Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii w latach Corporate bankruptcies in Poland and Ireland in

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii w latach 2007-2010 Corporate bankruptcies in Poland and Ireland in 2007-2010"

Transkrypt

1 Zeszyty Naukowe UNIWERSYTETU PRZYRODNICZO-HUMANISTYCZNEGO w SIEDLCACH Nr 98 Seria: Administracja i Zarz dzanie 2013 dr hab. Grzegorz Go biowski, prof. WSFiZ Wy sza Szko a Finansów i Zarz dzania w Warszawie mgr Anna Melon Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii w latach Corporate bankruptcies in Poland and Ireland in Streszczenie: W artykule dokonano analizy porównawczej tendencji upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii w latach Analiza zosta a dokonana na tle sytuacji gospodarek tych dwu krajów w okresie wybuchu kryzysu finansowego w Europie. Tekst zawiera prezentacj sytuacji gospodarczej w Polsce i Irlandii, a tak e statystyki upad o ci przedsi biorstw w badanym okresie. Ko cz go uwagi dotycz ce skali i tempa procesów upad o ciowych i wp ywu na nie sytuacji gospodarczej w okresie kryzysu w porównywanych krajach. S owa kluczowe: upad o przedsi biorstw, Polska, Irlandia, gospodarka, kryzys Abstract: This article provides a comparative analysis of the trends in the volume of corporate bankruptcies in Poland and Ireland in in the context of the economic situation in these countries during the recent financial crisis. It first discusses the economic performance of Poland and Ireland over these years. Next, the relevant bankruptcy statistics are presented. The article concludes with some remarks on the scale and pace of bankruptcy processes, and how they were affected by the economic situation in Poland and Ireland during the crisis Key words: corporate bankruptcy, Poland, Ireland, economy, crisis Wst p W czasie pierwszej fazy kryzysu finansowego (od po owy 2007 roku) wiele krajów na wiecie uruchomi o specjalne programy wsparcia zagro onego niewyp acalno ci sektora finansowego: dokapitalizowanie banków, bezpo rednie po yczki bud etowe dla sektora finansowego lub bezpo redni wykup niep ynnych (tzw. toksycznych) aktywów finansowych od instytucji finansowych. W kolejnej fazie rz dy wielu krajów wprowadzi y tak e programy stymulacyjne, po stronie dochodów bud etowych polega o to m.in. na wprowadzaniu ulg i zwolnie podatkowych, po stronie wydatków m.in. zwi kszanie publicznego dofinansowania inwestycji (g ównie strukturalnych). Niniejszy artyku jest prób odpowiedzi na pytanie, jak kryzys finansowy wp yn na tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii. Okres analizy ob-

2 74 G. Go biowski, A. Melon j lata W kilku przypadkach zastosowane zosta o porównanie do roku 2006 w celu zaprezentowania zjawisk, które charakteryzowa y dany okres. Wp yw kryzysu finansowego na polsk gospodark Oznaki globalnego kryzysu finansowego w Polsce widoczne by y od po owy 2008 roku. Wi za o si to jednak w du ej mierze z efektem psychologicznym, którego pochodn sta si kryzys p ynno ci w sektorze bankowym. Warszawska Gie da zareagowa a zgodnie z trendem wiatowym, tj. spad y wszystkie indeksy, w tym indeks WIG (tabela 1). Tabela 1. Wybrane statystyki gie dowe w Polsce z lat Rok Kapitalizacja spó ek krajowych (mln z ) Liczba spó ek Obroty akcjami Warto indeksu WIG (mln z ) pkt xx ród o: Gie da Papierów Warto ciowych w Warszawie, Warszawa W okresie wzrostu ryzyka na rynku finansowym pozyskanie kapita u z rynku gie dowego by o bardzo trudne. Zak adane plany uplasowania nowych emisji akcji na rynku gie dowym nie zosta y zrealizowane. Wi kszo spó ek, które liczy y na pozyskanie kapita u w ten sposób, wycofa o si. W 2007 r. by o 81 debiutów, co oznacza pozyskanie kapita u w asnego (warto nowej emisji) w kwocie mln z. W 2008 r. debiutów by o tylko 33, w 2009 jeszcze mniej, bo 13. Warto nowej emisji akcji spó ek w 2008 r. wynios a mln z. Obroty akcjami na rynku zmniejszy y si w 2008 r. w porównaniu z tym, co si dzia o w 2007 r. W konsekwencji zmniejszy a si w 2008 r. kapitalizacja spó ek krajowych. Przedsi biorstwa prze ywa y trudno ci zwi zane z pozyskaniem kapita u. Na rynku gie dowym nie by o wielu ch tnych do nabywania akcji. Na rynku bankowym, ze wzgl du na wzrost ryzyka finansowego, zaostrzono kryteria przyznawania kredytów, a tak e podniesiono mar e. Po wzro cie niepewno ci w nast pstwie upad o ci banku inwestycyjnego Lehman Brothers, transakcje na rynku mi dzybankowym w Polsce ograniczy y si do transakcji na najkrótsze terminy, g ównie overnight. Banki przesta y zawiera umowy na lokaty o d ugich terminach zapadalno ci. Premia za ryzyko kredytowe kontrahenta zawarta w krótkoterminowych stopach procentowych by a jednak du o ni sza w Polsce ni na rynku dolara ameryka skiego czy euro Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013 ZN nr 98

3 Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii w latach i wynosi a oko o punktów bazowych. Obroty na mi dzybankowym rynku pieni nym uleg y niewielkiemu ograniczeniu. Wzrost liczby osób pozostaj cych bez pracy, którzy zarejestrowali si w urz dach, nast pi dopiero w 2009 r. (tabela 2). Tabela 2. Stopa bezrobocia w Polsce w latach ,9% 9,6% 7,1% 8,2% 9,8% ród o: Eurostat. W kontek cie opisywanych tu zdarze gospodarczych deprecjacja polskiego z otego w okresie wyst powania nasilonych objawów kryzysu by a w pewnym zakresie czynnikiem agodz cym. Pozwala o to polskiej gospodarce korzysta z dobrodziejstwa eksportu (nast pi a poprawa konkurencyjno ci polskich produktów), a tym samym cz ciowo przejmowano po rednio rodki finansowe z programów stymulacyjnych wdro onych w innych pa stwach regionu, szczególnie w Niemczech. Przyk adowo podtrzymywa o to popyt na nowe samochody w Polsce w drugiej po owie 2008 r. Ich nabywcami byli m.in. obcokrajowcy przyje d aj cy do Polski g ównie zza zachodniej granicy. Tabela 3. Kurs z otego wobec euro ,8959 3,7837 3,5121 4,3276 3,9947 ród o: Eurostat. By y równie negatywne skutki takiego kszta towania si kursu walutowego. Deprecjacja z otego, która nast pi a w II po owie 2008 i na pocz tku 2009 r. spowodowa a wzrost z otowej warto ci zad u enia wyra onego w walutach obcych oraz w przypadku cz ci przedsi biorstw doprowadzi a do du ych strat z tytu u zawartych wcze niej transakcji opcyjnych. Znalaz o to odzwierciedlenie w negatywnych wynikach dzia alno ci finansowej sektora przedsi biorstw na prze omie lat 2008 i 2009, których narastanie zosta o zahamowane w II kw r. Sta o si tak dzi ki relatywnie stabilnemu kszta towaniu si wyników sprzeda y i wska ników rentowno ci sprzeda y. Istotn rol w os abieniu z otego odegra o wyra ne pogorszenie sytuacji gospodarki w gierskiej, ukrai skiej i krajów nadba tyckich, co spowodowa o wyprzeda wi kszo ci walut regionu, w tym z otego. W ówczesnym czasie nie by o w zasadzie adnych istotnych czynników wiadcz cych o s abo ci polskiej gospodarki, które mog yby sta si przyczyn deprecjacji polskiej waluty. ZN nr 98 Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013

4 76 G. Go biowski, A. Melon Ze wzgl du na zasygnalizowane wy ej zdarzenia polski rz d nie musia i nie podejmowa interwencji na tak skal, jak to mia o miejsce w innych krajach, szczególnie Europy Zachodniej. Mi dzy innymi ze wzgl du na niepodejmowanie dzia a o charakterze stymulacyjnym nie zwi kszono w Polsce w tym okresie poziomu zad u enia publicznego. Deficyt sektora finansów publicznych równie nie uleg w 2008 r. drastycznym zmianom (tabela 4 i 5). Tabela 4. Saldo sektora finansów publicznych w Polsce jako % PKB ,6-1,9-3,7-7,4-7,9 ród o: Eurostat. Narastaj ce lawinowo zad u enie sektora publicznego obserwowane w wielu krajach Unii Europejskiej rodzi ryzyko ograniczania mo liwo ci wzrostu gospodarczego w rednio i d ugoterminowej perspektywie, gdy mo e wp yn negatywnie na poziom konsumpcji indywidualnej oraz na poziom nak adów inwestycyjnych przedsi biorstw. Wzrost zad u enia musi by agodzony przez ci cia w wydatkach publicznych, co mo na aktualnie zaobserwowa. Niewystarczaj ce ci cia wydatków publicznych mog w konsekwencji prowadzi do konieczno ci podniesienia podatków 1. Tabela 5. D ug publiczny w Polsce (General Government Debt) jako % PKB ,7 45,0 47,1 50,9 54,8 ród o: Eurostat. Wp yw kryzysu finansowego na sytuacj gospodarcz w Irlandii Irlandia by a do niedawna liderem wzrostu gospodarczego w Europie. W latach redni wzrost realnego PKB wyniós 5,70%, przy rednim wzro cie w krajach cz onkowskich dzisiejszej strefy euro w wysoko ci 2,25%. Do silnej korekty w trendzie wzrostowym dosz o w roku 2008, kiedy gospodarka irlandzka znalaz a si w fazie recesji 2. 1 Por. G. Go biowski, K. Raczkowski, Poland, [w:] Organized Crime and the Financial Crisis. Recent trends in the Baltic sea region, Institute of Security & Development Policy, Sztokholm S. Antkiewicz, M. Pronobis, Gospodarka w warunkach kryzysu, CeDeWu.pl Wydawnictwa Fachowe, Warszawa, 2009, s Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013 ZN nr 98

5 Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii w latach Wykres 1. Wzrost/spadek realnego PKB w Irlandii w latach ród o: opracowanie w asne na podstawie danych Komisji Europejskiej European economic forecast Spring 2010; Spring wiatowy kryzys finansowy mia wp yw na wszystkie gospodarki w ró nym stopniu, jednak w Irlandii by bardzo dotkliwy. Przyj tam posta skumulowanego spadku nominalnego PKB o 21% w okresie od jego szczytu w czwartym kwartale 2007 r. do trzeciego kwarta u 2010 r. Spowodowa o to znaczne spowolnienie gospodarki irlandzkiej. Po relatywnie d ugim okresie nadwy ek bie cych, ostatnia w 2007 r., w latach odnotowywany by deficyt. Znaczna cz tego deficytu bud etowego mia a charakter strukturalny, dlatego stymulowanie wzrostu gospodarczego przez irlandzki rz d na w asn r k nie wystarczy o do przywrócenia równowagi fiskalnej. Ponadto jednorazowe koszty dokapitalizowania systemu bankowego spowodowa y, e ogólny deficyt bud etowy z 14,5% PKB w 2009 roku wzrós do 32% PKB w 2010 roku. Gospodarka irlandzka wchodzi a w okres spowolnienia, zanim wiatowy kryzys finansowy zacz oddzia ywa na gospodarki innych krajów 3. Ju w 2007 roku dosz o do nag ego spadku dynamiki inwestycji, co spowodowa o zak ócenia w przebiegu cyku koniunkturalnego, nag ego wzrostu bezrobocia i od 2008 r. spadku PKB, podczas gdy za pocz tek kryzysu w Irlandii uwa a si trzeci kwarta 2007 roku. 3 S. Antkiewicz, M. Pronobis, Gospodarka w warunkach kryzysu, CeDeWu.pl Wydawnictwa Fachowe, Warszawa, 2009, s ZN nr 98 Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013

6 78 G. Go biowski, A. Melon Tabela 6. D ug publiczny i stopa bezrobocia w Irlandii w latach Wyszczególnienie D ug publiczny (general government) jako % PKB 24,7 24,9 44,4 65,2 94,9 Stopa bezrobocia w % 4,4 4,6 6,3 11,8 13,6 ród o: Statistical Yearbook of Ireland 2011, Stationery Office, Dublin, pa dziernik 2011 Pomimo spadku indeksu gie dowego na rynku kapita owym, w Irlandii obroty akcjami i kapitalizacji pozosta y na wysokim poziomie. Tabela 7. Wybrane statystyki gie dowe w Irlandii z lat Rok Kapitalizacja spó ek krajowych (mln ) Liczba spó ek Obroty akcjami (mln ) Warto indeksu ISEQ , , , , ,10 ród o: Annual Statistical Report 2010, Irish Stock Exchange Problemy w gospodarce irlandzkiej spowodowane by y przede wszystkim b blem spekulacyjnym na irlandzkim rynku nieruchomo ci. Boom mieszkaniowy, który zosta spowodowany agresywn akcj kredytow, doprowadzi w rezultacie do spadku cen nieruchomo ci oraz za amania dzia alno ci budowlanej, a w konsekwencji spowodowa powa ne straty w irlandzkim systemie bankowym. To z kolei przyczyni o si do kryzysu gospodarczego i fiskalnego. Warto wspomnie, e ilo oddanych mieszka w 2006 roku wynios a 93,4 tys., podczas gdy w Polsce w tym samych czasie wynios a 115,3 tys., (populacja Polski ponad 8-krotnie przewy sza populacj Irlandii). Spadek produkcji przemys owej w 2009 r. (o 5,3%) by ni szy od spadku dochodu narodowego (PKB obni y si o 7,6%). Wyst pi y jednak spore ró nice w rozwoju poszczególnych bran. Dobrze rozwija si przemys chemiczny (+24,6%), a w nim bran a farmaceutyczna (+24,7%) tradycyjnie maj ca charakter proeksportowy. Na drugim biegunie by a z kolei bran a komputerowa (-41,1%), która z jednej strony ucierpia a z powodu przeniesienia znacznej cz ci swojego potencja u produkcyjnego za granic (m.in. DELL przeniós produkcj ze swoich zak adów z Limerick do odzi) oraz zmniejszaj cego si popytu wewn trznego. W 2010 roku produkcja przemys owa wzros a (o 12,4% w lipcu w porównaniu do lipca 2009 r.) zachowuj c jednocze nie wyst puj ce w roku poprzednim dysproporcje w rozwoju poszczególnych bran 4. 4 M. Haladyj, K. Maryl, Informacja dotycz ca rezultatów dzia a antykryzysowych podejmowanych w wybranych pa stwach wiata oraz ich wp ywu na dynamik sektorów gospodarki i perspektywy wspó pracy z Polsk, Publikacja Ministerstwa Gospodarki, Warszawa, 2010, s. 22. Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013 ZN nr 98

7 Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii w latach Za amanie irlandzkiego budownictwa by o k opotem dla gospodarki irlandzkiej, ale tak e rzutowa o na drastyczne ograniczenie zapotrzebowania na us ugi budowlane wiadczone w Irlandii przez polskie firmy (w praktyce wycofa y si one z tego rynku), ograniczenie liczby polskich obywateli mieszkaj cych w Irlandii i pracuj cych w sektorze budowlanym (cz z nich powróci a do Polski) oraz ograniczenie importu z Polski materia ów i artyku- ów budowlanych (np. import stolarki budowlanej zmniejszy si w 2009 r. o ponad 50%, a w I pó roczu 2010 r. o kolejne 20%). Kryzys na rynku bankowym utrzymywa si, dlatego spad a ilo kredytów udzielanych przez irlandzkie banki oraz zaostrzono wymagania wobec kredytobiorców (podobnie jak w Polsce). Recesja doprowadzi a te do gwa townego wzrostu bezrobocia, który wzrós z 4,6% w 2007 roku do 13,6% w Bior c pod uwag, e wzros a liczba emigrantów, redni spadek zatrudnienia wynosi 12%. Rz d irlandzki przyj trzy podstawowe cele, mi dzy innymi: popraw systemu bankowego, przywrócenie wzrostu gospodarczego oraz osi gni cie stabilno ci fiskalnej. Skala za amania gospodarczego i finansowego by a jednak na tyle du a, e w listopadzie 2010 roku rz d Irlandii zg osi si do Mi dzynarodowego Funduszu Walutowego oraz Unii Europejskiej o pomoc finansow. Irlandia wynegocjowa a pomoc finansow w wysoko ci 85 mld euro (w tym 17,5 mld euro z wk adu w asnego Irlandii). W lipcu 2011 r. przywódcy UE zgodzili si na obni enie stopy procentowej oraz na przed u enie terminu p atno ci z tytu u po yczek unijnych przewidzianych dla Irlandii w ramach programu. Decyzja ta oznacza a znaczne oszcz dno ci dla irlandzkich podatników i przyczyni a si do zmniejszenia zad u enia publicznego kraju 5. Wprowadzono te rz dowy program oszcz dno ciowy, zak adaj cy 14,6 miliardów euro, co stanowi 9,3% warto ci PKB z 2010 roku, wi cy si z dalszymi ci ciami bud etowymi i oszcz dno ciami. Natomiast na wzrost bezrobocia i spadek PKB w II kwartale 2008 r., rz d Irlandii zareagowa gwarancjami dla sektora bankowego przekraczaj cymi kilkakrotnie roczny PKB Irlandii oraz opublikowaniem planu stymuluj cego gospodark (Buliding Ireland s Smart Economy: A Framework for Sustainable Economic Renewal). Kluczowe elementy planu stanowi y: stabilizacja finansów publicznych i usprawnienie konkurencyjno ci, wspieranie bezrobotnych, irlandzkiej przedsi biorczo ci i mi dzynarodowych firm, wzrost nak adów finansowych na sektor bada i rozwoju, wspieranie innowacyjnych produktów i us ug, które pozwoli yby na powstanie setek dobrze prosperuj cych irlandzkich firm, rozwijanie infrastruktury polepszaj cej jako ycia i zwi kszaj cej konkurencyjno kraju, wdra anie dzia a sprzyjaj cych rodowisku naturalnemu. Odchodzenie od tradycyjnych róde pozyskiwania energii w kierunku ZN nr 98 Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013

8 80 G. Go biowski, A. Melon energii odnawialnej. Promowanie przedsi biorczo ci przyjaznej rodowisku 6. Zaproponowany program mia s u y odbudowie gospodarki, która mia a si sta tzw. gospodark inteligentn smart economy. Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce w latach W Polsce w 2007 roku, mimo negatywnych nastrojów na rynkach europejskich i wiatowych, liczba upad o ci firm systematycznie spada a, by o ich o ponad 20% mniej ni w Tabela 8. Liczba oraz tempo zmian upad o ci polskich przedsi biorstw w latach Wyszczególnienie Og oszone upad o ci ogó em Tempo zmian - -26% -10% 57% 3% ród o: opracowanie w asne na podstawie raportu Euler Hermes - Global Macroeconomic and Insolvency Outlook Q Rozk ad liczby upad o ci w 2007 roku na obszarze ca ego kraju nie by równomierny, mia na to wp yw przede wszystkim zró nicowany poziom rozwoju ekonomicznego poszczególnych województw. Za sektor polskiej gospodarki najbardziej dotkni ty zjawiskiem upad o ci uznano produkcj. W bran y tej od stycznia do grudnia 2007 roku odnotowano blisko 177 bankructw przedsi biorstw. Stanowi to 37% cznej liczby upad o ci 7. Najwi cej firm upada o kolejno w bran ach: us ugowej, sprzeda y hurtowej, budownictwa oraz sprzeda y detalicznej. To znakomicie odzwierciedla o ówczesny trend w gospodarce i warto rodzimej waluty. Mocny z oty sprzyja dzia alno ci importerów, a z drugiej strony ogranicza eksporterów. 6 Wspó czesny kryzys gospodarczy, przyczyny przebieg skutki, praca zbiorowa pod redakcj J.L. Bednarczuk, S. Bukowski, J. Misala, CedeWu.pl, Wydawnictwa Fachowe, Warszawa, 2009, s R. Anam, Bankructwa firm w Polsce w 2007, Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013 ZN nr 98

9 Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii w latach Pod wzgl dem rodzaju prowadzonej dzia alno ci w 2007 roku upad o najwi cej spó ek z ograniczon odpowiedzialno ci. Stanowi y one 71% wszystkich upad o ci. Wynika to z faktu, i stosunkowo proste jest przeprowadzenie upad o ci spó ki kapita owej, gdzie odpowiedzialno w a cicieli jest ograniczona, za maj tek przedsi biorstwa dobrze zdefiniowany, co nie jest regu w przypadku dzia alno ci gospodarczej osób fizycznych czy te spó ek osobowych. Sytuacja w Europie i na wiecie pogarsza a si, tymczasem w Polsce podsumowanie roku 2008 pod wzgl dem liczby przedsi biorstw, które og osi y upad o, by o bardzo pozytywne. Zanotowano 430 upad o ci (patrz tabela 7). Spadek wyniós wi c 10%. Oznacza o to utrzymanie si trendu spadkowego liczby upad o ci z 2007 roku. Nale y jednak mie na uwadze, e dane te s konsekwencj sytuacji wyst puj cej rednio kilkana cie miesi cy wcze- niej. Wynika to z jednej strony z opó nienia w sk adaniu przez zarz dy i wspólników tych przedsi biorstw wniosków o upad o do s du, a z drugiej strony zwi zane jest z opó nieniem administracyjnym, tj. wydaniem przez s d stosownego wyroku. W 2008 roku w Polsce zanotowano 430 upad o ci. W ówczesnych warunkach istotnym czynnikiem, który bezpo rednio wp ywa na sytuacj przedsi biorstw, by y mi dzy innymi opó nienia p atno ci. Dla przyk adu, na podstawie analizy rednich opó nie p atno ci w poszczególnych województwach mo na wysnu wniosek, i firmy z zachodu i pó nocy kraju, yj c w stosunkowo wi kszej symbiozie z gospodark niemieck, szybciej odczu y recesj. Odr bnym zupe nie przypadkiem jest województwo podkarpackie. Trudno ci, jakie napotykali przedsi biorcy z tego nadgranicznego województwa, to pok osie wcze niej wprowadzanych ogranicze w swobodnym przep ywie towarów i w efekcie mniejszych obrotów polskich firm. Wykres 2. Upad o ci przedsi biorstw w 2008 roku w podziale na bran e ród o: Raport grupy Euler Hermes dotycz cy p ynno ci finansowej firm w Polsce, Warszawa W ród firm, które og osi y upad o, podobnie jak we wcze niejszych latach, najwi cej by o spó ek z ograniczon odpowiedzialno ci. Wzros a liczba upad o ci w budownictwie, z 53 w roku 2007 do 71 w Wynika to g ównie z faktu, i bran a budowlana ma zawsze najwi ksze przetermino- ZN nr 98 Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013

10 82 G. Go biowski, A. Melon wania p atno ci, nawet w czasach prosperity. Ma na to wp yw m.in. d ugo procesów inwestycyjnych 8. Rozpatruj c sytuacj w bran y budowlanej, w 2008 r. zanotowano 34% wzrost liczby upad o ci w stosunku do poprzedniego roku. Bran a budowlana ma zawsze najwi ksze przeterminowania p atno ci, nawet w czasach prosperity. Wynika to m.in. z wielu szczebli procesu inwestycyjnego i d ugo ci procesów inwestycyjnych 9. Kryzys gospodarczy i finansowy przyczyni si do gwa townego i drastycznego wzrostu upad o ci korporacyjnych w 2008 roku. Globalna recesja, która zaostrzy a si i rozprzestrzeni a na wi kszo krajów i bran na pocz tku 2009 roku, by a najpowa niejszym spadkiem koniunktury od czasów II wojny wiatowej. Towarzyszy y jej niezwykle gwa towne pogorszenie sytuacji finansowej spó ek oraz trudno ci p atnicze, a co za tym idzie tak e nag y wzrost liczby upad o ci 10. W 2009 roku polskie s dy og osi y upad o 673 przedsi biorstw. W ca ym roku liczba upad o ci w porównaniu do roku 2008 wzros a o ponad po ow. Wzrost liczby upad o ci by prawdopodobnie pochodn trudno ci rynkowych wyst puj cych w 2008 r. Najwi ksi bankruci 2009 roku mieli cznie a trzykrotnie wi kszy obrót ni analogiczna grupa w roku Trzydzie ci przedsi biorstw, które upad y, mia o w ostatnim udost pnionym sprawozdaniu obrót powy ej 100 mln z otych. Zmieni si tak e ich profil na bardziej zró nicowany w 2008 roku a pi najwi kszych bankructw mia o miejsce w bran y spo ywczej. W 2009 roku grupa ta by a du o bardziej zró nicowana, znalaz y si w niej m.in. firmy z bran y tworzyw sztucznych, wyrobów mi snych, tkanin i odzie y, artyku ów elektrycznych, gumowych, AGD. Podobnie jak rok wcze niej, w roku 2009 najbardziej zagro on upad o ciami by a bran a produkcyjna (32%), potem us ugowa (19%), budownictwo (13%), sprzeda hurtowa (12%) i detaliczna (10%). W 2009 roku najwi cej og oszonych upad o ci dotyczy o firm zarejestrowanych na terenie województw: mazowieckiego (129), l skiego (93) oraz dolno l skiego (71). Pierwszy raz spowolnieniem gospodarczym na najwi ksz skal zosta o dotkni te woj. dolno l skie. Z powodu silnie w nim reprezentowanych bran : motoryzacyjnej, stalowej i transportowej. Firmy mniejsze szybciej traci y p ynno z powodu zatorów p atniczych, spadku zamówie i trudno ci z dost pem do kredytów dlatego w pierwszych miesi cach wzrost upad o ci przebiega g ównie w regionach mniej uprzemys owionych. Najwi ksze, najsilniejsze firmy (g ównie na l sku, w Wielkopolsce i na Mazowszu) radzi y sobie troch lepiej, ale i w ród nich by y takie, które by y zmuszone z o y wniosek o upad o. 8 Raport grupy Euler Hermes dotycz cy p ynno ci finansowej firm w Polsce. Analiza zmian, jakie zasz y w 2008 roku, Warszawa Raport grupy Euler Hermes dotycz cy p ynno ci finansowej firm w Polsce. Analiza zmian, jakie zasz y w 2008 roku., Warszawa Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013 ZN nr 98

11 Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii w latach Zwi kszy si udzia w statystyce upad o ci spó ek akcyjnych z 30 w 2008 do ponad 60 w roku By y to zazwyczaj przedsi biorstwa o du- ej skali dzia alno ci. O tym, i k opoty nie omija y tak e najwi kszych, wiadczy znaczny (przesz o trzykrotny) wzrost upad o ci spó ek gie dowych. Liczbowo ci gle najwi ksz grup pod wzgl dem formy prawnej prowadzonej dzia alno ci w ród upad ych przedsi biorstw by y spó ki z ograniczon odpowiedzialno ci 11. Warto zwróci uwag na skal upad o ci w analizowanym okresie, na tle ogólnej liczny zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w REGON. Bior c pod uwag ogóln liczb zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w analizowanym okresie oraz procentowy udzia liczby og aszanych upad o ci w poszczególnych latach, atwo zauwa y, e stanowi one zaledwie niewielki odsetek ogó u funkcjonuj cych jednostek gospodarczych. Na zarejestrowanych w REGON jednostek, upada y rednio mniej ni 2 przedsi biorstwa. Porównanie liczby upad o ci do nowo zarejestrowanych firm wskazuje, e ten stosunek jest równie bardzo niski. Najwi kszy udzia upad o ci do zarejestrowanych i nowo zarejestrowanych jednostek gospodarczych mia miejsce w 2009 roku. Nale y jednak doda, e dane prezentowane przez G ówny Urz d Statystyczny wyra aj ogóln liczb zarejestrowanych przedsi biorstw, przy czym nie wszystkie z nich s aktywne. Na przyk ad w 2009 roku na ponad 3,7 mln zarejestrowanych podmiotów tylko 1,67 mln z nich by o aktywne 12. Podobnie by o w roku 2010, liczba upad o ci nadal ros a przy czym mala a liczba przedsi biorstw wyrejestrowanych z REGON. W 2010 roku zdecydowana wi kszo upad o ci (67,95%) dotyczy a spó ek z ograniczon odpowiedzialno ci. Do istotnie zmala a liczba upad o ci spó ek akcyjnych (z 71 do 43 podmiotów), a tak e osób fizycznych samodzielnie prowadz cych pozarolnicz dzia alno gospodarcz. Wzros a natomiast liczba upadaj cych spó ek jawnych oraz spó dzielni. Bior c pod uwag form w asno ciow upad o ci z 2010 r. nale y zauwa y, i 61% ogó u upad ych jednostek gospodarczych by a w asno ci krajowych osób fizycznych oraz pozostawa a we w asno ci prywatnej krajowej pozosta ej. W analizowanym okresie og oszonych zosta o 7 upad o ci spó ek Skarbu Pa stwa. Zbankrutowa y ponadto 53 przedsi biorstwa b d ce w asno ci zagraniczn. Podobnie jak w 2009 roku, najwi ksza liczba upad o ci zosta a og oszona w województwie mazowieckim, a tak e l skim oraz dolno l skim. 11 Raport grupy Euler Hermes dotycz cy upad o ci firm w Polsce w 2009 roku, Warszawa, J. api ski, Stan sektora ma ych i rednich przedsi biorstw w Polsce, [w:] Raport o stanie sektora ma ych i rednich przedsi biorstw w Polsce, Pa stwowa Agencja Rozwoju Przedsi biorczo ci, Warszawa 2011, s. 15. ZN nr 98 Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013

12 84 G. Go biowski, A. Melon Tabela 9. Skala upad o ci w stosunku do ogólnej liczby zarejestrowanych podmiotów, podmiotów wyrejestrowanych oraz nowo zarejestrowanych w REGON w Polsce w latach Wyszczególnienie Liczba podmiotów zarejestrowanych w REGON Liczba og oszonych upad o ci % udzia liczby og oszonych upad o- ci w liczbie zarejestrowanych podmiotów 0,0132% 0,0117% 0,0179% 0,0177% Liczba podmiotów wyrejestrowanych z REGON Liczba podmiotów nowo zarejestrowanych w REGON ród o: opracowanie w asne na podstawie danych Banku Danych Lokalnych GUS, Euler Hermes. W 2010 roku w ród homogenicznych pod wzgl dem rodzaju prowadzonej dzia alno ci gospodarczej upad ych przedsi biorstw znalaz y si w szczególno ci podmioty z bran y budowlanej 13. Upad o równie du o firm prowadz cych dzia alno produkcyjn oraz zajmuj cych si sprzeda hurtow. Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Irlandii w latach Jak ju zosta o wspomniane, gospodarka Irlandii do wiadczy a znacznego spadku PKB, bo ponad 20% od czwartego kwarta u 2007 roku do trzeciego kwarta u 2010 roku. Oznacza o to wyj tkowo niekorzystn sytuacj przede wszystkim dla przedsi biorców. Wykres 3 pokazuje, jak przedstawia a si liczba upad o ci irlandzkich przedsi biorstw w tym czasie oraz dynamika tych zmian. Wyszczególnienie Og oszone upad o ci ogó em Tempo zmian - 3% 113% 82% 8% Wykres 3. Liczba oraz zmiany upad o ci przedsi biorstw w Irlandii w latach ród o: opracowanie w asne na podstawie raportu Euler Hermes - Global Macroeconomic and Insolvency Outlook Q P. Antonowicz, Procesy upad o ciowe przedsi biorstw w Polsce w latach letni raport z bada, Warszawa-Gda sk 2011, s. 17. Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013 ZN nr 98

13 Tendencje upad o ci przedsi biorstw w Polsce i Irlandii w latach W roku 2007, w Irlandii upad o najwi cej przedsi biorstw z bran y budowlanej. Spad y ceny nieruchomo ci, ale te zaostrzono warunki udzielania kredytów. Kryzys bran y budowlanej utrzymywa si tak e w kolejnych latach. W 2008 roku liczba upad o ci podwoi a si w stosunku do poprzedniego roku. Dla porównania by to wzrost o 305% w stosunku do wyniku z 2004 roku. Znowu najgorsze wyniki zanotowa a bran a budowlana. Dane odnosz ce si do liczby przedsi biorstw, które og osi y upad o w Irlandii w latach , wskazuj, e w 2009 roku dwa razy tyle przedsi biorstw og osi o upad o co rok wcze niej. Podobnie, tylko w pierwszym kwartale 2009 zanotowano 27-procentowy wzrost w stosunku do IV kwarta u Pierwsza po owa 2009 roku by a najgorsza dla gospodarki irlandzkiej od 15 lat, ale od czerwca 2009 roku trend wzrostowy nadal si utrzymywa. Du y wp yw mia na to kontynuowany trend spadkowy PKB. Z kolei upadek wielu przedsi biorstw, w tym równie du ych firm, skutkowa zwolnieniami grupowymi. Bezrobocie w 2009 roku wzros o o 8% w porównaniu do roku Sytuacja na rynku pracy zacz a si poprawia dopiero w kolejnym roku. Mia a na to wp yw mi dzy innymi reemigracja obcokrajowców 14, w tym Polaków, g ównie pracowników bran y budowlanej. Gwa townemu wzrostowi liczby upad o ci odnotowanych w 2009 towarzyszy jednocze nie spadek liczby nowych rejestrowanych przedsi biorstw 15. Mi dzy innymi ta zale no zosta a zaprezentowana w tabeli 10. Tabela 10. Skala upad o ci w stosunku do ogólnej liczny zarejestrowanych, wyrejestrowanych oraz nowo zarejestrowanych podmiotów w Irlandii w latach Wyszczególnienie Liczba zarejestrowanych podmiotów* Liczba og oszonych upad o ci % udzia liczby og oszonych upad o ci w liczbie zarejestrowanych podmiotów 0,201% 0,419% 0,760% 0,822% Liczba wyrejestrowanych podmiotów Liczba nowo zarejestrowanych podmiotów *dane nie uwzgl dniaj przedsi biorstw w trakcie likwidacji. ród o: opracowanie w asne na podstawie danych CRO Ireland, Companies Registration Office Annual Reports, Liczba og oszonych upad o ci w stosunku do liczby wszystkich zarejestrowanych podmiotów w adnym z analizowanych lat nie przekroczy a 1% wszystkich zarejestrowanych firm. W okresie , na 1000 zareje D. Coates, D. Taite, Review of key insolvency trends in Ireland, Publikacja firmy FGS, Review-of-Key-Insolvency-Trends-in-Ireland-2004.pdf, ZN nr 98 Seria: Administracja i Zarz dzanie (25)2013

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Inflacja zjada wartość pieniądza.

Inflacja zjada wartość pieniądza. Inflacja, deflacja Inflacja oznacza wzrost cen. Inflacja jest wysoka, gdy ceny kupowanych dóbr i towarów rosną szybko; gdy ceny rosną powoli, wówczas inflacja jest niska. Inflacja jest to trwały wzrost

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

KRYSTIAN ZAWADZKI. Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego

KRYSTIAN ZAWADZKI. Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego KRYSTIAN ZAWADZKI Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego Niniejsza analiza wybranych metod wyceny wartości przedsiębiorstw opiera się na

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 1 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

U S T AWA. z dnia 2015 r. Art. 1.

U S T AWA. z dnia 2015 r. Art. 1. Projekt U S T AWA z dnia 2015 r. o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę Art. 1. W ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2002 r., Nr 200, poz.

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach Listopadowi kredytobiorcy mogą już cieszyć się spadkiem raty, najwięcej tracą osoby, które zadłużyły się w sierpniu 2008 r. Rata kredytu we frankach na kwotę 300 tys. zł zaciągniętego w sierpniu 2008 r.

Bardziej szczegółowo

Eksperyment,,efekt przełomu roku

Eksperyment,,efekt przełomu roku Eksperyment,,efekt przełomu roku Zapowiedź Kluczowe pytanie: czy średnia procentowa zmiana kursów akcji wybranych 11 spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (i umieszczonych już

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Załącznik Nr 3 do Uchwały nr 106/XIII/15 Rady Gminy Nowa Ruda z dnia 29 grudnia 2015 roku Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku Projekt Uchwała Nr / / Rady Miasta Nowego Sącza z dnia listopada 2011 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych Na podstawie art 18 ust 2 pkt 8 i art 40 ust 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski na tle innych państw

Sytuacja gospodarcza Polski na tle innych państw Ministerstwo Spraw Zagranicznych Departament Zagranicznej Polityki Ekonomicznej Warszawa, 24.11.2009 Sytuacja gospodarcza Polski na tle innych państw Po okresie nasilającej się w pierwszej połowie 2009

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2013 Warszawa, kwiecień 2013 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA KONTEKST EKONOMICZNY W POLSCE IMPONUJĄCE WYNIKI W ZAKRESIE WZROSTU Wzrost PKB per capita w Polsce w ciągu ostatnich 15 lat wyniósł

Bardziej szczegółowo

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Co ma najwyższy potencjał zysku w średnim terminie? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Subfundusz UniStrategie Dynamiczny UniKorona Pieniężny

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300?

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Zadania powtórzeniowe I Adam Narkiewicz Makroekonomia I Zadanie 1 (5 punktów) Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Przypominamy

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny z działalności emitenta

Raport kwartalny z działalności emitenta CSY S.A. Ul. Grunwaldzka 13 14-200 Iława Tel.: 89 648 21 31 Fax: 89 648 23 32 Email: csy@csy.ilawa.pl I kwartał 2013 Raport kwartalny z działalności emitenta Iława, 14 maja 2013 SPIS TREŚCI: I. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE Zacznik INFORMACJA ZARZ DU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO O PRZEBIEGU WYKONANIA BUD ETU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO ZA I PÓ ROCZE 200 r. r. str. 1. 4 16 2.1. 39 2.2. 40 2.3. Dotacje

Bardziej szczegółowo

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM W 2014 R.

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE 35-959 Rzeszów, ul. Jana III Sobieskiego 10 tel.: 17 85 35 210, 17 85 35 219; fax: 17 85 35 157 http://rzeszow.stat.gov.pl/; e-mail: SekretariatUSRze@stat.gov.pl BUDŻETY

Bardziej szczegółowo

AUTOR MAGDALENA LACH

AUTOR MAGDALENA LACH PRZEMYSŁY KREATYWNE W POLSCE ANALIZA LICZEBNOŚCI AUTOR MAGDALENA LACH WARSZAWA, 2014 Wstęp Celem raportu jest przedstawienie zmian liczby podmiotów sektora kreatywnego na obszarze Polski w latach 2009

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Wyniki monitorowania pomocy publicznej udzielonej spółkom motoryzacyjnym prowadzącym działalność gospodarczą na terenie specjalnych stref ekonomicznych (stan na

Bardziej szczegółowo

RAPORT2015. Rynek najmu w Polsce. Kredyt na mieszkanie w 2016 roku. Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów. MdM w dużym mieście

RAPORT2015. Rynek najmu w Polsce. Kredyt na mieszkanie w 2016 roku. Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów. MdM w dużym mieście RAPORT2015 Rynek najmu w Polsce Kredyt na mieszkanie w 2016 roku Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów MdM w dużym mieście strona 16 Podsumowanie rynku kredytów hipotecznych w 2015 roku Za nami rok

Bardziej szczegółowo

Założenia prognostyczne Wieloletniej Prognozy Finansowej

Założenia prognostyczne Wieloletniej Prognozy Finansowej Załącznik nr 3 do uchwały o Wieloletniej Prognozie Finansowej Założenia prognostyczne Wieloletniej Prognozy Finansowej Uwagi ogólne Przewidywana w nowej ustawie o finansach publicznych wieloletnia prognoza

Bardziej szczegółowo

European Payment Index 2013. Sytuacja gospodarcza w Europie na podstawie raportu Intrum Justitia

European Payment Index 2013. Sytuacja gospodarcza w Europie na podstawie raportu Intrum Justitia European Payment Index 2013 Sytuacja gospodarcza w Europie na podstawie raportu Intrum Justitia Ogólnie informacje o grupie Intrum Justitia Największa w Europie grupa specjalizująca się w windykacji oraz

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa. Jak ocenić pozycję finansową firmy. Hanna Micińska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 12 października 2015 r. Analiza wskaźnikowa Każda

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny premia dla innowacji

Kredyt technologiczny premia dla innowacji Kredyt technologiczny premia dla innowacji Bogus awa Skomska Zast pca Dyrektora Departamentu Wspierania Przedsi biorczo ci i Innowacji Warszawa, 2 pa dziernika 2009 r. Kredyt technologiczny PO Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów.

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. Autorzy: Irena Olchowicz, Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe Centrum Serwisowe S.A. JEDNOSTKOWY RAPORT KWARTALNY. obejmujący okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r.

Cyfrowe Centrum Serwisowe S.A. JEDNOSTKOWY RAPORT KWARTALNY. obejmujący okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Cyfrowe Centrum Serwisowe S.A. JEDNOSTKOWY RAPORT KWARTALNY obejmujący okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Piaseczno, 12 sierpnia 2013 1. Informacje podstawowe Cyfrowe Centrum Serwisowe

Bardziej szczegółowo

ZASOBY MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R.

ZASOBY MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: październik 2014 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464-23-15 faks 22 846-76-67

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA nr XLVI/262/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 25 czerwca 2014 roku

UCHWAŁA nr XLVI/262/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 25 czerwca 2014 roku UCHWAŁA nr XLVI/262/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 25 czerwca 2014 roku w sprawie ulg w podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Gminy Lubomierz Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

INDATA SOFTWARE S.A. Niniejszy Aneks nr 6 do Prospektu został sporządzony na podstawie art. 51 Ustawy o Ofercie Publicznej.

INDATA SOFTWARE S.A. Niniejszy Aneks nr 6 do Prospektu został sporządzony na podstawie art. 51 Ustawy o Ofercie Publicznej. INDATA SOFTWARE S.A. Spółka akcyjna z siedzibą we Wrocławiu, adres: ul. Strzegomska 138, 54-429 Wrocław, zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000360487

Bardziej szczegółowo

Bezrobocie w Małopolsce

Bezrobocie w Małopolsce III 21 IV 21 V 21 VI 21 VII 21 VIII 21 IX 21 X 21 XI 21 XII 21 I 211 II 211 III 211 IV 211 V 211 VI 211 VII 211 VIII 211 IX 211 X 211 XI 211 XII 211 I 212 II 212 III 212 IV 212 V 212 VI 212 VII 212 VIII

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Dla roku 2011. 1 Wskaźniki liczone w stosunku do planu po zmianach według stanu na 31.10.2010r.

Dla roku 2011. 1 Wskaźniki liczone w stosunku do planu po zmianach według stanu na 31.10.2010r. Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej (WPF) miasta Łodzi na lata 2011-2031 ujętej w załączniku Nr 1 do uchwały Nr VI/51/11 Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Opole, 23 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Opole, 23 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Opole, 23 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r.

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie przyjęcia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Miasta Gdańska. Na podstawie art.226, art. 227, art. 228, art. 230 ust. 6

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R.

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R. RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R. Spis Treści I. List Prezesa Zarządu GO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna II.

Bardziej szczegółowo

Bilans w tys. zł wg MSR

Bilans w tys. zł wg MSR Skrócone sprawozdanie finansowe Relpol S.A. za I kw. 2005 r Bilans w tys. zł wg MSR Wyszczególnienie 31.03.2005r 31.03.2004r 31.12.2004r 31.12.2003r AKTYWA I AKTYWA TRWAŁE 41 455 43 069 41 647 43 903 1

Bardziej szczegółowo

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R)

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R) 1. W ostatnich latach w Polsce dochody podatkowe (bez cła) stanowiły A. Około 60% dochodów budżetu B. Około 30% dochodów budżetu C. Około 90% dochodów budżetu D. Około 99% dochodów budżetu E. Żadne z powyższych

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

Analiza sytuacji TIM SA w oparciu o wybrane wskaźniki finansowe wg stanu na 30.09.2012 r.

Analiza sytuacji TIM SA w oparciu o wybrane wskaźniki finansowe wg stanu na 30.09.2012 r. Analiza sytuacji TIM SA w oparciu o wybrane wskaźniki finansowe wg stanu na 30.09.2012 r. HLB M2 Audyt Sp. z o.o., ul. Rakowiecka 41/27, 02-521 Warszawa, www.hlbm2.pl Kapitał zakładowy: 75 000 PLN, Sąd

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAŃ CÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego w dniu 6 marca 2008 r. decyzją nr DEM/410/4/26/08 (Na podstawie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI str. 1 Wysoka konkurencyjność Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta Oferta cenowa negocjowana indywidualnie dla każdego Klienta Elektroniczne

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA DOCHODÓW BUDŻETOWYCH ZA I PÓŁROCZE 2015 ROKU Dochody budżetu miasta według działów prezentuje poniższe zestawienie:

REALIZACJA DOCHODÓW BUDŻETOWYCH ZA I PÓŁROCZE 2015 ROKU Dochody budżetu miasta według działów prezentuje poniższe zestawienie: REALIZACJA DOCHODÓW BUDŻETOWYCH ZA I PÓŁROCZE 2015 ROKU Dochody budżetu miasta według działów prezentuje poniższe zestawienie: Wyszczególnienie Plan (po zmianach) Wykonanie Wskaźnik (3:2) Struktura zł

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław FUNDACJA Kocie Życie Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2012 do 31.12.2012 1 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS I. RACHUNEK WYNIKÓW II. INFORMACJA DODATKOWA

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

Tarnowskie Góry, 29 sierpnia 2013 PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A.

Tarnowskie Góry, 29 sierpnia 2013 PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A. PREZENTACJA WYNIKÓW ZA I PÓŁROCZE 2013 GRUPY KAPITAŁOWEJ PRAGMA INKASO S.A. Struktura Grupy na dzień 30.06.2013 Podmioty Grupy PRAGMA INKASO S.A. lider rynku windykacji wierzytelnościami B2B o wysokich

Bardziej szczegółowo

Prognoza 2015. Prognoza 2016. Prognoza 2017. Prognoza 2018

Prognoza 2015. Prognoza 2016. Prognoza 2017. Prognoza 2018 WIELOLETNIA PROGNOZA FINANSOWA GMINY MIASTA CHEŁMŻY NA LATA 2015-2025 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr VII/53/15 Rady Miejskiej Chełmży z dnia 17 września 2015r. L.p. Formuła Wyszczególnienie Wykonanie 2012

Bardziej szczegółowo

Pegas Nonwovens zanotował w 2006 roku sprzedaż w wysokości ponad 120 mln EUR

Pegas Nonwovens zanotował w 2006 roku sprzedaż w wysokości ponad 120 mln EUR Pegas Nonwovens zanotował w 2006 roku sprzedaż w wysokości ponad 120 mln EUR ZNOJMO, 20 marca 2007 Grupa Pegas Nonwovens SA w roku 2006 osiągnęła najwyższe przychody ze sprzedaży w swojej dotychczasowej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R.

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R. INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R. Informacja dodatkowa została sporządzona w oparciu o art. 48 ustawy o rachunkowości według załącznika

Bardziej szczegółowo

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 Wst p Niniejsze opracowanie prezentuje prognoz Rachunku zysków i strat oraz bilansu maj tkowego Spó ki Fundusz Zal kowy KPT na lata 2009-2014. Spó

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A.

RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A. RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A. ZA OKRES I KWARTAŁU 2011 ROKU od dnia 01-01-2011 roku do dnia 31-03-2011 roku Warszawa, 16 maja 2011 r. Raport kwartalny za 1 kwartał 2011 został przygotowany przez Emitenta

Bardziej szczegółowo

System p atno ci rodków europejskich

System p atno ci rodków europejskich System p atno ci rodków europejskich w ustawie o finansach publicznych rodki europejskie art. 5 rodki europejskie - rozumie si przez to rodki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4; 1) rodki pochodz

Bardziej szczegółowo

Zagregowany popyt i wielkość produktu

Zagregowany popyt i wielkość produktu Zagregowany popyt i wielkość produktu Realny PKB Burda & Wyplosz MACROECONOMICS 4/e Fluktuacje cykliczne Rys.4.01 (+) odchylenie Trend długookresowy Faktyczny PKB (-) odchylenie 0 Czas Oxford University

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Budowa elektronicznej administracji w ramach POIG Konferencja podsumowuj realizacj projektu pn. E-administracja warunkiem rozwoju Polski. Wzrost konkurencyjno

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 czerwca 2016 r. Poz. 789 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O KSZTAŁTOWANIU SIĘ WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ oraz o przebiegu realizacji przedsięwzięć POWIATU SANDOMIERSKIEGO

INFORMACJA O KSZTAŁTOWANIU SIĘ WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ oraz o przebiegu realizacji przedsięwzięć POWIATU SANDOMIERSKIEGO Załącznik nr 2 INFORMACJA O KSZTAŁTOWANIU SIĘ WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ oraz o przebiegu realizacji przedsięwzięć POWIATU SANDOMIERSKIEGO ZA I PÓŁROCZE 2014 R Wieloletnia Prognoza Finansowa Powiatu

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU Źródłem danych o stanie i wykorzystaniu turystycznych obiektów zbiorowego zakwaterowania jest stałe badanie statystyczne Głównego Urzędu Statystycznego,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r. Nazwa podmiotu: Stowarzyszenie Przyjaciół Lubomierza Siedziba: 59-623 Lubomierz, Plac Wolności 1 Nazwa i numer w rejestrze: Krajowy

Bardziej szczegółowo

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji.

Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Banki, przynajmniej na zewnątrz, dość słabo i cicho protestują przeciwko zapisom tej rekomendacji. Na rynku odmienia się słowo kryzys przez wszystkie przypadki. Zapewne z tego względu banki, przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

Kasy oszczędnościowo-budowlane filarem Narodowego Programu Budowy Mieszkań

Kasy oszczędnościowo-budowlane filarem Narodowego Programu Budowy Mieszkań Kasy oszczędnościowo-budowlane filarem Narodowego Programu Budowy Mieszkań Jak zachęcić polskie rodziny do oszczędzania? dr Jacek Furga Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Związku Banków

Bardziej szczegółowo

Plan prezentacji. I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW. II. Realizacja celów Emisji. III.Wyniki finansowe. IV. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy

Plan prezentacji. I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW. II. Realizacja celów Emisji. III.Wyniki finansowe. IV. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Plan prezentacji I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW II. Realizacja celów Emisji III.Wyniki finansowe IV. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy V. Cele długookresowe I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW Kurs akcji

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W ŁODZI Powierzchnia w km² 293 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2408 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto ŁÓDŹ LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W 2014

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

A. Informacje dotyczące podmiotu, któremu ma A1) Informacje dotyczące wspólnika spółki cywilnej być udzielona pomoc de minimis 1)

A. Informacje dotyczące podmiotu, któremu ma A1) Informacje dotyczące wspólnika spółki cywilnej być udzielona pomoc de minimis 1) FORMULARZ INFORMACJI PRZEDSTAWIANYCH PRZY UBIEGANIU SIĘ O POMOC DE MINIMIS Stosuje się do de minimis udzielanej na warunkach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013

Bardziej szczegółowo

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE 1. GOSPODARSTWA DOMOWE I RODZINY W województwie łódzkim w maju 2002 r. w skład gospodarstw domowych wchodziło 2587,9 tys. osób. Stanowiły one 99,0%

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY

BIULETYN INFORMACYJNY BIULETYN INFORMACYJNY Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Zagrzebiu Nr 2 2010 Maj 2010 Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Zagrzebiu

Bardziej szczegółowo

(Tekst ujednolicony zawierający zmiany wynikające z uchwały Rady Nadzorczej nr 58/2011 z dnia 22.02.2011 r.)

(Tekst ujednolicony zawierający zmiany wynikające z uchwały Rady Nadzorczej nr 58/2011 z dnia 22.02.2011 r.) (Tekst ujednolicony zawierający zmiany wynikające z uchwały Rady Nadzorczej nr 58/2011 z dnia 22.02.2011 r.) REGULAMIN REALIZACJI WYMIANY STOLARKI OKIENNEJ W SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ RUBINKOWO W TORUNIU

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach 4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach Baza noclegowa stanowi podstawową bazę turystyczną, warunkującą w zasadzie ruch turystyczny. Dlatego projektując nowy szlak należy ją

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy i Miasta Jastrowie na lata 2013-2028 1.

Bardziej szczegółowo

Zasady wyboru promotorów, tematów prac i ustalania oceny końcowej ze studiów:

Zasady wyboru promotorów, tematów prac i ustalania oceny końcowej ze studiów: STUDIA PODYPLOMOWE MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Zasady wyboru promotorów,

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku

RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku SPIS TREŚCI: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O SPÓŁCE... 3 2. WYBRANE DANE FINANSOWE Z BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT... 4 WYKRES 1.

Bardziej szczegółowo

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Kamień 1: stłumienie hiperinflacji Warunki początkowe: hiperinflacja ponad 250% średniorocznie w 1989 r. niedobory na rynku załamanie produkcji niskie zaufanie do

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura techniczna. Warunki mieszkaniowe

Infrastruktura techniczna. Warunki mieszkaniowe Daniela Szymańska, Jadwiga Biegańska Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Instytut Geografii, Gagarina 9, 87-100 Toruń dostępne na: http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/rl_charakter_obszar_wiejskich_w_2008.pdf

Bardziej szczegółowo

NADZÓR I REGULACJE BANKOWE. Finanse 110630-1165

NADZÓR I REGULACJE BANKOWE. Finanse 110630-1165 NADZÓR I REGULACJE BANKOWE Plan wykładu Obszary regulacji bankowych Komitet Bazylejski Regulacje UE Regulacje bankowości amerykańskiej Wyzwania dla regulacji bankowych Obszary regulacji bankowych Regulacja

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r.

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie limitu przyjęć na kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny

Bardziej szczegółowo

Miasto KALISZ WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W POZNANIU. Powierzchnia w km² 69 2014. Województwo 2014 58,4

Miasto KALISZ WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W POZNANIU. Powierzchnia w km² 69 2014. Województwo 2014 58,4 URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Powierzchnia w km² 69 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1489 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto KALISZ LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo