ENERGIANr 9 / Marzec 2013

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ENERGIANr 9 / Marzec 2013"

Transkrypt

1 Wyzwania przedsiębiorcy Energooszczędność równa się zysk NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ Rewolucja łupkowa Polska na językach Europy ENERGIANr 9 / Marzec 2013 Sukces programu PolSEFF sukcesem polskich przedsiębiorców Prawie 1000 zrealizowanych projektów, ponad 7 mln EURO wypłaconej premii inwestycyjnej, 85 tys. MWh oszczędzonej energii rocznie, zmniejszona roczna emisja CO 2 o 53 tyś ton to fakty opisujące rezultaty po 2 latach funkcjonowania programu w Polsce. Piotr Gąska Dyrektor Departamentu Zarządzania Produktami, Millennium Leasing Tomasz Wlazło Dyrektor Departamentu Operacyjno-Finansowego SG Equipment Leasing Polska reklama Zainwestuj w nowoczesne rozwiązania energetyczne i zmodernizuj swoją firmę. Możesz zyskać zwrot do 15% kosztów inwestycji! tel:

2 2 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ wyzwania Energooszczędność opłaca się firmie z wielu powodów. Oprócz oczywistych, niższych kosztów prowadzenia działalności, to także zysk dla środowiska naturalnego oraz jeden z elementów budowania pozytywnego wizerunku firmy wśród jej otoczenia. Energooszczędność równa się zysk polecamy strona 6 Tomasz Wlazło Dyrektor Departamentu Operacyjno- -Finansowego SG Equipment Leasing Polska Czy zależy nam na mniejszym zużyciu energii w kraju, w konsekwencji czystszym środowisku, a także obniżaniu kosztów funkcjonowania przedsiębiorstw i reinwestowaniu ich zysków bądź przeznaczaniu pośrednio zysków na konsumpcję?. zef każdej firmy, planując długoterminową strategię, musi uwzględnić aspekty środowiskowe. Zmiany klimatu, świadomość ekologiczna klientów, regulacje prawne w zakresie ograniczania zanieczyszczeń - to wszystko powoduje, że w przyszłości nie będzie na rynku miejsca dla przedsiębiorców, którzy nie troszczą się o środowisko. Jeżeli chcesz, żeby Twoja firma istniała też za 100 lat, musisz o tym pamiętać. Musisz zadbać o właściwe wykorzystywanie energii, a także o efektywność wykorzystywania zasobów. Energooszczędność jak tego dokonać? Rosnące ceny energii to jedno 1 z wyzwań, z jakim muszą się dziś mierzyć przedsiębiorcy. Rozwiązaniem są, między innymi, inwestycje dotyczące poprawy efektywności energetycznej. Z jednej strony mowa EBOiR nagrodził najlepsze projekty inwestycyjne 2011 i 2012 roku 0 listopada 2012 roku odbyła się w Warszawie urooczysta gala, na której wyróżniono najlepsze projekty inwestycyjne zrealizowane i sfinansowane przez polskich przedsiębiorców w ramach programu PolSEFF. Wyróżnienia otrzymało sześć polskich firm, którym wręczono nagrody PolSEFF Energy Efficiency Excellence Awards - Gold Leaf. Najlepsze inwestycje wyłonione zostały spośród 650 zrealizowanych w ramach programu PolSEFF projektów zwiększających efektywność wykorzystania energii lub wdrażających zastosowanie energii ze źródeł odnawialnych. Wyróżnienia przyznane zostały w sześciu kategoriach inwestycyjnych: tu o drobnych z pozoru, ale w sumie dających duży efekt działaniach, jak na przykład gaszenie światła w nieużywanych pomieszczeniach czy zakup energooszczędnego sprzętu. Z drugiej strony to inwestycje wymagające większego nakładu finansowego, jak zastosowanie energooszczędnych rozwiązań w budownictwie, ale procentujące w przyszłości znacznie niższymi kosztami użytkowania takiego biura. Podkreślenia wymaga także fakt, że to co dobre dla naszego portfela, jest też korzystne dla środowiska i naszego zdrowia. Zużywając mniej energii, czy to w biurze, czy w domu, potrzebujemy mniej paliw, które musimy spalić w celu jej wytworzenia, emitując przy tym mniej szkodliwych substancji i gazów cieplarnianych. Ekologia jest trendy O tym, że ekologia coraz częściej stanowi cenną 2 wartość Podczas konferencji prasowej poprzedzającej galę przedstawiciele EBOiR oraz PolSEFF podsumowali efekty Programu Finansowania Energii Zrównoważonej w Polsce i zapewnili o jego kontynuacji. 1. Odnawialne źródła energii 2. Projekt najbardziej przyjazny środowisku 3. Projekt termomodernizacji budynku 4. Projekt efektywności energetycznej małej skali Marcin Korolec Minister Środowiska Rosnące ceny energii to jedno z wyzwań, z jakim muszą się dziś mierzyć przedsiębiorcy. 5. Projekt w sektorze spożywczym 6. Inwestycja przemysłowa dla firm świadczy, między innymi, rosnące zainteresowanie zielonymi biurowcami. To budynki wyposażone w ekologiczne, energooszczędne rozwiązania. Zalety zielonych biurowców to nie tylko niższe koszty ich użytkowania oraz dbałość o środowisko naturalne, ale także bardziej komfortowe warunki pracy. Upowszechnianie w firmie przyjaznych środowisku rozwiązań przyczynia się z kolei do edukacji ekologicznej i przenoszenia dobrych nawyków na grunt domowy. Polskie przedsiębiorstwa już nie raz udowodniły, że potrafią działać w zgodzie z naturą. Reprezentowane przez nie wartości ekologiczne, w tym te dotyczące energooszczędności - mogą stanowić cenną przewagę konkurencyjną, otwierać dostęp do atrakcyjnych rynków oraz stanowić wartość dodaną przedsiębiorstwa. Filmy prezentujące nagrodzone projekty inwestycyjne dostępne są na stronie Za promowanie finansowania inwestycji przynoszących oszczędność energii, zostały docenione także uczestniczące w programie instytucje finansowe: Bank BGŻ, Bank Millennium i Millennium Leasing, BNP Paribas Bank Polska i BNP Paribas Leasing Solutions oraz BZ WBK Finanse & Leasing. Podczas gali, przedstawiciele Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz PolSEFF podsumowali efekty Programu Finansowania Energii Zrównoważonej w Polsce oraz zapewnili o jego kontynuacji. W gali PolSEFF Gold Leaf Awards uczestniczyło blisko 120 gości. Wśród nich byli przedstawiciele EBOiR z Londynu i Warszawy, przedstawiciele polskiego rządu, instytucji finansowych uczestniczących w programie, wyróżnionych firm oraz mediów. 9 edycja Marzec 2013 Key Projects Manager: Marek Kłopotowski Tel.: Mobile: mediaplanet.com Managing Director: Adam Jabłoński Dystrybuowane z: Rzeczpospolita Nakład: Pełen nakład dnia Skład: Graphics & Design Studio, Michał Ziółkowski, Fotografie: shutterstock.com, istockphoto.com, zasoby własne Kontakt z Mediaplanet: Fax: Mediaplanet jest wiodącym domem wydawniczym na rynku europejskim. Specjalizujemy się w tworzeniu wysokiej jakości publikacji tematycznych w prasie codziennej, online oraz broadcast. Mediaplanet nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam. Za najlepsze projekty inwestycyjne nagrodzone PolSEFF Energy Efficiency Excellence Award - Gold Leaf wyróżnienia otrzymały: GALAXIA Ltd. 1 w kategorii Odnawialne źródła energii za inwestycję w kocioł na biomasę; JAREX Sp. z o.o., 2 w kategorii Projekt najbardziej przyjazny środowisku za zakup i uruchomienie jednostki kogeneracyjnej; MINE MASTER Sp. z o.o. 3 w kategorii Projekt termomodernizacji budynku za termomodernizację hal produkcyjnych; PROFESJONAL Sp. z o.o. 4 w kategorii Projekt efektywności energetycznej małej skali za zainstalowanie nowoczesnej sprężarki w obiegu chłodniczym; PSS SPOŁEM MIELEC 5 w kategorii Projekt w sektorze spożywczym za wymianę pieca piekarskiego; TECHNIPLAST KUKUCZKA Sp. J. 6 w kategorii Inwestycja przemysłowa za inwestycję w elektryczną wtryskarkę do tworzyw sztucznych.

3 nowości NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ 3 Sukces Programu PolSEFF sukcesem polskich przedsiębiorców Wraz z upowszechnianiem się programu PolSEFF wśród polskich przedsiębiorców rośnie świadomość nie tylko możliwości oferowanych przez nowoczesne technologie i energooszczędne urządzenia, ale przede wszystkim wymiernych korzyści, jakie można osiągnąć dzięki inwestycjom podnoszącym efektywność energetyczną przedsiębiorstw. Od kiedy zaczął funkcjonować program Pol- SEFF, tj. od początku 2011 roku, już ponad 1300 przedsiębiorstw złożyło wnioski o sfinansowanie inwestycji w rozwiązania energooszczędne lub w wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych, z czego prawie 1000 projektów zostało już zrealizowanych, a 300 jest w trakcie realizacji bądź w przygotowaniu. Zainteresowanie programem jest tak duże, że niektóre instytucje finansowe w nim uczestniczące wykorzystały przyznane im środki finansowe już po półtora roku funkcjonowania programu, tj. w drugiej połowie 2012 roku. W rezultacie w listopadzie 2012 roku Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju podjął decyzję o zwiększeniu funduszu programu o 30 mln euro, do 180 mln euro. Dodatkowe środki zostały przyznane po połowie Bankowi Millennium oraz BZ WBK Finanse & Leasing. Do programu Pol- SEFF przystąpiła też piąta instytucja finansowa Societe Generale Equipment Finance, która na finansowanie inwestycji podnoszących energooszczędność otrzymała 20 mln euro. Korzyści dla przedsiębiorców wynikające ze zrealizowanych dotychczas i sfinansowanych w ramach PolSEFF inwestycji są imponujące. Roczny poziom skumulowanych oszczędności energii wynikający z realizacji 924 projektów wyniósł ponad 85 tys. MWh, a w przypadku energii pierwotnej, uwzględniającej również wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych aż 173 tys. MWh. Jeśli przyjąć, iż obecna średnia rynkowa stawka zakupu 1 MWh energii elektrycznej to 300 zł, to osiągnięte skumulowane oszczędności roczne z tytułu mniejszego zużycia energii końcowej wynosić będą powyżej 20 mln zł. Ponadto przedsiębiorcy, którzy dzięki zrealizowanym inwestycjom na stałe zmniejszyli koszty zużycia energii w swoich przedsiębiorstwach, otrzymali zwrot 10 proc. lub 15 proc. wartości finansowania inwestycji w ramach PolSEFF w formie premii inwestycyjnej, wypłacanej w okresie 2 3 miesięcy po zakończeniu inwestycji. Całkowita wartość wypłaconych do końca lutego 2013 roku premii inwestycyjnych to 7,8 mln euro. Dodatkową korzyścią dotychczasowych inwestycji zrealizowanych w ramach programu PolSEFF, mającą wpływ nie tylko na zwiększenie rentowności firm, lecz także na środowisko naturalne, jest zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, w tym CO2, aż o 53 tys. ton rocznie. Do najliczniejszej grupy inwestycji zrealizowanych w ramach Pol- SEFF należą te przeprowadzone za Osiągnięte skumulowane oszczędności z tytułu mniejszego zużycia energii końcowej stanowić będą wartość powyżej 20 mln zł. pośrednictwem listy LEME, stanowią one 70 proc. wszystkich sfinansowanych projektów. Wynik ten potwierdza wcześniej pozyskane informacje z rynku, że dla przedsiębiorców liczy się nie tylko premia inwestycyjna, ale również czas podejmowania decyzji o zakwalifikowaniu danej inwestycji do programu oraz gwarancja otrzymania premii przed zrealizowaniem inwestycji. Istotnym czynnikiem tak dużej popularności listy LEME jest bez wątpienia wygodny dostęp poprzez stronę internetową do szerokiej oferty zakwalifikowanych do programu urządzeń i materiałów zweryfikowanych pod kątem energooszczędności przez ekspertów PolSEFF. Należy podkreślić, że rozwiązania, jakie oferuje LEME, zastosowano w Polsce po raz pierwszy spośród zrealizowanych dotychczas instytucjonalnych programów wspierających polskich przedsiębiorców. Inicjatywa ta spotkała się również z dużym zainteresowaniem producentów i firm dystrybuujących nowoczesne technologie i produkty energooszczędne. Do końca lutego 2013 roku na liście LEME zarejestrowało się 830 firm, które zgłosiły prawie 7 tys. urządzeń i materiałów sklasyfikowanych w 21 kategoriach technologicznych. Okazało się, że ta forma bezpłatnej promocji produktów firmy może w bardzo wymierny sposób przyczynić się do pozyskania nowych klientów. Znane są liczne przypadki, gdy przedsiębiorca zainteresowany inwestycją w energooszczędną maszynę zmieniał dostawcę na tego, którego produkty znajdowały się na liście LEME. Prawie 1000 projektów zostało już zrealizowanych, a następnych 300 jest w trakcie realizacji. Z kolei inwestycje kompleksowe lub opracowywane pod kątem indywidualnych potrzeb przedsiębiorstwa, które nie mogą być zrealizowane za pośrednictwem LEME, realizowane są według procedury standardowej. Wymaga ona dostarczenia przez przedsiębiorcę większej liczby informacji i trwa dłużej, jednak oferuje również dodatkowe korzyści. Zaliczyć można do nich możliwość przeprowadzenia bezpłatnej analizy inwestycji przez ekspertów PolSEFF, którzy mogą na jej podstatwie zarekomendować optymalne rozwiązania technologiczne pod kątem między innymi uzyskania najlepszego wskaźnika ROI. Wspomniana analiza w niektórych przypadkach jest realizowana w oparciu o bezpłatne audyty energetyczne przeprowadzane przez ekspertów współpracujących z PolSEFF. Należy przy tym zaznaczyć, że to w ramach tej procedury przy niektórych typach inwestycji przedsiębiorcy mogą uzyskać aż 15 proc. premii inwestycyjnej. Do licznej grupy projektów zrealizowanych w ramach standardowej procedury, a jednocześnie charakteryzujących się najwyższymi poziomami oszczędności należą inwestycje w termomodernizację budynków. Wiele zrealizowanych tego typu projektów pozwoliło przedsiębiorcom osiągnąć oszczędności w zużyciu energii na poziomie 50 proc. i więcej. Dzięki najlepszym projektom termomodernizacyjnym koszty energii obniżyły się nawet o 80 proc. Inwestycje te umożliwiają dodatkowo otrzymanie 15-proc. premii inwestycyjnej już przy 40-proc. redukcji zużycia energii. Program PolSEFF udowodnił tym samym, że nawet w okresie spowolnienia gospodarczego budowanie świadomości energooszczędnych rozwiązań, a następnie wspieranie zainteresowanych przedsiębiorców w wysiłkach zmierzających do modernizacji ich przedsiębiorstw może być istotnym czynnikiem, który w długofalowy sposób wpłynie na poprawę wyników finansowych polskich małych i średnich przedsiębiorstw, a jednocześnie przyczyni się do ochrony środowiska naturalnego.

4 4 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ inspiracje Pozytywna energia nasze doświadczenia Efektywność gospodarowania energią w budynkach Inwestycje finansowane przez Bank Millennium w ramach Programu PolSEFF dotyczą głównie prac związanych z termomodernizacją i realizowane są przy wykorzystaniu: listy LEME (szybka ścieżka procesowania), standardowej procedury wnioskowania. Oczywiście najłatwiej realizować projekt poprzez listę LEME. Jeśli chodzi o termomodernizację lista ta jest bardzo szeroka i oferuje następujące możliwości finansowania: izolacje termiczne (docieplenia), wymiana okien, drzwi, bram, paneli fasadowych, ogrzewanie, ciepłownictwo, wentylacja i klimatyzacja, oświetlenie oraz systemy zarządzania budynkiem i energią. W ramach ścieżki LE- ME, poza finansowaniem urządzeń wymienionych na liście, możliwe jest także włączenie do wniosku prac związanych z montażem i przeprowadzeniem inwestycji. W przypadku braku urządzenia na liście LEME, przedsiębiorcy mogą wnioskować o dofinansowanie zgodne ze standardowa procedurą PolSEFF. W takim przypadku oczekiwanie na decyzję jest dłuższe, ale Klient może dodatkowo skorzystać z bezpłatnego audytu energetycznego. Taki audyt wykonywany jest przez inżynierów Programu PolSEFF. Przedsiębiorcy mogą też liczyć na poradę i pomoc w kwestii przeprowadzenia inwestycji tak, by uzyskać jak największe oszczędności w zużyciu energii. Z dotychczasowych doświadczeń wynika, że przedsiębiorcy cenią sobie możliwość tego typu konsultacji. Stanowi ona ważny element wyróżniający PolSEFF spośród innych programów związanych z efektywnością gospodarowania energią w budynkach. Inwestycje w energooszczędne rozwiązania i technologie Poza inwestycjami związanymi z efektywnością gospodarowania energią w budynkach w Banku Millennium realizowane są również projekty w zakresie inwestycji w energooszczędne rozwiązania i technologie, w tym: Marta Zakrzewska Ekspert ds. produktów i procesu kredytowego bankowości przedsiębiorstw Banku Millennium Przedsiębiorcy najbardziej cenią sobie bezpłatny audyt energetyczny, nowe rozwiązania w firmie, otrzymywaną premię inwestycyjną, a przede wszystkim obniżenie kosztów zużycia energii. zakup i instalację złożonych maszyn i urządzeń wymianę urządzeń na bardziej wydajne lub energooszczędne. W tym przypadku wybór formy finansowania kredytem lub leasingiem zależy od preferencji przedsiębiorcy. Najczęstszymi przedsięwzięciami finansowanymi w ramach Programu PolSEFF są inwestycje polegające na zakupie energooszczędnych maszyn. Tutaj, podobnie jak w przypadku inwestycji termomodernizacyjnych, firmy mogą skorzystać z listy LEME lub ze standardowej procedury wnioskowania. Sprawdzamy każdą inwestycję Bank Millennium prowadzi szeroką akcję informowania przedsiębiorców o możliwości finansowania inwestycji w ramach Programu Pol- SEFF. Z doświadczeń Banku Millennium i Millennium Leasing wynika, że prawie wszystkie planowane inwestycje spełniają warunek poprawy efektywności energetycznej ze względu na energooszczędność nowych materiałów, urządzeń i maszyn. Dlatego przy każdej planowanej inwestycji proponujemy przedsiębiorcom sprawdzenie, czy może ona brać udział w Programie PolSEFF. Takie konsultacje powodują często zmianę decyzji co do formy przeprowadzenia przedsięwzięcia oraz zastosowanie bardziej energooszczędnych maszyn i urządzeń. Dzięki Programowi firmy zwracają większą uwagę na oszczędności wynikające z redukcji kosztów energii. Nasze dotychczasowe doświadczenia pokazują, że przedsiębiorcy najbardziej cenią sobie bezpłatny audyt energetyczny, nowe rozwiązania w firmie, otrzymywaną premię inwestycyjną, a przede wszystkim obniżenie kosztów zużycia energii. Bank Millennium bierze też czynny udział w pracach konsultacyjnych dotyczących przygotowania nowego programu, który dawałby przedsiębiorcom takie korzyści jak Program PolSEFF. Na razie Program trwa, a Bank Millennium i Millennium Leasing przyjmują wnioski o finansowanie energooszczędnych inwestycji. Zapraszamy. Polscy przedsiębiorcy wybierają energooszczędne rozwiązania Marcin Ołtarzewski specjalista w Departamencie Zarządzania Produktami Millennium Leasing W podejmowaniu decyzji w zdecydowany sposób pomaga przedsiębiorcom lista LEME czyli katalog maszyn i urządzeń automatycznie kwalifikowanych do programu PolSEFF. ożliwość skorzystania z benefitów wynikających z kwalifikacji do programu PolSEFF stała się ważnym kryterium branym pod uwagę przez przedsiębiorców przy wyborze potrzebnych maszyn i urządzeń. Przedsiębiorcy dostrzegają korzyści wynikające z użytkowania nowoczesnych i energooszczędnych maszyn, a 10% premia inwestycyjna pozwala im obniżyć zobowiązania i złapać płatniczy oddech. W Millennium Leasing program PolSEFF kierowany jest niezmiennie do różnorodnych branż. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że większość projektów dotyczących finansowania nowoczesnych maszyn i urządzeń kwalifikuje się do uzyskania premii inwestycyjnej. Po kontakcie z Doradcami Millennium Leasing i Konsultantem PolSEFF przedsiębiorcy szybko dostrzegają korzyści zarówno te środowiskowe jak i finansowe. Te ostatnie polegają na połączeniu niższych rachunków za prąd, atrakcyjnego finansowania leasingiem i przekazania 10% premii inwestycyjnej. LEME ma już 7000 pozycji W podejmowaniu decyzji w zdecydowany sposób pomaga przedsiębiorcom lista LEME czyli katalog maszyn i urządzeń automatycznie kwalifikowanych do programu Pol- SEFF. Lista jest regularnie rozszerzana przez pracowników PolSEFF o kolejne kategorie i maszyny. Dzięki temu znajduje się na niej obecnie niemal 7000 urządzeń. Dodatkową zaletą funkcjonowania listy LEME jest brak konieczności wymiany dotychczas użytkowanych urządzeń, co w połączeniu z uproszczonymi programami finansowania dla konkretnych branż pozwala na szybkie rozpoczęcie użytkowania nowego urządzenia. Od ponad dwóch lat, czyli od początku funkcjonowania, przedsiębiorcy wykazują niesłabnące zainteresowanie programem. Należy zdawać sobie jednak sprawę, że środki z Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju przeznaczone na zakup energooszczędnych urządzeń, niedługo zaczną się wyczerpywać i to niezależnie od instytucji która program oferuje. Dotychczasowe wykorzystanie funduszy pozwala szacować, iż program PolSEFF zakończy się w drugiej połowie bieżącego roku. Przedsiębiorcy, którzy zastanawiają się nad skorzystaniem z oferowanych przez EBRD środków powinni więc przyspieszyć i sprecyzować swoje plany inwestycyjne. Atrakcyjne warunki docenione przez rynek Dopracowane połączenie atrakcyjnych warunków leasingu z możliwością zakwalifikowania do programu PolSEFF przyniosło wymierne efekty w postaci nagród otrzymanych przez Millennium Leasing. Są to m.in. Order Finansowy przyznany w 2011 roku przez redakcję Home&Market, nagroda w konkursie Perły Rynku FMCG 2012 w kategorii Najlepsza oferta leasingowa, wyróżnienie w konkursie na najlepszy produkt Targów Infrastruktura 2012 w kategorii Maszyny i sprzęt budowlany oraz wyróżnienie Laur Buildera 2012 w kategorii Finanse dla budownictwa otrzymane w marcu 2013 roku. czy wiesz, że... Czy Program PolSEFF naprawdę jest opłacalny? Od początku funkcjonowania programu zrealizowano i wsparto premią inwestycyjną kilkaset różnorodnych transakcji. Począwszy od sfinansowania prostych wózków widłowych, a skończywszy na projektach wymiany zaawansowanych maszyn drukujących i wtryskowych. Jedną z ostatnich transakcji było nabycie nowoczesnej wtryskarki przez firmę przetwarzającą tworzywa sztuczne. Inwestycja zmniejszyła zużycie energii o ponad 234,0 MWh rocznie, co przy założeniu ceny energii na poziomie 300 zł/mwh daje oszczędności na poziomie ponad zł/rok. Dodatkową korzyścią jest zmniejszenie rocznej emisji CO2 o 74,3 tony, co w połączeniu z otrzymaną 10% premią pokazuje, że skorzystanie przez przedsiębiorców z programu PolSEFF przynosi wymierne korzyści.

5 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ inspiracje 5 W rękach specjalistów... Rozmowa z Panem Jerzym Wilczewskim, właścicielem Gospodarstwa Ogrodniczego Wilczewscy klientem SG Equipment Leasing Polska Sp. z o.o. SG Equipment Leasing Polska spółka należąca do jednej z największych w Europie grup kapitałowych Société Générale, jest instytucją finansową, która jako ostatnia podpisała z EBOiR umowę o uczestnictwie w Programie PolSEFF. Wśród licznych firm które od grudnia 2012 roku skorzystały z oferty pożyczki lub leasingu z eko-premią w SG Equipment Leasing Polska oferowanej w ramach programu PolSEFF znalazła się m.in. rodzinna firma z 36-letnią tradycją: Gospodarstwo Ogrodnicze Wilczewscy. Pan Jerzy Wilczewski wraz z synami zajmuje się od 20 lat uprawą borówki amerykańskiej. Gospodarstwo o powierzchni 1400 ha usytuowane jest w malowniczej części Podlasia. Borówki z Gospodarstwa Ogrodniczego Wilczewscy można kupić m.in. w sklepach Marks&Spencer, Sainsbury, Somerfield, czy Tesco. Wśród odbiorców są także firmy z Holandii, Niemiec, Rosji, Skandynawii, Włoch a nawet Japonii. Gospodarstwo Ogrodnicze Wilczewscy Nowoczesna uprawa borówki amerykańskiej z 20-letnią tradycją. 1 Skąd dowiedział się Pan o Programie PolSEFF? J.W.: O możliwości uzyskania dziesięcioprocentowej premii inwestycyjnej z PolSEFF dowiedziałem się od Pana Marcina Nogala z SG Equipment Leasing. Wcześniej nie słyszałem o tym programie. Dzięki korzystnej ofercie finansowania z SG Equipment Leasing wspartej dodatkowo premią PolSEFF możemy oszczędzić energię, środowisko oraz pieniądze. Ciągniki są nowe, a więc zużycie paliwa i zanieczyszczenie środowiska są mniejsze niż przy pracy analogicznymi, ale starszymi maszynami. Proces aplikacji, z punktu widzenia klienta, niczym nie różnił się od naszych wcześniejszych doświadczeń finansowania w SG Equipment Leasing. 2 Jaka inwestycja została sfinansowana przez SG Equipment Leasing Polska ze wsparciem PolSEFF? J.W.: Podpisaliśmy właśnie trzy umowy o łącznej wartości 407 tysięcy euro na: dwanaście ciągników ogrodniczych, cztery kosiarki bijakowe, cztery opryskiwacze, jedną prasę belującą oraz jedną zgrabiarkę. Poszerzenie bazy maszynowej w naszym gospodarstwie jest związane z planami dalszego rozwoju firmy. Obecnie uprawiamy borówkę amerykańską na areale 330 ha. Podjęliśmy decyzję o intensyfikacji produkcji. Wiąże się to w sposób bezpośredni z większą niż dotychczas ilością pracy, do której wykorzystane zostaną nowe maszyny. W 2013 roku planujemy zamontować zadaszenia przeciwdeszczowe na 70 ha uprawy borówki to ogromne przedsięwzięcie. Dodatkowo w 2013 roku rozpoczniemy uprawę żurawiny (4 ha) oraz czereśni (10 ha). 3 Jak ocenia Pan procedury finansowania z premią PolSEFF w SG Equipment Leasing Polska? J.W.: Współpracę z SG Equipment Leasing rozpoczęliśmy w 2009 roku. Trwa ona do dziś głównie ze względu na proste procedury, które pozwalają sprawnie przeprowadzić inwestycje. W kwestii dokumentacji do wniosku o premię z PolSEFF polegaliśmy również na pracownikach SG Equipment Leasing, którzy pomogli nam w jego przygotowaniu. Dla nas to duża wygoda, mamy dzięki temu więcej czasu na pracę w gospodarstwie sprawy finansowe pozostawiamy w rękach specjalistów. Jak do tej pory nie zawiedliśmy się na nich. 4 Na koniec chcielibyśmy spytać czego można Państwu życzyć w sferze biznesowej? J.W.: Przede wszystkim sprzyjających warunków pogodowych dla rolnika jest to ważne, żeby krzewy dobrze przetrzymały zimę no i żeby zbiory były jak największe żebyśmy mieli z czego płacić raty. A także podobnie atrakcyjnych ofert finansowania w przyszłości, by nasze obciążenia finansowe były jak najmniejsze. Zatem tego właśnie Panu życzymy. Dziękujemy za rozmowę. reklama

6 6 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ Panel ekspertów Piotr Gąska Dyrektor Departamentu Zarządzania Produktami, Millennium Leasing Tomasz Wlazło Dyrektor Departamentu Operacyjno-Finansowego SG Equipment Leasing Polska Tomasz Ziółkowski Ekspert ds. Marketingu programu PolSEFF Pytanie 1: Dlaczego polscy przedsiębiorcy tak licznie korzystają z PolSEFF pomimo spowolnienia gospodarczego? Pytanie 2: PolSEFF działa już ponad dwa lata. Czy nastąpiły jakieś zmiany pod względem branż, z których przedsiębiorcy są najbardziej zainteresowani PolSEFF? Spowolnienie gospodarcze zawsze wymusza na przedsiębiorcach szukanie lepszych, bardziej wydajnych i efektywniejszych rozwiązań. Dodatkowo, jeżeli wprowadzenie nowych rozwiązań technologicznych może być wsparte atrakcyjnym finansowaniem zewnętrznym, w ramach którego przedsiębiorca otrzymuje bezzwrotną premię inwestycyjną, odpowiedź jest prosta. Należy szybko wykorzystać taką możliwość i rozpocząć inwestycję. Jest to dobry sposób na budowanie przewagi rynkowej. Jak każdy program, który zmianę ma wpisaną w warunki, PolSEFF również podlega przemianom. Czasem są one podyktowane zmieniającą się sytuacją rynkową. Z drugiej strony i przedsiębiorcy i doradcy finansowi nabierają doświadczenia, a w ramach wewnętrznych wytycznych pojawiają się nowe udogodnienia. Tak dzieje się również w przypadku programu PolSEFF. Zmiany makroekonomiczne spowodowały mniejsze zainteresowanie programem ze strony firm budowlanych. Natomiast pojawienie się na liście LEME kolejnych grup przedmiotowych spowodowało zwiększenie inwestycji w wózki widłowe, maszyny przetwórstwa tworzyw sztucznych i obrabiarki do metalu. czytaj opinie ekspertów Spowolnienie gospodarcze to czas wielkich wyzwań. To właśnie teraz firmy muszą pokazywać prawdziwego ducha przedsiębiorczości i myśleć perspektywicznie, raz przez pryzmat wymogu zmniejszania kosztów, a z drugiej strony wyjątkowo selektywnego inwestowania. Program PolSEFF idealnie wpisuje się w te wymagania zmniejszając efektywnie wysokość nakładów w porównaniu do klasycznego finansowania (oferując premię inwestycyjną) i dając dodatkowo coś więcej oszczędność kosztów eksploatacyjnych (zużycia energii), a w konsekwencji program pełni także funkcję edukacyjną. Czy idea energy saving byłaby realizowana w takim stopniu bez PolSEFF? SG Equipment Leasing jako polskie ramię największej instytucji leasingowej w Europie (Société Générale Equipment Finance) aktywnie włącza się w finansowanie realnej gospodarki i namacalnych aktywów. Trendy obserwowane w Europie, przenoszą się także do Polski, gdzie obserwujemy rozwój automatyzacji rolnictwa i potrzebę większej efektywności upraw i hodowli. I to właśnie branża rolna staje się powoli największym beneficjentem programu Pol- SEFF. Większe projekty w świetle spowolnienia gospodarczego są odkładane przez decydentów z poszczególnych branż na czasy o mniejszej niepewności i stabilniejszych poziomów sprzedaży wytwarzanych produktów. Jest kilka zasadniczych powodów: pierwszym jest niewątpliwie aktywność instytucji finansowych uczestniczących w programie w działaniach promujących program, dzięki czemu udało się zbudować świadomość programu i oferowanych przez niego korzyści pośród szerokiej rzeszy przedsiębiorców z sektora MŚP. Pozostałe przyczyny można przypisać jasnym zasadom korzystania z programu, w tym między innymi gwarancji otrzymania premii inwestycyjnej przez przedsiębiorcę przed, a nie po zrealizowaniu inwestycji oraz szybkości podejmowania decyzji o zakwalifikowaniu do programu i jego uproszczonym procedurom. W związku z większym wykorzystaniem listy zakwalifikowanych materiałów i urządzeń LEME przy jednoczesnym poszerzeniu kategorii technologicznych na niej dostępnych liczba branż, z których przedsiębiorcy licznie korzystają z programu, znacząco się zwiększyła. Analiza wszystkich dotychczas zrealizowanych inwestycji w ramach PolSEFF pokazuje, że najliczniej reprezentowanymi branżami są produkcja i przetwórstwo żywności, przetwórstwo plastiku i obróbka metali, produkcja maszyn i urządzeń, budownictwo, drukarstwo oraz handel. Pytanie 3: Jakie projekty inwestycyjne zrealizowane w ramach PolSEFF są najczęściej finansowane poprzez kredyty, a jakie poprzez leasing? O wyborze formy finansowania poszczególnych projektów decyduje na ogół fakt, czy przedmiot projektu jest jednorodny w swojej formie czy złożony z wielu niezależnych elementów. Przykładowo projekty związane z termomodernizacją budynków i wytwarzaniem energii w sposób bardziej złożony, determinują wykorzystanie kredytu bankowego. Natomiast w przypadku maszyn i urządzeń produkcyjnych naturalną formą finansowania jest leasing, który w przypadku Millennium stanowi ponad 90% realizowanych inwestycji. To funkcja dwóch zmiennych: rodzaju finansowanej inwestycji, a także przyzwyczajeń i wymogów danej branży. Leasing opiera się na nabywaniu aktywa przez Finansującego i umożliwianiu jego użytkowania przez Korzystającego. Tak, więc nakłady polegające na pokryciu kosztów modernizacji instalacji czy linii produkcyjnych co do zasady mogą być realizowane jedynie przy wsparciu kredytowym. Kolejnym interesującym zagadnieniem jest finansowanie inwestycji branży rolnej. Rolnicy częstokroć nie badąc podatnikami VAT, znając dobrze produkt jakim jest kredyt (czy pożyczka) nie są skłonni do korzystania z techniki wsparcia inwestycji jaką jest leasing. W leasingu najczęśniej finansowane są inwestycje w maszyny i urządzenia standardowe, w większości dostępne na liście LEME. Poprzez kredyty finansowano inwestycje kompleksowe lub nietypowe, które wiązały się np. z termomodernizacją budynków produkcyjnych oraz komercyjnych lub instalacją całych systemów produkowanych pod konkretną specyfikację inwestora. Pytanie 4: Jak Państwo oraz Państwa klienci oceniają procedury związane z zakwalifikowaniem inwestycji do programu PolSEFF? Procedury PolSEFF, zresztą jak każde inne, są dla niektórych klientów trochę kłopotliwe. Jednak w odróżnieniu od innych programów np. unijnych, właśnie nieskomplikowane procedury, pomoc doradców Millennium oraz konsultanta projektu cieszą się wśród klientów dobrą opinią. O prostocie i niepowtarzalności programu świadczy możliwość doprecyzowania szczegółów ocenianego projektu, zadania pytań konsultantowi, a czasem przeprowadzenie przedsiębiorcy przez całość procesu, bez konieczności wynajmowania specjalistycznych firm przygotowujących wniosek. Procedury związane z tym programem można podzielić na dwie grupy: indywidualny proces weryfikacyjny związany z badaniem poziomu efektywności oszczędzanej energii oraz proces uproszczony na finansowanie konkretnych predefiniowanych aktywów z tzw. listy LEME, które są produkowane seryjnie i maszyny czy urządzenia raz zakwalifikowane uznawane są za wystarczająco efektywne, aby bez dodatkowych testów technicznych były kwalifikowane do wypłaty premii. Większość potencjalnych klientów, biorąc pod uwagę proces formalny i czas realizacji przedsięwzięcia, jest skłonna do ubiegania się o finansowanie właśnie według procedur listy LEME. Z przeprowadzonych z przedsiębiorcami wywiadów ankietowych oraz rozmów wynika, że procedury są zrozumiałe i proste. Chwalony jest również cały process uzyskiwania finansowania inwestycji w ramach PoLSEFF, a to głównie za sprawą doradców instytucji finansowych uczestniczących w programie oraz bezpośredniemu kontaktowi z konsultantami PolSEFF, którzy w więszkości przypadków pomagają inwestorom wypełnić niezbędne dokumenty i wspierają w procesie pozyskania finansowania oraz wypłaty premii inwestycyjnej. Unikalną zaletą procedur programu PolSEFF jest to, że gwarancję uzyskania premii inwestycyjnej przedsiębiorca uzyskuje przed realizacją inwestycji. Pytanie 5: Czy program PolSEFF powinien być kontynuowany biorąc pod uwagę, że jego zakończenie planowane jest na koniec bieżącego roku? Z punktu widzenia przedsiębiorców odpowiedz jest jedna i brzmi TAK. Program powinien być kontynuowany. Nie chodzi tu tylko o możliwość otrzymania premii lecz o uświadomienie sobie, jak ważnym czynnikiem kosztotwórczym jest korzystanie ze starych, energochłonnych i nieefektywnych urządzeń. Często konieczność określenia w projekcie kosztu zużycia energii dla starych i nowych urządzeń uzmysławia przedsiębiorcom jak wiele tracą i jak, na poziomie całej firmy, są nieefektywni. W wielu przypadkach powoduje to, że firmy decydują się na kolejne inwestycje w zmniejszanie zużycia energii przedsiębiorstwa. A czy chcemy, aby przedsiębiorstwa w Polsce miały lepsze możliwości konkurencyjne? Czy zależy nam na mniejszym zużyciu energii w kraju, w konsekwencji czystszym środowisku, a także obniżaniu kosztów funkcjonowania przedsiębiorstw i reinwestowaniu ich zysków bądź przeznaczaniu pośrednio zysków na konsumpcję? Odpowiedzi są oczywiste. A w czasach spowolnienia gospodarczego i widocznych perspektywach i trendów w gospodarce na 2013 i 2014 nasz kraj - zarówno przedsiębiorcy jak i pracownicy, potrzebuje więcej takich programów stymulacyjno-oszczędnościowych jak PolSEFF. Wierzę, że rok 2013 to nie ostatni rok trwania tego programu. Zaskakująco dobre rezultaty programu PolSEFF osiągnięte w ciągu dwóch lat jego funkcjonowania pokazują, że jest on potrzebny polskim przedsiębiorcom z sektora MŚP. W rezultacie już w 2012 roku zostały zainicjowane rozmowy w celu stworzenia jego drugiej edycji, która miałaby się rozpocząć już w 2013 roku.

7 wyzwania NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ 7 Wydobycie gazu W pobliżu miejsc, gdzie wydobywa się gaz musi powstać dodatkowa infrastruktura związana z działalnością kopalni. Rewolucja łupkowa Nawet jeśli koszt pozyskania gazu z łupków okaże się wyższy niż w Stanach Zjednoczonych, to i tak to przedsięwzięcie będzie się Polsce opłacało. Kto i ile może na nim zarobić? olska od dłuższego czasu jest na ustach wszystkich. Kiedy podczas kuluarowych rozmów wśród zagranicznych ekspertów od energetyki pojawia się temat łupków, z ich ust można usłyszeć tylko jedno: Ich do gazu ze skał nie trzeba przekonywać. Jeśli się uda w Polsce rozpocząć wydobycie i sprzedaż na skalę przemysłową, to nie dość, że na surowcu zaoszczędzimy krocie, to spowodujemy, że ceny energii będą musiały spać także w innych krajach. Polska na celowniku Nic więc dziwnego, że wszelkie informacje o kolejnych odwiertach w Polsce jak narazie mających charakter poszukiwawczy z takim zainteresowaniem śledzą przede wszystkim Rosjanie. To od nich kupujemy najwięcej błękitnego paliwa. Nieprzychylnie na nasze próby wydobywania gazu z łupków na skalę przemysłową patrzą także Niemcy. Rewolucja łupkowa w tym przypadku może sprawić, że ich inwestycja w gazociąg północny stanie się nieopłacalna, bo nie będzie chętnych na odbiór paliwa. O Francji czy np. Czechach, w których zaczęto by się domagać zniesienia zakazu odwiertów nie warto już wspominać. Tyle, że tani polski gaz miałby także inne dalekosiężne efekty. Spowodowałby, że krajowe przedsiębiorstwa stałyby się bardziej konkurencyjne na zagranicznych rynkach i to nawet, jeśli koszt pozyskania gazu z łupków będzie w Polsce wyższy niż w USA. Za oceanem sprzedawany jest on za około 100 dolarów, a po doliczeniu kosztów transportu i innych za około 300 dolarów. To też bariera opłacalności całej inwestycji w Polsce. Poza tym jak wynika z opinii przedstawicieli Instytutu na rzecz Ekorozwoju oprócz uniezależnienia się od dostaw gazu i prosperity może on pełnić także inną rolę. Będzie paliwem przejściowym pomiędzy węglem (od którego powoli będziemy Wiadomo już, że najbardziej prawdopodobna wielkość zasobów gazu łupkowego w Polsce to około mld metrów sześciennych. odchodzić), a odnawialnymi źródłami energii. Nawet do 65 lat spokoju Zanim jednak do tego dojdzie będzie musiało upłynąć jeszcze kilka lat, bo o komercyjnym wydobyciu gazu z łupków mówi się dopiero w perspektywie 2015 roku, a częściej nawet Kiedy dokładnie będzie to możliwe nie wiadomo - wiele zależy od m.in. szybkości w uzyskiwaniu zgód administracyjnych, czy też przede wszystkim dostępności samego surowca. Jak na razie w Polsce wykonano 42 odwierty, a kolejne są w realizacji, w tym m.in. w Łebieniu na Pomorzu (kanadyjska firma Lane Energy), Markowoli na Lubelszczyźnie i najbardziej perspektywicznej koncesji w Wejherowie na Pomorzu (PGNiG). Wiadomo już, że Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo, do którego należy łącznie 15 koncesji rozpoczęło już kolejny etap prac. Kolejnych odwiertów będzie przybywać głównie w pasie wybrzeża Bałtyku w kierunku południowo-wschodnim, do Lubelszczyzny. Do 2021 roku planowane jest wykonanie 309 otworów (w tym ponad 180 opcjonalnie, w zależności od wyników), po tym jak Ministerstwo Środowiska przyznało 113 koncesji. Już teraz wiadomo, m.in. z raportu opublikowanego w marcu zeszłego roku, że najbardziej prawdopodobna wielkość zasobów gazu łupkowego w Polsce to około mld metrów sześciennych. I choć to około 10 razy mniej niż pokazywały pierwsze amerykańskie szacunki (5,3 bln metrów sześciennych), to jednak kilka razy więcej niż złoża konwencjonalne (145 mld metrów sześciennych). W praktyce oznacza to, że błękitnego paliwa zarówno ze złóż konwencjonalnych i niekonwencjonalnych nie powinno zabraknąć przez najbliższych lat. Na nowy raport przyjdzie poczekać do 2014 roku. Boom inwestycyjny Tymczasem już teraz bezpieczeństwo energetyczne Tani, polski gaz spowoduje, że krajowe przedsiebiorstwa stałyby się bardziej konkurencyjne na zagranicznych rynkach. Polski można a nawet trzeba powiązać także z interesem lokalnych społeczności. Dzięki wydobyciu gazu gminy mogą liczyć na wpływy z obowiązujących podatków i opłat, a może się zdarzyć i tak, że nie sposób będzie te pieniądze wydać. W przygotowanym projekcie ustawy zaproponowano radykalne podwyższenie od 2015 roku stawki opłaty eksploatacyjnej (stawki opłaty wzrosną dla gazu ziemnego wysokometanowego z 6,06 zł/tys. m3 do 24,00 zł/tys. m3, dla innych rodzajów gazu ziemnego z 5,04 zł/ tys. m3 do 20 zł/tys. m3, a dla ropy naftowej z 35,87 zł/tonę do 50 zł/tonę). Ale gminy mogą dodatkowo liczyć na podatek od nieruchomości i pieniądze za udostępnianie gruntów pod działalność poszukiwawczo- -wydobywczą. Wszelkie obawy, że inwestycje w gaz łupkowy przekładają się na spadek wartości ziemi są przy tym bezpodstawne. Doświadczenia z USA pokazują, że stawki idą w górę, bo rośnie popyt na nieruchomości. W pobliżu miejsc, gdzie wydobywa się gaz musi powstać dodatkowa infrastruktura związana z działalnością kopalni, np. gazociągi, serwis. Ale jak grzyby po deszczu powstawać zaczną także hotele, sklepy, mieszkania czy np. zakłady usługowe. A wraz z nowymi inwestycjami pojawią się nowe miejsca pracy. Wbrew pozorom nie ma także zagrożenia dla środowiska naturalnego. Informacje o trzęsieniach ziemi wywołanych mikrowybuchami podczas prac są wyssane z palca; to bardziej wymysł przeciwników gazu z łupków niż twarde fakty. W rzeczywistości, większe wstrząsy wywołuje pędząca po autostradzie ciężarówka. Dorota Olczyk reklama

8 8 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ inspiracje ENERGIA SŁONECZNA Przeciętny okres zwrotu kosztów inwestycji w kolektory słoneczne wynosi najczęściej 5-7 lat. Oszczędzaj energię dzięki układom solarnym Pytanie: Kiedy inwestycja w układ solarny zwraca się najszybciej? Odpowiedź: Inwestycja zwróci się tym szybciej, im większe jest zapotrzebowanie na ciepłą wodę użytkową. oże to być zaskoczeniem, ale układy solarne są opłacalne nie tylko w południowej i zachodniej Europie, ale również w Polsce. Pod względem nasłonecznienia Polska nie ustępuje bowiem krajom (takim jak Niemcy lub Austria), w których technika solarna jest już bardzo popularna. Średnie ilości energii promieniowania słonecznego w Polsce w przybliżeniu określa się na kwh/m2 rocznie. Jest to porównywalna ilość energii z ok. 100 litrów oleju opałowego lub 100 m3 gazu ziemnego. Rynek instalacji solarnych rośnie w Polsce w tempie kilkudziesięciu procent rocznie. Istnieje bowiem przynajmniej kilka zalet stosowania układów solarnych, można do nich zaliczyć: ciepłą wodę za darmo, oszczędność na rachunkach za energię, uniezależnienie się od niepewnych źródeł podgrzewania wody, ekologię, a nawet prestiż. Oszczędzaj na rachunkach W polskich warunkach pierwszorzędne znaczenie ma możliwość zapewnienia sobie ciepłej wody za darmo. Wiąże się to także z chęcią ograniczenia konwencjonalnych źródeł energii takich jak gaz, węgiel, olej opałowy lub prąd elektryczny. A co za tym idzie oszczędność wodowana niższymi rachunkami za energię. Układy solarne w ostatnich latach bardzo potaniały i szczególnie zestaw solarny, wspomagający przygotowanie ciepłej wody, stał się atrakcyjny cenowo. Inwestycja w taki zestaw to dzisiaj już tylko kilka tysięcy złotych. Istotne jest, jakie koszty wiążą się z budową instalacji solarnej, a jakie z zakupem, montażem i użytkowaniem innego niż słoneczny, systemu podgrzewania ciepłej wody. Pamiętaj, że im większe jest zapotrzebowanie na ciepłą wodę użytkową, tym szybciej nastąpi zwrot kosztów zakupowych. Przeciętnie okres zwrotu kosztów inwestycji w kolektory wynosi od kilku do kilkunastu lat, przy czym najczęściej jest to okres 5-7 lat. Zwróć też uwagę na to, że układy solarne są bardzo trwałe, a sama inwestycja przynosić będzie korzyści przez wiele lat. Atrakcyjność zestawów solarnych będzie z czasem jeszcze bardziej rosła, gdyż oszczędzają one stały procent energii. Im wyższe są ceny standardowych nośników energii tym więcej możesz zaoszczędzić. A zauważ, że gaz, olej napędowy lub energia elektryczna nie tanieją! Budowa układu solarnego Energia słoneczna jest źródłem, które nie może być traktowane jako przewidywalne, pewne i stale dostarczające niezbędnej ilości energii (zima, noc, pochmurne dni, duży rozbiór ciepłej wody użytkowej). Dlatego też typowy zestaw solarny wykorzystuje dwa źródła ciepła. Oprócz kolektorów słonecznych musi on posiadać również drugie, dodatkowe źródło energii (np. kocioł gazowy, kocioł na pelety, grzałkę elektryczną itp.), które będzie w stanie zapewnić dogrzanie wody, niezależnie od pogody, ekspozycji słonecznej kolektora słonecznego czy chwilowego, ponadnormatywnego zużycia wody. W lecie energia solarna jest wiodącym źródłem ciepła a drugie źródło tylko je wspomaga. Natomiast w zimie drugie źródło ciepła jest wiodącym, a energia solarna je wspomaga. Praktycznie zawsze oba źródła energii pozostają w gotowości i są w jakiejś części wykorzystywane. Rodzaje układów solarnych Najbardziej opłacalny jest układ wspomagający podgrzewanie ciepłej wody użytkowej. Masz jednak do wyboru duży i relatywnie drogi albo mały i tani. Duży układ solarny może być w stanie nawet całkowicie podgrzewać ciepłą wodę w środku zimy (kiedy tylko niektóre dni są słoneczne, słońce jest nisko, a kolektor solarny pracuje na mrozie) bez dodatkowego źródła ciepła. Taki duży układ (który jest bardzo kosztowny) będzie niestety za duży i niewykorzystany latem. Byłaby to zatem inwestycja nieefektywna. Można także zastosować układ solarny bardzo mały, tak aby podgrzewał tylko małą część wody, jakiej potrzebujemy każdego dnia np. 10%. Na pewno taki układ byłby bardzo tani. Niestety w takim wypadku oszczędności z jego zastosowania byłyby relatywnie niewielkie. Wniosek z tego taki, że nie opłaca się mieć ani małego układu, ani ogromnego, a coś pomiędzy nimi. Okazuje się, że najlepszy jest umiar. Optymalny układ solarny Po wielu badaniach naukowcy i praktycy doszli do wniosku, że w naszej części Europy, w przypadku domów jedno- i dwurodzinnych, najlepiej dobrać układ, który będzie spełniał następujące kryteria. Układ solarny powinien w środku lata, w słoneczne dni, zapewnić nie więcej niż 100% ciepłej wody ze słońca. Gdybyśmy założyli, że kolektor słoneczny nas zaspokaja na 100% zapotrzebowania na ciepłą wodę w ciągu całego roku, to łatwo mogłoby to doprowadzić do pozyskiwania energii słonecznej w nadmiarze. Z ekonomicznego punktu widzenia należy uważać to za stratę. Dlatego też lepiej jest założyć mniejszy niż 100% współczynnik średniego pokrycia dziennego. Ponadto, jeśli nawet dużo zainwestujesz i energia słoneczna w letnie, słoneczne dni będzie w każdej sytuacji podgrzewała 100% zużywanej ciepłej wody użytkowej, to dotyczyć to będzie tylko dni w pełni słonecznych. A przecież nierzadko każdy spotkał się w lecie z całym tygodniem brzydkiej pogody, gdzie nawet przyjęcie na wyrost dwa razy większego układu solarnego nic by nie pomogło. Eksperci doszli więc do wniosku, że nie ma sensu inwestować bardzo dużych pieniądze w układ solarny, który niezależnie od wszystkiego w letnie, słoneczne dni będzie dawać odpowiednią ilość ciepłej wody z energii słonecznej, w takim deszczowym tygodniu i tak zawiedzie. Dlatego też, przyjęcie 100% dziennego pokrycia średniego zużycia ciepłej wody, prowadzi do doborów instalacji, które oszczędzają do około 60% energii jaką zużywamy w skali roku na potrzeby ciepłej wody użytkowej. Założenie instalacji solarnej o takiej właśnie wydajności jest ekonomicznie najbardziej zasadne.

Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce. Prezentacja programu

Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce. Prezentacja programu Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce Prezentacja programu 1. Czym jest PolSEFF? PolSEFF (Polish Sustainable Energy Financing Facility) jest programem finansowania inwestycji małych

Bardziej szczegółowo

Przewodnik dla przedsiębiorcy

Przewodnik dla przedsiębiorcy Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwie z branży przetwórstwa spożywczego SPOSOBY NA OBNIŻENIE KOSZTÓW UŻYTKOWANIA ENERGII Przewodnik dla przedsiębiorcy Czy modernizacja energetyczna maszyn

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie kogeneracji w przedsiębiorstwie

Zastosowanie kogeneracji w przedsiębiorstwie Zastosowanie kogeneracji w przedsiębiorstwie POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W MAŁYM LUB ŚREDNIM PRZEDSIĘBIORSTWIE POPRZEZ POŁĄCZENIE PRODUKCJI CIEPŁA UŻYTKOWEGO I ENERGII ELEKTRYCZNEJ. Przewodnik dla

Bardziej szczegółowo

PolSEFF. Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce

PolSEFF. Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce PolSEFF Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce Program wsparcia finansowego skierowany do małych i średnich przedsiębiorstw promujący efektywność energetyczną oraz odnawialne źródła

Bardziej szczegółowo

Przewodnik dla przedsiębiorcy

Przewodnik dla przedsiębiorcy Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwie działającym w sektorze prac i usług agrotechnicznych SPOSOBY NA OBNIŻENIE KOSZTÓW UŻYTKOWANIA ENERGII Przewodnik dla przedsiębiorcy Czy modernizacja

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwie z sektora obróbki metali i produkcji artykułów metalowych

Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwie z sektora obróbki metali i produkcji artykułów metalowych Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwie z sektora obróbki metali i produkcji artykułów metalowych SPOSOBY NA OBNIŻENIE KOSZTÓW UŻYTKOWANIA ENERGII Przewodnik dla przedsiębiorcy Czy modernizacja

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwie piekarniczo-cukierniczym

Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwie piekarniczo-cukierniczym Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwie piekarniczo-cukierniczym SPOSOBY NA OBNIŻENIE KOSZTÓW UŻYTKOWANIA ENERGII Przewodnik dla przedsiębiorcy Czy modernizacja energetyczna w firmie piekarniczo

Bardziej szczegółowo

Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce. Założenia i efekty

Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce. Założenia i efekty Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce Założenia i efekty 1. Czym jest PolSEFF? PolSEFF (Polish Sustainable Energy Financing Facility) jest programem finansowania inwestycji w małych

Bardziej szczegółowo

Leasing Eko Energia Sposób na obniżenie kosztów finansowania inwestycji oraz funkcjonowania przedsiębiorstwa 22-05-2013 1

Leasing Eko Energia Sposób na obniżenie kosztów finansowania inwestycji oraz funkcjonowania przedsiębiorstwa 22-05-2013 1 Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce (PolSEFF) Leasing Eko Energia Sposób na obniżenie kosztów finansowania inwestycji oraz funkcjonowania przedsiębiorstwa 22-05-2013 1 Millennium

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA WSTĘP Rośnie nasza świadomość ekologiczna, coraz bardziej jesteśmy przekonani, że zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

OZE opłaca się już dzisiaj

OZE opłaca się już dzisiaj OZE opłaca się już dzisiaj Konferencja prasowa, 13 lutego 2014 BOS Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni środowisko. Pomyśl zanim wydrukujesz! Z korzyścią dla Ciebie i świata w którym

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego w firmie POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH. Przewodnik przedsiębiorcy

Wykorzystanie ciepła odpadowego w firmie POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH. Przewodnik przedsiębiorcy Wykorzystanie ciepła odpadowego w firmie POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Przewodnik przedsiębiorcy Na czym polega wykorzystanie ciepła odpadowego? Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK po programie dla PRODUCENTÓW I DOSTAWCÓW technologii, urządzeń i materiałów energooszczędnych oraz z obszaru energii odnawialnej

PRZEWODNIK po programie dla PRODUCENTÓW I DOSTAWCÓW technologii, urządzeń i materiałów energooszczędnych oraz z obszaru energii odnawialnej PRZEWODNIK po programie dla PRODUCENTÓW I DOSTAWCÓW technologii, urządzeń i materiałów energooszczędnych oraz z obszaru energii odnawialnej Opracowane przez PolSEFF. Wszelkie prawa zastrzeżone Finansowane

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Energii ZrównowaŜonej w Polsce. Polish Sustainable Energy Financing Facility (PolSEFF) November 2012, Warsaw

Program Rozwoju Energii ZrównowaŜonej w Polsce. Polish Sustainable Energy Financing Facility (PolSEFF) November 2012, Warsaw Program Rozwoju Energii ZrównowaŜonej w Polsce Polish Sustainable Energy Financing Facility (PolSEFF) November 2012, Warsaw PolSEFF Inauguracja programu - styczeń 2011. Finansowanie EBRD w formie linii

Bardziej szczegółowo

Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce. Słupsk 30.10.2014

Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce. Słupsk 30.10.2014 Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce Słupsk 30.10.2014 Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce 1. Program PROSUMENT 2. Program LEMUR 3. Program

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r.

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni

Bardziej szczegółowo

RYŚ termomodernizacja budynków jednorodzinnych

RYŚ termomodernizacja budynków jednorodzinnych Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Pilotaż Programu Priorytetowego RYŚ termomodernizacja Dorota Zawadzka-Stępniak Zastępca Prezesa

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services

Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services Łatwiejszy leasing w Siemens Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services s 6% Struktura portfela środków trwałych sfinansowanych przez Siemens Finance Sp. z o.o. w roku 21 (w procentach)

Bardziej szczegółowo

Program priorytetowy:

Program priorytetowy: Program priorytetowy: Efektywne wykorzystanie energii Część 7) Inwestycje energooszczędne w małych i średnich przedsiębiorstwach Agnieszka Rendemann Doradca Departament Przedsięwzięć Przemysłowych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości Efektywność w budownictwie czyli Wykorzystać szansę Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości maria.dreger@rockwool.pl Rezerwy są wszędzie, ale uwaga na budynki - ponad 5 mln obiektów zużywających

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ANKIETA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Niniejsza ankieta posłuży do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie Lwówek Śląski. Plan ten pozwoli

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY KAZIMIERZA WIELKA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY KAZIMIERZA WIELKA PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY KAZIMIERZA WIELKA ANKIETA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Niniejsza ankieta posłuży do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie Kazimierza Wielka. Plan ten pozwoli

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 2 kwietnia 2015 r. greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Ludwika Narbutta nr 4/31, 02-564 Warszawa. Adres do korespondencji:

Warszawa, dnia 2 kwietnia 2015 r. greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Ludwika Narbutta nr 4/31, 02-564 Warszawa. Adres do korespondencji: Warszawa, dnia 2 kwietnia 2015 r. greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Ludwika Narbutta nr 4/31, 02-564 Warszawa Adres do korespondencji: greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Husarii 41, 02-951 Warszawa Szanowni

Bardziej szczegółowo

Listach przedsięwzięć priorytetowych

Listach przedsięwzięć priorytetowych Instrumenty finansowania wzrostu efektywności energetycznej w programach NFOŚiGW i WFOŚiGW Dr inż. Marek Mielczarek Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Kredyt EKO INWESTYCJE w ramach Programu NFOŚiGW

Kredyt EKO INWESTYCJE w ramach Programu NFOŚiGW Dr Daria Zielińska Główny Ekolog ds. Klientów Korporacyjnych Centrum Korporacyjne w Poznaniu Kredyt EKO INWESTYCJE w ramach Programu NFOŚiGW Inwestycje energooszczędne w małych i średnich przedsiębiorstwach

Bardziej szczegółowo

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Zygmunt Jaczkowski Prezes Zarządu Izby Przemysłowo- Handlowej w Toruniu 1 Celem audytu w przedsiębiorstwach

Bardziej szczegółowo

Pilotaż Programu Priorytetowego RYŚ termomodernizacja budynków jednorodzinnych

Pilotaż Programu Priorytetowego RYŚ termomodernizacja budynków jednorodzinnych Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Pilotaż Programu Priorytetowego RYŚ termomodernizacja budynków Paweł Bartoszewski Główny

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat wdrażania Krajowego Planu Działań dotyczącego efektywności energetycznej w Polsce

Informacja na temat wdrażania Krajowego Planu Działań dotyczącego efektywności energetycznej w Polsce Ministerstwo Gospodarki Informacja na temat wdrażania Krajowego Planu Działań dotyczącego efektywności energetycznej w Polsce Tomasz Dąbrowski, Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 1 lutego 2011

Bardziej szczegółowo

Rok 2014 rokiem inwestycji proekologicznych rola BOŚ S.A. w perspektywie 2014-2020

Rok 2014 rokiem inwestycji proekologicznych rola BOŚ S.A. w perspektywie 2014-2020 Rok 2014 rokiem inwestycji proekologicznych rola BOŚ S.A. w perspektywie 2014-2020 BOŚ Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni środowisko. Pomyśl zanim wydrukujesz! Z korzyścią dla Ciebie

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY DĘBE WIELKIE

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY DĘBE WIELKIE PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY DĘBE WIELKIE ANKIETA DLA PRZEDSIĘBIORCY Niniejsza ankieta posłuży do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie Dębe Wielkie. Plan ten pozwoli Gminie

Bardziej szczegółowo

Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010

Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010 Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010 W zakresie polityki energetycznej Dania przykłada ogromną wagę do wspierania efektywności energetycznej na różnych etapach, począwszy od produkcji po konsumpcję,

Bardziej szczegółowo

EKOKreatywne Firmy. nowe kompetencje - czysty zysk. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

EKOKreatywne Firmy. nowe kompetencje - czysty zysk. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego EKOKreatywne Firmy nowe kompetencje - czysty zysk Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Czy projekt jest dla Ciebie? TAK Jeżeli jesteś mikro,

Bardziej szczegółowo

Kredyty bankowe a finansowanie zielonego budownictwa

Kredyty bankowe a finansowanie zielonego budownictwa Bank Ochrony Środowiska S.A. Departament Ekologii i Strategii Anna Wujec Główny Specjalista ds. inżynierii środowiska Kredyty bankowe a finansowanie zielonego budownictwa 18 października 2012 r. Instrumenty

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce Wojciech Stawiany Doradca Zespół Strategii

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRIORYTETOWY Tytuł programu: Efektywne wykorzystanie energii Część 7) Inwestycje energooszczędne w małych i średnich przedsiębiorstwach 1. Cel programu Celem programu jest ograniczenie zużycia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych

Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych Lesław Janowicz econet OpenFunding Sp. z o.o. 28.10.2015 Nie wiemy wszystkiego, ale czujemy się ekspertami

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V

Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V Hydro Kit LG jest elementem kompleksowych rozwiązań w zakresie klimatyzacji, wentylacji i ogrzewania, który

Bardziej szczegółowo

Zakres działań do ekspertyzy: "Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej w latach 2015-2020". Mirosław Kimla. Kielce, styczeń 2015r.

Zakres działań do ekspertyzy: Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej w latach 2015-2020. Mirosław Kimla. Kielce, styczeń 2015r. Zestawienie wszystkich możliwych źródeł pozyskania zewnętrznych środków finansowych na projekty przewidziane w Planie gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Lublin 2014 2020, wraz z warunkami ich pozyskania

Bardziej szczegółowo

KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW

KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW CO TO JEST Szóste paliwo? Szóste paliwo to energia zaoszczędzona dzięki lepszemu standardowi energetycznemu budynków. Pod tą nazwą

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE MIAST I WSI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. Maciej Dzikuć

BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE MIAST I WSI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. Maciej Dzikuć BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE MIAST I WSI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Maciej Dzikuć Celem artykułu jest przedstawienie postrzegania bezpieczeństwa energetycznego przez mieszkańców województwa lubuskiego. Wskazano

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna CZA Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej na terenie Gminy Miasta Czarnkowa" oraz "Projektu założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną

Bardziej szczegółowo

Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie.

Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie. Oferta dla rolników O BANKU Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie. Działa w Polsce od ponad 80 lat

Bardziej szczegółowo

Prezentacja na II Mazurskie Targi Odnawialnych Źródeł Energii w Ełku, 9.10.2014

Prezentacja na II Mazurskie Targi Odnawialnych Źródeł Energii w Ełku, 9.10.2014 Prezentacja na II Mazurskie Targi Odnawialnych Źródeł Energii w Ełku, 9.10.2014 "Gospodarz z energią. Promocja rozproszonej mikrogeneracji opartej na lokalnych zasobach odnawialnych na terenach wiejskich"

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 13 lutego 2014

Warszawa, 13 lutego 2014 Warszawa, 13 lutego 2014 Nieduże, odnawialne źródła energii to większe szanse polskich rodzin na kupno własnego domu i realne, sięgające nawet 2 mld zł rocznie oszczędności w kosztach krajowego systemu

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ANKIETA DLA JEDNOSTEK OŚWIATY I INSTYTUCJI PUBLICZNYCH Niniejsza ankieta posłuży do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Załącznik 2 Numer karty BAS Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Baranów Sandomierski" oraz "Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Finansowanie inwestycji OZE ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Justyna Przybysz Doradca Departament Ochrony Klimatu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Kredyty bankowe a finansowanie energooszczędnych budynków

Kredyty bankowe a finansowanie energooszczędnych budynków Grażyna Kasprzak ekspert ds. inżynierii środowiska Bank Ochrony Środowiska S.A. Kredyty bankowe a finansowanie energooszczędnych budynków IV Forum Budownictwa Energooszczędnego i Pasywnego BUDMA, Poznań,

Bardziej szczegółowo

Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich

Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich Adrian Małachowski Dyrektor Generalny EkoEnergetyka.Eu Czym jest energetyka obywatelska? Energetyka obywatelska to system, w którym osoby prywatne,

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach Zbigniew Michniowski Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cities www.pnec.org.pl e-mail: biuro@pnec.org.pl STOWARZYSZENIE GMIN POLSKA SIEĆ ENERGIE CITES

Bardziej szczegółowo

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r.

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r. Dobrze służy ludziom Nowa odsłona Banku BGŻ Warszawa, 13 marca, 2012 r. Kim jesteśmy dziś Prawie 400 oddziałów w 90 proc. powiatów w Polsce Bank lokalnych społeczności, wspierający rozwój polskich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz energoefektywności

NFOŚiGW na rzecz energoefektywności NFOŚiGW na rzecz energoefektywności Wojciech Stawiany Doradca, Departament Komunikacji i Strategii, Zespół Strategii i Współpracy w NFOŚiGW Konferencja Podkarpackiej Agencji Energetycznej Sp. z o.o. Lokalne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRIORYTETOWY

PROGRAM PRIORYTETOWY PROGRAM PRIORYTETOWY Tytuł programu: Poprawa efektywności energetycznej Część 4) Inwestycje energooszczędne w małych i średnich przedsiębiorstwach 1. Cel programu Celem programu jest ograniczenie zużycia

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Instrumenty dłużne na preferencyjnych warunkach dla innowacyjnych firm

Instrumenty dłużne na preferencyjnych warunkach dla innowacyjnych firm Deutsche Bank Instrumenty dłużne na preferencyjnych warunkach dla innowacyjnych firm Europejski Fundusz Inwestycyjny Deutsche Bank 1 Gwarancje z Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI) Deutsche Bank

Bardziej szczegółowo

Roman Papiór Doradca Energetyczny Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu 53-148 Wrocław, ul. Jastrzębia 24 tel.

Roman Papiór Doradca Energetyczny Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu 53-148 Wrocław, ul. Jastrzębia 24 tel. Roman Papiór Doradca Energetyczny Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu 53-148 Wrocław, ul. Jastrzębia 24 tel.: 71 333 09 79 mail: rpapior@fos.wroc.pl Podstawowe elementy

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII I OSZCZĘDZANIE ENERGII DLA ROLNIKÓW

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII I OSZCZĘDZANIE ENERGII DLA ROLNIKÓW ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII I OSZCZĘDZANIE ENERGII DLA ROLNIKÓW Szanowni Rolnicy! Poszukujemy do współpracy w ramach projektu finansowanego przez Unię Europejską kilkunastu rolników, którzy inwestują i jednocześnie

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań ekologicznych przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w formie bankowych linii kredytowych

Dofinansowanie zadań ekologicznych przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w formie bankowych linii kredytowych Dofinansowanie zadań ekologicznych przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w formie bankowych linii kredytowych Katowice, maj 2014 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 13.12.2010 rok

Warszawa, 13.12.2010 rok Seminarium podsumowujące stan wdrażania projektów w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego Warszawa, 13.12.2010 rok ENERGETYKA SŁONECZNA

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków. Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych

Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków. Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Krzysztof Szczotka PRZEDSIĘWZIĘCIA DLA POPRAWY EFEKTYWNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Zwiększone dofinansowanie termomodernizacji

Zwiększone dofinansowanie termomodernizacji Zwiększone dofinansowanie termomodernizacji Dzięki przesunięciom niewykorzystanych środków z innych działań Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ), Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

PROJEKT TRANS-SOLAR. Prezentacja stanu obecnego rynku instalacji kolektorów słonecznych w Polsce

PROJEKT TRANS-SOLAR. Prezentacja stanu obecnego rynku instalacji kolektorów słonecznych w Polsce Prezentacja stanu obecnego rynku instalacji kolektorów słonecznych w Polsce mgr inż. Paweł Choromański Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Projekt TRANS-SOLAR - Wymiana doświadczeń dla rozwoju wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

POMPY CIEPŁA Analiza rynku Wykres 1

POMPY CIEPŁA Analiza rynku Wykres 1 POMPY CIEPŁA Analiza rynku W Polsce dominującą rolę w produkcji energii elektrycznej odgrywa węgiel ( jego udział w globalnej wielkości mocy zainstalowanej w naszym kraju w 2005 roku wynosił 95%). Struktura

Bardziej szczegółowo

DBAMY O CIEBIE DBAMY O ŚWIAT

DBAMY O CIEBIE DBAMY O ŚWIAT DBAMY O CIEBIE DBAMY O ŚWIAT ZAANGAŻOWANIE DLA ŚRODOWISKA Woda jest jednym z najcenniejszych zasobów Ziemi i jednocześnie naszym głównym produktem. Dlatego jesteśmy wysoce świadomi tego, jak ważna jest

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19

Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Zrównoważony rozwój regionów w oparciu o węgiel brunatny 2014-11-19 Rola węgla brunatnego w gospodarce Polski 180 160 140 120 100 80 60 40 20 Struktura produkcji en. elektrycznej w elektrowniach krajowych

Bardziej szczegółowo

Działanie 4.3 Kredyt technologiczny. w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Działanie 4.3 Kredyt technologiczny. w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.3 Kredyt technologiczny w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka PO Innowacyjna Gospodarka 4.3 Kredyt technologiczny Jest jednym z działań należących do Programu Operacyjnego Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach

Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach Wojciech Stawiany Doradca, Zespół Strategii i Współpracy w NFOŚiGW Konferencja Podkomisji Energetyki Sejmu RP i Urzędu Regulacji Energetyki Zmiana

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych mgr inż. Krzysztof Szczotka www.agh.e du.pl BUDOWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Mariusz Klimczak Prezes Zarządu Banku Ochrony Środowiska Wyobraź sobie mamy rok 2025 OZE Jesteśmy w gminie

Bardziej szczegółowo

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 Warszawa, 16 kwietnia 2015 OGÓLNE ZAGADNIENIA ZWIĄZANE Z EFEKTYWNOŚCIĄ ENERGETYCZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA stosunek uzyskanych

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie poprawy efektywności energetycznej

Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie poprawy efektywności energetycznej Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie poprawy efektywności Wojciech Stawiany Doradca, Zespół Strategii i Współpracy w NFOŚiGW Konferencja Podkomisji Energetyki Sejmu RP i Urzędu Regulacji Energetyki

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: Dopłaty do kredytów na budowę domów energooszczędnych

Nazwa programu: Dopłaty do kredytów na budowę domów energooszczędnych Projekt programu Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej opracował projekt pierwszego realizowanego ze środków publicznych ogólnopolskiego programu dopłat do budowy domów energooszczędnych.

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Na co zwracać uwagę w programie dofinansowania kolektorów Włodzimierz Żak

Na co zwracać uwagę w programie dofinansowania kolektorów Włodzimierz Żak Na co zwracać uwagę w programie dofinansowania kolektorów Włodzimierz Żak Myszków 20.08.2010 r. Proszę przez całe spotkanie Pamiętać o: Jak uzyskam 45 % dofinansowania to 55 % muszę zapłacić ja, Żeby dostać

Bardziej szczegółowo

WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU

WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU Adam Hernas Warszawa 21 luty 2013 r. www.solartime.pl PRZYCZYNY PODJĘCIA TEMATU Osiągnięcie 20 % oszczędności w zużyciu energii pierwotnej w Unii do 2020

Bardziej szczegółowo

Program Systemu Zielonych Inwestycji (GIS)

Program Systemu Zielonych Inwestycji (GIS) Program Systemu Zielonych Inwestycji (GIS) Zarządzanie energią w budynkach wybranych podmiotów sektora finansów publicznych, część 5) Uwarunkowania techniczne i ocena merytoryczna projektów Dariusz Szymczak

Bardziej szczegółowo

"Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski."

Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski. "Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski." Danuta JAZŁOWIECKA Posłanka do Parlamentu Europejskiego BIPE, 1 czerwiec 2015 Dlaczego Europa potrzebuje nowej strategii

Bardziej szczegółowo

BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A.

BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. Finansowanie projektów z zakresu ochrony środowiska i racjonalnego gospodarowania energią przez Bank Ochrony Środowiska. Warszawa, maj 2009r. DOŚWIADCZENIA BOŚ S.A. jest jedynym

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich , współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Bardziej szczegółowo

Societe Generale Equipment Finance rozpoczęło współpracę w. ramach PolSEFF

Societe Generale Equipment Finance rozpoczęło współpracę w. ramach PolSEFF P O L S E F F N E W S L E T T E R, L U T Y 2 0 1 3 ENERGOOSZCZĘDNA FIRMA 5 instytucji finansowych, prawie 1000 zrealizowanych projektów, na które przeznaczono prawie 90 mln EURO, w sumie 180 mln EURO na

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA PROGRAMY OGRANICZANIA NISKIEJ EMISJI. Możliwości finansowania

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA PROGRAMY OGRANICZANIA NISKIEJ EMISJI. Możliwości finansowania PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA PROGRAMY OGRANICZANIA NISKIEJ EMISJI Możliwości finansowania Opracował: Mgr inż. Jerzy Piszczek Mgr inż. Arkadiusz Osicki Mgr inż. Piotr Kukla

Bardziej szczegółowo

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Prezentacja Ernst & Young oraz Tundra Advisory Wstęp Zapomnijmy na chwile o efekcie ekologicznym,

Bardziej szczegółowo

Jakie wózki widłowe były poszukiwane przez polskie firmy w ostatnim roku?

Jakie wózki widłowe były poszukiwane przez polskie firmy w ostatnim roku? Jakie wózki widłowe były poszukiwane przez polskie firmy w ostatnim roku? Wózki widłowe są ważnym elementem wyposażenia wielu firm, ułatwiającym prace związane z rozładunkiem, przewożeniem i przechowywaniem

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, marzec 2015 r.

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, marzec 2015 r. Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach Katowice, marzec 2015 r. Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach został utworzony w czerwcu 1993 roku

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Koalicja eko-polska. KONFERENCJA PRASOWA 6 czerwca 2013

Koalicja eko-polska. KONFERENCJA PRASOWA 6 czerwca 2013 Koalicja eko-polska KONFERENCJA PRASOWA 6 czerwca 2013 Koalicja eko-polska Wyzwania dla Polski pakiet klimatyczny - Redukcja emisji gazów cieplarnianych o 20% do 2020 r., względem 1990 r. - Wzrost udziału

Bardziej szczegółowo