Oddziaływanie prądu elektrycznego na organizm ludzki.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Oddziaływanie prądu elektrycznego na organizm ludzki."

Transkrypt

1 Oddziaływanie prądu elektrycznego na organizm ludzki. Prąd przemienny o częstotliwości 50 Hz i napięciu 400/230 V jest najbardziej rozpowszechnionym środkiem przenoszenia energii elektrycznej. Z tego powodu większość porażeń i oparzeń ludzi prądem elektrycznym, nazywanych wypadkami elektrycznymi, występuje przy styczności człowieka z urządzeniami elektroenergetycznymi prądu przemiennego, przy czym najczęstsze są rażenia na drodze ręka - nogi lub ręka - ręka. Ponadto prąd przemienny o częstotliwości od 15 do 100 Hz powoduje najgroźniejsze dla życia reakcje organizmu, stąd skutki rażenia nim rozpatruje się szczególnie wnikliwie. Działanie prądu elektrycznego na organizm ludzki może być pośrednie lub bezpośrednie. Działanie pośrednie, powstające bez przepływu prądu przez ciało człowieka, powoduje takie urazy, jak: oparzenia ciała wskutek pożarów wywołanych zwarciem elektrycznym lub spowodowane dotknięciem do nagrzanych elementów groźne dla życia oparzenia ciała łukiem elektrycznym, a także metalizacja skóry spowodowana osadzaniem się roztopionych cząstek metalu uszkodzenia wzroku wskutek dużej jaskrawości łuku elektrycznego uszkodzenia mechaniczne ciała w wyniku upadku z wysokości lub upuszczenia trzymanego przedmiotu. Działanie bezpośrednie - porażenie elektryczne wskutek przepływu prądu elektrycznego przez ciało ludzkie (tzw. prądu rażeniowego) może wywołać wiele zmian fizycznych, chemicznych i biologicznych w organizmie (a nawet śmierć człowieka) poprzez oddziaływanie na układ nerwowy oraz w wyniku elektrolizy krwi i płynów fizjologicznych. Porażenie elektryczne może objawiać się: odczuwaniem bólu przy przepływie prądu, kurczami mięśni (skurcz mięśni dłoni może uniemożliwić samouwolnienie się porażonego) zatrzymaniem oddechu, zaburzeniami krążenia krwi zaburzeniami wzroku, słuchu i zmysłu równowagi utratą przytomności migotaniem komór sercowych (fibrylacja) - bardzo groźnym dla życia człowieka, gdyż zazwyczaj prowadzi ono do zejścia śmiertelnego oparzeniami skóry i wewnętrznych części ciała, do zwęglenia włącznie. Bezpośrednio po rażeniu prądem, tzn. po przerwaniu przepływu prądu, może wystąpić wstrząs elektryczny, objawiający się przerażeniem, bladością, drżeniem ciała lub kończyn, nadmiernym wydzielaniem potu, stanem apatii lub euforii. Może również wystąpić obrzęk mózgu i utrata przytomności, połączona z zatrzymaniem krążenia krwi i brakiem oddechu. Skutki te mogą się ujawnić także po pewnym czasie - od kilku minut do kilku miesięcy. Zjawisko porażenia ma miejsce wówczas, gdy występuje droga dla prądu rażeniowego i istnieje źródło napięcia wymuszającego przepływ takiego prądu. W praktyce dochodzi do tego, gdy człowiek styka się jednocześnie z dwoma punktami znajdującymi się pod różnymi potencjałami i zamyka się w ten sposób elektryczny obwód dla prądu rażeniowego. Napięcie dotykowe jest to napięcie między dwoma punktami nie należącymi do obwodu elektrycznego, z którymi mogą się zetknąć jednocześnie obie ręce lub ręka i noga człowieka. Napięcie dotykowe spodziewane jest to największa wartość napięcia dotykowego w urządzeniach lub w instalacji elektrycznej w razie uszkodzenia izolacji, gdy wartość impedancji w miejscu zwarcia jest pomijalna.

2 Napięcie rażeniowe dotykowe jest to spadek napięcia wzdłuż drogi przepływu prądu przez ciało człowieka (czyli spadek napięcia na rezystancji ciała, na drodze ręka-nogi lub ręka-noga albo ręka-ręka). Napięcie krokowe jest to napięcie między dwoma punktami na powierzchni ziemi lub na powierzchni stanowiska pracy, odległymi od siebie o 1 m (jeden krok). Napięcie rażeniowe krokowe jest to spadek napięcia wzdłuż drogi przepływu prądu przez obie nogi człowieka (czyli spadek napięcia na rezystancji ciała na drodze noga-noga). Skutki rażenia prądem elektrycznym zależą od: rodzaju prądu, a więc czy jest to rażenie: prądem przemiennym o małej częstotliwości (15-100Hz), prądem przemiennym o dużej częstotliwości, krótkotrwałymi, jednokierunkowymi impulsami prądowymi, prądem stałym, wartości napięcia i natężenia prądu rażeniowego oraz czasu jego przepływu drogi przepływu prądu przez ciało człowieka, stanu psychofizycznego porażonego. czasu przepływu prądu rażenia, temperatury i wilgotności skóry, powierzchni styku z przewodnikiem, siły docisku przewodnika do naskórka. Impedancja naskórka (skóry) w dużym stopniu zależy od stanu fizycznego naskórka (gruby, cienki, zdarty, suchy, wilgotny, mokry) i od powierzchni styku z zewnętrznym obwodem elektrycznym. Wartość impedancji naskórka nie jest stała i zależy od: wartości napięcia dotykowego, wartości natężenia prądu, częstotliwości prądu, czasu przepływu prądu rażenia, temperatury i wilgotności skóry, powierzchni styku z przewodnikiem, siły docisku przewodnika do naskórka. Wartość impedancji naskórka zawiera się w szerokich granicach - od kilkuset do kilkunastu tysiecy omów. Przy małych napięciach dotykowych (od 0 do 150 V) ma ona znaczny wpływ na impedancję ciała. W miarę wzrostu wartości napięcia wpływ ten jest coraz mniejszy, aż do pomijalnie małego przy napięciach większych niż 150 V. Rezystancja wewnętrzna ciała zależy głównie od drogi przepływu i jest największa przy przepływie prądu na drodze ręka - ręka i ręka - noga (stopa), przy czym jej wartość jest równa około kilkuset omów. Najmniejsza wartość impedancji jest na drodze przepływu prądu ręka - kark. Zależność impedancji naskórka od stopnia zawilgocenia skóry czy częstotliwości prądu też jest zmienna, a więc zmienna jest też impedancja ciała. Przy wilgotności względnej otaczającego powietrza powyżej 75% impedancja ciała nie zależy od impedancji naskórka i jest równa praktycznie tylko rezystancji wewnętrznej.

3 Wartości impedancji ciała człowieka w zależności od napięcia dotykowego Ud dla różnych części badanej populacji ludzi dorosłych (wg Raportu IEC 479) Napięcie dotykowe, [V] Graniczne wartości impedancji człowieka dla różnych części populacji, [Ω] 5% populacji 50% populacji 95% populacji pow Z powyższych rozważań wynika fakt, że należy do rozpatrywania zjawiska porażenia przyjąć dwie podstawowe klasy warunków środowiskowych oznaczonych jako W1 i W2: W1 warunki normalne, w których wartość rezystancji ciała ludzkiego mierzonej w stosunku do ziemi jest nie mniejsza niż 1000 Ω; do środowisk normalnych zalicza się: lokale mieszkalne, biurowe, sale widowiskowe, szpitalne, szkolne itp., W2 warunki szczególne, w których wartość rezystancji ciała człowieka mierzona w stosunku do ziemi jest mniejsza niż 1000 Ω; do środowisk szczególnych zalicza się: tereny otwarte, łazienki i natryski, sauny, obory, chlewnie, pomieszczenia produkcyjne o wilgotności względnej większej niż 75 % oraz o temperaturze wyższej niż 35 o C lub mniejszej niż -5 o C. W takich warunkach środowiskowych pomieszczenia są zwykle wilgotne, wilgotna jest również skóra człowieka, a podłogi (podłoża) charakteryzują się małą rezystancją. Dodatkowo wyróżnia się warunki środowiskowe specjalne (W3), np. baseny kąpielowe lub wnętrza metalowych zbiorników, dla których dopuszczalne wartości napięć rażeniowych dotykowych powinny być mniejsze niż dla klasy W2. W miarę wzrostu natężenia prądu występują: mrowienie w palcach i drętwienie, skurcze włókien mięśniowych i uczucie bólu. Im wyższa wartość prądu rażeniowego i dłuższy czas jego przepływu, tym liczniejsze włókna mięśni dłoni ulegają skurczowi, również tzw. skurczowi tężcowemu, który trwa tak długo, jak długo płynie prąd. Wartość progowa natężenia prądu, przy której jest jeszcze możliwe rozwarcie palców przez samego porażonego, nazywana jest prądem samouwolnienia i wg IEC jest to wartość 10 ma. Widoczna jest tu zależność reakcji organizmu zarówno od wartości prądu, jak i od czasu jego przepływu - przy większym natężeniu prądu płynącego w krótszym czasie te same lub podobne odczucia i reakcje, co przy mniejszym natężeniu, ale w czasie dłuższym. W tej strefie prąd rażeniowy zwykle nie powoduje żadnych skutków fizjologicznych. Nasilenie bólu, wzrost ciśnienia krwi oraz skurcze tężcowe mięśni poprzecznie prążkowanych i skurcze mięśni oddechowych (mięśni płuc - powyżej 20 ma) związane są z dalszym wzrostem natężenia prądu, co może wywołać niedotlenienie organizmu, trudności z oddychaniem, zwiększenie ilości dwutlenku węgla we krwi i zakwaszenie tkanek, skutkiem czego może być sinica skóry i błon śluzowych. Zwykle są to odwracalne skutki fizjologiczne - bez uszkodzeń organizmu. Istnieje jednak duże prawdopodobieństwo pojawienia się odwracalnych zakłóceń powstawania i przewodzenia impulsów w sercu, włącznie z migotaniem przedsionków serca (fibrylacją) i przejściową blokadą pracy serca bez wystąpienia migotania komór, nasilające się wraz ze wzrostem natężenia prądu i czasem jego przepływu. W skrajnych przypadkach mogą występować skurcze naczyń wieńcowych i w efekcie zawał mięśnia sercowego.

4 Przyjmuje się, że prąd o wartości natężenia 30 ma powoduje początek paraliżu dróg oddechowych. Dla prądu o takim natężeniu można zaobserwować te same skutki prądu rażenia nasilające się wraz ze wzrostem natężenia prądu i czasu jego przepływu, ale dodatkowo może wystąpić migotanie (fibrylacja) komór serca. W chwili rażenia zamiast miarowych, okresowych skurczów komór pojawiają się niemiarowe, nieokresowe skurcze, o częstotliwości 400 do 600 na min. Jednocześnie ciśnienie krwi gwałtownie maleje i jej przepływ może być zatrzymany, co spowoduje w pierwszej kolejności niedotlenienie mózgu, a po czasie około 10 s - utratę przytomności. Jeżeli proces będzie trwał dłużej, po dalszych 20 s nastąpi zatrzymanie oddychania i początek śmierci klinicznej. Rażonego człowieka można jeszcze uratować, jeżeli udzieli mu się skutecznej pomocy przed upływem 3 do 5 min, tzn. przed upływem czasu, jaki bez dopływu tlenu może przeżyć kora mózgowa. Śmierć człowieka rażonego prądem elektrycznym o wartości wywołującej migotanie komór serca lub skurcz tężcowy mięśni oddechowych następuje nie na skutek bezpośredniego uszkodzenia tych organów, ale z powodu zakłócenia naturalnych procesów życiowych. Przy prądach rażenia o wartości większej (około 1 A) śmierć może nastąpić z powodu zatrzymania akcji serca i krążenia krwi. Działanie termiczne prądu Przepływający przez ciało człowieka prąd rażeniowy powoduje wydzielanie się w tkankach organizmu energii cieplnej, gdyż mają one określoną rezystancję (impedancję). Ilość wydzielonej energii cieplnej zależy od wartości natężenia prądu, rezystancji tkanek oraz od czasu przepływu prądu przez ciało lub jego część. W zależności od pojemności cieplnej tkanki (ciepła właściwego) na skutek wydzielonej energii cieplnej następuje wzrost temperatury. Gdy nie przekracza 5 K, nie występują zmiany patologiczne, jeżeli jednak temperatura wzrasta o 10 i więcej K, tkanki ulegają zniszczeniu wskutek martwicy. Nazywa się to oparzeniem elektrycznym. Najbardziej niebezpieczne dla zdrowia i życia człowieka są tzw. rażenia skojarzone, kiedy przez ciało człowieka przepływa prąd łuku elektrycznego. Łuk elektryczny albo wyładowanie łukowe może powodować urazy: uszkodzenia ciała odłamkami zniszczonych urządzeń elektrycznych lub podczas upadku, wskutek działania fali uderzeniowej oparzenia ciała, których rozległość i głębokość są zależne od gęstości energii cieplnej łuku oraz uszkodzenia siatkówki oka, z powodu wzrostu temperatury płynu soczewkowego, jako wynik oddziaływania termicznego metalizację nieosłoniętych części ciała oraz uszkodzenia rogówki oka, wywołane roztopionymi, gorącym cząstkami metali i materiałów izolacyjnych, unoszonymi gorącym strumieniem gazów, jako wynik oddziaływania termiczno-mechanicznego uszkodzenia rogówki oka na skutek promieniowania nadfioletowego ogrzanie płynu soczewkowego oka na skutek promieniowania podczerwonego rozległe oparzenia, a nawet spalenia kończyn i innych części ciała ludzkiego, często kończące się śmiercią na skutek rażenia skojarzonego (prąd łuku elektrycznego przepływa przez ciało ludzkie). Rażenia skojarzone zdarzają się w stacjach elektroenergetycznych wysokiego napięcia, gdy człowiek zbliży się do urządzenia elektroenergetycznego na odległość, przy której możliwe jest przebicie warstwy izolacyjnej powietrza. Wtedy następuje wyładowanie iskrowe, które inicjuje wystąpienie łuku elektrycznego pomiędzy tym urządzeniem i najbliższą od urządzenia częścią ciała ludzkiego.

5 Uwalnianie porażonego spod działania prądu elektrycznego i jego ratowanie W razie porażenia prądem elektrycznym najważniejszą czynnością jest szybkie uwolnienie porażonego spod działania prądu i udzielenie mu pierwszej pomocy. Osoba ratująca musi dokonać wyboru metody i sposobu uwolnienia porażonego spod działania prądu elektrycznego w zależności od warunków, w jakich nastąpiło porażenie, mając przy tym na uwadze własne bezpieczeństwo oraz potrzebę natychmiastowego uwolnienia porażonego. Uwolnienie porażonego spod działania prądu elektrycznego o napięciu do 1 kv może się odbyć jedną z następujących metod: przez wyłączenie napięcia zasilającego przez odciągnięcie porażonego od urządzeń będących pod napięciem przez odizolowanie porażonego, uniemożliwiające przepływ prądu przez jego ciało. Napięcie zasilające można wyłączyć poprzez: otwarcie właściwego łącznika lub usunięcie wkładki topikowej przecięcie przewodów od strony zasilania za pomocą narzędzi z izolowanymi rękojeściami, z zastosowaniem środków chroniących przed skutkami łuku elektrycznego (nie wolno stosować tego sposobu w pomieszczeniach zagrożonych wybuchem) zwarcie przewodów od strony zasilania - sposób ten należy stosować tylko w liniach napowietrznych. Zwarcia wykonuje się za pomocą odpowiedniej zarzutki metalowej wcześniej podłączonej do uziemionej konstrukcji (sposób stosowany przez wykwalifikowanych monterów). Porażonego można odciągać od urządzenia elektrycznego, gdyby wyłączenie napięcia trwało zbyt długo. Można uwolnić porażonego, przy przepływie prądu rażenia ręka - nogi, przez odizolowanie go od ziemi za pomocą materiału izolacyjnego podsuniętego pod nogi porażonego. Uwalniając porażonych spod działania prądu elektrycznego o napięciu do 1 kv, należy stosować następujący zasadniczy i dodatkowy sprzęt ochronny: rękawice gumowe, kalosze, dywaniki, drążki, itp. W razie braku sprzętu ochronnego można stosować jako materiał izolacyjny zastępczy: suche drewno, tworzywa sztuczne, suche materiały tekstylne. Nie wymaga się stosowania sprzętu ochronnego lub innych nie przewodzących materiałów tylko podczas wyłączania za pomocą łączników i bezpieczników. Uwolnienia porażonego spod działania prądu elektrycznego o napięciu powyżej 1 kv można dokonać przez: wyłączenie napięcia zasilającego za pomocą wyłącznika (po tej czynności sprawdzić brak napięcia i rozładować urządzenie, zachowując wymagane środki ostrożności) odciągnięcie porażonego od urządzeń będących pod napięciem tylko za pomocą odpowiedniego sprzętu ochronnego (mogą to wykonać tylko wykwalifikowani elektrycy). Bezpośrednio po uwolnieniu porażonego spod napięcia należy: - szybko zbadać go wstępnie, żeby ocenić: czy ma świadomość (przytomny lub nieprzytomny), czy oddycha i jak (zwolniony lub przyspieszony oddech świadczy o złym stanie porażonego - norma: oddechy na minutę), czy pracuje serce i zachowana jest wydolność krążenia (bezpośrednio osłuchać okolicę serca na klatce piersiowej oraz zbadać tętna na tętnicy szyjnej). Jeżeli porażony krwawi, trzeba zatrzymać krwawienie, zakładając opatrunek uciskowy, czy nie jest uszkodzony odcinek szyjny kręgosłupa (po upadku z wysokości),

6 - zdecydować, jaki ma być zakres doraźnej pomocy i sposób jej udzielenia. Sposób ratowania zależy od stanu porażonego: gdy jest przytomny, należy rozluźnić ubranie w okolicy szyi, klatki piersiowej i brzucha oraz ułożyć porażonego wygodnie na prawym boku. Należy wezwać lekarza, a jeżeli jest to niemożliwe, zaleca się przeniesienie lub przewiezienie porażonego do lekarza, gdy jest nieprzytomny i oddycha, należy ułożyć go na prawym boku (nie wolno na plecach!), okryć np. kocem, wezwać lekarza i cały czas obserwować, gdyż może nastąpić zatrzymanie oddechu, gdy jest nieprzytomny i nie oddycha, należy położyć go na plecach, porozpinać uciskające części garderoby, oczyścić jamę ustną z resztek jedzenia, zapewnić dopływ świeżego powietrza, rozpocząć sztuczne oddychanie i masaż serca, gdy nie jest wyczuwany puls, oraz wezwać pogotowie ratunkowe. Rażonego człowieka można jeszcze uratować, jeżeli udzieli mu się skutecznej pomocy przed upływem od 3 do 5 min, tzn. przed upływem czasu, jaki bez dopływu tlenu może przeżyć kora mózgowa.

7 ABC reanimacji Nagłe ustanie czynności układu krążenia w krótkim czasie prowadzi do śmierci klinicznej z następczym, nieodwracalnym ustaniem czynności ośrodkowego układu nerwowego. Najczęstszą przyczyną zatrzymania krążenia jest choroba niedokrwienna serca. Innymi częstszymi przyczynami są urazy szczególnie klatki piersiowej i ośrodkowego układu oddechowego, utonięcie, porażenie prądem, zatrucia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia pracy serca spowodowane przedawkowaniem leków. W początkowym okresie zatrzymania krążenia najbardziej wrażliwa na niedotlenienie tkanka mózgowa wykorzystuje tlen zawarty we krwi. Jednak już po 3-4 minutach dochodzi do nieodwracalnych zmian w korze mózgowej. W przypadku zatrzymania krążenia należy jak najszybciej rozpocząć czynności reanimacyjne Objawy Aby rozpoznać zatrzymanie krążenia należy zbadać tętno na tętnicach szyjnych lub udowych. Podczas badania stwierdzamy brak tętna oraz utratę przytomności, która również może wystąpić w przypadku zatruć, urazów, krwawienia do mózgu, w napadzie padaczkowym. W ciągu kilkunastu sekund po zatrzymaniu krążenia dochodzi do zatrzymania oddechu. Aby to sprawdzić wystarczy przyłożyć swój policzek do nosa chorego tak, aby poczuć wydychane powietrze. Udzielając pomoc potrzebującej osobie należy wykonać podstawowe czynności resuscytacyjne: A (ang. airway)- udrożnienie dróg oddechowych B (ang. breathing)- wentylacja płuc C (ang. circulation)- zewnętrzny masaż serca Zanim jednak przystąpimy do udzielania pomocy powinniśmy upewnić się czy nic nam nie grozi np. niebezpieczne substancje chemiczne, zerwane przewody elektryczne. Jeżeli pomagamy ofiarom wypadku samochodowego powinniśmy odpowiednio zabezpieczyć miejsce, w którym doszło do wypadku, tak aby żaden samochód czy też inny środek lokomocji nie najechał na nas. A: Udrożnienie dróg oddechowych Aby nasze czynności były efektywne powinniśmy zapobiec niedrożności górnych dróg oddechowych do której najczęściej dochodzi w wyniku zapadania się języka blokującego wejście do krtani. Aby to zrobić należy: skontrolować jamę ustną usuwając z niej resztki pokarmu, protezy zębowe czy też muł ofiarom utonięć położyć chorego na wznak a następnie trzymając jedną dłoń na czole ofiary odchylić głowę do tyłu oraz jednocześnie dwoma palcami drugiej ręki unieść podbródek do góry przesunąć rzuchwę ku przodowi tak, aby zęby dolne znalazły się przed górnymi Jeśli podejrzewamy uszkodzenie kręgosłupa szyjnego nie powinniśmy odginać głowy do tyłu. Możemy jednak przesunąć żuchwę do przodu oraz powinniśmy unieruchomić kręgosłup Po wykonaniu powyższych czynności możemy rozpocząć sztuczne wentylowanie. B: Sztuczna wentylacja Wykonując sztuczną wentylację metodą usta- usta, usta- nos, usta-rurka, usta- maska chory najczęściej wentylowany jest powietrzem wydechowym osoby udzielającej pomocy. Metody te najczęściej nie wymagają dodatkowego sprzętu np. worka Ambu, zapewniają dostateczne dostarczenie tlenu do ratowanej osoby i są wykonywane w warunkach pozaszpitalnych przez osoby przygodne. Wykonując sztuczną wentylację należy: ułożyć chorego na twardym podłożu z odchyloną do tyłu głową wdmuchiwać osobie dorosłej około ml powietrza

8 wdmuchiwać powietrze z częstością 12/minutę u dorosłych oraz 20/minutę u dzieci w metodzie usta- usta po nabraniu wdechu objąć szczelnie swoimi ustami usta ratowanego, zacisnąć palcami nos poszkodowanego i powoli (1-1,5s) wdmuchiwać powietrze jednocześnie obserwując ruchy klatki piersiowej (unoszeniu przy wdmuchiwaniu oraz opadanie w czasie nabierania powietrza) w metodzie usta- nos usta zamyka się ręką ułożoną pod brodą a powietrze wdmuchuje się do nozdrzy ratowanego. w metodzie usta- maska stosując specjalną maskę nakładaną na usta i nos ratowanego unikami bezpośredniego kontaktu z jego ustami w metodzie usta- rurka powietrze wdmuchujemy do rurki, która jednocześnie zapobiega zapadaniu się języka. zachować ostrożność i nie nabierać zbyt dużo powietrza, które może dotrzeć do żołądka i spowodować wymioty Jeżeli podczas wentylacji nie zauważymy ruchów klatki piersiowej, może to oznaczać alba niedrożność górnych dróg oddechowych lub też nieszczelność w czasie wtłaczania powietrza do ust chorego. Jeżeli nie wyczuwamy tętna na tętnicy szyjnej należy rozpocząć zewnętrzny masaż serca. C: Zewnętrzny masaż serca Wykonując masaż serca powinniśmy: ułożyć chorego na twardym podłożu z odchyloną do tyłu głową umieścić nałożone na siebie dłonie w 1/3 dolnej części mostka tak, aby palce byly lekko uniesione do góry i nie uciskały żebra; ręce powinny być wyprostowane w stawach łokciowych, a barki prostopadle nad dłońmi. wywierać nacisk na mostek powodując jego uginanie się na głębokość 4-5 cm następnie zwalniać nacisk jednak bez odrywania dłoni od mostka prowadzić masaż serca z częstością 80/minutę prowadzić jednocześnie sztuczną wentylację 1 ratownik: na każde 30 uciśnięć mostka 2 wdmuchnięcia powietrza 2 ratowników: na każde 30 uciśnięć mostka 2 wdmuchnięcie powietrza Powinniśmy pamiętać aby uciśnięcia mostka oraz wdmuchnięcie powietrza nie były jednoczesne. Błędy w czasie reanimacji Aby przywrócić prawidłową pracę serca powinniśmy unikać błędów podczas jego wykonywania. Najczęściej dochodzi do zbyt długiej przerwy podczas czynności resuscytacyjnych. Dopuszczalna przerwa to 5 sec. Oprócz tego często osoby udzielające pomocy uciskają mostek w jego górnej części zamiast 1/3 dolnej lub okolicę przedsercową na lewo od mostka lub też odrywają dłonie od klatki piersiowej. Do złamań żeber nie dochodzi zbyt często. Zawsze ważniejsze jest przywrócenie krążenia krwi i uratowanie komuś życia niż złamane żebro, które po kilku tygodniach zrośnie się.

Czynniki wpływające na porażenie

Czynniki wpływające na porażenie Czynniki wpływające na porażenie W ostatnich latach nastąpił znaczny postęp w rozpoznaniu skutków rażenia człowieka prądem. Prowadzone w tym zakresie badania na ludziach i zwierzętach były przedmiotem

Bardziej szczegółowo

PORAŻENIE PRADEM ELEKTRYCZNYM

PORAŻENIE PRADEM ELEKTRYCZNYM Wydział Elektroniki, Katedra K4 PORAŻENIE PRADEM ELEKTRYCZNYM Wrocław 2014 INSTALACJE MIESZKANIOWE Okres technicznej sprawności instalacji elektr. -około 30 lat. Jest on dłuższy, niż okres wprowadzania

Bardziej szczegółowo

Politechnika Wrocławska Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki

Politechnika Wrocławska Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki KURS SEP Porażenie prądem elektrycznym. Wrocław 2013 PRĄD AC / DC 1 WYTWARZANIE GENERATOR 2 SILNIK MOC ELEKTRYCZNA S = U I Q = U I sinϕ P = U I cosϕ P cosϕ = S Q tg ϕ = P 3 MOC ELEKTRYCZNA P- moc gaszenia

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych 1 Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych Algorytm BLS zaleca: 1. Upewnij się czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego (rys. 1): delikatnie

Bardziej szczegółowo

Wariant A: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne Wariant B: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych

Wariant A: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne Wariant B: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych R E S U S C Y T A C J A K R Ą Ż E N I O W O - O D D E C H O W A ALGORYTM RKO U DOROSŁYCH Wariant A: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne Wariant B: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Obowiązek udzielania pierwszej pomocy Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia nie udziela pomocy, mogąc jej

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie prądu na organizm człowieka oraz ratowanie osób porażonych prądem elektrycznym

Oddziaływanie prądu na organizm człowieka oraz ratowanie osób porażonych prądem elektrycznym Politechnika Poznańska Wydział Elektryczny ul. Piotrowo 3A, 60-965 Poznań tel. 61-6652077, 6652077, fax. 61-6652548, 6652548, email: office_deef@put.poznan.pl www.ede.fee.put.poznan.pl projekt POKL-04.01.02

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U OSÓB DOROSŁYCH ZAWSZE PAMIĘTAJ O SWOIM BEZPIECZEŃSTWIE KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. Basic Life Support

PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U OSÓB DOROSŁYCH ZAWSZE PAMIĘTAJ O SWOIM BEZPIECZEŃSTWIE KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. Basic Life Support KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY Wytyczne 2005 wg Europejskiej Rady ds. Resuscytacji OPRACOWANIE: mgr Dorota Ladowska mgr Sławomir Nawrot Gorzów Wlkp. 2010r. PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U OSÓB

Bardziej szczegółowo

Skutki przepływu prądu przez ciało człowieka

Skutki przepływu prądu przez ciało człowieka Działanie prądu na organizm ludzki Prąd rażeniowy przepływający przez ciało człowieka powoduje zaburzenia w funkcjonowaniu wielu układów, szczególnie układów: nerwowego, oddechowego i krwionośnego. Każde

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach zagraŝających Ŝyciu

Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach zagraŝających Ŝyciu Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach zagraŝających Ŝyciu PrzeŜycie osób cięŝko rannych ( poszkodowanych ) po wypadkach i katastrofach zaleŝy od jak najszybszego udzielenia pomocy medycznej i właściwej

Bardziej szczegółowo

W celu ochrony człowieka przed skutkami porażenia prądem elektrycznym są stosowane następujące środki ochrony przeciwporażeniowej:

W celu ochrony człowieka przed skutkami porażenia prądem elektrycznym są stosowane następujące środki ochrony przeciwporażeniowej: Ochrona przeciwporażeniowa W celu ochrony człowieka przed skutkami porażenia prądem elektrycznym są stosowane następujące środki ochrony przeciwporażeniowej: środki nietechniczne takie, jak: popularyzacja

Bardziej szczegółowo

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PAMIĘTAJ!!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA. Opracował: mgr Mirosław Chorąży Zasłabnięcie

Bardziej szczegółowo

W celu ochrony człowieka przed skutkami porażenia prądem elektrycznym są stosowane następujące środki ochrony przeciwporażeniowej:

W celu ochrony człowieka przed skutkami porażenia prądem elektrycznym są stosowane następujące środki ochrony przeciwporażeniowej: Lekcja Ochrona przeciwporażeniowa Powszechne stosowanie urządzeń zasilanych energią elektryczną niesie ze sobą różnego rodzaju zagrożenia dla człowieka, zwierząt i środowiska, np.: - szkodliwe oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

Oceń sytuację, zadbaj o bezpieczeństwo. Jest bezpiecznie. Zbadaj przytomność. Nie reaguje (osoba nieprzytomna)

Oceń sytuację, zadbaj o bezpieczeństwo. Jest bezpiecznie. Zbadaj przytomność. Nie reaguje (osoba nieprzytomna) R E S U S C Y T A C J A K R Ą Ż E N I O W O - O D D E C H O W A ALGORYTM RKO U DOROSŁYCH Wariant A: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych Wariant B: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne

Bardziej szczegółowo

ALGORYTM P-BLS. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. P-BLS Paediatric Basic Life Support

ALGORYTM P-BLS. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. P-BLS Paediatric Basic Life Support KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY Wytyczne 2005 wg Europejskiej Rady ds. Resuscytacji Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci OPRACOWANIE: mgr Dorota Ladowska mgr Sławomir Nawrot Gorzów Wlkp. 2010r.

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA

ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. Sprawdź reakcje poszkodowanego: delikatnie potrząśnij

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpiecznej obsługi urządzeń elektrycznych. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Zasady bezpiecznej obsługi urządzeń elektrycznych. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Zasady bezpiecznej obsługi urządzeń elektrycznych Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Podstawowe zasady: Naprawy i konserwacje mogą być wykonywane

Bardziej szczegółowo

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie dr med. Maciej Sterliński Szkolenie z zakresu ratownictwa lodowego WOPR Województwa Mazowieckiego Zegrze, 19.02.2006 Główne cele działania zespołów ratowniczych

Bardziej szczegółowo

Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej:

Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej: Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej: Materiały szkoleniowe Łańcuch pomocy: ocenić i zabezpieczyć miejsce wypadku, zawsze pamiętać o bezpieczeństwie postronnych, swoim, poszkodowanych

Bardziej szczegółowo

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osoby dorosłej i dziecka

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osoby dorosłej i dziecka Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osoby dorosłej i dziecka dr n. o zdr. Krystyna Ziółkowska Akademia Pomorska w Słupsku Instytut Nauk o Zdrowiu Zakład Ratownictwa Medycznego BLS Basic Life Support Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Algorytm BLS sekwencja postępowania

Algorytm BLS sekwencja postępowania Algorytm BLS (basic live support) zaleca : 1. Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego, delikatnie potrząśnij za ramiona i głośno zapytaj:

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w przypadku porażenia prądem

Pierwsza pomoc w przypadku porażenia prądem Do porażenia prądem dochodzi na skutek przepływu prądu elektrycznego przez ciało człowieka. Poszczególne części ciała mają różny opór elektryczny, który stanowi przeszkodę na drodze prądu i ogranicza jego

Bardziej szczegółowo

a. Nie porusza się, nie odpowiada na pytania oraz nie reaguje na potrząsanie

a. Nie porusza się, nie odpowiada na pytania oraz nie reaguje na potrząsanie 1. Osoba nieprzytomna: a. Nie porusza się, nie odpowiada na pytania oraz nie reaguje na potrząsanie b. Ma otwarte oczy, ale nie odpowiada na pytania c. Odpowiada na pytania, ale nie pamięta, co się wydarzyło

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC. Ocena stanu poszkodowanego

PIERWSZA POMOC. Ocena stanu poszkodowanego PIERWSZA POMOC Ocena stanu poszkodowanego W celu dokonania oceny podstawowych funkcji życiowych pacjenta, należy sprawdzić czy poszkodowany 1. Jest przytomny? Ratownik powinien głośno odezwać się do pacjenta

Bardziej szczegółowo

Porażenie prądem elektrycznym - sieciowym, wysokiego napięcia, piorunem. Edukacja dla bezpieczeństwa. : Opracował: mgr Mirosław Chorąży

Porażenie prądem elektrycznym - sieciowym, wysokiego napięcia, piorunem. Edukacja dla bezpieczeństwa. : Opracował: mgr Mirosław Chorąży Porażenie prądem elektrycznym - sieciowym, wysokiego napięcia, piorunem Edukacja dla bezpieczeństwa : Opracował: mgr Mirosław Chorąży Porażenie prądem z sieci domowej Porażenie prądem elektrycznym sieciowym,

Bardziej szczegółowo

OCENA SYTUACJI Jest to pierwszy krok pierwszej pomocy, który ma znaczenie w dalszych czynnościach u poszkodowanego.

OCENA SYTUACJI Jest to pierwszy krok pierwszej pomocy, który ma znaczenie w dalszych czynnościach u poszkodowanego. OCENA SYTUACJI Jest to pierwszy krok pierwszej pomocy, który ma znaczenie w dalszych czynnościach u poszkodowanego. W tym momencie musimy zwrócić uwagę na: - sprawdzenie co się stało, okoliczności,zagrożenie

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować

PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować W naszej szkole cyklicznie od 4 lat w klasach III realizowany jest program "Ratujemy i uczymy ratować" przy współpracy Fundacji Wielkiej Orkiestry

Bardziej szczegółowo

PORAŻENIE PRADEM ELEKTRYCZNYM

PORAŻENIE PRADEM ELEKTRYCZNYM Wydział Elektroniki, Katedra K4 PORAŻENIE PRADEM ELEKTRYCZNYM Wrocław 2014 INSTALACJE MIESZKANIOWE Okres technicznej sprawności instalacji elektr. -około 30 lat. Jest on dłuższy, niż okres wprowadzania

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym

Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym Porażenie prądem- przepływ przez ciało człowieka prądu elektrycznego 1. Działanie prądu - bezpośrednie- gdy następuje włączenie ciała w obwód elektryczny -

Bardziej szczegółowo

Europejska Rada Resuscytacji. Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej

Europejska Rada Resuscytacji. Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej CELE Po zakończeniu kursu uczestnik powinien umieć zademonstrować: Jak wykonać ocenę nieprzytomnego poszkodowanego Jak

Bardziej szczegółowo

Z A D Ł A W I E N I E

Z A D Ł A W I E N I E www.scanwork.glt.pl Z A D Ł A W I E N I E CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH Szkolenia z pierwszej pomocy WYTYCZNE RESUSCYTACJI 2010 POSTĘPOWANIE U OSÓB DOROSŁYCH I DZIECI POWYŻEJ 1 ROKU ŻYCIA I. ŁAGODNA

Bardziej szczegółowo

Regulamin ćwiczeń laboratoryjnych w Katedrze Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa

Regulamin ćwiczeń laboratoryjnych w Katedrze Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa Regulamin ćwiczeń laboratoryjnych w Katedrze Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa A. Wymagania ogólne w zakresie BHP 1. W pomieszczeniach laboratorium mogą przebywać tylko pracownicy Katedry i studenci

Bardziej szczegółowo

Domowa instalacja elektryczna zasady bezpiecznego użytkowania. Wpływ prądu elektrycznego na organizmy żywe.

Domowa instalacja elektryczna zasady bezpiecznego użytkowania. Wpływ prądu elektrycznego na organizmy żywe. Domowa instalacja elektryczna zasady bezpiecznego użytkowania. Wpływ prądu elektrycznego na organizmy żywe. 1. Zastosowanie prądu elektrycznego w życiu codziennym. Prąd elektryczny pełni bardzo ważną rolę

Bardziej szczegółowo

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: Grażyna Gugała Niedrożne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zabiegi reanimacyjne

Podstawowe zabiegi reanimacyjne Podstawowe zabiegi reanimacyjne Wskazania do resuscytacji Podmiotem obowiązkowych zabiegów resuscytacyjnych jest umierający człowiek potencjalnie zdolny do życia u którego proces rozpoczął się od jednego

Bardziej szczegółowo

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO ODDECHOWA

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO ODDECHOWA RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO ODDECHOWA Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych: 1. Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego (ryc.1):

Bardziej szczegółowo

Wychłodzenie organizmu groźne dla życia!

Wychłodzenie organizmu groźne dla życia! W Polsce śmiertelność z powodu hipotermii wynosi 328-606 osób na rok. Przyczyną hipotermii może być długotrwałe oddziaływanie niskiej temperatury otoczenia powietrza, wody na organizm lub też zahamowanie

Bardziej szczegółowo

Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych. Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach

Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych. Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach Cele wdrażania pierwszej pomocy Moralny obowiązek ochrony życia Obowiązek prawny

Bardziej szczegółowo

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM Procedura nr 1 SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM PRZYBYCIE NA MIEJSCE ZDARZENIA I ROZPOZNANIE EWENTUALNE UZNANIE ZDARZENIA ZA MASOWE ZABEZPIECZENIE MIEJSCA ZDARZENIA I RATOWNIKÓW DOTARCIE

Bardziej szczegółowo

Lucyna Wasielewska. Udzielanie pierwszej pomocy - test

Lucyna Wasielewska. Udzielanie pierwszej pomocy - test Lucyna Wasielewska Udzielanie pierwszej pomocy - test www.eduskrypt.pl 2010 Drogi uczniu, otrzymujesz do rozwiązania quiz składający się z 20 zadań zamkniętych wielokrotnego wyboru. Zadania te sprawdzą,

Bardziej szczegółowo

I POMOC RATUJE ŻYCIE

I POMOC RATUJE ŻYCIE I POMOC RATUJE ŻYCIE Obowiązek udzielania pomocy Prawny obowiązek udzielenia pomocy jest określony artykułem 162 Kodeksu Karnego (Ustawa z dnia 6.07.1997) 1.Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu

Bardziej szczegółowo

Zachowanie się podczas wypadku samochodowego

Zachowanie się podczas wypadku samochodowego Zachowanie się podczas wypadku samochodowego Znajomość podstawowych zasad udzielania pierwszej pomocy jest niezbędna każdemu kierowcy. Zadaniem udzielającego pierwszej pomocy jest jedynie wykonanie niezbędnych

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo i higiena pracy w laboratorium elektrotechniki

Bezpieczeństwo i higiena pracy w laboratorium elektrotechniki Rafał Pysz Grupa: środa 11:30 13:00 Informatyka, rok I, EAIiE Bezpieczeństwo i higiena pracy w laboratorium elektrotechniki Bezpieczeństwo pracy zależy od przestrzegania i przyswojenia sobie pewnych zasad,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE Podstawa prawna: Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2006 r. Nr 191 poz. 1410 ze zm.),

Bardziej szczegółowo

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. moduł V foliogram 34 UTRATA ŚWIADOMOŚCI Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Możliwe przyczyny: uraz czaszki, krwotok, niedotlenienie mózgu, choroby wewnętrzne,

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym Pomiary ochronne

Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym Pomiary ochronne W przypadku pytań lub wątpliwości skontaktuj się z najbliższym specjalistą BHP lub wejdź na: www.skanska.pl/bhp, one.skanska/bhp Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym Pomiary ochronne 4.3 Standard

Bardziej szczegółowo

Łańcuch przeżycia 2015-04-23. Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010) Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK)

Łańcuch przeżycia 2015-04-23. Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010) Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK) Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej 2005 (Update 2010) II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK) Migotanie komór szybka chaotyczna depolaryzacja i repolaryzacja

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM Edukacja w zakresie pierwszej pomocy, to działania dydaktyczno - wychowawcze szkoły, mające na celu przygotowanie młodzieży do działania

Bardziej szczegółowo

Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010)

Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010) Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej 2005 (Update 2010) II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 1 Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK) Migotanie komór szybka chaotyczna depolaryzacja i repolaryzacja

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN moduł V foliogram 14 PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN Rana jest to przerwanie ciągłości skóry lub błon śluzowych. Rozległość i głębokość ran zależy od rodzaju urazu, jego siły i miejsca, na które działał. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc przedmedyczna c.d. -zagrożenia dla ratownika INFORMACJE INSPEKTORATU BHP

Pierwsza pomoc przedmedyczna c.d. -zagrożenia dla ratownika INFORMACJE INSPEKTORATU BHP Pierwsza pomoc przedmedyczna c.d. -zagrożenia dla ratownika INFORMACJE INSPEKTORATU BHP Zagrożenia dla ratownika Podczas udzielania pierwszej pomocy może dojść do zakażenia patogenami przenoszonymi przez

Bardziej szczegółowo

/jakjezdzisz. /jakjezdzisz. jakjezdzisz.pl

/jakjezdzisz. /jakjezdzisz. jakjezdzisz.pl /jakjezdzisz /jakjezdzisz jakjezdzisz.pl Ocena sytuacji i zabezpieczenie miejsca wypadku 4 2 1 DOKONAJ WSTĘPNEJ OCENY SYTUACJI Sprawdź ilu poszkodowanych znajduje się w pojeździe i w jakim są stanie. Dowiedz

Bardziej szczegółowo

Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1. Przybycie na miejsce zdarzenia

Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1. Przybycie na miejsce zdarzenia Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1 Przybycie na miejsce zdarzenia : - zabezpieczenie ratowników - identyfikacja zagrożeń - liczba poszkodowanych - potrzebne dodatkowe siły

Bardziej szczegółowo

Zakres wiedzy i umiejętności niezbędnych do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy:

Zakres wiedzy i umiejętności niezbędnych do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy: Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2009 r. Załącznik nr 1 Zakres wiedzy i umiejętności niezbędnych do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy:

Bardziej szczegółowo

WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE

WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE ZAPAMIETAJ!!! TEKST POGRUBIONY LUB PODKREŚLONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA Opracował: mgr Mirosław Chorąży Wychłodzenie i odmrożenia Temperatura 36 C. to stan normalny organizmu ludzkiego.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu

Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu Pierwsza pomoc przedlekarska to pomoc w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia wychowanka przedszkola. Pierwsza

Bardziej szczegółowo

OBJAWY. kaszel, ktoś nagle, bez jasnej przyczyny przestaje oddychać, sinieje, traci przytomność.

OBJAWY. kaszel, ktoś nagle, bez jasnej przyczyny przestaje oddychać, sinieje, traci przytomność. ZADŁAWIENIE Ciało obce OBJAWY kaszel, ktoś nagle, bez jasnej przyczyny przestaje oddychać, sinieje, traci przytomność. RÓŻNICOWANIE ZADŁAWIENIA (NIEDROŻNOŚCI) Objawy Czy się zadławiłeś? Inne objawy Łagodna

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY

INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY Załącznik nr 2 do zarządzenia nr 1 Kanclerza UMK z dnia 15 stycznia 2007 r. [Materiały pomocnicze do szkolenia stanowiskowego] INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY Przeżycie osób poszkodowanych po wypadkach

Bardziej szczegółowo

CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH

CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH ZDROWIE DOM PRZESTĘPSTWA KATASTROFY PODRÓŻE NIEBEZPIECZNE ZWIERZĘTA KOMPUTERY pierwsza pomoc pomoc osobom rannym Niosąc pomoc osobie rannej, zachowujemy spokój i działamy

Bardziej szczegółowo

dwuczęściowa/ M. Goniewicz, A. Nowak- Kowal, Z. Smutek. 2. Tablice poglądowe Pierwsza pomoc przedmedyczna dar od PCK Wrocław. 3.

dwuczęściowa/ M. Goniewicz, A. Nowak- Kowal, Z. Smutek. 2. Tablice poglądowe Pierwsza pomoc przedmedyczna dar od PCK Wrocław. 3. Przedmiot: EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH Temat: PIERWSZA POMOC W PRZYPADKU PORAŻENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM I PIORUNEM. OPRACOWAŁ mgr inż. Jerzy JURKIEWICZ 09 MAJ2012 LITERATURA

Bardziej szczegółowo

Moduł 2. Dobór, instalacja i działanie środków ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych

Moduł 2. Dobór, instalacja i działanie środków ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych Moduł 2 Dobór, instalacja i działanie środków ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych 1. Działanie prądu na organizm człowieka 2. Klasyfikacja środków ochrony przed porażeniem 3. Ochrona

Bardziej szczegółowo

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu 1. Podstawa prawna Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie

Bardziej szczegółowo

po.tk.krakow.pl Sprawd¼ oddech próbuj±c wyczuæ go na policzku i obserwuj±c ruchy klatki piersiowej poszkodowanego.

po.tk.krakow.pl Sprawd¼ oddech próbuj±c wyczuæ go na policzku i obserwuj±c ruchy klatki piersiowej poszkodowanego. Reanimacja REANIMACJA A RESUSCYTACJA Terminów reanimacja i resuscytacja u ywa siê czêsto w jêzyku potocznym zamiennie, jako równoznacznych okre leñ zabiegów ratunkowych maj±cych na celu przywrócenie funkcji

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w wypadkach lawinowych. Wytyczne IKAR - CISA

Pierwsza pomoc w wypadkach lawinowych. Wytyczne IKAR - CISA Pierwsza pomoc w wypadkach lawinowych Wytyczne IKAR - CISA 1. Czynniki warunkujące przeżycie ofiary Zakres zasypania całkowite czy częściowe? Obecność śmiertelnych obrażeń Czas przebywania pod śniegiem

Bardziej szczegółowo

Ratownictwo i pierwsza pomoc

Ratownictwo i pierwsza pomoc Ratownictwo i pierwsza pomoc Doraźnej pomocy wymaga pacjent, u którego w wyniku urazu (zranienia) lub groźnego dla życia ostrego zachorowania dochodzi do zaburzenia ważnych życiowo czynności, to jest oddychania,

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR 1. Wzywanie pogotowia ratunkowego 2. Wypadek 3. Resuscytacja krąŝeniowo oddechowa a. Nagłe Zatrzymanie KrąŜenia (NZK), a zawał serca b. Resuscytacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: GraŜyna Gugała NiedroŜne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

Udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach nieurazowych. Moduł II

Udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach nieurazowych. Moduł II Udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach nieurazowych Moduł II Spis treści: 1. Omdlenie 2. Padaczka 3. Zawał mięśnia sercowego 4. Zadławienie u dorosłych i dzieci powyżej 1 roku życia 5. Wstrząs 1. Omdlenie

Bardziej szczegółowo

Dobrze będzie wiedzieć co powinno się znaleźć w domowej apteczki i jak wzywać karetkę pogotowia.

Dobrze będzie wiedzieć co powinno się znaleźć w domowej apteczki i jak wzywać karetkę pogotowia. PIERWSZA POMOC DZIECIOM Mamy moralny i prawny obowiązek udzielenia pomocy. Nigdy nie wiadomo, kto i kiedy zostanie ratownikiem. Jak wynika ze statystyk, przynajmniej raz w życiu każdy z nas znajdzie się

Bardziej szczegółowo

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna 1. Przed zamknięciem wyłącznika prąd I = 9A. Po zamknięciu wyłącznika będzie a) I = 27A b) I = 18A c) I = 13,5A d) I = 6A 2. Prąd I jest równy a) 0,5A b) 0 c) 1A d) 1A 3. Woltomierz wskazuje 10V. W takim

Bardziej szczegółowo

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania. Upały Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać

Bardziej szczegółowo

dr inż. Witold Jabłoński Instytut Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej

dr inż. Witold Jabłoński Instytut Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej dr inż. Witold Jabłoński Instytut Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej NAPIĘCIOWE KRYTERIA SKUTECZNOŚCI OCHRONY PRZECIWPORAŻENIOWEJ PRZY USZKODZENIU W LINIACH ORAZ INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH NISKIEGO

Bardziej szczegółowo

Zasady pracy z prądem elektrycznym. M@rek Pudełko Urządzenia Techniki Komputerowej

Zasady pracy z prądem elektrycznym. M@rek Pudełko Urządzenia Techniki Komputerowej BHP Zasady pracy z prądem elektrycznym M@rek Pudełko Urządzenia Techniki Komputerowej 2 Podział napięcia (PN-91/E-05009/02) Napięcie Przemienne Stałe Bezpieczne < 25 V < 50 V Warunkowo bezpieczne 25 V

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY Ćwiczenie 1. - Stajemy w rozkroku na szerokości bioder. Stopy skierowane lekko na zewnątrz, mocno przywierają do podłoża. - Unosimy prawą rękę ciągnąc ją jak najdalej

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc, przepisy ruchu drogowego, odznaki. 1. [4] W jakiej kolejności pojazdy opuszczą skrzyżowanie?

Pierwsza pomoc, przepisy ruchu drogowego, odznaki. 1. [4] W jakiej kolejności pojazdy opuszczą skrzyżowanie? XXXIX Ogólnopolski Młodzieżowy Turniej Turystyczno-Krajoznawczy eliminacje miejskie, Szczecin Szkoły podstawowe... (szkoła) (imiona i nazwiska) Pierwsza pomoc, przepisy ruchu drogowego, odznaki 1. [4]

Bardziej szczegółowo

Resuscytacja noworodka. Dorota i Andrzej Fryc

Resuscytacja noworodka. Dorota i Andrzej Fryc Resuscytacja noworodka Dorota i Andrzej Fryc Dlaczego szkolić położne? - Statystyki wewnątrzszpitalne, - Alternatywne miejsca porodu, - Kierunek samodzielność 09:55 2 Źródła zasad dotyczących resuscytacji

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM

ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM I. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Nr lekcji. Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach zasady bezpieczeństwa Kryteria

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY.

INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY. INSTRUKCJA UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Przez pojecie pierwszej pomocy rozumiemy szybkie, zorganizowane działanie prowadzone przez osoby (osobę) z otoczenia ofiary nieszczęśliwego wypadku.

Bardziej szczegółowo

Pytanie 4. Zabrania się zawracania: a) w tunelu, b) na skrzyżowaniu, c) na drodze dwukierunkowej.

Pytanie 4. Zabrania się zawracania: a) w tunelu, b) na skrzyżowaniu, c) na drodze dwukierunkowej. 2012 Bibice Pytanie 1 Pieszy to osoba: a) poruszająca się w wózku inwalidzkim, b) w wieku do 13 lat, kierująca rowerem pod opieką osoby dorosłej, c) kierująca rowerem po poboczu. Pytanie 2 Uczestnikiem

Bardziej szczegółowo

1. Ogólna charakterystyka przepisów i norm związanych.

1. Ogólna charakterystyka przepisów i norm związanych. 1. Ogólna charakterystyka przepisów i norm związanych. Zaznajomienie z zakresem, omówienie najważniejszych postanowień aktów prawnych: 1.1 Ustawa z dnia 10.04.1997 r. Prawo Energetyczne. Jednolity tekst:

Bardziej szczegółowo

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM Procedura nr 1 SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM PRZYBYCIE NA MIEJSCE ZDARZENIA I ROZPOZNANIE EWENTUALNE UZNANIE ZDARZENIA ZA MASOWE ZABEZPIECZENIE MIEJSCA ZDARZENIA I RATOWNIKÓW DOTARCIE

Bardziej szczegółowo

I PRZYRZĄDOWE. Tomasz Gaszyński Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii Akademii Medycznej w Łodzi

I PRZYRZĄDOWE. Tomasz Gaszyński Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii Akademii Medycznej w Łodzi 1 SPOSOBY WENTYLACJI BEZPRZYRZĄDOWE I PRZYRZĄDOWE Tomasz Gaszyński Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii Akademii Medycznej w Łodzi 2 Wskazania do prowadzenia wentylacji zastępczej brak lub niewydolność

Bardziej szczegółowo

Porażenia przez pioruny w Tatrach Polskich. lek. med. Sylweriusz Kosiński TOPR Zakopane

Porażenia przez pioruny w Tatrach Polskich. lek. med. Sylweriusz Kosiński TOPR Zakopane Porażenia przez pioruny w Tatrach Polskich lek. med. Sylweriusz Kosiński TOPR Zakopane epidemiologia w USA z powodu porażeń ginie rocznie około osób śmiertelność ogółem 3% 85% ofiar to mężczyźni w wieku

Bardziej szczegółowo

WYPADEK UCZNIA KROK 1 KROK 2

WYPADEK UCZNIA KROK 1 KROK 2 WYPADEK UCZNIA PROCEDURA B - 01 KROK 1 Pracownik szkoły, który powziął wiadomość o wypadku niezwłocznie zapewnia poszkodowanemu opiekę i w miarę moŝliwości udziela poszkodowanemu pierwszej pomocy. KROK

Bardziej szczegółowo

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA (RKO) CENTRUM POWIADAMIANIA RATUNKOWEGO W POZNANIU

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA (RKO) CENTRUM POWIADAMIANIA RATUNKOWEGO W POZNANIU RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA (RKO) CENTRUM POWIADAMIANIA RATUNKOWEGO W POZNANIU WIADOMOŚCI PODSTAWOWE Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) jest główną przyczyną śmierci w Europie Dochodzi do 350 700

Bardziej szczegółowo

mgr Dawid Tyc pielęgniarz systemu

mgr Dawid Tyc pielęgniarz systemu mgr Dawid Tyc pielęgniarz systemu Parametry Normy Patologia Obraz kliniczny Częstość oddechów Objętość oddechowa 12-20 / min 6-7ml/kg masy ciała Wspomaganie oddechu nieprzytomny 30/min GŁĘBOKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

KOMPLEX. Pierwsza Pomoc

KOMPLEX. Pierwsza Pomoc KOMPLEX Pierwsza Pomoc Spis Treści Definicje Artykuły prawe Przykłady Pierwsza Pomoc Zespół czynności wykonywanych w razie wypadku, urazu lub nagłego ataku choroby w celu ochrony życia lub zdrowia poszkodowanego

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU KONIECZNOŚCI UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY WYCHOWANKOM PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO W BARCZEWIE

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU KONIECZNOŚCI UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY WYCHOWANKOM PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO W BARCZEWIE Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 13/2015 Dyrektora Przedszkola Miejskiego w Barczewie z dnia 28 sierpnia 2015 r. PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU KONIECZNOŚCI UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY WYCHOWANKOM

Bardziej szczegółowo

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy 1. Podstawa prawna Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2006 r. Nr 191 poz. 1410 ze

Bardziej szczegółowo

Ratownictwo XXI wieku

Ratownictwo XXI wieku Zakład Medycyny Ratunkowej 02-005 Warszawa ul. Lindleya 4 Kierownik Zakładu Dr n. med. Zenon Truszewski Sekretariat: +48225021323 Ratownictwo XXI wieku Łańcuch przeżycia Złota godzina Czas upływający

Bardziej szczegółowo

Z tego rozdziału dowiesz się:

Z tego rozdziału dowiesz się: Rozdział 2 Jak powstaje głos? Z tego rozdziału dowiesz się: które partie ciała biorą udział w tworzeniu głosu, jak przebiega proces wzbudzania dźwięku w krtani, w jaki sposób dźwięk staje się głoską, na

Bardziej szczegółowo

Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uduszenie gwałtowne. Tomasz Konopka

Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uduszenie gwałtowne. Tomasz Konopka Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Uduszenie gwałtowne Tomasz Konopka Śmierć w wyniku uduszenia jest następstwem zatrzymania dopływu tlenu do ważnych dla życia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy

Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy 1. Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym 2. 3. Postępowanie w zatrzymaniu krążenia u dorosłych (RKO) 4. Postępowanie

Bardziej szczegółowo

RESUSCYTACJA DOROSŁEGO

RESUSCYTACJA DOROSŁEGO RESUSCYTACJA DOROSŁEGO W Europie rocznie dochodzi do około 700,000 nagłych zatrzymań krążenia z przyczyn kardiologicznych Przeżycia do wypisu ze szpitala wynoszą obecnie około 5-10% Podjęcie RKO przez

Bardziej szczegółowo

RATOWNICTWO MEDYCZNE Ratownictwo Medyczne

RATOWNICTWO MEDYCZNE Ratownictwo Medyczne RATOWNICTWO MEDYCZNE System Państwowe Ratownictwo Medyczne realizuje zadania państwa polegające na zapewnieniu pomocy każdej osobie znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. W ramach systemu

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA

PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA Definicja Pierwsza Pomoc zespół czynności podejmowanych w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego wykonywanych przez osobę znajdującą się w miejscu zdarzenia,

Bardziej szczegółowo

Resuscytacja Krążeniowo-Oddechowo

Resuscytacja Krążeniowo-Oddechowo Resuscytacja Krążeniowo-Oddechowo Pozaszpitalne Nagłe Zatrzymanie Krążenia (NZK) Szacunkowe dane w Europie: 1-3 przypadków na 1000 ludności na rok Tylko w 50% przypadków podejmowana jest resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRACOWNI ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH ZESPOŁU SZKÓŁ SAMOCHODOWYCH im. Stanisława Syroczyńskiego w Lublinie

REGULAMIN PRACOWNI ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH ZESPOŁU SZKÓŁ SAMOCHODOWYCH im. Stanisława Syroczyńskiego w Lublinie Załącznik nr 7a do Statutu REGULAMIN PRACOWNI ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH ZESPOŁU SZKÓŁ SAMOCHODOWYCH im. Stanisława Syroczyńskiego w Lublinie Regulamin opracowano na podstawie: 1. Ustawy z dnia 07 września 1991

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA Dla klas 3 a, 3 b, 3 e, 3 f, 3 g Rok szkolny 2015/2016

ROZKŁAD MATERIAŁU Z EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA Dla klas 3 a, 3 b, 3 e, 3 f, 3 g Rok szkolny 2015/2016 Renata Żółtowłos ROZKŁAD MATERIAŁU Z EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA Dla klas 3 a, 3 b, 3 e, 3 f, 3 g Rok szkolny 2015/2016 Lp. NR TEMATU I TEMAT Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ TEMAT LEKCJI ZAGADNIENIA PRZEWIDYWANE

Bardziej szczegółowo

HIPOTERMIA. Praktyczne zasady postępowania przedszpitalnego KWALIFIKOWANA PIERWSZA POMOC. Sylweriusz Kosiński. Tomasz Darocha. www.hipotermia.edu.

HIPOTERMIA. Praktyczne zasady postępowania przedszpitalnego KWALIFIKOWANA PIERWSZA POMOC. Sylweriusz Kosiński. Tomasz Darocha. www.hipotermia.edu. HIPOTERMIA Praktyczne zasady postępowania przedszpitalnego KWALIFIKOWANA PIERWSZA POMOC Sylweriusz Kosiński Tomasz Darocha temperatura człowiek jest stałocieplny zachowuje stałą temperaturę centralną (narządów

Bardziej szczegółowo