PRZEGLĄD ISTNIEJĄCYCH MECHANIZMÓW DSR STOSOWANYCH NA RYNKACH ENERGII ELEKTRYCZNEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRZEGLĄD ISTNIEJĄCYCH MECHANIZMÓW DSR STOSOWANYCH NA RYNKACH ENERGII ELEKTRYCZNEJ"

Transkrypt

1 PRZEGLĄD ISTNIEJĄCYCH MECHANIZMÓW DSR STOSOWANYCH NA RYNKACH ENERGII ELEKTRYCZNEJ Autorzy: Désiré Dauphin Rasolomampionona, Sylwester Robak, Paweł Chmurski, Grzegorz Tomasik ( Rynek Energii - nr 4/2010) Słowa kluczowe: sterowanie popytem, reakcja strony popytowej, sterowanie systemem elektroenergetycznym Streszczenie: W referacie przedstawiono przegląd mechanizmów DSR (Demand Side Response) obejmujący charakterystyczne modele funkcjonujących mechanizmów reakcji strony popytowej na światowych rynkach energii elektrycznej. Przegląd ten obejmuje również omówienie możliwości zastosowania zarządzania popytem jako mechanizmu zintegrowanego planowania zasobów, którego celem nadrzędnym jest dostarczanie energii elektrycznej po najmniejszych kosztach społecznych. Ponadto, przedstawiono różnice w definiowaniu tego rodzaju działania przez różne instytucje na całym świecie, jak również mechanizmy prawne, stosowane w celu ułatwienia implementacji mechanizmów DSR dla potrzeb sterowania systemem elektroenergetycznym. 1. WSTĘP Zarządzanie, czy też sterowanie popytem (ang. Demand Side Management - DSM) polega na identyfikowaniu, ocenie i wykorzystaniu źródeł (zasobów) po stronie popytu na energię elektryczną przez jej końcowych użytkowników. DSM jest jednym z instrumentów realizacji zintegrowanego planowania zasobów energetycznych po stronie popytowej. DSM dotyczy finalnych odbiorców energii elektrycznej, a więc między innymi mechanizmów konkurencji na poziomie dostawców energii. Działania te definiuje się jako wpływanie przez dostawcę, przy współpracy z odbiorcą, na poziom zużycia i sposób korzystania z energii elektrycznej. Do podstawowych celów DSM, a tym samym głównych typów przedsięwzięć w ramach DSM zaliczyć można: 1. Efektywne wykorzystanie energii, czyli zmniejszenie zużycia energii elektrycznej; 2. Kształtowanie krzywej obciążeń, poprzez sterowanie obciążeniem, czyli zmniejszenie obciążenia lub przesunięcie obciążenia na okres poza szczytem. Drugi z wymienionych typów przedsięwzięć w ramach DSM określany jest również jako reakcja strony popytowej (ang. Demand Response lub Demand Side Response). Sterowanie popytem jest między innymi elementem planowania rozwoju systemu elektroenergetycznego (SEE) zarówno zgodnie z koncepcją lokalnie zintegrowanego planowania zasobów (ang. Local Integrated Resource Planning LIRP), która zakłada dwustopniową procedurę oceny zapotrzebowania, jak również zgodnie z koncepcją zintegrowanego planowania zasobów (ang. Integrated Resource Planning IRP); w której to zakłada się dostarczanie energii elektrycznej po najmniejszych kosztach społecznych. Potencjał tkwiący w mechanizmach DSM wynika z dobowej i sezonowej zmienności zapotrzebowania na moc i energię elektryczną. Sterowanie popytem ogranicza negatywne skutki nierównomiernego i niejednokrotnie nadmiernego popytu na energię elektryczną.

2 Pojęcie zarządzanie popytem DSM zostało wprowadzone w początku lat 70-tych XX wieku. Wraz z wprowadzeniem zasad konkurencji na rynku energii elektrycznej zarządzanie odbiorem (ang. Load Mana-gement LM) zaliczane do DSM zostało przekształ-cone na reakcję strony popytowej (DSR). Jako główne cele mechanizmów DSR należy zaliczyć: Redukcję maksymalnych obciążeń szczytowych, (typowo kilka godzin w ciągu roku, kiedy relacje ceny/koszty są wysokie na skutek zdarzeń takich jak wypadnięcie generatora, uszkodzenie linii przesyłowych, nadmierny wzrost zapotrzebowania). Zwiększenie obciążenia w okresach dolin gdy ceny energii są niskie (między innymi także, aby poprawić współczynnik mocy). Przesunięcie obciążeń pomiędzy różnymi porami dnia lub porami roku (gdzie odbiorca przesuwa zapotrzebowanie z okresu wysokich cen na okres niskich cen, typowo codziennie przesuwa ze szczytu popołudniowego na okres późniejszy w nocy). Dopasowanie obciążenia do aktualnych warunków pracy systemu elektroenergetycznego. 2. PRZEGLĄD DEFINICJI REAKCJI STRONY POPYTOWEJ Reakcja strony popytowej DSR definiowana jest różnorodnie. W opracowaniach zrzeszenia operatorów europejskich ENTSO-E reakcja strony popytowej definiowana jest następująco [1]: Reakcja strony popytowej DSR jest dobrowolnym, tymczasowym dostosowaniem zapotrzebowania na moc, realizowanym przez użytkownika końcowego w odpowiedzi na sygnał cenowy (cena rynkowa lub taryfa energii elektrycznej) lub realizowanym na podstawie umowy z użytkownikiem końcowym. Zgodnie z ENTSO-E reakcja strony popytowej charakteryzuje się następująco: 1. DSR może być działaniem krótkookresowym (wówczas ma silny związek ze zdolnościami wytwórczymi systemu) lub działaniem długookresowym (wówczas ma silny związek z bilansem energii w systemie). 2. Sygnały cenowe mogą pochodzić z rynku energii, rynku dnia bieżącego, rynku mocy regulacyjnej, rynku bilansującego lub też z taryf energii elektrycznej. 3. Działania, u podstaw których leży niezawodność systemu mogą pochodzić od operatora systemu przesyłowego lub operatorów systemów dystrybucyjnych i mogą być aktywowane ręcznie lub automatycznie. 4. Generacja rozproszona znajdująca się na obszarze odbiorców uczestniczących w programach DSR może być traktowana jako DSR. Z definicji ENTSO-E wynika, że przymusowa redukcja obciążenia stosowana jako ostateczny środek mający na celu utrzymanie bezpieczeństwa dostaw i zapobieganie black-out nie jest uważane za reakcję strony popytowej. Australijskie Stowarzyszenie Użytkowników Energii (ang. Energy Users Association of Australia - AUAA) definiuje reakcję strony popytowej jako reakcję użytkowników (konsumentów) energii elektrycznej lub małych lokalnych producentów energii na wysoki poziom cen energii (lub inny sygnał taki jak występowanie ograniczeń w przesyle energii) i jest odpowiednikiem prawa wyboru: kupić teraz, powstrzymać się od zakupu, kupić więcej/mniej lub kupić w innym okresie [2].

3 Według administracji amerykańskiej, tj. Departamentu Energii, reakcja strony popytowej to zmiany w zużyciu energii elektrycznej dokonywane przez użytkowników końcowych w odniesieniu do ich normalnego zużycia w odpowiedzi na zmiany cen energii w czasie lub akcje płatnych zachęt mające skłonić do mniejszego zużycia energii elektrycznej w okresach wysokich cen hurtowych lub gdy niezawodność systemu jest zagrożona [3]. DSR pozwala klientom detalicznym na uczestnictwo w rynku energii elektrycznej, dając im możliwość reagowania na ceny. Międzynarodowa Agencja Energii (IEA) definiuje reakcję strony popytowej DSR jako zdolność strony popytowej do odpowiedzi na zmiany cen energii elektrycznej na rynku energii lub w czasie rzeczywistym [4]. Fundamentalną różnicą pomiędzy zasobami strony popytowej (ang. Demand Response Resource DRR) a zarządzaniem stroną popytową DSM jest wzajemne oddziaływanie (interakcja) z odbiorcą (użytkownikiem). W programach DRR nacisk jest położony na działanie odbiorcy w przeciwieństwie do działania centrów dyspozytorskich operatorów. 3. AKTY PRAWNE DOTYCZĄCE DSR Poziom Unii Europejskiej Zbiór głównych aktów prawnych wspierających politykę Unii Europejskiej (UE) w zakresie DSR tworzą odpowiednie dyrektywy. Dyrektywa 2006/32/WE dotycząca efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych. Głównymi celami dyrektywy jest nie tylko wspieranie świadczenia usług energetycznych, ale także stworzenie silnych bodźców dla popytu. Dyrektywa zachęca między innymi do wypromowania odpowiednich technologii, takich jak technologie zarządzania obciążeniem w czasie rzeczywistym i stosowanie nowoczesnych układów pomiarowych (ang. advanced metering systems). Dyrektywa 2009/72/WE dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej. W dyrektywie tej przyjęto, że: 1. efektywność energetyczna/zarządzanie popytem oznacza globalne lub zintegrowane podejście zmierzające do oddziaływania na ilość i harmonogram zużycia energii elektrycznej w celu zmniejszenia zużycia energii pierwotnej i zmniejszenia obciążeń szczytowych przez przyznawanie pierwszeństwa inwestycjom w środki poprawiające efektywność energetyczną lub inne środki, takie jak przerywalne umowy dostaw (...); 2. zarządzanie popytem jest jednym ze środków umożliwiającym osiągnięcie celów spójności społecznej i gospodarczej oraz ochrony środowiska. Dyrektywa 2009/28/WE (pakiet klimatyczno-energetyczny) dotycząca promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. W dyrektywie tej przyjęto, że poprawa efektywności energetycznej jest głównym celem UE. Jako cel szczegółowy dla UE przyjęto osiągnięcie poprawy efektywności energetycznej o 20% do roku 2020, a także zapewnienie 20% udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) w bilansie energetycznym.

4 Poziom krajowy W Polsce obecnie nie została uchwalona specjalna ustawa poświecona problematyce sterowania popytem. Minister Gospodarki przedłożył pod obrady stałego Komitetu Rady Ministrów przygotowany projekt ustawy o efektywności energetycznej w pełni wdrażający dyrektywę 2006/32/WE. Jak informuje Ministerstwo Gospodarki, ustawa o efektywności energetycznej może wejść w życie dopiero w II połowie 2010 roku. Równolegle do prac nad ustawą o efektywności energetycznej były prowadzone prace nad określeniem polityki energetycznej Polski. Rada Ministrów przyjęła 10 listopada br. Politykę energetyczną Polski do 2030 r. [5], która wśród działań na rzecz poprawy efektywności energetycznej wymienia Zastosowanie technik zarządzania popytem (DSM), stymulowane poprzez zróżnicowanie dobowe stawek opłat dystrybucyjnych oraz cen energii elektrycznej w oparciu o ceny referencyjne będące wynikiem wprowadzenia rynku dnia bieżącego oraz przekazanie sygnałów cenowych odbiorcom za pomocą zdalnej dwustronnej komunikacji z licznikami elektronicznymi. Mechanizmy prawne wpierające DSR w Stanach Zjednoczonych W Stanach Zjednoczonych uchwalono pewną liczbę ustaw stanowych i federalnych dotyczących programów DSR, spośród których najważniejsze są: Ustawa Energy Policy Act (EPACT) z 2005, która stanowi zmianę polityki energetycznej USA poprzez stworzenie zachęt podatkowych i gwarancji kredytowych wspierających produkcję energii z różnego typu zasobów. Jednym z działań opisanych w tej ustawie jest zachęcenie do udziału w programach DSR. Kongres USA przyjął stano-wisko, że programy DSR będą włączone do pro-gramów usług regulujących pracę systemu elektroenergetycznego i odpowiednie przepisy wykonawcze należy uchwalić zarówno na szczeblu federalnym jak i poszczególnych Stanów. Ustawa Energy Independence and Security Act (EISA) z 2007 roku jest jedną z ustaw wykonawczych dopełniających stan prawny programów DSR i inteligentnych mierników. Ustawa obejmuje m.in. działania prowadzące do oszacowania rocznego zapotrzebowania na zasoby DSR oraz wspiera rozwój technologii Smart Grid wykorzystującej możliwości DSR. Ustawa Emergency Economic Stabilization Act (EESA) z 2008 roku stanowi dopełnienie rozwiązań prawnych z obszaru DSR w zakresie systemu finansowego. 4. GENERALNA CHARAKTERYSTYKA MECHANIZMÓW DSR W horyzoncie krótkookresowym (godziny) reakcja strony popytowej ma wpływ na bilans mocy w systemie i może być widziana jako ekonomiczna optymalizacja zapotrzebowania na energię, a nie działanie prowadzące do oszczędności energii. W horyzoncie długookresowym DSR może wpływać na bilans energii jak również może spowodować jej oszczędność. Sygnał cenowy inicjujący mechanizm DSR może pochodzić ze wszystkich rynków ustalających cenę mocy lub energii, tj. rynku transakcji natychmiastowych, rynku dnia bieżącego, rynku mocy regulacyjnej, rynku bilansującego, czy rynku usług systemowych. Zasoby DSR zostaną uaktywnione, jeżeli ich cena będzie niższa od rynkowej ceny rozliczeniowej. Sygnał cenowy może także bazować na taryfach na energię elektryczną oraz na taryfach za usługi przesyłowe i dystrybucyjne.

5 Ogólne wyjaśnienie skutków reakcji strony popytowej zostało przedstawione na wykresie ceny w funkcji podaży energii elektrycznej (rys. 1), gdzie Q oznacza ilość energii elektrycznej natomiast P określa cenę. P Cena P1 P 2 P redukcja ceny S D 2 Q D1 redukcja zapotrzebowania Zapotrzebowanie Q1 Q 2 Q Rys.1. Efekt reakcji strony popytowej na ceny na rynku energii elektrycznej. W przypadku nieelastycznego popytu, czemu odpowiada krzywa zapotrzebowania D1, brak reakcji strony popytowej, na wysokie koszty wytwarzania S, prowadzi do wysokiej ceny P1 oraz może w skrajnym przypadku doprowadzić do braku zbilansowania systemu. W przypadku uelastycznienia popytu poprzez wprowadzenie programów reakcji strony popytowej, czemu odpowiada krzywa D2 oraz zmniejszenie zapotrzebowania o wartość Q, na rynku ustali się znacznie niższa cena P2. 5. TYPY PROGRAMÓW DSR Programy DSR można generalnie podzielić na [6-8]: Programy bodźcowe (motywacyjne) z ang. Incentive-Based Programs (IBP). Programy cenowe (taryfowe) z ang. Price-Based Programs (PBP). Do grupy programów bodźcowych zalicza się: Bezpośrednie sterowanie odbiorem (ang. direct load control DLC). Jest to program, który polega na zdalnym wyłączeniu, w krótkim czasie, w określonym cyklu urządzeń odbiorcy. Decyzja o wyłączeniu odbioru wynika z zaistnienia warunków zagrażających niezawodności systemu elektroenergetycznego. Odbiorcy uczestniczący w programie bezpośredniego sterowania odbiorem w zamian za ograniczenie zapotrzebowania zwykle otrzymują zapłatę motywacyjną lub inną formę płatności (np. weksel wystawiony na podstawie otwartej akredytywy). Program ten poprzez redukcję zapotrzebowania odbiorcy może wpływać na redukcję całkowitego zapotrzebowania systemu. Najczęściej oferowane programy bezpośredniego sterowania odbiorem dotyczą urządzeń klimatyzacyjnych i podgrzewaczy wody. Taryfy z wyłączeniem (ang. interruptible/ curtailable rates ICR). To program, w którym w umowie z klientem zamieszcza się klauzulę, w której odbiorca akceptuje przerwy w dostawie całości lub części pobieranej mocy, albo sam zgadza się ograniczyć pobór mocy na żądanie dostawcy. Czas trwania wyłączeń jest z góry ustalony i przypada na okresy niskiej niezawodności systemu lub wysokich cen energii na rynku hurtowym. Programy typu ICR były tradycyjnie oferowane tylko największym odbiorcom przemysłowym (lub komercyjnym).

6 Oferty strony popytowej na ograniczenie obcią-żenia/ Programy licytacji popytu (ang. demand bidding programs DBP). Programy tego typu zachęcają dużych odbiorców do zaoferowania redukcji obciążenia za cenę, za którą są gotowi dokonać takiej redukcji. Mimo dużej przejrzystości ekonomicznej, z punktu widzenia operatora ten typ programów nie jest idealny, ponieważ nie oferuje wiarygodnej oraz sterowalnej odpowiedzi strony popytowej. W przypadku gdy oferty odbiorców są tańsze niż inne alternatywne sposoby dostarczenia energii, wówczas redukcje obciążenia są przyjęte przez operatora, a tym samym odbiorcy (których oferty zostały zaakceptowane) są zobowiązani do zmniejszenia swojego obciążenia. Programy przeciwawaryjnej odpowiedzi strony popytowej (ang. emergency demand response programs EDRP). Programy tego typu przewidują zachęty finansowe dla odbiorców za redukcję ich obciążenia podczas zdarzeń zagrażających niezawodności dostaw, jednakże zmniejszenie obciążenia jest dobrowolne. Jeżeli odbiorca nie dokona zmniejszenia obciążenia wówczas może, lub nie, być ukarany zgodnie z zawartym porozumieniem. Programy rynku zdolności wytwórczych (ang. capacity market programs CMP). W programach tego typu odbiorcy zobowiązują się dokonać redukcji obciążenia w uprzednio zdefiniowanej wielkości w przypadku zaistnienia określonych warunków pracy systemu. Tego typu program działa poprzez okresowe aukcje, w trakcie których uczestnicy zgłaszają oferty cenowe redukcji obciążenia. W ramach programu zwykle ustala się liczbę (częstotliwość) wezwań do redukcji, okres (okno czasowe) w ciągu dnia trwania redukcji (godziny od-do) oraz całkowitą liczbę godzin redukcji w ciągu określonego okresu (np. miesiąca). Programy rynku usług regulacyjnych (ang. ancillaty services market programs ASMP). Programy te umożliwiają odbiorcom zgłaszanie (licytację) ofert redukcji obciążenia, na rynku usług regulacyjnych, czym zwiększają zakres dostępnej rezerwy operacyjnej. Jeżeli oferty odbiorców są przyjęte, wówczas są one wyceniane zgodnie z ceną rynkową i opłacane za zobowiązanie do bycia w stanie gotowości. W przypadku konieczności wykorzystania redukcji obciążenia, operator wzywa do dokonania redukcji, a usługa może być opłacona zgodnie z cenami na rynku transakcji natychmiastowych. Do grupy programów cenowych zalicza się: Taryfy wielostrefowe (ang. time-of-use TOU). W taryfie wielostrefowej (TOU), opłata za energię zmienia się w cyklu dobowym, tygodniowym (dni robocze/weekendy), oraz sezonowo (lato/zima) [8]. Stawki są z zasady ustalane dla dłuższych okresów, co sprawia, że nie są one skutecznym narzędziem w bieżącym sterowaniu popytem, a ponadto narażają dostawcę na ryzyko cenowe. Taryfa wielostrefowa ma jednak tą przewagę nad taryfą płaską, że dostarcza odbiorcom bodźców do ograniczenia zużycia energii w szczytach obciążenia i korzystania z energii w okresach niskich cen (doliny obciążenia). Oddziaływanie taryfy TOU na odbiorców jest tym większe, im większa jest rozpiętość pomiędzy stawkami dla różnych stref czasowych i gdy istnieje możliwość programowania urządzeń elektrycznych do pracy w dolinie obciążenia. Taryfy z krytyczną stawką cenową (ang. critical-peak pricing CPP). W celu ściślejszego powiązania stawek w taryfie wielostrefowej z bieżącymi warunkami pracy systemu elektroenergetycznego, w niektórych odmianach tego produktu wprowadza się jedną lub dwie dodatkowe, bardzo wysokie stawki dla szczytów obciążenia systemu, a więc okresów, w których ceny na rynku hurtowym energii elektrycznej są najwyższe tzw. (CPP) [8]. Odbiorców informuje się z krótkim wyprzedzeniem, że stawki te będą stosowane, a ich wysokość oraz czas, przez który będą

7 obowiązywały, mogą być ustalone przez dostawcę z góry. W innej odmianie tej taryfy stawki umowne są zastępowane cenami rynku bieżącego. Taryfy czasu rzeczywistego (ang. real-time pricing RTP). Taryfa czasu rzeczywistego (RTP) to taka, w której przewiduje się zmienność cen energii elektrycznej w czasie. W taryfie czasu rzeczywistego stawka opłaty za energię elektryczną zmienia się podobnie jak ceny na rynku hurtowym, przy czym odbiorcy są informowani o prognozowanych cenach energii z wyprzedzeniem czasowym od 1 godziny do 1 doby. Korzystając z taryfy RTP, obok kosztu energii odbiorca ponosi także koszty przesyłu i dystrybucji energii oraz płaci marżę dostawcy. 6. ROLA DSR W STEROWANIU SEE Ze względu na typ sterowania, w odniesieniu do programów DSR, wyszczególnić można sterowanie (lub też programy) aktywne, sterowanie (programy) pasywne oraz sterowanie za pomocą taryf czasowych (sterowanie taryfowe). Jako aktywne programy DSR, określa się te programy, w których operator (dostawca) inicjuje działanie prowadzące do zredukowania mocy obciążenia odbiorcy. Jako pasywne programy DSR, określa się programy wymagające od odbiorcy podjęcia decyzji o zredukowaniu wartości popytu na podstawie zachęt cenowych oferowanych przez operatora lub dostawcę. Tym samym programy pasywne oferują odbiorcom zachętę finansową w celu ograniczenia zużycia energii elektrycznej w okresach szczytowych. Analiza już istniejących i pojawiających się wdrożeń reakcji strony popytowej w Ameryce Północnej i Europie ukazuje wspólne parametry, za pomocą których mogą być scharakteryzowane różne programy DSR. Programy DSR mogą być charakteryzowane za pomocą następujących kryteriów: rodzajów ryzyka, systemów motywacyjnych dla odbiorcy oraz metod pobudzania reakcji (odpowiedzi). Charakterystykę programów DSR uwzględniających powyższe kryteria przedstawiono w tabeli 1 [9]. Z punktu widzenia sterowania pracą systemu elektroenergetycznego, reakcja strony popytowej, dzięki swojemu oddziaływaniu, może funkcjonować jako narzędzie wspomagające zarządzaniem mocą w różnych horyzontach czasowych rys.2. Tabela 1 Charakterystyka programów DSR Program DSR Rodzaj ryzyka System motywacyjny dla odbiorcy urucha- Strona miająca Wyzwalacz reakcji TOU cenowe oszczędność kosztów energii odbiorca brak CPP, TRP cenowe oszczędność kosztów energii odbiorca odbiorca ICR ilościowe (wielkość mocy) niższe taryfy (stawki) odbiorca zawiadomienie DLC ilościowe niższe taryfy (stawki) operator Polecenie sterujący) EDRP ilościowe płatny za wykonanie zwykle odbiorca zawiadomienie DBP (w ramach cenowe CMP) płatny za wykonanie odbiorca zawiadomienie DBP (w ramach wielkość (ilość) płatny za wykonanie ASMP) mocy zwykle odbiorca zawiadomienie (sygnał

8 Cenowe programy DSR Efektywność energetyczna Taryfy wielostrefowe Taryfy dynamiczne RTP Taryfy dynamiczne RTP, CCP lata sterowanie strategiczne miesiąc zarządzanie, planowanie operacyjne dzień poprzedni ekonomiczne planowanie dzień bieżacy ekonomiczy rodział obciążeń < 15min dostawa (redukcja) energii Rozdział obciążeń Programy usług regulacyjnych Oferty strony popytowej Programy przeciwawaryjne Bodźcowe programy DSR Taryfy z wyłączeniem Bezpośrednie sterowanie odbiorem Rys. 2. Rola DSR w planowaniu oraz sterowaniu systemem elektroenergetycznym. 7. PODSUMOWANIE Przedstawiony przegląd mechanizmów DSR wskazuje na różnorodność definiowania działania określanego jako reakcja strony popytowej, niemniej zawsze działanie to oznacza dobrowolne, tymczasowe współdziałanie odbiorcy z operatorem, powodujące zmianę wielkości zapotrzebowania pod wpływem różnorodnych bodźców. Do głównych korzyści wynikających z implementacji mechanizmów DSR zaliczyć można: 1. Poprawę niezawodności systemu (SEE); 2. Korzyści finansowe dla uczestników programów DSR; 3. Lepsze zarządzanie zdolnościami przesyłowymi (redukcję ograniczeń przesyłowych w sieci); 4. Poprawę bezpieczeństwa energetycznego; 5. Redukcję kosztów związanych z pozyskiwaniem drogich źródeł szczytowych; 6. Poprawę zarządzania ryzykiem cenowym i ilościowym na rynku energii; 7. Poprawę świadomości odbiorców w zakresie gospodarki energią. Dotychczasowe doświadczenie wskazuje, że pozyskane przez operatorów systemów przesyłowych zasoby DSR mogą być wykorzystane w postaci usług regulacyjnych, potrzebnych do prowadzenia ruchu systemu elektroenergetycznego, na wypadek zakłóceń w pracy tego systemu lub też utrzymania bilansu mocy. Jednocześnie należy podkreślić, że ważnym aspektem w roli DSR jest technologia informacyjna umożliwiająca zawieranie kontraktów na zliberalizowanym rynku energii elektrycznej. LITERATURA [1] Demand Response as a resource for the adequacy and operational reliability of the power systems. Explanatory Note. ETSO, 12 January [2] Demand Side Response in the National Electricity Market. Case Studies. [3] Benefits of Demand Response in Electricity Markets and Recommendations for Achieving Them. US Departament of Energy [4] Nieuwenhout F., et. al.: Flexible electricity grids, Report of Work Package 1, EOS-LT project FLEXIBEL.

9 [5] Polityka energetyczna Polski do 2030 r. [6] Albadi M.H., El-Saadany E.F.: A summary of demand response in electricity markets. Electric Power Systems Research, 78 (2008), pp [7] Assessment of 2008 Demand Response and Advance Metering Staff Report, Federal Energy Regulatory Commission, December [8] Malko J, Wilczyński A.: Oszczędne, racjonalne czy efektywne użytkowanie energii elektrycznej. Energetyka wrzesień [9] Chuang A.S.: Demand-side Integration for System Reliability. Power Tech, 2007 IEEE Lausanne. A REVIEW OF DEMAND SIDE RESPONSE MECHANISMS USED IN DIFFERENT WORLDWIDE ENERGY MARKETS Key words: Demand Side Response, Demand Side Management, Load Response, Power System Control Summary. The submitted paper presents a short review of presently used DSR (Demand Side Response), enclosing characteristic models of different DSR programs installed and run by different power entities in different countries. This review also includes the concept of resource integrated management, the objective of which is the supply of electric power at minimal social costs. Moreover some subtle differences of defining the DSR actions by different worldwide power entities are presented. Also the legal aspect used for facilitating the DSR implementation in power system control is analysed. Désiré Dauphin Rasolomampionona, od 1994 roku pracuje na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej w Instytucie Elektroenergetyki. Zajmuje się automatyką elektroenergetyczną, sterowaniem pracą systemu elektroenergetycznego oraz zastosowaniem telekomunikacji i nowoczesnych technik informatycznych w elektroenergetyce. Aktualnie jest kierownikiem Zakładu Automatyki Elektroenergetycznej w Instytucie Elektroenergetyki Politechniki Warszawskiej, Sylwester Robak, od 1999 roku pracuje na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej, w Instytucie Elektroenergetyki. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się głównie wokół problemów dotyczących analizy stanów pracy oraz sterowaniem pracą systemu elektroenergetycznego. Obecnie pracuje na stanowisku Wicedyrektora ds. nauki w Instytucie Elektroenergetyki Politechniki Warszawskiej. Paweł Chmurski, w latach pracował w PSE SA a następnie, do 2008 roku, w Energoprojekt-Consulting SA (obecnie EPC SA), gdzie zajmował się głównie zagadnieniami z zakresu funkcjonowania rynków energii elektrycznej. Obecnie pracuje na stanowisku Dyrektora zadania w Centrum Zastosowań Zaawansowanych Technologii Sp. z o.o. Grzegorz Tomasik, pracował w EPC SA jako główny specjalista pełniąc funkcję kierownika projektu, a następnie dyrektora ds. rynków energii. Od lipca 2004 roku do lipca 2005 roku pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu EPC SA. Obecnie pracuje na stanowisku Dyrektora zadania w Centrum Zastosowań Zaawansowanych Technologii Sp. z o.o.

Opracowanie modelu stosowania mechanizmów DSR na rynku energii w Polsce. rozwiązania mechanizmów DSR dla KSE

Opracowanie modelu stosowania mechanizmów DSR na rynku energii w Polsce. rozwiązania mechanizmów DSR dla KSE Opracowanie modelu stosowania mechanizmów DSR na rynku energii w Polsce ETAP III: Opracowanie szczegółowego rozwiązania mechanizmów DSR dla KSE Opracowanie wykonane na zlecenie PSE Operator S.A. w ramach

Bardziej szczegółowo

Realizacja koncepcji Smart Grid w PSE Operator S.A.

Realizacja koncepcji Smart Grid w PSE Operator S.A. Realizacja koncepcji Smart Grid w PSE Operator S.A. Wojciech Lubczyński Dyrektor Projektu Smart Grid PSE Operator S.A. VII Międzynarodowa Konferencja NEUF2011 New Energy User Friendly Biała a Księga Narodowy

Bardziej szczegółowo

Zachowania odbiorców na przykładzie projektu pilotażowego wdrożenia innowacyjnych taryf

Zachowania odbiorców na przykładzie projektu pilotażowego wdrożenia innowacyjnych taryf Zachowania odbiorców na przykładzie projektu pilotażowego wdrożenia innowacyjnych taryf Konferencja Cyfryzacja sieci elektroenergetycznych Wojciech Lubczyński Ekspert Warszawa, 13 maj 2014 r. Krzywa zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła a rozwój systemów elektroenergetycznych

Pompy ciepła a rozwój systemów elektroenergetycznych Pompy ciepła a rozwój systemów elektroenergetycznych Konferencja III Kongres PORT PC - Technologia jutra dostępna już dzisiaj Wojciech Lubczyński Ekspert PSE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r. Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

Analiza możliwości przesuwania obciążeń (DSM) dla odbiorców przemysłowych i wpływ na przebieg zapotrzebowania mocy KSE

Analiza możliwości przesuwania obciążeń (DSM) dla odbiorców przemysłowych i wpływ na przebieg zapotrzebowania mocy KSE Analiza możliwości przesuwania obciążeń (DSM) dla odbiorców przemysłowych i wpływ na przebieg zapotrzebowania mocy KSE Opracował Euro-Centrum Strona1 Wprowadzenie Dzienny przebieg zapotrzebowania KSE (rys.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Istotne zmiany na rynku energii... 11. 2. Ogólna teoria systemów... 19. 3. Rozwój systemów informatycznych w elektroenergetyce...

Spis treści. 1. Istotne zmiany na rynku energii... 11. 2. Ogólna teoria systemów... 19. 3. Rozwój systemów informatycznych w elektroenergetyce... Spis treści 1. Istotne zmiany na rynku energii.......................................... 11 1.1. Wprowadzenie................................................................ 11 1.2. Demonopolizacja.............................................................

Bardziej szczegółowo

Agrzegatorzy, negawaty, zarządzanie popytem odbiorców energii. Maciej Bora/Radosław Majewski ENSPIRION Sp. z o.o.

Agrzegatorzy, negawaty, zarządzanie popytem odbiorców energii. Maciej Bora/Radosław Majewski ENSPIRION Sp. z o.o. Agrzegatorzy, negawaty, zarządzanie popytem odbiorców energii Maciej Bora/Radosław Majewski ENSPIRION Sp. z o.o. Jachranka 24.09.2015 [MW] Czym jest DSR? 2 DEMAND SIDE RESPONSE odpłatne działania strony

Bardziej szczegółowo

Informatyka w PME Między wymuszonąprodukcjąw źródłach OZE i jakościowązmianąużytkowania energii elektrycznej w PME

Informatyka w PME Między wymuszonąprodukcjąw źródłach OZE i jakościowązmianąużytkowania energii elektrycznej w PME Politechnika Śląska Centrum Energetyki Prosumenckiej Wydział Elektryczny Instytut Elektrotechniki i Informatyki Konwersatorium Inteligentna Energetyka Bilansowanie mocy i energii w Energetyce Prosumenckiej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie popytem na energię elektryczną w oparciu o innowacyjne taryfy redukcyjne

Zarządzanie popytem na energię elektryczną w oparciu o innowacyjne taryfy redukcyjne Zarządzanie popytem na energię elektryczną w oparciu o innowacyjne taryfy redukcyjne Konrad Kula Koordynator Rozwoju Biznesu TAURON Sprzedaż sp. z o.o. Partnerzy projektu Problematyka Wykres średnich każdego

Bardziej szczegółowo

Realizacja idei OpenADR dwukierunkowa komunikacja dostawcy energii-odbiorcy rozwój i implementacja niezbędnej infrastruktury systemowej i programowej

Realizacja idei OpenADR dwukierunkowa komunikacja dostawcy energii-odbiorcy rozwój i implementacja niezbędnej infrastruktury systemowej i programowej Realizacja idei OpenADR dwukierunkowa komunikacja dostawcy energii-odbiorcy rozwój i implementacja niezbędnej infrastruktury systemowej i programowej dr inŝ. Andrzej OŜadowicz Wydział Elektrotechniki,

Bardziej szczegółowo

Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki

Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki 2 Legalizacja liczników w procesie wdrażania smart meteringu w Polsce Potrzeba prac nad wdrożeniem inteligentnego opomiarowania w Polsce - Formalna Polityka

Bardziej szczegółowo

Aktywny odbiorca energii elektrycznej na rynku bilansującym w Polsce

Aktywny odbiorca energii elektrycznej na rynku bilansującym w Polsce Aktywny odbiorca energii elektrycznej na rynku bilansującym w Polsce Andrzej Midera PSE Operator S.A. Wprowadzenie W ramach prac OSP w obszarze Reakcji Strony Popytowej jest prowadzony projekt pt. Analiza

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

URE na rzecz wdrożenia inteligentnych sieci. Marek Woszczyk Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

URE na rzecz wdrożenia inteligentnych sieci. Marek Woszczyk Prezes Urzędu Regulacji Energetyki URE na rzecz wdrożenia inteligentnych sieci. Marek Woszczyk Prezes Urzędu Regulacji Energetyki Warszawa 18 września 2012 Działania na rzecz budowy inteligentnej sieci (1) Fundamentalne cele: poprawa bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Rynek mocy przyczyny, instrumenty, doświadczenia unijne. r.pr. Arkadiusz Ratajczak Centrum Stosunków Międzynarodowych, Warszawa, 26 maja 2014 r.

Rynek mocy przyczyny, instrumenty, doświadczenia unijne. r.pr. Arkadiusz Ratajczak Centrum Stosunków Międzynarodowych, Warszawa, 26 maja 2014 r. Rynek mocy przyczyny, instrumenty, doświadczenia unijne r.pr. Arkadiusz Ratajczak Centrum Stosunków Międzynarodowych, Warszawa, 26 maja 2014 r. Geneza i przesłanki wprowadzania rozwiązań dotyczących rynków

Bardziej szczegółowo

Nowe liczniki energii w Kaliszu Nowe możliwości dla mieszkańców. Adam Olszewski

Nowe liczniki energii w Kaliszu Nowe możliwości dla mieszkańców. Adam Olszewski Nowe liczniki energii w Kaliszu Nowe możliwości dla mieszkańców Adam Olszewski Kalisz, 10 kwietnia 2013 Czym jest AMI AMI, czyli inteligentne opomiarowanie, to system pozwalający na dwustronny przepływ

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Architektura hurtowego rynku energii elektrycznej. Tomasz Sikorski

Architektura hurtowego rynku energii elektrycznej. Tomasz Sikorski Architektura hurtowego rynku energii elektrycznej Tomasz Sikorski Prezentacja dla Grupy roboczej ds. założeń nowej ustawy - Prawo energetyczne w zakresie elektroenergetyki Warszawa, 8 grudnia 2006 roku

Bardziej szczegółowo

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Stabilne podwaliny dla przyszłego porządku ciepłowniczego Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP Debata : Narodowa Mapa Ciepła - Warszawa 22 listopada 2013 Struktura

Bardziej szczegółowo

Realia biznesowe - redukcja emisji CO 2

Realia biznesowe - redukcja emisji CO 2 Realia biznesowe - redukcja emisji CO 2 Dec-09 1 Andrzej Szymański Prezes Zarządu Landis+Gyr manage energy better 10 kroków do redukcji emisji CO 2 + Zmiana źródeł światła Jedna żarówka energooszczędna

Bardziej szczegółowo

Energia na oszczędzanie

Energia na oszczędzanie Energia na oszczędzanie Autorzy: Adam Olszewski, Mieczysław Wrocławski - Energa-Operator SA ("Energia Elektryczna" - listopad 2015) Tytułowa Energia na oszczędzanie to projekt wykorzystujący behawioralne

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

Taryfa dla obrotu energii elektrycznej

Taryfa dla obrotu energii elektrycznej Taryfa dla obrotu energii elektrycznej Zatwierdzona uchwałą nr 1/2015 Zarządu Miejskiej Energetyki Cieplnej spółka z o.o. w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 02.02.2015 Taryfa dla obrotu energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

ETAP II: Opracowanie koncepcji

ETAP II: Opracowanie koncepcji Opracowanie modelu stosowania mechanizmów DSR na rynku energii w Polsce ETAP II: Opracowanie koncepcji mechanizmów DSR dla krajowego rynku energii elektrycznej Opracowanie wykonane na zlecenie PSE Operator

Bardziej szczegółowo

Projekt MGrid - od prosumentów do spółdzielni energetycznych

Projekt MGrid - od prosumentów do spółdzielni energetycznych Projekt MGrid - od prosumentów do spółdzielni energetycznych Marek Maniecki Warszawa, 13 maja 2014 roku Przesłanki projektu Uwolnienie rynku energii - wzrastające ceny energii dla odbiorców, taryfy dynamiczne

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA. Gdańsk. 10.2015

Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA. Gdańsk. 10.2015 Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA Gdańsk. 10.2015 ENERGA liderem energetycznych innowacji Grupa ENERGA wykorzystując postęp technologiczny wdraża innowacje w kluczowych obszarach swojej działalności.

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

CENNIK. energii elektrycznej sprzedawcy rezerwowego

CENNIK. energii elektrycznej sprzedawcy rezerwowego Zakład Usług Technicznych MEGA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. ul. Hetmańska 15L 82300 Elbląg CENNIK energii elektrycznej sprzedawcy rezerwowego Obowiązuje od 1 stycznia 2014 roku Wprowadzony

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY

ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY UMOWY W ENERGETYCE Termin: 29-30 marca 2011 Miejsce: Centrum Szkolenia Gazownictwa, ul. Kasprzaka 25, Warszawa www.onpromotion.pl GRUPA DOCELOWA WARSZTATÓW: Warsztaty są

Bardziej szczegółowo

Monitoring rynku energii elektrycznej

Monitoring rynku energii elektrycznej Monitoring rynku energii elektrycznej Opracowano w Departamencie Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 6/2001) Proces przekształceń rynkowych, jaki przechodzi obecnie sektor elektroenergetyczny w Polsce

Bardziej szczegółowo

System ienergia -narzędzie wspomagające gospodarkę energetyczną przedsiębiorstw

System ienergia -narzędzie wspomagające gospodarkę energetyczną przedsiębiorstw System ienergia -narzędzie wspomagające gospodarkę energetyczną przedsiębiorstw Pracownia Informatyki Numeron Sp. z o.o. ul. Wały Dwernickiego 117/121 42-202 Częstochowa Pracownia Informatyki Numeron Sp.

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ZAKRESIE OBROTU

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ZAKRESIE OBROTU Energomedia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Fabryczna 22, 32-540 Trzebinia TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ZAKRESIE OBROTU Zatwierdzona uchwałą nr 3/2013 Zarządu Spółki Energomedia z dnia

Bardziej szczegółowo

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Projekt ElGrid a CO2 Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Energetyczna sieć przyszłości, a może teraźniejszości? Wycinki z prasy listopadowej powstanie Krajowa Platforma Inteligentnych

Bardziej szczegółowo

Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. z siedzibą w Szczecinie TARYFA dla energii elektrycznej Obowiązuje od 1 stycznia 2013 r

Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. z siedzibą w Szczecinie TARYFA dla energii elektrycznej Obowiązuje od 1 stycznia 2013 r Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. z siedzibą w Szczecinie TARYFA dla energii elektrycznej Obowiązuje od 1 stycznia 2013 r SPIS TREŚCI 1. INFORMACJE OGÓLNE 2. DEFINICJE 3. ZASADY ROZLICZEŃ

Bardziej szczegółowo

BOCIAN Program NFOSiGW

BOCIAN Program NFOSiGW BOCIAN Program NFOSiGW Głos w dyskusji: PV Poland Stanisław M. Pietruszko Politechnika Warszawska Polskie Towarzystwo Fotowoltaiki tel.: +48-691 910 390, Tel.: +48-22-679 8870 pietruszko@pv-polska.pl www.pv-polska.pl

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ

WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ Dr hab. Mariusz Swora, Uniwersytet Jagielloński Seminarium eksperckie Energetyka obywatelska na rzecz lokalnego rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Instalacje grzewcze, technologiczne i przesyłowe. Wentylacja, wentylacja technologiczna, wyciągi spalin.

Instalacje grzewcze, technologiczne i przesyłowe. Wentylacja, wentylacja technologiczna, wyciągi spalin. Zakres tematyczny: Moduł I Efektywność energetyczna praktyczne sposoby zmniejszania zużycia energii w przedsiębiorstwie. Praktyczne zmniejszenia zużycia energii w budynkach i halach przemysłowych. Instalacje

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza zmienności obciążeń w sieciach rozdzielczych Statistical Analysis of the Load Variability in Distribution Network

Statystyczna analiza zmienności obciążeń w sieciach rozdzielczych Statistical Analysis of the Load Variability in Distribution Network Statystyczna analiza zmienności obciążeń w sieciach rozdzielczych Statistical Analysis of the Load Variability in Distribution Network Wojciech Zalewski Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania, Katedra

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów Dawid Doliński Dlaczego MonZa? Korzyści z wdrożenia» zmniejszenie wartości zapasów o 40 %*» podniesienie poziomu obsługi

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Sygnity SA na Smart Metering oraz Smart Grid w Polsce jako odpowiedź na propozycje legislacyjne

Koncepcja Sygnity SA na Smart Metering oraz Smart Grid w Polsce jako odpowiedź na propozycje legislacyjne Koncepcja Sygnity SA na Smart Metering oraz Smart Grid w Polsce jako odpowiedź na propozycje legislacyjne Adam Orzech Dyrektor Generalny Pionu Utilities Sygnity SA Systemy Informatyczne w Energetyce, Wisła

Bardziej szczegółowo

Model otoczenia klienta na rynku energii

Model otoczenia klienta na rynku energii Model otoczenia klienta na rynku energii Autor: Grzegorz Stankiewicz ( Rynek Energii nr 2/2006) Słowa kluczowe: infrastruktura energetyczna, rynek energii, klient Streszczenie. W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Możliwości kształtowania poziomu zużycia energii elektrycznej przez odbiorców końcowych

Możliwości kształtowania poziomu zużycia energii elektrycznej przez odbiorców końcowych Możliwości kształtowania poziomu zużycia energii elektrycznej przez odbiorców końcowych Autor: Włodzimierz Lewandowski - PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. Wstęp Wdrażanie inteligentnych sieci tworzy nowe

Bardziej szczegółowo

Zdalne odczyty urządzeń pomiarowych

Zdalne odczyty urządzeń pomiarowych 1 Zdalne odczyty urządzeń pomiarowych dr inż. Tomasz Kowalak, Dyrektor Departamentu Taryf Debata CIO: IT W ENERGETYCE, Warszawa, 31 marca 2009 r. 2 Agenda 1. Krótka historia ewolucji: Zdalny pomiar (AMR)

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane systemy pomiarowe smart metering w elektroenergetyce i gazownictwie

Zaawansowane systemy pomiarowe smart metering w elektroenergetyce i gazownictwie Zaawansowane systemy pomiarowe smart metering w elektroenergetyce i gazownictwie Szanse dla dystrybutorów energii elektrycznej RWE Stoen Operator Grzegorz Kobeszko - Warszawa 23-24.03.2010 PAGE 1 Wstęp

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku.

Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku. Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku. Serwisy informacyjne poprzez różne media dostarczają nam informacji bieżących o cenach energii elektrycznej i wielu odbiorców zaczyna nurtować

Bardziej szczegółowo

Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących. efektywności energetycznej

Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących. efektywności energetycznej Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących poprawie efektywności energetycznej Marek Zaborowski i Arkadiusz Węglarz KAPE S.A. Czym jest ESCO ESCO energy service company,

Bardziej szczegółowo

CORRENTE Sp. z o.o. Taryfa dla energii elektrycznej

CORRENTE Sp. z o.o. Taryfa dla energii elektrycznej CORRENTE Sp. z o.o. Taryfa dla energii elektrycznej zatwierdzona decyzją Zarządu CORRENTE Sp. z o.o. z dnia 14/12/2014 roku obowiązująca od 01.01.2015 r. Ożarów Mazowiecki, 2014-1 - Spis treści: 1. Informacje

Bardziej szczegółowo

LICZNIK INTELIGENTNY W PRZEBUDOWIE ENERGETYKI

LICZNIK INTELIGENTNY W PRZEBUDOWIE ENERGETYKI C Politechnika Śląska Centrum Energetyki Prosumenckiej Wydział Elektryczny Instytut Elektrotechniki i Informatyki Konwersatorium Inteligentna Energetyka LICZNIK INTELIGENTNY W PRZEBUDOWIE ENERGETYKI dr

Bardziej szczegółowo

CENNIK energii elektrycznej

CENNIK energii elektrycznej DALMOR S.A. z siedzibą w Gdyni ul. Hryniewickiego 10 CENNIK energii elektrycznej Cennik energii elektrycznej zatwierdzony został Uchwałą Zarządu DALMOR S.A. nr 41/2014, z dnia 2 grudnia 2014 roku i obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych

Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych Jachranka, 19.09.2011 r. Marek Kulesa dyrektor biura TOE Unijna perspektywa zmian na rynku energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica Spółka Akcyjna TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ OBOWIĄZUJĄCA ODBIORCÓW OBSŁUGIWANYCH PRZEZ ZESPÓŁ ELEKTROWNI WODNYCH NIEDZICA S.A. Z SIEDZIBĄ W NIEDZICY DLA GRUP TARYFOWYCH

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo energetyczne i odbiorca wrażliwy - - okiem regulatora rynku energii

Ubóstwo energetyczne i odbiorca wrażliwy - - okiem regulatora rynku energii Ubóstwo energetyczne i odbiorca wrażliwy - - okiem regulatora rynku energii Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Urząd Regulacji Energetyki Warszawa, dnia 10 września 2010 r. Zobowiązania

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Działając na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy Pzp zamawiający anuluje zapis w punkcie XVIII i nadaje mu poniższe brzmienie:

Działając na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy Pzp zamawiający anuluje zapis w punkcie XVIII i nadaje mu poniższe brzmienie: Warszawa dnia 02.12.2014 Wykonawcy (uczestnicy postępowania) Działając na podstawie art. 38 ust.1 ustawy Pzp zamawiający informuje, że wpłynął wniosek o wyjaśnienie treści Specyfikacji Istotnych Warunków

Bardziej szczegółowo

Równaj w GÓRĘ - Warszawo! Metamorfozy ENERGETYCZNE CZYLI W JAKIEJ STOLICY BĘDZIEMY ŻYĆ ZA 15 LAT

Równaj w GÓRĘ - Warszawo! Metamorfozy ENERGETYCZNE CZYLI W JAKIEJ STOLICY BĘDZIEMY ŻYĆ ZA 15 LAT Równaj w GÓRĘ - Warszawo! Metamorfozy ENERGETYCZNE CZYLI W JAKIEJ STOLICY BĘDZIEMY ŻYĆ ZA 15 LAT Wyobraź sobie życie bez prądu cicha cyfrowa REWOLUCJA CZYLI W JAKIEJ STOLICY BĘDZIEMY ŻYĆ ZA 15 LAT Tradycyjna

Bardziej szczegółowo

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu NEUF 2007 Nowa Energia- User Friendly październik 2007, Warszawa Konkurencja na REE czy da się konkurować

Bardziej szczegółowo

CENNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ

CENNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ Energetyka WAGON Sp.z 0.0. CENNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ Cennik energii elektrycznej zatwierdzony został Uchwałą nr 15/2014 Zarządu Energetyki WAGON Sp. z 0.0. z dnia 20.11. 2014 r. i obowiązuje od dnia

Bardziej szczegółowo

Łukasz Czopik Prezes Zarządu. Katowice, dnia 24.02.2014 r.

Łukasz Czopik Prezes Zarządu. Katowice, dnia 24.02.2014 r. Łukasz Czopik Prezes Zarządu Katowice, dnia 24.02.2014 r. Geneza Prowadząc rozważania na temat Polityki Cenowej Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów SA nie sposób pominąć genezy jego powstania i

Bardziej szczegółowo

Wspieramy Gospodarza

Wspieramy Gospodarza Wspieramy Gospodarza Grupa Przemawia za nami doświadczenie 15 lat doświadczenia w multimedialnooświetleniowej obsłudze wydarzeń 3000 zadowolonych Klientów B2B 100 zoptymalizowanych energetycznie obiektów

Bardziej szczegółowo

Smart metering, a sterowanie popytem

Smart metering, a sterowanie popytem Smart metering, a sterowanie popytem Autor: dr inż Krzysztof Billewicz - Instytut Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej ( Energetyka nr 2-3/2011) Wprowadzenie Obecnie przedsiębiorstwa informatyczne

Bardziej szczegółowo

Etap II: Ogólny model rynku opomiarowania

Etap II: Ogólny model rynku opomiarowania Zbudowanie i uzgodnienie modelu rynku opomiarowania i stosowania mechanizmów zarządzania popytem wraz z opracowaniem modeli biznesowych Opracowanie wykonane na zlecenie przedsiębiorstwa Polskie Sieci Elektroenergetyczne

Bardziej szczegółowo

Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO

Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO Gminazjum 67 maj 2014 Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO 1. Jakie możliwości daje nam 3Rewolucja Przemysłowa? 2. Jaka jest rola sieci społecznościowych? 3. Jak to robią inni? 4. Jaki jest

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Handel energią. Hurtowy zakup energii. Marek Kulesa dyrektor biura TOE. II PANEL: Handel energią. Czeladź, 14 marca 2013 r.

Handel energią. Hurtowy zakup energii. Marek Kulesa dyrektor biura TOE. II PANEL: Handel energią. Czeladź, 14 marca 2013 r. Handel energią. Hurtowy zakup energii II PANEL: Handel energią. Hurtowy zakup energii Marek Kulesa dyrektor biura TOE Czeladź, 14 marca 2013 r. Zakres prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Wybrane uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku

Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku Departament Promowania Konkurencji Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku Warszawa, 18 października 2007 r. Adres: ul. Chłodna 64, 00-872 Warszawa e mail: dpk@ure.gov.pl tel. (+48 22) 661 62 33, fax (+48

Bardziej szczegółowo

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Kotłownie gazowe to alternatywne rozwiązanie dla Klientów, którzy nie mają możliwości przyłączenia się do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Bardziej szczegółowo

Wysokosprawna kogeneracja w Polsce. Tomasz Dąbrowski Departament Energetyki

Wysokosprawna kogeneracja w Polsce. Tomasz Dąbrowski Departament Energetyki Wysokosprawna kogeneracja w Polsce Tomasz Dąbrowski Departament Energetyki [%] 2 Wysokosprawna kogeneracja w Polsce Ogólna charakterystyka sektora ciepłowniczego w Polsce Wielkość sprzedaży ciepła z sieci

Bardziej szczegółowo

UMOWA SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ... (NIP. ) z siedzibą w.. przy ul.

UMOWA SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ... (NIP. ) z siedzibą w.. przy ul. Załącznik nr 6 do SIWZ UMOWA SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ nr W dniu r. w.. pomiędzy:.. (NIP. ) z siedzibą w.. przy ul..,., reprezentowanym przez:.... zwanym dalej Zamawiającym a... z siedzibą w... wpisanym

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ dla odbiorców grup taryfowych B21, C11, C21

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ dla odbiorców grup taryfowych B21, C11, C21 Kopalnia Węgla Kamiennego Kazimierz-Juliusz Sp. z o.o. w Sosnowcu TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ dla odbiorców grup taryfowych B21, C11, C21 Zatwierdzona Uchwałą nr 842/2008 Zarządu Kopalni Węgla Kamiennego

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce. Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r.

Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce. Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r. Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r. 2 Polityka Rządu w zakresie OZE Odnawialne źródła energii w Polsce (dane historyczne) 8 7 6 5 4

Bardziej szczegółowo

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku 0 Wydobycie Wytwarzanie Przesył Dystrybucja Sprzedaż Potencjał rynkowy PGE PGE po konsolidacji będzie liderem na polskim rynku elektroenergetycznym, obecnym

Bardziej szczegółowo

Cennik taryfowy dla energii elektrycznej dla Odbiorców z grup taryfowych G, spoza obszaru PGE Dystrybucja S.A.

Cennik taryfowy dla energii elektrycznej dla Odbiorców z grup taryfowych G, spoza obszaru PGE Dystrybucja S.A. PGE Obrót Spółka Akcyjna ul. 8-go Marca 6 35-959 Rzeszów Cennik taryfowy dla energii elektrycznej dla Odbiorców z grup taryfowych G, spoza obszaru PGE Dystrybucja S.A. zatwierdzony Uchwałą Zarządu PGE

Bardziej szczegółowo

ISTOTNE POSTANOWIENIA UMOWY

ISTOTNE POSTANOWIENIA UMOWY ISTOTNE POSTANOWIENIA UMOWY Dotyczy postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego nr ZP/TP-8/231/2014, zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie potencjału smart grids przez gminę inteligentne opomiarowanie

Wykorzystanie potencjału smart grids przez gminę inteligentne opomiarowanie Wykorzystanie potencjału smart grids przez gminę inteligentne opomiarowanie Aktywne zarządzenie systemem elektroenergetycznym sięga tak daleko jak sięgają systemy IT Energa-Operator jest jednym z największych

Bardziej szczegółowo

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 27.09.2012 r. ZAKRES PREZENTACJI 1. Wprowadzenie - wybrane

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030 Warszawa, 1 marca 2012 Kierunki wspierania innowacyjności ci przedsiębiorstw. Wyniki projektu Insight 2030 Beata Lubos, Naczelnik Wydziału Polityki Innowacyjności, Departament Rozwoju Gospodarki, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r.

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r. Politechnika Śląska Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl Gliwice, 28 czerwca

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

str. 1 przekształcają się na czas nieokreślony, chyba, że zostanie przyjęta kolejna Oferta.

str. 1 przekształcają się na czas nieokreślony, chyba, że zostanie przyjęta kolejna Oferta. PROMOCYJNA OFERTA SPRZEDAŻY ENERGII ELEKTRYCZNEJ DLA ŚREDNICH FIRM Oferta zimowa 2014 dla biznesu nr 3 z dnia 18.12.2013r. 1. INFORMACJE OGÓLNE 1.1. Niniejsza Oferta dedykowana jest dla Odbiorców, o których

Bardziej szczegółowo

19 listopada 2015 Warszawa

19 listopada 2015 Warszawa 19 listopada 2015 Warszawa RAPORT z wizyty studialnej w Niemczech Karlsruhe, Walldorf (Badenia-Wirtembergia), Niemcy 26-28 października 2015 Kierunek: niskoemisyjna energetyka Emisja CO 2, OZE, Efektywność

Bardziej szczegółowo

efficiency be promoted in the Polish economy workshop 2011-02 - 01 Warszawa

efficiency be promoted in the Polish economy workshop 2011-02 - 01 Warszawa efficiency be promoted in the Polish economy workshop 2011-02 - 01 Warszawa Racjonalizacja zużycia energii w przemyśle, bariery, instrumenty promowana i wsparcia 2011-02 - 01 Warszawa mgr inż. Mirosław

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Stan rozwoju inteligentnych systemów pomiarowych AMI w Polsce i na świecie

Stan rozwoju inteligentnych systemów pomiarowych AMI w Polsce i na świecie Zbigniew HANZELKA Stan rozwoju inteligentnych systemów pomiarowych AMI w Polsce i na świecie Kraków 19 listopada 2014 r. Sieć inteligentna (smart grids) Sieć elektroenergetyczna i powiązane z nią technologie

Bardziej szczegółowo

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu Miejsce OZE w bilansie energetycznym Zastosowanie OZE ma na celu: wykorzystanie lokalnie dostępnych zasobów

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Ocena ryzyka kontraktu Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Plan prezentacji Główne rodzaje ryzyka w działalności handlowej i usługowej przedsiębiorstwa Wpływ udzielania

Bardziej szczegółowo

Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski

Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski dr inż. Arkadiusz Węglarz Dyrektor ds. Zrównoważonego rozwoju w KAPE S.A. 2010-11-15 Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. 1 Czy efektywność

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów poprawy efektywności energetycznej w warunkach braku własnych środków. międzynarodowe protokoły IPMVP, IEEFP

Finansowanie projektów poprawy efektywności energetycznej w warunkach braku własnych środków. międzynarodowe protokoły IPMVP, IEEFP http://www.permanent-project.eu/ Finansowanie projektów poprawy efektywności energetycznej w warunkach braku własnych środków międzynarodowe protokoły IPMVP, IEEFP Szymon Liszka FEWE 1 1 Dlaczego poprawa

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

U M O W A NR ZWiK/./../2013

U M O W A NR ZWiK/./../2013 U M O W A NR ZWiK/./../2013 sprzedaży energii elektrycznej wraz z bilansowaniem handlowym Niniejsza umowa zawarta w dniu. między: (1) Zakładem Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą (05-825) przy

Bardziej szczegółowo

XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych

XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych Jachranka, 24 września 2015 roku mgr inż. Katarzyna Zaparty Makówka Menadżer ds.

Bardziej szczegółowo

Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020

Strategia GK Energetyka na lata 2015-2020 Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020 Szanowni Państwo, Serdecznie zachęcam do lektury, Adam Witek Prezes Zarządu GK Energetyka sp. z o.o. 2 Cele strategiczne Podstawowe oczekiwania wobec GK Energetyka

Bardziej szczegółowo