Mikro i makroekonomia integracji europejskiej Spotkanie 8

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mikro i makroekonomia integracji europejskiej Spotkanie 8"

Transkrypt

1 Mikro i makroekonomia integracji europejskiej Spotkanie 8 Makroekonomiczne aspekty integracji gospodarczej Integracja monetarna Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego 1

2 Plan wykładu Polityki makroekonomiczna przy liberalizacji przepływu kapitału model ISLM w systemie kursów płynnych i stałych Doświadczenia państw UE przed stworzeniem UGW (Unii Gospodarczo Walutowej) Teoria optymalnych obszarów walutowych UGW UGW a Polska

3 Doskonała mobilność kapitału r BOP>0 BOP<0 Y

4 Model ISLMBP, równowaga r IS LM r 0 BP Y 0 Y

5 Interwencja na rynku walutowym Kurs nominalny e (+) Linia reakcji kursu Oczekiwana interwencja spłaszcza linię kursu (-) e 0 e e 0 (+) M 0 M (-)

6 System kursów płynnych Ekspansywna polityka fiskalna r 2 LM 1=3 Y 1 IS IS Y

7 System kursów płynnych Ekspansywna polityka monetarna r LM LM Y 1 Y 2 IS IS Y

8 System kursów płynnych Wzrost stopy procentowej za granicą r LM 1 Y 1 2 Y 2 IS IS Y

9 Stałe kursy walutowe Ekspansywna polityka fiskalna r 2 LM LM 1 3 Y 1 Y 2 IS IS Y

10 Stałe kursy walutowe Ekspansywna polityka monetarna r LM LM 1 =3 2 IS Y 1 Y

11 Stałe kursy walutowe Polityka kursowa - dewaluacja r 2 LM LM 1 3 Y 1 Y 2 IS IS Y

12 Stałe kursy walutowe Wzrost stopy procentowej za granicą r LM LM 2 1 IS Y 2 Y 1 Y

13 Finlandia 1991 rok a) Załamanie się rynku byłego ZSRR w 1991 roku oznacza spadek fińskiego eksportu o 25%. Jaki wpływ spadku na PKB i stopy procentowe w Finlandii. b) 15 listopada 1991 fińska marka dewaluowała o 12,3%.

14 IS w lewo. Początkowo PKB i stopa procentowa spadają. Aby utrzymać stały kurs walutowy władze monetarne wysprzedają rezerwy. Krzywa LM przesuwa się w lewo co prowadzi do recesji. r 3 Y 2 2 LM 1 Y 1 LM IS IS Y

15 Jednoczesna dewaluacja prowadzi do wzrostu konkurencyjności i wzrostu podaży pieniądza (BC kupuje waluty dla utrzymania parytetu). Krzywe LM i IS przesuwają się w prawo i gospodarka powraca do punktu wyjścia r LM LM IS IS Y 2 Y 3 Y

16 Plan wykładu Polityki makroekonomiczna przy liberalizacji przepływu kapitału model ISLM w systemie kursów płynnych i stałych Doświadczenia państw UE przed stworzeniem EMU Teoria optymalnych obszarów walutowych EMU EMU a Polska

17 Europejski System Walutowy Został ustanowiony w 1979 r. w celu stabilizacji kursów walutowych krajów członkowskich Wspólnot Europejskich. Zakładał ścisłą koordynację polityki monetarnej, ekonomicznej i budżetowej krajów ówczesnej "dziewiątki ("dwunastki ). Ustalał dopuszczalny zakres wahań kursów. Z chwilą utworzenia unii walutowej i ustalenia sztywnych kursów wymiany między walutami narodowymi krajów członkowskich UGW, Europejski System Walutowy stracił rację bytu i przestał istnieć

18 Mechanizm Kursów Walutowych MKW (Exchange Rate Mechanism - ERM) mechanizm ustalania kursów walutowych w ramach Europejskiego Systemu Walutowego. dopuszczalne pasmo wahań kursów walut wchodzących do MKW: początkowo na ±2,25% (mimo to dla niektórych walut - eskudo, pesety, lira i funta - stosowano szerszy przedział do ±6%), w okresie kryzysu systemu, wywołanego recesją gospodarczą w 1993 r., pasmo to poszerzono do ±15%

19 System widełek kursowych Kurs nominalny (+) Granica górna +2,25 % Widełki Parytet centralny 0 (+) (-) M Granica dolna -2,25% (-)

20 Mechanizm Kursów Walutowych II MKW II (Exchange Rate Mechanism II - ERM II) mechanizm, według którego ustalane są kursy między euro a walutami krajów Unii Europejskiej nie będących członkami unii walutowej. Uczestnictwo mechanizmie jest dobrowolne; od początku należały do niego Grecja i Dania. Dla greckiej drachmy - przedział wahań +/-15%, natomiast dla korony duńskiej +/-2,25%. Od 1 stycznia 2001 r. Grecja weszła do UGW i wyszła z MKW II.

21 Mechanizm Kursów Walutowych II Wraz z rozszerzeniami Unii Europejskiej 1 maja 2004 r. i 1 stycznia 2007r., banki centralne nowych 12 członków EU - zobowiązane do przystąpienia do ERM II. waluty poszczególnych państw członkowskich znajdą się w ERM II w różnym czasie Estońska korona, litewski lit i słoweński tolar - 28 czerwca 2004 Cypryjski funt, łotewski łat i maltańska lira - 2 maja 2005 Słowacka korona - 28 października 2005 roku.

22 Waluta kod Kurs centralny Zakres wahań korona duńska DKK korona estońska EEK lit litewski LTL łat łotewski LVL korona słowacka SKK

23 Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej Wraz z przyjęciem całego acquis communautaire, deklaracja wprowadzenia wspólnej waluty europejskiej. kryteria konwergencji. złotówka stanie się częścią systemu ERM II Pierwsze plany: w 2007 roku deficyt budżetowy przesunięcie na 2013 rok, nie została jeszcze określona ścieżka przystąpienia do Eurolandu.

24 Kryteria konwergencji Stabilne ceny (cpi nie wyższy niż 1.5 punktu procentowego od trzech najlepszych) Ograniczony deficyt budżetowy (deficyt/pkb <= 3%; zadłużenie /PKB <=60%) Konwergencja stopy procentowej (średnia nominalna długookresowa stopa procentowa nie może przekroczyć o więcej niż 2 pk. procentowe stopy trzech najlepszych) Udział w Mechanizmie Kursów Walutowych -utrzymywanie waluty w normalnych marginesach bez dewaluacji przez co najmniej dwa lata

25 Unifikacja Niemiec Plany. Sytuacja idealna r LM NZ LM zjed r ESW IS NZ IS zjed Y

26 Fakty r LM NZ LM zjed kurs 2:1 r ESW planowane IS NZ IS zjed transfery= Y faktyczne Y

27 Dalsze problemy r LM r kohl r ESW IS IS zjed transfery=150 Y

28 Bundesbank reaguje r r buba LM LM r kohl r ESW IS IS zjed transfery=150 Y

29 Reperkusje r LM LM r buba r ESW 2 z 1 2 w IS IS Y zostaje Y przed Y wychodzi Y

30 Dodatkowo restrykcyjna polityka fiskalna r LM LM LM r buba r ESW 3 2 z 1 Y nowe Y z Y przed IS IS Y

31 Włochy 1992 Przed wrześniem 1992 Włochy związały swoją walutę z koszykiem ECU. Co dalej: a) wzrost światowej stopy procentowej wynikające z restrykcyjnej polityki monetarnej w Niemczech. b) odchudzanie budżetu (wzrostu podatków, ucięcie wydatków rządowych) Po wrześniu 1992 Bank Italia pozwolił na uwolnienie lira. Jako rezultat kurs walutowy uległ deprecjacji z L850/DM do L1275/DM w marcu 1995

32 Wybory Francja Bardzo zaangażowana w EMU spełnia kryteria z Maastricht, Wzrost gospodarczy 2,5% (1990), 0,8% (1991), 1,2% (1992) Decyduje się zostać w ESW Włochy Bardzo zainteresowane EMU Nie spełniają kryteriów Wzrost gospodarczy 2,1% (1990), 1,2% (1991), 0,8% (1992) Decydują się wyjść w ESW Wielka Brytania Nie zainteresowana EMU Wzrost gospodarczy 0,4% (1990), -2,0% (1991), -0,5% (1992) Wychodzi z ESW

33 Plan wykładu Polityki makroekonomiczna przy liberalizacji przepływu kapitału model ISLM w systemie kursów płynnych i stałych Doświadczenia państw UE przed stworzeniem UGW (Unii Gospodarczo Walutowej) Teoria optymalnych obszarów walutowych EMU EMU a Polska

34 Teoria optymalnych obszarów walutowych określenie warunków które powinny spełniać kraje decydujące się na: nieodwołalne usztywnienie kursów swoich walut, prowadzenie wspólnej polityki monetarnej całkowitą liberalizację transakcji obrotów bieżących i kapitałowych; oszacowanie potencjalnych kosztów i korzyści wynikających z członkostwa w danym porozumieniu walutowym.

35 Obszar walutowy grupa dwóch lub więcej suwerennych państw wzajemne powiązanie kursów walutowych integracja rynków finansowych oparta na wolnym przepływie kapitału i rzeczywistej unifikacji krajowych rynków finansowych; integracja polityki gospodarczej, polegająca głównie na wspólnych działaniach w zakresie polityki monetarnej i polityki kursów walutowych

36 Optymalny obszar walutowy Przymiotnik 'optymalny' definiowany w kategoriach makroekonomicznej równowagi wewnętrznej i zewnętrznej obszar geograficzny dla którego korzyści z posiadania wspólnej waluty przewyższają koszty takiej formy integracji. zdolność regionu do lepszego zaspokajania potrzeb ludności po przyłączeniu się do obszaru walutowego

37 Zakłócenia po stronie popytu i podaży - szoki P AD AS 1 Y 1 Y

38 Negatywny szok popytowy P AD AD AS P 1 1 P 2 2 Y 2 Y 1 Y

39 Negatywny szok popytowy. Reakcja rządu P AD AD AS P 1 1=3 P 2 2 Y 2 Y 1 Y

40 Negatywny szok popytowy. Gospodarka sama wychodzi P P 1 AD AD 1 AS AS AS P 2 P Y 2 Y 1 Y

41 Negatywny szok podażowy P AD AS AS P 2 P Y 2 Y 1 Y

42 Negatywny szok podażowy. Reakcja rządu P AD AD AS AS P 3 P 2 P Y 2 Y 1 Y

43 Negatywny szok potażowy. Gospodarka sama wychodzi P P 2 P 1 AD 2 1=3 AS AS Y 2 Y 1 Y

44 Problem szoków Problem absorpcji szoku - jeśli rozkłada się on nierównomiernie. Szok symetryczny (w równym stopniu we wszystkich krajach) - prowadzenie wspólnej polityki na całym obszarze. Jeśli zakłócenia niesymetryczne - problem niesymetrycznej reakcji

45 Warunki rozumiane są jako kryteria optymalizacji danego obszaru: elastyczność płac i cen (Mundell, 1961) mobilność środków produkcji (Mundell, 1961) otwartość gospodarki (McKinnon, 1963) skłonność do inflacji (Magnifico, 1973) dywersyfikacji gospodarki (Kenen, 1969) możliwość transferu dochodów podobieństwa między gospodarkami

46 Korzyści eliminacja ryzyka zmian przyszłego kursu walutowego, maksymalizacja zysków z handlu i specjalizacji spadek kosztów utrzymania, obsługi i zabezpieczenia pieniądza zwiększy efektywność alokacji zasobów poprzez wpływ na inwestycje wzrost użyteczności pieniądza zwiększenie wolumenu transakcji na międzynarodowym rynku walutowym zmniejszenie zmienności cen ograniczenie spekulacji walutowych, zmniejszenie rezerw rozłożenie ryzyka

47 Koszty brak niezależności monetarnej każdego z krajów unifikacja oraz ścisłej koordynacja polityki monetarnej zakłócenia równowagi wewnętrznej znaczne jeśli niska tolerancję względem bezrobocia utrata narzędzia jakim jest możliwość korekty kursu walutowego szczególnie dotkliwe w przypadku wystąpienia gwałtownej zmiany warunków handlu

48 Plan wykładu Polityki makroekonomiczna przy liberalizacji przepływu kapitału model ISLM w systemie kursów płynnych i stałych Doświadczenia państw UE przed stworzeniem UGW (Unii Gospodarczo Walutowej) Teoria optymalnych obszarów walutowych EMU EMU a Polska

49 Jeszcze raz Co to jest unia monetarna? 1. Całkowita i nieodwracalna wymienialność walut 2. Całkowita liberalizacja transakcji kapitałowych, pełna integracja rynków finansowych 3. Nieodwołalne zamrożenie kursów walutowych oraz wspólna polityka monetarna ale Unia monetarna nie oznacza konieczności wprowadzenia wspólnej waluty

50 EMU (Economic and Monetary Union) UGW (Unia Gospodarczo-Walutowa) Wspólny rynek Nieodwołalnie sztywne kursy walut Wspólna polityka monetarna Koordynacja polityki makroekonomicznej Wspólna polityka w innych dziedzinach EMU To logiczne uzupełnienie wspólnego rynku

51 Kryteria konwergencji Stabilne ceny (cpi nie wyższy niż 1.5 punktu procentowego od trzech najlepszych) Ograniczony deficyt budżetowy (deficyt/pkb <= 3%; zadłużenie /PKB <=60%) Konwergencja stopy procentowej (średnia nominalna długookresowa stopa procentowa nie może przekroczyć o więcej niż 2 pk. procentowe stopy trzech najlepszych) Udział w Mechanizmie Kursów Walutowych -utrzymywanie waluty w normalnych marginesach bez dewaluacji przez co najmniej dwa lata

52 Harmonogram EMU Etap I 1 lipiec 1990 Etap II 1 styczeń 1994 Etap III 1 styczeń 1999

53 Etap I Zniesienie restrykcji w przepływie kapitału Konwergencja gospodarki - przyjęcie programów wieloletnich Postęp konwergencji gospodarczej i monetarnej Zamrożenie koszyka ecu po ratyfikacji traktatu z Maastricht

54 Etap II Powołanie Europejskiego Instytutu Monetarnego Rozpoczęcie działań prowadzących do pełnej niezależności narodowych banków centralnych Zakaz finansowania budżetu przez bank centralny Przyjęcie procedur pozwalających na monitoring deficytu budżetowego w krajach członkowskich

55 Etap III Nieodwołalnie sztywne kursy wymiany pomiędzy walutami narodowymi a euro Pełna odpowiedzialność EBC (Europejskiego Banku Centralnego) za prowadzenie wspólnej polityki monetarnej Wprowadzenie euro jako odrębnej waluty (emitowanej przez EBC) Szybka wymiana walut narodowych na euro

56 3 etapy wprowadzania euro Etap a - przygotowanie EMU, początek koniec 1998 Ustalenie listy państw uczestniczących w EMU Europejski Bank Centralny Rozpoczęcie emisji banknotów i monet euro Przygotowania do zmiany waluty (banki, instytucje finansowe, administracja publiczna)

57 3 etapy wprowadzania euro Etap b - początek EMU Styczeń grudzień 2001 Nieodwołalne usztywnienie kursów Wejście w życie regulacji prawnych związanych z wprowadzeniem euro Euro oficjalnie walutą, przestaje obowiązywać koszyk ecu Emisja obligacji państwowych w euro Wprowadzenie wspólnej polityki pieniężnej oraz kursowej przez escb Można już rozliczać się w euro Zasada podwójnej ceny

58 3 etapy wprowadzania euro Etap c - definitywne przejście na euro Styczeń lipiec 2002 Banknoty i monety euro już w obiegu Ceny, kontrakty, bilanse itp. - w euro Sukces euro

59 Plan wykładu Polityki makroekonomiczna przy liberalizacji przepływu kapitału model ISLM w systemie kursów płynnych i stałych Doświadczenia państw UE przed stworzeniem UGW (Unii Gospodarczo Walutowej) Teoria optymalnych obszarów walutowych EMU EMU a Polska

60 Wskaźniki konwergencji gospodarczej dla nowych członków UE Kraj Inflacja % Długookreso wa St. procentowa ERM II Deficyt budżetowy Dług publiczny Cypr tak Czechy nie Estonia tak Węgry nie Łotwa tak Litwa tak Malta tak Polska nie Słowacja tak Słowenia tak Strefa Euro Kryterium lata Źródło: Komisja Europejska 2005

61 Poziom deficytu budżetowego nie spełnia kryterium deficytu budżetowego. sposób klasyfikacji Otwartych Funduszy Emerytalnych. strona polska - należy je włączyć do systemu finansów publicznych (ustawa o finansach publicznych z 1998 roku). interpretacja Eurostat, taki sposób interpretacji jedynie do końca 2006 roku w tzw. Okresie przejściowym. od 2007 II filar ubezpieczeń emerytalnych nie jest zaliczany do finansów. prognozowany deficyt zwiększy się do 4,1% PKB.

62 Poziom długu publicznych wartości poniżej 60% (lata ,9%, 41,9%, 42,5%). przy utrzymywaniu się dużego deficytu budżetowego istnieje ryzyko jego powiększenia.

63 Inflacja w ciągu ostatnich lat inflacja znacznie się obniżyła (dla przykładu podajmy, że 1997 roku wynosiła 15% a w 2005 roku 2,2%). Polska spełniała kryterium inflacyjne od sierpnia 2003 do lipca 2004 a następnie od listopada w marcu 2006 Polska weszła do grupy krajów o najbardziej stabilnych cenach. poziom inflacji w Polsce stał się kryterium referencyjnym we wrześniu 2006 wartość referencyjna została obliczona na podstawie inflacji w: Finlandii 1,2%, Polsce 1,2%, Szwecji 1,4% i wyniosła 1,3%+1,5%=2,8%

64 Długookresowe stopy procentowe Polska spełniała kryteria konwergencji od kwietnia 2003 do marca 2004 a następnie od sierpnia w okresie referencyjnym od kwietnia 2005 do marca 2006 długookresowa stopa procentowa Polski wyniosła 5% i była niższa od poziomu referencyjnego, który wyniósł 5,9%. we wrześniu 2006 polskie długookresowe stopy procentowe stały się kryterium referencyjnym. Zostało obliczone na podstawie stóp w Finlandii (3,66%), Polsce (5,21%), Szwecji (3,62%) i wyniosło 4,2+2=6,2%.

65 Stabilność kursu walutowego by spełnić kryterium kursu walutowego wymagane jest uczestnictwo w ERMII. Polska, jako jedyny kraj z 10 nowych członków nie zadeklarowała w ciągu 2 lat od przystąpienia do UE, terminu wejścia do ERM II.

66 Waluty uczestniczące w ERM II (daty wejścia) Korona duńska Korona estońska Funt cypryjski Łat łotewski Lit litewski Lir maltański Tolar słoweński Korona słowacka Źródło: EBC

67 Konwergencja prawna Zbieżność ustawodawstwa krajowego, statutu banku centralnego z artykułami 108 i 109 Traktatu z Maastricht oraz ze statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych. Ustawa o NBP zmiana określenia niezależności i jego prezesa tak by ta niezależność została zwiększona. Przyjęcie euro- uznanie praw EBC w zakresie polityki monetarnej, emisji pieniądza i zarządzania rezerwami walutowymi. Kraj traci w tym obszarze swoją suwerenność. W Polsce by móc tego dokonać zmianie musiałaby ulec ustawa zasadnicza.

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r.

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Bruksela, dnia 12 maja 2010 r. Sprawozdanie nr 29/2010 Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Wstęp W sprawozdaniu z konwergencji

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz Rezerwa obowiązkowa FINANSE dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Rezerwa obowiązkowa - częśćśrodków pienięŝnych zdeponowanych na rachunkach bankowych, jaką banki komercyjne muszą przekazać

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Warunki uzyskania zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 4 Teoria optymalnych obszarów walutowych Koszty Unii Walutowej http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Teoria optymalnych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa

Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa Europejska Unia Gospodarcza i Walutowa I. Polityka pieniężna EBC Znowu kamienie milowe :-) Kamień 1: utworzenie strefy euro 1992-1998 Traktat z Maastricht, art.109j: Kryteria konwergencji Kraje prowadzą

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 5 / 1 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 69 36 69 36 fax (+8 ) 69 1 77 e-mail: dziennikarze @mofnet.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa WPROWADZENIE Spis treści Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa xiii xv WPROWADZENIE l Rozdział l. Ekonomiczne opisanie świata 3 1.1. Stany Zjednoczone 4 1.2. Unia Europejska 10 1.3. Chiny 15 1.4. Spojrzenie na inne

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 11 / 01 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 00 9 0 fax (+ ) 9 1 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

D Huto. UTtt. rozsieneoia o Somne

D Huto. UTtt. rozsieneoia o Somne D Huto UTtt rozsieneoia o Somne Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2007 Wstęp 9 ROZDZIAŁ I Zarys teoretycznych podstaw unii monetarnej 15 1. Główne koncepcje i poglądy teoretyczne 15 1.1. Unia monetarna

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę Marcin Konarski EURO jako waluta międzynarodowa 1. Walutą euro posługuje się dziś około 330 milionów

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

pieniężnej. Jak wpłynie to na: krzywą LM... krajową stopę procentową... kurs walutowy... realny kurs walutowy ( przyjmij e ) ... K eksport netto...

pieniężnej. Jak wpłynie to na: krzywą LM... krajową stopę procentową... kurs walutowy... realny kurs walutowy ( przyjmij e ) ... K eksport netto... ZADANIA, TY I 1. Rozważmy model gospodarki otwartej (IS-LM i B), z płynnym kursem walutowym, gdy (nachylenie LM > nachylenie B). aństwo decyduje się na prowadzenie ekspansywnej polityki krzywą LM krajową

Bardziej szczegółowo

Euro wspólny pieniądz

Euro wspólny pieniądz Euro wspólny pieniądz dr Agnieszka Kłos Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.6.2014 r. COM(2014) 324 final 2014/0170 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 9 / 1 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów Ul.

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 7 / 2014 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+48 22) 694 36 00 694 36 04 fax (+48 22) 694 41 77 e-mail: dziennikarze

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa

Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład XII Unia Gospodarczo-Walutowa Optymalny obszar walutowy Kiedy do euro? Danemu krajowi opłaca się przyjąć wspólną walutę wtedy, kiedy korzyści z tym

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej DOCHODZĄC DO EURO dr Monika Poboży, UW Plan Wernera pierwsze podejście Państwa założycielskie,

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej PM Monitor konwergencji nominalnej w UE styczeń Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer / Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) fax (+ ) e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa Geneza UGW System z Bretton Woods Złoto jako główny środek rezerwowy i płatniczy Stały parytet wymiany dolara na złoto

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej PM Monitor konwergencji nominalnej w UE październik Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer / Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+ ) fax (+ ) e-mail: dziennikarze

Bardziej szczegółowo

Data Temat Godziny Wykładowca

Data Temat Godziny Wykładowca Harmonogram zajęć w ramach Studiów Podyplomowych Mechanizmy funkcjonowania strefy EURO (IV edycja) organizowanych przez Uniwersytet Opolski przy wsparciu Narodowego Banku Polskiego (zajęcia odbywać się

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej PF Monitor konwergencji nominalnej w UE 7 marzec Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer / Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 77

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro

Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz. Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro Polityka monetarna Unii Europejskiej dr Joanna Wolszczak-Derlacz Wykład 14 i 15 Polska w strefie euro http://www.zie.pg.gda.pl/~jwo/ email: jwo@zie.pg.gda.pl Czy opłaca się wejść do strefy euro? 1. Rola

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy CELE LEKCJI: Ogólny: - poznanie waluty euro. Szczegółowe: - uczeń zna

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw

dr Bartłomiej Rokicki Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw Chair of Macroeconomics and International Trade Theory Faculty of Economic Sciences, University of Warsaw Model ISLM w gospodarce otwartej Fundamentalne równania modelu: IS: Y = C(Y d ) + I(r) + G + NX(Y,Y*,q)

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Pieniężna

Unia Gospodarcza i Pieniężna Unia Gospodarcza i Pieniężna Polityka gospodarcza i pieniężna (art. 119 TfUE) Dla osiągnięcia celów określonych w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej, działania Państw Członkowskich i Unii obejmują,

Bardziej szczegółowo

Integracja walutowa. Wykład 12: Polska a UGW

Integracja walutowa. Wykład 12: Polska a UGW Integracja walutowa Wykład 12: Polska a UGW Trzy pytania Czy Polska musi wejść do strefy euro? Czy Polsce to się opłaca? Jeśli tak, to jak i kiedy wejść do strefy euro? 2 Czy Polska musi być członkiem

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej PF Monitor konwergencji nominalnej w UE czerwiec Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer / Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+ ) fax (+ ) e-mail: dziennikarze

Bardziej szczegółowo

MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY

MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY MINISTERSTWO FINANSÓW MAPA DROGOWA PRZYJĘCIA EURO PRZEZ POLSKĘ MATERIAŁ INFORMACYJNY Warszawa, październik 2008 r. Poniższy dokument ma posłużyć ustaleniu kolejności niezbędnych działań w ramach procesu

Bardziej szczegółowo

Polska a euro. Dariusz Rosati 21.06.2011r

Polska a euro. Dariusz Rosati 21.06.2011r Polska a euro Dariusz Rosati 21.06.2011r Trzy pytania Czy Polska musi wejść do strefy euro? Czy Polsce to się opłaca? Jeśli tak, to jak i kiedy wejść do strefy euro? 2 Czy Polska musi być członkiem UGW

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Popularny w USA i Europie Zachodniej podręcznik przeznaczony do studiowania makroekonomii na pierwszych latach studiów. Obejmuje takie zagadnienia, jak rachunek

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 14 Unia monetarna: teoria optymalnych obszarów walutowych

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 14 Unia monetarna: teoria optymalnych obszarów walutowych Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 14 Unia monetarna: teoria optymalnych obszarów walutowych Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/36 Plan wykładu: Teoria optymalnych obszarów walutowych

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne

Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Sytuacja na rynku pracy a położenie krzywej AS Krótko-

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego Pojęcie integracji Integracja to proces scalania grupy elementów, który ma miejsce w ramach poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

EKONOMICZNY DOROBEK INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ. PERSPEKTYWY ROZSZERZENIA STREFY EURO

EKONOMICZNY DOROBEK INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ. PERSPEKTYWY ROZSZERZENIA STREFY EURO 5 EKONOMICZNY DOROBEK INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ. PERSPEKTYWY ROZSZERZENIA STREFY EURO 5.1. WPROWADZENIE 50 lat istnienia Wspólnot Europejskich skłania do analizy efektów integracji państw europejskich. Oceniając

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej STABILIZACJA KURSU WALUTOWEGO PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO STREFY EURO Joanna Stryjek, SGH Wejście

Bardziej szczegółowo

Przepływy kapitału krótkoterminowego

Przepływy kapitału krótkoterminowego Wykład 6 Przepływy kapitału krótkoterminowego Plan wykładu 1. Fakty 2. Determinanty przepływów 3. Reakcja na duży napływ kapitału 1 1. Fakty 1/5 Napływ kapitału do gospodarek wschodzących (mld USD) 1.

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 9 Polityka makroekonomiczna w gospodarce otwartej. Model Mundella-Fleminga, część II

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 9 Polityka makroekonomiczna w gospodarce otwartej. Model Mundella-Fleminga, część II Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 9 Polityka makroekonomiczna w gospodarce otwartej. Model Mundella-Fleminga, część II Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/45 Plan wykładu: Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

=Dá F]QLN QU s}ï v] }o] Çl] ] v]'ïv i v }l îìíï

=Dá F]QLN QU s}ï v] }o] Çl] ] v]'ïv i v }l îìíï 736 M. Belka Narodowy Bank Polski Warszawa, r. Z nia na rok 2013 przed do projektu u Z nia. W ch realizowanej przez Narodowy Bank Polski 3 r. Ponadto i W na rok 2013 10 2012 r. p 2. W 2013 r. olskim w

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Polska a Europejska Unia Walutowa - do przełomu XX i XXI wieku.

Polska a Europejska Unia Walutowa - do przełomu XX i XXI wieku. Bogusław Marks * Agnieszka Skorupa Polska a Europejska Unia Walutowa - do przełomu XX i XXI wieku. Wprowadzenie. Utworzenie europejskiego obszaru walutowego jest jednym z najważniejszych wydarzeń politycznych

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Spójność w UE15 po kryzysie fiskalnym

Spójność w UE15 po kryzysie fiskalnym Konferencja Wyzwania dla spójności Europy 21-22 kwietnia 2016 Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Spójność w UE15 po kryzysie fiskalnym dr Agnieszka Tomczak Politechnika Warszawska atomczak@ans.pw.edu.pl

Bardziej szczegółowo

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Baza monetarna to: a) łączna ilość banknotów i bilonu, znajdujących się w obiegu

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed polską gospodarką Bartosz Majewski Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 8 czerwca 2015 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2 CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Rozdział 12. Rachunki dochodu narodowego i bilans płatniczy. 3 Rachunki

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy

Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Wprowadzenie Euro a polscy przedsiębiorcy Co zazwyczaj się mówi o wejściu do Strefy Euro? Polska musi spełniać 5 kryteriów z Maastricht Wejście Polski do strefy Euro jest generalnie korzystne Musimy wejść

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW arytet siły nabywczej () arytet siły nabywczej jest wyprowadzany w oparciu o prawo jednej ceny. rawo jednej ceny zakładając,

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII Bilans płatniczy Tomasz Białowąs bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej http://msg.umcs.lublin.pl/ Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Pytania na temat Euro

Pytania na temat Euro Pytania na temat Euro 1. Od kiedy na terenie Unii Europejskiej zaczęła funkcjonować unia walutowa? Unia walutowa, która jest główną częścią Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW), zaczęła funkcjonować 1 stycznia

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO Arkadiusz Skowron O P O L E 2 0 0 7 SPIS TREŚCI WSTĘP...3 1. Zagrożenia i koszty

Bardziej szczegółowo

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego 1 Cel badania Rozpoznanie kierunków i skali zmian w strukturze kosztów

Bardziej szczegółowo

Prawne przygotowania do wejścia Polski do strefy euro

Prawne przygotowania do wejścia Polski do strefy euro Prawne przygotowania do wejścia Polski do strefy euro NA TLE ROZWIĄZAŃ PRZYJĘTYCH W INNYCH PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH Z DEROGACJĄ DR MARCIN OLSZAK DEPARTAMENT PRAWNY NARODOWY BANK POLSKI DR MAREK PORZYCKI

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Gospodarka światowa Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Etapy w analizie Lata 1918-1924 Lata 1924-1929 Lata

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku 25 kwietnia 2016 roku Bieżąca sytuacja gospodarcza Grzegorz Warzocha - AVANTA Auditors & Advisors www.avanta-audit.pl Międzynarodowa sytuacja gospodarcza 4,0% 3,5% 3,0% 2,5% Globalne tendencje gospodarcze

Bardziej szczegółowo

Kryteria konwergencji a procesy dostosowawcze w nowych krajach członkowskich UE na przykładzie efektu Balassy-Samuelsona

Kryteria konwergencji a procesy dostosowawcze w nowych krajach członkowskich UE na przykładzie efektu Balassy-Samuelsona Krzysztof Kawiński Uniwersytet Wrocławski, NKE Kryteria konwergencji a procesy dostosowawcze w nowych krajach członkowskich UE na przykładzie efektu Balassy-Samuelsona Wstęp Wraz z podpisaniem traktatu

Bardziej szczegółowo

Geneza Unii Gospodarczo - Walutowej. Autor: Beata Łuba-Królik

Geneza Unii Gospodarczo - Walutowej. Autor: Beata Łuba-Królik Geneza Unii Gospodarczo - Walutowej Autor: Beata Łuba-Królik Skrócony opis lekcji Zajęcia przedstawiają istotę integracji europejskiej i gospodarczej oraz historyczne ujęcie procesu integracji europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Walutowa wprowadzenie. Autor: Marek Chałas

Unia Gospodarcza i Walutowa wprowadzenie. Autor: Marek Chałas Unia Gospodarcza i Walutowa wprowadzenie Autor: Marek Chałas Skrócony opis lekcji W czasie zajęć uczniowie zapoznają się z problematyką związaną z wprowadzeniem wspólnej europejskiej waluty. Dowiadują

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki

Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki Przystąpienie Polski do strefy euro - kiedy taki scenariusz może się zrealizować i co oznaczałby on dla polskiej gospodarki W ostatnich tygodniach na nowo rozgorzała debata nad perspektywami przyjęcia

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33

Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku :38:33 Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku 2015-10-21 14:38:33 2 Rumunia jest krajem o dynamicznie rozwijającej się gospodarce Sytuacja gospodarcza Rumunii w 2014 roku. Rumunia jest dużym krajem o dynamicznie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Strefa euro konwergencja nominalna vs realna

Strefa euro konwergencja nominalna vs realna Strefa euro konwergencja nominalna vs realna Głównym celem pracy jest dowiedzenie, że w strefie euro nie nastąpiła wystarczająca konwergencja nominalna, rozumiana jako spełnienie kryteriów określonych

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Rynek pieniężny i kapitałowy. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz

Makroekonomia Rynek pieniężny i kapitałowy. Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz Makroekonomia Rynek pieniężny i kapitałowy Opracowała: dr inż. Magdalena Węglarz System finansowy Rynek finansowy Rynek pieniężny Rynek kapitałowy Rynek walutowy Rynek pierwotny Rynek wtórny System finansowy

Bardziej szczegółowo