SPIS TRECI. Bibliografia... 33

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SPIS TRECI. Bibliografia... 33"

Transkrypt

1

2 SPIS TRECI Wprowadzenie Mobilne płatnoci definicja Instrumenty płatnicze wykorzystywane w mobilnych płatnociach Typy mobilnych transakcji Dobra nabywane przez telefon komórkowy Mikropłatnoci i makropłatnoci Podmioty biorce udział w procesie mobilnych płatnoci Modele mobilnych płatnoci Model zdominowany przez bank Model współpracy operatora z bankiem Aspekty konkurencji Ogólny system mobilnych płatnoci Przykład współpracy operatora z bankiem Mobipay Przykłady systemów zdominowanych przez operatorów Model oparty na niezalenym dostawcy produktu płatniczego Wnioski dla Polski Bibliografia

3 WPROWADZENIE Raport ten ma na celu przedstawienie problematyki mobilnych płatnoci, a w szczególnoci mobilnych systemów pienidza elektronicznego. W opracowaniu omówione zostały zarówno problemy technologiczne, jak i organizacyjne. Przedstawiono róne modele systemów mobilnych płatnoci (dalej SMP), zarówno te zaprojektowane specjalnie w celu dokonywania płatnoci przez mobilne urzdzenia, jak i te w których telefon komórkowym jest nowym instrumentem dostpowym bazujc na tradycyjnych instrumentach płatniczych, takich np. jak karta płatnicza. Wielka popularno telefonów komórkowych czyni je interesujcymi narzdziami dokonywania płatnoci. Biorc pod uwag wielk dynamik rozwoju rynku telefonii komórkowej i technologii telekomunikacyjnych oraz przewidywany wzrost handlu mobilnego m-płatnoci maj szans sta si w cigu najbliszych lat istotn czci sektora płatnoci detalicznych. W najbliszej przyszłoci rozwój bezprzewodowej komunikacji stworzy nowe moliwoci dla handlu, wkrótce prawdopodobnie bdziemy musieli zaakceptowa konieczno uiszczania opłat za produkty dotychczas dostarczane za darmo (np. serwisy informacyjne w sieci), tylko dlatego, e nie ma na razie efektywnych instrumentów płatnoci za nie. Przewiduje si, e najczstszym typem transakcji w handlu mobilnym bd mikropłatnoci, tradycyjne elektroniczne instrumenty płatnicze nie s odpowiednie do dokonywania takich transakcji z uwagi na wysokie koszty i mał efektywno. Mikropłatnoci jednak to nie tylko płatnoci za dobra wirtualne, to take płatnoci w wiecie realnym za takie usługi jak parkowanie, komunikacj miejsk, opłaty za korzystanie z autostrad, zakupy w automatach samoinkasujcych, barach szybkiej obsługi itp. Wydaje si, e najefektywniejszym instrumentem obsługujcym mikropłatnoci 3

4 jest pienidz elektroniczny zarówno zapisany na elektronicznym czipie w telefonie komórkowym jak i magazynowany na serwerze centralnym w postaci wirtualnej portmonetki (m-wallet). Celem opracowania jest przeanalizowanie moliwoci wykorzystania telefonu komórkowego do transakcji pienidzem elektronicznym, głównie w fizycznych punktach usługowo handlowych. Omówione zostan liczne przeszkody jakie mog uniemoliwi uczynienie z telefonu masowego instrumentu dokonywania płatnoci, takie jak bariery technologiczne, psychologiczne i rynkowe. 1. MOBILNE PŁATNOCI - DEFINICJA Mobilne płatnoci s definiowane jako płatnoci dokonywane za pomoc mobilnych urzdze 1, takich jak telefon komórkowy, laptop czy palmtop. Urzdzenia te musz umoliwia łczno z sieci telekomunikacyjn w celu zainicjowania i potwierdzenia płatnoci. Tego rodzaju sieci moe by zarówno sie telefonii komórkowej jak i interenet. W opracowaniu zostały omówione tylko systemy wykorzystujce telefon komórkowy, inne urzdzenia mobilne zostały pominite. 2. INSTRUMENTY PŁATNICZE WYKORZYSTYWANIE W MOBILNYCH PŁATNOCIACH Zakres mechanizmów dokonywania płatnoci wykorzystywanych w mobilnych transakcjach jest podobny do tego jaki wystpuje w handlu elektronicznym, a cile w transakcjach przez internet. W mobilnych płatnociach mona wyróni transakcje dokonywanie: 1 Malte Krueger, The Future of M-Payments Business Options and Policy Issued 4

5 1. pienidzem elektronicznym (dalej PE) 2. tradycyjnymi instrumentami płatniczymi takimi jak karty płatnicze lub polecenie zapłaty, gdzie telefon komórkowy jest jedynie nowym kanałem dostpowym 2 Do pierwszej grupy instrumentów zalicza si instrumenty przedpłacone, takie jak: pienidz elektroniczny zapisany na kartach mikroprocesorowych oraz pienidz sieciowy wystpujcy w formie mobilnej portmonetki, czyli jako elektroniczna warto pienina zapisana na serwerze centralnym. Tego rodzaju instrument płatniczy zwany jest take w anglojzycznej literaturze jako stored value account (SVA). Funkcjonowanie tego rodzaju systemów jest objte regulacj unijnej Dyrektywy 2000/46/EC o pienidzu elektronicznym 3. Niektóre narodowe implementacje tej Dyrektywy, w tym polska nie uznaj wprost za pienidz elektroniczny wartoci zapisanej na serwerze centralnym ze wzgldu na to, e warto ta nie znajduje si w fizycznym posiadaniu uytkownika. Pienidz sieciowy, natomiast, uznawany jest jako PE tylko w formie elektronicznej wartoci pieninej zapisanej w pamici komputera. Wikszo ustawodawstw europejskich, jak i sama Dyrektywa, szeroko interpretuje pienidz elektroniczny zaliczajc do niego take warto zapisan na serwerze centralnym, dlatego w opracowaniu pienidz elektroniczny bdzie rozumiany w sposób podobny, czyli szeroki. Do instrumentów pienidza elektronicznego bd zaliczane zarówno te bdce w posiadaniu uytkownika, jak i te do których dostp moliwy jest na odległo. Nie jest moliwe omówienie mobilnych systemów pienidza elektronicznego bez jednoczesnego przedstawienia całego rynku mobilnych płatnoci. Rynek ten jest jeszcze na tyle mały, i traktuje si go jako jedn cało. Wikszo systemów oferuje moliwo korzystania przez telefon 2 Anna Arbusa, Imagine your telco is your bank, but a bank it ain t epso Newsletter Nr.1 July Dyrektywa 2000/46/EC z 18 wrzenia 2000 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie podejmowania i prowadzenia działalnoci przez instytucje pienidza elektronicznego 5

6 komórkowy tylko z tradycyjnych instrumentów płatniczych (kart płatniczych, polecenia zapłaty) czynic z niego instrument podobny do terminala POS. Inne daj moliwo korzystania zarówno z kart płatniczych jak i z płatnoci za pomoc elektronicznej portmonetki wystpujcej najczciej w formie konta przedpłaconego na serwerze centralnym (mobilnej portmonetki). Istniej take systemy bazujce na karcie mikroprocesorowej, mona wyróni ich kilka odmian: aplikacja elektronicznej portmonetki zintegrowana z kart SIM (technologia SIM Application Toolkit) telefon komórkowy wyposaony w dwa czytniki kart SIM, jedna z nich zawiera aplikacj elektronicznej portmonetki telefon ze specjalnym czytnikiem klasycznej karty z mikroprocesorem, na której moe by zapisana aplikacja elektronicznej portmonetki istniej take rozwizania wykorzystujce kart z mikroprocesorem radiowym (technologia bezstykowa) W ostatnim czasie mona zauway bardzo siln tendencj do promowania mobilnych systemów pienidza elektronicznego z dostpem na odległo 4 zwanych mobilnymi portmonetkami (m-wallet). Przemawia za tym wiksze bezpieczestwo, wygoda i mniejsze koszty zarówno dla konsumenta jak i wydawcy. Rozwizania oparte na serwerze centralnym nie wymagaj wymiany kart SIM lub całych aparatów telefonicznych. Dostawców mobilnych portmonetek mona podzieli na dwie grupy. Pierwsza to operatorzy telefonii komórkowej, zwykle w takim modelu warto przedpłacona znajdujca si na mobilnej portmonetce jest połczona z numerem telefonu komórkowego. Warto ta istnieje jako zapis w bazie danych sieci telekomunikacyjnej. Zapis ten jest modyfikowany przy kadej operacji dokonanej przez uytkownika. W przypadku gdy konsument płaci za produkt 4 opartych koncie przedpłaconym na serwerze centralnym 6

7 dostarczony przez podmiot inny ni operator wtedy moemy mówi o elektronicznej płatnoci a operator odgrywa rol dostawcy usług płatniczych 5. Druga grupa dostawców mobilnych portmonetek to niezaleni dostawcy. Oferuj oni mobilne portmonetki konsumentom i infrastruktur do akceptowania płatnoci handlowcom. Pomimo, e głównym instrumentem komunikacji pozostaje telefon komórkowy, to aplikacja mobilnej portmonetki moe znajdowa si na internetowym serwerze centralnym 6 a telefon (w szczególnoci karta SIM) nie jest nonikiem wartoci pieninej. Telefon komórkowy jest urzdzeniem uniwersalnym, posiada cechy wielu istniejcych instrumentów płatniczych, integrujc je w jeden multifunkcyjny terminal. Telefon moe spełnia funkcj karty płatniczej (debetowej/kredytowej) poprzez zapisanie odpowiedniej aplikacji w pamici karty SIM (bdcej mikroprocesorem podobnym do tego, jaki znajduje si w elektronicznej karcie płatniczej). Na karcie SIM moe by zapisana take aplikacja elektronicznej portmonetki, czynic z telefonu komórkowego nonik PE. W kontekcie PE telefon moe take spełnia rol instrumentu dostpowego do serwera centralnego, na którym zapisany jest PE na wspomnianej wczeniej mobilnej portmonetce. Wreszcie telefon jest take terminalem podobnym do terminala POS dziki któremu moliwe s transakcje za pomoc kart płatniczych i ich autoryzacja poprzez przesłanie odpowiednich informacji do centrum rozliczeniowego. W rozwoju mobilnych płatnoci wida tendencj na podział wykorzystywanych instrumentów w zalenoci od wartoci transakcji. Poniewa w przypadku mikropłatnoci idealnym instrumentem jest pienidz elektroniczny, dlatego w tego rodzaju transakcjach komórka słuy jako nonik PE lub urzdzenie dostpowe do mobilnej portmonetki. W przypadku płatnoci o wikszej wartoci wykorzystuje si karty płatnicze powizane na róne sposoby 5 W niektórych ustawodawstwach europejskich taka działalno wymaga posiadania licencji instytucji pienidza elektronicznego lub bankowej. W wietle polskiej ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych taka działalno nie wymaga licencji IPE bowiem mobilna portmonetka nie jest traktowana jako instrument pienidza elektronicznego. Taki produkt jest traktowany jako elektroniczny instrument płatniczy inny ni pienidz elektroniczny. 6 Simon Lelieveldt Electronic money and electronic money institution 7

8 z telefonem komórkowym, jako instrumentem pozwalajcym na zainicjowanie i autoryzacje transakcji. Wtedy telefon komórkowy pełni rol nowego kanału komunikacji, jak komputer osobisty podłczony do sieci. 3. TYPY MOBILNYCH TRANSAKCJI Analizujc struktur mobilnych płatnoci mona wyróni róne typy transakcji w zalenoci od stron biorcych w nich udział. S to: transakcje typu B2C (business to consumer) w których konsument dokonuje zakupu u przedsibiorcy, zarówno w fizycznym punkcie usługowo-handlowym, jak i w otoczeniu wirtualnym (e-commerce i m- commerce) transakcje typu P2P (person to person) polegaj na przesyłaniu wartoci midzy uytkownikami, tego rodzaju transakcje wykorzystywane s na przykład do płatnoci za dobra kupione na aukcji internetowej transakcje typu B2B (business to business), czyli transakcje midzy przedsibiorcami 4. DOBRA NABYWANE PRZEZ TELEFON KOMÓRKOWY To co czyni telefon komórkowy wyjtkowym jest to, e moe on słuy do dokonywania płatnoci za rónorakie typy dóbr i usług oraz pozwala na zawarcie transakcji bez wzgldu na miejsce w którym znajduje si konsument i przedsibiorca. Istnieje bardzo silna zaleno midzy typem nabywanego dobra lub usługi a miejscem dokonania transakcji. Przez telefon komórkowy mona nabywa: 8

9 dobra fizyczne nabywane w klasycznych punktach handlowo usługowych (POS), automatach samoinkasujcych, take przez internet, lub wykorzystujc aplikacj WAP lub aplikacje głosowe. dobra elektroniczne: aplikacje dla biznesu i dla rozrywki (loga i dzwonki do telefonów komórkowych), take inne treci np. serwisy informacyjne - mog by kupowane przez interenet lub wprost przez telefon komórkowy (WAP). usługi - tak jak i dobra fizyczne mog by nabywane wykorzystujc kady kanał komunikacji. Na obecnym etapie rozwoju mobilnych systemów płatnoci telefon najlepiej sprawdza si transakcjach przez internet lub przy zakupie elektronicznych dóbr przez telefon komórkowy. W zakresie płatnoci w punktach usługowohandlowych nie wytworzono odpowiedniej technologii, która mogłaby w sposób tak szybki jak karty, (szczególnie te z aplikacj elektronicznej portmonetki) obsługiwa transakcje w sklepach. Pienidz elektroniczny bazujcy na kartach wydaje si by doskonalszym instrumentem w otoczeniu fizycznym, tym bardziej, e technologia stosowana w kartach staje si coraz bardziej zaawansowana zapewniajc wiksze bezpieczestwo i wygod. Przykładem takiego rozwizania jest technologia karty bezstykowej, która w sposób rewolucyjny zwiksza szybko transakcji. Technologi tak mona take zastosowa w telefonach komórkowych, na razie jednak polega to na fizycznym doczepieniu do komórki odpowiedniego czipa radiowego upodabniajc telefon do karty. Optymalna technologia to umieszczenie na karcie SIM czipa z podwójnym interfacem stykowym i radiowym, jednak technologia taka jest dopiero opracowywana. 9

10 5. MIKROPŁATNOCI I MAKROPŁATNOCI Rozpatrujc mobilne systemy płatnoci naley wyróni róne typy transakcji w zalenoci od ich wartoci, dzielimy je na mikropłatnoci (zwykle o wartoci do 10 euro) oraz makropłatnoci. Wykorzystujc telefon komórkowy jako instrument płatniczy mona dokonywa płatnoci obu typów. Do zakupu dóbr i usług o niskiej wartoci (mikropłatnoci) najwygodniejszym instrumentem płatniczym jest pienidz elektroniczny 7. To włanie mikropłatnoci odgrywaj podstawow rol w transakcjach przez telefon komórkowy, bowiem tradycyjne instrumenty płatnicze, nie s wydajne w dokonywaniu mikropłatnoci. Ich działanie jest zbyt wolne a koszty zbyt wysokie. Instrumentem, który sprawdza si idealnie w zakresie mikropłatnoci jest karta z aplikacj elektronicznej portmonetki, jednak instrument ten ma wiksze zastosowanie w rodowisku fizycznym podczas gdy telefon wydaje si lepiej obsługiwa mikrotransakcje w sieci i handlu mobilnym. Handel mobilny (m-commerce) dostarcza głównie dobra o charakterze elektronicznym, takie jak serwisy informacyjne, zdjcia, gry. Ju dzisiaj rynek elektronicznych zawartoci do telefonów komórkowych szacuje si na kilka miliardów euro rocznie w samej tylko Europie. Zawartoci te kupuje si wykorzystujc wiadomoci tekstowe o podwyszonej wartoci (premium SMS) lub protokół WAP 8. Warto transakcji dolicza si do rachunku telefonicznego (tak jak w brytyjskim systemie Vodafone mpay bill lub austriackim One Connect mone Payment) lub w przypadku telefonów bez abonamentu warto transakcji pobierana jest z przedpłaconego subkonta uytkownika. Doliczanie wartoci transakcji do rachunku telefonicznego ma wiele wad. W niektórych ustawodawstwach operatorzy s ograniczeni w tym jakie transakcje mog by umieszczone na rachunku telefonicznym (np. w Kalifornii mog by to tylko usługi cile zwizane z dostarczaniem usług telekomunikacyjnych) 9. W 7 rozumiany jako warto zapisana na elektronicznym noniku znajdujcym si zarówno w fizycznym posiadaniu (np. karta SIM) jak i nie znajdujcym si w posiadaniu uytkownika (serwer centralny) 8 w Polsce np. Era Omnix 9 Denis Costello Mobility and micropayments Zafion Mobile Payments Consultancy 10

11 polskim prawie istnieje podobna sytuacja. Doliczanie do rachunku niesie za sob take due ryzyko finansowe, podobne do tego jakie wystpuje w transakcjach kartami kredytowymi. Warto rynku m-commerce na wiecie w 2005 organizacje badawcze szacuj na od 8 miliardów USD (Jupiter Research raport z 2000 roku) do 55 miliardów USD (W2 Forum 2002) 10. Brak wydajnych i tanich instrumentów płatniczych obsługujcych mikropłatnoci ogranicza rozwój całego rynku mobilnego handlu. Rozwizaniem tego problemu mog by systemy typu pre paid. Konsumenci, szczególnie w Europie bardzo chtnie korzystaj z takich rozwiza. Bardzo popularne s telefony komórkowe bez abonamentu, których w Europie jest ponad 150 milionów. Konsumenci preferuj równie przedpłacone systemy komunikacji miejskiej lub parkowania. Problem polega na tym, e wikszo z tych systemów to systemy zamknite, jednofunkcyjne, które nie pozwalaj na wzajemny transfer wartoci, lub nawet na zwrot pienidzy uytkownikowi. Poza kwestiami technicznymi istnieje take kwestia regulacyjna. Systemy przedpłacone pozwalajce na zakup dóbr u podmiotów trzecich mog by uznane w niektórych pastwach za systemy pienidza elektronicznego i co za tym idzie bd wymaga licencji instytucji pienidza elektronicznego. W Polsce nie ma aktów prawnych bezporednio regulujcych t kwesti, regulacje dotyczce elektronicznych instrumentów płatniczych nie traktuj tego produktu płatniczego jako pienidza elektronicznego. W Polsce prawdopodobnie tego rodzaju rodek płatniczy bdzie uznany za elektroniczny instrument płatniczy inny ni pienidz elektroniczny, którego wydawanie nie wymaga licencji instytucji pienidza elektronicznego. Konto przedpłacone w postaci mobilnej portmonetki (stored value account) moe by dostarczane przez operatora telefonii komórkowej, niezalenego dostawc lub bank we współpracy z operatorem. Instrumentem, który moe rozwiza problem mikropłatnoci w sieci jest elektroniczna portmonetka bazujca na karcie, dodatkowo wyposaona w czytnik kart podłczony do komputera osobistego. Problemem przy tym 10 natomiast Forrester Research mld USD 11

12 rozwizaniu jest konieczno wyposaenia konsumentów takie czytniki, jednak s one coraz tasze a ponadto umoliwiaj inne funkcje jak bezpieczny dostp do bankowoci internetowej lub wykorzystywanie podpisu elektronicznego. 6. PODMIOTY BIORCE UDZAIAŁ W PROCESIE MOBILNYCH PŁATNOCI Zwykle mona wyróni nastpujce strony biorce udział w całym procesie mobilnych płatnoci: Dostawcy usług finansowych dostarczaj produkty finansowe np. pienidz elektroniczny, karty płatnicze i uczestnicz w rozliczaniu transakcji. W odniesieniu do mobilnych płatnoci moemy wyróni nastpujce przykłady dostawców usług finansowych: operatorzy telekomunikacyjni banki inne instytucje finansowe np. instytucja pienidza elektronicznego niezaleni dostawcy Dostawcy usług płatniczych odpowiedzialni s za dostarczenie systemu mobilnych płatnoci. Zapewniaj dostp do odpowiednich dostawców usług finansowych i ustanawiaj transakcj midzy mini a konsumentami i handlowcami. Zwykle ich rola ogranicza si do dostarczania odpowiedniego oprogramowania stronom transakcji. Dostawc usług płatniczych moe by operator lub organizacja powołana wspólnie przez telekomy i banki a take podmiot niezaleny. Dostawcy sieci dostarczaj infrastruktur telekomunikacyjn pozwalajc na przeprowadzenie transakcji za pomoc telefonu komórkowego, od zainicjowania 12

13 płatnoci po weryfikacje uytkownika. Dostawca sieci to operator telefonii komórkowej posiadajcy własn sie i własnych abonentów. Operator telefonii komórkowej moe by jednoczenie dostawc sieci, dostawc usług płatniczych i dostawc usług finansowych. W transakcjach zawsze bior udział take sprzedawcy i dostawcy usług oraz konsumenci. Stronami majcymi poredni wpływ na proces mobilnych płatnoci s ustawodawcy i regulatorzy rynku, ustanawiajcy ramy prawne i wymagania techniczne. Interesujc cech mobilnych usług finansowych jest fakt, i odbywaj si one na obszarze dwóch rodzajów regulacji: regulacji usług (lub instytucji) finansowych i telekomunikacyjnych. Dochodzi niejako do czciowego pokrywania si zakresu tych regulacji, co moe prowadzi do wielu niejasnoci interpretacyjnych i problemów prawnych. 7. MODELE MOBILNYCH PŁATNOCI Na obecnym etapie rozwoju SMP istnieje wiele podmiotów mogcych potencjalnie dostarcza tego rodzaju usługi. Nie ulega jednak wtpliwoci, e najwiksze szanse na zbudowanie wydajnego i opłacalnego systemu maj banki i operatorzy telefonii komórkowej. Przez długi czas uwaano, e tego rodzaju przedsiwzicia mog stworzy operatorzy samodzielnie, bez jakiegokolwiek uczestnictwa w nim instytucji finansowych. Ku takiemu pogldowi istnieje wiele uzasadnionych przesłanek, takich na przykład jak to, e telekomy posiadaj skomplikowane systemy rozliczeniowe słuce do pobierania opłat za usługi telekomunikacyjne 11. Ponadto dysponuj tym, co w 11 Billingi dla własnych klientów za usługi transmisji głosu i danych oraz billingi dla klientów innych operatorów za usługi transmisji głosu w ramach usług roamingu. Operatorzy oferuj take usługi billingowe stronom trzecim umoliwienie sprzedawcom dostarczania zawartoci w intenecie lub innych sieciach. 13

14 systemie płatniczym jest najwaniejsze, czyli sieci 12. Bardzo wana cech płatnoci przez komórk jest brak koniecznoci korzystania z terminali POS podczas transakcji w punktach usługowo-handlowych, bowiem telefon sam w sobie jest terminalem telekomunikacyjnym pozwalajcym na autoryzacje transakcji. Kolejn cech infrastruktury telekomunikacyjnej jest uczestniczenie w niej niezalenych podmiotów wiadczcych usługi podobne do usług wiadczonych przez izby rozliczeniowo-rozrachunkowe w systemie bankowym. Takie telekomunikacyjne izby rozliczeniowe (jak np. MASH, DanNet, Cibernet lub GTE/TSI) odgrywaj fundamentaln rol w systemie podziału przychodów midzy operatorami wynikajcych z rozmów midzynarodowych (roaming). Taki podział przychodów tworzy przepływy finansowe pomidzy operatorami i czyni koniecznym okresowe rozliczania i rozrachunki 13. Usługi telekomunikacyjnych izb rozliczeniowych mog sta si niezwykle istotne przy budowie otwartej infrastruktury mobilnych płatnoci, organizacje te ju teraz przygotowuj si do tej roli. Jednak dostarczanie usług płatniczych podmiotom trzecim w sposób znaczcy podnosi poziom ryzyka. Rozwój rynku pokazuje, e usługi płatnicze nios za sob duo wiksze ryzyko ni usługi transmisji głosu, a telekomy nie posiadaj odpowiednich instrumentów i dowiadczenia by działa w warunkach wysokiego ryzyka. Okazuje si, e tylko instytucje finansowe maj odpowiednie dowiadczenie i sprawdzone mechanizmy wytworzone przez lata sprzeday klasycznych produktów płatniczych, takie jak karty kredytowe. Dlatego włanie współpraca operatorów telekomunikacyjnych z bankami w celu stworzenia systemu mobilnych płatnoci wydaje si by racjonalna. Nie zmienia to faktu, e telekomy robi wszystko by zmarginalizowa rol banków w procesie mobilnych płatnoci. Przykładem jest stworzenie przez najwikszych operatorów telefonii komórkowej w Europie własnej organizacji płatniczej o nazwie Simpay 14, o czym bdzie mowa w dalszej czci opracowania. 12 Malte Krueger 13 Malte Krueger

15 Telekomy chcc rozwija usługi płatnicze na własn rk bd starały si ogranicza ryzyko jakie istnieje przy wiadczeniu usług płatniczych. Produktem, który minimalizuje takie ryzyko s produkty przedpłacone, oparte na pienidzu elektronicznym, lub pokrewne. Nie wystpuje tu niebezpieczestwo transakcji na kredyt lub z odroczonym terminem płatnoci. 8. MODEL ZDOMINOWANY PRZEZ BANK W modelu w którym bank odgrywa dominujc rol telefon komórkowy staje si jedynie instrumentem dostpowym do produktów bankowych, takich jak rachunek bankowy lub aplikacja elektronicznej portmonetki - telefon pełni funkcj urzdzenia przesyłajcego dane. Staje si podobny do innych kanałów komunikacji pełnicych podobn funkcj jak np. intenet, telefon stacjonarny, bankomat lub terminal POS. W wielu ustawodawstwach, take w Polsce taka usługa moe zosta uznana jako usługa bankowoci elektronicznej. W systemach zdominowanych przez bank istotn rol odgrywaj czsto karty z mikroprocesorem. Jest wiele technicznych moliwoci implementacji takiego rozwizania. Moe to by telefon zaopatrzony w specjalny czytnik kart, do którego wsuwa si kart, tak jak we francuskim systemie Paiement CB sur mobile. Innym rozwizaniem jest dodatkowy czytnik karty SIM na której zapisana jest aplikacja elektronicznej portmonetki. Dopóki bank jest wydawc mikroprocesora (bd w formie karty elektronicznej bd karty SIM) pozwalajcego na dokonywanie transakcji płatnoci dopóty kontroluje cały proces płatnoci a konsument jest powizany z bankiem. Karta mikroprocesorowa nie jest jednak niezbdna. W systemach pienidza elektronicznego opartych na serwerze centralnym (mobilna portmonetka) telefon komórkowy jest instrumentem dostpowym i nie wymaga korzystania z karty. Komunikacja z serwerem, aby rozporzdza pienidzem elektronicznym, moe odbywa si w rónoraki sposób, wykorzystujc wiadomoci tekstowe SMS, 15

16 USSD lub protokół WAP, a identyfikacja uytkownika odbywa si przez podanie kodu PIN. Model zdominowany przez bank ma wiele zalet. Konsumenci s przyzwyczajeni do korzystania z usług płatniczych oferowanych przez banki i darz je duym zaufaniem. Tego nie mona powiedzie o telekomach, które nie s kojarzone z usługami finansowymi i wytworzenie u uytkowników zaufania do usług płatniczych oferowanych przez operatorów moe wymaga długiego czasu i sporych nakładów finansowych. Konsumenci, take, s o wiele bardziej lojalni wobec instytucji finansowych, czciej zmieniajc numer telefonu ni konta bankowego. Dostarczanie usług płatniczych jest naturaln działalnoci banków, dysponujcych w tym zakresie bogatym dowiadczeniem i odpowiednimi narzdziami zarzdzania ryzykiem, co pozwala na generowanie wikszych zysków. Niestety banki nie maj tak duej motywacji do oferowania usług mobilnych płatnoci jak telekomy. Obecnie operatorzy telekomunikacyjni s niejako zmuszeni do rozwijania płatnoci przez telefon z bardzo wielu wzgldów. Przede wszystkim, bez mobilnych płatnoci nie mona sobie wyobrazi rozwoju m-commerce, z którym wizane s tak wielkie oczekiwania. Perspektywa telefonii komórkowej trzeciej generacji (3G), która pozwoli na oferowanie nowych multimedialnych produktów za które trzeba bdzie jako zapłaci wyzwala zapotrzebowanie na nowe, tanie i szybkie metody mikropłatnoci. Przewiduje si e za kilka lat dochody z transmisji danych i sprzeday treci przewysz dochody z transmisji głosu. Ju teraz w wielu krajach, szczególnie w Europie Zachodniej, wiadomoci tekstowe SMS generuj bardzo due zyski. Nie mona zapomnie o fakcie, i operatorzy w całej Europie wydali na licencje UMTS kilkadziesit miliardów dolarów, co niektórych z nich doprowadziło na granic bankructwa. Teraz telekomy pragn zrekompensowa te straty inwestujc w m- commerce i rozwijajc nowe formy płatnoci, takie jak wiadomo tekstowe o podwyszonej wartoci (Premium SMS). Ta forma płatnoci ma jednak wiele wad i pomimo wielkiego sukcesu jej formuła niebawem si wyczerpie stajc si instrumentem niszowym. Nowym ródłem zysków maj by take usługi 16

17 płatnicze, które maj zarówno obsługiwa m-commerce, sprzeda przez interenet (e-commerce) oraz transakcje w fizycznych punktach usługowohandlowych. Motywacja banków do dostarczania mobilnych płatnoci ogranicza si do niedopuszczenia telekomów do tego intratnego rynku i samodzielnego rozwijania działalnoci. Sojusznikiem banków w tej batalii s organizacje kart płatniczych (Visa, Mastercard), dla których systemy mobilnych płatnoci bez ich udziału s wielkim zagroeniem. Dotychczas organizacje te uczestniczyły niemal we wszystkich produktach płatniczych, teraz otwiera si perspektywa zbudowania systemu bez ich udziału. Biorc pod uwag ich potencjał finansowy mało prawdopodobne jest jednak, e dopuszcz do takiego scenariusza. Niebezpiecznym dla banków rozwizaniem moe by współpraca organizacji płatniczych z telekomami. W takim przypadku operatorzy sprzedawaliby abonentom produkty płatnicze oferowane przez organizacje takie jak Visa lub Mastercard. Przy takim scenariuszu rola banków byłaby marginalizowana i w przypadku pienidza elektronicznego pełniłyby jedynie rol jego wydawcy, który nastpnie byłby dystrybuowany przez operatorów. Obecno banków w systemie pienidza elektronicznego byłaby konieczna tylko z prawnego punktu widzenia. W przeciwiestwie do telekomów s one uprawnione do wydawania tego instrumentu, wic operatorom powinno zalee na współpracy z bankami. Z drugiej strony, operatorzy maj w wielu ustawodawstwach moliwo ubiegania si o licencj instytucji pienidza elektronicznego (IPE) lub nawet licencji bankowej. W Polsce wymagania w stosunku do instytucji pienidza elektronicznego s bardzo restrykcyjne. Istniej bardzo drastyczne ograniczenia w zakresie prowadzonej działalnoci. Według ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych zakres prowadzonej działalnoci przez IPE jest ograniczony do wydawania pienidza elektronicznego i cile z tym zwizanych usług o charakterze pomocniczym. To wyklucza staranie si przez operatora telefonii komórkowej o licencj IPE. Przedsibiorca taki jak operator, zainteresowany wydawaniem pienidza elektronicznego, z 17

18 uwagi na ograniczenia dotyczce prowadzonej działalnoci bdzie miał trzy moliwoci działania: bdzie mógł utworzy spółk zalen posiadajc licencje IPE bdzie mógł korzysta z usług niezalenej IPE stajc si dystrybutorem pienidza elektronicznego lub moe wykorzysta moliwo współpracy z bankiem Strategia banków powinna polega na dostarczeniu uniwersalnego instrumentu płatniczego obsługujcego mikropłatnoci, który mógłby bazowa zarówno na karcie z mikroprocesorem jak i na instrumentach telefonu komórkowego. Instrumentem takim jest pienidz elektroniczny, konsument powinien mie prawo wyboru na jakim noniku umieci ten pienidz. Z uwagi na to e technologia mobilnych płatnoci nie jest jeszcze jednolita i nie wiadomo, który ze standardów pozostanie na rynku, proces wdraania produktu pienidza elektronicznego naley rozpocz od rozwinicia systemu opartego na kartach mikroprocesorowych. Nastpnym etapem powinno by rozwinicie systemu na karty SIM telefonu komórkowego. 9. MODEL WSPÓŁPRACY OPERATORA Z BANKIEM Analizujc róne modele mobilnych systemów płatnoci, w tym systemów pienidza elektronicznego mona doj do wniosku, e dobrym rozwizaniem wydaje si współpraca banków i telekomów w stworzeniu jednolitego systemu płatnoci mobilnych. Oba rodzaje instytucji dysponuj swoimi mocnymi stronami. Banki maj rozpoznawalne marki kojarzone jednoznacznie z usługami finansowymi a konsumenci maj do nich zaufanie. Instytucje kredytowe s take ekspertami w zarzdzaniu ryzykiem finansowym, bowiem jest to cz ich 18

19 podstawowej działalnoci. Oprócz tego, banki s uprawnione do wydawania pienidza elektronicznego. Telekomy, natomiast, dysponuj własn infrastruktura telekomunikacyjn i przede wszystkim posiadaj olbrzymi baz abonentów. Prowadzenie działalnoci samodzielnie w sposób znaczcy zwiksza ryzyko niepowodzenia przedsiwzicia i powiksza koszty. System kooperacyjny pozwala take na stworzenie jednolitego standardu, osignicie interoperacyjnoci w obrbie jednego kraju a take w ramach transakcji transgranicznych, co jest podstaw dobrego funkcjonowania kadego systemu płatniczego. Systemy płatnoci mobilnej s wci w embrionalnym stadium rozwoju, a ich ewolucje mona porówna do rozwoju systemów pienidza elektronicznego opartych na kratach. Na pocztku pojawiło si wiele rónych systemów o rónych standardach technicznych, a kady z nich był zbyt mały aby odgrywa znaczc rol na rynku. Systemy te nie były midzy sob kompatybilne i interoperacyjne a to uniemoliwiało ich rozwój. Po pewnym czasie doszło do dwóch procesów. Pierwszy z nich to konsolidacja, narodowe systemy zaczły si łczy by móc wspólnie konkurowa z innymi instrumentami płatniczymi obecnymi na rynku. Drugi proces to standaryzacja i stopniowe osiganie postulatu interoperacyjnoci na poziomie krajowym a nastpnie midzynarodowym. Obecny etap rozwoju systemów mobilnych to próba stworzenia jednolitego standardu. Zaangaowanych w to jest wiele organizacji branowych promujcych rónorodne rozwizania. Uczestnicz w nich zarówno operatorzy telefonii komórkowej, producenci telefonów, dostawcy oprogramowania i infrastruktury, jak i instytucje finansowe. Standaryzacja, interoperacyjno i duy zasig terytorialny danego systemu płatniczego odgrywaj podstawow rol w jego rozwoju. A uyteczno systemu wzrasta wraz ze wzrostem iloci uytkowników - to efekt sieci 15. Aby stworzy jak najwiksz sie potrzebna jest kooperacja banków i telekomów. Współpraca taka moe mie miejsce na rónych płaszczyznach, od powołania wspólnej organizacji majcej na celu promowanie wspólnych 15 Malte Krueger 19

20 standardów i współpracy, tak ja ma to miejsce w Czechach 16, po stworzenie nowej organizacji w której zaangaowane byłyby kapitałowo telekomy i banki i która to organizacja zajmowałyby si wiadczeniem wspólnych usług płatniczych tak jak Mobipay w Hiszpanii. 10. ASPEKTY KONKURENCJI W kontekcie współpracy banków z operatorami istotnym zagadnieniem jest kwestia konkurencji i potrzeba budowy otwartych systemów, do których dostp miałyby wszystkie zainteresowane instytucje. Stworzenie, bowiem, systemu o ograniczonej liczbie uczestników moe narusza zasady konkurencji, co jest niekorzystne zarówno dla konsumentów, jak i dla całego rynku. Przykładem zaistnienia sytuacji gdzie zagroona została konkurencja jest precedens hiszpaskiego systemu Movilpago. Narodowy operator Telefonica Mobiles S.A. zawarł umow join venture z bankiem Banco Bilbao Viscaya Argentaria S.A w celu wiadczenia wspólnych mobilnych usług płatniczych. Tego rodzaju inicjatywa wymagała uprzedniej zgody hiszpaskiego urzdu antymonopolowego (Servicio de Defensa de la Competencia). Urzd uznał, i spółka Movilpago w aliansie z bankiem moe znaczco wpływa zarówno na rynek elektronicznych płatnoci jak i na rynek telefonii komórkowej, co moe doprowadzi do ograniczenia konkurencji. Na podstawie powyszych wniosków urzd zgodził si na utworzenie wspólnej spółki pod warunkiem spełnienia kilku warunków. Po pierwsze, inni operatorzy telefonii komórkowej maj by uprawnieni do uczestniczenia w przedsiwziciu i korzystania z technicznych standardów Movilpago. Ponadto korzystanie z systemu przez innych 16 Trzech operatorów telefonii komórkowej i pi najwaniejszych banków utworzyło Organizacj Mobilnych Płatnoci, której celem jest budowa i rozwój jednolitego systemu płatnoci oraz popularyzacja mobilnych usług finansowych w Republice Czeskiej. Jest to otwarta inicjatywa w której mog uczestniczy wszystkie zainteresowane banki i operatorzy. Czesi chc stworzy własny standard lub adoptowa ju istniejcy, zagraniczny model. 20

rewolucja w płatnościach Warszawa, 11 września 2007

rewolucja w płatnościach Warszawa, 11 września 2007 rewolucja w płatnościach Warszawa, 11 września 2007 Szczęśliwy, kto umie dzielić się z innymi Jednym z celów strategicznych firmy Polkomtel SA jest rozwijanie usług, które w jak najlepszy sposób odpowiadają

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego,

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego, Wstp GeForms to program przeznaczony na telefony komórkowe (tzw. midlet) z obsług Javy (J2ME) umoliwiajcy wprowadzanie danych według rónorodnych wzorców. Wzory formularzy s pobierane z serwera centralnego

Bardziej szczegółowo

OFERTA Płatności internetowe. ul. Wielicka 72 30-552 Kraków tel.: +48 12 688 26 00 faks: +48 12 688 26 99 email: handlowy@dotpay.

OFERTA Płatności internetowe. ul. Wielicka 72 30-552 Kraków tel.: +48 12 688 26 00 faks: +48 12 688 26 99 email: handlowy@dotpay. OFERTA Płatności internetowe ul. Wielicka 72 30-552 Kraków tel.: +48 12 688 26 00 faks: +48 12 688 26 99 email: handlowy@dotpay.pl 1. KARTY PŁATNICZE Płatności przy użyciu karty to bardzo popularny, łatwy

Bardziej szczegółowo

VPN Virtual Private Network. Uycie certyfikatów niekwalifikowanych w sieciach VPN. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

VPN Virtual Private Network. Uycie certyfikatów niekwalifikowanych w sieciach VPN. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA VPN Virtual Private Network Uycie certyfikatów niekwalifikowanych w sieciach VPN wersja 1.1 Spis treci 1. CO TO JEST VPN I DO CZEGO SŁUY... 3 2. RODZAJE SIECI VPN... 3 3. ZALETY STOSOWANIA SIECI IPSEC

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Moduł do płatności mobilnych najprostszy sposób zatwierdzenia płatności w komórce

Moduł do płatności mobilnych najprostszy sposób zatwierdzenia płatności w komórce Moduł do płatności mobilnych najprostszy sposób zatwierdzenia płatności w komórce Dla kogo? Dla podmiotów z branży m-commerce i e-commerce posiadających aplikacje i strony mobilne. Twój Klient chce coś

Bardziej szczegółowo

Rozpoczynamy pracę nad stworzeniem wspólnego krajowego standardu płatności mobilnych

Rozpoczynamy pracę nad stworzeniem wspólnego krajowego standardu płatności mobilnych Rozpoczynamy pracę nad stworzeniem wspólnego krajowego standardu płatności mobilnych 1 Wspólny bankowy standard płatności mobilnych zapewni wygodę i zagwarantuje bezpieczeństwo Korzyści Klienci i akceptanci

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

WARTO BYĆ RAZEM. Bank Zachodni WBK liderem. Maciej Biniek, czerwiec 2008

WARTO BYĆ RAZEM. Bank Zachodni WBK liderem. Maciej Biniek, czerwiec 2008 WARTO BYĆ RAZEM Bank Zachodni WBK liderem wśród d emitentów w kart płatniczych p Maciej Biniek, czerwiec 2008 1 ZAWSZE JESTEŚMY BLISKO Ponad 430 oddziałów na terenie całej Polski, pracujących w jednolitym

Bardziej szczegółowo

Dotpay wspiera również płatności realizowane z użyciem portfeli cyfrowych - MasterPass oraz V.me by Visa.

Dotpay wspiera również płatności realizowane z użyciem portfeli cyfrowych - MasterPass oraz V.me by Visa. OFERTA Płatności internetowe ul. Wielicka 72 30-552 Kraków tel.: +48 12 688 26 00 faks: +48 12 688 26 99 email: handlowy@dotpay.pl 1. KARTY PŁATNICZE Płatności przy użyciu karty to bardzo popularny, łatwy

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

zdefiniowanie kilku grup dyskusyjnych, z których chcemy odbiera informacje, dodawanie, usuwanie lub edycj wczeniej zdefiniowanych grup dyskusyjnych,

zdefiniowanie kilku grup dyskusyjnych, z których chcemy odbiera informacje, dodawanie, usuwanie lub edycj wczeniej zdefiniowanych grup dyskusyjnych, Wstp W nowoczesnym wiecie coraz istotniejsz rol odgrywa informacja i łatwy dostp do niej. Nie dziwi wic fakt, i nowoczesne telefony komórkowe to nie tylko urzdzenia do prowadzenia rozmów telefonicznych,

Bardziej szczegółowo

Przegldanie stron wymaga odpowiedniej mikroprzegldarki w urzdzeniu mobilnym lub stosownego emulatora.

Przegldanie stron wymaga odpowiedniej mikroprzegldarki w urzdzeniu mobilnym lub stosownego emulatora. I. Temat wiczenia Podstawy tworzenia stron WAP II. Wymagania Podstawowe wiadomoci z technologii Internetowych. III. wiczenie 1. Wprowadzenie WAP (ang. Wireless Application Protocol) - to protokół umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

Dr Remigiusz W. Kaszubski

Dr Remigiusz W. Kaszubski Dr Remigiusz W. Kaszubski SPIS TRECI Streszczenie... 3 Wstp... 7 1. Technologia Proton... 7 2. Technologia ZK/GeldKarte... 13 3. Technologia Mondex... 15 4. Visa Cash... 17 5. Systemy wykorzystujce technologi

Bardziej szczegółowo

Prof. US dr hab. Beata Świecka. Płatności mobilne jako innowacje na rynku detalicznych płatności bezgotówkowych

Prof. US dr hab. Beata Świecka. Płatności mobilne jako innowacje na rynku detalicznych płatności bezgotówkowych Prof. US dr hab. Beata Świecka Płatności mobilne jako innowacje na rynku detalicznych płatności bezgotówkowych III Kongres Płatności Bezgotówkowych 18-19.03.2015 Pytanie do dyskusji Płatności mobilne Innowacje

Bardziej szczegółowo

OFERTA Płatności internetowe. ul. Wielicka 72 30-552 Kraków tel.: +48 12 688 26 00 faks: +48 12 688 26 99 email: handlowy@dotpay.

OFERTA Płatności internetowe. ul. Wielicka 72 30-552 Kraków tel.: +48 12 688 26 00 faks: +48 12 688 26 99 email: handlowy@dotpay. OFERTA Płatności internetowe ul. Wielicka 72 30-552 Kraków tel.: +48 12 688 26 00 faks: +48 12 688 26 99 email: handlowy@dotpay.pl 1. KARTY PŁATNICZE Płatności przy użyciu karty to bardzo popularny, łatwy

Bardziej szczegółowo

Karty dobrym narzędziem na czas kryzysu

Karty dobrym narzędziem na czas kryzysu Karty dobrym narzędziem na czas kryzysu Małgorzata O Shaughnessy Dyrektor Generalna Visa Europe Polska, Czechy, Słowacja Paweł Mikutowicz Senior Relationship Manager Visa Europe w Polsce Forum Liderów

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH ul. Jagielloska 74 03 301 Warszawa. Uczestnicy postpowania o udzielnie zamówienia publicznego

MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH ul. Jagielloska 74 03 301 Warszawa. Uczestnicy postpowania o udzielnie zamówienia publicznego MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH ul. Jagielloska 74 03 301 Warszawa Warszawa, dnia 06.11.2007 r. WOA/ZP/D-335-9/07 Uczestnicy postpowania o udzielnie zamówienia publicznego Dotyczy: postpowania

Bardziej szczegółowo

SkyCash Poland S.A. Innowacyjna usługa płatnicza

SkyCash Poland S.A. Innowacyjna usługa płatnicza SkyCash Poland S.A. Innowacyjna usługa płatnicza Warszawa, 18 marca 2011 1 PLAN PREZENTACJI 1. PŁATNOŚCI MOBILNE KONTEKST RYNKOWY 1. CZYM JEST SkyCash - ZASTOSOWANIA 2. MODELE BIZNESOWE KOOPERACJE 2 Płatności

Bardziej szczegółowo

Ateus - Helios. System domofonowy

Ateus - Helios. System domofonowy Ateus - Helios System domofonowy Klawiatura telefoniczna: Uywajc klawiatury mona wybra dowolny numer abonenta. Helios moe pracowa z wybieraniem DTMF lub impulsowym. Ograniczenia na dostp do sieci publicznej

Bardziej szczegółowo

Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL

Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Thunderbird 1.5.0.10 PL wersja 1.2 Spis treci 1. INSTALACJA CERTYFIKATÓW URZDÓW POREDNICH... 3 2.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents InsERT, grudzie 2003 http://www.insert.com.pl/office2003 InsERT GT Smart Documents to przygotowany przez firm InsERT specjalny dodatek, umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

Rynek bezstykowych kart płatniczych w Polsce i na świecie

Rynek bezstykowych kart płatniczych w Polsce i na świecie broszura informacyjna T o r u ń, S t y c z e ń 2 0 0 9 raport badawczy, styczeń 2009 r. Rynek płatności detalicznych wciąż pozostaje zdominowany przez płatności gotówkowe, zwłaszcza w obszarze transakcji

Bardziej szczegółowo

Systemy mobilne wykład 5. Systemy komórkowe. Wykład prowadzi: Mikołaj Sobczak

Systemy mobilne wykład 5. Systemy komórkowe. Wykład prowadzi: Mikołaj Sobczak Systemy komórkowe Wykład prowadzi: Mikołaj Sobczak 1 Rozwizanie klasyczne Rozwizanie klasyczne - nadajnik o duej mocy pokrywajcy swym zasigiem znaczny obszar Dua emitowana moc Due terminale kocowe Powane

Bardziej szczegółowo

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Niniejszy opis dotyczy konfiguracji programu pocztowego Outlook Express z pakietu Internet Explorer, pracujcego pod kontrol systemu

Bardziej szczegółowo

Pytania i komentarze prosimy kierowa do Pana Roberta Izdebskiego Tel.: 503063068 info@mentat.pl

Pytania i komentarze prosimy kierowa do Pana Roberta Izdebskiego Tel.: 503063068 info@mentat.pl Prezentujemy 5 koncepcji serwisów internetowych. S to pomysły na portal biznesowy. Wybierz ten, który najbardziej Ci si podoba, stwórz ranking koncepcji. Do wyboru wykorzystaj metod addytywnej uytecznoci

Bardziej szczegółowo

WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU

WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU I. ZAKRES wiadectwo innowacyjnoci produktu dla ASTEC Sp. z o.o. dotyczy prototypu produktu MDT (Magik Development Tools) w fazie studium wykonalnoci. ASTEC Sp. z o.o. ul.

Bardziej szczegółowo

Klonowanie MAC adresu oraz TTL

Klonowanie MAC adresu oraz TTL 1. Co to jest MAC adres? Klonowanie MAC adresu oraz TTL Adres MAC (Media Access Control) to unikalny adres (numer seryjny) kadego urzdzenia sieciowego (jak np. karta sieciowa). Kady MAC adres ma długo

Bardziej szczegółowo

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska

Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek motoryzacyjny 2011 Europa vs Polska Rynek cz!"ci motoryzacyjnych nierozerwalnie #$czy si! z parkiem samochodowym, dlatego te% podczas oceny wyników sprzeda%y samochodowych cz!"ci zamiennych nie mo%na

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. Warszawa, dnia 4 padziernika 2004 r. GI-DEC-DS-208/04

DECYZJA. Warszawa, dnia 4 padziernika 2004 r. GI-DEC-DS-208/04 Decyzja GIODO z dnia 4 padziernika 2004 r. nakazujca udostpnienie operatorowi telefonii komórkowej, udostpnienie Komendantowi Stray Miejskiej, danych osobowych abonenta telefonu komórkowego, w zakresie

Bardziej szczegółowo

20,00 zł 8,00 zł 8,00 zł 0,00 zł / 30,00zł 4 5,00 zł

20,00 zł 8,00 zł 8,00 zł 0,00 zł / 30,00zł 4 5,00 zł RACHUNKI BANKOWE Bank Spółdzielczy w Pucku WYCIG Z TARYFY PROWIZJI I OPŁAT POBIERANYCH PRZEZ BS W PUCKU ZA CZYNNOCI I USŁUGI BANKOWE KLIENT INSTYTUCJONALNY OBRÓT ROZLCZENIOWY W ZŁOTYCH Obowizujcy od 01.10.2015r.

Bardziej szczegółowo

FORTECA DF - terminal kasowy

FORTECA DF - terminal kasowy FORTECA DF - terminal kasowy 1. WSTP FortecaTerminal jest programem wspomagajcym gówny modu handlowy Forteca w zakresie obsugi drukarek fiskalnych. Program wspópracuje z drukarkami POSNET, Duo, Optimus

Bardziej szczegółowo

Płatności mobilne i pieniądz elektroniczny - wyzwania prawne. Konferencja "Innowacyjne usługi płatnicze - prawo i technologia" Paweł Widawski

Płatności mobilne i pieniądz elektroniczny - wyzwania prawne. Konferencja Innowacyjne usługi płatnicze - prawo i technologia Paweł Widawski Płatności mobilne i pieniądz elektroniczny - wyzwania prawne Konferencja "Innowacyjne usługi płatnicze - prawo i technologia" Paweł Widawski Mobilne płatności? Dostawcy źródła pieniądza Dostawcy systemu

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia

Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 121 Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia The integrated management software in small

Bardziej szczegółowo

Inteligo. Rozwój projektu maj-listopad 2010

Inteligo. Rozwój projektu maj-listopad 2010 Inteligo Rozwój projektu maj-listopad 2010 INTELIGO: powrót na pozycję lidera bankowości elektronicznej Zmiany wprowadzone od 11 maja do 15 listopada 2010 roku nowe Inteligo Zmiany Taryfy Pożyczka gotówkowa

Bardziej szczegółowo

Karty debetowe eurobanku: MasterCard Debit Visa Electron MasterCard Debit NFC płatności zbliżeniowe telefonem

Karty debetowe eurobanku: MasterCard Debit Visa Electron MasterCard Debit NFC płatności zbliżeniowe telefonem : MasterCard Debit Visa Electron MasterCard Debit NFC płatności zbliżeniowe telefonem 1. Karty debetowe eurobanku co warto wiedzieć? Karty debetowe eurobanku zapewniają wygodny i szybki dostęp do środków

Bardziej szczegółowo

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Banki komercyjne Spółdzielcze Kasy Oszczdnociowo-Kredytowe Fundusze

Bardziej szczegółowo

Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. wersja 1.1

Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. wersja 1.1 Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA CERTYFIKATÓW URZDÓW POREDNICH... 3 2. INSTALACJA

Bardziej szczegółowo

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Informacja i Promocja Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Spis treci 1. Wstp... 3 2. Ogólne działania informacyjno - promocyjne... 3 3. Działania informacyjno-promocyjne projektu... 4

Bardziej szczegółowo

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk Załoenia Firma Autodesk - wiodcy producent oprogramowania wspomagajcego projektowanie proponuje program umoliwiajcy uytkownikom weryfikacj posiadanego oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego. Dost p!do!infrastruktury!informatycznej. Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wersja dokumentu: 1.0.0 Rzeszów: 23.10.2009 OPTeam S.A. 35-032 Rzeszów, ul. Lisa Kuli 3 INFORMACJA O NOWYCH

Bardziej szczegółowo

Cardmobile.pl. Cardmobile.pl jest nowoczesnym systemem płatności mobilnych oraz internetowych.

Cardmobile.pl. Cardmobile.pl jest nowoczesnym systemem płatności mobilnych oraz internetowych. Cardmobile.pl Cardmobile.pl jest nowoczesnym systemem płatności mobilnych oraz internetowych. Po zarejestrowaniu w systemie użytkownicy mają możliwość podłączenia do konta swojej karty Mastercard lub Maestro.

Bardziej szczegółowo

" # # Problemy budowy bezpiecznej i niezawodnej globalnej sieci szerokopasmowej dla słub odpowiadajcych za bezpieczestwo publiczne

 # # Problemy budowy bezpiecznej i niezawodnej globalnej sieci szerokopasmowej dla słub odpowiadajcych za bezpieczestwo publiczne !! " # # Problemy budowy bezpiecznej i niezawodnej globalnej sieci szerokopasmowej dla słub odpowiadajcych za bezpieczestwo publiczne Sie PIONIER Sieci regionalne i miejskie rodowiska naukowego baz dla

Bardziej szczegółowo

Globalne standardy toruj drog

Globalne standardy toruj drog Globalne standardy toruj drog Unikalnej Identyfikacji Wyrobów Medycznych (UDI) Unikalna Identyfikacja Wyrobów Medycznych (Unique Device Identification UDI) ma na celu popraw bezpieczestwa pacjentów i procesów

Bardziej szczegółowo

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych Radziejów: Zorganizowanie i przeprowadzenie szkolenia w kierunku: projektowanie ogrodów Numer ogłoszenia:151938 2010; data zamieszczenia: 01.06.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU usługi Przetarg nieograniczony

Bardziej szczegółowo

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych Radziejów: Zorganizowanie i przeprowadzenie kursu w kierunku: obsługi wózków widłowych napdzanych silnikami z uprawnieniami do wymiany butli propan butan. Numer ogłoszenia: 132270 2010; data zamieszczenia:

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm.

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. ) w zwizku z wnioskiem podatnika XXXXXX z dnia 10.11.2005r., uzupełnionego

Bardziej szczegółowo

NAJLEPSI Z NAJLEPSZYCH

NAJLEPSI Z NAJLEPSZYCH Praca wyróniona w Ogólnopolskim 23.12.2004 r. Konkursie Piórem Logistyka organizowanym przez portal www.logistyka.net.pl NAJLEPSI Z NAJLEPSZYCH Pod koniec ubiegłego roku ukazała si wiadomo o tym, e prestiow

Bardziej szczegółowo

Obniżenie interchange szansą na wzrost ilości transakcji bezgotówkowych. Konferencja Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota 24 lipca 2012 r.

Obniżenie interchange szansą na wzrost ilości transakcji bezgotówkowych. Konferencja Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota 24 lipca 2012 r. Obniżenie interchange szansą na wzrost ilości transakcji bezgotówkowych w Polsce Konferencja Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota 24 lipca 2012 r. 1. Systemy i opłaty Systemy VISA i MasterCard Systemy kart

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

ELEKTRONICZNE INSTRUMENTY PŁATNICZE

ELEKTRONICZNE INSTRUMENTY PŁATNICZE POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI ELEKTRONICZNE INSTRUMENTY PŁATNICZE ARKADIUSZ SKOWRON OPOLE 2006 Arkadiusz Skowron (c) 2006 Elektroniczne instrumenty płatnicze 1 ELEKTRONICZNE

Bardziej szczegółowo

DDK-076-115/04/VP Warszawa, 02 czerwca 2004 r.

DDK-076-115/04/VP Warszawa, 02 czerwca 2004 r. Korespondencja w sprawie wystpienia Odpowied Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na wystpienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. PREZES URZDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

Bardziej szczegółowo

GIROCARD. Jako narodowa karta płatnicza. Wojciech-Beniamin Wolski

GIROCARD. Jako narodowa karta płatnicza. Wojciech-Beniamin Wolski GIROCARD Jako narodowa karta płatnicza Wojciech-Beniamin Wolski Politechnika Poznańska 28 Styczeń - 13 Luty 2015 WPROWADZENIE Plan prezentacji Podstawowe informacje Rodzaje kart, Standard e-portmonetki,

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe w pigułce

Badania marketingowe w pigułce Jolanta Tkaczyk Badania marketingowe w pigułce Dlaczego klienci kupuj nasze produkty lub usługi? To pytanie spdza sen z powiek wikszoci menederom. Kady z nich byłby skłonny zapłaci due pienidze za konkretn

Bardziej szczegółowo

Wspólnicy. Sprawy spółki

Wspólnicy. Sprawy spółki Przepisy dotyczce spółki cywilnej zawiera kodeks cywilny (art. 860 875). To forma prowadzenia działalnoci gospodarczej nie przekraczajcej wikszego rozmiaru, czyli jej przychód roczny nie moe przekroczy

Bardziej szczegółowo

Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B

Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B Wersja draft 2.1 Na podstawie: Europejskiej Modelowej Umowy o EDI (w skrócie: EMUoE). 1. Standardy

Bardziej szczegółowo

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi 1.Wymagania techniczne 1.1. Wymagania sprztowe - minimalne : komputer PC Intel

Bardziej szczegółowo

TABELA PROWIZJI I OPŁAT BROKERSKICH ZA WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH PRZEZ DOM MAKLERSKI PENETRATOR SA

TABELA PROWIZJI I OPŁAT BROKERSKICH ZA WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH PRZEZ DOM MAKLERSKI PENETRATOR SA TABELA PROWIZJI I OPŁAT BROKERSKICH ZA WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH PRZEZ DOM MAKLERSKI PENETRATOR SA. DLA KLIENTÓW, KTÓRZY PODPISALI Z DOMEM MAKLERSKIM PENETRATOR SA UMOW O WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załcznik do Uchwały Nr XXVIII/75/03 Rady Powiatu Pabianickiego z dnia 13 listopada 2003 r. (w zakresie : rehabilitacji społecznej, rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH.

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH. REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH. I. INFORMACJE PODSTAWOWE Prezydent Miasta Zielona góra ogłasza

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 marca 2005 r. odmawiajca uwzgldnienia wniosku o zobowizanie Zarzdu Banku, do wykrelenia danych osobowych dotyczcych Skarcego z Bankowego

Bardziej szczegółowo

System Connector Opis wdrożenia systemu

System Connector Opis wdrożenia systemu System Connector Opis wdrożenia systemu Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Spistre ci Wymagania z perspektywy Powiatowego Urzdu Pracy... 3

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 215/08 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 13 padziernika 2008 roku

Uchwała Nr 215/08 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 13 padziernika 2008 roku Uchwała Nr 215/08 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 13 padziernika 2008 roku w sprawie udzielenia przez Województwo Mazowieckie porczenia zobowizania wynikajcego z obligacji emitowanych przez Agencj

Bardziej szczegółowo

TEL-STER Sp. z o. o. ul. Obornicka 229 60-650 Pozna. InWin System Automatycznego Przekazu i Zarzdzania Danymi Inkasenckimi

TEL-STER Sp. z o. o. ul. Obornicka 229 60-650 Pozna. InWin System Automatycznego Przekazu i Zarzdzania Danymi Inkasenckimi TEL-STER Sp. z o. o. ul. Obornicka 229 60-650 Pozna tel. +48 (61) 6562105 fax +48 (61) 6562106 email: biuro@telwin.com.pl http: www.telwin.com.pl InWin System Automatycznego Przekazu i Zarzdzania Danymi

Bardziej szczegółowo

U S T A W A z dnia. o zmianie ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw

U S T A W A z dnia. o zmianie ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw U S T A W A z dnia 1), 2) o zmianie ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z pón. zm. 3)

Bardziej szczegółowo

Wirtualny dziennik od podszewki - efektywno a skuteczno działa marketingowych w Internecie

Wirtualny dziennik od podszewki - efektywno a skuteczno działa marketingowych w Internecie Wirtualny dziennik od podszewki - efektywno a skuteczno działa marketingowych w Internecie mgr Jolanta Tkaczyk Katedra Marketingu, Wysza Szkoła Przedsibiorczoci i Zarzdzania im. L. Komiskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Mechanizm Finansowy EOG oraz Norweski Mechanizm Finansowy 2004-2009 Fundusz kapitału pocztkowego. (ang. seed money)

Mechanizm Finansowy EOG oraz Norweski Mechanizm Finansowy 2004-2009 Fundusz kapitału pocztkowego. (ang. seed money) (ang. seed money) Mechanizm Finansowy EOG & Norweski Mechanizm Finansowy 2004-2009 Spis treci 1. INFORMACJE OGÓLNE 3 2. Czym jest fundusz kapitału pocztkowego?... 3 3. Wysoko dofinansowania i współfinansowanie...

Bardziej szczegółowo

operatorska moliwo zachowania dotychczasowego numeru przy zmianie operatora,

operatorska moliwo zachowania dotychczasowego numeru przy zmianie operatora, ó!!" #$ ó operatorska moliwo zachowania dotychczasowego numeru przy zmianie operatora, lokalizacyjna wystpuje tylko w sieciach stacjonarnych, w przypadku zmiany lokalizacji przyłcza abonenta i pozostania

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 6 lipca 2005 r. dotyczca przetwarzania danych osobowych córki Skarcego, przez Stowarzyszenie, poprzez publikacj informacji na temat rodziny

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie zasobów PODGIK w serwisach internetowych Waldemar Izdebski

Wykorzystanie zasobów PODGIK w serwisach internetowych Waldemar Izdebski Wykorzystanie zasobów PODGIK w serwisach internetowych Waldemar Izdebski Od pocztku lat dziewidziesitych XX wieku zaczło si spełnia marzenie geodetów dotyczce tworzenia systemów informacji o terenie, potocznie

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY

AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY AUTOMATECH AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY W roku 2006 Gmina Kampinos dokonała modernizacji swojej stacji uzdatniania wody (SUW). Obok zmian typu budowlanego (nowe zbiorniki wody,

Bardziej szczegółowo

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Warszawa, maj 2006 Spis treci Wprowadzenie...3 Cz I Zbiorcze wykonanie budetów jednostek samorzdu terytorialnego...7 1. Cz operacyjna...7

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r.

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r. Uchwała Nr XXVIII/266/2008 z dnia 16 czerwca 2008 r. w sprawie okrelenia warunków i trybu wspierania, w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego przez Gmin Jarocin. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.15,

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka)

Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka) Autorzy: Kraków, stycze 2007 Łukasz Dziewanowski Filip Haftek (studenci AGH III roku kierunku Automatyka i Robotyka) PROGRAM DO OBSŁUGI TELEFONU KOMÓRKOWEGO I. Instalacja: MOLIWOCI POŁCZENIA TELEFONU Z

Bardziej szczegółowo

Orange Cash. płatności zbliżeniowe w komórkach. Warszawa, 15 października 2012

Orange Cash. płatności zbliżeniowe w komórkach. Warszawa, 15 października 2012 Orange Cash płatności zbliżeniowe w komórkach Warszawa, 15 października 2012 Świat Orange Orange to usługi telekomunikacyjne, oraz: Szeroka oferta usług multimedialnych (muzyka, film, TV, książki, gry)

Bardziej szczegółowo

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie

POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie POWER PRICE S.A. Moc ukryta w cenie Warszawa, marzec 2011 r. Dane rejestrowe spółki Power Price S.A. ul. Rosy Bailly 36 01-494 Warszawa tel./fax (22) 25 01 700 www.powerprice.pl e-mail: biuro@powerprice.pl

Bardziej szczegółowo

-OPIS WYMAGA - OPIS ZAKRESU. a. w zakresie usługi b. w zakresie personelu technicznego

-OPIS WYMAGA - OPIS ZAKRESU. a. w zakresie usługi b. w zakresie personelu technicznego BEZPIECZNA PROFESJONALNA USŁUGA SERWISOWA KRYTERIA WYBORU FIRMY SERWISOWEJ NA POZIOMIE WIADCZENIA USŁUGI TIER3/TIER4 dla klimatyzacji precyzyjnej HPAC w obiektach DATA CENTER 1 1. I. Kryterium wymaga str.

Bardziej szczegółowo

Europejski rynek płatności detalicznych

Europejski rynek płatności detalicznych Europejski rynek płatności detalicznych Janina Harasim, Bożena Frączek, Grażyna Szustak, Monika Klimontowicz Streszczenie/ Abstract Książka prezentuje współczesny rynek płatności, które postrzegane są

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZA III KWARTAŁ 2008 ROKU INFORMACJE DODATKOWE

SPRAWOZDANIE ZA III KWARTAŁ 2008 ROKU INFORMACJE DODATKOWE SPRAWOZDANIE ZA III KWARTAŁ 2008 ROKU INFORMACJE DODATKOWE Zduska Wola, dnia 30 padziernika 2008 roku I. Kursy EURO przyjte do przeliczania wybranych danych finansowych. Poszczególne pozycje aktywów i

Bardziej szczegółowo

Usługi mobilne w działalności bankowej. Magda Matuszewska, Adam Grabarczyk Bank Handlowy w Warszawie S.A.

Usługi mobilne w działalności bankowej. Magda Matuszewska, Adam Grabarczyk Bank Handlowy w Warszawie S.A. Usługi mobilne w działalności bankowej Magda Matuszewska, Adam Grabarczyk Bank Handlowy w Warszawie S.A. Bankowość mobilna Usługi umożliwiające dostęp do rachunku bankowego (konta osobistego, karty kredytowej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SKLEPU INTERNETOWEGO KASTOR http://www.sklep.kastor.pl/ z 04.12.2014

REGULAMIN SKLEPU INTERNETOWEGO KASTOR http://www.sklep.kastor.pl/ z 04.12.2014 REGULAMIN SKLEPU INTERNETOWEGO KASTOR http://www.sklep.kastor.pl/ z 04.12.2014 I. Definicje Uyte w Regulaminie pojcia oznaczaj: 1. Klient osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie bdca

Bardziej szczegółowo

Podział Internetu radiowego WIFI konfiguracja

Podział Internetu radiowego WIFI konfiguracja Podział Internetu radiowego WIFI konfiguracja TL-WR543G Wireless AP Client Router Instrukcja ta zawiera uproszczony opis podziału łcza internetowego dostarczanego poprzez sie WIFI za pomoc dwóch routerów

Bardziej szczegółowo

Programowanie Obiektowe

Programowanie Obiektowe Programowanie Obiektowe dr in. Piotr Zabawa IBM/Rational Certified Consultant pzabawa@pk.edu.pl WYKŁAD 1 Wstp, jzyki, obiektowo Cele wykładu Zaznajomienie słuchaczy z głównymi cechami obiektowoci Przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku płatności a obrót bezgotówkowy Warszawa, 10 grudnia 2014

Zmiany na rynku płatności a obrót bezgotówkowy Warszawa, 10 grudnia 2014 Adam Tochmański/ Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Zmiany na rynku płatności a obrót bezgotówkowy Warszawa, 10 grudnia 2014 2 Agenda 1. Uczestnicy i poziomy rynku płatności 2. Możliwości rozwoju

Bardziej szczegółowo

Skd mamy pienidze i na co je wydajemy

Skd mamy pienidze i na co je wydajemy BUKOWNO 2009 PRZEJRZYSTA POLSKA Skd mamy pienidze i na co je wydajemy INFORMATOR BUDETOWY O DOCHODACH I WYDATKACH GMINY BUKOWNO W LATACH 2007-2009 1 !" #$ # %&# #" '# " " $#%#&'# Czym jest budet miasta?

Bardziej szczegółowo

ZATWIERDZAM. Warszawa, dn. 28 czerwca 2006 r.

ZATWIERDZAM. Warszawa, dn. 28 czerwca 2006 r. ZATWIERDZAM Warszawa, dn. 28 czerwca 2006 r. SPIS TRECI 1. Wstp... 3 1.1. Słownik... 3 1.2. Zastosowanie certyfikatów... 4 2. Podstawowe zasady certyfikacji... 5 2.1. Wydawanie certyfikatów... 5 2.2. Obowizki

Bardziej szczegółowo

Aktualny stan prac nad nowymi regulacjami rynku płatności w Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem usług typu TPP i TPA

Aktualny stan prac nad nowymi regulacjami rynku płatności w Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem usług typu TPP i TPA Aktualny stan prac nad nowymi regulacjami rynku płatności w Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem usług typu TPP i TPA Agnieszka Wachnicka Ministerstwo Finansów Warszawa, 17 czerwca 2014 r. Forum

Bardziej szczegółowo

CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT

CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT TEMAT: Pracujemy w programie Power Point. Czas (4 x 45 minut ) ZAKRES TRECI PROGRAMOWYCH: Bezpieczestwo, higiena i reguły pracy przy komputerze Sposoby porozumiewania si

Bardziej szczegółowo

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki Historia inna niż wszystkie Jest rok 1949, Nowy Jork, USA. Frank McNamara wybrał się do restauracji. Przy płaceniu rachunku okazało się, że zapomniał portfela, wziął więc kawałek kartoniku i napisał na

Bardziej szczegółowo

Płatności mobilne versus cash back

Płatności mobilne versus cash back Płatności mobilne versus cash back Dawid Kulbicki Ekspert rynku płatności elektronicznych Konferencja: Cash back niedoceniony instrument obrotu bezgotówkowego w Polsce? Warszawa, 12 marca 2015 Wypłata

Bardziej szczegółowo

Formy rozliczeń pieniężnych między dłużnikiem a wierzycielem są uzależnione od:

Formy rozliczeń pieniężnych między dłużnikiem a wierzycielem są uzależnione od: Usługi rozliczeniowe i Krajowa Izba Rozliczeniowa Formy rozliczeń pieniężnych między dłużnikiem a wierzycielem są uzależnione od: Wykorzystywanego w tym celu pieniądza (gotówkowy, bezgotówkowy, elektroniczny)

Bardziej szczegółowo

RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA

RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA Projekt z dnia 22.03.2006 Załcznik do uchwały Nr Rady Ministrów z dnia r. RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA 1 Wstp Rzdowy program wyrównywania warunków

Bardziej szczegółowo

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Opera 9.10 Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10 wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA WŁASNEGO CERTYFIKATU Z PLIKU *.PFX... 3 2. WYKONYWANIE KOPII BEZPIECZESTWA WŁASNEGO

Bardziej szczegółowo

Regulamin sprzedaży usług drogą elektroniczną przez Playlink SA

Regulamin sprzedaży usług drogą elektroniczną przez Playlink SA Regulamin sprzedaży usług drogą elektroniczną przez Playlink SA I. Definicje Na potrzeby niniejszego regulaminu wskazane poniżej pojęcia będą miały następujące znaczenie: Dostawca Playlink SA z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Finansowanie przetwórstwa owoców i warzyw oraz sokownictwa w ramach PROW 2007-2013

Finansowanie przetwórstwa owoców i warzyw oraz sokownictwa w ramach PROW 2007-2013 Sytuacja na rynku przetworów owocowo-warzywnych i soków a reforma rynku ogrodniczego w UE Finansowanie przetwórstwa owoców i warzyw oraz sokownictwa w ramach PROW 2007-2013 Dr Jerzy Małkowski Pozna, 19

Bardziej szczegółowo

TransKasa. Sieć Elektronicznych Terminali Płatniczych Banku BPH

TransKasa. Sieć Elektronicznych Terminali Płatniczych Banku BPH TransKasa Sieć Elektronicznych Terminali Płatniczych Banku BPH TransKasa Co to jest? Agencyjna sieć punktów płatniczych Banku BPH oparta o terminale bankowe umożliwiająca onlinowo wykonywanie operacji

Bardziej szczegółowo