Światowy kryzys gospodarczy a procesy koncentracji kapitałowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Światowy kryzys gospodarczy a procesy koncentracji kapitałowej"

Transkrypt

1 dr Aneta Sokół dr Anna Owidia Surmacz Katedra Ekonomiki Przedsiębiorstw Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński Światowy kryzys gospodarczy a procesy koncentracji kapitałowej W trwającym obecnie cyklu koniunkturalnym apogeum wzrostu gospodarczego na rynku globalnym wystąpiło w roku Owszem w latach spodziewane było osłabienie koniunktury i spowolnienie tempa wzrostu gospodarki światowej, jednak większość sporządzonych w latach prognoz dotyczących spowolnienia gospodarczego, okazała się zbyt optymistyczna i nic nie wskazywało, Ŝe zapowiadane spowolnienie gospodarcze okaŝe się kryzysem na skalę ogólnoświatową. Główną jego przyczyną był kryzys na rynku kredytów hipotecznych w USA. Wystąpił on w połowie 2007 roku a następnie rozszerzył się na globalny rynek finansowy. Niestety kumulacja tych dwóch czynników z niezwykłą siłą zaczęła oddziaływać negatywnie na globalną gospodarkę realną. Skutkiem tego było zmniejszenie się produkcji i PKB. Ponadto nastąpiło ograniczenie po stronie popytu, jak równieŝ powstały trudności płatnicze w podmiotach gospodarczych. 1 Zanim o skutkach światowego kryzysu, warto przypomnieć zasadnicze przyczyny kryzysu finansowego na świecie, do których zalicza się: 2 - styl Ŝycia społeczeństwa amerykańskiego oparty na kredytach i konsumpcji oraz niskiej stopie oszczędności; - niedostateczny nadzór i zmiany w regulacjach sektora bankowego (zniesienie przepisu o zakazie łączenia bankowości inwestycyjnej i detalicznej oraz liberalizacja przepisów o ochronie przed nadmiernym ryzykiem banków i towarzystw ubezpieczeniowych); - poŝyczki hipoteczne udzielane przez banki osobom o marginalnych moŝliwościach finansowych (ang. subprime mortgage); - polityka banku centralnego USA (FED), stymulująca rozwój gospodarki amerykańskiej (po pęknięciu giełdowej bańki internetowej w 2002 r.), utrzymująca niski poziom stóp 1 Wpływ kryzysu na globalnym rynku finansowym na PKB i produkcję przemysłową UE ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w polskim przemyśle przetwórczym, Gospodarki. Departament Analiz i Prognoz, Warszawa 2009, s. 3; 2 Sektor MSP w czasie kryzysu w: f5.pl/pub/uploaddocs/prezentacja_msp.ppt

2 procentowych, który doprowadził do zalania rynku tanim pieniądzem i napompowania bańki na rynku nieruchomości; Natomiast do skutków kryzysu na świecie zaliczamy: 3 - zmniejszenie produktu krajowego brutto państw OECD (państwa te wchodzą w stan recesji gospodarczej); - obniŝenie wartości akcji spółek notowanych na giełdach światowych od sierpnia 2007 roku (straciły one juŝ ponad 16 bilionów euro na swojej wartości); - brak zaufania na rynku finansowym, zagraŝający utracie płynności finansowej wielu banków oraz ograniczeniami w kredytowaniu przedsiębiorstw; - upadłość, nacjonalizacja, dokapitalizowanie lub przejęcia kilkunastu bardzo duŝych instytucji finansowych na przykład, pospieszne dokapitalizowanie głównych banków w USA: Merill Lynch, Goldman Sachs, Morgan Stanley, Citygroup czy Lehman Brothers w marcu i kwietniu 2008 r., by zapobiec ich upadłości; - interwencję rządów krajów wysokorozwiniętych w działania stabilizacyjne (wykup długów, dokapitalizowanie i inne) dla zasłuŝonych instytucji finansowych w celu uniknięcia efektu domina, bankructw banków, przedsiębiorstw, bezrobocia i kryzysu gospodarczego, porównywalnego do kryzysu stulecia z 1929 r.; - spowolnienie gospodarcze w wielu krajach, straty finansowe inwestorów, wzrost bezrobocia. Kryzys finansowy który w ostatnich dwóch latach wpłynął znacząco na funkcjonowanie gospodarek wielu krajów na świecie nie ma bezpośredniego źródła w Polsce. Co prawda nie naleŝy sądzić, Ŝe sytuacja ta nie miała wpływu na naszą gospodarkę, wręcz przeciwnie. gospodarka odczuła skutki kryzysu finansowego w sposób pośredni poprzez pogorszenie koniunktury światowej, spadek zaufania pomiędzy instytucjami finansowymi, większą niepewność transakcji na rynku walutowym. RównieŜ na rynku kredytowym nastąpiło zaostrzenie kryteriów przyznawania kredytów oraz wzrost kosztów pozyskania pieniądza na rynku kapitałowym. 4 Zmiana koniunktury w drugiej połowie 2008 roku miała pośredni wpływ na cykle fuzji/przejęć. Choć szeroko rozumiane procesy połączeń przedsiębiorstw nie mają bezpośredniego związku z aktualną kondycją gospodarki, to w pewnym stopniu są one 3 TamŜe; szerzej na temat kryzysu w: T. DiLorenzo, The Government-Created Subprime Mortgage Meltdown w: G. Mokorft, Treasury set to bail out Fannie Mae, Freddie Mac w: 4 Sektor MSP w czasie kryzysu w: f5.pl/pub/uploaddocs/prezent.acja_msp.ppt

3 pochodną cykli, jakie przeŝywa gospodarka. Generalnie, spadek koniunktury gospodarczej moŝe spowodować: 5 - nieznaczne wyhamowanie wzrostu rynku fuzji i przejęć, z uwagi na zmianę kierunku poszukiwań przedsiębiorstw do przejęcia lub partnerów do konsolidacji (nastąpił spadek liczby transakcji w 2008 roku w porównaniu do 2007 roku); - wzmoŝoną liczbę transakcji ze względu na zaniŝoną wycenę podmiotów (skorzystanie z tzw. okazji rynkowej) lub traktowanie przejęć jako panaceum na bolączki finansowe wielu spółek; - spadek optymizmu inwestorów co do przyszłej koniunktury w gospodarce; - kłopoty podmiotów gospodarczych z dostępem do źródeł finansowania transakcji (dostęp jest trudniejszy chociaŝby w efekcie zaostrzenia polityki kredytowej banków czy bessę na rynku kapitałowym); - w dłuŝszym okresie zwiększone zainteresowanie podmiotów połączeniami. W Polsce w 2009 roku zarejestrowano 556 transakcji M&A o łącznej wartości ponad 8,5 mld euro. Szacuje się jednak, Ŝe wartość całego rynku kształtowała się na poziomie 12 mld euro. 36 transakcji było skutkiem procesów restrukturyzacyjnych w ramach grup kapitałowych, zaś tradycyjnych fuzji było tylko 14. W porównaniu z rokiem poprzednim, polski rynek M&A pomimo kryzysu, zachowywał się stabilnie, co stanowiło okoliczność bardzo korzystną dla tego sektora. Wydaje się to szczególnie istotne w świetle silnego oddziaływania kryzysu gospodarczego na przedsiębiorstwa (był on dla nich odczuwalny w II półroczu 2008 roku oraz w I półroczu 2009 roku, w kolejnych miesiącach 2009 roku sytuacja stopniowo się poprawiała). 6 I tak, analizując krajowy rynek kontroli nad przedsiębiorstwami w aspekcie oddziaływania nań ogólnoświatowego kryzysu, to w pierwszym półroczu 2010 roku w porównaniu do analogicznego okresu w 2009 roku wzrósł on o 16%, zaś wartość transakcji (w euro) wzrosła aŝ o 44%. Dokonując analiz danych regionalnych w skali globalnej moŝna stwierdzić, Ŝe takŝe znalazł się w korzystnej sytuacji. a szacowany (ilościowo) udział naszego rynku w środkoeuropejskim rynku M&A to 33%, zaś w ujęciu wartościowym udział ten wyniósł ok. 5 A. Sokół, A. O. Surmacz, Działalność konsolidacyjna przedsiębiorstw w Polsce w 2007 roku - stan i perspektywy Gazeta Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2008, nr Raport o stanie gospodarki. Gospodarski. Departament Analiz i Prognoz, Warszawa 2010, s. 15; Wpływ kryzysu na globalnym rynku finansowym na PKB..., op.cit., s. 3.

4 50%. Dokonanych zostało 869 transakcji a ich łączna wartość, rozumiana jako suma transakcji z ujawnioną wartością, wyniosła przeszło 10 mld euro. 7 W 2009 roku najwięcej inwestorów zagranicznych, czyli podmiotów zarejestrowanych poza granicami Polski, a inwestujących w polskie spółki, pochodziło ze Stanów Zjednoczonych (18), Niemiec (13), Holandii (11), Wielkiej Brytanii (10) i Francji (8). dla porównania w 2008 roku były to odpowiednio spółki niemieckie (18), francuskie (11), amerykańskie (10) oraz czeskie i cypryjskie (po 9). Jeśli chodzi o zagraniczne inwestycje spółek polskich, czyli inwestycje podmiotów zarejestrowanych w Polsce w spółki zlokalizowane poza granicami kraju, w 2009 roku najwięcej z nich miało miejsce w Czechach (18), Rumunii i na Węgrzech (po 11), w Słowacji (10) i Niemczech (9). W 2008 roku były to odpowiednio: Niemcy (12), Czechy (10), Ukraina i Rumunia (po 8) oraz Kazachstan (6). 8 Tabela 1 Liczba i wartość transakcji w latach w Polsce i regionach Europy Środkowej Region Europy Środkowej Rola Polski w regionie Wyszczególnienie Dynamika 2010/2009 Liczba transakcji % Wartość transakcji (w mln EUR)* Teoretyczna wartość transakcji % % Liczba transakcji % Wartość transakcji (w mln EUR)** Teoretyczna wartość transakcji % % Ilościowo 33% 30% 9% Europy Środkowej Wartościowo** 50% 29% 76% * w oparciu o dane za pierwszą połowę 2010 roku o 176 transakcjach (62% ogółu) ** w oparciu o dane o transakcjach z ujawnioną wartością Źródło: Rynek fuzji i przejęć I półrocze na tle Europy Środkowo-Wschodniej, KPMG, DealWatch, Warszawa 2010, s Rynek fuzji i przejęć I półrocze na tle Europy Środkowo-Wschodniej, KPMG, DealWatch, Warszawa 2010, passim. 8 TamŜe.

5 Badając rozwój sektorowy w zakresie polskiego rynku M&A stwierdzić naleŝy, Ŝe prym wiódł sektor budownictwa i nieruchomości w którym dokonano najwięcej omawianych transakcji (por. wykres 1). Zgodnie z szacunkami zrealizowanych ich zostało 48 o łącznej wartości 948 mln euro. Tym samym sektor ten stał się drugim pod względem wartości dokonanych transakcji po sektorze energetycznym, paliwowym i surowców mineralnych, którego łączna wartość kształtowała się na poziomie 1,5 mld euro. Odnosząc te dane do roku 2009 zauwaŝyć naleŝy, Ŝe przyrost miał miejsce o 15 transakcji a jego wartość wynosiła wówczas 261 mln euro. 9 Wykres 1. Wartość transakcji ogłoszonych w pierwszym półroczu 2010 roku Polsce (według sektora, w milionach euro) w Źródło: Rynek fuzji i przejęć I półrocze na tle Europy Środkowo-Wschodniej, KPMG, DealWatch, Warszawa 2010, s. 13. Kolejne miejsca zajęły: sektor produkcji - 46 transakcji o wartości 411 mln euro (2009 rok 27 transakcji o wartości 139 mln euro), sektor komunikacji i mediów oraz rozrywki 40 transakcji o wartości 257 mln euro (2009 rok 44 transakcje o wartości 188 mln euro). Poza tym, do największych transakcji zaliczono: odkupienie od Ministerstwa 15% pakietów akcji w PGE Energia i PGE Górnictwo i Energetyka przez 9 TamŜe.

6 PGE za łączną sumę przekraczającą 800 mln euro. Następną co do wartości transakcją była prywatyzacja Grupy Enea (280 mln euro). Sprzedającym było równieŝ Skarbu Państwa. Na miejscu trzecim znalazło się przejęcie przez CA Immo International 100% grupy Europolis Invest,. Sprzedającym był Volksbank International, który otrzymał w wyniku transakcji 272 mln euro. Tabela 2 15 największych transakcji M&A w Polsce w 2009 roku Podmiot transakcji Sprzedający Kupujący Kraj kupującego Kompania Piwowarska PKN Orlen Wartość (w EUR) Kulczyk Holding SABMiller Plc. RPA 797,10 Nafta 470,68 DB Schenker Rail PCC SE DB Schenker Niemcy 450,00 Getin Bank Getin Holding Noble Bank 356,85 Grupa Lotos Nafta 303,90 Vattenfall Heat Poland, Vattenfall Distribution Poland TP S.A. Nowaco Czech Republic, Farutex HTL-Strefa Capital Research and Managemen Company Bidvest Group Noryt N.V., OFE Polsat, Andrzej Czernecki, Wojciech Wyszogrodzki, inni Vattenfall Szwecja 295,17 b.d. b.d. 272,44 Bancroft Private Equity, Nova Investments Terantium Investments RPA, inne 250,00 208,36 ITI Neovision ITI Group TVN 188,00 Spółki AXA w regionie Europy Środkowej Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju AXA Group Francja 147,00 AVG Technologies 3 projekty farm wiatrowych BSO AIG Bank Benson Oak Capital, Intel Capital, Polish Enterprise Fund V TA Associates Wielka Brytania 136,99 b.d. Taiga Mistral Hiszpania 130,00 British Sugar Overseas American International Group Inc. Pfeifer&Langen Niemcy 130,00 Santander Consumer Bank 118,96

7 Źródło: Rynek fuzji i przejęć I półrocze na tle Europy Środkowo-Wschodniej, KPMG, DealWatch, Warszawa 2010, s. 7. Polski rynek fuzji i przejęć wolniej i bardziej umiarkowanie reaguje na dekoniunkturę na świecie. Mimo ogólnego spowolnienia jest w dobrej kondycji i jest nadal dobrze postrzegana przez inwestorów. Aczkolwiek wydaje się, iŝ konsolidacja i inkorporacja stanowi nierzadko doskonałe rozwiązanie w świetle zagroŝenia upadłością przedsiębiorstw, wynikającej z kryzysu amerykańskiego systemu finansowego. W sytuacjach patowych podmioty gospodarcze podejmują próbę restrukturyzacji i sprzedaŝy części swoich aktywów, stąd mają i będą miały miejsce liczne przyjazne przejęcia. Zatem, kryzys finansowy juŝ zwiększył zainteresowanie fuzjami i przejęciami na świecie, co widoczne jest w postaci licznych przejęć instytucji finansowych w USA oraz w Europie przez podmioty zagraniczne. Dodatkowo, istnieje wysokie ryzyko pogłębienia się efektu domina (rozprzestrzenienia się kryzysu na inne kraje) oraz zaraŝenia się podmiotów zaleŝnych (podporządkowanych kapitałowo) od przeŝywających kłopoty światowych instytucji finansowych. Tabela 3. Największe przykładowe transakcje w Polsce w I półroczu 2010 roku Przejmowany Przejmujący Kraj przejmującego Sprzedający Wartość (mln Euro) PGE Energia PGE Górnictwo i Gazownictwo PGE 806,1 Enea Inwestorzy instytucjonalni - 280,9 Europolis Invest CA Mimo International Austria Volksbank International 272 Gros Nova IK Investment Partners Wielka Brytania Sonda 248,4 Centrum Handlowe Arkadia w Warszawie Rodamco Europe Holandia Invanhoe Cambridge Simon Property Group 200 E. Wedel (aktywa) Lotte Group Japonia Krat Foods 157

8 Sieć dystrybucyjna CEDC (14 spółek) Eurcash Central European Distribution Corporation 104,8 Nordea Bank Nordea Szwecja (nie dotyczy) nowa emisja akcji 100,2 Źródło: Rynek fuzji i przejęć I półrocze na tle Europy Środkowo-Wschodniej, KPMG, DealWatch, Warszawa Obserwuje się równieŝ, tendencję spadkową wartości akcji spółek na publicznym rynku kapitałowym oraz podstawowych indeksów giełdowych, co moŝe spowodować zainteresowanie przejęciami osłabionych spółek lub zainteresowanie rynkiem wtórnym New Connect czy wzmoŝoną aktywność na rynku pozagiełdowym. 10 Reasumując warto wskazać, Ŝe istnieje kilka powaŝnych barier utrudniających napływ potencjalnych inwestorów do naszego kraju. Są to m.in.: wysokie podatki, niestabilne prawo brak długoterminowej strategii rządu dla poszczególnych sektorów gospodarki, zły stan infrastruktury, liczne utrudnienia róŝnego rodzaju (administracyjne, prawne itp.) dla przedsiębiorców. Poza tym, prawdą jest, iŝ rynek M&A w Polsce nie jest jeszcze tak dobrze rozwinięty, jak na zachodzie z róŝnych względów: m.in. zbyt małej dojrzałości rynku kapitałowego, niedostatku wyspecjalizowanych w transakcjach fuzji i przejęć firm konsultingowych, nie przygotowania (barier psychologicznych) właścicieli firm czy braku umiejętności inicjowania transakcji przez polskich menedŝerów oraz determinacji do ponoszenia kosztów procesu fuzji/przejęcia. Mimo to, członkostwo Polski w Unii Europejskiej niewątpliwie przyciąga, (choć ze zmienną intensywnością) inwestorów zagranicznych, 11 uczestniczących w przejęciach przedsiębiorstw krajowych i przenoszących kulturę fuzji i przejęć. Poza tym, rosnąca konkurencyjność polskiej gospodarki, dostęp do coraz bardziej wyspecjalizowanych instrumentów finansowych (dług bankowy ze spłata balonową, poŝyczka mezzanine itd.), coraz większe zainteresowanie funduszy typu Private Equity zaangaŝowaniem kapitału w fuzje/przejęcia czy istniejąca duŝa podaŝ podmiotów znajdujących się w fazie dojrzewania otwiera dostęp do rynku kontroli nad przedsiębiorstwami dla nawet niewielkich podmiotów. 12 Literatura: 1. DiLorenzo T., The Government-Created Subprime Mortgage Meltdown w: 10 A. Sokół, A. O. Surmacz, op.cit.. 11 B. Garrette, P. Dussauge, Strategie aliansów na rynku, Poltext, Warszawa 1996, s A. Sokół, A. O. Surmacz, op.cit..

9 2. Garrette B., Dussauge P., Strategie aliansów na rynku, Poltext, Warszawa Mokorft G., Treasury set to bail out Fannie Mae, Freddie Mac w: Raport o stanie gospodarki. Gospodarski. Departament Analiz i Prognoz, Warszawa Sektor MSP w czasie kryzysu w: f5.pl/pub/uploaddocs/prezentacja_msp.ppt 6. Sokół A., Surmacz A. O., Działalność konsolidacyjna przedsiębiorstw w Polsce w 2007 roku - stan i perspektywy Gazeta Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2008, nr Wpływ kryzysu na globalnym rynku finansowym na PKB i produkcję przemysłową UE ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w polskim przemyśle przetwórczym, Gospodarki. Departament Analiz i Prognoz, Warszawa 2009.

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO Sławomir Żygowski I Wiceprezes Zarządu ds. bankowości korporacyjnej Nordea Bank Polska S.A. SYTUACJA W SEKTORZE BANKOWYM W POLSCE UWARUNKOWANIA KRYZYSU Wina banków? Globalna

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Anna Trzecińska, Wiceprezes NBP Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Warszawa / XI Kongres Ryzyka Bankowego BIK / 25 października 2016 11-2002 5-2003 11-2003

Bardziej szczegółowo

Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów

Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Najnowsze tendencje w stymulowaniu inwestycji i pozyskiwaniu inwestorów Lublin, 17 maja 2010 r. Sytuacja na globalnym rynku inwestycyjnym kończący się

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyk transakcyjnych w eksporcie i ubezpieczenia eksportowe. Marcin Siwa - Dyrektor Działu Oceny Ryzyka Coface Poland

Ocena ryzyk transakcyjnych w eksporcie i ubezpieczenia eksportowe. Marcin Siwa - Dyrektor Działu Oceny Ryzyka Coface Poland Ocena ryzyk transakcyjnych w eksporcie i ubezpieczenia eksportowe 23 03 2011 Marcin Siwa - Dyrektor Działu Oceny Ryzyka Coface Poland Oceny krajów wg Coface OCENY COFACE (Country Risk) przedstawiają wpływ

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 8 marca 2012 r.

Warszawa, 8 marca 2012 r. Kondycja banków w Europie i Polsce. Czy problemy finansowe inwestorów strategicznych wpłyną na zaostrzenie polityki kredytowej w spółkach-córkach w Polsce Warszawa, 8 marca 2012 r. Samodzielność w ramach

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Czy to dobry czas na sprzedaż spółek?

Czy to dobry czas na sprzedaż spółek? Czy to dobry czas na sprzedaż spółek? Rafał Błędowski, Partner Holon Consultants 22 września 2010 Warszawa 1 2 Dlaczego Holon Consultants Czy to dobry czas na sprzedaŝ spółek 2 Dlaczego Holon Consultants?

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 685 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 46 2011

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 685 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 46 2011 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 685 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 46 2011 ALEKSANDRA GĄSIOR Uniwersytet Szczeciński 1. Wprowadzenie FUZJE I PRZEJĘCIA STRATEGIĄ NA WZROST WARTOŚCI

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Sektor Gospodarstw Domowych. Instytut Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk GOSPODARKA POLSKI PROGNOZY I OPINIE. Warszawa

Sektor Gospodarstw Domowych. Instytut Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk GOSPODARKA POLSKI PROGNOZY I OPINIE. Warszawa Sektor Gospodarstw Domowych Instytut Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk GOSPODARKA POLSKI PROGNOZY I OPINIE Raport nr 13 LIStopad 2008 Warszawa 1 Gospodarka Polski Prognozy i opinie Raport Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding za I kwartał 2009 roku

Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding za I kwartał 2009 roku Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding za I kwartał 2009 roku Prezentacja dla inwestorów i analityków niezaudytowanych wyników finansowych Warszawa, 15 maja 2009r. GETIN Holding w I kwartale 2009 roku

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding za I półrocze 2009 roku

Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding za I półrocze 2009 roku Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding za I półrocze 2009 roku Prezentacja dla inwestorów i analityków niezaudytowanych wyników finansowych Warszawa, 31 sierpnia 2009r. GETIN Holding w I półroczu 2009

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA NA RYNKU OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W 2014 ROKU

SYTUACJA NA RYNKU OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W 2014 ROKU SYTUACJA NA RYNKU OBLIGACJI KORPORACYJNYCH W 2014 ROKU MACIEJ KABAT Główny Analityk INVISTA Dom Maklerski S.A. Warszawa, styczeń 2015 r. Rok 2014 był na rynku obligacji korporacyjnych wyjątkowy Rynek długu

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr Błażej Lepczyński Marta Penczar dr Błażej Lepczyński, Marta Penczar Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2015 R.

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2015 R. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego (DBK 1) Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, W dniu 9 kwietnia r.

Bardziej szczegółowo

5. Sektor bankowy i rynek kapitałowy

5. Sektor bankowy i rynek kapitałowy 5. Sektor bankowy i rynek kapitałowy Sektor bankowy W I kwartale 2016 r. w sektorze bankowym można zauważyć kilka niekorzystnych zjawisk, które były już sygnalizowane w IV kwartale 2015 r. Do najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Mezzanine Finance jako źródło finansowania innowacji

Mezzanine Finance jako źródło finansowania innowacji Mezzanine Finance jako źródło finansowania innowacji Mezzanine Finance - historia Mezzanine powstał w latach 70 w USA bazując na rozwoju rynku poŝyczek udzielanych przez firmy ubezpieczeniowe i kasy oszczędnościowe;

Bardziej szczegółowo

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Warszawa, 27 lipca 2005 r. Informacja prasowa BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po II kwartałach 2005 roku według MSSF osiągnięcie w I półroczu 578 mln zł

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w III kwartale 2016 r.

Bilans płatniczy Polski w III kwartale 2016 r. Warszawa, dnia 30 grudnia 2016 r. Bilans płatniczy Polski w III kwartale 2016 r. Kwartalny bilans płatniczy został sporządzony przy wykorzystaniu danych miesięcznych i kwartalnych przekazanych przez polskie

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A.

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki skonsolidowane za III kwartał 2011 roku Listopad 2011 III kwartał 2011 roku podsumowanie Wolumeny Kredyty korporacyjne 12% kw./kw. Kredyty hipoteczne 20% kw./kw. Depozyty

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr BłaŜej Lepczyński, Uniwersytet Gdański, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Marta Penczar Instytut

Bardziej szczegółowo

Rynek fuzji i przejęć

Rynek fuzji i przejęć Rynek fuzji i przejęć Polska na tle Europy Środkowej Edycja 2010 Badanie KPMG i DealWatch ujęcie sektorowe metodologia budownictwo rynek fuzji i przejęć transport Informatyka Rynek fuzji i przejęć Polska

Bardziej szczegółowo

Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia

Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia Polskie banki jako element międzynarodowych holdingów bankowych szanse czy zagrożenia Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Warszawa, 08.03.2012 r. 1 Sektor bankowy w

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Czy rynek kapitałowy w UE sprosta nowym wyzwaniom? Jacek Socha Wiceprezes, PricewaterhouseCoopers

Czy rynek kapitałowy w UE sprosta nowym wyzwaniom? Jacek Socha Wiceprezes, PricewaterhouseCoopers Czy rynek kapitałowy w UE sprosta nowym wyzwaniom? Jacek Socha Wiceprezes, 103 Seminarium BRE-CASE Warszaw awa, Plan prezentacji 1. Strategia Lizbońska plany a wykonanie 2. Integracja rynków kapitałowych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33 Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku 2015-10-21 14:38:33 2 Rumunia jest krajem o dynamicznie rozwijającej się gospodarce Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku. Rumunia jest dużym krajem o dynamicznie

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty trzeci kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2017 2018

Bardziej szczegółowo

Wojciech Białek, główny analityk CDM Pekao SA Zakopane, 12 czerwca I nigdy już nie będzie takiego lata?

Wojciech Białek, główny analityk CDM Pekao SA Zakopane, 12 czerwca I nigdy już nie będzie takiego lata? Wojciech Białek, główny analityk CDM Pekao SA Zakopane, 12 czerwca 2010 I nigdy już nie będzie takiego lata? O przewidywaniu krachów 2 Blog Wojciech Białka, 6 maja 2010, południe: Prawdopodobieństwo załamania

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding

Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding Wyniki Grupy Kapitałowej GETIN Holding za rok prezentacja zaudytowanych wyników finansowych dla Inwestorów i Analityków Warszawa, 25 lutego 2011 r. Kontynuacja dynamicznego rozwoju Grupy Znacząca poprawa

Bardziej szczegółowo

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012 Sytuacja polskiego sektora bankowego Warszawa, 22 listopada 2012 Plan prezentacji Struktura rynku finansowego Uwarunkowania makroekonomiczne Struktura sektora bankowego w Polsce Bilans Należności brutto

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 8 marca 2012 r.

Warszawa, 8 marca 2012 r. Kondycja banków w Europie i Polsce. Czy problemy finansowe inwestorów strategicznych wpłyną na zaostrzenie polityki kredytowej w spółkach-córkach w Polsce Warszawa, 8 marca 2012 r. Polskie banki jako element

Bardziej szczegółowo

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Warszawa,.7. r. Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Instytut Ekonomiczny Projekcja PKB lipiec % 9 8 9% % % proj.centralna 9 8 7 7-8q 9q q q

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki skonsolidowane za I kwartał 2009 roku -1-

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki skonsolidowane za I kwartał 2009 roku -1- BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki skonsolidowane za I kwartał 29 roku -1- Sytuacja gospodarcza w I kwartale 29 r. Głęboki spadek produkcji przemysłowej w styczniu i lutym, wskaźniki koniunktury sugerują

Bardziej szczegółowo

Nadchodzi kredytowa susza. Krzysztof Rybiński, Partner 10 grudnia 2008

Nadchodzi kredytowa susza. Krzysztof Rybiński, Partner 10 grudnia 2008 Nadchodzi kredytowa susza Krzysztof Rybiński, Partner 10 grudnia 2008 Page 2 Kilka pamiątkowych zdjęć Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Co robi rząd USA aby uniknąć wielkiej depresji? Co robi rząd USA aby uniknąć

Bardziej szczegółowo

Sektor usług finansowych w gospodarce Unii Europejskiej

Sektor usług finansowych w gospodarce Unii Europejskiej KONFERENCJA NAUKOWA UNIA EUROPEJSKA INTEGRACJA KONKURENCYJNOŚĆ - ROZWÓJ Sektor usług finansowych w gospodarce Unii Europejskiej mgr Anna Surma Syta 28 maj 2007 Plan prezentacji 1. Podsumowanie 2. Integracja

Bardziej szczegółowo

Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn /246

Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn /246 Instytut Keralla Research Raport sygnalny Sygn. 17.10.2016/246 2016 1. Rośnie liczba bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce Polska i Rosja zanotowały w 2015 roku największy przyrost bezpośrednich

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

"Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski."

Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski. "Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski." Danuta JAZŁOWIECKA Posłanka do Parlamentu Europejskiego BIPE, 1 czerwiec 2015 Dlaczego Europa potrzebuje nowej strategii

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r.

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r. GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU 8 Marca 2010 r. ZASTRZEŻENIE Niniejsza prezentacja została opracowana wyłącznie w celu informacyjnym na potrzeby klientów

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy OŜywienie i recesja w gospodarce Wahania koniunktury gospodarczej prof. ElŜbieta Adamowicz Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 9 października 2012 r. Program wykładu Co

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy

Komentarz tygodniowy Komentarz tygodniowy 10-17.02.2017 DANE MAKROEKONOMICZNE Z POLSKI Produkt Krajowy Brutto Według danych GUS, wzrost PKB w IV kwartale 2016 r. wyniósł 2,7 % r/r, wobec 2,5 % wzrostu w III kwartale 2016 r.

Bardziej szczegółowo

Atrakcyjność inwestycyjna Europy 2013

Atrakcyjność inwestycyjna Europy 2013 Atrakcyjność inwestycyjna Europy 2013 Polska liderem wzrostu w Europie i najatrakcyjniejszym krajem regionu! @EY_Poland #AIE Jacek Kędzior 6 czerwca 2013 r. Warszawa Metodologia Atrakcyjność inwestycyjna

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju Dziedziny projekty wczesnych faz rozwoju Biotechnologia Lifescience Medtech Fundraising Biotechnologia Tools - Europa for IP Polska Wegry Austria Irlandia Holandia

Bardziej szczegółowo

Formy finansowania rozwoju firm. Przegląd instrumentów

Formy finansowania rozwoju firm. Przegląd instrumentów Formy finansowania rozwoju firm Przegląd instrumentów Agenda 1. Finansowanie przedsiębiorstw- Polska na tle Europy 2. Rynek kredytu korporacyjnego w Polsce 3. Obligacje korporacyjne 4. Rynek fuzji i przejęć

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

Trendy na rynku Private Equity Skończył się kryzys, ale czy transakcje dojdą do skutku?

Trendy na rynku Private Equity Skończył się kryzys, ale czy transakcje dojdą do skutku? Trendy na rynku Private Equity Skończył się kryzys, ale czy transakcje dojdą do skutku? Oliver Murphy Partner w Dziale Doradztwa Finansowego Agnieszka Zielińska Menedżer w Dziale Doradztwa Finansowego

Bardziej szczegółowo

Wstęp 11 CZĘŚĆ I. RYNKI FINANSOWE NOWE TRENDY, ZJAWISKA, INNOWACJE

Wstęp 11 CZĘŚĆ I. RYNKI FINANSOWE NOWE TRENDY, ZJAWISKA, INNOWACJE SPIS TREŚCI Wstęp 11 CZĘŚĆ I. RYNKI FINANSOWE NOWE TRENDY, ZJAWISKA, INNOWACJE Miłosz Stanisławski: ROZWÓJ I ZMIANA STRUKTURY ŚWIATOWYCH RYNKÓW FINANSOWYCH 15 Summary 26 Joanna Żabińska: ROLA I MIEJSCE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty pierwszy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015

Bardziej szczegółowo

Produkcja bioetanolu w Polsce i na świecie stan obecny i przyszłość

Produkcja bioetanolu w Polsce i na świecie stan obecny i przyszłość Produkcja bioetanolu w Polsce i na świecie stan obecny i przyszłość Gorzelnie rolnicze w Polsce w zdecydowanej większości nastawione są na produkcję spirytusu surowego na potrzeby przemysłu paliwowego.

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w IV kwartale 2013 r.

Bilans płatniczy Polski w IV kwartale 2013 r. Bilans płatniczy Polski w IV kwartale 2013 r. Warszawa, dnia 31 marca 2014 r. Kwartalny bilans płatniczy został sporządzony przy wykorzystaniu danych miesięcznych i kwartalnych przekazanych przez polskie

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Fundusze nieruchomości w Polsce

Fundusze nieruchomości w Polsce Fundusze nieruchomości w Polsce Oferta funduszy inwestycyjnych zamkniętych jest liczy sobie kilka funduszy, które prowadziły subskrypcję certyfikatów w różnym czasie. Klienci, którzy poprzez nabycie certyfikatów

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK 07.06.206 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 56 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 207 ROK Jak wynika z prognoz Komisji Europejskiej na 207 rok, dynamika realnego

Bardziej szczegółowo

RAPORT OKRESOWY KWARTALNY TAXUS FUND SPÓŁKI AKCYJNEJ Z SIEDZIBĄ W ŁODZI ZA OKRES OD DNIA R. DO DNIA R. (I KWARTAŁ 2011 R.

RAPORT OKRESOWY KWARTALNY TAXUS FUND SPÓŁKI AKCYJNEJ Z SIEDZIBĄ W ŁODZI ZA OKRES OD DNIA R. DO DNIA R. (I KWARTAŁ 2011 R. RAPORT OKRESOWY KWARTALNY TAXUS FUND SPÓŁKI AKCYJNEJ Z SIEDZIBĄ W ŁODZI ZA OKRES OD DNIA 01.01.2011 R. DO DNIA 31.03.2011 R. (I KWARTAŁ 2011 R.) WRAZ Z DANYMI ZA OKRES OD DNIA 01.01.2010 R. DO DNIA 31.03.2010

Bardziej szczegółowo

Strategia dla rynku kapitałowego w Polsce

Strategia dla rynku kapitałowego w Polsce Strategia dla rynku kapitałowego w Polsce Wyniki badania przeprowadzonego wśród Alumnów Fundacji im. Lesława A. Pagi Warszawa, 27 stycznia 2015 r. www.paga.org.pl facebook.com/fundacjapagi Spis treści

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Kapitałem w Bankach

Zarządzanie Kapitałem w Bankach Zarządzanie Kapitałem w Bankach Wizja scenariusza spowolnienia gospodarczego w Polsce w kontekście powołania wspólnego nadzoru bankowego Tomasz Kubiak Dyrektor Zarządzający Dep. Alokacji Kapitału i ALM

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej

Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej Polska gospodarka na tle Europy i świata gonimy czy uciekamy rynkom globalnym? Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej VI Spotkanie Branży Paliwowej Wrocław, 6 października 2016

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 12 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

Zadłużenie Sektora Finansów Publicznych I kw/2016 Biuletyn kwartalny

Zadłużenie Sektora Finansów Publicznych I kw/2016 Biuletyn kwartalny Warszawa, 1 czerwca r. Zadłużenie Sektora Finansów Publicznych I kw/ Biuletyn kwartalny 1. Państwowy dług publiczny(pdp, zadłużenie sektora finansów publicznych po konsolidacji) na koniec I kwartału r.

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 26 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

105 seminarium awa, 19 listopada 2009

105 seminarium awa, 19 listopada 2009 Dynamika kredytu w Polsce w okresie kryzysu załamanie, amanie, czy tylko korekta? Andrzej Bratkowski Polkomtel SA 105 seminarium BRE-CASE Warszaw awa, 19 listopada 2009 45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0%

Bardziej szczegółowo

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju NewConnect to rynek akcji Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Koniunktura w branży budowlanej

Koniunktura w branży budowlanej 0 Smart Investments Koniunktura w branży budowlanej Analiza: I półrocze 2011 r. vs I półrocze 2010 r. Sierpień 2011 Rentownośd projektów deweloperskich CEE Property Group Sp. z o.o. Ul. Domaniewska 42

Bardziej szczegółowo

Kryzys finansowy 2007

Kryzys finansowy 2007 Kryzys finansowy 2007 Karolina Pawlikowska Jakub Szmaj Plan prezentacji 1. Przyczyny kryzysu finansowego 2. Skutki kryzysu finansowego 3. Bańka spekulacyjna 4. Bańka spekulacyjna na rynku nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Warszawa, 8.7. r. Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Instytut Ekonomiczny Plan prezentacji. Zmiany pomiędzy rundami prognostycznymi Zmiana

Bardziej szczegółowo

Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych

Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej Konferencja Pomorski Broker Eksportowy Gdynia, 12 października 2016 Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Wpływ kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych na polski rynek ubezpieczeń. Warszawa, 3 kwietnia 2008r.

Wpływ kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych na polski rynek ubezpieczeń. Warszawa, 3 kwietnia 2008r. Wpływ kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych na polski rynek ubezpieczeń Warszawa, 3 kwietnia 2008r. 1 Cel raportu Określenie wpływu kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych na

Bardziej szczegółowo