Szczecin, r. Prof. dr hab. Irena Machaj Instytut Socjologii Uniwersytet Szczeciński

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szczecin, 15. 12. 2011r. Prof. dr hab. Irena Machaj Instytut Socjologii Uniwersytet Szczeciński"

Transkrypt

1 1 Szczecin, r. Prof. dr hab. Irena Machaj Instytut Socjologii Uniwersytet Szczeciński Ekspertyza naukowa Potencjał instytucji naukowo badawczych Lubelszczyzny. W ramach badania instytucji naukowo badawczych, I cykl badań Kapitał intelektualny Lubelszczyzny Analiza statystyczna Ekspertyza została opracowana na podstawie materiałów zgromadzonych w ramach I cyklu badań, które objęły instytucje naukowo badawcze Lubelszczyzny. Gromadzenie danych zakończono we wrześniu 2011 roku, a ich opracowanie statystyczne trwało do pierwszych dni grudnia 2011 roku. Materiał empiryczny uzyskano stosując metodę wywiadu standaryzowanego, która w założeniu miała pozwolić na uzyskanie porównywalnych danych pochodzących z różnego rodzaju instytucji, które mieszczą się w obszarze umownie zakreślonym mianem B + R. W jego obrębie znajdują się instytucje naukowo dydaktyczne, naukowo - badawcze, jak i instytucje stricte badawcze. W województwie Lubelskim znajduje się 39 instytucji naukowo badawczych, przy czym są one silnie zróżnicowane pod względem długości ich życia, profilu działalności,

2 2 wielkości zatrudnienia, lokalizacji przestrzennej, formy własności i wielu innych zmiennych. Autorzy koncepcji badań zrezygnowali z gromadzenia materiałów dotyczących instytucji, które znajdują się na etapie likwidacji ze względów prawnych lub ekonomicznych, bądź też ze względu na zaniechanie przez nie prowadzenia własnych prac badawczych lub dydaktycznych. W konsekwencji tych redukcji badania przeprowadzono w 29 instytucjach, które mają względnie stabilną sytuację i zarazem względnie systematycznie prowadzą działalność naukowo badawczą. Zastosowano metodę wywiadu bezpośredniego z użyciem kwestionariusza wywiadu o wysokim stopniu standaryzacji, który zawierał 15 pytań. Szły one w kierunku uzyskania danych ilościowych odnoszących się do poszczególnych aspektów działalności badanej instytucji. Uzyskane materiały charakteryzują badane instytucje w 2010 roku, przy czym jedynie w odniesieniu do rozwoju i awansów naukowych pracowników, publikacji naukowych oraz aktywności konferencyjnej instytucji, posłużono się przedziałem roku akademickiego Tak zakreślone limity czasu diagnozy są poprawnie zakreślone i dają podstawy do prowadzenia analiz porównawczych. Ze względów formalnych należy uznać badania za wyczerpujące, bowiem objęto nimi wszystkie instytucje spełniające kryteria jednostek naukowo badawczych działających na terenie Lubelszczyzny. Jednak trzeba podkreślić występowanie istotnych braków danych, czasami o dużej wadze informacyjnej, a także braki danych, które mają charakter niepełnych informacji, np. najczęściej dane pochodzą z instytucji, chociaż są też kwestie, do których zgromadzono materiały od 24 instytucji. Należy zatem pamiętać o ograniczeniach w uogólnianiu wniosków. Z jednej strony działają tutaj niedostatki materiałów empirycznych, z drugiej zaś właściwości indeksów statystycznych, które pokazując szersze prawidłowości gubią z pola widzenia zróżnicowania badanych obiektów oraz subtelności związków i zależności. Problem potencjału naukowo badawczego lubelskich instytucji zostanie scharakteryzowany w dwóch podstawowych aspektach. Wyodrębniam je ze względu na rodzaj i charakter materiałów empirycznych, które zostały zgromadzone, i które z góry narzucają pewien sposób widzenia i rozumienia potencjału naukowo badawczego. Chcę przez to powiedzieć, że rodzaj materiałów istotnie współkształtuje tę diagnozę, bowiem np. brak określonych danych eliminuje z pola widzenia ten fragment zjawisk, który ma określone znaczenie i jest ważny dla całościowego obrazu potencjału naukowo badawczego

3 3 Lubelszczyzny. W trakcie opracowania będę odnosić się do braków i zaniedbań występujących w bazie danych stanowiących podstawę diagnozy. Potencjał lubelskich instytucji naukowo badawczych rozumiem jako zasoby czy też dobra będące w ich władaniu, które zarazem mają charakter szans, możliwości oraz gotowości do przekładania się na określone efekty, czyli społecznie pożądane konsekwencje funkcjonowania tych instytucji. Potencjał są to zatem zasoby, które mogą przybierać dwie formy: mogą być w użyciu i stosowaniu, ale też mogą mieć charakter uśpiony. W tym przypadku mogą być one jedynie w dyspozycji instytucji, ale nie być przez nią używane. Potencjał wówczas jest niewykorzystywaną możliwością, jest siłą, która spokojnie w niej drzemie, ale gdyby została uruchomiona i wprawiona w ruch, wówczas by przyniosła liczne profity. Oczywiście wyróżnione tutaj dwie formy potencjału instytucji mają analityczny charakter. W opracowywaniu danych empirycznych będzie mowa głównie o stopniu, w jakim potencjał jest uruchamiany, a zatem o wielkości czy zakresie używanych zasobów i o wielkości i zakresie pożądanych efektów, które płyną z jego stosowania. Wyróżniam dwa aspekty potencjału naukowo badawczego lubelskich instytucji: 1. zasoby kadrowe, ich jakość i aktywność prorozwojowa, 2. zasoby strukturalne instytucji i wytwarzane przez nie szanse rozwoju naukowo badawczego. 1. Zasoby kadrowe, ich jakość i aktywność prorozwojowa. W badaniach zgromadzono dane dotyczące zasobów kadrowych 27 instytucji naukowo - badawczych. Łącznie obejmują one etatów, przy czym wśród nich są zarówno naukowe, jak i nienaukowe etaty. Operowanie pojęciem etatu kieruje uwagę na strukturalną, a nie kadrową stronę instytucji. Strukturalny aspekt instytucji jest bardziej stabilny aniżeli kadrowy, ale też częściej zmienia się on ze względu na ruch kadrowy, aniżeli ruch kadrowy jest efektem zmian w strukturze instytucji. Siły petryfikacyjne instytucji sprawiają, że zasoby kadrowe instytucji są silniejszym czynnikiem zmian, aniżeli zasoby strukturalne. Chodzi tutaj zwłaszcza o zasoby naukowych kadr. W materiałach używa się pojęcia etat jako synonimu pracownik etatowy i w takim też sensie poddam analizie zgromadzone dane empiryczne. W świetle materiałów liczba etatów ściśle naukowych (stanowiska: profesora, docenta, adiunkta) wynosi 3534, co stanowi 29.1% ogólnej liczby etatów. W instytucjach naukowo

4 4 badawczych Lubelszczyzny nieco powyżej ¼ etatów stanowią etaty naukowe. Trudno ocenić, czy ten procentowy wskaźnik udziału jest właściwy, zawyżony czy też zbyt niski, bowiem brakuje w materiałach empirycznych danych mówiących o profilu działalności poszczególnych instytucji. Ta zmienna jest niezwykle ważna, bowiem np. w naukach biologicznych prowadzenie prac naukowych wymaga sporej liczby np. laborantów i innych pracowników technicznych, podczas gdy w naukach humanistycznych czy ścisłych nie ma potrzeby udziału kadr technicznych w realizacji projektów badawczych. Widzę tutaj potrzebę uzupełnienia danych o taką zmienną, jaką jest profil naukowy instytucji, a także potrzebę przefiltrowania wszystkich aspektów potencjału przez tę zmienną (w moim przekonaniu działa ona istotnie różnicująco). Przyjmując rozszerzoną interpretację etatów naukowych (do naukowych włączam starszych wykładowców, którzy są doktorami nauk ale bez obowiązku własnego rozwoju naukowego oraz asystentów, którzy nie mają stopnia naukowego ale są objęci obowiązkiem pracy i własnego rozwoju naukowego) okazuje się, że w badanych instytucjach obejmują one 4948 etatów, co stanowi 40.8% ogólnej liczby etatów. Znaczący jest zatem udział wśród pracowników badanych instytucji tej kategorii, która bądź pracuje i systematycznie rozwija naukę, bądź też ma obowiązek/możliwości prowadzenia prac naukowo badawczych. Trzeba także podkreślić różnicę obu statystyk informującą o udziale pracowników naukowych w strukturze zatrudnionych: 29.1% (wąska definicja) wobec 40.8% (szeroka definicja). Różnica 10% etatów pokazuje, że są to rezerwy kadrowe z punktu widzenia rozwoju naukowo badawczego badanych instytucji. Te rezerwy obecnie są zajęte głównie zadaniami dydaktycznymi, ale w miarę osłabiania się zadań kształcenia związanego z wchodzeniem niżu demograficznego na uczelnie, te instytucje powinny przemyśleć problem skierowania aktywności tych 10% pracowników do zadań np. naukowo badawczych. Wśród badanych 55.2% stanowią instytucje publiczne, a 44.8% - niepubliczne. W liczbach bezwzględnych jest to stosunek 16 do 13 instytucji, co należy ocenić jako relatywnie duży udział niepublicznych instytucji naukowo badawczych w tym sektorze gospodarczym Lubelszczyzny. Interesujące jest, które i o jakim profilu naukowym instytucje są publiczne, a które, i prowadzące jaką działalność są niepubliczne. W materiałach empirycznych brakuje takich danych, co mocno zubaża możliwości interpretacji zestawień. Jednak wśród podanych w zestawieniu, instytucje naukowo badawcze (bez działalności dydaktycznej) są wyłącznie publiczne. Można także przypuszczać, że wśród instytucji nastawionych na działalność

5 5 dydaktyczną, głównie w zakresie nauk humanistycznych i społecznych, dominują lub co najmniej jest znaczny udział instytucji o statusie niepublicznym. Wkraczanie niżu demograficznego na wyższe uczelnie w pierwszym rzędzie będzie powodować likwidację uczelni niepublicznych. Sądzę, że ten trend może odbić się pozytywnie na wzroście potencjału naukowo badawczego instytucji publicznych. Instytucje naukowo badawcze Lubelszczyzny są mocno zróżnicowane pod względem wielkości, ale i mocno odmienne są liczby instytucji różnej skali wielkości. Generalnie trzeba podkreślić, iż im mniejszej skali instytucje, tym jest ich więcej. I tak instytucji: - do 50 etatów naukowych jest 15 -od 51 do 200 etatów naukowych jest 8 -od 201 etatów naukowych są 3 Co więcej, im mniejszej skali są instytucje, tym mniejszą liczbą etatów naukowych one operują. Okazuje się zatem, że dużo małych instytucji naukowo badawczych dysponuje względnie małą liczbą etatów naukowych, a im większej skali instytucje, tym większą liczba etatów naukowych one dysponują. Syntetyczne zestawienie, w którym widoczne są te zależności znajduje się niżej Skala instytucji liczba instytucji ogólna liczba etatów % etatów Do i więcej Należy podkreślić, że tylko trzy, ale wielkie instytucje naukowo badawcze dysponują nieco ponad 65 procentami wszystkich etatów naukowych Lubelszczyzny. W moim przekonaniu widać tutaj zmonopolizowanie przez nie potencjału naukowo badawczego. Pamiętać również należy, że wśród danych empirycznych brakuje informacji mówiących o liczbie osób zatrudnionych na etatach. Zgromadzone materiały mówią o etatach naukowych, które to etaty mogą być obsadzone, i zapewne są, przez znacznie mniejszą liczbę osób. W Polsce w środowiskach naukowych szeroko występuje zjawisko dwu-, a nawet

6 6 wieloetatowości. Nie mam powodów by przypuszczać, że jest ono nieobecne na Lubelszczyźnie. Niewątpliwie wieloetatowość ma tutaj miejsce, ale podstawowym jest pytanie, w jakiej skali ono występuje. Niestety w materiałach mamy do czynienia z kolejnymi brakami, nie zawierają one danych mówiących o liczbie zajmowanych etatów przez poszczególnych pracowników instytucji. Te braki obniżają wartość diagnostyczną zgromadzonych danych. Trzeba przyjąć, że wśród pracowników naukowo dydaktycznych i badawczych do najbardziej efektywnych należą zajmujący etaty profesora i adiunkta, dużo mniej efektywni są zajmujący etaty docenta. Liczba etatów asystenta także nie stanowi mocno o potencjale naukowo badawczym instytucji, bowiem zwykle te stanowiska zajmują osoby przejęte przygotowywaniem rozprawy doktorskiej. Tutaj ponownie należy przypomnieć o braku danych mówiących o charakterze instytucji: naukowo dydaktyczna; naukowo badawcza; badawcza. Takie informacje wiele by powiedziały w odniesieniu do liczby etatów asystenta, bowiem np. w instytucjach naukowo badawczych o profilu biologicznym asystenci poza pracą stricte naukową prowadzą również prace wdrożeniowe owocujące patentami. Zgromadzone dane pokazują, iż liczba profesorów jest niemal dwukrotnie mniejsza od liczby adiunktów (profesorów ogółem-1274; adiunktów ogółem-2092). Te dane można interpretować jako duży potencjał naukowy badanych instytucji, bowiem szeroka jest baza rekrutacyjna (szeregi adiunktów) dla awansujących na stanowiska profesorów. Ale te proporcje można też inaczej interpretować. Mogą one świadczyć o braku ruchliwości zawodowej adiunktów w ostatnim dziesięcioleciu (adiunktowi przysługuje 9 lat na przygotowanie i przeprowadzenie przewodu habilitacyjnego). Taki stan rzeczy należy wówczas uznać nie za duży potencjał ale przeciwnie, za mocno ograniczony potencjał naukowo badawczy instytucji (tak zwani przerośnięci adiunkci nie rokują dobrze rozwoju i dynamiki instytucji). Wśród zgromadzonych materiałów brakuje danych informujących o stażu na zajmowanych stanowiskach. Ta zmienna pozwoliłaby na szacowanie ruchliwości zawodowej pracowników, w tym na oszacowanie skali rotacji pracowników naukowo dydaktycznych, którzy nie uzyskali w odpowiednim czasie stopni naukowych. Ta kategoria pracowników stanowi już teraz duży problem społeczny w instytucjach naukowo badawczych. Analogicznie do relacji etatów profesorów do adiunktów należy przyjrzeć się relacji adiunktów do asystentów. Wynosi ona 2092 adiunktów wobec 913 asystentów. W badanych

7 7 instytucjach należy odnotować ponad dwukrotnie mniejszy udział etatów asystentów aniżeli adiunktów, co może oznaczać istotnie zawężoną bazę rekrutacyjną dla adiunktów. Jednak współcześnie zajmujący etaty adiunkta w instytucjach naukowo badawczych często korzystają z innej ścieżki dochodzenia do tych etatów. Są nią studia doktoranckie, III stopień kształcenia prowadzony przez uczelnie. Od kilkunastu lat upowszechnia się w Polsce ograniczanie zatrudniania na stanowisku asystenta, na rzecz zatrudniania na stanowisku adiunkta osoby, które uzyskały stopień naukowy doktora w wyniku ukończenia studiów doktoranckich. Likwidacji ulegają zatem stanowiska asystenta, a także starszego asystenta. W związku z taką praktyką trudno jest jednoznacznie interpretować relatywnie niski udział etatów asystenta wśród pracowników badanych instytucji. W moim przekonaniu w materiałach brakuje danych mówiących o stażu na zajmowanym stanowisku, a także o historii uzyskania stopnia naukowego doktora (w ramach prac na etacie asystenta; w ramach ukończenia studiów doktoranckich; inne ścieżki uzyskania stopnia naukowego doktora). Te braki istotnie utrudniają diagnozę potencjału naukowo badawczego lubelskich instytucji. O potencjale naukowo badawczym instytucji świadczą wskaźniki mobilności zawodowej pracowników rozumianej jako awans w strukturze następujący po uzyskaniu stopnia naukowego. Okazuje się, że w roku akademickim obroniono 329 doktoratów i z sukcesem przeprowadzono 85 przewodów habilitacyjnych. Uogólniając można przyjąć, że uzyskano czterokrotnie mniej habilitacji aniżeli doktoratów. Te wskaźniki zdają się być zrozumiałe (w pewnym sensie) zważywszy na poziom zaawansowania naukowego w obu przypadkach, a także na zapotrzebowanie instytucji na kadry o najwyższym poziomie kwalifikacji. Powyższe wskaźniki habilitacji doktoratów trzeba widzieć w ich relacji wobec kategorii, z której osoba wychodzi za sprawą uzyskania danego stopnia naukowego. W przypadku adiunktów jest to 329 wobec 913, co oznacza, że jeden na trzech asystentów uzyskał stopień naukowy doktora nauk. W przypadku habilitacji ten stosunek wynosi 85 do 2092, co oznacza, iż habilitację uzyskał jeden na 25 adiunktów. Uderzająca jest dysproporcja w szerokości strumienia mobilności zawodowej asystentów oraz adiunktów. Uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego przez jednego spośród 25 adiunktów pokazuje skalę tego problemu. Narasta on od dwudziestu lat i kształtuje lukę pokoleniową na poziomie wyższych kadr w jednostkach naukowo badawczych.

8 8 W innym miejscu w materiałach podane są statystyki średniej liczby obronionych prac doktorskich i habilitacyjnych. Wynoszą one odpowiednio: 15 oraz 3, co w liczbach bezwzględnych oznacza pięciokrotnie większą liczbę doktoratów aniżeli uzyskanych habilitacji. Natomiast uwzględniając bezwzględną liczbę doktoratów oraz habilitacji (odpowiednio: 329 oraz 85) okazuje się, że czterokrotnie więcej uzyskano stopni doktora aniżeli doktora habilitowanego. Podkreślam tutaj niespójność danych empirycznych, która utrudnia bardziej subtelną interpretację. Generalnie uwypuklić należy statystykę pokazującą proporcję habilitacji do liczby adiunktów (1 na 25), która ilustruje wielość problemu potencjału kadrowego charakterystycznego dla instytucji naukowo badawczych Lubelszczyzny. Zgromadzone materiały nie przynoszą danych o wieku oraz długości zajmowania danego stanowiska. W moim przekonaniu staż pracy na danym stanowisku jest ważną zmienną, która mówi z jednej strony o potencjale kadry i jej mobilności, z drugiej zaś informuje o strukturach i o mechanizmach instytucjonalnych, które ułatwiają/utrudniają mobilność kadr. Znane jest zjawisko doktorów zajmujących kilkadziesiąt lat stanowisko adiunkta, zarazem bez szans na awans zawodowy. Stosunek instytucji, będący wyrazem jej polityki kadrowej wobec pracowników nie czyniących postępów w rozwoju, jest zmienną, która ma dużą wartość wyjaśniającą w odniesieniu do problemu rozwoju/braku rozwoju naukowego kadr. Podkreślić należy z całą mocą siłę działania barier instytucjonalnych (polityka kadrowa instytucji, wysokie wymagania naukowe ), jaką jest uzyskanie stopnia doktora habilitowanego nauk z jednej strony, z drugiej natomiast słabe dążenia adiunktów do osiągnięcia awansu naukowego. Sformułowane wyżej hipotezy odnoszące się do mechanizmów awansu ze stanowiska adiunkta (działają bariery strukturalne; bariery osobowościowe) wskazują na źródła ograniczania potencjału naukowo badawczego instytucji. Wśród materiałów brakuje jednak danych, które by skłaniały do przyjęcia, czy chociaż przychylenia się ku jednej z wyżej wskazanych hipotez. O zasobach i możliwościach naukowo badawczych instytucji w aspekcie ich kadr świadczą publikacje w renomowanych czasopismach naukowych, zwłaszcza umieszczonych na tzw. liście filadelfijskiej. Łączna liczba publikacji na tej liście wynosi 1373 prace, przy czym wśród 29 badanych pracownicy 12 instytucji nie opublikowali żadnej pracy o takiej randze naukowej. Stanowią one łącznie nieco powyżej 1/3 instytucji. Wśród pozostałych

9 9 znajduje się 5, z których każda ma powyżej 100 tego rodzaju publikacji. Liczba publikacji w pozostałych instytucjach, czyli w 12, nie przekracza 100 publikacji. Należy zwrócić uwagę na duże zróżnicowanie instytucji w tym zakresie. W innych materiałach podaje się wartość odchylenia standardowego dla publikacji na liście filadelfijskiej, wynosi ona 92 i jest jedną ze zmiennych bardzo silnie różnicujących instytucje naukowo badawcze Lubelszczyzny. W moim przekonaniu niezbędne są dane mówiące o profilu naukowym instytucji, ale i szerzej, dane informujące rodzajach prowadzonej działalności. Ponadto wielkość instytucji odgrywa pewną rolę w możliwościach publikacyjnych pracowników. W zgromadzonych danych brakuje informacji o 12 instytucjach bez publikacji filadelfijskich, oraz o 5 instytucjach, które mają relatywnie dużo publikacji w czasopismach z tej listy. Mocnym wskaźnikiem potencjału naukowo badawczego instytucji, dokładniej zaś kadry i jej aspiracji naukowych są uzyskiwane granty badawcze. W materiałach znajdują się bardzo skromne dane informujące o ogólnej kategorii grantów badawczych bez precyzowania charakteru, wielkości środków finansowych, czasu trwania czy też dyscypliny, w której się mieszczą. Mocno ograniczony zasób informacji ogranicza również możliwości wnioskowania o potencjale kadrowym badanych instytucji. Spośród 22 instytucji w 11 nie realizuje się grantów badawczych. A zatem w połowie badanych jednostek nie uzyskano środków na realizację projektów badawczych. Brakuje tutaj informacji, czy podejmowano, czy też nie starano się o granty, a te dane byłyby istotne dla diagnozy potencjału naukowego kadr. W jedenastu instytucjach są realizowane granty, przy czym w pięciu mamy do czynienia z prowadzeniem po 1 grancie badawczym. W pozostałych 6 instytucjach naukowo badawczych realizowane są mnogie projekty: od 2 do 7 (w jednej prowadzi się 7 grantów). Z wartości średniej w kategoriach publicznych i niepublicznych instytucjach można wnioskować, że granty są realizowane głównie w publicznych instytucjach (średnia: 2.1), sporadycznie w niepublicznych (średnia: 0.1). Generalnie należy podkreślić słabość instytucji naukowo badawczych w zakresie pozyskiwania środków zewnętrznych na realizację projektów badawczych. Łączną liczbę 30 grantów przypadających na 22 instytucje należy ocenić na mniej niż skromną. Jednak odnoszę wrażenie, że niepełne są dane zgromadzone przez badaczy potencjału lubelskich instytucji naukowo badawczych. Postuluję zatem powrót do badanych instytucji w celu uzupełnienia bazy danych do opracowania podjętego problemu.

10 10 Potencjał kadrowy instytucji można również szacować w oparciu o produkty, które są efektem innowacyjnych działań pracowników. Ich liczba jest dobrym wskaźnikiem możliwości, w sensie wiedzy i umiejętności pracowników, jakimi dysponują instytucje Lubelszczyzny, które nastawione są na sprzyjanie rozwojowi nauki oraz wdrażanie rozwiązań w różne dziedziny praktyki. Zgromadzone dane odnoszą się do produktów mających bezpośrednie zastosowanie w przemyśle i obrocie w postaci patentów, wynalazków, wzorów użytkowych, znaków towarowych, oraz praw ochronnych na wzory użytkowe i znaki towarowe. Jednocześnie muszę zaznaczyć, iż ten rodzaj działań innowacyjnych o wdrożeniowym charakterze jest możliwy tylko w niektórych instytucjach naukowo badawczych. Są z niego wyłączone instytucje prowadzące badania w obszarze nauk humanistycznych i społecznych. Wyniki ich prac nie przekładają się bezpośrednio na np. wynalazki czy znaki towarowe, ich efekty są wprowadzane w długim horyzoncie czasowym w postaci zmian w systemach organizacyjnych, w oddziaływaniach komunikacyjnych, w przemianach sądów i przekonań mieszkańców, w nowych metodach pracy dydaktycznej. Szkoda, że autorzy badań pominęli inne rodzaje efektów prac badanych instytucji. Przyjęta w badaniach formuła wyników prac a priori eliminuje z pola widzenia niektóre instytucje. Wśród uwzględnionych w materiałach wdrożeniowych efektów prac innowacyjnych najliczniejszą kategorię stanowią zgłoszone do UP wynalazki - 73 oraz udzielone przez UP patenty W 2010 roku 23 instytucje nie zgłosiły do UP wynalazków, ale też 20 instytucjom UP nie udzielił patentów. Na ogólną liczbę 29 instytucji, obie wskazane wyżej kategorie stanowią prawie 2/3 co oznacza, że wśród badanych instytucji tylko niepełna 1/3 podejmowała działalność owocującą staraniami o patent. Przyznać trzeba, że jest to niski udział efektów działalności badanych instytucji. Jednocześnie zwrócę uwagę na błąd metodologiczny, jaki tkwi w obliczaniu udziału np. patentów w stosunku do ogólnej liczby badanych instytucji. Sensowne i metodologicznie uzasadnione jest odnoszenie danego rodzaju efektów tylko do tych instytucji, które mogą/mają możliwości uzyskiwania takich efektów pracy. A zatem, np. liczbę zgłoszonych patentów trzeba odnosić do liczby instytucji, w kompetencjach których jest zgłaszanie takich produktów (a nie do ogólnej liczby badanych instytucji). W związku z tym oceniony jako niski udział efektów działalności w postaci liczby zgłoszonych wynalazków oraz uzyskanych patentów (73:56) trzeba skorygować odnieść te dane liczbowe do liczby instytucji mających takie zadania. Ponadto ocena np. w kategoriach: duży mały, musi być

11 11 oparta na porównaniu. Taką ramę porównań może stanowić poprzedni rok kalendarzowy (czy jakiś inny dobrany w uzasadniony merytorycznie sposób, lub inne województwo. W materiałach brakuje danych pozwalających na operowanie bez zastrzeżeń takimi ocenami. W odniesieniu do pozostałych stosowanych w praktyce efektów działań instytucji trzeba podkreślić ich znikome liczby. W 2010 roku : - zgłoszono do UP 8 wzorów użytkowych, -zgłoszono do UP 3 znaki towarowe, -uzyskano od UP 6 praw ochronnych na wzory użytkowe, -uzyskano od UP 1 prawo ochronne na znaki towarowe. W ogólnej liczbie badanych instytucji udział takich, które wcale nie uczestniczyły w (wąsko rozumianych) procesach wdrożeniowych wynosi od 24 (liczba zgłoszonych do UP wzorów użytkowych) do 28 (liczba zgłoszonych do UP praw ochronnych na znaki towarowe). Należy skonkludować bardzo słabą aktywność badanych instytucji naukowo badawczych w zakresie efektów prac kwalifikujących się do zastosowania w przemyśle i w gospodarce. 2. Zasoby strukturalne instytucji i wytwarzane przez nie szanse rozwoju naukowo badawczego Potencjał naukowo badawczy lubelskich instytucji posiada, poza zasobami kadrowymi oraz ich jakością, także drugi aspekt. Stanowią go ramy instytucjonalne, w jakich pozostaje kadra i w jakich realizuje swoje zadania naukowe, badawcze, dydaktyczne i inne. Jak każda struktura, owe ramy mogą hamować i blokować aktywność pracowników, mogą z określoną bezwzględnością wpisywać ich w reguły i zasady postępowania przyjęte w instytucji. Z drugiej strony, zasoby strukturalne mogą mieć taki kształt i przejawiać takie aktywności, że będą one sprzyjać inicjatywom pracowników i będą elastycznie reagować na ich działania. Ocieramy się tutaj o zagadnienia podmiotowości społecznej pracowników, a właściwie o ten komponent, który generalnie stanowi o kształcie pola określanego mianem móc działać. Instytucje społeczne z definicji systematyzują i standaryzują społeczne działania jednostek, jednak zawsze pozostawiany jest określony margines do swobodnego zagospodarowywania przez pracowników. Wchodzi tutaj w grę także kwestia wpływu społecznego oraz modyfikacji

12 12 przez pracowników owych ram instytucjonalnych. Istotnym pytaniem jest, na ile owe struktury są podatne na te oddziaływania i na ile w strukturach następują zmiany (bo one zarazem przyzwalają na nie). W 2010 roku we wszystkich (29) instytucjach naukowo badawczych przyznano pracownikom 93 stypendia zagraniczne. Okazuje się jednak, że w 20 instytucjach nikt nie skorzystał, bo nie była dostępna ta forma wsparcia naukowego. W ośmiu instytucjach po kilku pracowników (do 10) uzyskało stypendia zagraniczne, a jedynie w jednej otrzymało je 63 pracowników. Należy podkreślić ogromne dysproporcje między instytucjami Lubelszczyzny zaznaczające się pod tym względem. Z wyliczeń statystycznych wynika, że średnia przyznanych stypendiów wynosi 3,4, przy niezbyt dużym odchyleniu standardowym (11.7). Jednak dokładne dane ilościowe wskazują na zdecydowaną polaryzację badanych instytucji pod tym względem. Prawie 2/3 z nich nie stosuje takich działań wspierających rozwój naukowo badawczy pracowników, a wśród pozostałych (1/3 instytucji) tylko jedna czyni to wsparcie względnie dostępnym. Należy żałować, że pomysłodawcy analiz statystycznych nie postawili pytań, które instytucje, o jakim charakterze, jakiej wielkości wspomagają swoich pracowników stypendiami zagranicznymi. Takie materiały istotnie by się przyczyniły do uzyskania pełnego obrazu problemu strukturalnych warunków rozwoju naukowo badawczego instytucji. Z powyższym zagadnieniem konweniuje kwestia organizowania konferencji międzynarodowych. Wprawdzie każda konferencja pochodzi z inicjatywy i jest zamysłem pracowników (temat konferencji, szczegółowe kwestie, lista gości, lista uczestników ), niemniej jednak uczelnia ma tutaj wiele do powiedzenia. W pierwszym rzędzie chodzi o stworzenie możliwości finansowych, organizacyjnych, administracyjnych i innych. W związku z tym wskaźnik międzynarodowych konferencji organizowanych przez instytucje więcej mówi o jej warunkach strukturalnych, aniżeli o kadrze i jej działaniach rozwojowych. Instytucje naukowo badawcze Lubelszczyzny w 2010 roku zorganizowały łącznie 158 międzynarodowych konferencji naukowych, przy czym 5 instytucji wcale nie podejmowało takiej działalności. Wśród badanych największy jest udział instytucji (8), które zorganizowały 1 konferencję. Prawie połowa instytucji bądź incydentalnie podejmuje taką aktywność, bądź też wcale jej nie uprawia. Z drugiej strony mamy do czynienia z pojedynczymi instytucjami, które w ramach swojej działalności naukowo badawczej zorganizowały/współorganizowały konferencje: jedna zorganizowała 53 konferencje; jedna

13 13 45 konferencji; dwie po 17 konferencji, jedna 16 konferencji, jedna 12 konferencji. Pozostałe instytucje zorganizowały po 4, 3, 1 konferencje. Powyższe statystyki skłaniają do ogólnej uwagi mówiącej o znacznym zróżnicowaniu badanych jednostek naukowo badawczych pod względem aktywności konferencyjnej. Są wśród nich takie, które podejmują wiele takich inicjatyw naukowych (53, 45, 17, 16, 12), a zatem sprzyjające są w nich warunki strukturalne do tego rodzaju działań naukowych. Jednak trudno jednoznacznie pozytywnie ocenić skalę tego rodzaju ich działalności. Po raz kolejny brakuje tutaj danych mówiących o wielkości instytucji: wielki uniwersytet może (jeśli sprzyja takim inicjatywom) z łatwością zorganizować kilkadziesiąt takich spotkań naukowych (stać go na to kadrowo, finansowo, organizacyjnie ), podczas gdy dla małego instytutu np. badawczego, zorganizowanie jednej międzynarodowej konferencji będzie dużym wyzwaniem. Wśród danych empirycznych są informacje o wielkości w milionach zł. rocznego budżetu badanych jednostek. Wśród 24 (tyle obejmują dane) wyróżnia się 5 instytucji naukowo badawczych, które należy zaliczyć do wielkich pod względem środków finansowych, jakimi one dysponują. Ich roczne budżety mieszczą się w granicach milionów zł. Na drugim krańcu lokują się instytucje (5) z budżetem nie przekraczającym 1 miliona. Generalnie zatem 1/5 stanowią bardzo małe, i 1/5 stanowią bardzo duże jednostki naukowe Lubelszczyzny. Jednak trzeba stwierdzić, iż niewielką wartość poznawczą mają dane mówiące o wysokości budżetu instytucji. Więcej, i z mniejszym prawdopodobieństwem błędu można wnioskować z wielkości środków przeznaczonych na badania statutowe oraz pozostałe badania. W ostatniej kategorii znajdują się, lub co najmniej mają w niej duży udział, badania własne. Rozumie się przez nie badania, które służą rozwojowi naukowemu, w tym osiąganiu stopni i tytułów naukowych przez pracownika danej instytucji. Są to zatem środki, które sprzyjają promocji naukowej własnych pracowników danej jednostki. Należy podkreślić, że zdecydowanie większe są środki finansowe przeznaczane na pozostałe badania (132 mln.), aniżeli na badania statutowe (81 mln.). Ta dysproporcja (1.5 krotnie więcej na pozostałe badania ) może oznaczać przywiązywanie większej wagi do indywidualnego rozwoju pracowników i do ich awansu naukowego, aniżeli do badań zespołowych i grupowych zadań naukowo badawczych. W moim przekonaniu ten problem powinien by poddany bardziej szczegółowemu badaniu.

14 14 Osobliwością jest, że 11 wśród 20 instytucji, z których uzyskano dane empiryczne, nie przeznacza żadnych środków na badania statutowe, a więc prace wynikające z racji istnienia i zakładanych celów działania przez instytucje. A zatem, nieco ponad 50% instytucji naukowo badawczych Lubelszczyzny nie realizuje swoich zadań statutowych, ponieważ nie przeznacza na nie żadnych środków. Wprawdzie przy tak dużym zróżnicowaniu (prawie w każdym analizowanym wymiarze) badanych instytucji ta statystyka, jaką jest średnia jest bardzo myląca, to jednak trzeba zwrócić uwagę na jej wartość wśród instytucji różniących się formą własności. Okazuje się, że w instytucjach niepublicznych bardzo niska jest średnia środków przeznaczanych na badania statutowe (0.6), a w instytucjach publicznych ten indeks jest dużo wyższy (wynosi 5.8.). Konfrontacja tych materiałów prowadzi do konkluzji, że brak środków na badania statutowe jest charakterystyczny dla instytucji niepublicznych i to one w dominującej mierze nie realizują swoich zadań statutowych. Można przypuszczać, że taki stan rzeczy jest wyrazem braku dojrzałości struktur niepublicznych: nie zostały w nich dotąd wypracowane wzory rozwijania działalności naukowo badawczej typu statutowego. A zatem środki finansowe będące w ich gestii były inaczej zagospodarowane (przeznaczane na inne, aniżeli naukowo badawcze zadania). W związku z tym prawdopodobnym jest, że wiele niepublicznych instytucji ograniczało swoją działalność do zadań dydaktycznych, nie przywiązując należytej/żadnej uwagi do pracy naukowo badawczej. Na uwagę zasługuje 5 instytucji, które na badania statutowe przeznaczają relatywnie największe środki finansowe (od 9 do 20 milionów). Przypuszczam., że są to instytucje dysponujące najwyższymi rocznymi budżetami, które zarazem dbają o utrzymywanie naukowo badawczego charakteru. Są to też, należy przypuszczać, instytucje publiczne, które są zobligowane przez państwo do spełniania zadań statutowych. Wysokość środków przeznaczanych na pozostałe badania jest podobnie jak na badania statutowe mocno zróżnicowana. Wśród 21 instytucji, od których uzyskano materiały empiryczne, 10 instytucji nie przeznacza żadnych środków na inne badania naukowe. Podobna jest zatem skala instytucji, które nie realizują ani badań statutowych, ani też innych, w tym badań własnych. Można zatem stwierdzić, że około 50% instytucji naukowo badawczych ani nie realizuje swoich zadań statutowych, ani też nie wspomaga finansowo swoich pracowników w prowadzeniu badań służących ich rozwojowi naukowemu. Przyznać trzeba, że jest to relatywnie duży odsetek instytucji działających na terenie Lubelszczyzny. Analogicznie do wskaźników średniej na badania statutowe, średnie

15 15 pozostałych badań dla instytucji publicznych i niepublicznych są bardzo odmienne. Dla instytucji publicznych średnia wynosi 9.7, zaś dla niepublicznych 0.6. Z niewielkim ryzykiem błędu należy skonstatować, że to zasadniczo wśród niepublicznych instytucji naukowo badawczych nie prowadzi się, bo nie przeznacza się środków finansowych na inne, pozastatutowe badania naukowe. W obrębie tej zmiennej (środki na pozostałe badania ) wyróżniają się instytucje, które przeznaczają znaczne środki finansowe na pozostałe badania naukowe. Mieszczą się one na skali: mln. zł. Takiej skali środki przeznacza 5 instytucji naukowo badawczych i niewątpliwie są to wielkie instytucje publiczne Lubelszczyzny. 6 instytucji, czyli nieco ponad 1/3 przeznacza niewielkie środki finansowe na inne badania. Są one rzędu 1 7 mln. zł. Prawdopodobnie są to instytucje, które są bardziej dojrzałe strukturalnie i mają już uporządkowane problemy prowadzenia badań i wpisania ich do rejestru ciągłych działań instytucji. W związku z tym już teraz mają wyraźnie wyprofilowaną aktywność naukowo badawczą.

16 16 Wnioski Problem potencjału instytucji naukowo - badawczych Lubelszczyzny został poddany analizom w aspekcie ich potencjału ludzkiego/kadrowego, oraz potencjału strukturalnego/instytucjonalnego. Oczywiście są one ściśle związane ze sobą, niemniej jednak analitycznie można je wyodrębniać. Każdy z tych aspektów stanowi odmienną, ale wzajemnie dopełniającą się perspektywę widzenia zasobów rozwojowych instytucji. W województwie lubelskim mamy do czynienia ze znacznym zróżnicowaniem instytucji pod względem liczby zatrudnionych: występuje dużo instytucji małych, a z drugiej strony jest mało dużych (bardzo dużych) instytucji naukowo badawczych. Co więcej, rysuje się taka prawidłowość, iż i mniejsza instytucja, tym mniejszą liczbą etatów naukowych ona dysponuje. Dla ilustracji podam, iż 3 wielkie instytucje naukowo badawcze gromadzą 65 % wszystkich etatów/pracowników naukowych. Należy stąd wnosić o wielkim udziale pracowników naukowych wielkich instytucji w obsadzie kadrowej małych instytucji naukowo badawczych Lubelszczyzny. Wyraźnie obecne jest zatem zjawisko wieloetatowości pracowników. Badania potwierdzają brak harmonijności w ruchliwości zawodowej pracowników naukowych. O ile natężenie awansu ze szczebla asystenta na adiunkta jest relatywnie duże i satysfakcjonujące wymogi instytucjonalne, o tyle natężenie awansu ze szczebla adiunkta na profesora jest zdecydowanie za słabe. Niezwykle wątły jest strumyk doktorów awansujących na podstawie uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Dysproporcja w wielkości instytucji (mierzonej liczbą etatów naukowych) przekłada się na dysproporcje w zakresie efektów pracy naukowej. To właśnie kadra dużych instytucji publikuje głównie w czasopismach naukowych z listy filadelfijskiej i w nich realizowane jest gros grantów naukowo badawczych. Podobnie kształtuje się aktywność wdrożeniowa pracowników (przy ogólnym bardzo małym zakresie tego rodzaju efektów prac). Badania aspektu strukturalnego instytucji naukowo badawczych ujawniły istotne zaniedbania i słabości wspierania prac. Wśród badanych niewielki jest udział instytucji, które przyznają stypendia zagraniczne, wspomagają w organizowaniu konferencji międzynarodowych i rezerwują środki na badania statutowe. Interesujące jest, że ponad 50% instytucji nie prowadzi badań statutowych, przy czym są to instytucje o statusie niepublicznych jednostek naukowo badawczych. Podobnie, około 50% instytucji nie przeznacza środków na pozostałe badania naukowe. W moim przekonaniu te dane świadczą o

17 17 istotnym problemie, jakim jest niedorozwój, czy raczej ułomny charakter działalności instytucji (rozwijają aktywność przynoszącą zyski natychmiastowe zaniedbując prace naukowe oraz badawcze, które by przyniosły zyski odroczone). Podsumowanie Materiał empiryczny zgromadzony dla potrzeb diagnozy problemu potencjału naukowo badawczego Lubelszczyzny pozwolił na jedynie zarysowanie jego obrazu. Przyjęte dla celów analitycznych dwa aspekty potencjału, w świetle danych empirycznych charakteryzują się dużym zróżnicowaniem wewnętrznym. Rysują się też główne zmienne różnicujące, jakimi są wielkość oraz forma własności instytucji. W materiałach zabrakło takich danych, które hipotetyczne również mają istotny związek z działalnością naukowo badawczą instytucji. Ich brak zaznaczałam w odpowiednich miejscach opracowania. W moim przekonaniu uzupełnienie materiałów będzie korzystne dla sporządzenia pełnej diagnozy podjętego problemu badawczego. Irena Machaj

18 18

ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH

ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH REGULAMIN KONKURSU na finansowanie w ramach celowej części dotacji na działalność statutową działalności polegającej na prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych oraz zadań z nimi związanych, służących

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYZNAWANIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO W POLITECHNICE BIAŁOSTOCKIEJ

REGULAMIN PRZYZNAWANIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO W POLITECHNICE BIAŁOSTOCKIEJ Załącznik do Zarządzenia Nr 406/2015 Rektora Politechniki Białostockiej REGULAMIN PRZYZNAWANIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO W POLITECHNICE BIAŁOSTOCKIEJ 1 Postanowienia ogólne 1. Stypendia doktoranckie finansowane

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ...

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ... WZÓR RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA Nazwa szkoły wyższej:. Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek.. Nazwa ocenianego kierunku ze wskazaniem: profilu kształcenia: poziomu kształcenia:..

Bardziej szczegółowo

ZASADY I WYTYCZNE OCENY NAUCZYCIELI AKADEMICKICH WYDZIAŁU ELEKTRYCZNEGO POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ

ZASADY I WYTYCZNE OCENY NAUCZYCIELI AKADEMICKICH WYDZIAŁU ELEKTRYCZNEGO POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ ZASADY I WYTYCZNE OCENY NAUCZYCIELI AKADEMICKICH WYDZIAŁU ELEKTRYCZNEGO POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ (zatwierdzone przez Radę Wydziału Elektrycznego w dn. 22.02.2010r.) Oceny nauczycieli akademickich Wydziału

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA KOLEGIUM JĘZYKÓW OBCYCH POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020

STRATEGIA KOLEGIUM JĘZYKÓW OBCYCH POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020 1 STRATEGIA KOLEGIUM JĘZYKÓW OBCYCH POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020 2 Gliwice, listopad 2012 Wprowadzenie Strategia Kolegium Języków Obcych Politechniki Śląskiej na lata 2012-2020 została opracowana

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 1: Terminologia badań statystycznych dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka (1) Statystyka to nauka zajmująca się zbieraniem, badaniem

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

znaczenie gospodarcze sektora kultury

znaczenie gospodarcze sektora kultury znaczenie gospodarcze sektora kultury wstęp do analizy problemu streszczenie Instytut Badań Strukturalnych Piotr Lewandowski Jakub Mućk Łukasz Skrok Warszawa 2010 Raport prezentuje rezultaty badania, którego

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Zarządzanie reprezentuje dziedzinę

Bardziej szczegółowo

Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych

Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych Opis szkoły Opisywane gimnazjum znajduje się w niewielkiej miejscowości, liczącej niewiele ponad tysiąc

Bardziej szczegółowo

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 ZAKRES NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Maria Tomaszewska Akademia Leona Koźmińskiego 16 grudnia 2010 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH DOKTORANCKICH Z ZAKRESU LITERATUROZNAWSTWA

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH DOKTORANCKICH Z ZAKRESU LITERATUROZNAWSTWA PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH DOKTORANCKICH Z ZAKRESU LITERATUROZNAWSTWA 1. Poziom kształcenia Studia III stopnia 2. Profil kształcenia Ogólnoakademicki 3. Forma studiów Studia stacjonarne 4. Tytuł uzyskiwany

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R-54/2013 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 19 lipca 2013 r.

Zarządzenie Nr R-54/2013 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 19 lipca 2013 r. Zarządzenie Nr R-54/2013 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 19 lipca 2013 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Postępowania Konkursowego przy zatrudnianiu na stanowiskach naukowych w Instytucie Chemii Fizycznej PAN w Warszawie

Regulamin Postępowania Konkursowego przy zatrudnianiu na stanowiskach naukowych w Instytucie Chemii Fizycznej PAN w Warszawie Regulamin Postępowania Konkursowego przy zatrudnianiu na stanowiskach naukowych w Instytucie Chemii Fizycznej PAN w Warszawie Przy wyborze kandydatów Instytut kieruje się zasadami zawartymi w Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Preambuła. 1 Podstawa prawna

Preambuła. 1 Podstawa prawna Załącznik do Zarządzenia nr 28/2009 Rektora WSP TWP w Warszawie Preambuła Jednym z głównych warunków właściwej realizacji zadań i wypełniania Misji oraz realizacji strategii Uczelni jest istnienie Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

RAPORT SAMOOCENY OCENA INSTYTUCJONALNA. Informacja o prowadzonych w jednostce kierunkach studiów i ocenach, jakie zostały sformułowane przez PKA:

RAPORT SAMOOCENY OCENA INSTYTUCJONALNA. Informacja o prowadzonych w jednostce kierunkach studiów i ocenach, jakie zostały sformułowane przez PKA: WZÓR RAPORT SAMOOCENY Nazwa szkoły wyższej: OCENA INSTYTUCJONALNA założona przez 1... w roku... Nazwa podstawowej jednostki organizacyjnej podlegającej ocenie instytucjonalnej: Informacja o prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja wiedzy na uczelniach ekonomicznych

Komercjalizacja wiedzy na uczelniach ekonomicznych Andrzej Graczyk Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Komercjalizacja wiedzy na uczelniach ekonomicznych 1. Potencjał wiedzy. Uczelnie ekonomiczne zatrudniają pokaźną liczbę specjalistów z zakresu nauk

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Słownik mierników Strategii Wydziału

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Słownik mierników Strategii Wydziału Strategia Wydziału Technologii Drewna do 2022 roku Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie ANEKS: B Data aktualizacji: 2015-04-14 Słownik mierników Strategii Wydziału Słownik mierników Strategii

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

REGULAMI. pracowników naukowych.

REGULAMI. pracowników naukowych. Olsztyn, 2003-06-23 REGULAMI oceny pracowników naukowych w Instytucie Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie (projekt) Podstawą Regulaminu jest art. 49.1 ustawy o PA (Dz. U. nr 75, poz. 469,

Bardziej szczegółowo

ZASADY, KRYTERIA I TRYB DOKONYWANIA OCEN NAUCZYCIELI AKADEMICKICH W WARSZAWSKIM UNIWERSYTECIE MEDYCZNYM

ZASADY, KRYTERIA I TRYB DOKONYWANIA OCEN NAUCZYCIELI AKADEMICKICH W WARSZAWSKIM UNIWERSYTECIE MEDYCZNYM Załącznik Nr 9 ZASADY, KRYTERIA I TRYB DOKONYWANIA OCEN NAUCZYCIELI AKADEMICKICH W WARSZAWSKIM UNIWERSYTECIE MEDYCZNYM 1. 1. Okresowa ocena pracy nauczyciela akademickiego obejmuje ocenę wykonywania obowiązków

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy.

Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Kielce, marzec 2013 Spis treści 1.Informacja o projekcie... 2 1.1. Informacja o praktykach... 3 1.2 Statystyki

Bardziej szczegółowo

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej.

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. Istnieje teoria, że fundusze inwestycyjne o stosunkowo krótkiej historii notowań mają tendencję do

Bardziej szczegółowo

Regulamin podziału środków z dotacji na finansowanie działalności polegającej na prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych oraz zadań z nimi

Regulamin podziału środków z dotacji na finansowanie działalności polegającej na prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych oraz zadań z nimi Regulamin podziału środków z dotacji na finansowanie działalności polegającej na prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych oraz zadań z nimi związanych, służących rozwojowi młodych naukowców na

Bardziej szczegółowo

Praktyczny profil kształcenia oferta dydaktyczna Państwowej Wyższej szkoły Zawodowej w Sulechowie. Sulechów, 2015.03.31

Praktyczny profil kształcenia oferta dydaktyczna Państwowej Wyższej szkoły Zawodowej w Sulechowie. Sulechów, 2015.03.31 Praktyczny profil kształcenia oferta dydaktyczna Państwowej Wyższej szkoły Zawodowej w Sulechowie Sulechów, 2015.03.31 Kierunki 1. Administracja 2. Energetyka 3. Ogrodnictwo 4. Technologia żywności i żywienie

Bardziej szczegółowo

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono Raport z analizy wyników badania losów zawodowych absolwentów Wydziału Nauk Ekonomicznych UWM w Olsztynie rocznika 2012/2013 w 6 miesięcy po ukończeniu studiów Przedmiotem analizy są wyniki badania losów

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE WYMAGANIA I KWALIFIKACJE ZAWODOWE OSÓB ZATRUDNIANYCH NA STANOWISKACH NAUCZYCIELI AKADEMICKICH

DODATKOWE WYMAGANIA I KWALIFIKACJE ZAWODOWE OSÓB ZATRUDNIANYCH NA STANOWISKACH NAUCZYCIELI AKADEMICKICH DODATKOWE WYMAGANIA I KWALIFIKACJE ZAWODOWE OSÓB ZATRUDNIANYCH NA STANOWISKACH NAUCZYCIELI AKADEMICKICH 1. 1. Na stanowisku profesora zwyczajnego może zostać zatrudniona osoba posiadająca: 1) tytuł naukowy

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 2014/2015

Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 2014/2015 Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 201/2015 Wydział Zarządzania UW posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora w dwóch dyscyplinach:

Bardziej szczegółowo

DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE

DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE KONFERENCJA: ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW. NAUKA DLA BIZNESU PERSPEKTYWY WSPÓŁPRACY W RAMACH PROJEKTU: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE LUBLIN, 04.04.2014 R. PROF. DR HAB. INŻ. MIROSŁAW WENDEKER Człowiek

Bardziej szczegółowo

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011)

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola sporządzony w ramach projektu Od diagnozy do strategii model planowania rozwoju usług publicznych dofinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 429 EKONOMICZNE PROBLEMY TURYSTYKI NR 7 2006 RAFAŁ CZYŻYCKI, MARCIN HUNDERT, RAFAŁ KLÓSKA STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020

STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020 STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020 Gliwice, luty 2012 r. 1 Wprowadzenie Strategia Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej na lata 2012-2020

Bardziej szczegółowo

Obszary sprawiające trudności w systemach zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000

Obszary sprawiające trudności w systemach zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000 Mariusz J. Ligarski, Joanna Krysztofiuk, Obszary sprawiające trudności w systemach zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000, Problemy jakości, 2005, nr 10, s. 32-39. Mariusz J. Ligarski, Joanna

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników ankiety satysfakcji ze studiów na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego za rok akademicki 2012/13

Analiza wyników ankiety satysfakcji ze studiów na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego za rok akademicki 2012/13 Analiza wyników ankiety satysfakcji ze studiów na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego za rok akademicki 2012/13 Ankieta satysfakcji ze studiów na Wydziale Pedagogiki i Psychologii,

Bardziej szczegółowo

Płodność i urodzenia nastolatek

Płodność i urodzenia nastolatek Demografia i Gerontologia Społeczna Biuletyn Informacyjny 2011, Nr 4 Piotr Szukalski Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki pies@uni.lodz.pl Płodność i urodzenia nastolatek W potocznej opinii kwestia wczesnego

Bardziej szczegółowo

Projekty badawcze finansowane przez Narodowe Centrum Nauki

Projekty badawcze finansowane przez Narodowe Centrum Nauki Projekty badawcze finansowane przez Narodowe Centrum Nauki TYPY KONKURSÓW Konkursy na finansowanie projektów badawczych Konkursy na finansowanie projektów badawczych dla osób nieposiadających stopnia doktora

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA

Fundacja Rozwoju Środowisk Lokalnych PODPORA FUNDACJA ROZWOJU ŚRODOWISK LOKALNYCH PODPORA WYNIKI BADANIA AKTYWNOŚC SPOŁECZNA SENIOREK W POWIECIE DĄBROWSKIM SMYKÓW 2014 Co sądzić o seniorach, a szczególnie kobietach? Jakie jest ich społeczne zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Członkostwo w lubelskich organizacjach społecznych

Członkostwo w lubelskich organizacjach społecznych Opracowanie: Andrzej Juros, Arkadiusz Biały Członkostwo w lubelskich organizacjach społecznych O sile i potencjale stowarzyszeń świadczą ich członkowie nie tylko ich liczba, lecz przede wszystkich zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Fragmenty. Załącznik Nr 20 DODATKOWE WYMAGANIA I KWALIFIKACJE ZAWODOWE OSÓB ZATRUDNIANYCH NA STANOWISKACH NAUCZYCIELI AKADEMICKICH

Fragmenty. Załącznik Nr 20 DODATKOWE WYMAGANIA I KWALIFIKACJE ZAWODOWE OSÓB ZATRUDNIANYCH NA STANOWISKACH NAUCZYCIELI AKADEMICKICH Załącznik Nr 4 do Uchwały Nr 18/2015 Senatu WUM z dnia 23 lutego 2015 r. S T A T U T WARSZAWSKIEGO UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO Przyjęty uchwałą Nr 15/2012 Senatu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia

Bardziej szczegółowo

Finansowanie wdrażania innowacji przez banki

Finansowanie wdrażania innowacji przez banki III Forum Gospodarcze InvestExpo Finansowanie wdrażania innowacji przez banki Dr inż. Jerzy Małkowski Związek Banków Polskich Chorzów, 8 kwietnia 2011 r. 1 CZYM JEST INNOWACJA? Efekty wszelkich działań

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 Odpowiada na pytania: Jaka część projektów IT kończy się w Polsce sukcesem? Jak wiele projektów sponsorowanych jest przez instytucje publiczne? Czy kończą się

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu badawczego

Streszczenie projektu badawczego Streszczenie projektu badawczego Dotyczy umowy nr 2014.030/40/BP/DWM Określenie wartości predykcyjnej całkowitej masy hemoglobiny w ocenie wydolności fizycznej zawodników dyscyplin wytrzymałościowych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

kierownictwa jednostki i Wydziału dodatkowe:

kierownictwa jednostki i Wydziału dodatkowe: Regulamin Oceny Okresowej Nauczycieli Akademickich Wydziału Pedagogicznego UW 1. KRYTERIA OCENY DOKTORÓW PO 2 LATACH ZATRUDNIENIA NA STANOWISKU ASYSTENTA I ADIUNKTA podstawowe ( których niespełnienie powoduje

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU KOMPETENCJI

PROGRAM ROZWOJU KOMPETENCJI PROGRAM ROZWOJU KOMPETENCJI KIERUNKI ZAMAWIANE 2008-2013 1,2 mld zł z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) na: zmianę struktury kształcenia (wzrost liczby studentów kierunków technicznych i ścisłych);

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

IX Kongres Ekonomistów Polskich. Problemy kształcenia na studiach trzeciego stopnia (doktoranckich) z zakresu nauk ekonomicznych. 1.

IX Kongres Ekonomistów Polskich. Problemy kształcenia na studiach trzeciego stopnia (doktoranckich) z zakresu nauk ekonomicznych. 1. IX Kongres Ekonomistów Polskich Prof. dr hab. Andrzej Gospodarowicz Rektor Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Problemy kształcenia na studiach trzeciego stopnia (doktoranckich) z zakresu nauk ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne REGULAMIN podziału dotacji celowej na prowadzenie badań naukowych lub prac rozwojowych oraz zadań z nimi związanych, służących rozwojowi młodych naukowców oraz uczestników studiów doktoranckich na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja jakości kształcenia Analityka medyczna - studia podyplomowe

Ewaluacja jakości kształcenia Analityka medyczna - studia podyplomowe 2013/2014 Dział Jakości Kształcenia UM w Lublinie - Biuro Oceny Jakości Kształcenia Spis treści 1. Problematyka i metodologia badań... 3 2. Charakterystyka badanej zbiorowości... 4 3. Satysfakcja słuchaczy

Bardziej szczegółowo

1. Konkurs jest prowadzony w dwóch kategoriach: granty doktorskie,

1. Konkurs jest prowadzony w dwóch kategoriach: granty doktorskie, Konkurs grantów doktorskich i habilitacyjnych w roku 2015 na Wydziale Inżynierii Kształtowania Środowiska i Geodezji Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu finansowanych z dotacji celowej na prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Etapy modelowania ekonometrycznego

Etapy modelowania ekonometrycznego Etapy modelowania ekonometrycznego jest podstawowym narzędziem badawczym, jakim posługuje się ekonometria. Stanowi on matematyczno-statystyczną formę zapisu prawidłowości statystycznej w zakresie rozkładu,

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia drugiego stopnia Załącznik nr 2 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia drugiego stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminów i diagnoz

Analiza wyników egzaminów i diagnoz Zespół Szkół Medycznych w Bydgoszczy rok szkolny 2012/2013 Analiza wyników egzaminów i diagnoz Cel ewaluacji: Zebranie informacji, czy do analizy wyników sprawdzianu i egzaminów wykorzystuje się różnorodne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN NIESTACJONARNYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH

REGULAMIN NIESTACJONARNYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH REGULAMIN NIESTACJONARNYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH przy Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie 1 1. Niestacjonarne studia doktoranckie przy Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie,

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA PROJEKTY UNIJNE I POZYSKIWANIE FUNDUSZY Z UE

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA PROJEKTY UNIJNE I POZYSKIWANIE FUNDUSZY Z UE PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów Dziedziny nauki, w których umiejscowiony jest kierunek studiów/ Dyscypliny naukowe, w których umiejscowiony

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wacław Jarmołowicz Dawid Piątek ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wprowadzenie Celem opracowania jest ogólna charakterystyka przemian w tym przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 923/2014/2015 Rektora Akademii Techniczno-Humanistycznej z dnia 30 czerwca 2015 roku

Zarządzenie Nr 923/2014/2015 Rektora Akademii Techniczno-Humanistycznej z dnia 30 czerwca 2015 roku Zarządzenie Nr 923/2014/2015 Rektora Akademii Techniczno-Humanistycznej z dnia 30 czerwca 2015 roku w sprawie Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Akademii Techniczno-Humanistycznej

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego (moduł: bibliologia i informatologia)

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego (moduł: bibliologia i informatologia) Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego (moduł: bibliologia i informatologia) 1. Poziom kształcenia Studia III stopnia 2. Profil kształcenia Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

STUDIA DOKTORANCKIE W

STUDIA DOKTORANCKIE W STUDIA DOKTORANCKIE W ŚWIETLE PRZEPISÓW USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM POTRZEBA DALSZYCH REFORM mgr Marcin Dokowicz Wiceprzewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów marcin.dokowicz@krd.edu.pl

Bardziej szczegółowo

c) prace konstrukcyjne, technologiczne i projektowe charakteryzujące się nowatorskim, naukowym podejściem do problemu, zwieńczone uzyskaniem patentu

c) prace konstrukcyjne, technologiczne i projektowe charakteryzujące się nowatorskim, naukowym podejściem do problemu, zwieńczone uzyskaniem patentu Regulamin Dziekańskiej Komisji ds. Nagród i Odznaczeń Wydziału Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej dotyczący kryteriów kwalifikacji wniosków o nagrodę Rektora Podstawą niniejszego regulaminu jest

Bardziej szczegółowo

Proces badawczy schemat i zasady realizacji

Proces badawczy schemat i zasady realizacji Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Zaoczne Studia Doktoranckie z Ekonomii Warszawa, 14 grudnia 2014 Metodologia i metoda badawcza Metodologia Zadania metodologii Metodologia nauka

Bardziej szczegółowo

Ocena adekwatności alokowanych środków finansowych w ramach POPT 2014-2020

Ocena adekwatności alokowanych środków finansowych w ramach POPT 2014-2020 Ocena adekwatności alokowanych środków finansowych w ramach POPT 2014-2020 Zgodnie z przekazanymi informacjami, wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację POPT wyniesie 700,1 mln EUR wkładu

Bardziej szczegółowo

Regulamin ustalania wysokości, przyznawania stypendium doktoranckiego

Regulamin ustalania wysokości, przyznawania stypendium doktoranckiego Załącznik do zarządzenia nr R/0210/64/13 Regulamin ustalania wysokości, przyznawania stypendium doktoranckiego Regulamin został opracowany na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 3 maja 214 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 213 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020 Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Lata 2012-2020 1 Spis treści 1. Misja WNP. 3 2. Cele strategiczne.. 4 3. Operacjonalizacja celów strategicznych..5 4. Cel

Bardziej szczegółowo

Regulacje prawne w Polsce dotyczące studiów doktoranckich

Regulacje prawne w Polsce dotyczące studiów doktoranckich Regulacje prawne w Polsce dotyczące studiów doktoranckich SEMINARIUM BOLOŃSKIE STUDIA DOKTORANCKIE W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH Warszawa, 26 kwietnia 2012 r. Ekspertka Bolońska Uniwersytet im. A.

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej?

Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej? Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej? Jak mierzyć lukę płacową? Warszawa, 26 marca 2014 r. Obowiązujące prawo - Konstytucja Artykuł 33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2010 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2010 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: 30.06.2011 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks 22

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla młodych naukowców. Wpisany przez Emilia Krawczykowska

Fundusze unijne dla młodych naukowców. Wpisany przez Emilia Krawczykowska W działaniu 1.2?Wzmocnienie potencjału kadrowego nauki" programu Innowacyjna Gospodarka naukowcy mogą uzyskać stypendia oraz środki na prowadzenie badań. W ślad za dokonanymi już zmianami legislacyjnymi

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki dla doktorantów rozpoczynających studia w roku akad. 2014/2015 1. Studia doktoranckie na Wydziale Fizyki prowadzone są w formie indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Miejsce pracy wnioskodawcy/ców projektu (instytut, katedra, tel.)

Miejsce pracy wnioskodawcy/ców projektu (instytut, katedra, tel.) Regulamin konkursu na projekty badań naukowych lub prac rozwojowych dla młodych naukowców i uczestników studiów doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego 1. Zgodnie z ustawą z dnia 30

Bardziej szczegółowo

Formalno-prawne aspekty opiniowania sprawy rozpoczęcia spełniania obowiązku szkolnego przez dziecko. Konferencja podsumowująca

Formalno-prawne aspekty opiniowania sprawy rozpoczęcia spełniania obowiązku szkolnego przez dziecko. Konferencja podsumowująca Formalno-prawne aspekty opiniowania sprawy rozpoczęcia spełniania obowiązku szkolnego przez dziecko Konferencja podsumowująca Bydgoszcz, 10 kwietnia 2014 r. Obszary problemowe zgłaszane przez poradnie

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE OGÓLNE O PROGRAMIE KSZTAŁCENIA. Na Studiach Doktoranckich Psychologii prowadzonych przez Instytut Psychologii UG

INFORMACJE OGÓLNE O PROGRAMIE KSZTAŁCENIA. Na Studiach Doktoranckich Psychologii prowadzonych przez Instytut Psychologii UG UNIWERSYTET GDAŃSKI Wydział Nauk Społecznych Załącznik nr 1 (wymagany do wniosku do Senatu UG w sprawie zatwierdzenia programu studiów) INFORMACJE OGÓLNE O PROGRAMIE KSZTAŁCENIA Na Studiach Doktoranckich

Bardziej szczegółowo

Pismo Okólne Nr 6 /2015 Rektora Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie z dnia 10 lipca 2015 r.

Pismo Okólne Nr 6 /2015 Rektora Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie z dnia 10 lipca 2015 r. Pismo Okólne Nr 6 /2015 Rektora Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie z dnia 10 lipca 2015 r. w sprawie: określenia zasad ustalania zakresu obowiązków nauczycieli akademickich Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Raport analityczny Analiza wyników nauczania i efektywności nauczania na podstawie danych egzaminacyjnych dla wybranego gimnazjum"

Raport analityczny Analiza wyników nauczania i efektywności nauczania na podstawie danych egzaminacyjnych dla wybranego gimnazjum Ewa Stożek Raport analityczny Analiza wyników nauczania i efektywności nauczania na podstawie danych egzaminacyjnych dla wybranego gimnazjum" W niniejszym raporcie analizie poddane zostanie gimnazjum wiejskie,

Bardziej szczegółowo

Rola PO Kapitał Ludzki w budowaniu kadr dla nowoczesnej gospodarki

Rola PO Kapitał Ludzki w budowaniu kadr dla nowoczesnej gospodarki Rola PO Kapitał Ludzki w budowaniu kadr dla nowoczesnej gospodarki Agnieszka Gryzik dyrektor Departamentu Wdrożeń i Innowacji PO Kapitał Ludzki - Szkolnictwo wyższe i nauka Wzmocnienie potencjału dydaktycznego

Bardziej szczegółowo

I. Tworzenie i organizacja studiów doktoranckich

I. Tworzenie i organizacja studiów doktoranckich REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH W KATOLICKIM UNIWERSYTECIE LUBELSKIM JANA PAWŁA II (tekst jednolity uwzględnia zmiany wprowadzone uchwałą Senatu KUL 685/IV/1 z 28.04.2009 r.) I. Tworzenie i organizacja

Bardziej szczegółowo

Public Disclosure of Student Learning Form

Public Disclosure of Student Learning Form International Assembly for Collegiate Business Education Public Disclosure of Student Learning Form Institution: Academic Business Unit: WYŻSZA SZKOŁA BANKOWA W POZNANIU WYDZIAŁ FINANSÓW I BANKOWOŚCI Academic

Bardziej szczegółowo

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE KNO-4101-08-08/2011 P/11/070 Warszawa, dnia 19 kwietnia 2012 r. Pan Prof. dr hab. inż. Stanisław Adamczak Rektor Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art.. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny z I edycji praktyk organizowanych w 2011r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy.

Raport ewaluacyjny z I edycji praktyk organizowanych w 2011r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Raport ewaluacyjny z I edycji praktyk organizowanych w 2011r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Kielce, marzec 2012 Spis treści 1.Informacja o projekcie... 2 1.1. Informacja o praktykach... 3

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

Raport samooceny. Część B

Raport samooceny. Część B Załącznik nr 7 (część B) Raport samooceny Raport samooceny sporządza się do końca października. Zakres czasowy oceny obejmuje tylko poprzedni rok akademicki. Raport samooceny przygotowuje Instytutowa Komisja

Bardziej szczegółowo

Statystyka społeczna Redakcja naukowa Tomasz Panek

Statystyka społeczna Redakcja naukowa Tomasz Panek Statystyka społeczna Redakcja naukowa Podręcznik obejmuje wiedzę o badaniach zjawisk społecznych jako źródło wiedzy dla różnych instytucji publicznych. Zostały w nim przedstawione metody analizy ilościowej

Bardziej szczegółowo

Raport Końcowy z ewaluacji w projekcie: Droga do bezpiecznej służby

Raport Końcowy z ewaluacji w projekcie: Droga do bezpiecznej służby Raport Końcowy z ewaluacji w projekcie: Droga do bezpiecznej służby 1.10.2011-30.04.2013 WYKONAWCA: HABITAT SP. Z O.O. UL. 10 LUTEGO 37/5 GDYNIA SPIS TREŚCI Sprawozdanie z działań ewaluacyjnych... 3 1.

Bardziej szczegółowo

2015-05-08. Strona 1 z 5

2015-05-08. Strona 1 z 5 REGULAMIN przyznawania i wypłacania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu Niniejszy regulamin

Bardziej szczegółowo