INSTYTUCJA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO W WYMIARZE PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "INSTYTUCJA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO W WYMIARZE PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWYCH"

Transkrypt

1 Studia i Materiały. Miscellanea Oeconomicae Rok 16, Nr 1/2012 Wydział Zarządzania i Administracji Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Ł a d g o s p o d a r c z y i s p o ł e c z n y Artur Borcuch 1 INSTYTUCJA WYKLUCZENIA FINANSOWEGO W WYMIARZE PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWYCH Wstęp Stwierdzenie, Ŝe instytucje znaczą, zostało w ostatnich latach znacząco spopularyzowane w naukach ekonomicznych. Instytucje wpływają na funkcjonowanie gospodarki. Negatywny wpływ na ustrój i system gospodarczy (ład gospodarczy) i działanie systemu finansowego wywiera instytucja wykluczenia finansowego. Osoba, która jest wykluczona finansowo nie posiada rachunku bankowego oraz nie ma dostępu do e-płatności. To w konsekwencji prowadzi do wyŝszych kosztów transakcyjnych przez nią ponoszonych. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie instytucji wykluczenia finansowego i jej wpływu na sferę płatności bezgotówkowych. Wykluczenie finansowe Finanse są waŝnym czynnikiem wzrostu gospodarczego, choć jeszcze kilkadziesiąt lat temu nie spełniały takiej roli. Niedostępność kredytu, niskie oszczędności i inwestycje to czynniki, które spowalniają wzrost gospodarczy 2. Ograniczenia wzrostu gospodarczego warto równieŝ poszukiwać w obszarze wykluczenia finansowego 3. 1 Dr Artur Borcuch, adiunkt, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach. 2 S. Aggarwal, Financial Inclusion: Understanding Through Behavioural Perspectives, ZENITH International Journal of Business Economics & Management Research 2012, Vol. 2, Issue 2, s Warto w tym względzie zaznaczyć, Ŝe wykluczenie finansowe jest jednym z efektów finansalizacji. G. Gloukoviezoff, Understanding and Combating Financial Exclusion and Overindebtedness in Ireland: A European Perspective, "Studies in Public Policy" 2011, No. 26, s

2 NaleŜy odnotować, iŝ dziś prowadzi się badania i publikuje prace naukowe dotyczące wykluczenia finansowego przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych oraz Wielkiej Brytanii. Z kolei na tzw. globalnym Południu skoncentrowano się na tematyce mikrokredytów i mikrofinansów 4. Pojęcie wykluczenie finansowe zostało po raz pierwszy uŝyte w 1993 roku 5, jako waŝna kategoria z obszaru geografii ekonomicznej. W tym okresie geografowie zajmujący się gospodarką analizowali relacje zachodzące pomiędzy osobistym wykluczeniem finansowym a alternatywnymi źródłami finansowania 6. Wykluczenie finansowe to niezdolność jednostek, gospodarstw domowych lub grup społecznych do korzystania z niezbędnych usług finansowych w odpowiedniej postaci 7. W raporcie przygotowanym na zlecenie Komisji Europejskiej 8 wykluczenie finansowe zostało określone jako proces, w którym obywatele doświadczają problemów w dostępie i/lub korzystaniu z produktów i usług finansowych na głównym rynku. Problemy te odpowiadają ich potrzebom i nie pozwalają na prowadzenie normalnego Ŝycia w społeczeństwie 9. Komisja Europejska zwraca uwagę na kilka poziomów wykluczenia finansowego: pierwszy dotyczy osób, które nie korzystają w ogóle z usług bankowych; drugi odnosi się do osób, które mają konto depozytowe, lecz nie wykorzystują opcji elektronicznych płatności, kart płatniczych czy ksiąŝeczki czekowej (nie mają takiej opcji albo mają, ale ich nie wykorzystują lub wykorzystują w minimalnym stopniu); trzeci, związany jest z osobami mających dostęp do szerokiego wachlarza transakcji bankowych, lecz transakcje te nie są dostosowane do potrzeb i statusu społeczno-ekonomicznego danych osób 10. WyróŜnia się dwa podejścia w definiowaniu wykluczenia finansowego: szerokie i restrykcyjne. Ujęcie szerokie odnosi się do potrzeb finansowych osób o niskich dochodach. Usługami w tym zakresie są: posiadanie konta i moŝliwość do- 4 W. Simpson, J. Buckland, Examining evidence of financial and credit exclusion in Canada from 1999 to 2005, Journal of Socio-Economics 2009, Vol. 38, Issue 6, s Financial Services Provision and Prevention of Financial Exclusion, Directorate-General for Employment, Social Affairs and Equal Opportunities Inclusion, Social Policy Aspects of Migration, Streamlining of Social Policies, European Commission 2008, s L. Appleyard, Community development Finance Institutions (CDFIs): Geographies of financial inclusion in the US and UK, "Geoforum" 2011, Vol. 42, Issue 2, s Strategia rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata (projekt), Narodowy Bank Polski, Związek Banków Polskich, Koalicja na Rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, luty 2009, s Zob. Financial Services Provision and Prevention of Financial Exclusion, European Commission, march M. Iwanicz-Drozdowska, A.K. Nowak, Rola i znaczenie edukacji finansowej [w:] Edukacja i świadomość finansowa. Doświadczenia i perspektywy, M. Iwanicz-Drozdowska (red.), Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa 2011, s A. Kurczewska, Społeczna odpowiedzialność instytucji mikrokredytowych w Europie [w:] Mikrokredyty w Europie sposobem na pobudzenie przedsiębiorczości i walkę z wykluczeniem społecznym, B. Mikołajczyk, A. Kurczewska (red.), Difin, Warszawa 2011, s

3 konywania rozliczeń bezgotówkowych, dostęp do kredytu o nielichwiarskim poziomie oprocentowania oraz moŝliwość gromadzenia nawet niewielkich oszczędności, z uwzględnieniem niestabilnej sytuacji zawodowej. Ponadto osoby o niskich dochodach powinny mieć dostęp do odpowiednich ubezpieczeń zdrowotnych czy ubezpieczeń majątkowych. Podejście restrykcyjne zwraca uwagę na specyficzne usługi finansowe i brak dostępu do nich. Są to usługi finansowe, które co prawda nie mają wpływu na budŝet gospodarstwa domowego, lecz stanowią istotny element Ŝycia jednostki, jej przetrwania, bezpieczeństwa oraz uczestnictwa w Ŝyciu ekonomicznym 11 i społecznym 12. MoŜna wyróŝnić 6 rodzajów wykluczenia finansowego: wykluczenie ze względu na dostępność geograficzną dotyczy fizycznej dostępności placówek bankowych (np. na wsiach, czy częściach miast); wykluczenie ze względu na dostępność dotyczy braku dostępu do usług finansowych ze względu na ustaloną przez daną instytucję finansową skalę podejmowanego ryzyka; wykluczenie ze względu na warunki wynika z braku adekwatności warunków oferowanych usług względem potrzeb osób korzystających z usług finansowych; wykluczenie ze względu na cenę wynika ze zbyt wysokiej ceny usług dla osób o danym poziomie dochodów; wykluczenie marketingowe wiąŝe się z brakiem zainteresowania daną grupą społeczną ze strony instytucji finansowych; samowykluczenie wynika z faktu, Ŝe część osób sama rezygnuje z usług finansowych; spotka się z odmową dostępu; nie będzie mogła sobie na nie pozwolić 13. Poruszone wyŝej kwestie pozwalają na egzemplifikację przyczyn (instytucjonalnych uwarunkowań) wykluczenia finansowego. Ogólnie wyróŝnia się przyczyny społeczne, przyczyny popytowe oraz przyczyny podaŝowe. Prezentuje to tabela 1. W obszarze społecznych przyczyn wykluczenia finansowego na szczególną uwagę zasługują coraz bardziej skomplikowane instrumenty finansowe, które zmiany zachodzące na rynku pracy oraz aspekty fiskalne. Biorąc pod uwagę czynniki popytowe, warte wyszczególnienia są obawy związane z wysokimi kosztami instrumentów finansowych. Z kolei pośród czynników podaŝowych na uwagę zasługuje cena produktów finansowych. 11 M. Iwanicz-Drozdowska, A.K. Nowak, op.cit., s Warto w tym względzie zwrócić uwagę na wzajemny wpływ wykluczenia finansowego i wykluczenia społecznego. Strategia rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata (projekt), op.cit., s M. Iwanicz-Drozdowska, A.K. Nowak, op.cit., s

4 Tabela 1. Społeczne, popytowe i podaŝowe przyczyny wykluczenia finansowego. Czynniki społeczne Czynniki popytowe Czynniki podaŝowe Liberalizacja rynków finansowych, prowadząca do większej złoŝoności (stopnia skomplikowania) instrumentów finansowych Obawa o wysokie koszty towarzyszące instrumentom finansowym Ocena ryzyka stosowana przez instytucje finansowe Zmiany strukturalne zachodzące na rynkach pracy, przejawiające się częstszymi zmianami pracy i mniejszym jej bezpieczeństwem Polityka fiskalna, mogąca zbyt istotnie obciąŝać podatkowo usługi bankowe Zmiany demograficzne objawiające się większym współczynnikiem rozwodów czy późniejszym wiekiem opuszczania domu przez dzieci Nierówności w uzyskanych dochodach Przekonanie, Ŝe usługi finansowe nie są przeznaczone dla osób biednych Obawa przed utratą kontroli nad finansami, brak zaufania do ich dostarczycieli Skłonność do korzystania z alternatywnych źródeł finansowania Negatywne doświadczenia z przeszłości Prowadzony przez instytucje finansowe marketing Warunki i rodzaje produktów oraz sposób ich dostarczania Cena produktów finansowych Źródło: Opracowanie własne na podstawie: A. Kurczewska, Społeczna odpowiedzialność instytucji mikrokredytowych w Europie [w:] Mikrokredyty w Europie sposobem na pobudzenie przedsiębiorczości i walkę z wykluczeniem społecznym, B. Mikołajczyk, A. Kurczewska (red.), Difin, Warszawa 2011, s. 56. W obszarze wielu usług bakowych, wykluczenie finansowe powinno być analizowane wraz z wykluczeniem cyfrowym. Równolegle trzeba podkreślić, iŝ instytucja wykluczenia finansowego przyczynia się do ponoszenia wyŝszych kosztów transakcyjnych. Dla przykładu, osoba, która jest wykluczona finansowo i nie posiada internetowego rachunku bankowego jest równieŝ wykluczona w zakresie e-płatności. Płacąc za rachunki np. na poczcie, zmuszona jest ona uiścić prowizję (średnio 2-3 zł). Internetowy rachunek bankowy pozwala na dokonywanie polecenia przelewu, które wiele banków oferuje bezpłatnie. Koszt transakcyjny w przypadku e-płatności jest zerowy 14. Czynniki wpływające na wykluczenie w zakresie płatności Usługi finansowe są niezbędne dla ludzi w ich codziennym Ŝyciu. Biorąc pod uwagę otrzymywanie pensji, dokonywanie płatności lub zmierzanie się z nieo- 14 W tym przypadku analizowano wyłącznie samą transakcję. Pominięto aspekt kosztów łącza internetowego oraz kosztów zakupu sprzętu komputerowego. 360

5 czekiwanymi wydatkami, rachunek bankowy czy karty płatnicze są w tym względzie szczególnie istotne 15. W Europie moŝna wyodrębnić kraje o zróŝnicowanym poziomie wykluczenia finansowego. Aspekt ten prezentuje tabela nr 2. Tabela 2. Poziomy wykluczenia finansowego w Europie Poziom wykluczenia finansowego Proc. Kraje Niski poniŝej 3 proc. Luksemburg, Belgia, Dania, Holandia, Francja, Szwecja Średni-niski 3-8 proc. Niemcy, Austria, Wielka Brytania, Finlandia, Hiszpania, Słowenia Średni-wysoki proc. Włochy, Irlandia, Portugalia, Grecja, Estonia, Czechy, Cypr, Malta, Słowacja Wysoki 34 proc. i więcej Węgry, Polska, Litwa, Łotwa Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Financial Services Provision and Prevention of Financial Exclusion, Directorate-General for Employment, Social Affairs and Equal Opportunities Inclusion, Social Policy Aspects of Migration, Streamlining of Social Policies, European Commission 2008, s. 34. Niski poziom wykluczenia finansowego warto przeanalizować w kontekście korzystania z rachunku bankowego przez mieszkańców danego kraju. W krajach Europy Zachodniej prawie wszyscy obywatele posiadają i korzystają z rachunku bankowego. Tabela 3. Korzystanie z rachunku bankowego w wybranych krajach Europy. Kraj ROR (Eurobarometer 243) Liczba kont osobistych per capita (ECB 2008) Wielka Brytania 96% 2,05 Niemcy 96% 1,14 Austria 94% 1,09 Irlandia 95% 1,78 Polska 76% 0,84 UE-27 87% 1,23 Źródło: M. Iwanicz-Drozdowska, R. Kitala, A. Matuszczyk, A. K. Nowak, Analiza przykładowych inicjatyw z zakresu edukacji finansowej w wybranych krajach wysoko rozwiniętych [w:] Edukacja i świadomość finansowa. Doświadczenia i perspektywy, M. Iwanicz-Drozdowska (red.), Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa 2011, s G. Gloukoviezoff, op.cit., s

6 Na szczególną uwagę zasługuje kwestia osób zagroŝonych ubóstwem, które posiadają dostęp do rachunku bankowego. Tabela 4. Odsetek osób zagroŝonych ryzykiem ubóstwa, które posiadają dostęp do rachunku bieŝącego (%, 2008). Kraj Odsetek osób zagroŝonych ryzykiem ubóstwa, które posiadają dostęp do rachunku bieŝącego Dania 100% Finlandia 100% Holandia 99,7% Niemcy 98,4% Austria 94,2% Wielka Brytania 94% Portugalia 87,7% Włochy 55,2% Grecja 20,6% Źródło: G. Gloukoviezoff, Understanding and Combating Financial Exclusion and Overindebtedness in Ireland: A European Perspective, "Studies in Public Policy" 2011, No. 26, s. 23. Wysoki odsetek osób (mieszkańców krajów UE) zagroŝonych ryzykiem ubóstwa, które posiadają dostęp do rachunku bankowego wynika często ze względów legislacyjnych - obligatoryjność realizowania świadczeń pienięŝnych na rachunek bankowy. Interesującym przykładem w tym względzie jest Francja, gdzie w latach 60-tych wprowadzono obowiązek wypłaty wynagrodzenia pracownikowi na jego rachunek bankowy. Widząc wzrost korzystania z rachunku bankowego przez społeczeństwo, rząd Francji w 1978 roku podjął decyzję o wypłacaniu świadczeń wyłącznie na konto bankowe. Działania te spowodowały, Ŝe od 1966 roku, gdzie tylko 17% francuskich gospodarstw domowych posiadało konto bankowe, przez 1972 rok z odsetkiem 62%, do 1984 roku, kiedy to 92% gospodarstw domowych posiadało rachunek bankowy 16. Usługi finansowe skierowane do klienta dotyczą sfery jego płynności (np. spienięŝenie czeku), płatności (np. płacenia rachunków), oszczędności (np. oprocentowania rachunków), poŝyczki/kredytu (np. niewielkie poŝyczki, karty kredytowe czy hipoteka). Konsument, który nie ma dostępu do takich usług musi się zmierzyć z wieloma ograniczeniami 17. Wykluczenie w dostępie do usług finansowych oznacza z jednej strony brak dostępu do usług finansowych, a z drugiej wiąŝe się z wyŝszym kosztem dla gospodarstwa domowego w zakresie operacji gotówkowych. Dla przykładu badania przeprowadzone w Wielkiej Brytanii w 2007 roku przez NCO Save the Children 16 Ibidem, s W. Simpson, J. Buckland, op.cit., s

7 pokazują, Ŝe operacje gotówkowe kosztują rocznie kaŝdy budŝet domowy o ok. 1,5 tys. euro więcej, niŝ gdyby zostały przeprowadzone w sposób bezgotówkowy 18. Aspekt wykluczenia finansowego warto przeanalizować w kontekście kultury płatniczej. Zasadnicze rozbieŝności w zakresie struktury płatności pomiędzy Europą, Stanami Zjednoczonymi i Japonią nie opierają bowiem się na róŝnicach w cenie czy kosztach, lecz są rezultatem istotnych odrębności w zakresie środowiska instytucjonalnego, rozmiaru geograficznego czy kultury. RóŜnice te pokazują, Ŝe w Stanach Zjednoczonych historyczne uwarunkowania spowodowały rozwój rynku czeków, co w Europie nie miało miejsca. Z kolei w Europie wcześniej wprowadzono ogólnokrajowe systemy elektronicznych płatności w porównaniu do Stanów Zjednoczonych 19. W odniesieniu do Stanów Zjednoczonych warto dodać, iŝ udział gotówki w płatnościach konsumentów spadł z 31% w 1974 roku do 20% w 2000 roku. W 2006 roku ok. 40% płatności było dokonywanych kartą debetową lub kredytową. Co więcej, Amerykanin średnio posiada 4,4 karty płatniczej w swoim portfelu 20. Warto równieŝ dodać, iŝ w Europie w czołówce europejskiego rankingu wykorzystania bezgotówkowych form płatności znajduje się pięć krajów: Finlandia, Szwecja, Holandia, Luksemburg, Dania. W krajach tych średnio na mieszkańca przypadało rocznie transakcji bezgotówkowych 21. Zakończenie Instytucja wykluczenia finansowego zwraca uwagę na potrzebę zmian systemowych w krajach o jej wysokim poziomie. Przykłady krajów Europy Zachodniej są dowodem na potrzebę obligatoryjności wypłaty wynagrodzeń na rachunek bankowy. RównieŜ świadczenia państwowe (np. zasiłki, renty) powinny być realizowane w formie przelewu na rachunek bankowy. Działania takie przyczynią się do budowy społeczeństwa ubankowionego w Polsce. Bibliografia: 1. Aggarwal S., Financial Inclusion: Understanding Through Behavioural Perspectives, ZENITH International Journal of Business Economics & Management Research 2012, Vol. 2, Issue M. Iwanicz-Drozdowska, R. Kitala, A. Matuszczyk, A.K. Nowak, Analiza przykładowych inicjatyw z zakresu edukacji finansowej w wybranych krajach wysoko rozwiniętych [w:] Edukacja i świadomość finansowa. Doświadczenia i perspektywy, M. Iwanicz-Drozdowska (red.), Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa 2011, s D. B. Humphrey, Retail payments: New contributions, empirical results, and unanswered questions, "Journal of Banking and Finance" 2010, Vol. 34, Issue 8, s M. Thomas, K.K. Desai, S. Seenivasan, How Credit Card Payments Increase Unhealthy Food Purchases: Visceral Regulation of Vices, "Johnson School research Paper Series" 2011, No. 12, s M. Iwanicz-Drozdowska, R. Kitala, A. Matuszczyk, A.K. Nowak, Analiza przykładowych inicjatyw z zakresu edukacji finansowej w wybranych krajach wysoko rozwiniętych [w:] Edukacja i świadomość finansowa. Doświadczenia i perspektywy, (red.) M. Iwanicz-Drozdowska, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa 2011, s

8 2. Appleyard L., Community development Finance Institutions (CDFIs): Geographies of financial inclusion in the US and UK, "Geoforum" 2011, Vol. 42, Issue Financial Services Provision and Prevention of Financial Exclusion, Directorate- General for Employment, Social Affairs and Equal Opportunities Inclusion, Social Policy Aspects of Migration, Streamlining of Social Policies, European Commission Financial Services Provision and Prevention of Financial Exclusion, European Commission, march Gloukoviezoff G., Understanding and Combating Financial Exclusion and Overindebtedness in Ireland: A European Perspective, "Studies in Public Policy" 2011, No Humphrey D.B., Retail payments: New contributions, empirical results, and unanswered questions, "Journal of Banking and Finance" 2010, Vol. 34, Issue Iwanicz-Drozdowska M., Kitala R., Matuszczyk A., Nowak A. K., Analiza przykładowych inicjatyw z zakresu edukacji finansowej w wybranych krajach wysoko rozwiniętych [w:] Edukacja i świadomość finansowa. Doświadczenia i perspektywy, red. M. Iwanicz-Drozdowska, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa Iwanicz-Drozdowska M., Nowak A. K., Rola i znaczenie edukacji finansowej [w:] Edukacja i świadomość finansowa. Doświadczenia i perspektywy, red. M. Iwanicz- Drozdowska, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa Kurczewska A., Społeczna odpowiedzialność instytucji mikrokredytowych w Europie [w:] Mikrokredyty w Europie sposobem na pobudzenie przedsiębiorczości i walkę z wykluczeniem społecznym, (red.) B. Mikołajczyk, A. Kurczewska, Difin, Warszawa Simpson W., Buckland J., Examining evidence of financial and credit exclusion in Canada from 1999 to 2005, Journal of Socio-Economics 2009, Vol. 38, Issue Strategia rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata (projekt), Narodowy Bank Polski, Związek Banków Polskich, Koalicja na Rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, luty Thomas M., Desai K.K., Seenivasan S., How Credit Card Payments Increase Unhealthy Food Purchases: Visceral Regulation of Vices, "Johnson School research Paper Series" 2011, No. 12. Abstrakt Stwierdzenie, Ŝe instytucje znaczą, zostało w ostatnich latach znacząco spopularyzowane w naukach ekonomicznych. Instytucje wpływają na funkcjonowanie gospodarki. Negatywny wpływ na ustrój i system gospodarczy (ład gospodarczy) i działanie systemu finansowego wywiera instytucja wykluczenia finansowego. Osoba, która jest wykluczona finansowo nie posiada rachunku bankowego oraz nie ma dostępu do e-płatności. To w konsekwencji prowadzi do wyŝszych kosztów transakcyjnych przez nią ponoszonych. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie instytucji wykluczenia finansowego i jej wpływu na sferę płatności bezgotówkowych. 364

9 Financial exclusion in relation to non-cash payments The statement institutions matter has been significantly popularized in economics in recent years. Institutions affect the functioning of the economy. In relation to this, financial exclusion has a negative impact on the economic system (the economic order) and on the functioning of the financial system. A person who is financially excluded will have no bank account nor any access to e-payments. Such a situation leads to higher transaction costs. The purpose of this paper is to discuss the problem of financial exclusion and its impact on the area of non-cash payments. PhD Artur Borcuch, assistant professor, Jan Kochanowski University in Kielce. 365

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych?

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Szczecin, 21 maja 2012 r. Wstęp bezpłatny! Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Narodowy Bank Polski Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi

Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi Norbert Jeziolowicz Związek Banków Polskich Gdańsk, 4.9.28 Liczba banków i placówek bankowych w Polsce

Bardziej szczegółowo

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE 2/09/2008-22/10/2008 Znaleziono 329 odpowiedzi z 329 odpowiadających wybranym kryteriom UDZIAŁ Kraj DE - Niemcy 55 (16.7%) PL - Polska 41 (12.5%) DK -

Bardziej szczegółowo

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego Shadow banking. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego dostępu do środków banku centralnego lub

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego.

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. dr Agnieszka Tułodziecka Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego Historyczne

Bardziej szczegółowo

Shadow banking. Dobiesław Tymoczko. Warszawa, 15 listopada 2012 r.

Shadow banking. Dobiesław Tymoczko. Warszawa, 15 listopada 2012 r. Shadow banking Dobiesław Tymoczko Warszawa, 15 listopada 2012 r. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz Rezerwa obowiązkowa FINANSE dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Rezerwa obowiązkowa - częśćśrodków pienięŝnych zdeponowanych na rachunkach bankowych, jaką banki komercyjne muszą przekazać

Bardziej szczegółowo

Włączenie finansowe w Polsce

Włączenie finansowe w Polsce Włączenie finansowe w Polsce Stan na dziś Justyna Pytkowska 31 marca 2015 Badanie stopnia włączenia w system finansowy Pierwsze badanie, w którym kompleksowo ocenione zostały warunki dostępu i wynikające

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Idiosynkratyczna rzeczywistość less cash, no cash, more cash

Idiosynkratyczna rzeczywistość less cash, no cash, more cash Idiosynkratyczna rzeczywistość less cash, no cash, more cash Jakub Górka Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Konferencja No Cash Day Warszawa, 5 kwietnia 2016 r. Rzeczywistość Less Cash Rzeczywistość

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 UNIWERSYTET RZESZOWSKI Promotor: dr Magdalena Cyrek Mariola Banach STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 przedstawienie istoty ubóstwa i wykluczenia

Bardziej szczegółowo

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R

Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Uczestnictwo europejskich MŚP w programach B+R Oczekiwania i bariery Paweł Kaczmarek Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji UAM w Poznaniu Projekt MAPEER SME MŚP a Programy wsparcia B+R Analiza

Bardziej szczegółowo

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Edukacja a rynek pracy dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Rynek pracy co to? Zatrudnianie nie jest koniecznością Rynek pracy jako całość to byt

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

REGULACJE PRAWNE W KONTEKŚCIE WŁĄCZENIA FINANSOWEGO W POLSCE

REGULACJE PRAWNE W KONTEKŚCIE WŁĄCZENIA FINANSOWEGO W POLSCE REGULACJE PRAWNE W KONTEKŚCIE WŁĄCZENIA FINANSOWEGO W POLSCE Prof. dr hab. Małgorzata Iwanicz-Drozdowska Dr Ewa Cichowicz Szkoła Główna Handlowa w Warszawie WYKLUCZENIE FINANSOWE Proces, w którym obywatele

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Teza do potwierdzenia Zawodność rynku i państwa a rolnictwo Efektywne dostarczanie dobra publicznego

Bardziej szczegółowo

Elementy systemu podatkowego

Elementy systemu podatkowego Elementy systemu podatkowego I. ogólne prawo podatkowe 1. zobowiązania podatkowe i postępowanie podatkowe ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa 1 2. kontrola skarbowa -ustawa z dnia 28 września

Bardziej szczegółowo

Analiza baz danych dot. rynku nieruchomości w Polsce. najważniejsze wnioski i rekomendacje

Analiza baz danych dot. rynku nieruchomości w Polsce. najważniejsze wnioski i rekomendacje Analiza baz danych dot. rynku nieruchomości w Polsce najważniejsze wnioski i rekomendacje Rynek kredytów hipotecznych będzie odgrywał coraz większą rolę w polskiej gospodarce i działalności krajowych banków

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego Przemysław Pluskota Uniwersytet Szczeciński 05 listopada 2015r. Mierniki dobrobytu gospodarczego MIERZENIE ROZMIARÓW AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ PKB PKB per capita PNB W gospodarce

Bardziej szczegółowo

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej dr Lucyna Przezbórska-Skobiej Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej w Agrobiznesie Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lutego 2012 r.

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lutego 2012 r. DZIAŁALNOŚĆ ZAGRANICZNYCH ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ W POLSCE ORAZ KRAJJOWYCH ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ ZA GRANICĄ W 2010 R.. URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 10 lutego 2012 r. Autorzy: Przemysław Rodziewicz

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2009 rok Warszawa, styczeń 2011 r. SPIS

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Mapa Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej Mapa Unii Europejskiej 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: nazwy państw Unii Europejskiej, nazwy stolic państw Unii Europejskiej, flagi państw Unii Europejskiej. b) Umiejętności Uczeń potrafi: wskazać

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012 BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU Gala Stolarki Budowlanej 2012 Warszawa, 26.09.2012 SYTUACJA GOSPODARCZA ORAZ NASTROJE SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ SYTUACJA GOSPODARCZA W UE

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny Wyniki Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2002, 2011. Wskaźnik NEET w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY @ www.stat.gov.pl W jakim stopniu jesteśmy wyposażeni w komputery, i urządzenia przenośne? Do jakich celów wykorzystujemy? Rozwój telekomunikacji i informatyki w ostatnich latach

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych 13/05/2008-20/06/2008 Znaleziono 408 odpowiedzi z 408 odpowiadających wybranym kryteriom 0. Uczestnictwo Kraj DE - Niemcy 48 (11,8%) PL - Polska 44 (10,8%)

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI OCENY I POMIARU WYKLUCZENIA FINANSOWEGO

MOŻLIWOŚCI OCENY I POMIARU WYKLUCZENIA FINANSOWEGO MOŻLIWOŚCI OCENY I POMIARU WYKLUCZENIA FINANSOWEGO Dr Ewa Cichowicz Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Pomiar ubóstwa i wykluczenia społecznego w układach

Bardziej szczegółowo

Czechy. Dania. Niemcy

Czechy. Dania. Niemcy Belgia axation/vat_ec/belgium/vat_ec_be-en.htm - Vademecum VAT na stronie http://minfin.fgov.be - strona Ministerstwa Finansów http://www.fisconet.fgov.be/fr/?frame.dll&root=v:/fisconetfra.2/&versie= 04&type=btw-com!INH&&

Bardziej szczegółowo

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r.

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. Report Card 13 Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. O UNICEF UNICEF jest agendą ONZ zajmującą się pomocą dzieciom

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2014 r.

Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2014 r. Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za Grudzień 2015 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego

Bardziej szczegółowo

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje :

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje : Uczelniane zasady podziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej Programu LLP Erasmus) na działania zdecentralizowane Programu LLP Erasmus na rok akademicki 2011/12

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

Czy karta płatnicza odchodzi w zapomnienie? - kierunki rozwoju płatności mobilnych w Polsce

Czy karta płatnicza odchodzi w zapomnienie? - kierunki rozwoju płatności mobilnych w Polsce Czy karta płatnicza odchodzi w zapomnienie? - kierunki rozwoju płatności mobilnych w Polsce Koło Naukowe Audytu i Bankowości "BANK" UNIWERSYTET WARSZAWKI 23.05.2013 FROB: SZEROKI ZAKRES DZIAŁAŃ FUNDACJA

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Finansowy Barometr ING

Finansowy Barometr ING Finansowy Barometr ING Międzynarodowe badanie ING na temat postaw i zachowań konsumentów wobec oszczędzania w Polsce i na świecie. Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez IPSOS Marzec

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Wzrost gospodarczy w Europie Zachodniej perspektywa inwestycji

Wzrost gospodarczy w Europie Zachodniej perspektywa inwestycji Dokument publiczny Wzrost gospodarczy w Europie Zachodniej perspektywa inwestycji Andrzej Halesiak (andrzej.halesiak@pekao.com.pl) Warszawa, 28.04.2016 Agenda Procesy inwestycyjne z perspektywy makro Procesy

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014 Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014 Ogólne zasady rozliczania Okres realizacji uprawnionych działań: 01.06.2013-30.09.2014; Uczelnia

Bardziej szczegółowo

www.survio.com Ankieta badajaca zainteresowanie studentów AON praktykami zagranicznymi

www.survio.com Ankieta badajaca zainteresowanie studentów AON praktykami zagranicznymi www.survio.com Ankieta badajaca zainteresowanie studentów AON praktykami zagranicznymi Spis treści 1 Podstawowe informacje 3 2 Podglad ankiety 4 3 Wizyt ankiety 7 4 Przeglad odpowiedzi 8 1. Czy jest Pan/i

Bardziej szczegółowo

Emerytury. {Pensions}

Emerytury. {Pensions} Emerytury {Pensions} 182 CODZIENNE ŻYCIE W IRLANDII Istnieją trzy rodzaje emerytur państwowych. Dwie z nich oparte są na składkach płaconych jako część ubezpieczenia społecznego emerytura państwowa pomostowa

Bardziej szczegółowo

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej/Dział Współpracy Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych

Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych Rozwój innowacyjny firm w Polsce. Szanse i bariery. Leasing finansowanie inwestycji innowacyjnych Andrzej Sugajski dyrektor generalny Związek Polskiego Leasingu Bariery ekonomiczne w działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013 www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Mobilność pracowników Mobilność zawodowa zmiany w ramach zawodu lub danej grupy

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2013 r.

Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2013 r. Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2013 r. Grudzień 2014 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego

Bardziej szczegółowo

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Rekrutacja dotyczy wyjazdów w roku akademickim 2014/2015 Rekrutacja trwa do 26 maja 2015 Praktyka może być zrealizowana w terminie między 29.06.2015 a 30.09.2015.

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Rejestry kredytowe w Europie. Członkowie Aplikanci Niezrzeszeni

Rejestry kredytowe w Europie. Członkowie Aplikanci Niezrzeszeni Rozwój rynku wymiany informacji (doświadczenia europejskie) dr Krzysztof Markowski Prezes Zarządu BIK S.A. III Kongres Gospodarki Elektronicznej 19 maja 2008 Rejestry kredytowe w Europie Członkowie Aplikanci

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14)

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Ogólne zasady rozliczania Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 10.10.2014 Okres realizacji uprawnionych działań: 01.06.2013-30.09.2014; Uczelnia

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 8 marca 2012 r.

Warszawa, 8 marca 2012 r. Kondycja banków w Europie i Polsce. Czy problemy finansowe inwestorów strategicznych wpłyną na zaostrzenie polityki kredytowej w spółkach-córkach w Polsce Warszawa, 8 marca 2012 r. Samodzielność w ramach

Bardziej szczegółowo

1 Progi i bariery rozwoju rynku kart płatniczych w Polsce Eugeniusz Śmiłowski Marcin Idzik Central European Electronic Card Warsaw 2008 Agenda Stan i dynamika rynku kart płatniczych Statystyka oficjalna

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 9 / 1 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów Ul.

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2012 r.

Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2012 r. Grudzień 2013 r. Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2012 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2013 r. Spis treści Wstęp

Bardziej szczegółowo

N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Systemu Płatniczego

N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Systemu Płatniczego N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Systemu Płatniczego Porównanie wyników badań ubankowienia Polaków przeprowadzonych przez NBP w 2006 i 2009 r. Opracował : Tomasz Koźliński Warszawa, grudzień

Bardziej szczegółowo

Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki

Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki Katarzyna Smołka, Manager Regionu Katowice, 19.03.2013 r. Obszar ryzyka w transakcjach handlowych Towar

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Program edukacyjny Unii Europejskiej, którego adresatem jest między innymi szkolnictwo wyższe.

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne

Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne 8 grudnia 2010 roku, Hotel SOFITEL Victoria, Warszawa 1 Rynek gazu w Europie Środkowej. Polska na przecięciu tras przesyłu gazu Północ-Południe i

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Warszawa, 29 lutego 2008 roku W Polsce jest prawie 3,5 mln osób w wieku produkcyjnym, które pobierają świadczenia

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2014 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy wskazać

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

Świat stoi otworem. Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą

Świat stoi otworem. Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą Świat stoi otworem Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą mgr Katarzyna Rotter-Jarzębińska, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej katarzyna.rotter@uj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16.

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. WYJAZDY STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW DO KRAJÓW PROGRAMU. ZASADY OBLICZENIA KWOTY

Bardziej szczegółowo

ZASADY FINANSOWANIA WYJAZDÓW STYPENDIALNYCH STUDENTÓW i PRACOWNIKÓW UCZELNI W RAMACH PROGRAMU LLP/ERASMUS W ROKU AKADEMICKIM 2009/10

ZASADY FINANSOWANIA WYJAZDÓW STYPENDIALNYCH STUDENTÓW i PRACOWNIKÓW UCZELNI W RAMACH PROGRAMU LLP/ERASMUS W ROKU AKADEMICKIM 2009/10 Zielona Góra, 30.06.2009 ZASADY FINANSOWANIA WYJAZDÓW STYPENDIALNYCH STUDENTÓW i PRACOWNIKÓW UCZELNI W RAMACH PROGRAMU LLP/ERASMUS W ROKU AKADEMICKIM 2009/10 Wysokość miesięcznych stawek stypendialnych

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Rozważając zasady opodatkowania drogowych przewozów kabotażowych w poszczególnych krajach członkowskich za podstawę należy przyjąć następujące przepisy prawne:

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2015/2016

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2015/2016 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim

Bardziej szczegółowo

Akcje Marie Curie szansą dla przemysłu

Akcje Marie Curie szansą dla przemysłu Warszawa, 25.05.2009 Akcje Marie Curie szansą dla przemysłu Bogna Hryniszyn Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Instytut Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk 7PR: Struktura

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015 Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015 Wyjazdy stypendialne Studia za granicą w ramach Programu Erasmus + traktowane są jako część programu studiów

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 24.9.2014 L 280/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 994/2014 z dnia 13 maja 2014 r. zmieniające załączniki VIII i VIIIc do rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Odsetek przedsiębiorstw z dostępem do Internetu w 2004 r. (%)

Odsetek przedsiębiorstw z dostępem do Internetu w 2004 r. (%) Odsetek przedsiębiorstw z dostępem do Internetu w 2004 r. (%) 77 78 81 82 85 87 87 87 88 89 90 90 90 92 93 94 94 96 96 97 97 Portugalia Węgry Litwa Cypr Polska Hiszpania Włochy Wielka Brytania Holandia

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo