seminarium PolBiT Warszawa, 18-19.03.

Platformy e-learningowe nowe możliwości wzbogacania oferty dydaktycznej w bibliotece akademickiej. Seminarium PolBiT Warszawa, 18-19.03. Platformy e-learningowe nowe możliwości wzbogacania oferty dydaktycznej w bibliotece akademickiej Seminarium PolBiT Warszawa, 18-19.03.2010 Wybrane pola zastosowań e-learningu typowe indywidualne bądź

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy VI

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy VI Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy VI 1. PODRĘCZNIK I ZESZYT W klasie VI na lekcjach języka polskiego korzystamy z podręczników do języka polskiego Oglądam świat wydawnictwa Nowe Era. Ponadto

Bardziej szczegółowo

6 zna i swobodnie posługuje się słownictwem wymaganym

6 zna i swobodnie posługuje się słownictwem wymaganym Ocen a KRYTERIA OCENIANIA - JĘZYK ANGIELSKI Umiejętności ucznia 6 zna i swobodnie posługuje się słownictwem wymaganym programem nauczania (treści leksykalne w z łatwością i bezbłędnie wykorzystuje konstrukcje

Bardziej szczegółowo

1. Platforma e-learningowa

1. Platforma e-learningowa Instrukcja korzystania z platformy e-learningowej Zespołu Szkół Technicznych im. gen. prof. S. Kaliskiego w Turku dla prowadzących zajęcia - Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe 1. Platforma e-learningowa Zespół

Bardziej szczegółowo

Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO OCENIANIE Ocena końcowa jest wystawiana na podstawie średniej ważonej z minimum 3 (przy 1 godzinie tygodniowo) lub 5 (przy 2 lub 3 godzinach tygodniowo)

Bardziej szczegółowo

II. Kontrola i ocena pracy ucznia.

II. Kontrola i ocena pracy ucznia. II. Kontrola i ocena pracy ucznia. Formy kontroli A. Kontrola bieżąca (sprawdza postępy uczniów, zachęcając ich do dalszej systematycznej pracy, pozwala na uzupełnienie braków w wiedzy i skorygować błędy).

Bardziej szczegółowo

KOŃCZĄCY KLASĘ CZWARTĄ

KOŃCZĄCY KLASĘ CZWARTĄ Załącznik nr 2 Wymagania programowe w klasie IV Ocena celująca Ocena bardzo dobra Ocena dobra Ocena dostateczna Ocena dopuszczająca UCZEŃ KOŃCZĄCY KLASĘ CZWARTĄ w zakresie znajomości środków językowych

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA UCZNIÓW I i II KLASY GIMNAZJUM Magnet

WYMAGANIA EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA UCZNIÓW I i II KLASY GIMNAZJUM Magnet WYMAGANIA EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA UCZNIÓW I i II KLASY GIMNAZJUM Magnet Dział Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Guter Start!

Bardziej szczegółowo

Szkoła XXI wieku. Oprogramowanie wspomagające kształcenie. e -learning

Szkoła XXI wieku. Oprogramowanie wspomagające kształcenie. e -learning INNOWACJA W LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Opracowanie mgr Ewa Onoszko Szkoła XXI wieku Oprogramowanie wspomagające kształcenie. e -learning e learning na lekcji wiedzy o kulturze, nauka przez Internet z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

1. Charakterystyka programu

1. Charakterystyka programu 1. Charakterystyka programu Celem programu jest organizacja koła zainteresowań z języka niemieckiego z myślą o uczniach klas trzecich gimnazjum zdających egzamin z języka niemieckiego. Ze względu na ograniczenia

Bardziej szczegółowo

1. LET S COMMUNICATE! LEKCJA

1. LET S COMMUNICATE! LEKCJA Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny, sposoby sprawdzania osiągnięć edukacyjnych oraz warunki i tryb uzyskania oceny wyższej niż przewidywana Język angielski podręcznik Voices 1, wyd.macmillan Nr

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV OCENA CELUJACA: Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania: twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania; proponuje

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA ZAJĘCIA KOMPUTEROWE

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA ZAJĘCIA KOMPUTEROWE PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA ZAJĘCIA KOMPUTEROWE Szkoła podstawowa I etap kształcenia: Klasy I-III Opracowanie: Justyna Tatar Zajęcia komputerowe w Szkole Podstawowej w Bukowie realizowane są wg programu

Bardziej szczegółowo

Język Angielski. Założenia i cele przedmiotu: Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: Opis form zajęć:

Język Angielski. Założenia i cele przedmiotu: Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi: Opis form zajęć: Język Angielski Kod przedmiotu: ANG Rodzaj przedmiotu: ogólny, obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka, Grafika Specjalność (specjalizacja): Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil studiów:

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nauczyciel: mgr Agnieszka Węgrzynowicz Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP Przedmiotem oceny z języka polskiego

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI OTWARTEJ JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE 2 EK

SCENARIUSZ LEKCJI OTWARTEJ JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE 2 EK SCENARIUSZ LEKCJI OTWARTEJ JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE 2 EK TEMAT: The Internet: a blessing or a curse? the role of the Internet in the learning process. (Internet: przekleństwo czy błogosławieństwo?

Bardziej szczegółowo

Internet, jako ocean informacji. Technologia Informacyjna Lekcja 2

Internet, jako ocean informacji. Technologia Informacyjna Lekcja 2 Internet, jako ocean informacji Technologia Informacyjna Lekcja 2 Internet INTERNET jest rozległą siecią połączeń, między ogromną liczbą mniejszych sieci komputerowych na całym świecie. Jest wszechstronnym

Bardziej szczegółowo

Nota edytorska. Materiały do wykorzystania. w e-learningu

Nota edytorska. Materiały do wykorzystania. w e-learningu Nota edytorska Materiały do wykorzystania w e-learningu Spis treści: Wprowadzenie... 3 Materiały statyczne... 4 Wymagania edytorskie dla tekstu... 5 Publikowanie plików... 6 Publikowanie linków do stron

Bardziej szczegółowo

1 Struktura organizacyjna. 2 Uprawnienia i obowiązki uczestników procesu kształcenia na odległość

1 Struktura organizacyjna. 2 Uprawnienia i obowiązki uczestników procesu kształcenia na odległość REGULAMIN UCZELNIANEJ PLATFORMY MOODLE 1 Niniejszy regulamin określa zasady korzystania z usług i informacji oferowanych na Uczelnianej Platformie Moodle na Politechnice Gdańskiej. 1 Struktura organizacyjna

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe Ocenianie fizyki z astronomią rok szkolny 2015/2016

Przedmiotowe Ocenianie fizyki z astronomią rok szkolny 2015/2016 XLV Liceum Ogólnokształcące im. R. Traugutta w Warszawie nauczyciele fizyki z astronomią Izabela Pucko Przedmiotowe Ocenianie fizyki z astronomią rok szkolny 2015/2016 1. ustawie z dnia 07 września 1991

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin

Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin I. Ocenianie bieżące z zajęć edukacyjnych służy monitorowaniu pracy ucznia. Ocena ma za zadanie przekazywać uczniowi

Bardziej szczegółowo

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin Nowak nr albumu: 254118 Praca inżynierska na kierunku informatyka stosowana Webowy generator wykresów wykorzystujący

Bardziej szczegółowo

Jak korzystać z Platformy Edukacyjnej Historia dla Polonii?

Jak korzystać z Platformy Edukacyjnej Historia dla Polonii? Szanowny Nauczycielu! Oddajemy w Twoje ręce efekt naszej wytężonej pracy. Jest to internetowy kurs historii Polski na dwóch poziomach, odpowiadających polskiemu II i III etapowi edukacyjnemu (klasy 4-6

Bardziej szczegółowo

First Steps OCENA BARDZO DOBRA DOBRA DOSTATECZNA DOPUSZCZAJĄCA

First Steps OCENA BARDZO DOBRA DOBRA DOSTATECZNA DOPUSZCZAJĄCA Steps Forward 1 Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas 4 Rok szkolny 2015/2016 Nauczyciele prowadzący: mgr Beata Dańda, mgr Joanna Gabriel First Steps PODSTAWY rozdziale

Bardziej szczegółowo

Regulamin Organizacji Nauczania na Odległość (E-learningu) na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu

Regulamin Organizacji Nauczania na Odległość (E-learningu) na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu Regulamin Organizacji Nauczania na Odległość (E-learningu) na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu 11 czerwca 2010 Dr Andrzej Niesler Pełnomocnik Rektora ds. Nauczania na Odległość Rozdział I POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY - udostępnianie materiałów dydaktycznych w sieci SGH

MATERIAŁY - udostępnianie materiałów dydaktycznych w sieci SGH MATERIAŁY - udostępnianie materiałów dydaktycznych w sieci SGH SPIS TREŚCI i EKRANÓW WSTĘP Ekran1: Wstęp. Logowanie Ekran2: Strona początkowa UDOSTEPNIONE MATERIAŁY Ekran3: Dostępne materiały Ekran4: Zawartość

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE i PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ZGODNY Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ DLA KLAS 1 3 GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE i PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ZGODNY Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ DLA KLAS 1 3 GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE i PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ZGODNY Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ DLA KLAS 1 3 GIMNAZJUM Przedmioty: Język angielski Język niemiecki PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA OKREŚLA: 1. Cele

Bardziej szczegółowo

GRAMATYKA JĘZYKA POLSKIEGO

GRAMATYKA JĘZYKA POLSKIEGO GRAMATYKA JĘZYKA POLSKIEGO Akcent Akcent to zjawisko, które polega na tym, że wyróżniamy jakąś sylabę w wyrazie (akcent wyrazowy) lub wyraz w zdaniu (akcent zdaniowy). Wyróżnienie może nastąpić przez przedłużenie

Bardziej szczegółowo

Poznań, 30.01.2014. Szanowni Państwo,

Poznań, 30.01.2014. Szanowni Państwo, Poznań, 30.01.2014 Szanowni Państwo, Z myślą o Potrzebach Państwa Firmy w SuperMemo Language Center przygotowaliśmy dla ofertę składającą się z autorskich rozwiązań, wspierających efektywną naukę języków

Bardziej szczegółowo

doc. dr Zbigniew E. Zieliński Wyższa Szkoła Handlowa im. Bolesława Markowskiego w Kielcach zzielinski@wsh-kielce.edu.pl

doc. dr Zbigniew E. Zieliński Wyższa Szkoła Handlowa im. Bolesława Markowskiego w Kielcach zzielinski@wsh-kielce.edu.pl Przegląd wybranych systemów i narzędzi e-learning doc. dr Zbigniew E. Zieliński Wyższa Szkoła Handlowa im. Bolesława Markowskiego w Kielcach zzielinski@wsh-kielce.edu.pl Duża część oprogramowania e-learningowego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL.

PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL. PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL. SZAFERA W ŻARKACH I CELE PROGRAMU Cel główny: poprawa efektywności kształcenia w szkole

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM W KLASACH I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM W KLASACH I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM W KLASACH I-III I POSTANOWIENIA OGÓLNE System oceniania jest zgodny z rozporządzeniem MEN, w sprawie oceniania, klasyfikacji i promowania

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze. Leszek Nowak nauczyciel konsultant ODN Zielona Góra 2012

Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze. Leszek Nowak nauczyciel konsultant ODN Zielona Góra 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze Leszek Nowak nauczyciel konsultant ODN Zielona Góra 2012 Plan spotkania Miejsce TIiK w procesie edukacji - analiza zapisów w podstawie programowej. Zmiany

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII Gimnazjum nr 2 im. ks. St. Konarskiego w Łukowie Urszula Wojtalska, Agnieszka Bilska

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII Gimnazjum nr 2 im. ks. St. Konarskiego w Łukowie Urszula Wojtalska, Agnieszka Bilska PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII Gimnazjum nr 2 im. ks. St. Konarskiego w Łukowie Urszula Wojtalska, Agnieszka Bilska Przedmiotowy system oceniania z chemii w gimnazjum opracowany został w oparciu

Bardziej szczegółowo

Można wówczas część symboli zastąpić wyrazami i łączyć je w budowaniu wypowiedzi.

Można wówczas część symboli zastąpić wyrazami i łączyć je w budowaniu wypowiedzi. Poradnik metodyczny Uczniowie niemówiący, korzystający z pomocy do porozumiewania (AAC) zwykle używają do przekazywania informacji wypowiedzi jednoelementowych, przekazując ogólny sens swojej informacji.

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Studia podyplomowe dla nauczycieli INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Przedmiot JĘZYKI PROGRAMOWANIA DEFINICJE I PODSTAWOWE POJĘCIA Autor mgr Sławomir Ciernicki 1/7 Aby

Bardziej szczegółowo

JĘZYK OBCY SYLABUS. A. Informacje ogólne

JĘZYK OBCY SYLABUS. A. Informacje ogólne JĘZYK OBCY SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu Język przedmiotu

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo.

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo. MAMBO (CMS) I. Informacje ogólne CMS, Content Management System ("system zarządzania treścią") jest to jedna lub zestaw aplikacji internetowych pozwalających na łatwe utworzenie oraz późniejszą aktualizację

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i klasyfikacja podatków

Pojęcie i klasyfikacja podatków Pojęcie i klasyfikacja podatków 1. Cele lekcji a) Wiadomości Zapoznanie z pojęciem podatku. Charakterystyka poszczególnych podatków bezpośrednich i pośrednich. b) Umiejętności Doskonalenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Instrukcja korzystania z platformy e-learningowej Moodle Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w Gorzowie Wlkp.

Instrukcja korzystania z platformy e-learningowej Moodle Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w Gorzowie Wlkp. Instrukcja korzystania z platformy e-learningowej Moodle Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w Gorzowie Wlkp. oprac. Magdalena Anna Płatonow Maja Wilczewska-Wojczyszyn Gorzów Wlkp., marzec 2014 r., 1 MOODLE

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja Administratora portalu. aplikacji. Wirtualna szkoła

Dokumentacja Administratora portalu. aplikacji. Wirtualna szkoła Dokumentacja Administratora portalu aplikacji Wirtualna szkoła aktualna na dzień 20.12.2012 Wykonawca: Young Digital Planet SA 2012 Strona 2 z 15 Spis Treści Wirtualna szkoła SYSTEM ZARZĄDZANIA NAUCZANIEM...

Bardziej szczegółowo