ANALIZA KONSUMPCJI LEKÓW W POLSCE I WYBRANYCH KRAJACH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ANALIZA KONSUMPCJI LEKÓW W POLSCE I WYBRANYCH KRAJACH"

Transkrypt

1 ANALIZA KONSUMPCJI LEKÓW W POLSCE I WYBRANYCH KRAJACH KATARZYNA SZALONKA Uniwersytet Wrocławski Streszczenie Polacy konsumuj du ilo leków. Jeste my w czołówce pa stw o najwy szym spo yciu farmaceutyków. Cho dynamika warto ci rynku farmaceutycznego jest wysoka, to jej przyczyn nale y upatrywa w coraz wy szych cenach. Przyrost konsumpcji w uj ciu ilo ciowym jest zdecydowanie ni szy. Obserwuje si za to wy sz dynamik konsumpcji leków na wiecie, szczególnie w krajach rozwijaj cych si. Wy sza jako ycia pozwala na zaspokojenie potrzeby leczenia i utrzymania stanu zdrowia. W Polsce natomiast obserwuje si powolne zdystansowanie pacjentów do reklam. Cho skuteczno tych form komunikacji marketingowej nadal jest wysoka, to na przestrzeni kilku lat mo na zaobserwowa kilkunastoprocentowy spadek. Przyczyn mo na upatrywa w bardzo restrykcyjnej formie reklamy kierowanej zarówno do pacjentów (minimum 2% powierzchni ekranu w pozycji nieruchomej musi zawiera informacja: Przed u yciem zapoznaj si z tre ci ulotki doł czonej do opakowania b d skonsultuj si z lekarzem lub farmaceut, gdy ka dy lek niewła- ciwie stosowany zagra a Twojemu yciu lub zdrowiu ), jak i do lekarzy oraz farmaceutów (ograniczone wizyty przedstawicieli medycznych i handlowych w czasie godzin pracy). Stanowi to w pewnym sensie ostrze enie, e lek to nie cukierek i mo e by zagro eniem dla zdrowia i ycia pacjenta. Natomiast starzej ce si społecze stwa na wiecie oraz coraz wy sza jako ich ycia i coraz lepsza orientacja prozdrowotna spowoduj, e popyt na leki b dzie rósł najszybciej w krajach rozwijaj cych si, a w krajach rozwini tych b dzie si stabilizował na poziomie kilku procent wzrostu ilo ciowej konsumpcji w skali roku. Słowa kluczowe: leki, konsumpcja, konkurencja, pacjent, ochrona zdrowia 1. Wprowadzenie Intensywna kampania promocyjna obejmuj ca reklam telewizyjn, radiow i prasow poparta dobrze zaplanowanymi działaniami trade marketingu pozwala firmom farmaceutycznym osi gn wysok sprzeda. Producentom leków musi opłaca si wydawa rocznie kilkadziesi t milionów złotych. Mo na zało y, e kilkumiesi czna kampania telewizyjna powoduje wzrost sprzeda y leków nawet o kilkaset procent. Tajemnic Poliszynela s te stosowane formy reklamy leków etycznych, skierowanych do lekarzy i farmaceutów. Jaki ma to skutek dla pacjenta, który przy jakichkolwiek dolegliwo ciach udaje si do apteki lub sklepu ogólnospo ywczego i kupuje lek? Bardzo rzadko radzi sobie z rozró nieniem substancji czynnej, nie czyta ulotek i zapami tuje jedynie tre reklamy. Na ile reklama kształtuje konsumpcj leków? Czy aplikowanie leków stało si patologi czy raczej norm poprawiaj c jedynie jako ycia pacjenta i gwarantuj c mu szybki powrót do zdrowia? Artykuł jest prób oceny poziomu konsumpcji leków z ró nych grup terapeutycznych przez Polaków na tle innych wybranych krajów. Zakres czasowy obejmuje osiem

2 3 Analiza konsumpcji leków w Polsce i wybranych krajach lat: od 2 do 28 roku. W pracy wykorzystano specjalistyczne raporty bran owej firmy IMS Heath, Ministerstwa Zdrowia (Zielona Ksi ga II), GUS i OECD, CIA. 2. Charakterystyka popytu na rynku farmaceutycznym Prawo farmaceutyczne klasyfikuje leki na etyczne (wydawane tylko w aptece na recept ), leki dost pne bez recepty (OTC oraz suplementy diety sprzedawane w aptekach i sklepach). Analitycy rynku farmaceutycznego dziel całkowit warto sprzeda y na rynek detaliczny, szpitalny i wyodr bniaj refundacj (patrz tabela 1). De facto pacjenci w Polsce skonsumowali leki w 27 roku za kwot 2,88 mld zł, ale 1,98 mld zł zapłaciły szpitale, a 6,68 mld zł zrefundował NFZ. Chorzy wydali 12,22 mld zł. rednioroczne tempo wzrostu wydatków na leki od 21 do 28 roku wynosi 11,6%. Od 21 roku wydatki ludno ci zwi kszyły si o ponad 62%. Wydatki szpitali rosły w tempie 8,7% w skali roku, czyli nieco wolniej ni wydatki pacjentów. Tabela 1. Podstawowe wielko ci rynku farmaceutycznego w latach 2-27; warto w mld zł w cenach detalicznych oraz dynamika wzrostu Wyszczególnienie Całkowita warto sprzeda y leków 11,1 12,74 14,46 16,5 17,22 18,5 19,28 2,88 Dynamika nominalnie r/r* realnie** - 1, 115,8 17,6 113,5 115,4 11,9 125,1 17,3 131,1 17,4 136,5 14,2 14,5 18,3 148,9 Sprzeda dla szpitali bd. 1,2 1,27 1,36 1,54 1,7 1,85 1,98 Dynamika nominalnie r/r* ,8 17,1 113,2 11,4 18,8 17, Refundacja 4,5 5,18 5,46 6,35 5,89 6,18 6,6 6,68 Dynamika nominalnie r/r* realnie** - 1, 115, 17,1 15,4 16,6 116,3 121,1 92,75 19,8 14,9 111,6 17,8 117,6 1,4 116,6 Całkowite wydatki ludno ci na zakup leków - 6,36 7,73 8,34 9,79 1,62 1,83 12,22 Dynamika nominalnie r/r* realnie*** - - 1, 121,5 114,8 17,9 12,9 117,4 138,8 18,5 145,9 12, 146,8 * rok poprzedni = 1 (kalkulacja w warto ciach nominalnych) ** rok 2 = 1 (kalkulacja w cenach stałych z 2 roku) *** rok 21=1 (kalkulacja w cenach stałych z 21 roku) Wyja nienia: od 24 r. dane przeszacowano w celu uzyskania porównywalno ci cen. 112,8 162,3

3 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 25, ródło: Kamsoft, IMS Health, NFZ, GUS oraz raporty CASE Doradcy w: producencilekow.pl/images/publikacje/12_pl.pdf. Całkowita warto polskiego rynku farmaceutycznego ma tendencj wzrostow (rysunek 1), podobnie jak całkowita sprzeda leków na wiecie w kanale dystrybucji aptecznym i szpitalnym (rysunek 2) Rysunek 1. Całkowita warto sprzeda y leków w mld zł ródło: Opracowanie własne na podstawie tabeli 1. Dynamika wydatków na leki na wiecie kształtuje si na poziomie 111% (rok 24= 1% do roku 28), za w Polsce 169%. Oznacza to, e przyrost wydatków jest sze ciokrotnie wy szy w naszym kraju (patrz tabela 2.), ni na wiecie ogółem. Tabela 2. Dynamika wydatków na leki wiat i Polska w latach ( w tys. euro i %) warto leków na wiecie / 24 dynamika sprzeda y 1 16,8 14,93 99,5 99,58 111,6 warto leków w Polsce dynamika sprzeda y 1 12,32 17,1 111,63 117,29 168,75 ródło: Opracowanie własne na podstawie IMS HEALTH.

4 32 Analiza konsumpcji leków w Polsce i wybranych krajach _ Rysunek 2. Warto sprzeda y leków na wiecie w latach ródło: Opracowanie własne na podstawie IMS HEALTH. Nieco inaczej przedstawia si dynamika konsumpcji leków w uj ciu ilo ciowym w tys. sztuk sprzedanych opakowa leków, oczywi cie o ró nych fasunkach. Tabela 3. Dynamika konsumpcji leków w Polsce i na wiecie ogółem w latach (w tys. sztuk) Wyszczególnienie / 24 ilo sprzedanych leków na wiecie dynamika sprzeda y leków ilo sprzedanych leków w Polsce dynamika sprzeda y leków w Polsce ,11 16,22 16,7 14,96 123, ródło: Opracowanie własne na podstawie IMS HEALTH. 1 12,9 99,63 15,37 11,56 19,79 Jak wynika z tabeli 3, tempo konsumpcji leków na wiecie jest wy sze od krajowego. Na podstawie danych zawartych w tabelach 2 i 3 mo na wywnioskowa, e o du ej dynamice wydatków na leki w Polsce decyduje szybszy wzrost cen. Innymi słowy, za wysok dynamik rynku farmaceutycznego odpowiada wysokie tempo wzrostu cen leków w Polsce. Nale y pami ta, e w latach 27 i 28 kurs euro był na tyle niski (lipiec 28 3,3 zł), e na pewno nie wpłyn ł na przeszacowanie warto ci sprzeda y.

5 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 25, , , 1 18, 1 16, 1 14, 1 12, 1 1, 1 8, 1 6, Sprzeda leków uj. Warto ciowe w mln PLN Rynek apteczny w tys sztuk Rysunek 3. Dynamika polskiego rynku farmaceutycznego w latach ródło: Opracowanie własne na podstawie danych z tabeli 1. Bior c pod uwag, e w roku 27 skonsumowali my ponad 1,2 mld sztuk opakowa leków w ka dej postaci (patrz rysunek 3), mo na oszacowa, e przeci tny Polak zaaplikował blisko 32 opakowania leków w skali roku. Warto odnie t wielko do danych mi dzynarodowych z roku 28: okazuje si, e cho w przeliczeniu na warto rocznych wydatków per capita w dolarach nasze wydatki plasuj si na dalekiej pozycji, to w przypadku odniesienia do danych ilo ciowych (całkowita ilo sprzedanych leków w sztukach opakowa per capita) znajdujemy si na trzeciej pozycji (patrz rysunek 4). Nale y podkre li, e ilo ciowe dane wiadcz o faktycznym stanie konsumpcji leków. Prezentowane wielko ci niestety nie ujmuj ilo ci sprzedanych leków w sklepach spo ywczych, stacjach benzynowych, sklepach kosmetycznych i zielarskich. St d te Stany Zjednoczone z rozbudowan dystrybucj pozaapteczn i szpitaln plasuj si na pozycji 11.

6 34 Analiza konsumpcji leków w Polsce i wybranych krajach F R A N C E G R E E C E P O L A N D S P A I N R E T A I L I T A L Y R E T A I L H U N G A R Y B U L G A R I A S L O V A K P O R T U G A L A U S T R A L I A U N I T E D A U S T R I A C Z E C H B E L G I U M C A N A D A S W I T Z E R L A N D N O R W A Y T U R K E Y G E R M A N Y S W E D E N U S A ( A L L D E N M A R K I N D I A R E T A I L M E X I C O B R A Z I L J A P A N C H I N A Rysunek 4. Konsumpcja leków w wybranych krajach per capita w 28 r. uj cie ilo ciowe (szt. na osob ) ródło: Opracowanie własne na podstawie IMS HEALTH oraz CIA https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/. Inaczej przedstawiaj si wydatki na leki w uj ciu warto ciowym w wybranych krajach wiata. Okazuje si, e wi kszo krajów, bez wzgl du na poziom ycia ich mieszka ców, odnotowała wzrost wydatków na leki. Najwi kszy całkowity wzrost (rysunek 5) jest widoczny w krajach najbardziej zaludnionych, w których odnotowuje si równie zauwa alny w ostatnich latach wzrost gospodarczy (w 27 i 28 r., odpowiednio w Chinach 13% i 9,8%, Indiach 9% i 6,6% a w Polsce 6,7% i 4,8%) 1. 1 https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html#econ.

7 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 25, INDIA CHINA HOSPITAL USA (ALL AUDITS) FRANCE ITALY BRAZIL GERMANY UNITED KINGDOM TURKEY SPAIN POLAND Rysunek 5. Wydatki na leki w latach w wybranych krajach wiata (w euro) ródło: Opracowanie własne na podstawie IMS Heath. Zatem na podstawie prezentowanych wy ej danych mo na wywnioskowa, e Polacy konsumuj bardzo du o leków i s one coraz dro sze. Natomiast dynamika ilo ciowego spo ycia leków jest niewielka, rednioroczne tempo przyrostu konsumpcji wynosiło 2,3%. Mo na domniemywa, e wraz ze wzrostem poziomu ycia ludno ci wydatki na leki b d rosły. Na podstawie bada GUS-u w 22 roku 33% społecze stwa ograniczała wydatki na leki z powodu braku funduszy 2. Mo na to potraktowa jako popyt ujawniony niezaspokojony. Wzrost poziomu ycia dzi ki spadkowi stopy bezrobocia spowoduje automatycznie zaspokojenie podstawowych potrzeb człowieka. Prze ledzono równie konsumpcj leków w poszczególnych grupach terapeutycznych (przeciwbólowe, przezi bieniowe, na trawienie, wzmacniaj ce witaminy). Okazuje si, e ilo ciowa konsumpcja leków przeciwbólowych utrzymywała si na poziomie 3,23 opakowa na rok (patrz rysunek 6). Natomiast w 27 roku wzrosła do 3,36. Przyczyn mo na upatrywa w wi kszej liczbie emisji reklam w telewizji albo w pogarszaj cym si stanie zdrowia społecze stwa. Na podstawie wyników bada E. Ulatowskiej-Szostak (przeprowadzonych dwukrotnie w latach 22 i 27) mo na wywnioskowa, e około 5% Polaków kupuje leki pod wpływem reklamy. Autorka wykazuje za pomoc analizy porównawczej tendencj spadkow zakupu niepotrzebnych leków, kupionych pod wpływem reklamy (odpowiednio w 22 62% i w 27 r. 49,8%) 3. Oznacza to, e cho reklama wpływa do mocno na decyzje zakupowe, to skuteczno działa promocyjnych zmniejsza si. Z bada prof. Czapi skiego wynika, e w 27 roku a 97% gospodarstw domowych w ci gu ostatnich 3 miesi cy poprzedzaj cych badania korzystała z usług placówek zdrowia. W porównaniu do roku 25 nast pił wzrost o 4% 4. Teza 2 3 Ulatowska-Szostak E. Wpływ reklamy na zakup leków, parafarmaceutyków i preparatów witaminowych w opiniach klientów aptek porównanie lat 22 i 27. Problemy Higieny i Epidemiologii [on-line] 28, 89(3), s Dost pny w Internecie: 4 Czapi ski J., Panek T.(red.), Diagnoza społeczna 27. Warunki i jako ycia Polaków, [on-line]. Dost pny w Internecie:

8 36 Analiza konsumpcji leków w Polsce i wybranych krajach druga, mówi ca o przyczynach zwi kszonej konsumpcji leków przeciwbólowych z powodu wzrostu dolegliwo ci w ród Polaków, jest zatem prawdziwa ilo warto Rysunek 6. Konsumpcja leków przeciwbólowych w Polsce ródło: Opracowanie własne na podstawie IMS Heath i CIA 5. Prze led my konsumpcj leków na przezi bienie. Jak wynika z rysunku 7, cho warto ciowo mo na zaobserwowa stał tendencj wzrostow, to ilo ciowo widoczne s wahania konsumpcji. Grupa leków na przezi bienie jest silnie skorelowana z sezonowo ci (jesie zima wiosna) oraz wzrostem lub spadkiem zachorowa w danym sezonie. W zwi zku z tym trudno poszukiwa jakichkolwiek innych zale no ci ilo w tys. sztuk warto w mln zł Rysunek 7. Konsumpcja leków na przezi bienie w Polsce uj cie ilo ciowo-warto ciowe ródło: opracowanie własne na podstawie IMS HEALTH. 5 https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html#people.

9 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 25, Nieco inaczej przedstawia si nast pna grupa terapeutyczna leki na trawienie gastryczne. Tutaj widoczny jest regularny trend wzrostowy (patrz rysunek 8). Przyczyn nale y upatrywa w reklamie oraz intensywnym wzro cie wydatków na ywienie zbiorowe poza domem, stresem i niewła ciwym od ywianiu. Nale y doda, e grupa leków na trawienie (etyczne) jest trzeci w rankingu grup chorobowych po chorobach układu kr enia (29%) i układu nerwowego (15,5%) konsumpcja w uj ciu ilo ciowym konsumpcja w uj ciu warto ciowym Rysunek 8. Konsumpcja leków na trawienie w Polsce. ródło: Opracowanie własne na podstawie IMS HEALTH. Nieco inaczej przedstawia si sytuacja z aplikowaniem witamin i minerałów. Cho dominuj reklamy leków przezi bieniowych i przeciwbólowych, to stopie intensywno ci informacji o witaminach jest bardzo du y. Dlatego zaskakuj cy jest kształt krzywej przedstawiaj cej spadek ilo ciowy kupionych witamin (patrz rysunek 9). Mo na pokusi si o tez, e Polacy kupuj je coraz cz ciej w wi kszych fasunkach, st d obserwuje si trend spadkowy przy jednoczesnym zachowaniu trendu wzrostowego wydatków na witaminy i minerały. Jednocze nie nale y podkre- li, e nast puje powolne przesuni cie sprzeda y tej grupy leków do sieci sklepów spo ywczych. 6 raport Zielona ksi ga II.

10 38 Analiza konsumpcji leków w Polsce i wybranych krajach ilo warto Rysunek 9. Konsumpcja witamin i minerałów w Polsce ródło: Opracowanie własne na podstawie IMS HEALTH. Coraz wi kszy dost p do informacji publikacje w czasopismach, ksi kach i na stronach internetowych oraz reklama, nierzadko odbierana jako informacja pouczaj ca, powoduje, e pacjenci lecz si sami. Udaj si do apteki po konkretny lek, sprzedawany bez recepty. Na podstawie tak sformułowanej tezy mo na domniemywa, e intensywnie ro nie konsumpcja leków OTC. Tymczasem na rysunku 1 wida, e ro nie sprzeda leków wydawanych z przepisu lekarza, a leków w wolnej sprzeda y utrzymuje si na tym samym poziomie. Dodatkowo uwzgl dni nale- y sprzeda w sklepach ogólnospo ywczych (leków OTC), co w efekcie mo na uzna, e i ta grupa charakteryzuje si wzrostem sprzeda y. 8, 6, 4, 2,, Rynek apteczny leków na recept Rynek apteczny leków bez recepty Rysunek 1. Struktura leków sprzedawanych na recept i bez recepty w latach w Polsce ródło: Opracowanie własne na podstawie tabeli nr 1.

11 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 25, Reasumuj c powy sze rozwa ania, mo na stwierdzi, e Polacy konsumuj du ilo leków. Jeste my w czołówce pa stw o najwy szym spo yciu farmaceutyków. Cho dynamika warto ci rynku farmaceutycznego jest wysoka, to jej przyczyn nale y upatrywa w coraz wy szych cenach. Przyrost konsumpcji w uj ciu ilo ciowym jest zdecydowanie ni szy. Obserwuje si za to wy sz dynamik konsumpcji leków na wiecie, szczególnie w krajach rozwijaj cych si. Wy sza jako ycia pozwala na zaspokojenie potrzeby leczenia i utrzymania stanu zdrowia. W Polsce natomiast obserwuje si powolne zdystansowanie pacjentów do reklam. Cho skuteczno tych form komunikacji marketingowej nadal jest wysoka, to na przestrzeni kilku lat mo na zaobserwowa kilkunastoprocentowy spadek. Przyczyn mo na upatrywa w bardzo restrykcyjnej formie reklamy kierowanej zarówno do pacjentów (minimum 2% powierzchni ekranu w pozycji nieruchomej musi zawiera informacja: Przed u yciem zapoznaj si z tre ci ulotki doł czonej do opakowania b d skonsultuj si z lekarzem lub farmaceut, gdy ka dy lek niewła ciwie stosowany zagra a Twojemu yciu lub zdrowiu ), jak i do lekarzy oraz farmaceutów (ograniczone wizyty przedstawicieli medycznych i handlowych w czasie godzin pracy). Stanowi to w pewnym sensie ostrze enie, e lek to nie cukierek i mo e by zagro eniem dla zdrowia i ycia pacjenta. Natomiast starzej ce si społecze stwa na wiecie oraz coraz wy sza jako ich ycia i coraz lepsza orientacja prozdrowotna spowoduj, e popyt na leki b dzie rósł najszybciej w krajach rozwijaj cych si, a w krajach rozwini tych b dzie si stabilizował na poziomie kilku procent wzrostu ilo ciowej konsumpcji w skali roku.

12 31 Analiza konsumpcji leków w Polsce i wybranych krajach ANALYSIS OF THE CONSUMPTION OF MEDICINES IN POLAND AND IN SELECTED COUNTRIES Summary To sum up the above consideration we can state that Poles consume big quantity of medicinal products. We are in the lead of countries of the highest consumption of pharmaceuticals. Although dynamics of pharmaceutical market value is high the reason of this situation is in higher and higher prices. The increase of consumption in quantification is much lower. There is a higher dynamics of pharmaceutical consumption in the world, especially in developing countries. Higher quality of lifestyle allows to satisfy the treatment need and to maintain the state of health. However in Poland we can observe that patients slowly distance themselves from advertisings. Although the effectiveness of these forms of marketing communication is still high the last years we could observe a dozen or so per cent of decrease. Keywords: medicines, consumption, competition, patient, health care Bibliografia 1. Czapi ski J., Panek T.(red.), Diagnoza społeczna 27. Warunki i jako ycia Polaków, [on-line]. Dost pny w Internecie: 2. raport Zielona ksi ga II. 3. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html#econ. 4. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html#people Ulatowska-Szostak E. Wpływ reklamy na zakup leków, parafarmaceutyków i preparatów witaminowych w opiniach klientów aptek porównanie lat 22 i 27. Problemy Higieny i Epidemiologii [on-line] 28, 89(3), s Dost pny w Internecie: PUBL_sytuacja_bytowa_23[1].zip. Zakład Ogólnej Teorii Ekonomii Wydział Prawa Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

WYDATKI GOSPODARSTW DOMOWYCH NA OCHRON ZDROWIA W POLSCE ZOFIA SKRZYPCZAK

WYDATKI GOSPODARSTW DOMOWYCH NA OCHRON ZDROWIA W POLSCE ZOFIA SKRZYPCZAK WYDATKI GOSPODARSTW DOMOWYCH NA OCHRON ZDROWIA W POLSCE ZOFIA SKRZYPCZAK Streszczenie Celem opracowania jest przedstawienie skali oraz dynamiki zmian wydatków na ochron zdrowia polskich gospodarstw domowych

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Regulamin reklamy produktów leczniczych na terenie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Białymstoku

Regulamin reklamy produktów leczniczych na terenie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Białymstoku Regulamin reklamy produktów leczniczych na terenie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Białymstoku 1 1. Niniejszy Regulamin określa zasady prowadzenia

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA (Część 3 Ustawy o zdrowiu psychicznym z 1983 roku [Mental Health Act 1983]) 1. Imię i nazwisko pacjenta 2. Imię i nazwisko osoby sprawującej opiekę nad pacjentem ( lekarz

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI Załącznik nr 14 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI NEREK ICD-10 N 18 przewlekła niewydolność

Bardziej szczegółowo

Podstawy przedsiębiorczości Klasa: 3 LO Semestr: I Tygodniowy wymiar godzin: 1

Podstawy przedsiębiorczości Klasa: 3 LO Semestr: I Tygodniowy wymiar godzin: 1 KONSPEKT LEKCJI Imię i nazwisko prowadzącego: mgr inż. M. Woziwodzka Przedmiot: Podstawy przedsiębiorczości Klasa: 3 LO Semestr: I Tygodniowy wymiar godzin: 1 Temat: Prawo popytu. 1. Krzywa popytu. 2.

Bardziej szczegółowo

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach 4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach Baza noclegowa stanowi podstawową bazę turystyczną, warunkującą w zasadzie ruch turystyczny. Dlatego projektując nowy szlak należy ją

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Uzbekistański rynek kosmetyków do pielęgnacji skóry i włosów 2016-03-24 08:51:38

Uzbekistański rynek kosmetyków do pielęgnacji skóry i włosów 2016-03-24 08:51:38 Uzbekistański rynek kosmetyków do pielęgnacji skóry i włosów 2016-03-24 08:51:38 2 Analiz rynku Około 50% rynku kosmetycznego Uzbekistanu stanowią kosmetyki dekoracyjne i wyroby perfumeryjne. Reszta to

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A.

RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A. RAPORT KWARTALNY DR KENDY S.A. ZA OKRES I KWARTAŁU 2011 ROKU od dnia 01-01-2011 roku do dnia 31-03-2011 roku Warszawa, 16 maja 2011 r. Raport kwartalny za 1 kwartał 2011 został przygotowany przez Emitenta

Bardziej szczegółowo

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI SKLAROWANEGO SOKU JABŁKOWEGO Skutecznym sposobem leczenia soku

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r.

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz postanowienia przekształconej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Koszty obciążenia społeczeństwa chorobami układu krążenia. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Badania kosztów chorób (COI Costof illnessstudies) Ekonomiczny ciężar choroby;

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Polsce. Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna. Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów. 45 min

Wolontariat w Polsce. Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna. Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów. 45 min Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów 45 min Wolontariat w Polsce Autorka scenariusza: Małgorzata Wojnarowska Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie

Bardziej szczegółowo

I. REKLAMA KIEROWANA DO LEKARZY

I. REKLAMA KIEROWANA DO LEKARZY Instrukcja postępowania w sprawie warunków i formy reklamy produktów leczniczych w Specjalistycznym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Instrukcja określa

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I

Ekonomia rozwoju. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Ekonomia rozwoju wykład 1 dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Plan wykładu Ustalenie celu naszych spotkań w semestrze Ustalenie technikaliów Literatura, zaliczenie Przedstawienie punktu startowego

Bardziej szczegółowo

KRYSTIAN ZAWADZKI. Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego

KRYSTIAN ZAWADZKI. Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego KRYSTIAN ZAWADZKI Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego Niniejsza analiza wybranych metod wyceny wartości przedsiębiorstw opiera się na

Bardziej szczegółowo

SIŁA RELATYWNA (MOMENTUM)

SIŁA RELATYWNA (MOMENTUM) SIŁA RELATYWNA (MOMENTUM) MAPA INWESTYCJI Jeśli będziesz miał zamiar pojechać samochodem z Warszawy do Paryża, z pewnością skorzystałbyś z mapy lub bardziej nowocześnie z nawigacji GPS. Z pewnością nie

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

Oferta emisji spotów reklamowych

Oferta emisji spotów reklamowych Medianna Oferta emisji spotów reklamowych Jeste my agencj reklamow specjalizuj si w reklamie w miejscu sprzeda y (Digital Signage). Nasz system obecnie dzia a w wybranych aptekach na terenie miasta Opola.

Bardziej szczegółowo

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności WOJEWODA ŁÓDZKI ZK-III.9611.15.2015 Łódź, dnia 17 czerwca 2015 r. DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności Na podstawie art. 34 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny BM Medical S.A.

Raport kwartalny BM Medical S.A. Raport kwartalny BM Medical S.A. IV kwartał 2011r. Warszawa, 14 lutego 2012r. ZAWARTOŚĆ RAPORTU KWARTALNEGO: 1. PODSTAWOWE DANE O EMITENCIE 2. WYBRANE DANE FINANSOWE Z BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Minimalne wymagania odnośnie przedmiotu zamówienia zawarto w punkcie I niniejszego zapytania.

Minimalne wymagania odnośnie przedmiotu zamówienia zawarto w punkcie I niniejszego zapytania. Lubań, 12.06.2011 r. ZAPYTANIE OFERTOWE na projekt współfinansowany przez Unie Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z budżetu państwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia:

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia: Załącznik nr Raportu bieżącego nr 78/2014 z 10.10.2014 r. UCHWAŁA NR /X/2014 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia WIKANA Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie (dalej: Spółka ) z dnia 31 października 2014

Bardziej szczegółowo

WYKRESY FUNKCJI NA CO DZIEŃ

WYKRESY FUNKCJI NA CO DZIEŃ TEMAT NUMERU 13 Adam Wojaczek WYKRESY FUNKCJI NA CO DZIEŃ W zreformowanych szkołach ponadgimnazjalnych kładziemy szczególny nacisk na praktyczne zastosowania matematyki. I bardzo dobrze! (Szkoda tylko,

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Przedstawiamy raport z badań, jakie były przeprowadzane podczas spotkań w szkołach, w związku z realizacją projektu Szkoła na TAK.

Przedstawiamy raport z badań, jakie były przeprowadzane podczas spotkań w szkołach, w związku z realizacją projektu Szkoła na TAK. Przedstawiamy raport z badań, jakie były przeprowadzane podczas spotkań w szkołach, w związku z realizacją projektu Szkoła na TAK. 1. Jakie były Twoje oczekiwania przed rozpoczęciem realizacji Projektu

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNE PROBLEMY GOSPODARKI ŚWIATOWEJ

GŁÓWNE PROBLEMY GOSPODARKI ŚWIATOWEJ GŁÓWNE PROBLEMY GOSPODARKI ŚWIATOWEJ Tomasz Białowąs bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Główne problemy gospodarki 1) Globalne ocieplenie światowej 2) Problem ubóstwa w krajach rozwijających się 3) Rozwarstwienie

Bardziej szczegółowo

Teorie handlu. Teoria cyklu życia produktu Vernona

Teorie handlu. Teoria cyklu życia produktu Vernona Teorie handlu Teoria cyklu życia produktu Vernona Teoria cyklu życia produktu Zgodnie z tą teorią lokalizacja produkcji zmienia się z jednych krajów na inne; Zmiany te zależą od poziomu rozwoju kraju i

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 1469/2012

Zarządzenie Nr 1469/2012 Zarządzenie Nr 1469/2012 Prezydenta Miasta Płocka z dnia 01 marca 2012 w sprawie przyjęcia Regulaminu Płockiej Karty Familijnej 3+ w ramach Programu Płocka Karta Familijna 3+ Na podstawie art. 7 ust 1

Bardziej szczegółowo

Pytania i odpowiedzi oraz zmiana treści SIWZ

Pytania i odpowiedzi oraz zmiana treści SIWZ Warszawa, dnia 08.11.2013 r. Pytania i odpowiedzi oraz zmiana treści SIWZ Dotyczy: postępowania na rozbudowę sieci lokalnej, strukturalnej i dedykowanej 230V w budynku Teatru Wielkiego Opery Narodowej,

Bardziej szczegółowo

Przerobił mgr farm. Konrad Okurowski, OIA Olsztyn. Dz.U.06.169.1216

Przerobił mgr farm. Konrad Okurowski, OIA Olsztyn. Dz.U.06.169.1216 Przerobił mgr farm. Konrad Okurowski, OIA Olsztyn. Dz.U.06.169.1216 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 11 września 2006 r. w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania Według opublikowanych na początku tej dekady badań Demoskopu, zdecydowana większość respondentów (74%) przyznaje, że w miejscowości, w której mieszkają znajdują się nośniki reklamy zewnętrznej (specjalne,

Bardziej szczegółowo

Przykładowa analiza zwrotu inwestycji na instalację fotowoltaiczną o łącznej mocy 40kW

Przykładowa analiza zwrotu inwestycji na instalację fotowoltaiczną o łącznej mocy 40kW EKOSERW BIS Sp j Rososzyca ul Koscielna 12 tel/fax: ekoserw@ekoserwcompl wwwekoserwcompl Spis streści: 1 Informacje Wstępne 2 Lokalizacja 3 Symulacja Instalacji 31 Wstęp 32 Instalacja On-Grid po wejściu

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Data publikacji 2016-04-29 Rodzaj zamówienia Tryb zamówienia

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 129/16/V/2016 Zarządu Powiatu w Olkuszu z dnia 13.04.2016r.

Uchwała Nr 129/16/V/2016 Zarządu Powiatu w Olkuszu z dnia 13.04.2016r. Uchwała Nr 129/16/V/2016 Zarządu Powiatu w Olkuszu z dnia 13.04.2016r. w sprawie: ustalenia kwot dofinansowania zadań powiatu w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej ze środków Państwowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM W 2014 R.

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE 35-959 Rzeszów, ul. Jana III Sobieskiego 10 tel.: 17 85 35 210, 17 85 35 219; fax: 17 85 35 157 http://rzeszow.stat.gov.pl/; e-mail: SekretariatUSRze@stat.gov.pl BUDŻETY

Bardziej szczegółowo

MotoFocus.pl - to nowoczesne rozwiązania w badaniach marketingowych

MotoFocus.pl - to nowoczesne rozwiązania w badaniach marketingowych MotoFocus.pl - dział badania rynku i opinii MotoFocus.pl jest polską firmą badawczą specjalizującą się w badaniach rynku motoryzacyjnego. Już od blisko 10 lat przeprowadzamy badania marketingowe oraz sondaże

Bardziej szczegółowo

Technologie kodowania i oznaczania opakowań leków w gotowych. Koło o ISPE AMG 2007

Technologie kodowania i oznaczania opakowań leków w gotowych. Koło o ISPE AMG 2007 Technologie kodowania i oznaczania opakowań leków w gotowych Michał Burdyński Koło o ISPE AMG 2007 Na początek trochę faktów Roczny wzrost przemysłu u opakowań farmaceutycznych szacuje się na poziomie

Bardziej szczegółowo

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: ***

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: *** *** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: Niniejszy materiał możesz dowolnie wykorzystywać. Możesz rozdawać go na swoim blogu, liście adresowej, gdzie tylko chcesz za darmo lub możesz go dołączyć, jako

Bardziej szczegółowo

UMOWA SPRZEDAŻY NR. 500 akcji stanowiących 36,85% kapitału zakładowego. AGENCJI ROZWOJU REGIONALNEGO ARES S.A. w Suwałkach

UMOWA SPRZEDAŻY NR. 500 akcji stanowiących 36,85% kapitału zakładowego. AGENCJI ROZWOJU REGIONALNEGO ARES S.A. w Suwałkach Załącznik do Uchwały Nr 110/1326/2016 Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 19 stycznia 2016 roku UMOWA SPRZEDAŻY NR 500 akcji stanowiących 36,85% kapitału zakładowego AGENCJI ROZWOJU REGIONALNEGO ARES

Bardziej szczegółowo

Rynek wina Raport miesięczny Wine Advisors

Rynek wina Raport miesięczny Wine Advisors Rynek wina Raport miesięczny Wine Advisors 30 września 2012 2 Streszczenie Sygnalizowana w poprzednim raporcie poprawa nastrojów na rynku przełożyła się na zachowanie indeksu Liv-ex Fine Wine 50 trzykrotnie

Bardziej szczegółowo

DB Schenker Rail Polska

DB Schenker Rail Polska DB Schenker Rail Polska Bariery rozwoju transportu kolejowego w Polsce DB Schenker Rail Polska Zbigniew Pucek Członek Zarządu ds. Bocznic i Kolei Przemysłowych Członek Zarządu ds. Sprzedaży, Sosnowiec,

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300?

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Zadania powtórzeniowe I Adam Narkiewicz Makroekonomia I Zadanie 1 (5 punktów) Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Przypominamy

Bardziej szczegółowo

Nowości w module: BI, w wersji 9.0

Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp... 3 Obszary analityczne... 3 1. Nowa kostka CRM... 3 2. Zmiany w obszarze: Księgowość... 4 3. Analizy Data Mining...

Bardziej szczegółowo

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r.

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r. Zadania polityki pomocy społecznej i polityki rynku pracy w zwalczaniu wykluczenia społecznego Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 18.11.2010 r. Piotr B dowski2010

Bardziej szczegółowo

Działalność gospodarcza i działalność statutowa odpłatna organizacji pozarządowych. Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008

Działalność gospodarcza i działalność statutowa odpłatna organizacji pozarządowych. Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008 Działalność gospodarcza i działalność statutowa odpłatna organizacji pozarządowych Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008 Około 18% organizacji pozarządowych prowadziło w roku 2008 działalność gospodarczą lub

Bardziej szczegółowo

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach i świat wyniki Badanie Manpower Kobiety na kierowniczych stanowiskach zostało przeprowadzone w lipcu 2008 r. w celu poznania opinii dotyczących kobiet pełniących

Bardziej szczegółowo

Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem

Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem Analiza I Potrzebujesz pomocy? Wypełnij formularz Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem różnicującym oglądalność w TV meczów piłkarskich. W tym celu zastosujemy test

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

CASE CPI może być wczesnym wskaźnikiem tendencji zmian cen w gospodarce

CASE CPI może być wczesnym wskaźnikiem tendencji zmian cen w gospodarce 23.11.2015 CASE CPI może być wczesnym wskaźnikiem tendencji zmian cen w gospodarce Autor: Wieczorna Image not found http://wieczorna.pl/uploads/photos/middle_ (Źródło: http://www.case-research.eu/en/node/59021)

Bardziej szczegółowo

PILNE Informacje dotyczące bezpieczeństwa Aparat ultrasonograficzny AFFINITI 70 firmy Philips

PILNE Informacje dotyczące bezpieczeństwa Aparat ultrasonograficzny AFFINITI 70 firmy Philips Strona 1 z 5 Szanowni Państwo! W aparatach ultrasonograficznych AFFINITI 70 firmy Philips wykryto usterkę, która może stanowić potencjalne zagrożenie dla pacjentów lub użytkowników. Niniejsze informacje

Bardziej szczegółowo

Magurski Park Narodowy

Magurski Park Narodowy Magurski Park Narodowy Lokalizacja punktów pomiarowych i wyniki badań. Na terenie Magurskiego Parku Narodowego zlokalizowano 3 punkty pomiarowe. Pomiary prowadzono od stycznia do grudnia 2005 roku. 32.

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW 1. Zawody III stopnia trwają 150 min. 2. Arkusz egzaminacyjny składa się z 2 pytań otwartych o charakterze problemowym, 1 pytania opisowego i 1 mini testu składającego

Bardziej szczegółowo

Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Biznesplan - Projekt Gdyński Kupiec SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Załącznik nr 5 do regulaminu Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA SEKCJA C - PLAN MARKETINGOWY/ANALIZA

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. BIURO ANALIZ I PROGRAMOWANIA Warszawa, 2014-09-26 Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. Norwegia jest państwem zbliŝonym pod względem

Bardziej szczegółowo

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca 4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca [w] Małe i średnie w policentrycznym rozwoju Polski, G.Korzeniak (red), Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2014, str. 88-96 W publikacji zostały zaprezentowane wyniki

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny z działalności emitenta

Raport kwartalny z działalności emitenta CSY S.A. Ul. Grunwaldzka 13 14-200 Iława Tel.: 89 648 21 31 Fax: 89 648 23 32 Email: csy@csy.ilawa.pl I kwartał 2013 Raport kwartalny z działalności emitenta Iława, 14 maja 2013 SPIS TREŚCI: I. Wybrane

Bardziej szczegółowo

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Wyniki monitorowania pomocy publicznej udzielonej spółkom motoryzacyjnym prowadzącym działalność gospodarczą na terenie specjalnych stref ekonomicznych (stan na

Bardziej szczegółowo

Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C. Raport TNS Polska. Warszawa, luty 2015. Badanie TNS Polska Omnibus

Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C. Raport TNS Polska. Warszawa, luty 2015. Badanie TNS Polska Omnibus Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C Raport TNS Polska Warszawa, luty 2015 Spis treści 1 Informacje o badaniu Struktura badanej próby 2 Kluczowe wyniki Podsumowanie 3 Szczegółowe wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia informatyków w 2015 roku - zaproszenie do badania

Wynagrodzenia informatyków w 2015 roku - zaproszenie do badania ZAPROSZENIE Mamy przyjemność poinformować Państwa, że rozpoczęliśmy prace nad raportem płacowym Wynagrodzenia informatyków w 2015 roku. Jest to pierwsze tego typu badanie w Polsce, którego celem jest dostarczenie

Bardziej szczegółowo

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności WOJEWODA ŁÓDZKI ZK-III.9611.14.2014 Łódź, dnia 01 lipca 2014 r. DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności Na podstawie art. 34 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

Przegląd wydatków publicznych w obszarze wsparcia rodzin o niskich dochodach

Przegląd wydatków publicznych w obszarze wsparcia rodzin o niskich dochodach Przegląd wydatków publicznych w obszarze wsparcia rodzin o niskich dochodach Wnioski i rekomendacje Warszawa, listopad 2015 r. Wprowadzenie Głównym celem przeglądu wydatków publicznych w obszarze wsparcia

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

Cennik reklam na Nyskim Portalu Internetowym

Cennik reklam na Nyskim Portalu Internetowym Cennik reklam na Nyskim Portalu Internetowym www.ilovenysa.pl Krótko o ilovenysa.pl Idea I Love Nysa narodziła się w 2010 roku. Nasz Portal internetowy kierujemy przede wszystkim do ludzi młodych mających

Bardziej szczegółowo

Spring MVC Andrzej Klusiewicz 1/18

Spring MVC Andrzej Klusiewicz 1/18 Spring MVC pierwsza aplikacja Kod źródłowy aplikacji którą tworzę w niniejszym kursie jest do pobrania z adresu: http://www.jsystems.pl/storage/spring/springmvc1.zip Aplikacja jest tworzona w NetBeans,

Bardziej szczegółowo

Audyt SEO. Elementy oraz proces przygotowania audytu. strona

Audyt SEO. Elementy oraz proces przygotowania audytu. strona Audyt SEO Elementy oraz proces przygotowania audytu 1 Spis treści Kim jesteśmy? 3 Czym jest audyt SEO 4 Główne elementy audytu 5 Kwestie techniczne 6 Słowa kluczowe 7 Optymalizacja kodu strony 8 Optymalizacja

Bardziej szczegółowo

Twoje zdrowie w rękach światowych ekspertów

Twoje zdrowie w rękach światowych ekspertów ubezpieczenia Twoje zdrowie w rękach światowych ekspertów Medycyna bez granic Best Doctors W poważnej chorobie najważniejsze jest, aby być pod opieką najlepszych lekarzy i mieć dostęp do zaplecza medycznego

Bardziej szczegółowo

Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej

Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej www.sad24.com Wszystkie poniższe informacje zostały przygotowane na podstawie obserwacji laboratoryjnych oraz lustracji wybranych

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Polacy w restauracjach

Polacy w restauracjach Polacy w restauracjach Raport Mex Polska S.A. na podstawie badania Instytutu Homo Homini Warszawa, 05.05.2011 r. O badaniu Badanie Polacy w restauracjach zostało przeprowadzone przez Instytut Homo Homini

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Sztuka inteligentnych zakupów

Sztuka inteligentnych zakupów Sztuka inteligentnych zakupów Inteligentne zakupy Polaków. Jak korzystamy Badanie: z kart płatniczych? Jak korzystamy z kart płatniczych? Raport z badania Deutsche Bank PBC zrealizowanego przez Instytut

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

. Wiceprzewodniczący

. Wiceprzewodniczący Uchwała Nr 542/LVI/2014 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Osłonowego w zakresie pomocy społecznej Pomoc w zakresie dożywiania w mieście Ostrołęka

Bardziej szczegółowo

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego Umowy Dodatkowe Przewodnik Ubezpieczonego Umowy dodatkowe sà uzupe nieniem umowy ubezpieczenia na ycie. Za cz sto niewielkà sk adk mo esz otrzymaç dodatkowà ochron. Dzi ki temu Twoja umowa ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Zaopatrzenie mieszkańców rejonu dolnośląskiego w produkty lecznicze, sprzęt rehabilitacyjny i środki pomocnicze

Zaopatrzenie mieszkańców rejonu dolnośląskiego w produkty lecznicze, sprzęt rehabilitacyjny i środki pomocnicze Zaopatrzenie mieszkańców rejonu dolnośląskiego w produkty lecznicze, sprzęt rehabilitacyjny i środki pomocnicze Inne preparaty dostępne w aptekach zgodnie z Prawem farmaceutycznym Substancje farmaceutyczne

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 30 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne

Scenariusz nr 30 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne Scenariusz nr 30 zajęć edukacji wczesnoszkolnej Metryczka zajęć edukacyjnych Miejsce realizacji zajęć: sala szkolna Ośrodek tematyczny realizowanych zajęć: Świat wokół nas Temat zajęć: Tradycyjne potrawy

Bardziej szczegółowo

Plan spotkania. Akademia Młodego Ekonomisty. Globalizacja gospodarki. prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Plan spotkania. Akademia Młodego Ekonomisty. Globalizacja gospodarki. prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Akademia Młodego Ekonomisty Globalizacja gospodarki prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Myśl globalnie, działaj lokalnie. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 10 maja 2011 r. Plan spotkania 1. Czym jest globalizacja?

Bardziej szczegółowo

AUTOR MAGDALENA LACH

AUTOR MAGDALENA LACH PRZEMYSŁY KREATYWNE W POLSCE ANALIZA LICZEBNOŚCI AUTOR MAGDALENA LACH WARSZAWA, 2014 Wstęp Celem raportu jest przedstawienie zmian liczby podmiotów sektora kreatywnego na obszarze Polski w latach 2009

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o przydział lokalu mieszkalnego lokalu socjalnego

WNIOSEK o przydział lokalu mieszkalnego lokalu socjalnego ... (miejscowość, data) Urząd Miasta i Gminy w Staszowie WNIOSEK o przydział lokalu mieszkalnego lokalu socjalnego 1. Imię i nazwisko wnioskodawcy... 2. Adres zameldowania... Adres zamieszkania... Adres

Bardziej szczegółowo

Akademia Rodzinnych Finansów

Akademia Rodzinnych Finansów Akademia Rodzinnych Finansów Program edukacyjny zainicjowany przez Provident Polska w drugiej połowie 2007 roku. Ma na celu szerzenie wiedzy, rozwijanie umiejętności i kształtowanie pozytywnych nawyków

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie strzelińskim w roku 2009

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie strzelińskim w roku 2009 POWIATOWY URZĄD PRACY w STRZELINIE ul. Kamienna 10, 57-100 Strzelin tel/fax(071) 39-21-981, e-mail wrst@praca.gov.pl Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie strzelińskim w roku 2009 część

Bardziej szczegółowo

Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen

Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen TNS OBOP dla Reprezentacji Komisji Europejskiej w Polsce grudzień 2008 Ośrodek Badania Opinii Publicznej

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wyniki badań ankietowych przeprowadzonych przez Departament Pielęgniarek i Położnych wśród absolwentów studiów pomostowych, którzy zakończyli udział w projekcie systemowym pn. Kształcenie zawodowe pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. w sprawie zmian w zasadach wynagradzania za osiągnięcia naukowe i artystyczne afiliowane w WSEiZ Działając

Bardziej szczegółowo

Pierwsza na świecie platforma społecznościowa z programem RevShare

Pierwsza na świecie platforma społecznościowa z programem RevShare Pierwsza na świecie platforma społecznościowa z programem RevShare Pomysł na FutureNet Start FutureNet Nowy wygląd strony 2012 2014 2015 FUTUREADPRO START KWIECIEŃ 2016 REKLAMA ONLINE - POTENCJAŁ Rynek

Bardziej szczegółowo