BADANIE GOTOWYCH OPAKOWAŃ. ZIP (TiIPO) Część teoretyczna

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIE GOTOWYCH OPAKOWAŃ. ZIP (TiIPO) Część teoretyczna"

Transkrypt

1 BADANIE GOTOWYCH OPAKOWAŃ ZIP (TiIPO) Część teoretyczna Opakowania odgrywają ważną rolę w gospodarce każdego kraju, a przemysł opakowaniowy zajmuje znaczące miejsce wśród innych dziedzin produkcji. Zdefiniowanie pojęcia opakowanie nie jest łatwe, ponieważ spełnia ono różnorakie funkcje. Z tego względu definicja opakowania powinna zawierać charakterystykę najbardziej istotnych jego cech, do których zalicza się: ochronę wyrobu w czasie magazynowania, transportu i użytkowania, a w niektórych przypadkach ochronę otoczenia przed ewentualnymi szkodliwymi wpływami wyrobu, ułatwienie produkowania, przemieszczania, sprzedaży i użytkowania wyrobów, informację o wyrobie, a przede wszystkim o jego przydatności konsumpcyjnej, odpowiednie zaprezentowanie wyrobu (oddziaływanie psychologiczne na konsumenta dzięki swoim walorom estetycznym). Na podstawie wymienionych cech można zdefiniować opakowanie jako gotowy wytwór, zazwyczaj posiadający odpowiednią konstrukcję, mający za zadanie ochronę opakowanego wyrobu przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych (lub odwrotnie ochronę otoczenia przed szkodliwym oddziaływaniem wyrobu), umożliwiający przemieszczanie wyrobów podczas magazynowania, transportu, sprzedaży i użytkowania, informujący o zawartości, dzięki swej estetyce oddziaływujący na kupującego oraz posiadający walory ekonomiczne. Norma terminologiczna PN-O/79000 podaje natomiast definicję opakowania jako wyrobu zapewniającego utrzymanie określonej jakości pakowanych produktów, przystosowanie ich do transportu i składowania oraz prezentacji, a także chroniący środowisko przed szkodliwym oddziaływaniem niektórych produktów. Podobną definicję opakowania zawiera Ustawa z dnia 11 maja 2001 roku o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Według niej opakowania są to wprowadzane do obrotu wyroby wykonane z jakichkolwiek materiałów, przeznaczone do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji wszelkich produktów, od surowców do towarów przetworzonych. Klasyfikacja i systematyka produkowanych opakowań ze względu na ich dużą ilość i różnorodność musi opierać się na różnych kryteriach. Powszechnie stosuje się podziały opakowań przy uwzględnieniu takich kryteriów, jak: zasadnicza funkcja, jaką spełnia opakowanie w stosunku do zawartości, materiał, z którego wykonane są główne elementy konstrukcji opakowania, zasadniczy kształt opakowania, forma własności opakowań oraz forma obrotu nimi, sposób wykorzystania opakowań, punkt widzenia ekologii, przemysł użytkujący, kontakt z zawartością. 1

2 Podział opakowań przedstawiono w tabeli 1. Tabela 1. Kryteria podziału opakowań Kryterium podziału spełniane funkcje jednostkowe, transportowe, zbiorcze. zastosowany materiał do papierowe, tekturowe, wykonania opakowania szklane, metalowe, z tworzyw sztucznych, ceramiczne, drewniane i z tworzyw drzewnych, tkaninowe, z materiałów kompleksowych (wielowarstwowych) 1 kształt opakowania opakowania jednostkowe częściowo osłaniające wyrób, opakowania jednostkowe całkowicie osłaniające wyrób, opakowania transportowe częściowo osłaniające wyrób, opakowania transportowe całkowicie osłaniające wyrób sposób ich wykorzystania opakowania do jednorazowego użytku, które najczęściej ulegają zniszczeniu przy otwarciu, opakowania do wielokrotnego użytku, którymi zwykle są opakowania transportowe, jednostkowe z kaucją lub podlegające skupowi aspekt ekologiczny degradowalne, niedegradowalne nadające się do wtórnego przerobu (recyklingu), nieprzetwarzalne kryterium własności opakowania własne, stanowiące własność producenta, opakowania obce, stanowiące własność dostawcy i dostarczane do zakładu produkującego wyroby, opakowania dzierżawione, stanowiące własność producenta opakowań lub firmy usługowej styczność z produktem opakowania bezpośrednie, opakowania pośrednie Współczesne opakowania powinny pełnić następujące funkcje: ochronne, obejmujące relacje makrośrodowisko opakowanie mikrośrodowisko wewnętrzne opakowania, logistyczne, obejmujące relacje opakowania z innymi elementami w systemach związanych z przemieszczaniem w łańcuchach magazynowo transportowych, informacyjne marketingowe, obejmujące wszystkie aspekty sprawiające, że opakowany produkt jest atrakcyjny dla konsumentów, 1 W przypadku gdy opakowanie wyprodukowane zostało z różnych materiałów podziału dokonuje się według tworzywa podstawowego użytego do jego wykonania 2

3 ekologiczne, obejmujące wszystkie aspekty sprawiające, że opakowanie jest zdolne do zaspokojenia ekologicznych potrzeb użytkowników i konsumentów w całym cyklu życia zapakowanego produktu, użytkowe obejmujące funkcjonalne cechy opakowania i wygodę konsumenta. Tabela 2. Główne funkcje opakowań funkcja Cechy ochronna ochrona zapakowanego produktu, - zabezpieczeniu przed ubytkiem spowodowanym np. wylaniem, wysypaniem lub kradzieżą, - zabezpieczeniu przed zmianą: barwy, kształtu, konsystencji lub cech użytkowych (np. wyschnięciem, zawilgoceniem, zmiana smaku lub zapachu, utratą wartości spożywczych, leczniczych, itp.), - zabezpieczeniu przed zanieczyszczeniem lub skażeniem bakteryjnym, - zabezpieczeniu przed zamoczeniem lub korozją, - zabezpieczeniu przed uszkodzeniem mechanicznym ochrona środowiska przed szkodliwym oddziaływaniem produktu, ochronę użytkownika produktu. logistyczna magazynowe (składowania w stosach lub w paletowych jednostkach ładunkowych, przemieszczania w magazynie i na frontach przeładunkowych, kompletowania dostaw ) transportowe (relacje masy pakowanego towaru do masy samego opakowania oraz wymiary i kształty opakowań) informacyjna znaki zasadnicze - umożliwiające identyfikację wyrobu i wytwórcy (nazwa handlowa, użytkowa lub chemiczna wyrobu; zastosowanie wyrobu; pełna lub skrócona nazwa zakładu wytwórcy ewentualnie znak firmowy), znaki informacyjne - informujące o niektórych cechach wyrobu, jak np. jakość (symbole znaków jakości Q lub 1 ) oraz gatunek (poziom jakości) wyrobu, znak bezpieczeństwa B, skład wyrobu, ilość wyrobu, data produkcji, termin przydatności do spożycia, znaki niebezpieczeństwa - wskazujące na niebezpieczne dla ludzi i otoczenia cechy wyrobu (np. materiały ciekłe zapalne, materiały trujące, materiały szkodliwe dla zdrowia, materiał promieniotwórczy), w celu zastosowania specjalnych środków ostrożności w czasie przechowywania, przemieszczania i użytkowania, znaki manipulacyjne - wskazujące na konieczność zastosowania określonego sposobu obchodzenia się z opakowaniem z zawartością w czasie manipulacji związanych z przechowywaniem i użytkowaniem ( chronić przed ciepłem, chronić przed wilgocią ). marketingowa być łatwo widzialne i dostrzegalne zawierać niezbędny zakres informacji wzbudzać uczucia i emocje być funkcjonalne i niezawodne ekologiczne rodzaj materiału, z którego wykonano opakowanie, pełnioną przez opakowanie funkcję ochronną, przydatność do ponownego użycia, przydatność do ponownego przetwórstwa, przydatność do spalania z odzyskiem energii. użytkowe wygodę przenoszenia, łatwość otwierania, 3

4 wartość informacyjna, bezproblemowość przechowywania w nich pozostałej części produktu, dogodność składowania w domu, funkcjonalność w użytkowaniu i dozowaniu, wygodę w wyzbywaniu się, wartość ekologiczna. Oprócz wyżej wymienionych funkcji w literaturze spotyka się także funkcje: ekonomiczną, obejmujące relacje kosztów opakowania i produktu, a także kosztów w całym cyklu życia zaprojektowanego produktu, aż do zakończenia cyklu życia opakowania, estetyczną, szczególnie istotną dla dóbr luksusowych, upominkowych i kosmetycznych, edukacyjną, zwracającą uwagę na właściwości produktu i jego cechy dotąd nieznane lub niezauważalne, np. w przypadku proszków do prania - wpływ fosforanów na wody rzek i jezior, w przypadku wyrobów spożywczych wpływ cholesterolu na zdrowi człowieka. Zestawienie wymagań stawianych określonym opakowaniom jednostkowym w powiązaniu z funkcjami jakie one spełniają podano w tabeli 3. Tabela 3. Wymagania stawiane opakowaniom w powiązaniu z funkcjami Funkcja opakowań Wymagania stawiane opakowaniom Funkcje ochronne mała wrażliwość na zmiany temp., szczelność, odporność na korozję, odporność na przenikanie tłuszczu, neutralność chemiczna, zdolność do zachowania ilości, trudna zapalność Funkcje związane z transportem stabilność formy, odporność na uderzenie, odporność na nacisk, odporność na rozrywanie i magazynowaniem podatność na sztaplowanie, odporność na wstrząsy, znormalizowane wymiary, łatwość manipulacji, podatność do automatyzacji, możliwość ujmowania widłami wózków podnośnikowych, podatność do tworzenia jednostek ładunkowych Funkcje sprzedażne oszczędność przestrzeni, oszczędność powierzchni ekonomiczność Funkcje ekologiczne Funkcje identyfikacyjne i informacyjne Funkcje związane z użytkowaniem cechy reklamowe, informacyjność, kody kreskowe, łatwość identyfikowania, odróżnialność łatwość otwierania możliwość ponownego zamykania ekologiczność, łatwość utylizacji, higieniczność 4

5 W dobie wolnego rynku, gospodarki konkurencyjnej, opakowanie jest ostatnim ogniwem w kreowaniu produktu na drodze od producenta do konsumenta. Często jednak ono decyduje o efektach ekonomicznych. Jeśli opakowanie jest złe, nieudane, to dany produkt może być nie trafiony na rynku i w efekcie ma to odbicie w stratach finansowych przedsiębiorstwa. Dlatego kreowanie nowego opakowania, ulepszanie, poprawianie go jest czynnością złożoną. Powinno być poprzedzone badaniami rynku i oparte na metodach zaczerpniętych z psychologii i socjologii. Wśród tych wyróżników wzornictwa decydujące znaczenie ma forma opakowania i barwa, która działa w sferze psychologicznej człowieka. Forma konstrukcyjna i zastosowany materiał opakowaniowy dosyć mocno są ze sobą zespolone. Dlatego muszą one zapewniać: - odpowiedni kształt i wielkość, - łatwość chwytania i przemieszczania opakowania, - stabilność, - łatwość użytkowania zawartości, - łatwość otwierania i zamykania,, - barierowość opakowania, - szczelność opakowania, - odporność na wydzielanie i pochłanianie zapachów. Barwa posiada zdolność zwracania uwagi i rozróżniania towarów. Odgrywa rolę w podkreślaniu jakości produktu, przekazywania pewnych jego cech. Oddziaływanie barwą związane jest między innymi z szerokością geograficzną i narodowością. Kolor biały kojarzy się zawsze z czystością i higieną. Kolory złoty i srebrny występujące w opakowaniach wskazują na luksusowy lub upominkowy charakter. Przy komponowaniu liternictwa najważniejszym warunkiem jest czytelność. Należy podkreślić, że barwy działają intensywniej, gdy tworzą elementy figuralne niż samo tło. Przez grafikę opakowania rozumie się wszystkie teksty, elementy barwne, symbole, znaki, ilustracje i rysunki umieszczane na opakowaniach. Informacje na opakowaniach przekazywane są obecnie poprzez formy rysunku, ilustracji itp. Dziś często ogląda się, a nie czyta. Ta forma jest popularna w produktach spożywczych, wyrobach wyposażania wnętrz, artykułach motoryzacyjnych. W przekazywaniu informacji wykorzystuje się wszystkie ścianki opakowania. Wśród wielu znaków umieszczanych na opakowaniu najważniejszym wydaje się znak towarowy, który identyfikuje się z producentem lub sprzedawcą (hurtownie, sklepy). Przyciąga on uwagę klienta, to jego poszukuje konsument. Jest on gwarantem jakości towaru i podlega ochronie prawnej. W dobie standaryzacji opakowań, gdzie na całym świecie spotyka się identyczne puszki, butelki, słoiki czy torebki, barwa, grafika i znak towarowy pozwalają indywidualizować produkty i je odróżniać od siebie. Olbrzymią rolę odgrywają obecnie etykiety, które są elementem opakowania. Zamieniają one np. puste butelki, puszki w konkretny produkt. Ocena jakości opakowania nie może sprowadzać się do określenia jednego parametru, lecz powinny to być metody oceny kompleksowej. Wartość opakowania wyznacza się poprzez zestawienie cech różnych funkcji przy zastosowaniu metody punktowej oceny. Ważnym czynnikiem jest kolejność analizowanych cech. Powinna odpowiadać naturalnej kolejności zwracania uwagi na te cechy. 5

6 Jedną z najważniejszych cech, na którą klient zwraca w pierwszej kolejności uwagę i której poszukuje, jest informacja o wyrobie. Dotyczy to szczególnie wyrobów kosmetycznych, chemii gospodarczej, leków i artykułów spożywczych. Jakich informacji szuka? Przede wszystkim: o pojemności i wadze produktu, terminie ważności, terminie produkcji, informacji o składzie i sposobie stosowania wyrobu, znaku towarowego producenta itp. Opakowanie jest nośnikiem wielu informacji istotnych zarówno dla producenta, nabywcy i użytkownika. Cały szereg różnych znaków graficznych umieszczonych na opakowaniach służy temu celowi (tabele 4-7). Większość z nich jest dobrowolna. Obecnie po wejściu Polski do Unii Europejskiej obowiązują zasady unijne. Na producencie spoczywa obowiązek potwierdzenia zgodności produkowanego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami dyrektyw nowego podejścia. Znak CE stanowi deklarację producenta, że wyrób wprowadzony przez niego do obrotu spełnia zasadnicze wymagania zgodności z wymaganiami tzw. dyrektywy nowego podejścia, określone w polskich przepisach prawnych (Dz.U.z 2004r. nr.204 poz.2087 oraz z 2005r. nr.64.poz.565.) Dotyczą one ponad dwudziestu grup produktów: urządzeń elektrycznych, w tym sprzętu AGD i elektronicznego, zabawek, środków ochrony indywidualnej, materiałów budowlanych, maszyn i wind. Konsument kupując produkt oznaczony znakiem CE ma pewność, że może go bezpiecznie i bezproblemowo użytkować. Znak CE nie jest świadectwem jakości, ani też nie potwierdza pochodzenia towaru z Unii Europejskiej. Nie jest też certyfikatem bezpieczeństwa, gdyż jego znaczenie jest szersze. Obejmuje także wymagania dotyczące np. zakłóceń elektromagnetycznych, hałasu lub zużycia energii. Stosowany w Polsce znak B" jest przyznawany przez niezależną od producenta i użytkownika jednostkę certyfikującą. Dziś nie jest on obligatoryjny, lecz obserwuje się, że wielu odbiorców wyrobów wywiera wpływ na producentów oczekując certyfikatu bezpieczeństwa. Traktują znak B" jako potwierdzenie jakości produktu, jego bezpieczeństwa. Z kolei producenci traktują oznakowanie znakiem B" jako poważny argument promocyjny. Materiały niebezpieczne są oznakowane obowiązkowo na opakowaniach znakiem un". Na towarach paczkowanych widnieje znak e" zgodnie z ustawą o towarach paczkowanych (Dz.U. Nr 128/01, poz. 1409). Określa ona jako towar paczkowany produkt przeznaczony do sprzedaży, umieszczony w opakowaniu jednostkowym dowolnego rodzaju, którego deklarowana ilość odmierzona bez udziału nabywcy, nie może zostać zmieniona bez otworzenia, uszkodzenia lub wyraźnego naruszenia opakowania. Ilość nominalna nie może być mniejsza niż 5 g i nie większa niż 10 kg. Z kolei dla cieczy paczkowanych w butelki miarowe o pojemności od 5 cm 3 do 10 dcm 3 stosuje się znak 3". Obecna certyfikacja dobrowolna obejmuje: certyfikację na znak zgodności z Polską Normą, certyfikację na znak jakości Q, certyfikację na znak ekologiczny Na opakowaniach pojawia się wiele różnych znaków informacyjnych i ekologicznych. Część z nich podaje informacje o produkcie. Na przykład na opakowaniach dezodorantów nie zawierających freonu pojawia się znak informacyjny pozbawiony FCKW", dla żywności utrwalanej promieniowaniem jonizującym znak radury. W Niemczech od 1978 roku używa się znaku tzw. "Błękitnego Anioła" dla oznakowania opakowań bezpiecznych dla środowiska. Na opakowaniach dopuszczonych do kontaktu z żywnością umieszcza się znak kieliszka i widelca (wg Ustawy o materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością). Obecnie na wszystkich opakowaniach 6

7 jednostkowych są widoczne znaki kodów kreskowych EAN (European Article Numbering). Znaki te stosowane są w obrocie handlowym i pozwalają na jednoznaczną identyfikację towarów. Każdy towar ma niepowtarzalny standardowy numer identyfikacyjny. Numer taki zawiera najczęściej oznaczenie kraju wytwarzania, jednostki kodującej oraz numer indywidualny towaru. Znaki te umożliwiają sprzedaż towarów w sieci handlowej i racjonalną gospodarkę magazynową. W formie skondensowanej zawierają wszystkie niezbędne informacje o produkcie. Szeroko stosowane są oznakowania ekologiczne identyfikujące materiał opakowania. Mają one na celu przede wszystkim przeciwdziałanie powstawaniu odpadów. Ułatwiają one sortowanie opakowań zużytych, przeznaczonych do recyklingu materiałowego. Najczęściej stosuje się oznakowanie podane w normie. Obecnie bardzo powszechnie jest umieszczanie przez producenta opakowań z tworzyw sztucznych znaków identyfikujących zastosowany polimer do opakowania. Rysunek 1. Znaki identyfikujące zastosowany polimer do opakowania Oznaczenia umieszczone w trójkącie przypisane są odpowiednim tworzywom wg tabeli 4. Pierwsze tego rodzaju znaki zostały wprowadzone przez Amerykańskie Stowarzyszenie Przemysłu Tworzyw Sztucznych w 1988 roku. System RIC (Resin Identification Code) został przyjęty przez Europejskie Stowarzyszenie jako dobrowolny sposób identyfikacji tworzyw sztucznych. Jest to znak informacyjny i nie należy go utożsamiać z symbolem przydatności do recyklingu. Jest bardzo przydatny do sortowania zużytych opakowań w systemie odzysku surowców wtórnych. System ten jest stworzony w oparciu o Dyrektywę 94/62/EC oraz Ustawę o odpadach z 1997 r. Tabela 4. Skróty identyfikujące materiał opakowaniowy Materiał Symbol Kod numeryczny politereftalan etylenu PET 1 polietylen o dużej gęstości HDPE 2 polichlorek winylu PVC, 3 polietylen małej gęstości LDPE 4 polipropylen PP 5 polistyren PS 6 pozostałe 7 do 19 7

8 Znaki przedstawione poniżej są projektami i przewiduje się ich stosowanie razem ze znakami identyfikującymi materiał opakowaniowy. Znaki, które wskazują na przydatność do ponownego przetwórstwa podaje norma ISO 14021:1999. Znane są one pod nazwą Pętla Mobiusa. Jeśli obok znaku lub w jego środku widnieje liczba, to informuje ona na o zawartości surowca wtórnego w materiale opakowaniowym. W celu podniesienia świadomości edukacyjnej klientów pojawiły się znaki wskazujące jak postępować z opakowaniem po zużyciu produktu. Dla materiałów opakowaniowych ulegających biodegradacji zgodnie z normą EN stosuje się znak przydatności do kompostowania w postaci roślinki. Specjalny certyfikat nadaje m.in. DIN CERTCO. Od 2009 roku w Polsce znak ten przyznawany jest przez COBRO. Na naszych opakowaniach często występuje też znak tzw. Der grune Punkt". Wskazuje on na to, że producent ponosi koszty zbiórki odpadów. Osiem krajów UE: Niemcy, Holandia, Francja, Belgia, Portugalia, Hiszpania, Luksemburg i Irlandia przystąpiły do organizacji PRO EUROPE, która w oparciu o system prawny obliguje producentów opakowań do wnoszenia opłaty licencyjnej za użytkowanie znaku. Oznacz, że zużyte opakowania z tym znakiem podlegają na terenie tych państw zbiórce celem przetworzenia. Wnoszona opłata zależy od masy opakowania i jego przydatności do ponownego przetwórstwa, a to zależne jest od materiału, z którego została wykonany. Wraz z powstaniem wolnego rynku pojawiło się wiele znaków promujących produkty. Są to znaki informujące o wysokiej jakości wyrobu potwierdzonej przez zespoły rzeczoznawców do tego celu powołanych. Przyznawane są one przez różne instytucje o zasięgu lokalnym lub ogólnopolskim, które powołane są do oceny produktów, których wyróżnia jakość. Na opakowaniach można spotkać takie znaki, jak: Teraz Polska, Dobre bo Polskie, Wielkopolska Jakość, Złote Medale Międzynarodowych Targów Poznańskich oraz innych imprez wystawienniczych. Wszystkie omówione znaki, a szczególnie znaki jakości, przyciągają uwagę konsumenta. Są one gwarantem dobrej jakości, a więc niejako reklamują towar i nobilitują producenta. Jeśli produkt jest rzeczywiście dobry jakościowo, to poprzez znak zostaje trwale zakodowany w pamięci klienta, skłaniając go do ponownego zakupu. Wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniom klienta na zdrowy styl życia, a więc posiadania informacji o zawartości energii i wybranych składnikach odżywczych w porcji produktu, wprowadzono nowy system graficzny znakowania, tzw. GDA (z ang. Guadeline Daily Amonts). Podane liczby określają ilość składnika odżywczego lub energii w porcji produktu żywnościowego tj. 250 cm 3. Określenie procentowe podaje jaką część całkowitego wskazanego dziennego spożycia osoby dorosłej pokrywa porcja produktu żywnościowego. GDA pomaga w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących sposobu odżywiania oraz ułatwia prawidłowe stosowanie zasad zbilansowanej diety pod względem odżywczym i energetycznym. 8

9 Rysunek 2. Znakowanie GDA Tabela 5. Znaki Zgodność z polską normą Znak bezpieczeństwa B Gwarantowana Tradycyjna Specjalność Znak CE Produkty niebezpieczne Butelki miarowe Polski znak ekologiczny Bezpieczny dla ozonu Kontakt z żywnością Radura Znak e Tabela 6. Znaki ekologiczne Der Grune Punkt Pętla Mobiusa Błękitny Anioł opakowanie podlega zbiórce w ramach systemu organizowanego przez władze lokalne Europejski przydatności recyklingu znak do Znak dla opakowań wielokrotnego użytku Polski Znak przydatności do recyklingu Produkt biodegradowalny zgodnie z normą EN

10 Tabela 7. Znaki jakości Znak jakości Q Znak Polskiego Godła Promocyjnego Nagrody Jakości Znak Polskiej Nagrody Jakości Dobre bo polskie Wielkopolska Jakość Złoty Medal Targów Poznańskich Przegląd materiałów opakowaniowych i konstrukcji opakowań gotowych Opakowania z wytworów papierniczych. Opakowania te dzielą się na opakowania z papieru(jeśli gramatura jest poniżej 250g/m 3 ) oraz tektury (jeśli gramatura jest powyżej 250g/m 3 ). Jednostkowe opakowania z wytworów papierniczych to: torby papierowe owinięcia pudełka tekturowe Ze względu na konstrukcję torby papierowe dzieli się na: 1. płaskie (nie mają uformowanego dna) 2. fałdowe (węższe boczki załamane są do środka i w ten sposób tworzą dwie fałdy boczne, dno pozostaje płaskie; po napełnieniu dno przyjmuje kształt prostokątny) 3. krzyżowe (nie posiadają bocznych fałd; na płasko dno ma kształt sześciokąta; Torba po napełnieniu przybiera kształt graniastosłupa) 4. klockowe (po złożeniu mają węższe boki załamane do środka, tworząc fałdy) 5. specjalne (np.trójkątne, płaskie z uchem) Tabela 8. Formy konstrukcyjne toreb papierowych płaskie Fałdowe krzyżowe klockowe 10

11 Formy konstrukcyjne pudełek to: 1. otwarte 2. klapkowe 3. szufladkowe 4. przeciągane 5. wieczkowe Jednostkowe opakowania szklane dzielą się pod względem konstrukcyjnym na: 1. butelki 2. słoje 3. fiolki 4. balony Do opakowań metalowych jednostkowych należą: 1. puszki (składane, nacinane, tłoczone) 2. pudełka (składane, tłoczone) 3. butelki i fiolki 4. tuby 5. tacki 6. torby i owinięcia 7. opakowania aerozolowe (natryskowe, rozpryskowe, pianowe) 8. puszki kombinowane 9. kanistry Do jednostkowych opakowań z tworzyw sztucznych należą: 1. butelki 2. balony 3. fiolki 4. kubki 5. pudełka 6. słoje 7. torby 8. tacki 9. tuby 11

12 Cześć praktyczna Spis badań: 1. Ocena wizualna opakowania 2. Ocena wielkości i wagi opakowania 3. Identyfikacja materiału opakowaniowego 4. Wyznaczenie wielkości charakteryzujących materiał: a. grubość b. gramatura c. wytrzymałość na przepuklenie d. wytrzymałość na zerwanie (PN-EN ISO 527-1) e. wskaźnik wytrzymałości zgrzewu (PN-EN ISO 527-1) 5. Ocena funkcji opakowania zgodnie ze skalą 5-ciostopniową Wyniki badań należy podać w formie tabeli: Wynik Ocena wizualna Forma konstrukcyjna Rodzaj zamknięcia Masa opakowania Rodzaj materiału Grubość Gramatura Gęstość Wytrzymałość na przepuklenie Wytrzymałość na zerwanie Wskaźnik wytrzymałości zgrzewu Ocena funkcji opakowania omówienie 1. Ocena wizualna opakowania Badanie odpowiedniej konstrukcji opakowania, nadruku, doboru kolorów i czcionek, zamknięcia, estetyka wykonania opakowania, estetyka wykończenia, czytelność napisów i kodu kreskowego. 2. Oznaczanie wielkości i wagi opakowania Należy nazwać poprawnie rodzaj opakowania zapoznając się z normami: PN-EN 14182:2005 Opakowania - Terminologia - Terminy podstawowe i definicje oraz PN-O-7900:1997 Opakowania -Terminologia. Kolejno wyznaczyć jego wielkość tj. pojemność i wagę. Etapy postępowania: 1. W przypadku opakowania objętościowego napełnić je całkowicie wodą i zawartość wylać do cylindra miarowego o pojemności 1 dcm 3. 12

13 2. Dla opakowań o regularnych kształtach (pudełek) należy zwymiarować wszystkie boki i wyliczyć objętość w dcm 3 wg znanych wzorów matematycznych dla prostopadłościanów. 3. Masę opakowania wyznaczyć poprzez zważenie na wadze technicznej z dokładnością do 0,1 g. 4. Obliczyć stosunek masy opakowania do masy zapakowanego wyrobu, podając go w procentach wagowych wg wzoru: X m = 1 100% m 2 gdzie: m 1 - masa opakowania, g, m 2 - masa zapakowanego produktu, g (odczytana z informacji producenta na opakowaniu), Obecny trend w opakowalnictwie nakazuje, by ten wskaźnik był jak najmniejszy. 3. Identyfikacja materiałów zastosowanych w badanym opakowaniu Powszechnie stosowane są jako materiały opakowaniowe w opakowaniach jednostkowych: papier, folie giętkie i sztywne, laminaty na bazie papieru oraz wielowarstwowe. W przypadku tworzyw sztucznych należy je zidentyfikować, wykorzystując znane metody, jak: próbę palenia w płomieniu palnika, określenie zapachu dymów wydzielających się, ich odczyn, obserwację zachowania się tworzywa podczas spalania i ewentualnie rozpuszczalność. Można także posłużyć się identyfikacją folii przy zastosowaniu spektroskopii w podczerwieni. 4. Wyznaczanie wielkości charakteryzujących materiał opakowaniowy 4.1. Wyznaczanie grubości Oznaczenie należy wykonać suwmiarką lub grubościomierzem w zależności od rodzaju materiału opakowaniowego. Pomiar należy powtórzyć co najmniej 10 razy. Jak wynik podać wartość średnią ze wszystkich pomiarów wraz z odchyleniem standardowym Wyznaczanie gramatury Gramatura jest to masa powierzchni 1m 2 papieru lub tektury wyrażona w g/m 2. Oznaczenie polega na wycięciu 5 próbek o danej powierzchni i ich zważeniu. Gramaturę oblicza się ze wzoru: gdzie: m masa badanej próbki, g A powierzchnia badanej próbki, cm 2 m G = A 13

14 4.3. Wyznaczanie wytrzymałości na przepuklinie Przepuklenie jest to odkształcenie próbki prowadzące do jej rozerwania pod wpływem stopniowo wzrastającego ciśnienia działającego na całą powierzchnię próbki w kierunku prostopadłym do tej powierzchni. Oznaczenie wykonać na aparacie do mierzenia przepuklenia. Próbkę ułożyć tak aby w całości była przykryta przez pierścień dociskający. Wynik ciśnienia niszczącego należy odczytać ze skali manometru w kpa. Przepuklenie bezwzględne to wartość średnia ze wszystkich odczytów, natomiast przepuklenie względne należy obliczyć korzystając ze wzoru: P w = g P b 100 gdzie: P w przepuklenie względne, kpa P b przepuklenie bezwzględne, g g gramatura materiału, g/m Wyznaczanie wytrzymałości na zrywanie (dla giętkich opakowań z tworzyw sztucznych i laminatów) Metoda polega na poddaniu próbki folii rozciąganiu w szczękach maszyny wytrzymałościowej ze stałym przyrostem wydłużenia aż do osiągnięcia zerwania. Wyznacza się siłę maksymalną (N), naprężenie zrywające (MPa) oraz wydłużenie przy zerwaniu (%). 1. Z badanego materiału należy wyciąć po 5 próbek w kierunku podłużnym i poprzecznym o wymiarach 15mm x 200mm. 2. Umocować paski w szczękach maszyny wytrzymałościowej i uruchomić zrywarkę. 3. Rozciągać próbkę aż do jej rozerwania. 4. Odczytać siłę zrywającą, naprężenie zrywające oraz wydłużenie przy zerwaniu. 5. W sprawozdaniu podać średnią arytmetyczną dla każdego kierunku. 6. Wydłużenie względne określa się jako stosunek odkształcenia bezwzględnego do początkowej długości odcinka pomiarowego i wyrażane jest wzorem: l E = l x 100 gdzie: Ε - wydłużenie względne, % l x wydłużenie bezwzględne (różnica końcowej i początkowej długości odcinka pomiarowego), mm l 0 początkowa długość odcinka pomiarowego, mm Naprężenie zrywające to stosunek siły powodującej odkształcenie do początkowej powierzchni przekroju poprzecznego badanej próbki i wyraża się wzorem: 14

15 F S = A gdzie: S - naprężenie zrywające, Pa F siła odkształcająca, N A - początkowa powierzchnia przekroju poprzecznego badanej próbki, cm Wyznaczanie wskaźnika wytrzymałości zgrzewu (dla giętkich opakowań z tworzyw sztucznych i laminatów). Oznaczenie wykonać dla min 5 próbek. 1. Próbki należy wyciąć z gotowego opakowania w ten sposób aby zgrzew był pośrodku paska o wymiarach 150mm x 15 mm. 2. W ten sposób otrzymaną próbkę założyć niezgrzewanymi końcami w szczęki zrywarki. 3. Odległość początkowa powinna być 100mm, a odcinek zgrzewu na próbce powinien znajdować się w połowie odległości początkowej między szczęką górną i dolną zrywarki. 4. Wykonać pomiar odczytując wartość siły zrywania w N. 5. Czas zrywania powinien wynosić ok. 20 s. 6. Następnie wykonać pomiar obciążenia zrywającego próbki bez zgrzewu. 7. Wskaźnik wytrzymałości zgrzewa oblicza się według następującego wzoru: R s = Ps P f 100 gdzie: R s wskaźnik wytrzymałości zgrzewu, % P s średnie obciążenie zrywające próbkę ze zgrzewem, N P f średnie obciążenie zrywające próbkę bez zgrzewu, N 5. Ocena funkcji opakowań Kompleksową ocenę wartości opakowania można uzyskać przy zastosowaniu metody punktowej, która pozwala ocenić od kilku do kilkunastu cech jakościowych wynikających z różnych funkcji opakowania: ochronnej, informacyjnej, ekologicznej, transportowej itp. W pierwszej kolejności należy ustalić listę ważnych cech dla danego opakowania, które poddane zostaną ocenie. Należy mieć na uwadze, że to produkt i jego własności decydują jaki materiał opakowaniowy i jaką konstrukcję wybierze producent, aby zabezpieczyć wysoki poziom jakości wytworzonego przez siebie wyrobu. Jest to uwarunkowane też tym czy mamy do czynienia z wyrobem masowym, niezbędnym do życia, czy w wyrobem droższym, luksusowym bądź okazjonalnym. Do oceny wybranych funkcji opakowań gotowych stosuje się skalę pięciopunktową. Obejmuje ona pięć poziomów jakości, w której: nota 5 oznacza bardzo dobrą realizację ocenianej funkcji opakowania, 15

16 nota 4 oznacza dobrą realizację ocenianej funkcji opakowania, nota 3 oznacza dostateczną realizację ocenianej funkcji opakowania, nota 2 oznacza niedostateczną realizację ocenianej funkcji opakowania, nota 1 oznacza złą realizację ocenianej funkcji opakowania. Bardzo ważnym etapem jest ustalenie współczynników wagowych dla poszczególnych cech w ocenie ogólnej opakowania. Poziom istotności danej cechy (jej ważkości) jest określony przez wytworzony produkt. Im ważniejsza jest dana cecha z punktu widzenia odbiorcy, tym wyższy współczynnik wagowy jej się przypisuje. Należy określić udział każdej z cech w ocenie ogólnej opakowania - współczynniki wagowe mają postać liczbową dziesiętną. Suma wszystkich współczynników ważkości dla konkretnej funkcji musi wynosić 1. Wszystkie otrzymane dane liczbowe wpisuje się do kart ocen, przemnaża przez odpowiadające im współczynniki wagowe, co daje określoną wartość iloczynu. Dalej uzyskane iloczyny sumuje się i otrzymana cyfra określa jakość opakowania. Zwykle ostateczne wartości liczbowe są mniejsze niż nota 5. Prowadząc ocenę zespołową, każdy członek wypełnia ankietę samodzielnie a wynik podaje się ją jako średnią arytmetyczną wszystkich członków zespołu. Dobór analizowanych funkcji zależy od rodzaju opakowania. Przykładowe funkcje opakowań przedstawiono w tabeli: Funkcja ochronna 1. Rodzaj materiału. 2. Forma konstrukcyjna. 3. Rodzaj zamknięcia. 4. Możliwość piętrzenia opakowań. 5. Funkcja marketingowa 1. Oprawa graficzna (Barwa i grafika, Czytelność i wielkość napisów, Umiejscowienie informacji na opakowaniu itd.) 2. Estetyka opakowania (Przed otwarciem, po otwarciu) 3. Funkcja informacyjna 1. Obecność informacji podstawowych (Nazwa produktu, Nazwa i adres producenta, Data trwałości, Masa, Liczba sztuk w opakowaniu, Znaki jakości) 2. Kod kreskowy (lokalizacja, kontrast i prawidłowość barw) 3. Obecność znaków manipulacyjnych. 4. Funkcja użytkowa 1. Łatwość otwierania. 2. Stabilizacja po otwarciu. 3. Łatwość złożenia po opróżnieniu. 4. Łatwość przemieszczania. 5. Funkcja ekologiczna 1. Jednorodność materiału. 2. Obecność znaków ekologicznych. 3. Możliwość ponownego użytku

17 Wyniki oceny funkcji należy zestawić w postaci tabeli wg wzoru: L.p. Analizowane funkcje Współczynnik ważkości Punkty Ocena Suma 1 Wynik końcowy 17

Odpady nadające się ponownego przetworzenia są odpowiednio oznakowane. Zwracajcie więc uwagę na znaki i symbole umieszczane na opakowaniach

Odpady nadające się ponownego przetworzenia są odpowiednio oznakowane. Zwracajcie więc uwagę na znaki i symbole umieszczane na opakowaniach Odpady nadające się ponownego przetworzenia są odpowiednio oznakowane. Zwracajcie więc uwagę na znaki i symbole umieszczane na opakowaniach JAKIE ZNACZENIE MAJĄ ZNAKI UMIESZCZONE NA OPAKOWANIACH Opakowanie

Bardziej szczegółowo

Opakowanie towarów. Towaroznawstwo. Tomasz Poskrobko

Opakowanie towarów. Towaroznawstwo. Tomasz Poskrobko Opakowanie towarów Towaroznawstwo Tomasz Poskrobko Rozwój opakowalnictwa w XIX-XX wieku Metody utrwalania żywności: apertyzacja tyndalizacja pasteryzacja XX wiek szybki rozwój opakowalnictwa: Nowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Bartłomiej Fydryszewski

mgr inż. Bartłomiej Fydryszewski mgr inż. Bartłomiej Fydryszewski CZYM SIĘ ZAJMIEMY? Odpady opakowaniowe, Zachowania konsumenckie, Ekoznaki, Zdobienie własnej ekotorby. CO TO JEST OPAKOWANIE? wytwór o określonej konstrukcji, którego zadaniem

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄ DZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie oznaczania opakowań.

ROZPORZĄ DZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie oznaczania opakowań. Projekt z dnia 3 października 2002 r. ROZPORZĄ DZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie oznaczania opakowań. Na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach

Bardziej szczegółowo

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia... w sprawie oznaczania opakowań.

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia... w sprawie oznaczania opakowań. Projekt Z dnia 26 lipca 2002 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia... w sprawie oznaczania opakowań. Na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach

Bardziej szczegółowo

Mówimy NIE bezmyślnym zakupom budujemy społeczeństwo recyklingu WARSZTATY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

Mówimy NIE bezmyślnym zakupom budujemy społeczeństwo recyklingu WARSZTATY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Mówimy NIE bezmyślnym zakupom budujemy społeczeństwo recyklingu WARSZTATY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY OPAKOWANIE - chroni towar przed niekorzystnymi wpływami z zewnątrz, uszkodzeniami, rozsypywaniem, rozlewaniem.

Bardziej szczegółowo

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem.

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem. ROLA OPAKOWAŃ Dla niektórych wyrobów opakowanie stanowi tylko czasowy element logistyczny ułatwiający przemieszczanie. W odniesieniu do artykułów spożywczych opakowanie jest ściśle związane z produktem

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ OPAKOWAŃ I ICH FUNKCJE

JAKOŚĆ OPAKOWAŃ I ICH FUNKCJE JAKOŚĆ OPAKOWAŃ I ICH FUNKCJE Opakowanie to szczególny łącznik ogniw obrotu: od producenta przez handlowca po konsumenta. Spełnia tę rolę, o ile jest akceptowane przez wytwórcę towaru, hurtownika, detalistę

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIA A MARKETING

OPAKOWANIA A MARKETING OPAKOWANIA A MARKETING Do przeszłości odszedł pogląd, że opakowanie służy jedynie zabezpieczeniu produktów przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych. Obecnie rola opakowania jest znacznie większa

Bardziej szczegółowo

Znakowanie kosmetyku nowe przepisy. mgr Katarzyna Kobza - Sindlewska

Znakowanie kosmetyku nowe przepisy. mgr Katarzyna Kobza - Sindlewska Znakowanie kosmetyku nowe przepisy. mgr Katarzyna Kobza - Sindlewska Rozporządzenie parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. rozdział VI Informacje dla konsumenta art.

Bardziej szczegółowo

LOGISTYKA OPAKOWAŃ -1

LOGISTYKA OPAKOWAŃ -1 LOGISTYKA OPAKOWAŃ -1 Istota logistyki Z punktu widzenia jakości i ekologii, logistyka to filozofia systemów, koncepcji i procesów optymalnego czasowo-przestrzennego przemieszczania towarów i informacji

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW Przy wzrastającym nasyceniu rynku, coraz większych wymaganiach konsumenta i silniejszej konkurencji, jakość produktów niezmiennie wpływa na wielkość popytu. Określa się je

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe Nr 1/ 2014 (styczeń) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 1/ 2014 Spis treści: 2 1 Nr 1/ 2014 (styczeń) Postępowanie z odpadami opakowaniowymi reguluje aktualnie

Bardziej szczegółowo

System jednostek ładunkowych

System jednostek ładunkowych System jednostek ładunkowych Proces transportowo-magazynowy: - przechowywanie u nadawcy, - przygotowanie ładunku do przewozu, - załadunek na środek transportowy, - przewóz środkiem transportowym, - przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Najczęściej spotykane ekoznaki, zarówno na polskim, jak i europejskim rynku.

Najczęściej spotykane ekoznaki, zarówno na polskim, jak i europejskim rynku. Ekoznaki Ekoznakowanie to oznaczanie produktów ekologicznymi znakami towarowymi i tym samym sposób wywierania wpływu na rynek. Zakłada ono wyróżnianie pewnej grupy wyrobów spełniających określone wymagania

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIA A PROMOCJA PAKOWANYCH PRODUKTÓW

OPAKOWANIA A PROMOCJA PAKOWANYCH PRODUKTÓW OPAKOWANIA A PROMOCJA PAKOWANYCH PRODUKTÓW Opakowania są najlepszą promocją owoców i warzyw oraz kluczem do efektywnej sprzedaży świeżych produktów ogrodniczych. W procesie sprzedaży owoce i warzywa tworzą

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA oprac. dr inż. Jarosław Filipiak Cel ćwiczenia 1. Zapoznanie się ze sposobem przeprowadzania statycznej

Bardziej szczegółowo

Etykieta logistyczna GS1 Etykieta logistyczna jednostki logistycznej Jednostka logistyczna SSCC Serial Shipping Container Code

Etykieta logistyczna GS1 Etykieta logistyczna jednostki logistycznej Jednostka logistyczna SSCC Serial Shipping Container Code 1 Etykieta logistyczna GS1 Etykieta logistyczna jest nośnikiem informacji w łańcuchu dostaw, w którym wszyscy uczestnicy (producent, przewoźnik, dystrybutor, detalista) porozumiewają się wspólnym językiem.

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące etykiet logistycznych przy dostawach do NETTO Sp. z o. o.

Wymagania dotyczące etykiet logistycznych przy dostawach do NETTO Sp. z o. o. A: Etykieta logistyczna GS1 (dawniej EAN-128). Informacje podstawowe Etykieta logistyczna jest nośnikiem informacji w łańcuchu dostaw, w którym wszyscy uczestnicy (producent, przewoźnik, dystrybutor, detalista)

Bardziej szczegółowo

Plastik dobry, plastik zły

Plastik dobry, plastik zły Plastik dobry, plastik zły Uważniej przyglądajmy się opakowaniom! Niewielki symbol graficzny w kształcie trójkąta umieszczony na spodzie opakowania powie nam wszystko (prawie wszystko). A w zasadzie nie

Bardziej szczegółowo

dr Adam Salomon Spedycja wykład 04 dla 5 sem. TiL (niestacjonarne)

dr Adam Salomon Spedycja wykład 04 dla 5 sem. TiL (niestacjonarne) dr Adam Salomon Spedycja wykład 04 dla 5 sem. TiL (niestacjonarne) Spedycja Podstawowy podręcznik do ćwiczeń i wykładów. A. Salomon, Spedycja - teoria, przykłady, ćwiczenia, Wyd. AM, Gdynia 2011. dr Adam

Bardziej szczegółowo

NA PRODUKTACH ŻYWNOŚCIOWYCH:

NA PRODUKTACH ŻYWNOŚCIOWYCH: EKOZNAKI Każdy z nas na co dzień ma wpływ na ilość oraz rodzaj wytwarzanych przez nasze gospodarstwa domowe odpadów. Do głównych elementów, które o tym decydują są codzienne zakupy. To jakie produkty wybierzemy,

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 3. CPV 15800000-6

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 3. CPV 15800000-6 JEDNOSTKA WOJSKOWA NR 226 0-70 Warszawa, ul. Marsa 110 ZAŁĄCZNIK NR 1 DO SIWZ Lp. Wyszczególnienie 1. Przedmiot zamówienia OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Dane Pakiet żywnościowy przeżyciowy dla załóg statków

Bardziej szczegółowo

PLUSY I MINUSY OPAKOWAŃ GIĘTKICH XXI WIEKU. 50-lecie Wydziału Technologii Żywności SGGW w Warszawie 21.10.2011

PLUSY I MINUSY OPAKOWAŃ GIĘTKICH XXI WIEKU. 50-lecie Wydziału Technologii Żywności SGGW w Warszawie 21.10.2011 PLUSY I MINUSY OPAKOWAŃ GIĘTKICH XXI WIEKU 50-lecie Wydziału Technologii Żywności SGGW w Warszawie 21.10.2011 Mirosław Bohdan Warszawa Al. Jerozolimskie 202 Tel. 22 874 01 45 Fax 22 874 01 47 E-mail:mbohdan@emipak.com.pl

Bardziej szczegółowo

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali 1.1. Wstęp Próba statyczna rozciągania jest podstawowym rodzajem badania metali, mających zastosowanie w technice i pozwala na określenie własności

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie określenia wzorów oznakowania opakowań 2

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie określenia wzorów oznakowania opakowań 2 Projekt z dnia 21 czerwca 2012 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie określenia wzorów oznakowania opakowań 2 Na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy z dnia..o gospodarce opakowaniami

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż,

Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż, Ogólnopolski Dobrowolny Program Znakowania Wartością Odżywczą GDA Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi informuje iż, Główny Inspektorat Sanitarny i Stowarzyszenie Polska Federacja Producentów

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ III - PRODUKTY GARMAŻERYJNE CHŁODZONE

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ III - PRODUKTY GARMAŻERYJNE CHŁODZONE Nr sprawy 9/PN/2016 Załącznik nr 7c do SIWZ SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ III - PRODUKTY GARMAŻERYJNE CHŁODZONE KLUSKI ŚLĄSKIE 1. Wstęp 1.1 Zakres Niniejszym opisem przedmiotu zamówienia

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji

PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji Barbara Dobosz PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji Seminarium ITB -Wyroby budowlane Rozporządzenie Nr 305/2011 ustanawiające

Bardziej szczegółowo

Polychem Systems Sp. z o.o. ul. Wołczyńska Poznań. stwierdza się przydatność do stosowania w budownictwie wyrobu budowlanego

Polychem Systems Sp. z o.o. ul. Wołczyńska Poznań. stwierdza się przydatność do stosowania w budownictwie wyrobu budowlanego COBR Przemysłu Izolacji Budowlanej Al. W. Korfantego 193 40-157 KATOW ICE APROBATA TECHNICZNA AT/2005-10-0035 Termin ważności aprobaty: 21 lipiec 2010 r. Na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Ekoetykietowanie Ekoznakowanie Ekolabeling

Ekoetykietowanie Ekoznakowanie Ekolabeling Ekoetykietowanie Ekoznakowanie Ekolabeling Certyfikacja jest postępowaniem, w którym niezależna strona trzecia udziela pisemnego zapewnienia, że proces/produkt/usługa spełnia specyficzne wymagania. Ekoetykietę

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ PRODUKTÓW A WYMAGANIA RYNKU

JAKOŚĆ PRODUKTÓW A WYMAGANIA RYNKU JAKOŚĆ PRODUKTÓW A WYMAGANIA RYNKU Priorytetem producentów i handlowców jest stała troska o jakość towaru oraz o zaspokojenie oczekiwań klienta. Oferta z roku na rok staje coraz bogatsza, ważne więc, aby

Bardziej szczegółowo

Powyższy artykuł określa kto jest odpowiedzialny za wprowadzenie do obrotu produktu kosmetycznego. Może to być producent, dystrybutor lub importer.

Powyższy artykuł określa kto jest odpowiedzialny za wprowadzenie do obrotu produktu kosmetycznego. Może to być producent, dystrybutor lub importer. Wprowadzanie produktów kosmetycznych do obrotu Przepisy prawa dotyczące wprowadzania kosmetyków do obrotu w Polsce reguluje ustawa z dnia 30 marca 2001 roku o kosmetykach (Dz.U. Nr 42, poz. 473 ze zm.).

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY Nr AC 062

ZAKRES AKREDYTACJI JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY Nr AC 062 ZAKRES AKREDYTACJI JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY Nr AC 062 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5 Data wydania: 29 września 2008 r. AC 062 Nazwa i

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

TAURON EKO Biznes. produkt szyty na miarę. Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego

TAURON EKO Biznes. produkt szyty na miarę. Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego produkt szyty na miarę Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego Warsztaty energetyczne 2013 Idea produktu Propozycja współpracy Idea produktu Zamiarem TAURON Sprzedaż jest propagowanie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

WYCIĄG Z PRZEPISÓW PRAWNYCH STANOWIĄCYCH PODSTAWĘ DO DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI (LEGALIZACJI WE) I LEGALIZACJI PONOWNEJ WAG NIEAUTOMATYCZNYCH

WYCIĄG Z PRZEPISÓW PRAWNYCH STANOWIĄCYCH PODSTAWĘ DO DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI (LEGALIZACJI WE) I LEGALIZACJI PONOWNEJ WAG NIEAUTOMATYCZNYCH WYCIĄG Z PRZEPISÓW PRAWNYCH STANOWIĄCYCH PODSTAWĘ DO DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI (LEGALIZACJI WE) I LEGALIZACJI PONOWNEJ WAG NIEAUTOMATYCZNYCH USTAWA z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach Rozdział 3 Prawna

Bardziej szczegółowo

W A R U N K I T E C H N I C Z N E

W A R U N K I T E C H N I C Z N E strona: 1/7 SPIS TREŚCI 1. Przedmiot WT 1 2. Podział i oznaczenie 3. Wymagania 4. Informacje dodatkowe 5. Załączniki 6. Zmiany Imię i nazwisko Stanowisko Data Podpis Opracował Mariusz Kowalski Dyrektor

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji

PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji Barbara Dobosz PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji Seminarium ITB -Wyroby budowlane Rozporządzenie Nr 305/2011 ustanawiające

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Poz. 1298 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 3 września 2014 r. w sprawie wzorów oznakowania opakowań

Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Poz. 1298 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 3 września 2014 r. w sprawie wzorów oznakowania opakowań DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Poz. 1298 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 3 września 2014 r. w sprawie wzorów oznakowania opakowań Na podstawie

Bardziej szczegółowo

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Wyk. Maria Anna Wiercińska SPIS TREŚCI 1. PODSTAWOWE POJĘCIA Odpady opakowaniowe Gospodarka odpadami opakowaniowymi

Bardziej szczegółowo

1. Opakowania wielokrotnego użytku: 2. Logistyczny łańcuch opakowań zawiera między innymi następujące elementy: 3. Które zdanie jest prawdziwe?

1. Opakowania wielokrotnego użytku: 2. Logistyczny łańcuch opakowań zawiera między innymi następujące elementy: 3. Które zdanie jest prawdziwe? 1. Opakowania wielokrotnego użytku: A. Są to zwykle opakowania jednostkowe nieulegające zniszczeniu po jednokrotnym użyciu (opróżnieniu), które podlegają dalszemu skupowi. B. Do opakowań wielokrotnego

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA FOLII STRETCH

SPECYFIKACJA TECHNICZNA FOLII STRETCH SPECYFIKACJA TECHNICZNA FOLII STRETCH 1. OPIS PRODUKTU Przedmiotem specyfikacji technicznej jest polietylenowa, 32 warstwowa, przezroczysta folia stretch LLDPE otrzymywana przez wytłaczanie metodą wylewu

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ PŁ LABORATORIUM TECHNOLOGII POWŁOK OCHRONNYCH ĆWICZENIE 2

INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ PŁ LABORATORIUM TECHNOLOGII POWŁOK OCHRONNYCH ĆWICZENIE 2 INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ PŁ LABORATORIUM TECHNOLOGII POWŁOK OCHRONNYCH ĆWICZENIE 2 BADANIA ODPORNOŚCI NA KOROZJĘ ELEKTROCHEMICZNĄ SYSTEMÓW POWŁOKOWYCH 1. WSTĘP TEORETYCZNY Odporność na korozję

Bardziej szczegółowo

ŁAŃCUCH DYSTRYBUCYJNY

ŁAŃCUCH DYSTRYBUCYJNY działania w logistycznym łańcuchu System wymiarowy Palety Projektowanie jednostek paletowych pozyskiwanie surowców na opakowania projektowanie i produkcja opakowań przepływ opakowanych wyrobów w kanałach

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJA TECHNICZNA ITB RT ITB-1151/2014

REKOMENDACJA TECHNICZNA ITB RT ITB-1151/2014 Seria: APROBATY TECHNICZNE REKOMENDACJA TECHNICZNA ITB RT ITB-1151/2014 Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie, na wniosek firmy: KOTAR Sp. Jawna, B. & S. Jaworscy ul. Kościuszki 33, 56-100 Wołów stwierdza

Bardziej szczegółowo

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Zgodnie z polskim ustawodawstwem etykieta produktu spożywczego powinna mieć napisy w języku polskim, umieszczone w sposób

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. Przewóz towarów niebezpiecznych ADR

Załącznik nr 2. Przewóz towarów niebezpiecznych ADR Załącznik nr 2 do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. Przewóz towarów niebezpiecznych ADR Postanowienia ogólne Dokument niniejszy

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce

Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce X Spotkanie Forum Dobre praktyki w gospodarce odpadami Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce Warszawa 26 maj 2012 Wspieranie odzysku i recyklingu w PRL Gospodarka odpadami komunalnymi

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła próba rozciągania stali Numer ćwiczenia: 1 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Michał Prezes Zarządu Garbowski

Michał Prezes Zarządu Garbowski strona: 1/7 SPIS TREŚCI 1. Przedmiot WT 3 2. Podział i oznaczenie 3. Wymagania 4. Informacje dodatkowe 5. Załączniki 6. Zmiany Opracował Zatwierdził Imię i nazwisko Stanowisko Data Podpis Mariusz Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Formowanie paletowych jednostek ładunkowych. Zajęcia Nr 3

Formowanie paletowych jednostek ładunkowych. Zajęcia Nr 3 Formowanie paletowych jednostek ładunkowych Zajęcia Nr 3 Jednostka ładunkowa, ładunek Co mamy w magazynie? Jednostka ładunkowa- to ładunek drobnicowo-zbiorczy określonej ilości dóbr materialnych, uformowany

Bardziej szczegółowo

- + - + tylko przy użytkowaniu w warunkach wilgotnych b) tylko dla poszycia konstrukcyjnego podłóg i dachu opartego na belkach

- + - + tylko przy użytkowaniu w warunkach wilgotnych b) tylko dla poszycia konstrukcyjnego podłóg i dachu opartego na belkach Płyty drewnopochodne do zastosowań konstrukcyjnych Płyty drewnopochodne, to szeroka gama materiałów wytworzonych z różnej wielkości cząstek materiału drzewnego, formowane przez sklejenie przy oddziaływaniu

Bardziej szczegółowo

Zadanie nr 1- DRÓB GWARANTOWANA. Lp. Przedmiot zamówienia J.m. Ilość. 1 Noga z kurczaka kg Filet z piersi kurczaka kg 70

Zadanie nr 1- DRÓB GWARANTOWANA. Lp. Przedmiot zamówienia J.m. Ilość. 1 Noga z kurczaka kg Filet z piersi kurczaka kg 70 Załącznik nr 2 Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia są środki spożywcze w ilościach zawartych w tabelach, zgodne z przedstawionym opisem przedmiotu zamówienia. a) Zadanie nr 1 dostawa do Magazyn

Bardziej szczegółowo

GLT. 148 Pojemniki wielkogabarytowe 150 VDA-GLT 151 KOLOX. 154 KOLOX specjalny 157 PALOX. Stworzone do wielkich rzeczy. utz GLT

GLT. 148 Pojemniki wielkogabarytowe 150 VDA-GLT 151 KOLOX. 154 KOLOX specjalny 157 PALOX. Stworzone do wielkich rzeczy. utz GLT 46 GLT 48 Pojemniki wielkogabarytowe 50 VDA-GLT 5 KOLOX 54 KOLOX specjalny 57 PALOX Stworzone do wielkich rzeczy. utz GLT 47 Pojemniki wielkogabarytowe VDA-GLT / KOLOX / KOLOX specjalny Składane, do składowania

Bardziej szczegółowo

1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9.

1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9. 1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9. Recykling 10. Zgnieć butelkę 11. Czy wiesz że 12. Używamy

Bardziej szczegółowo

Wyznaczniki wartości włókna z kartonu po płynnej żywności dla producenta papieru Przerób opakowań po żywności płynnej

Wyznaczniki wartości włókna z kartonu po płynnej żywności dla producenta papieru Przerób opakowań po żywności płynnej Wyznaczniki wartości włókna z kartonu po płynnej żywności dla producenta papieru Przerób opakowań po żywności płynnej Mondi Świecie S.A. M.Skorwider Dlaczego przerabiamy kartony po płynnej żywności w MŚ?

Bardziej szczegółowo

INSPEKTORAT WSPARCIA SIŁ ZBROJNYCH

INSPEKTORAT WSPARCIA SIŁ ZBROJNYCH INSPEKTORAT WSPARCIA SIŁ ZBROJNYCH SZEFOSTWO SŁUśBY śywnościowej OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA PARÓWKI DROBIOWE opis wg słownika CPV kod CPV 15131135-0 indeks materiałowy JIM 8905PL0000079 AKCEPTUJĘ: OPRACOWAŁ:

Bardziej szczegółowo

BADANIA WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH MATERIAŁÓW KONSTRUKCYJNYCH 1. Próba rozciągania metali w temperaturze otoczenia (zg. z PN-EN :2002)

BADANIA WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH MATERIAŁÓW KONSTRUKCYJNYCH 1. Próba rozciągania metali w temperaturze otoczenia (zg. z PN-EN :2002) Nazwisko i imię... Akademia Górniczo-Hutnicza Nazwisko i imię... Laboratorium z Wytrzymałości Materiałów Wydział... Katedra Wytrzymałości Materiałów Rok... Grupa... i Konstrukcji Data ćwiczenia... Ocena...

Bardziej szczegółowo

CZY ZASYPIĄ NAS ŚMIECI? CZĘŚĆ II

CZY ZASYPIĄ NAS ŚMIECI? CZĘŚĆ II 5 CZY ZASYPIĄ NAS ŚMIECI? CZĘŚĆ II CELE OGÓLNE: zrozumienie roli człowieka w środowisku przyrodniczym poznanie zagrożeń dla środowiska ze strony człowieka uświadomienie własnej odpowiedzialności za stan

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 5 DO UMOWY SPRZEDAŻY Z DNIA...12.06.2011r... - ZAŁĄCZNIK TECHNICZNY

ZAŁĄCZNIK NR 5 DO UMOWY SPRZEDAŻY Z DNIA...12.06.2011r... - ZAŁĄCZNIK TECHNICZNY ZAŁĄCZNIK NR 5 DO UMOWY SPRZEDAŻY Z DNIA...12.06.2011r... - ZAŁĄCZNIK TECHNICZNY 1. SPRZEDAWCA FIRMA BAMAR Ul. Grobla 9 Żywiec KOD POCZTOWY 34-300 TELEFON ( 0 33 ) 860 23 74 FAKS ( 0 33 ) 860 23 74 KONTAKTY

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 12 sierpnia 2014 r. (OR. en) Uwe CORSEPIUS, Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 12 sierpnia 2014 r. (OR. en) Uwe CORSEPIUS, Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej Rada Unii Europejskiej Bruksela, 12 sierpnia 2014 r. (OR. en) 12469/14 ENV 705 PISMO PRZEWODNIE Od: Data otrzymania: 11 sierpnia 2014 r. Do: Nr dok. Kom.: D027173/04 Dotyczy: Sekretarz Generalny Komisji

Bardziej szczegółowo

RURY I ZŁĄCZKI MIEDZIANE

RURY I ZŁĄCZKI MIEDZIANE RURY I ZŁĄCZKI MIEDZIANE NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ DOKONUJĄC ZAKUPÓW PRAWNE WYMOGI 2 Szanowni Państwo, w ostatnich latach mamy możliwość szerokiego wyboru materiałów instalacyjnych. W związku z tym umiejętność

Bardziej szczegółowo

PCD ZKP PROGRAM CERTYFIKACJI SYSTEMU ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

PCD ZKP PROGRAM CERTYFIKACJI SYSTEMU ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Załącznik nr 3 do KS ZAKŁAD CERTYFIKACJI ul. Kupiecka 4, 03-042 Warszawa tel. (22) 811 02 81; e-mail: certyfikacja@icimb.pl; www.icimb.pl PCD ZKP PROGRAM CERTYFIKACJI SYSTEMU ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: TOWAR JAKO PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Kontrolą powyższego zagadnienia objęto 5 placówek, w tym:

Kontrolą powyższego zagadnienia objęto 5 placówek, w tym: Informacja z wyników kontroli jakości handlowej w małych zakładach produkcyjnych oferujących wyroby garmażeryjne we własnych sklepach na rynku lokalnym, a także wyrobów garmażeryjnych z segmentu luksusowe

Bardziej szczegółowo

099_Schotterrasensubstrat_0_32_Typ_SR.xls PL Stand: 14.04.09. Lawa, pumeks, mieszanka kruszyw mineralnych i ziemi ogrodowej. Maksymalna pojemość wodna

099_Schotterrasensubstrat_0_32_Typ_SR.xls PL Stand: 14.04.09. Lawa, pumeks, mieszanka kruszyw mineralnych i ziemi ogrodowej. Maksymalna pojemość wodna 099_Schotterrasensubstrat_0_32_Typ_SR.xls PL Stand: 14.04.09 Karta techniczna Wzmocniony substrat trawnikowy 0-32 Optigrün typ SR Charakterystyka Substrat pod drogi pożarowe na garażach podziemnych Klasa

Bardziej szczegółowo

Dobrowolny System Znakowania Wartością Odżywczą GDA ZASADY

Dobrowolny System Znakowania Wartością Odżywczą GDA ZASADY Dobrowolny System Znakowania Wartością Odżywczą GDA ZASADY Dorota Kozłowska Polska Federacja Producentów Żywności Warszawa, 27.03.2008 1 Główne cele znakowania wartością odżywczą Znakowanie produktów spożywczych

Bardziej szczegółowo

Oznakowanie ekologiczne produktów i opakowań wybrane ekoznaki

Oznakowanie ekologiczne produktów i opakowań wybrane ekoznaki Oznakowanie ekologiczne produktów i opakowań wybrane ekoznaki Opracowanie z cyklu "Popularyzacja wiedzy" Małgorzata Szymańska-Brałkowska Małgorzata Z. Wiśniewska Ewa Malinowska Wydawca: Zakład Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Płyty izolacyjne IZOROL-PP

Płyty izolacyjne IZOROL-PP Płyty izolacyjne IZOROL-PP Opis Płyty wykonane są z pasków styropianowych oklejonych jednostronnie tkaniną polipropylenową powlekaną polipropylenem o masie powierzchniowej 95g/m². Do produkcji płyt w zależności

Bardziej szczegółowo

Informacja na opakowaniach żywności Dobry zwyczaj - zawsze czytaj!

Informacja na opakowaniach żywności Dobry zwyczaj - zawsze czytaj! Informacja na opakowaniach żywności Dobry zwyczaj - zawsze czytaj! dr hab. Irena Ozimek, prof. nadzw. SGGW dr inż. Marta Sajdakowska Katedra Organizacji i Ekonomiki Konsumpcji Warszawa, 15.01.2014 r. Prawo

Bardziej szczegółowo

INSPEKTORAT WSPARCIA SIŁ ZBROJNYCH

INSPEKTORAT WSPARCIA SIŁ ZBROJNYCH INSPEKTORAT WSPARCIA SIŁ ZBROJNYCH SZEFOSTWO SŁUśBY śywnościowej OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZYNKA DROBIOWA opis wg słownika CPV kod CPV 15131135-0 indeks materiałowy JIM 8905PL0561612 AKCEPTUJĘ: OPRACOWAŁ:

Bardziej szczegółowo

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn def. (I): Wyodrębnione pomieszczenie zamknięte (budynki), przestrzeń zadaszoną

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań na egzamin magisterski zatwierdzony na posiedzeniu Rady Wydziału Towaroznawstwa w dniu 15 listopada 2013 r.

Zestaw pytań na egzamin magisterski zatwierdzony na posiedzeniu Rady Wydziału Towaroznawstwa w dniu 15 listopada 2013 r. Kierunek: Towaroznawstwo studia 4-semestralne II stopnia stacjonarne i niestacjonarne zaoczne 2. Etapy procesu badawczego. 4. Determinanty procesu zakupu na rynku kosmetyków. 5. Instrumenty marketingu

Bardziej szczegółowo

Laboratorium LAKMA SAT Sp. z o.o. Silikon L do luster KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU

Laboratorium LAKMA SAT Sp. z o.o. Silikon L do luster KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU Data sporządzenia: 20.11.2000 Data aktualizacji: 21.11.2008 1.IDENTYFIKACJA PREPARATU I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA Nazwa wyrobu: Zastosowanie: Preparat do klejenia luster

Bardziej szczegółowo

NOWE PRZEPISY. ZNAKOWANIE ŻYWNOŚCI PAKOWANEJ i NIEOPAKOWANEJ

NOWE PRZEPISY. ZNAKOWANIE ŻYWNOŚCI PAKOWANEJ i NIEOPAKOWANEJ NOWE PRZEPISY ZNAKOWANIE ŻYWNOŚCI PAKOWANEJ i NIEOPAKOWANEJ I. ROZPORZADZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 pa ździernika 2011 W dniu 12 grudnia 2011 r. weszło w życie rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak PAKOWANIE. www.maciejczak.pl

Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak PAKOWANIE. www.maciejczak.pl Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak PAKOWANIE www.maciejczak.pl OPAKOWANIE Opakowanie to wyrób, który stanowi zewnętrzną warstwę określonego towaru mającego chronić go, ułatwiać przemieszczanie,

Bardziej szczegółowo

WARUNKI TECHNICZNE OPAKOWAŃ

WARUNKI TECHNICZNE OPAKOWAŃ WARUNKI TECHNICZNE OPAKOWAŃ materiały do produkcji HDPE Hostalen ACP5831, ACP5531 Liten VB33, Tipelin 6300B, Tipelin 6000B Egyptena 5502, PHILLIPINA 5502 pozostałe HDPE * dla produktów nie posiadających

Bardziej szczegółowo

Wyroby budowlane wprowadzone do obrotu w świetle obowiązujących przepisów.

Wyroby budowlane wprowadzone do obrotu w świetle obowiązujących przepisów. Wyroby budowlane wprowadzone do obrotu w świetle obowiązujących przepisów. Wyroby budowlane w świetle ustawy Prawo Budowlane Art. 10 Stosownie do postanowień art. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI

GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI Z Prawa ochrony środowiska, z Ustawy o odpadach, z Ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych oraz Ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI

GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI Z Prawa ochrony środowiska, z Ustawy o odpadach, z Ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych oraz Ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zasady stosowania znaku certyfikacji Bureau Veritas Certification

Zasady stosowania znaku certyfikacji Bureau Veritas Certification Zasady stosowania znaku certyfikacji Bureau Veritas Certification Październik 2010 Bureau Veritas Certification Polska Zasady ogólne Polityka Bureau Veritas Certification Wszyscy certyfikowani klienci

Bardziej szczegółowo

Przedmiotem warunków technicznych jest nieorientowana folia poliestrowa (cpet) o nazwie handlowej TRINIFLEX.

Przedmiotem warunków technicznych jest nieorientowana folia poliestrowa (cpet) o nazwie handlowej TRINIFLEX. WARUNKI TECHNICZNE Folia Poliestrowa CAST TRINIFLEX WT/TF - 02 Wydanie 1 Data wydania: 02.08.2013 1. Przedmiot warunków technicznych Przedmiotem warunków technicznych jest nieorientowana folia poliestrowa

Bardziej szczegółowo

Płyty izolacyjne IZOROL-L

Płyty izolacyjne IZOROL-L Płyty izolacyjne IZOROL-L Opis Płyty wykonane są z pasków styropianowych oklejonych jednostronnie laminatem folii polietylenowej i polipropylenowej metalizowanej aluminium o łącznej grubości 0,13mm. Do

Bardziej szczegółowo

Etykieta logistyczna GS1

Etykieta logistyczna GS1 Współpracując zaspokajamy potrzeby Klientów lepiej, szybciej, taniej i w zrównoważony sposób Etykieta logistyczna GS1 Dobre praktyki Dokument stworzony przez wspólną grupę roboczą członków ECR Polska,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Ścisła próba rozciągania stali Numer ćwiczenia: 2 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

POLSKI KONGRES SEROWARSKI ZAWIERCIE 2016

POLSKI KONGRES SEROWARSKI ZAWIERCIE 2016 POLSKI KONGRES SEROWARSKI ZAWIERCIE 2016 Bezpieczne, wydajne pakowanie i budowa marki. Karol Woźniak Kierownik Działu Sprzedaży Krajowej Supravis Group S.A. Nasza Firma. Nasza firma jest firmą rodzinną,

Bardziej szczegółowo

Wałcz dnia : r

Wałcz dnia : r Wałcz dnia : 30.09.2014r 107 Szpital Wojskowy z Przychodnią Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej ul. Kołobrzeska 44 78-600 Wałcz Tel/Fax (067) 250 28 61 e-mail : apteka-przetargi@107sw.mil.pl

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie składu morfologicznego. Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski

Oznaczanie składu morfologicznego. Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski Oznaczanie składu morfologicznego Prof. dr hab. inż. Andrzej Jędrczak Uniwersytet Zielonogórski Pobieranie i przygotowywanie próbek Przedmiot procedury - metoda oznaczania składu morfologicznego odpadów

Bardziej szczegółowo

Produkty dla Szpitali

Produkty dla Szpitali Produkty dla Szpitali Opakowania medyczne Systemy wskaźników testowych Akcesoria do sterylizacji Akcesoria higieny Alfa-med Mirosław Borecki ul.wojciechowskiego 48 71-476 Szczecin tel.+48 607 06 48 47

Bardziej szczegółowo

INSPEKTORAT WSPARCIA SIŁ ZBROJNYCH

INSPEKTORAT WSPARCIA SIŁ ZBROJNYCH INSPEKTORAT WSPARCIA SIŁ ZBROJNYCH SZEFOSTWO SŁUśBY śywnościowej OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA KABANOSY DROBIOWE opis wg słownika CPV kod CPV 15131130-5 indeks materiałowy JIM 8905PL1291572 AKCEPTUJĘ: OPRACOWAŁ:

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EKOLOGICZNE DOTYCZĄCE OPAKOWAŃ

WYMAGANIA EKOLOGICZNE DOTYCZĄCE OPAKOWAŃ CENTRALNY OŚRODEK BADAWCZO-ROZWOJOWY OPAKOWAŃ 02-942 WARSZAWA, UL. KONSTANCIŃSKA 11 ZAKŁAD EKOLOGII OPAKOWAŃ Tel. 0-22 842 20 11 w. 18, faks: 0-22 842 23 03, e-mail: ekopack@cobro.org.pl Hanna Żakowska

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych

USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych Kancelaria Sejmu s. 1/5 USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych Opracowano na podstawie Dz.U. z 2004 r. Nr 11, poz. 97. Art. 1. W ustawie z dnia 11 maja

Bardziej szczegółowo

Wymagania jakościowe dla artykułów spożywczych

Wymagania jakościowe dla artykułów spożywczych Wymagania jakościowe dla artykułów spożywczych Załącznik nr 1 Dostarczone artykuły spożywcze o muszą spełniać wszystkie wymagania prawne niezbędne do dopuszczenia do obrotu, w tym m.in. dotyczące zawartości

Bardziej szczegółowo

Znakowanie żywności przyszłe zmiany, nowe wyzwania

Znakowanie żywności przyszłe zmiany, nowe wyzwania Znakowanie żywności przyszłe zmiany, nowe wyzwania Klaudyna Terlicka, Principal Regulatory Advisor 21 Październik 2011 Innovation Nutrition Regulatory Safety Sensory Leatherhead Food Research 1919 Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA RZESZOWSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I INŻYNIERII ŚRODOWISKA

POLITECHNIKA RZESZOWSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I INŻYNIERII ŚRODOWISKA POLITECHNIK RZEZOWK im. IGNCEGO ŁUKIEWICZ WYDZIŁ BUDOWNICTW I INŻYNIERII ŚRODOWIK LBORTORIUM WYTRZYMŁOŚCI MTERIŁÓW Ćwiczenie nr 1 PRÓB TTYCZN ROZCIĄGNI METLI Rzeszów 4-1 - PRz, Katedra Mechaniki Konstrkcji

Bardziej szczegółowo

Folia hydroizolacyjna FATRAFOL 810

Folia hydroizolacyjna FATRAFOL 810 Folia hydroizolacyjna FATRAFOL 810 Informacja techniczna nr: TL 5 1008 06 Wydanie nr: 12 Ważne od: 1.3.2012 Opis produktu FATRAFOL 810 (810/V, 810 AA, 810/VAA jest to folia do pokryć dachowych na bazie

Bardziej szczegółowo