Nikogo już chyba nie trzeba przekonywać, że testowanie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nikogo już chyba nie trzeba przekonywać, że testowanie"

Transkrypt

1 Przetwarzanie języka naturalnego Dariusz Gołąb Dominik Radziszowski Automatyzacja procesu testowania warstwy prezentacji Nikogo już chyba nie trzeba przekonywać, że testowanie aplikacji przed wprowadzeniem na rynek jest niezbędne. Robią tak wszystkie szanujące się firmy dbające o reputację i stan konta. Wymierne korzyści wynikające z wplecenia procesu testowania w proces tworzenia aplikacji (ang. test driven development) są przedmiotem wielu opracowań i stają się udziałem coraz większej ilości firm stosujących metodologię zwinnego zarządzania projektami (ang. agile methodologies). Proces testowania jest coraz częściej nieodłącznym elementem procesu budowy aplikacji, co jest z powodzeniem realizowane poprzez narzędzia wspierające budowę aplikacji. Testowanie aplikacji jest procesem żmudnym, podatnym na błędy oraz wymaga częstego powtarzania; naturalne jest zatem dążenie do zautomatyzowania tego procesu. Automatyzacja taka jest możliwa w różnym stopniu dla różnego rodzaju testów. Stosowane powszechnie testy jednostkowe pozwalają na zautomatyzowanie badania poprawności działania pojedynczej klasy (a dokładnie działania zgodnego ze stworzonym zestawem testów). Wykorzystywane w tym procesie biblioteki JUnit, TestNG czy NUnit są również często używane do testowania bardziej złożonego kodu kompletnych komponentów uruchamianych w lub poza kontenerem. Proces tworzenia i automatyzacji takich testów jest powszechnie znany. Najwięcej trudności sprawia testowanie graficznych interfejsów użytkownika. Testowanie GUI, czyli innymi słowy warstwy prezentacji aplikacji, polega bardzo często na jej ręcznym przeklikiwaniu przez coraz bardziej znudzonych testerów. Jest to zajęcie czasochłonne, żmudne, podatne na błędy, niezbyt efektywne, a przy braku dobrej organizacji pracy oraz repozytorium scenariuszy testowych praktycznie nieweryfikowalne. Trudno uważać takie rozwiązanie za dobre proces testowania warstwy prezentacji również warto zautomatyzować, choć nie jest to łatwe, a często wydaje się prawie niemożliwe. Korzyści i problemy automatyzacji procesu testowania GUI Automatyzacja procesu testowania graficznego interfejsu użytkownika (ang. GUI graphical user interface) może dostarczyć wielu korzyści. Najważniejsze z nich to: Jest pracownikiem Europejskiego Instytutu Technologii Informatycznych i Certyfikacji EUTECert, gdzie zajmuje się zagadnieniami testowania aplikacji. Kontakt z autorem: Jest pracownikiem Katedry Informatyki Akademii Górniczo-Hutniczej, ekspertem z zakresu technologii Java oraz inżynierii oprogramowania. Kontakt z autorem: powtarzalność testów a więc możliwość wielokrotnego odtwarzania identycznych sekwencji testów; kompletność wykonania testy wykonują się dokładnie, tak jak zostały zdefiniowane (bez, często stosowanych przy ręcznym testowaniu, uproszczeń scenariuszy); skrócenie czasu testowania z reguły wykonują się o wiele szybciej niż potrafi to zrobić tester, nie potrzebują przerw i bez protestu wykonują się po godzinach ; wykrywają więcej drobnych błędów, czyli takich, które łatwo jest przeoczyć testerowi; zmuszają do systematycznego budowania repozytorium testów, czyli zestawu testów rozszerzanego o nowe funkcje aplikacji oraz nowe przypadki błędnego działania; gwarantują zgodność funkcjonalności w kolejnej wersji aplikacji poddanej zmianom (ang. Refactoring); niższy koszt automatyzacja testów jest jedną z najszybciej zwracających się inwestycji w firmie (i to uwzględniając wyłącznie redukcję wydatków ponoszonych bezpośrednio na testerów). Podstawowym problemem pozostaje jednak sposób tworzenia, uruchamiania oraz utrzymania testów testy, podobnie jak aplikacja, wymagają utrzymania, czyli dostosowania do zmian wprowadzanych w aplikacji. Najbardziej znanym podejściem tworzenia zestawu testów jest nagrywanie akcji wykonywanych przez testera, tak by mogły być one następnie powtórzone bez jego udziału. Aplikacja testująca przechwytuje i zapamiętuje ruch myszki oraz Rysunek 1. Ogólna architektura działania oprogramowania Squish 2 Software Developer s Journal 08/2007

2 być odtwarzany bez udziału człowieka. Atrakcyjność tego podejścia w znacznym stopniu ograniczają następujące fakty: test może być poprawnie odtworzony wyłącznie przy tej samej rozdzielczości ekranu, czcionek i na tym samym systemie operacyjnym, na którym był przygotowany (w innym przypadku kliknięcia mogą wystąpić w miejscach przypadkowych, co sprawi, że przebieg testu będzie zdecydowanie odbiegał od zamierzonego); poprawienie testu jest najczęściej niemożliwe musi on być najczęściej nagrywany od początku; nie można w prosty sposób weryfikować czy zawartość wyświetlanych przez aplikację okienek jest zgodna z oczekiwaną. Rysunek 2. Uproszczona architektura działania Squish z wykorzystaniem Squish IDE zdarzenia generowane przez klawiaturę; tak przygotowany test może Powyższe problemy narastają jeśli rozważy się warstwę prezentacji aplikacji opartą na WWW. Wykorzystanie aplikacji poprzez przeglądarkę internetową jest coraz popularniejsze i już od kilku lat tworzone są biblioteki pomagające w ich testowaniu. Najbardziej znane, otwarte narzędzia dla środowiska Java to HttpUnit lub HtmlUnit. Większość z nich działa na podobnej zasadzie: symuluje klienta http. Aplikacja testująca wysyła żądanie dostępu do konkretnego adresu (zarówno metody POST jak i GET) oraz parsuje przychodzące od serwera odpowiedzi w poszukiwaniu wymaganych danych. Podejście takie jest wystarczające dla bardzo prostych aplikacji. Problemy pojawiają się przy próbie wykorzystania w stronach języka JavaScript, osadzenia kontrolki albo apletu. Równocześnie nawet po- Rysunek 3. Konsola Squish for Web Software Developer s Journal 08/

3 Przetwarzanie języka naturalnego zytywne wykonanie wszystkich testów nie gwarantuje, że aplikacja będzie poprawnie działać dla konkretnej kombinacji: system operacyjny/przeglądarka. W rzeczywistości bowiem przetestowana została zgodność aplikacji z konkretnym narzędziem testującym a nie z przeglądarką. Automatyzacja testowania graficznych interfejsów aplikacji, w tym interfejsów opartych na WWW nie jest rzeczą prostą. Istnieje jednak narzędzie, które może ten proces znacznie ułatwić jest to oprogramowanie Squish firmy Froglogic. Koncepcja oprogramowania Squish Squish jest zaawansowanym narzędziem do automatycznego testowania graficznego interfejsu użytkownika. Rozwiązanie to lokuje się pomiędzy wspomnianą wcześniej aplikacją rejestrującą ruch myszki i akcje wykonywane na klawiaturze oraz narzędziem symulującym klienta http. Squish łączy zalety obu podejść. Działa ponad graficznym interfejsem użytkownika, lecz w sposób bardziej inteligentny od aplikacji rejestrującej ruch myszki i klawiatury. Squish nagrywa akcje wykonywane podczas używania/testownia aplikacji, nie rejestruje jednak współrzędnych punktów, w których wystąpiło kliknięcie. Identyfikuje on wykorzystywane komponenty interfejsu użytkownika (np. lista rozwijana, przycisk itp). Umożliwia to uruchomienie testu przy innych ustawieniach komputera niż podczas nagrywania, na zupełnie innej maszynie oraz uodparnia na sytuację przestawiania komponentu w ramach konkretnego widoku GUI. W czasie testowania wykorzystywane są dwa główne elementy: badana aplikacja (AUT) oraz skrypt, który ją testuje. Podstawowa zasada jest taka, że skrypt oraz AUT uruchamiane są zawsze na dwóch niezależnych procesach. Dzięki temu nawet błędne działanie AUT nie pociąga za sobą problemów z poprawnym wykonywaniem skryptu. Inną korzyścią wynikającą z tego rozwiązania jest fakt, iż pozwala ono na stworzenie repozytorium testów przechowywanego w pewnej głównej lokacji i zdalne testowanie aplikacji na innych maszynach. Jest to rozwiązanie szczególnie użyteczne podczas testowania GUI. Komunikację między skryptem, a AUT obsługuje serwer Squish. Skrypt testujący wykonywany jest za pomocą narzędzia squishrunner, natomiast AUT do połączenia z serwerem wykorzystuje odpowiednią bibliotekę (hook library) Rysunek 1. Z perspektywy twórcy testów separacja taka nie musi być widoczna. W przypadku korzystania z graficznego środowiska Squish IDE do nagrywania i wykonywania testów komponenty używane są w uproszczony sposób, pokazany na Rysunku 2. Squish for Web Squish for Web to edycja Squish pozwalająca na testowanie aplikacji webowych, w tym aplikacji wykorzystujących technologię Ajax. Squish for Web umożliwia testowanie stron www zawierających kombinację (D)HTML i JavaScript, a także dynamicznych i interaktywnych elementów (np. Struts menu). Squish wykorzystuje różne sposoby identyfikacji elementów HTML i DOM, co pozwala na tworzenie testów bez potrzeby modyfikacji badanej aplikacji. Nagrywanie testu Instalacja Squish za pomocą dołączonego instalatora jest bezproblemowa, do nagrywania testów można przystąpić zaraz po jej zakończeniu. Aby nagrać pierwszy test należy utworzyć grupę testów (ang. Rysunek 4. Nagrywanie testu z wykorzystaniem narzędzia Squish 4 Software Developer s Journal 08/2007

4 test suite). Robi się to przy użyciu prostego kreatora, który umożliwia wybór języka skryptowego dla należących do grupy testów oraz miejsca, w którym zostanie ona zapisana. Odpowiedni podział testów ułatwia późniejsze sprawdzanie poprawności działania jedynie wybranych testów, obejmujących wybrane funkcje testowanej aplikacji. Ustalone przez użytkownika nazwy grup i testów są automatycznie uzupełniane o prefiksy, odpowiednio suite lub tst. Do grupy testów dodajemy testy, które są tworzone przez nagrywanie akcji użytkownika Rysunek 3. Zanim rozpocznie się nagrywanie akcji, Squish poprosi o wybór metody synchronizacji. Trzeba zdecydować czy czasy oczekiwania na obiekty mają być stałe przy każdym odtwarzaniu, czy wykorzystana ma być funkcja waitforobject, która pozwala wstrzymać odtwarzanie nagranych akcji do momentu, aż obiekt osiągnie gotowość (pozwala to uniknąć sytuacji, w której w trakcie odtwarzania testu wykorzystywane są komponenty GUI, które nie zostały jeszcze do końca załadowane/zainicjalizowane). Wybór synchronizacji znajduje odzwierciedlenie w otrzymanym po nagraniu skrypcie. Najwygodniejszym podejściem jest nagranie testów z opcją snooze, która ustawia odstępy między akcjami na konkretną wartość czasu, a następnie, już w trakcie edycji skryptu, wstawienie funkcji waitforobject w pewnych krytycznych miejscach, w których czas ten jest niewystarczający, bądź zmienny. Przed rozpoczęciem nagrywania należy również określić czy obiekty mają być identyfikowane po jednym czy po wielu parametrach i oczywiście podać URL, wskazujący aplikację, która ma być testowana. Kiedy wszystkie opcje są już ustawione można zatwierdzić wybór i po otwarciu okna przeglądarki rozpocząć przeklikiwanie aplikacji. Nagrywanie testu możemy w dowolnym etapie zatrzymać lub zakończyć, umożliwia to niewielkie menu Squish, dostępne w trakcie, gdy test jest nagrywany Rysunek 4. W momencie kliknięcia używane obiekty są identyfikowane i dodawane do mapy obiektów, a skrypt rozszerzany jest o zarejestrowaną akcję Rysunek 5. Każdy obiekt w mapie obiektów ma dwie nazwy: prawdziwą zawierającą parametry, po których został zidentyfikowany, oraz symboliczną, pod którą występuje w skrypcie. Dzięki temu, jeżeli któryś z parametrów obiektu z pewnych przyczyn ulegnie zmianie wystarczy zmodyfikować jeden wpis w mapie obiektów, aby przywrócić poprawność testu. Po wykonaniu wszystkich zaplanowanych czynności można zakończyć nagrywanie i przyjrzeć się bliżej otrzymanemu skryptowi Rysunek 6. Skrypt jest na tyle czytelny, że jego edycja już po nagraniu nie powinna przysporzyć trudności. Dodanie warunków sprawdzających poprawność. Zapisany skrypt jest teoretycznie od razu gotowy do użycia, tzn. można go uruchomić w celu testowania aplikacji bez modyfikowania go. Jeżeli skrypt nie wykona się w całości może to świadczyć o tym, że testowana aplikacja nie działa właściwie. Należy się jednak zastanowić czy fakt, iż podczas odtwarzania testu nie pojawił się komunikat o błędzie wystarczy by stwierdzić, że aplikacja działa poprawnie. Oczywiście nie. Aby wnioskować o poprawności działania nie wystarczy wiedzieć, czy wszystkie nagrane akcje wykonały się, trzeba dodatkowo stwierdzić, że przyniosły one oczekiwany efekt, w szczególności poprzez weryfikację zawartości wyświetlanych w czasie testu okienek. Mógłby to robić tester śledząc wykonanie testów, ale wtedy trudno byłoby nazwać takie testy automatycznymi. Squish pozwala przeprowadzić weryfikację poprawności zawartości testowanych elementów GUI, dzięki mechanizmom umożliwiającym sprawdzanie ich stanu. Robi się to poprzez wstawianie do testowanego skryptu punktów weryfikacji. Możliwe jest automatyczne rozszerzenie skryptu, poprzez wskazanie elementów GUI oraz wybór takich ich właściwości, których stan ma być każdorazowo sprawdzany. Skrypt można również bardzo łatwo rozszerzyć ręcznie, np. wykorzystując funkcje test.compare lub test.verify. Możemy dzięki temu zweryfikować np. czy jeśli nie zostało wypełnione obowiązkowe pole formularza testowana aplikacja zwróciła formularz ponownie, ale z odpowiednim komunikatem oraz czy zawartość pól wypełnionych poprawnie nie została utracona. Weryfikacja będzie przeprowadzona automatycznie dla każdego pola nawet bardzo długiego formularza. Odtwarzanie testu. Gdy test jest nagrany oraz dodano warunki sprawdzające poprawność można przejść do wykonania testu. Aby uruchomić test wystarczy wcisnąć przycisk, który wywoła odtwarzanie zaznaczonych testów z wybranej ścieżki. Squish otwiera okno wybranej w ustawieniach przeglądarki i wykonuje wszystkie nagrane akcje oraz sprawdza warunki poprawności. Bardzo przydatna jest możliwość tworzenia skryptów pozwalających na konfigurację uruchamianych testów. Dzięki temu możliwe jest wybranie interesujących grup testów oraz określenie pliku, do którego zapisywane będą raporty. Dla wykonanego zestawu testu tworzony jest raport, w którym zawarta jest infor- Rysunek 5. Mapa obiektów Software Developer s Journal 08/

5 Przetwarzanie języka naturalnego macja o powodzeniu konkretnego testu oraz czasie wykonania Rysunek 7. Działanie testowanej aplikacji WWW może się nieco różnić w zależności od używanej przeglądarki. Sqiush for Web pozwala na sprawdzanie jak aplikacja zachowuje się na różnych przeglądarkach bez konieczności tworzenia różnych wersji testów na różne przeglądarki. Skrypt testujący nagrany z wykorzystaniem konkretnej przeglądarki, może być odtwarzany na innych przeglądarkach, bez żadnych dodatkowych modyfikacji. Skrypt taki nagrany za pomocą Firefoxa można bez problemu uruchomić używając Internet Explorera; wystarczy wybrać opcję, która decyduje o tym, jaka przeglądarka będzie wykorzystywana przy wykonywaniu testu. Podejście takie umożliwia efektywne testowanie zgodności aplikacji z wieloma różnymi przeglądarkami. Możliwe jest również stosowanie instrukcji warunkowej, która pozwala na wykonywanie różnych fragmentów skryptu dla różnych przeglądarek. Testy Squish są niezależne również od systemu operacyjnego. Raz stworzony test może być z powodzeniem wykonywany w różnych systemach operacyjnych i to bez względu na to w jakim systemie operacyjnym i na jakiej przeglądarce został stworzony. Squish for Web wspiera uruchamianie i nagrywanie testów dla aplikacji webowych przy użyciu przeglądarek Microsoft Internet Explorer, Mozilla, Firefox, Apple's Safari i KDE's Konqueror na systemach Windows, Linux, Unix oraz Mac OS X. W trakcie uruchamiania testów należy bezwzględnie pamiętać o zależności testowanej aplikacji od stanu bazy danych, którą ona wykorzystuje. Jeżeli w czasie testu tworzone i zapisywane do bazy danych są nowe dane (powstałe np. poprzez wypełnienie jakiegoś formularza) to każdorazowe uruchomienie testu będzie wiązać się z dodaniem tych samych danych może to naruszać więzy integralności związane z unikalnością danych (np. nazwa klienta, nr faktury itp.). Jeżeli podczas testowania korzystamy z danych zapisanych w bazie danych wcześniej to pamiętać trzeba o tym aby dane użyte podczas nagrywania testu znajdowały się tam również podczas jego odtwarzania. Przykładowo, przy wykorzystywaniu list stronicowanych, zdarza się, że wymagane dane (np. nowo dodany wpis) w zależności od stanu bazy danych znajdują się na różnych stronach i nie są prawidłowo odnajdywane przez skrypt testujący i sygnalizowany jest błąd wykonania. Rozwiązaniem jest usuwanie nowo dodanych wpisów w ramach testu bądź odtwarzanie początkowego (sprzed testów) stanu bazy danych każdorazowo przed rozpoczęciem testowania. Squish jest stosunkowo odporny na dokonywanie zmian w GUI testowanej aplikacji. Poszczególne pola mogą być przestawiane w ramach formatki, można dodawać nowe pola oraz elementy kontrolne, a zmiany te nie wpływają na poprawność wykonywania testów. Należy oczywiście pamiętać o uwzględnieniu nowych elementów w skrypcie, tylko wtedy testowana będzie poprawność ich działania. Wsparcie dla innych rodzajów GUI Twórcy Squish zadbali o wygodę i przyzwyczajenia użytkowników. Tworzony kod testu może być zapisany w różnych językach skryptowych; wybierać można pomiędzy językami Python, JavaScript i Tcl. Rozszerzanie nagranego skryptu pozwala na dodanie wielu ciekawych funkcji i bywa czasem niezbędne. Squish nie został stworzony jedynie z myślą o testowaniu aplika- Rysunek 6. Skrypt testujący bezpośrednio po nagraniu 6 Software Developer s Journal 08/2007

6 cji webowych. Jego różne wersje pozwalają na automatyczne testowanie aplikacji zbudowanych w oparciu o różne technologie warstwy prezentacji. Squish for Qt pozwala tworzyć testy aplikacji stworzonych z wykorzystaniem biblioteki Qt przeznaczonej do projektowania GUI w języku C++. Squish for Java współpracuje z aplikacjami zbudowanymi przy użyciu bibliotek graficznych dla środowiska Java, takich jak SWT (ang. Standard Widget Toolkit), Swing, RCP/Eclipse oraz AWT (ang. Abstract Windows Toolkit). Squish for Tk przeznaczony jest do współpracy z zestawem narzędzi graficznych Tk, opracowanym jako pakiet języka Tcl. Squish for KDE to specjalna, dostępna bez opłat edycja Squish for Qt, pozwalająca na tworzenie automatycznych testów GUI dla dystrybuowanych na otwartej licencji aplikacji KDE (Open Source/Free Software KDE applications). Squish for XView oraz Squish for 4Js oferują wsparcie odpowiednio dla XView oraz klientów Four J's Genero. Istnieje także wersja Squish Educational przeznaczona dla uniwersytetów i innych instytucji zajmujących się edukacją, umożliwiająca studentom zdobycie praktycznego doświadczenia związanego z testowaniem graficznych interfejsów użytkownika. Bibliografia Narzędzie do testowania kodu Java JUnit, dostępne w Internecie: Narzędzie do budowy projektu - Maven2, dostępne w Internecie: maven.apache.org Martin Fowler Continuous Integration, dostępne w Internecie: articles/continuousintegration.html Jim Highsmith, Extreme programming, Agile project management white paper, Cutter consortium 2005 Jason Gorman Agile.NET Development Test-driven Development using Nunit, dostępne w Internecie agiledotnet/tdd_nunit.pdf Narzędzie TestNG dostępne w Internecie: Strona firmy Froglogic Podsumowanie Wszystkich funkcji Squish nie sposób opisać w jednym artykule; można się z nimi zapoznać na stronie producenta oraz dzięki dołączonemu do programu obszernemu podręcznikowi użytkownika, który je szczegółowo opisuje i pomaga rozwiązać wiele problemów. Kilkumiesięczna praktyka stosowania Squish przyniosła wymierne korzyści. Zamieniła nastawienie do procesu testowania GUI aplikacji; nie jawi się on już jako bezproduktywne i niezbyt rozwijające powtarzanie tych samych czynności. Testy wykonują się w sposób automatyczny, a testerzy odpowiadają za kompletność repozytorium testów oraz jego poszerzanie o pojawiające się w aplikacji nowe funkcje oraz błędy zgłaszane przez klientów. Wdrożenie automatycznych testów GUI jako uzupełnienie testów jednostkowych oraz testów komponentów wymiernie skróciło czas weryfikacji poprawności aplikacji przed wydaniem, przyspieszyło wydawanie kolejnych wersji oraz zmniejszyło ilość błędów w produkcie (szczególnie tzw. błędów powracających, czyli poprawionych w przeszłości, i ponownie pojawiających się w nowych wydaniach). Squish nie jest oprogramowaniem bezpłatnym, poniesione nakłady zwracają się jednak szybko, a stosunek ceny do jakości powinien być zadowalający nawet dla wymagającego klienta. Rysunek 7. Okno raportu wykonania testów Software Developer s Journal 08/

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej Instrukcja użytkownika Instrukcja korzystania z certyfikatu wersja 7.5 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ul. Batorego 5, 02-591 Warszawa

Bardziej szczegółowo

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i implementacja środowiska do automatyzacji przeprowadzania testów aplikacji internetowych w oparciu o metodykę Behavior Driven Development. Autor: Stepowany

Bardziej szczegółowo

IO - Plan wdrożenia. M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak. 5 czerwca 2006

IO - Plan wdrożenia. M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak. 5 czerwca 2006 IO - Plan wdrożenia M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak 5 czerwca 2006 1 Spis treści 1 Wprowadzenie 3 1.1 Cel.......................................... 3 1.2 Zakres........................................

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC

Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Akademia MetaPack Uniwersytet Zielonogórski Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Krzysztof Blacha Microsoft Certified Professional Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Agenda:

Bardziej szczegółowo

S P I S T R E Ś C I. Instrukcja obsługi

S P I S T R E Ś C I. Instrukcja obsługi S P I S T R E Ś C I Instrukcja obsługi 1. Podstawowe informacje o programie.................................................................................... 2 2. Instalacja programu.....................................................................................................

Bardziej szczegółowo

WINDOWS Instalacja serwera WWW na systemie Windows XP, 7, 8.

WINDOWS Instalacja serwera WWW na systemie Windows XP, 7, 8. WINDOWS Instalacja serwera WWW na systemie Windows XP, 7, 8. Gdy już posiadamy serwer i zainstalowany na nim system Windows XP, 7 lub 8 postawienie na nim serwera stron WWW jest bardzo proste. Wystarczy

Bardziej szczegółowo

Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych

Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych 1. Projekt i wykonanie automatycznych testów funkcjonalnych wg filozofii BDD za pomocą dowolnego narzędzia Jak w praktyce stosować Behaviour Driven

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS PROBLEMY TECHNICZNE Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS Jeżeli stwierdziłeś występowanie błędów lub problemów podczas pracy z programem DYSONANS możesz skorzystać

Bardziej szczegółowo

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo.

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo. MAMBO (CMS) I. Informacje ogólne CMS, Content Management System ("system zarządzania treścią") jest to jedna lub zestaw aplikacji internetowych pozwalających na łatwe utworzenie oraz późniejszą aktualizację

Bardziej szczegółowo

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej Instrukcja użytkownika Instrukcja korzystania z certyfikatu wersja 7.6 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ul. Batorego 5, 02-591 Warszawa

Bardziej szczegółowo

KORZYSTANIE Z BAZY DANYCH UpToDate

KORZYSTANIE Z BAZY DANYCH UpToDate KORZYSTANIE Z BAZY DANYCH UpToDate 1 KORZYSTANIE Z BAZY DANYCH UpToDate 1. Wejdź na stronę Biblioteki Głównej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie: http://www.biblioteka.umlub.pl 2. W ZASOBY kliknij na Zdalny

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja Testowania w WEB 2.0

Automatyzacja Testowania w WEB 2.0 Automatyzacja Testowania w WEB 2.0 Wojciech Pająk, Radosław Smilgin XXIV Jesienne Spotkania PTI Wisła, 20-24 października 2008 Agenda Wprowadzenie do automatyzacji testowania Technologie WEB 2.0 Narzędzia

Bardziej szczegółowo

WŁĄCZANIE W PRZEGLĄDARKACH INTERNETOWYCH OBSŁUGI SKRYPTÓW JAVASCRIPT

WŁĄCZANIE W PRZEGLĄDARKACH INTERNETOWYCH OBSŁUGI SKRYPTÓW JAVASCRIPT WŁĄCZANIE W PRZEGLĄDARKACH INTERNETOWYCH OBSŁUGI SKRYPTÓW JAVASCRIPT JavaScript jest językiem skryptowym powszechnie stosowanym przez programistów internetowych. Skrypty służą zazwyczaj do zapewnienia

Bardziej szczegółowo

Polityka bezpieczeństwa.

Polityka bezpieczeństwa. Polityka bezpieczeństwa. Cookies Polityka dotycząca Ciasteczek Niniejsza Polityka dotycząca Ciasteczek odnosi się do wszystkich stron internetowych oraz aplikacji na urządzenia mobilne, odwiedzających

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller Dokumentacja systemu NTP rekrut Autor: Sławomir Miller 1 Spis treści: 1. Wstęp 1.1 Wprowadzenie 1.2 Zakres dokumentu 2. Instalacja 2.1 Wymagania systemowe 2.2 Początek 2.3 Prawa dostępu 2.4 Etapy instalacji

Bardziej szczegółowo

Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services

Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services Spis treści Podziękowania... xi Wprowadzenie... xiii Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services 1 Wprowadzenie do usług Reporting Services... 3 Platforma raportowania... 3 Cykl życia raportu...

Bardziej szczegółowo

IO - Plan testów. M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak. 5 czerwca 2006

IO - Plan testów. M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak. 5 czerwca 2006 IO - Plan testów M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak 5 czerwca 2006 1 SPIS TREŚCI 2 Spis treści 1 Historia zmian 3 2 Zakres testów 3 2.1 Integration testing - Testy spójnosci.............. 3 2.2

Bardziej szczegółowo

Podręcznik Użytkownika LSI WRPO

Podręcznik Użytkownika LSI WRPO Podręcznik użytkownika Lokalnego Systemu Informatycznego do obsługi Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 2013 w zakresie wypełniania wniosków o dofinansowanie Wersja 1 Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium Serwlety Celem ćwiczenia jest przygotowanie kilku prostych serwletów ilustrujących możliwości tej technologii. Poszczególne ćwiczenia prezentują sposób przygotowania środowiska,

Bardziej szczegółowo

1 Moduł E-mail. 1.1 Konfigurowanie Modułu E-mail

1 Moduł E-mail. 1.1 Konfigurowanie Modułu E-mail 1 Moduł E-mail Moduł E-mail daje użytkownikowi Systemu możliwość wysyłania wiadomości e-mail poprzez istniejące konto SMTP. System Vision może używać go do wysyłania informacji o zdefiniowanych w jednostce

Bardziej szczegółowo

Co nowego w systemie Kancelaris 3.31 STD/3.41 PLUS

Co nowego w systemie Kancelaris 3.31 STD/3.41 PLUS Ten dokument zawiera informacje o zmianach w wersjach: 3.31 STD w stosunku do wersji 3.30 STD 3.41 PLUS w stosunku do wersji 3.40 PLUS 1. Kancelaria 1.1. Opcje kancelarii Co nowego w systemie Kancelaris

Bardziej szczegółowo

Galileo - encyklopedia internetowa Plan testów

Galileo - encyklopedia internetowa Plan testów Galileo - encyklopedia internetowa Plan testów Sławomir Pawlewicz Alan Pilawa Joanna Sobczyk Matek Sobierajski 5 czerwca 2006 1 Spis treści 1 Wprowadzenie 3 1.1 Cel..........................................

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zgłaszania błędu

Instrukcja zgłaszania błędu Instrukcja zgłaszania błędu 1 Kanały zgłaszania Do dyspozycji są trzy kanały zgłoszeń: A. AnswerTrack 2 aby skorzystać z tego kanału należy posiadać założone konto użytkowania AT2 (pkt.3), wypełnić formularz

Bardziej szczegółowo

Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy. Dla DataPage+ 2013

Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy. Dla DataPage+ 2013 Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy Dla DataPage+ 2013 Ostatnia aktualizacja: 25 lipca 2013 Spis treści Instalowanie wymaganych wstępnie komponentów... 1 Przegląd... 1 Krok 1: Uruchamianie Setup.exe

Bardziej szczegółowo

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu Instalacja SQL Server Express Logowanie na stronie Microsoftu Wybór wersji do pobrania Pobieranie startuje, przechodzimy do strony z poradami. Wypakowujemy pobrany plik. Otwiera się okno instalacji. Wybieramy

Bardziej szczegółowo

Instalacja Czytnika Kart w systemie Windows 7

Instalacja Czytnika Kart w systemie Windows 7 Instalacja Czytnika Kart w systemie Windows 7 Dokumentacja użytkownika BGK@24 BIZNES Dokumentacja Użytkownika BGK@24BIZNES 1 SPIS TREŚCI I. INSTALACJA CZYTNIKA KART W SYSTEMIE WINDOWS 7... 3 II. DEINSTALACJA

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Jesteś nowym użytkownikiem systemu Windows 7? Wiele elementów odpowiada funkcjom znanym z poprzednich wersji systemu Windows, możesz jednak potrzebować pomocy, aby

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA KONFIGURACJI KLIENTA POCZTOWEGO

INSTRUKCJA KONFIGURACJI KLIENTA POCZTOWEGO INSTRUKCJA KONFIGURACJI KLIENTA POCZTOWEGO UWAGA!!! Wskazówki dotyczą wybranych klientów pocztowych Zespół Systemów Sieciowych Spis treści 1. Konfiguracja klienta pocztowego Outlook Express 3 2. Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

Instalacja Czytnika Kart w systemie Windows 7

Instalacja Czytnika Kart w systemie Windows 7 Instalacja Czytnika Kart w systemie Windows 7 Dokumentacja Użytkownika SPIS TREŚCI I. INSTALACJA CZYTNIKA KART W SYSTEMIE WINDOWS 7... 3 II. DEINSTALACJA CZYTNIKA W SYSTEMIE WINDOWS 7... 12 III. UWAGI

Bardziej szczegółowo

Instalacja Czytnika Kart w systemie Windows 7 64 bitowy (tylko przeglądarki 64 bitowe )

Instalacja Czytnika Kart w systemie Windows 7 64 bitowy (tylko przeglądarki 64 bitowe ) Instalacja Czytnika Kart w systemie Windows 7 64 bitowy (tylko przeglądarki 64 bitowe ) Dokumentacja Użytkownika SPIS TREŚCI I. INSTALACJA CZYTNIKA KART W SYSTEMIE WINDOWS... 3 II. PONOWNA INSTALACJA CZYTNIKA

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Instrukcja numer D1/05_03/Z Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Opiekun pracowni internetowej cz. 1 Ręczne zakładanie kont użytkowników (D1) Jak ręcznie założyć konto w systemie

Bardziej szczegółowo

Elektroniczny Urząd Podawczy

Elektroniczny Urząd Podawczy Elektroniczny Urząd Podawczy Dzięki Elektronicznemu Urzędowi Podawczemu Beneficjent może wypełnić i wysłać formularz wniosku o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa

Bardziej szczegółowo

OpenLaszlo. OpenLaszlo

OpenLaszlo. OpenLaszlo OpenLaszlo Spis Treści 1 OpenLaszlo Co to jest? Historia Idea Architektura Jako Flash lub DHTML Jako servlet lub SOLO Jak to działa? Język LZX Struktura programu Skrypty Obiekty i klasy Atrybuty i metody

Bardziej szczegółowo

Nagrywamy podcasty program Audacity

Nagrywamy podcasty program Audacity Pobieranie i instalacja Program Audacity jest darmowym zaawansowanym i wielościeżkowym edytorem plików dźwiękowych rozpowszechnianym na licencji GNU GPL. Jest w wersjach dla systemów typu Unix/Linux, Microsoft

Bardziej szczegółowo

Regulaminy. Cookies. Polityka dotycząca Ciasteczek

Regulaminy. Cookies. Polityka dotycząca Ciasteczek Regulaminy Cookies Polityka dotycząca Ciasteczek Niniejsza Polityka dotycząca Ciasteczek odnosi się do wszystkich stron internetowych, należących do Grupy portali i sklepów Zi-Co Sp. z o.o.: - dekarze.pl

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE

WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Instrukcja instalacji generatora wniosku o dofinansowanie projektu ze środków EFRR w ramach I osi priorytetowej Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Instalacja Czytnika Kart 2.4 dla przeglądarek 64 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 64 bit

Instalacja Czytnika Kart 2.4 dla przeglądarek 64 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 64 bit Instalacja Czytnika Kart 2.4 dla przeglądarek 64 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 64 bit Dokumentacja Użytkownika SPIS TREŚCI I. INSTALACJA CZYTNIKA KART W SYSTEMIE WINDOWS... 3 II. PONOWNA

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. Cookies. Co to są ciasteczka?

REGULAMIN. Cookies. Co to są ciasteczka? Cookies REGULAMIN Polityka dotycząca Ciasteczek Niniejsza Polityka dotycząca Ciasteczek odnosi się do wszystkich stron internetowych oraz aplikacji na urządzenia mobilne, należących do tkkf.tarnobrzeg.pl.

Bardziej szczegółowo

LeftHand Sp. z o. o.

LeftHand Sp. z o. o. LeftHand Sp. z o. o. Producent oprogramowania finansowo-księgowe, handlowego i magazynowego na Windows i Linux Instrukcja rejestracji wersji testowej programu LeftHand Ten dokument ma na celu przeprowadzić

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Modułu Payu dla Moodle 2.x

Instrukcja obsługi Modułu Payu dla Moodle 2.x Instrukcja obsługi Modułu Payu dla Moodle 2.x Wersja z 10 lutego 2015r. Spis treści 1. Wymagania............................................ 1 2. Instalacja.............................................

Bardziej szczegółowo

Formularze w programie Word

Formularze w programie Word Formularze w programie Word Formularz to dokument o określonej strukturze, zawierający puste pola do wypełnienia, czyli pola formularza, w których wprowadza się informacje. Uzyskane informacje można następnie

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1 instrukcje instalacji

Załącznik 1 instrukcje instalacji Załącznik 1 instrukcje instalacji W poniższym załączniku przedstawione zostaną instrukcje instalacji programów wykorzystanych w trakcie tworzenia aplikacji. Poniższa lista przedstawia spis zamieszczonych

Bardziej szczegółowo

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią Tomasz Grześ Systemy zarządzania treścią Co to jest CMS? CMS (ang. Content Management System System Zarządzania Treścią) CMS definicje TREŚĆ Dowolny rodzaj informacji cyfrowej. Może to być np. tekst, obraz,

Bardziej szczegółowo

Kilometrówki24.pl to system służący do ewidencjonowania przejazdów pojazdów wykorzystywanych w przedsiębiorstwach.

Kilometrówki24.pl to system służący do ewidencjonowania przejazdów pojazdów wykorzystywanych w przedsiębiorstwach. Czym są Kilometrówki24.pl? Kilometrówki24.pl to system służący do ewidencjonowania przejazdów pojazdów wykorzystywanych w przedsiębiorstwach. Dla kogo skierowany jest ten system? Kilometrówki24.pl skierowany

Bardziej szczegółowo

PHICS - Polish Harbours Information & Control System Dokumentacja użytkownika System weryfikacji autentyczności polskich dokumentów marynarzy

PHICS - Polish Harbours Information & Control System Dokumentacja użytkownika System weryfikacji autentyczności polskich dokumentów marynarzy PHICS - Polish Harbours Information & Control System Dokumentacja użytkownika System weryfikacji autentyczności polskich dokumentów marynarzy Zielona Góra, kwiecień 2014 DOKUMENTACJA ZMIAN: Lp. Wersja

Bardziej szczegółowo

Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu. Wprowadzenie

Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu. Wprowadzenie mgr Piotr Gaś, dr hab. inż. Jerzy Mischke Ośrodek Edukacji Niestacjonarnej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu Wprowadzenie W każdym systemie

Bardziej szczegółowo

Hot Potatoes. Zdania z lukami Przyporządkowanie. Tworzy spis wszystkich zadań. Krzyżówki

Hot Potatoes. Zdania z lukami Przyporządkowanie. Tworzy spis wszystkich zadań. Krzyżówki Hot Potatoes Zdania z lukami Przyporządkowanie Tworzy spis wszystkich zadań Quizy Krzyżówki Rozsypanki Pakiet Hot Potatoes jest zestawem sześciu narzędzi, kreatorów testów, stworzonym przez Zespół Badawczo-

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy

Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy Instrukcja obsługi Zaplecza epk w zakresie zarządzania tłumaczeniami opisów procedur, publikacji oraz poradników przedsiębiorcy Spis treści: 1 WSTĘP... 3 2 DOSTĘP DO SYSTEMU... 3 3 OPIS OGÓLNY SEKCJI TŁUMACZENIA...

Bardziej szczegółowo

Instalacja Webroot SecureAnywhere przy użyciu GPO w Active Directory

Instalacja Webroot SecureAnywhere przy użyciu GPO w Active Directory Instalacja Webroot SecureAnywhere przy użyciu GPO w Active Directory Poniższa instrukcja opisuje sposób zdalnej instalacji oprogramowania Webroot SecureAnywhere w środowiskach wykorzystujących usługę Active

Bardziej szczegółowo

ZPKSoft WDoradca. 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja

ZPKSoft WDoradca. 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja ZPKSoft WDoradca 1. Wstęp 2. Architektura 3. Instalacja 4. Konfiguracja 5. Jak to działa 6. Licencja 1. Wstęp ZPKSoft WDoradca jest technologią dostępu przeglądarkowego do zasobów systemu ZPKSoft Doradca.

Bardziej szczegółowo

Instalacja i konfiguracja SAS PC Files Server

Instalacja i konfiguracja SAS PC Files Server , SAS Institute Polska listopad 2013 Szanowni Państwo! Niniejszy dokument stanowi opis procesu pobierania, instalacji oraz konfiguracji programu SAS PC Files Server. Program instalowany jest na komputerach

Bardziej szczegółowo

Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf. Materiały poprawione

Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf. Materiały poprawione Materiały oryginalne: ZAWWW-2st1.2-l11.tresc-1.0kolor.pdf Materiały poprawione Rozwiązanie zadania w NetBeans IDE 7.4: Jarosław Ksybek, Adam Miazio Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji

Bardziej szczegółowo

Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy. dla DataPage+ 2012

Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy. dla DataPage+ 2012 Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy dla DataPage+ 2012 Pomoc aktualizowano ostatnio: 29 sierpnia 2012 Spis treści Instalowanie wymaganych wstępnie komponentów... 1 Przegląd... 1 Krok 1: Uruchamianie

Bardziej szczegółowo

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT Robert Nowak Architekt rozwiązań HP Software Dlaczego Software as a Service? Najważniejsze powody za SaaS UZUPEŁNIENIE IT 2 Brak zasobów IT Ograniczone

Bardziej szczegółowo

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie informatycznej. Zadaniem systemu jest rejestracja i przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Skrócona instrukcja obsługi programu Cisco ViewMail for Microsoft Outlook (wersja 8.5 i nowsze)

Skrócona instrukcja obsługi programu Cisco ViewMail for Microsoft Outlook (wersja 8.5 i nowsze) Skrócona instrukcja obsługi Skrócona instrukcja obsługi programu Cisco ViewMail for Microsoft Outlook (wersja 8. i nowsze) Program Cisco ViewMail for Microsoft Outlook (wersja 8. i nowsze) Informacje o

Bardziej szczegółowo

VinCent Administrator

VinCent Administrator VinCent Administrator Moduł Zarządzania podatnikami Krótka instrukcja obsługi ver. 1.01 Zielona Góra, grudzień 2005 1. Przeznaczenie programu Program VinCent Administrator przeznaczony jest dla administratorów

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja projektu QUAIKE Architektura oprogramowania

Dokumentacja projektu QUAIKE Architektura oprogramowania Licencjacka Pracownia Oprogramowania Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego Jakub Kowalski, Andrzej Pilarczyk, Marek Kembrowski, Bartłomiej Gałkowski Dokumentacja projektu QUAIKE Architektura

Bardziej szczegółowo

Munsol - dokument zmian. MUNSOL - Dokument zmian

Munsol - dokument zmian. MUNSOL - Dokument zmian MUNSOL - Dokument zmian 1 Spis treści Munsol - dokument zmian Spis treści 2 Wprowadzenie 3 Wprowadzone zmiany 3 1. Logowanie z użyciem karty. 3 2. Strona główna 4 3. Komunikaty informacyjne 4 4. Listy

Bardziej szczegółowo

System Zdalnej Obsługi Certyfikatów Instrukcja użytkownika

System Zdalnej Obsługi Certyfikatów Instrukcja użytkownika System Zdalnej Obsługi Certyfikatów Instrukcja użytkownika Departament Bezpieczeństwa, Wydział Kryptografii Warszawa, 2015 Spis treści Wstęp 2 1. Generowanie kluczy kryptograficznych i certyfikatów za

Bardziej szczegółowo

11. Rozwiązywanie problemów

11. Rozwiązywanie problemów 11. Rozwiązywanie problemów Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pokaŝą, jak rozwiązywać niektóre z problemów, jakie mogą pojawić się podczas pracy z komputerem. Windows XP został wyposaŝony w kilka mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Maciej Oleksy Zenon Matuszyk

Maciej Oleksy Zenon Matuszyk Maciej Oleksy Zenon Matuszyk Jest to proces związany z wytwarzaniem oprogramowania. Jest on jednym z procesów kontroli jakości oprogramowania. Weryfikacja oprogramowania - testowanie zgodności systemu

Bardziej szczegółowo

FAQ Systemu EKOS. 1. Jakie są wymagania techniczne dla stanowiska wprowadzania ocen?

FAQ Systemu EKOS. 1. Jakie są wymagania techniczne dla stanowiska wprowadzania ocen? 27.06.11 FAQ Systemu EKOS 1. Jakie są wymagania techniczne dla stanowiska wprowadzania ocen? Procedura rejestracji ocen wymaga podpisywania protokołów (w postaci wypełnionych formularzy InfoPath Forms

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Konfiguracja systemu ewuś...3. 2. Logowanie się do systemu ewuś...6. 3. Korzystanie z systemu ewuś...6. 4. Weryfikacja cykliczna...

Spis treści. 1. Konfiguracja systemu ewuś...3. 2. Logowanie się do systemu ewuś...6. 3. Korzystanie z systemu ewuś...6. 4. Weryfikacja cykliczna... Centralny Ośrodek Informatyki Górnictwa S.A. KSOP Obsługa systemu ewuś Katowice, 2013 Spis treści 1. Konfiguracja systemu ewuś...3 2. Logowanie się do systemu ewuś...6 3. Korzystanie z systemu ewuś...6

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu PowRek

Instrukcja obsługi programu PowRek Instrukcja obsługi programu PowRek środa, 21 grudnia 2011 Spis treści Przeznaczenie programu... 4 Prezentacja programu... 5 Okno główne programu... 5 Opis poszczególnych elementów ekranu... 5 Nowy projekt...

Bardziej szczegółowo

Instalacja Czytnika Kart 1.4 dla przeglądarek 32 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 64 bit i 32 bit

Instalacja Czytnika Kart 1.4 dla przeglądarek 32 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 64 bit i 32 bit Instalacja Czytnika Kart 1.4 dla przeglądarek 32 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 64 bit i 32 bit Dokumentacja Użytkownika SPIS TREŚCI I. INSTALACJA CZYTNIKA KART W SYSTEMIE WINDOWS... 3

Bardziej szczegółowo

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji - wersja dokumentu 1.3-19.08.2014 Spis treści 1 Wstęp... 4 1.1 Cel dokumentu... 4 1.2 Powiązane dokumenty...

Bardziej szczegółowo

Zdalny dostęp do źródeł elektronicznych BUR dla pracowników i studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego

Zdalny dostęp do źródeł elektronicznych BUR dla pracowników i studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów, 2012-04-03 Zdalny dostęp do źródeł elektronicznych BUR dla pracowników i studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego 1. Obsługiwane przeglądarki internetowe...2 2. Uwagi odnośnie serwerów proxy...2 3.

Bardziej szczegółowo

Biblioteki publiczne

Biblioteki publiczne Instrukcja pracy w programie do gromadzenia danych statystycznych w ramach projektu Analiza Funkcjonowania Bibliotek Biblioteki publiczne Spis treści 1. Użytkownicy i uprawnienia 1 2. Logowanie/rejestracja

Bardziej szczegółowo

Instalacja Czytnika Kart 2.7 dla przeglądarek 64 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 64 bit

Instalacja Czytnika Kart 2.7 dla przeglądarek 64 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 64 bit BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. ul. Żelazna 32 / 00-832 Warszawa tel.: (+48 22) 850 87 35 faks: (+48 22) 850 88 91 e-mail: bos@bosbank.pl Instalacja Czytnika Kart 2.7 dla przeglądarek 64 bitowych dla systemów

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu DoUPS 1.0

Instrukcja do programu DoUPS 1.0 Instrukcja do programu DoUPS 1.0 Program DoUPS 1.0 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej UPS w połączeniu z bezpłatnym

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA NR ART/SBS/07/01 Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA Artykuły - serwery SBS i ich wykorzystanie Instalacja i Konfiguracja oprogramowania MOL Optiva na szkolnym serwerze (SBS2000) Artykuł opisuje

Bardziej szczegółowo

Instalacja Czytnika Kart GemPc Twin 1.4 dla przeglądarek 32 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 32 bity i 64 bity Wersja 1.

Instalacja Czytnika Kart GemPc Twin 1.4 dla przeglądarek 32 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 32 bity i 64 bity Wersja 1. Instalacja Czytnika Kart GemPc Twin 1.4 dla przeglądarek 32 bitowych dla systemów Windows XP/Vista/2000/7/8 32 bity i 64 bity Wersja 1.4 Spis treści: 1. Wymagania sprzętowe...2 2. Sprawdzenie oraz instalacja

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja platformy.net Framework.

1. Instalacja platformy.net Framework. Konfiguracja sprzętowo-programowa komputera umożliwiająca korzystanie z komponentu do składania podpisu elektronicznego w oknie przeglądarki dla systemów e-giodo oraz Elektroniczna Skrzynka Podawcza (ESP)

Bardziej szczegółowo

OpenOfficePL. Zestaw szablonów magazynowych. Instrukcja obsługi

OpenOfficePL. Zestaw szablonów magazynowych. Instrukcja obsługi OpenOfficePL Zestaw szablonów magazynowych Instrukcja obsługi Spis treści : 1. Informacje ogólne 2. Instalacja zestawu a) konfiguracja połączenia z bazą danych b) import danych z poprzedniej wersji faktur

Bardziej szczegółowo

Jak patrzymy na testy czyli Jak punkt widzenia zależy od punktu siedzenia. Click Piotr Kałuski to edit Master subtitle style

Jak patrzymy na testy czyli Jak punkt widzenia zależy od punktu siedzenia. Click Piotr Kałuski to edit Master subtitle style Jak patrzymy na testy czyli Jak punkt widzenia zależy od punktu siedzenia Click Piotr Kałuski to edit Master subtitle style Punkty widzenia Zespół Testów Manager Projektu Użytkownik końcowy Zespół Testów

Bardziej szczegółowo

Instalacja i konfiguracja Symfonia.Common.Server oraz Symfonia.Common.Forte

Instalacja i konfiguracja Symfonia.Common.Server oraz Symfonia.Common.Forte Instalacja i konfiguracja Symfonia.Common.Server oraz Symfonia.Common.Forte Instalacja Symfonia.Common.Server 0 2 Spis treści Spis treści 2 Instalacja Symfonia.Common.Server 3 Ważne zalecenia... 3 Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne narzędzia w relacjach z klientami

Nowoczesne narzędzia w relacjach z klientami Nowoczesne narzędzia w relacjach z klientami Jak robić to dobrze? Plan prezentacji o o o o o Wprowadzenie Co lubią internauci Kilka ważnych zasad projektowania Różne narzędzia ale taki sam proces Postępujące

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi aplikacji X-Trade DDE To MetaStock Chart 1.1

Instrukcja obsługi aplikacji X-Trade DDE To MetaStock Chart 1.1 Instrukcja obsługi aplikacji X-Trade DDE To MetaStock Chart 1.1 Spis treści Spis treści... 2 1. Wymagania sprzętowe... 3 2. Okno główne aplikacji... 4 3. Dodawanie waluty... 5 4. Usunięcie waluty... 6

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Ericsson HIS NAE SR-16

Laboratorium Ericsson HIS NAE SR-16 Laboratorium Ericsson HIS NAE SR-16 HIS WAN (HIS 2) Opis laboratorium Celem tego laboratorium jest poznanie zaawansowanej konfiguracji urządzenia DSLAM Ericsson HIS NAE SR-16. Konfiguracja ta umożliwi

Bardziej szczegółowo

Teoretyczne wprowadzenie do programu pocztowego Microsoft Outlook 2007

Teoretyczne wprowadzenie do programu pocztowego Microsoft Outlook 2007 Teoretyczne wprowadzenie do programu pocztowego Microsoft Outlook 2007 Zawartość 1 WSTĘP 2 2 BUDOWA OKNA PROGRAMU MICROSOFT OUTLOOK 2007 3 3 USTAWIENIA WIDOKU EKRANU 3 4 KORZYSTANIE Z PROGRAMU MICROSOFT

Bardziej szczegółowo

https://lsi.ncbr.gov.pl

https://lsi.ncbr.gov.pl Instrukcja składania wniosku o dofinansowanie w systemie informatycznym IP na potrzeby konkursu nr 2/1.1.2/2015 INFORMACJE OGÓLNE 1. Wnioski o dofinansowanie projektu w ramach konkursu nr 2/1.1.2/2015

Bardziej szczegółowo

Instrukcja składania wniosku o dofinansowanie w systemie informatycznym IP na potrzeby konkursu nr 1/1.1.1/2015

Instrukcja składania wniosku o dofinansowanie w systemie informatycznym IP na potrzeby konkursu nr 1/1.1.1/2015 Instrukcja składania wniosku o dofinansowanie w systemie informatycznym IP na potrzeby konkursu nr 1/1.1.1/2015 INFORMACJE OGÓLNE 1. Wnioski o dofinansowanie projektu w ramach konkursu nr 1/1.1.1/2015

Bardziej szczegółowo

25 lat. Generator wniosków o dofinansowanie ze środków krajowych. Katarzyna Jakubowska Główny specjalista DepartamentRozwoju Systemów Informatycznych

25 lat. Generator wniosków o dofinansowanie ze środków krajowych. Katarzyna Jakubowska Główny specjalista DepartamentRozwoju Systemów Informatycznych Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 25 lat Generator wniosków o dofinansowanie ze środków krajowych Katarzyna Jakubowska Główny specjalista DepartamentRozwoju Systemów Informatycznych

Bardziej szczegółowo

Platforma zakupowa GRUPY TAURON

Platforma zakupowa GRUPY TAURON Platforma zakupowa GRUPY TAURON Podręcznik dla oferenta Rejestracja w systemie Pierwsze logowanie do systemu Podstawowe elementy interfejsu użytkownika Strefa publiczna systemu Version 1.0 1 1. Rejestracja

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfigurowania poczty Exchange dla klienta pocztowego użytkowanego poza siecią uczelnianą SGH.

Instrukcja konfigurowania poczty Exchange dla klienta pocztowego użytkowanego poza siecią uczelnianą SGH. Instrukcja konfigurowania poczty Exchange dla klienta pocztowego użytkowanego poza siecią uczelnianą SGH. Spis treści 1. Konfiguracja poczty Exchange dla klienta pocztowego Outlook 2007 protokół Exchange

Bardziej szczegółowo

Krótka Historia. Co to jest NetBeans? Historia. NetBeans Platform NetBeans IDE NetBeans Mobility Pack Zintegrowane moduły. Paczki do NetBeans.

Krótka Historia. Co to jest NetBeans? Historia. NetBeans Platform NetBeans IDE NetBeans Mobility Pack Zintegrowane moduły. Paczki do NetBeans. GRZEGORZ FURDYNA Krótka Historia Co to jest NetBeans? Historia Wersje NetBeans Platform NetBeans IDE NetBeans Mobility Pack Zintegrowane moduły NetBeans Profiler Narzędzie do projektowania GUI Edytor NetBeans

Bardziej szczegółowo

Wykład VII. Programowanie III - semestr III Kierunek Informatyka. dr inż. Janusz Słupik. Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej

Wykład VII. Programowanie III - semestr III Kierunek Informatyka. dr inż. Janusz Słupik. Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej Wykład VII - semestr III Kierunek Informatyka Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej Gliwice, 2014 c Copyright 2014 Janusz Słupik Wytwarzanie oprogramowania Model tworzenia oprogramowania

Bardziej szczegółowo

SIP Studia Podyplomowe Ćwiczenie laboratoryjne Instrukcja

SIP Studia Podyplomowe Ćwiczenie laboratoryjne Instrukcja SIP Studia Podyplomowe Ćwiczenie laboratoryjne Instrukcja Instytut Telekomunikacji Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechnika Warszawska, marzec 2015 Wprowadzenie Ćwiczenie jest wykonywane

Bardziej szczegółowo

Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja

Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja SZARP http://www.szarp.org Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja Wersja pliku: $Id: ssc.sgml 4420 2007-09-18 11:19:02Z schylek$ > 1. Witamy w programie SSC Synchronizator plików (SZARP Sync Client,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika

Instrukcja użytkownika Instrukcja użytkownika Systemu MEWA 2.0 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2014-2020 dla wnioskodawców/beneficjentów 1. Wstęp System MEWA 2.0 jest narzędziem przeznaczonym

Bardziej szczegółowo

DLA WINDOWS 1. USTAWIANIE SKOKU W CZASIE 2.WYBÓR CHRONIONYCH PLIKÓW 3.POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

DLA WINDOWS 1. USTAWIANIE SKOKU W CZASIE 2.WYBÓR CHRONIONYCH PLIKÓW 3.POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI MASZYNA CZASU DLA WINDOWS 1. USTAWIANIE SKOKU W CZASIE Zainstaluj program Genie Timeline 2012 i uruchom go. Aplikacja utworzy na Pulpicie Windows nowy folder o nazwie No-BackupZone. Jeżeli chcesz wykluczyć

Bardziej szczegółowo

Usprawnienie procesu zarządzania konfiguracją. Marcin Piebiak Solution Architect Linux Polska Sp. z o.o.

Usprawnienie procesu zarządzania konfiguracją. Marcin Piebiak Solution Architect Linux Polska Sp. z o.o. Usprawnienie procesu zarządzania konfiguracją Marcin Piebiak Solution Architect Linux Polska Sp. z o.o. 1 Typowy model w zarządzaniu IT akceptacja problem problem aktualny stan infrastruktury propozycja

Bardziej szczegółowo