Promowanie równości Działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Promowanie równości Działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r."

Transkrypt

1 ISSN Promowanie równości Działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r. Społeczna Europa Komisja Europejska

2 Niniejsza publikacja jest finansowana w ramach unijnego programu na rzecz zatrudnienia i solidarności społecznej Progress ( ). Program ten jest zarządzany przez Dyrekcję Generalną ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans Komisji Europejskiej. Celem programu jest wspieranie realizacji celów Unii Europejskiej w obszarze zatrudnienia i spraw społecznych, określonych w agendzie społecznej, i w ten sposób przyczynianie się do osiągnięcia celów strategii Europa 2020 w tych dziedzinach. Siedmioletni program skierowany jest do wszystkich zainteresowanych stron, które mogą pomóc w ukształtowaniu odpowiednich i skutecznych przepisów i polityki społecznej w całej UE-27, na obszarze EFTA EOG oraz w krajach kandydujących do członkostwa w UE. Misją programu Progress jest zwiększenie wsparcia ze strony Unii Europejskiej dla wysiłków podejmowanych przez państwa członkowskie w celu stworzenia większej liczby lepszych miejsc pracy i zbudowania bardziej spójnego społeczeństwa. Zgodnie z powyższymi założeniami program Progress przyczynia się do: zapewnienia analizy i doradztwa strategicznego w obszarze polityk programu Progress ; monitorowania procesu wdrażania prawodawstwa i polityki UE w obszarach objętych programem Progress oraz zapewnienia sprawozdawczości na ten temat; promowania dzielenia się wiedzą na temat polityki, uczenia się i wzajemnego wspierania państw członkowskich w zakresie celów i priorytetów UE; przekazywania opinii zainteresowanych stron i społeczeństwa jako całości. Szczegółowe informacje można uzyskać pod następującym adresem internetowym:

3 Promowanie równości Działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r. Komisja Europejska Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans Dział G.4 Tekst ukończono w czerwcu 2010 r.

4 Komisja Europejska, ani żadna osoba działająca w imieniu Komisji, nie odpowiada za sposób wykorzystania informacji zawartych w niniejszej publikacji. Zdjęcie na okładce: istockphoto Zdjęcie s. 3: Unia Europejska Zdjęcia s. 9, 10, 11, 13, 14, 19, 23, 25, 27, 29, 30: JPH.Woodland Unia Europejska Zdjęcie s. 17: Nathalie Geerlandt Unia Europejska Zdjęcie s. 20: Jock Fistick Unia Europejska Używanie i kopiowanie zdjęć nieobjętych prawami autorskimi Unii Europejskiej jest możliwe po uzyskaniu zgody bezpośrednio od właścicieli tych praw. Europe Direct to serwis, który pomoże Państwu znaleźć odpowiedzi na pytania dotyczące Unii Europejskiej. Numer bezpłatnej infolinii*: * Niektórzy operatorzy telefonii komórkowej nie udostępniają połączeń z numerami lub pobierają za nie opłaty. Wiele informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa (http://europa.eu). Dane katalogowe oraz streszczenie znajdują się na końcu niniejszej publikacji. Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2010 ISBN doi: /15692 Unia Europejska, 2010 Powielanie dozwolone pod warunkiem podania źródła.

5 Słowo wstępne Unia Europejska walczy z dyskryminacją już od wielu lat. Traktat lizboński, który niedawno wszedł w życie, wzmacnia nasze zobowiązania poprzez stwierdzenie w punkcie 10, że Unia dąży do zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Włączenie Karty praw podstawowych do traktatu dodatkowo wzmocniło tę misję. Naszym wspólnym zadaniem jest urzeczywistnienie powyższego zobowiązania w europejskim społeczeństwie. Dzięki nieodzownemu wsparciu partnerów działania UE w ostatnich latach stanowią kolejny ważny krok na drodze do zapewnienia większej równości w Europie. W niniejszym raporcie opisano szereg działań podjętych w ramach artykułu 19 traktatu lizbońskiego. Autorzy przyznają, że do dalszej poprawy niezbędne jest, aby UE kontynuowała współpracę i dbała o dalsze rozpowszechnianie działań wśród władz publicznych, organizacji pozarządowych, związków zawodowych, mediów i firm. Wymienione podmioty to tylko niektórzy z ważnych partnerów w dziedzinie walki z dyskryminacją. Jako wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa jestem przekonana, że zasada równości leży u podstaw nowoczesnego społeczeństwa. Jeśli jakiekolwiek prawa mają mieć charakter prawdziwie podstawowy, nie mogą być traktowane jako odizolowany obszar polityki. Moją osobistą ambicją jest zapewnienie, że zasada niedyskryminacji stanie się kamieniem węgielnym wszystkich polityk i działań Unii Europejskiej. W przyszłości będziemy musieli ukierunkować nasze działania na obszary wymagające szczególnej uwagi. Wierzę, że wysiłki na szczeblu europejskim mogą się przyczynić do poprawy sytuacji Romów, największej i najbardziej dyskryminowanej mniejszości etnicznej w UE. Nie wolno nam nie doceniać skali wyzwań stojących przed nami; badania Eurobarometru nieustannie pokazują, że dyskryminacja stanowi duży problem dla społeczeństwa europejskiego. Po wejściu w życie traktatu lizbońskiego mamy doskonałą okazję do odnowienia naszego podejścia do kwestii równości i umieszczenia obywateli w centrum tego procesu. Dyskryminacja jest ciężarem, na który społeczeństwo i nasze przedsiębiorstwa nie mogą sobie pozwolić w czasie rozkwitu, a co dopiero w okresie spowolnienia gospodarczego. Wszyscy znajdujemy się pod wpływem społeczeństwa, w którym żyjemy. Jesteś my także za nie odpowiedzialni. Mam nadzieję, że wszyscy możemy się przyczynić do dalszych działań na rzecz Europy pełnej prawdziwej równości i wolnej od dyskryminacji. Viviane Reding Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej odpowiedzialna za sprawiedliwość, prawa podstawowe i obywatelstwo 3

6

7 Spis treści Słowo wstępne Kalendarium wybranych działań UE na rzecz zwalczania dyskryminacji w 2009 r Równość w 2010 r.: przegląd planowanych wydarzeń UE Wprowadzenie Europejczycy a równość Część I: Najnowsze zmiany polityczne Partnerstwa z władzami krajowymi Współpraca z innymi interesariuszami Sytuacja Romów Część II: Informowanie o równości Zwiększanie świadomości Zrozumieć dyskryminację, różnorodność i równość Różnorodność a biznes Dziedzictwo Europejskiego Roku na rzecz Równych Szans dla Wszystkich Część III: Stosowanie przepisów prawa w praktyce Traktat lizboński a walka z dyskryminacją Postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w 2009 r Wybrane orzecznictwo w zakresie równości w 2009 r W przygotowaniu: nowa dyrektywa antydyskryminacyjna Wnioski Załącznik Publikacje

8

9 Kalendarium wybranych działań UE na rzecz zwalczania dyskryminacji w 2009 r. 5 6 lutego Seminarium Media4Diversity, Praga, Republika Czeska 26 marca Publikacja ewaluacji zewnętrznej na temat Europejskiego Roku na rzecz Równych Szans dla Wszystkich kwietnia Sprawozdanie EU-MIDIS na temat Romów, opublikowane przez Agencję Praw Podstawowych 24 kwietnia Pierwsze spotkanie Platformy Europejskiej na rzecz Integracji Romów, Praga, Republika Czeska 11 i 12 maja Pierwsze z sześciu rocznych seminariów szkoleniowych na temat zwalczania dyskryminacji dla sędziów i prokuratorów, prawników, profesorów akademickich i wykładowców prawa, organizowane przez Akademię Prawa Europejskiego (ERA). 14 maja Publikacja badania na temat międzynarodowych perspektyw dotyczących działań pozytywnych 8 czerwca Spotkanie unijnych ministrów w Luksemburgu w celu dalszego omówienia zobowiązań politycznych dotyczących poprawy sytuacji Romów 12 czerwca Inauguracja szóstej edycji nagrody dziennikarskiej Za różnorodnością. Przeciw dyskryminacji 19 czerwca Przyjęcie komunikatu Komisji Europejskiej w sprawie Europejskiego Roku na rzecz Równych Szans dla Wszystkich 23 czerwca Publikacja badania Media4Diversity czerwca Konferencja z udziałem organizacji pozarządowych i związków zawodowych zajmujących się walką z dyskryminacją, Budapeszt, Węgry 7 8 września Seminarium służące wymianie dobrych praktyk w dziedzinie włączania kwestii równości do głównego nurtu polityki, Helsinki, Finlandia 28 września Drugie spotkanie Platformy Europejskiej na rzecz Integracji Romów poświęcone edukacji, Bruksela, Belgia 3 października Pierwszy Dzień Różnorodności na Cyprze w ramach kampanii Za różnorodnością. Przeciw dyskryminacji w Nikozji października Dni Różnorodności w Lizbonie, Portugalia października Dni Różnorodności w Sztokholmie, Szwecja 7 listopada Dzień Różnorodności, Luksemburg 9 listopada Eurobarometr publikuje najnowsze badania na temat walki z dyskryminacją w państwach członkowskich UE i krajach kandydujących 13 listopada Nowa publikacja Komisji pt. Znaczenie organizacji pozarządowych i związków zawodowych w walce z dyskryminacją 16 i 17 listopada Spotkanie wysokiego szczebla w sprawie walki z dyskryminacją podczas unijnego Szczytu Równości w Sztokholmie, Szwecja 1 grudnia Wejście w życie traktatu lizbońskiego; tym samym w całej Unii Europejskiej zaczyna obowiązywać Karta praw podstawowych 3 4 grudnia Konferencja na temat tworzenia warunków do samodzielnego życia zorganizowana przez Komisję i Europejskie Forum Osób Niepełnosprawnych (EDF), Bruksela, Belgia 7

10 Promowanie równości: działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r. Równość w 2010 r.: przegląd planowanych wydarzeń UE Oto niektóre z działań planowanych na 2010 r.: więcej aktualnych informacji na temat bieżących wydarzeń znajduje się na stronie Komisji Europejskiej Działania przeciwko dyskryminacji, społeczeństwo obywatelskie ( 1 ). 1 marca Seminarium poświęcone wstępnym wynikom badania pt. Działania na rzecz poprawy oddziaływania polityk, programów i projektów służących integracji społecznej i niedyskryminacji Romów w UE, Budapeszt, Węgry marca Seminarium służące wymianie dobrych praktyk na temat polityk w sprawie walki z dyskryminacją i promocji równości osób LGBT (lesbijki, geje, osoby biseksualne i transseksualne), Haga, Niderlandy marca Seminarium poświęcone pośrednim wynikom badania na temat działań związków zawodowych na rzecz walki z dyskryminacją i promowania różnorodności, Madryt, Hiszpania 8 9 kwietnia Drugi Europejski Szczyt Romów w Kordowie, Hiszpanii, zorganizowany wspólnie z hiszpańską prezydencją w UE 29 kwietnia Ceremonia wręczenia nagród w konkursie dla dziennikarzy Za różnorodnością. Przeciw dyskryminacji 2009, oraz inauguracja edycji 2010 w Brukseli, Belgia 30 października Grecja będzie gospodarzem Dnia Różnorodności w Atenach 15 i 16 listopada 2010 Czwarty Szczyt Równości, współorganizowany z belgijską prezydencją w UE, poświęcony dyskryminacji w kontekście zatrudnienia, Bruksela, Belgia 8 maja Dzień Różnorodności na Węgrzech 4 5 października Seminarium służące wymianie dobrych praktyk w dziedzinie dyskryminacji w kontekście zatrudnienia, Berlin, Niemcy 2 3 grudnia 2010 Coroczna konferencja organizowana przez Komisję Europejską w ścisłej współpracy z Europejskim Forum Osób Niepełnosprawnych (EDF) z okazji Europejskiego dnia osób niepełnosprawnych, Bruksela, Belgia 16 października Przygraniczny Dzień Różnorodności Grande Région w Metz, Francja 17 października Dzień Różnorodności odbędzie się również w Warszawie, w Polsce 9 grudnia Spotkanie wysokiego szczebla na temat zarządzania różnorodnością, Bruksela, Belgia ( 1 ) 8

11 Promowanie równości: działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r. Wprowadzenie Zmiana sposobu myślenia oraz rozwiązanie problemu dyskryminacji w miejscu pracy i we wszystkich dziedzinach życia społecznego to trudne zadanie. Dlatego też logiczne jest, że walka z dyskryminacją przybiera formę niezwykle różnorodnych działań, w które angażuje się wielu różnych interesariuszy. Poszczególne rodzaje działań służą jednak wspólnemu celowi i dotyczą nieustannie powtarzających się tematów. Działania UE w 2009 r. były ściśle powiązane z priorytetami politycznymi i praktycznymi: współpracą pomiędzy interesariuszami, włączeniem kwestii równości do głównego nurtu polityki, zapewnieniem zrozumienia zjawiska dyskryminacji oraz opracowaniem i egzekwowaniem przepisów prawa. Współpraca pomiędzy interesariuszami Oczywiste jest, że walka z dyskryminacją i promowanie różnorodności wymaga zaangażowania wielu różnych aktorów na szczeblach europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym. Sformułowanie działania UE w rzeczywistości zawsze oznacza współpracę na wielu poziomach. Niniejszy raport opisuje działania podejmowane przez Komisję Europejską wspólnie z państwami członkowskimi, np. podczas najważniejszych wydarzeń, takich jak unijny Szczyt Równości, czy też w ramach bieżącej pracy, jak w przypadku rządowej grupy ekspertów ds. niedyskryminacji (s. 14). Współpraca jest kluczem do zrealizowania głównych celów, takich jak włączenie równości do głównego nurtu polityki. Unia Europejska odgrywa również ważną rolę w ułatwianiu komunikacji pomiędzy interesariuszami. Dobrym przykładem takich działań w 2009 r. było promowanie współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi i związkami zawodowymi. Wspólne oświadczenie Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych (ETUC) oraz Platformy Społecznej wyraża chęć współpracy oraz zbieżne stanowisko w kwestii przyszłych polityk równości. W 2009 r. Unia kontynuowała badania nad różnorodnością w miejscu pracy i opublikowała broszurę pt. Różnorodność w pracy, skierowaną do małych i średnich przedsiębiorstw (s. 22). Wypracowanie zrozumienia Niniejszy raport otwiera streszczenie wyników najnowszego badania Eurobarometru na temat niedyskryminacji. Poglądy obywateli stanowią dobry punkt wyjścia, ponieważ ich opinie i postawy są niezwykle istotne dla dalszych rozważań na temat przyszłej polityki UE w dziedzinie dyskryminacji (s. 10). Inne badania opublikowane w 2009 r. ukazały kolejne obszary 9

12 Promowanie równości: działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r. mające istotne znaczenie dla zmian w polityce wspólnotowej. Wśród ważnych opracowań należy wymienić raport Media4Diversity (s. 21) oraz badanie pt. Międzynarodowe perspektywy działań pozytywnych (s. 22). Zmiany w przepisach Podczas gdy większość przypadków dyskryminacji nigdy nie trafia na wokandę, te, które kończą się w sądzie, służą ustanowieniu zakresu obowiązywania przepisów i pomagają oddać sprawiedliwość ofiarom. Precedensowe przypadki opisano na s. 27. Wejście w życie traktatu lizbońskiego 1 grudnia 2009 r. miało ogromne znaczenie dla wszystkich obszarów działalności UE. Traktat wzmocnił ponadto podstawę prawną w dziedzinie niedyskryminacji (s. 26). Podobnie jak w latach ubiegłych, unijna sieć ekspertów ds. niedyskryminacji nadal publikuje aktualne informacje na temat wdrożenia przepisów w sprawie równości w Unii Europejskiej (s. 31). Europejczycy a równość Podejście Europejczyków do kwestii równości i dyskryminacji ma zasadnicze znaczenie w ocenie sytuacji i kształtowaniu polityki przyszłości. Od 2006 r. badania Eurobarometru na temat dyskryminacji obejmowały określony zestaw pytań na temat niepokojów i opinii dotyczących dyskryminacji: takie podejście umożliwia dokonywanie porównań i przeanalizowanie zmian poglądów i doświadczeń w tym zakresie. Ankiety Eurobarometru bazują na danych otrzymywanych od państw członkowskich i krajów kandydujących, dzięki czemu możliwe jest przedstawienie sytuacji ogólnoeuropejskiej. Pomimo istnienia rozbudowanych aktów prawnych wiele osób żyjących w Europie jest ofiarą lub świadkiem dyskryminacji i/lub uważa, że w kraju zamieszkania dyskryminacja jest zjawiskiem powszechnym. 16% Europejczyków twierdzi, że padło w ostatnim roku ofiarą dyskryminacji. Ponad jedna czwarta (26%) była świadkiem dyskryminacji lub molestowania. Najczęstszą wymienianą przyczyną dyskryminacji zarówno jeśli chodzi o bycie świadkiem, jak i o ogólną percepcję jest pochodzenie etniczne: średnio 61% respondentów w UE uważa, że dyskryminacja ze względu na rasę lub pochodzenie etniczne jest powszechna. Dyskryminacja ze względu na wiek rosnący niepokój Podczas gdy wyniki dotyczące postrzegania dyskryminacji ze względu na pochodzenie etniczne nie zmieniły się istotnie z biegiem lat, w 2009 r. znacząco wzrósł odsetek respondentów zauważających dyskryminację ze względu na wiek i niepełnosprawność. 58% pytanych jest zdania, że dyskryminacja ze względu na wiek jest powszechnym zjawiskiem w ich kraju, co stanowi wzrost w porównaniu do poprzedniego roku o 16%. Jednocześnie 53% respondentów, tj. o osiem punktów procentowych więcej niż rok wcześniej, uznało dyskryminację ze względu na niepełnosprawność za powszechną. Badanie Eurobarometru 2009: dyskryminacja pozostaje problemem Specjalne badanie Eurobarometru w sprawie dyskryminacji w 2009 r. ( 2 ) opublikowano w listopadzie 2009 r. na podstawie danych zebranych w maju i czerwcu. Badanie dotyczyło sposobu postrzegania i doświadczania dyskryminacji. Ponadto służyło ono zebraniu opinii na temat działań antydyskryminacyjnych oraz poglądów dotyczących równych praw, w szczególności w miejscu pracy. Autorzy badania uważnie przyjrzeli się różnym przyczynom dyskryminacji ujętym w przepisach wspólnotowych: dyskryminacji ze względu na rasę lub pochodzenie etniczne, wiek, niepełnosprawność, orientację seksualną, płeć, religię lub światopogląd. ( 2 ) 10

13 Promowanie równości: działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r. Bardziej ogólna percepcja tendencji w zakresie dyskryminacji jest bardziej optymistyczna. Respondenci, poproszeni o porównanie sytuacji obecnej ze stanem sprzed pięciu lat, w większości stwierdzili, że dyskryminacja ze względu na wszystkie sześć przyczyn jest mniej powszechna. Wsparcie dla działań antydyskryminacyjnych, obawa przed skutkami kryzysu Wsparcie publiczne dla środków zapewniających równość szans w obszarze zatrudnienia jest duże: od 87% (najwyższy wynik) w odniesieniu do dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność do 66% w odniesieniu do dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Ocena całokształtu działań poszczególnych państw na rzecz wyeliminowania dyskryminacji była bardzo różna. 49% respondentów twierdzi, że wysiłki są wystarczające, podczas gdy 44% było odmiennego zdania. Ankietowani pesymistycznie ocenili możliwy wpływ kryzysu gospodarczego i finansowego na dyskryminację i działania służące jej zwalczaniu. 64% Europejczyków wskazało, że kryzys ekonomiczny może spowodować wzrost dyskryminacji ze względu na wiek na rynku pracy. Niemal połowa mieszkańców Europy twierdzi, że kryzys ma negatywny wpływ na znaczenie i finansowanie polityk promujących równość i różnorodność. Tylko jedna trzecia Europejczyków zna swoje prawa w dziedzinie równości Lepsza ochrona prawna przed dyskryminacją obowiązuje w Unii Europejskiej od kilku lat. Niemniej jednak tylko niewielka grupa respondentów twierdzi, że zna swoje prawa w tej dziedzinie. Średnio 33% osób deklaruje, że jest świadomych swoich praw; 52% odpowiedziało przecząco, a pozostałe 12% stwierdziło, że znajomość przepisów zależy od sytuacji. Odpowiedzi znacząco różniły się w zależności od kraju. I tak twierdzącej odpowiedzi na pytanie udzieliło 63% Finów i zaledwie 16% Austriaków. To pokazuje, że podobnie jak w latach ubiegłych zwiększanie świadomości pozostaje ważnym wyzwaniem na przyszłość. Biorąc pod uwagę, że badanie Eurobarometru wykazało, iż poziom edukacji bardziej niż przynależność do mniejszości stanowi kluczowy czynnik decydujący o znajomości przysługujących praw, należy ponowić wysiłki, tak aby kampanie informacyjne trafiły do osób, które są w największym stopniu narażone na dyskryminację. Różnorodność w społeczeństwie i życiu społecznym Podczas gdy zasadnicze znaczenie mają rządowe polityki w dziedzinie zwalczania dyskryminacji, należy pamiętać, że najlepszym inicjatorem przemian są zmiany wzorców społecznych. Różnorodność społeczeństwa jest sama w sobie najbardziej skutecznym czynnikiem pozwalającym ograniczyć dyskryminację. Należy także wspomnieć o znaczących różnicach pomiędzy poszczególnymi krajami oraz różnicach w przyczynach dyskryminacji. Poniższe zdanie dobrze obrazuje tę sytuację: podczas gdy 68% Holendrów deklaruje, że ma znajomych z grupy LGBT (lesbijki, geje, osoby biseksualne i transseksualne), tak samo twierdzi tylko 3% Rumunów. Badanie Eurobarometru 2009 pokazało, że coraz więcej osób ma znajomych o innym pochodzeniu etnicznym lub orientacji seksualnej. Ponadto co może nie jest niespodzianką okazało się, że ludzie ci częściej dostrzegają problem dyskryminacji i są mniej podatni na uprzedzenia. Gdy bezpośrednie otoczenie mieszkańców Europy będzie coraz lepiej odzwierciedlać różnorodność społeczeństwa, można oczekiwać, że problem dyskryminacji będzie się zmniejszał. Nadal najważniejszym czynnikiem determinującym wrażliwość na dyskryminację oraz tolerancję dla mniejszości, jest stopień różnorodności kręgu społecznego danej osoby. Badanie Eurobarometru

14

15 Część I Najnowsze zmiany polityczne

16 Promowanie równości: działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r Partnerstwa z władzami krajowymi Szczyt Równości w Sztokholmie Unijny Szczyt Równości zorganizowany w Sztokholmie w dniach listopada 2009 r. był trzecim wydarzeniem tego typu, służącym ułatwieniu interakcji pomiędzy aktorami najwyższego szczebla w celu Głównym wątkiem spotkania była współpraca. Jeden z najważniejszych wniosków szczytu głosi, że współpraca odgrywa centralną rolę w procesie włączania równości do głównego nurtu polityki i pełnego wdrożenia istniejących unijnych dyrektyw w sprawie równego traktowania. Wezwano do tworzenia silniejszych partnerstw łączących świat biznesu i media. Wspomniano o potrzebie dalszych spotkań w celu omówienia praktycznych doświadczeń związanych z włączaniem kwestii równości do głównego nurtu polityki. Szczyt był również okazją do zwrócenia uwagi na dyskryminację spowodowaną różnymi przyczynami jednocześnie. Wielu delegatów uznało, że problem ten powinien stanowić priorytet dla dalszych badań. Patrząc w przyszłość, Komisja Europejska i szwedzka prezydencja w UE gospodarze szczytu wezwali do wykorzystania nadchodzącego roku do pogłębienia procesu włączania równości do głównego nurtu polityki we wszystkich obszarach. Rynek pracy jest jednym z celów dalszych działań. Czwarty Szczyt Równości, który się odbędzie w czasie belgijskiej prezydencji w UE w 2010 r., skupi się na dyskryminacji w kontekście zatrudnienia. omówienia i wdrażania polityki równości. Spotkanie zgromadziło ponad 300 wysokich rangą delegatów reprezentujących państwa członkowskie Unii Europejskiej, kraje kandydujące oraz kraje EOG, organizacje międzynarodowe, europejskie organizacje pozarządowe, partnerów społecznych, sektor biznesu, media, świat akademicki, organy ds. równości, Parlament Europejski i Komisję Europejską. Uczestnicy rozmawiali na temat praktycznych zastosowań polityki równości. Dyskusję uzupełniła prezentacja szeregu przykładów dyskryminacji. Podczas warsztatów zastanawiano się, jak skutecznie współpracować w dziedzinie równości w różnych sytuacjach w sektorach publicznym i prywatnym, analizowano proces tworzenia prawa oraz omawiano, w jaki sposób poszczególni interesariusze mogą wdrażać obowiązujące przepisy. Rola mediów w kontekście równości i niedyskryminacji została przedyskutowana ze szczególnym uwzględnieniem wniosków projektu Media4Diversity (s. 21). Szczególną uwagę poświęcono również sytuacji Romów i osób LGBT (lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transseksualnych), ze względu na liczne przypadki dyskryminacji wobec tych grup Grupa ekspertów rządowych W 2008 r. Komisja Europejska powołała grupę ekspertów rządowych. Zakres obowiązków grupy obejmuje analizę oddziaływania krajowych i unijnych środków w dziedzinie niedyskryminacji, wyróżnianie dobrych praktyk i ocenę skuteczności polityk w sprawie niedyskryminacji. Bazując na komunikacie Komisji Europejskiej z 2008 r. i wnioskach Szczytu Równości w Paryżu, w 2009 r. grupa skupia się przede wszystkim na dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie oraz na włączeniu problemu dyskryminacji do głównego nurtu polityki Pierwsze seminarium wymiany dobrych praktyk w Finlandii Seminarium wymiany dobrych praktyk w dziedzinie włączania niedyskryminacji do głównego nurtu polityki odbyło się w dniach 7 8 września 2009 r. w Helsinkach. Na szczeblu Unii Europejskiej kwestia włączania niedyskryminacji do głównego nurtu polityki jest stosunkowo nowym zjawiskiem. W komunikacie opublikowanym w lipcu 2008 r. Komisja Europejska zobowiązała się do systematycznego uwzględniania 14

17 Promowanie równości: działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r. kwestii związanych z niedyskryminacją i równością szans we wszystkich obszarach polityki. W czasie spotkania przedstawiono studia przypadku poświęcone temu tematowi z Irlandii, Finlandii i Zjednoczonego Królestwa; te prezentacje, a także inne wystąpienia, pozwoliły zidentyfikować czynniki warunkujące powodzenie, takie jak wsparcie ze strony społeczeństwa obywatelskiego i przywódców politycznych, a także dostępność danych w zakresie równości. Omówiono również typowe przeszkody, przede wszystkim ograniczenia finansowe, brak wsparcia politycznego lub brak kultury równości w szeroko pojętej administracji publicznej. Wymiana doświadczeń jest ważna, lecz jak stwierdzono w sprawozdaniu z seminarium uczenie się przez działanie to najlepszy sposób na włączenie niedyskryminacji do głównego nurtu polityki. W spotkaniu uczestniczyli również członkowie grupy ekspertów rządowych oraz sieci ekspertów z dziedziny nauk ekonomiczno-społecznych z 15 państw członkowskich ( 3 ). Prezentacje oraz wnioski z helsińskiego seminarium opisano w raporcie ( 4 ). Komisja pragnie wspierać dalsze działania na szczeblu krajowym poprzez opublikowanie corocznego zaproszenia do składania wniosków skierowanego do władz państw członkowskich Współpraca z innymi interesariuszami Unia Europejska współpracuje z licznymi interesariuszami w celu poznania i wymiany opinii oraz wdrażania pozytywnych rozwiązań w dziedzinie równości. Kluczowym instrumentem w tym kontekście jest Progress ( 5 ), unijny program na rzecz zatrudnienia i solidarności społecznej, zainaugurowany w 2007 r. Komisja zacieśnia również współpracę z mediami (s. 21) i światem biznesu (s. 22). Niniejsza część raportu skupia się na relacjach z wieloletnimi partnerami, społeczeństwem obywatelskim i związkami zawodowymi, które były tematem ważnego wydarzenia w 2009 r Konferencja budapeszteńska na temat organizacji pozarządowych i związków zawodowych zajmujących się niedyskryminacją Organizacje pozarządowe i związki zawodowe odgrywają ważną rolę w walce z dyskryminacją: wyrażają opinie w trakcie tworzenia polityk, współpracują ( 3 ) ( 4 ) ( 5 ) z administracją publiczną i często bezpośrednio wspierają ofiary lub osoby narażone na dyskryminację. Coroczna konferencja tematyczna Komisji Europejskiej, zorganizowana w Budapeszcie (Węgry) w dniach czerwca, była okazją do przeanalizowania tej funkcji. Ponad 180 uczestników reprezentowało organizacje pozarządowe i związki zawodowe, a także innych czołowych interesariuszy, w tym organy ds. równości i rządy krajowe. Na początku spotkania delegaci zastanawiali się, w jaki sposób organizacje pozarządowe i związki zawodowe mogą egzekwować prawo. Organizacje pozarządowe i związki zawodowe często bardzo angażują się w działania: odpowiadają na skargi dotyczące dyskryminacji i wspierają strony sporu. Podczas konferencji wyszczególniono potrzeby organizacji; przede wszystkim zastanowiono się, w jaki sposób współpraca może zwiększyć skuteczność działań. Organizacje pozarządowe i związki zawodowe, działające na pierwszej linii frontu walki z dyskryminacją, mają istotny wpływ na rozwój polityk i przepisów w sprawie równości. Uczestnicy konferencji podkreślali cenną niezależność swoich organizacji oraz znaczenie wsparcia rządowego poprzez udostępnienie mechanizmów niezbędnych do właściwego pełnienia powierzonych funkcji. Wsparcie obejmuje finansowanie np. szkoleń. Rządy mogą także odgrywać ważną rolę w procesie tworzenia struktur na potrzeby dialogu pomiędzy administracją publiczną, organizacjami pozarządowymi i związkami zawodowymi na szczeblu krajowym. Współpraca jest ważna nie tylko na linii organizacje pozarządowe administracja publiczna, lecz również w ramach społeczeństwa obywatelskiego. Uczestnicy konferencji podkreślali korzyści płynące z wymiany doświadczeń i dobrych praktyk oraz nawiązywania relacji na szczeblu międzynarodowym. Organizacje pozarządowe nadzorują także właściwe wdrożenie przepisów w sprawie niedyskryminacji. Kwestię tę omówiono w kontekście działań na szczeblu krajowym. Organizacje pozarządowe mogą również zgłaszać uwagi na temat wdrożenia unijnych dyrektyw. Podczas warsztatów omówiono konkretne przykłady udanej współpracy związków zawodowych z organizacjami pozarządowymi. Antyrasistowski tydzień w Irlandii Północnej spotkał się z szerokim zainteresowaniem. Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (ETUC) i Międzynarodowe Stowarzyszenie Lesbijek i Gejów Oddział Europejski (ILGA-Europe) współpracowały na rzecz lepszego zrozumienia i rozwiązania problemów dotykających pracowników z grupy LGBT (lesbijki, geje, osoby biseksualne i transseksualne). Litewski Instytut monitorowania praw człowieka współpracował z innymi podmiotami nad procedurami strategicznymi w kwestii dyskryminacji Romów. 15

18 Promowanie równości: działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r. W wyniku konferencji sformułowano szereg wniosków dotyczących potencjalnych obszarów dalszej współpracy związków zawodowych z organizacjami pozarządowymi. Związkom zawodowym polecono organizowanie regularnych sesji szkoleniowych i seminariów poświęconych niedyskryminacji, a także innych spotkań dotyczących równości, wzmocnienie współpracy pomiędzy związkami (także na płaszczyźnie międzynarodowej) oraz utworzenie bazy wymiany dobrych praktyk i informacji. Organizacje pozarządowe zachęcono do promowania procesu włączania równości do głównego nurtu polityki oraz do ułatwiania regionalnym organizacjom pozarządowym dostępu do administracji państwowej. Organizacjom pozarządowym zalecono również rozpowszechnianie informacji dotyczących równości dostosowanych do potrzeb grupy docelowej. Jeden z głównych prelegentów wezwał organizacje pozarządowe do przemyślenia sposobu działania i ponownego zdefiniowania grup docelowych. Wspólne oświadczenie ETUC i Platformy Społecznej Podczas konferencji w Budapeszcie Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (ETUC) i Platforma Społeczna przedstawiły projekt wspólnego oświadczenia: ostateczna wersja, złożona w czasie Szczytu Równości w Sztokholmie, posłuży jako wytyczne dla dalszych działań na szczeblu unijnym i krajowym. Oświadczenie w sześciu punktach wzywa decydentów do podejmowania działań: zapewnienia przyjęcia przez Radę Europejską proponowanego artykułu 13 dyrektywy chroniącego przed dyskryminacją ze względu na wiek, niepełnosprawność, religię lub wyznanie oraz orientację seksualną we wszystkich dziedzinach życia; rozwiązania pozostałych problemów z nierównością płci w politykach i przepisach poświęconych tej kwestii oraz zapewnienia skutecznego uwzględniania aspektu płci we wszystkich politykach UE; włączenia kwestii równości do głównego nurtu wszystkich polityk UE; inwestowania w odpowiednie polityki społeczne i usługi publiczne wspierające równość; opracowania opartych na przepisach prawa polityk w dziedzinie migracji i integracji; współpracy w ramach silnego partnerstwa ze związkami zawodowymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego na szczeblu europejskim i krajowym. Publikacja pokonferencyjna W dniu 13 listopada 2009 r. Komisja Europejska opublikowała dokument pt. Rola organizacji pozarządowych i związków zawodowych w walce z dyskryminacją. W opracowaniu przedstawiono główne tematy konferencji, w tym współpracę pomiędzy organizacjami pozarządowymi, związkami zawodowymi i innymi organizacjami działającymi w obszarze równości Komisja Europejska wspiera sieci W ramach programu Progress Komisja kontynuowała wsparcie finansowe dla kluczowych, ogólnowspólnotowych sieci patronackich zajmujących się zwalczaniem dyskryminacji, reprezentujących setki organizacji i stowarzyszeń członkowskich w całej Europie. Finansowanie pomaga sieciom kontynuować wyjątkową i cenną działalność, przy pełnym poszanowaniu prawa do niezależności. Wspomniane sieci obejmują pięć organizacji odpowiedzialnych za zwalczanie dyskryminacji ze względu na przyczyny wymienione w przepisach antydyskryminacyjnych: Europejska Sieć Przeciwko Rasizmowi (ENAR), reprezentująca ponad 600 organizacji działających na rzecz zwalczania rasizmu, ksenofobii, antysemityzmu i islamofobii w Europie; Europejskie Forum Niepełnosprawności (EDF) i siedem mniejszych organizacji, które bronią praw 50 milionów osób niepełnosprawnych w Europie; Międzynarodowe Stowarzyszenie Lesbijek i Gejów Oddział Europejski (ILGA-Europe), łączące ponad 350 krajowych i lokalnych grup walczących o równe prawa dla lesbijek, gejów, biseksualistów i transseksualistów; Europejska Platforma AGE zajmująca się promowaniem interesów osób starszych w UE oraz zwiększaniem świadomości na temat najbardziej dotykających ich problemów; Europejskie Centrum Praw Romów (European Roma Information Office (ERIO)), międzynarodowa organizacja promująca dyskusje polityczne i publiczne na tematy dotyczące Romów. Oprócz pomagania organizacjom pozarządowym walczącym z dyskryminacją Komisja wspiera dalszy rozwój Equinet, europejskiej sieci organów ds. rów- 16

19 Promowanie równości: działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r. ności. Equinet ułatwia współpracę i wymianę informacji pomiędzy organizacjami członkowskimi. Sieć liczy obecnie 33 podmioty z 28 państw Europy. Więcej informacji znajduje się na stronie Szkolenie prawników W praktyce skuteczność unijnych dyrektyw w sprawie równości zależy, w pewnym stopniu, od prawników zajmujących się daną sprawą. Od 2003 r., z inicjatywy Komisji Europejskiej, Akademia Prawa Europejskiego (ERA) ( 6 ) z siedzibą w Trewirze w Niemczech organizuje dla tych osób seminaria szkoleniowe. W 2009 r. ERA zorganizowała trzy seminaria dla sędziów i prokuratorów (11 12 maja, maja i listopada), dwa seminaria dla adwokatów (27 28 kwietnia i 30 listopada 1 grudnia) oraz jedno seminarium dla wykładowców uniwersyteckich i nauczycieli prawa (5 6 października). Skupiono się na niektórych istotnych kwestiach, takich jak pojęcie dyskryminacji pośredniej/bezpośredniej i molestowania, podział ciężaru dowodu oraz środki zaradcze i sankcje Sytuacja Romów Romowie stanowią największą mniejszość etniczną w UE. Poszczególne grupy zawierające się w ogólnym określeniu Romowie niezmiennie padają ofiarą częstej dyskryminacji i wykluczenia społecznego. Według badania Eurobarometru z 2006 r. 77% Europejczyków sądzi, że bycie Romem oznacza niekorzyst ną pozycję w społeczeństwie. Podczas grudniowego szczytu w 2007 r. przywódcy unijni wyrazili poparcie polityczne dla działań służących zmianie tej sytuacji. W sprawozdaniu Komisji opublikowanym w czerwcu 2008 r. przedstawiono istniejące polityki i instrumenty na rzecz Romów. We wrześniu 2008 r. pierwszy w historii Szczyt Romów na szczeblu europejskim nadał niekorzystnej sytuacji Romów najwyższe znaczenie polityczne w UE. W kontekście powyższych wydarzeń rok 2009 miał zasadnicze znaczenie z punktu widzenia dalszych działań i wprowadzania prawdziwych zmian w sytuacji Romów w społeczeństwie Badanie EU-MIDIS Agencji Praw Podstawowych W dniu 22 kwietnia 2009 r. unijna Agencja Praw Podstawowych (FRA), mieszcząca się w Wiedniu, opublikowała wyniki badania UE na temat mniejszości i dyskryminacji (EU-MIDIS) ( 7 ), obejmujące najważniejsze dane dotyczące sytuacji Romów w siedmiu państwach członkowskich. Podczas gdy poprzednie badania FRA skupiały się na kwestiach związanych z mieszkaniem i opieką zdrowotną Romów, najnowsze opracowanie jest poświęcone doświadczaniu dyskryminacji i przestępczej wiktymizacji w życiu codziennym. Badanie ujawniło ponurą rzeczywistość. Ponad połowa respondentów narodowości romskiej stwierdziła, że w ostatnich 12 miesiącach przynajmniej raz doświadczyła dyskryminacji. Średnio co piąty ankietowany powiedział, że w ciągu ostatniego roku przynajmniej raz padł ofiarą przestępstwa na tle rasowym. W zależności od kraju 66 92% Romów nie zgłosiło ostatnich przypadków dyskryminacji jakimkolwiek Drugie spotkanie platformy Romów, Bruksela ( 6 ) ( 7 ) 17

20 An initiative of the European Union Promowanie równości: działania przeciwko dyskryminacji w 2009 r. kompetentnym władzom, a % Romów zgłosiło brak zaufania do struktur wymiaru sprawiedliwości Platforma Europejska na rzecz Integracji Romów Bezpośrednim wynikiem pierwszego Szczytu Romów w 2008 r. było wdrożenie zalecenia zakładającego utworzenie Platformy Europejskiej na rzecz Integracji Romów. Celem platformy jest ułatwienie wymiany dobrych praktyk i doświadczeń pomiędzy państwami członkowskimi, zapewnienie wsparcia analitycznego i promowanie współpracy pomiędzy wszystkimi stronami, których dotyczy problematyka romska, w tym organizacjami reprezentującymi Romów. Pierwsze spotkanie: dziesięć wspólnych, podstawowych zasad integracji Romów Pierwsze spotkanie Platformy Europejskiej na rzecz Integracji Romów odbyło się 24 kwietnia 2009 r. w Pradze, w ramach czeskiej prezydencji w UE. Podczas konferencji zastanawiano się, w jaki sposób skutecznie wdrożyć polityki na rzecz integracji Romów i dostosować je do ogólnych polityk w zakresie edukacji, zatrudnienia, integracji społecznej, zdrowia publicznego i infrastruktury. Mając na uwadze powyższe cele, opracowano dziesięć wspólnych podstawowych zasad umożliwiających skuteczne rozwiązanie problemu integracji Romów. Unijni ministrowie ds. zatrudnienia i spraw społecznych dołączyli te zasady do wniosków ze spotkania z 8 czerwca 2009 r., poświęconego integracji Romów. Dziesięć wspólnych podstawowych zasad integracji Romów Zasady mają stanowić wskazówkę dla instytucji unijnych i państw członkowskich oraz krajów (potencjalnie) kandydujących podczas tworzenia i wdrażania nowych polityk lub działań. Dziesięć wspólnych podstawowych zasad integracji Romów to: konstruktywne, pragmatyczne i niedyskryminacyjne polityki, jednoznaczne, ale niewyłączające ukierunkowanie, podejście międzykulturowe, ukierunkowanie na główny nurt, świadomość wymiaru związanego z płcią, transfer udokumentowanych strategii, wykorzystywanie instrumentów wspólnotowych, zaangażowanie władz regionalnych i lokalnych, udział społeczeństwa obywatelskiego, aktywne uczestnictwo Romów. Drugie spotkanie poświęcone edukacji Drugie spotkanie Platformy odbyło się w Brukseli 28 września 2009 r. i dotyczyło edukacji Romów. Edukacja ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia wszystkich pozostałych warunków społecznych, stwierdził komisarz Vladimir Špidla. Podkreślił on potrzebę całościowego podejścia, mówiąc: Brak odpowiedniej edukacji może prowadzić do zaklętego kręgu bezrobocia, ubóstwa, złej sytuacji mieszkaniowej i problemów zdrowotnych. Podczas spotkania poruszono wiele utrzymujących się od lat problemów, m.in. segregacji uczniów narodowości romskiej w szkołach. Zidentyfikowano szereg dodatkowych czynników utrudniających sytuację w oświacie, m.in. brak odpowiednich zasobów. Wymienione czynniki były analizowane łącznie z uprzedzeniami społecznymi i socjoekonomicznym kontekstem życia romskich uczniów, obejmującym takie kwestie, jak niedożywienie i stan zdrowia, bezrobocie rodziców oraz darmowych dostęp do edukacji. Podczas spotkania państwa członkowskie i władze lokalne zaprezentowały szereg dobrych praktyk i możliwych modeli postępowania. Przedstawiciel szwedzkiej prezydencji w UE stwierdził na koniec, że sytuacja, w której nieproporcjonalnie wysoki odsetek dzieci romskich uczęszcza do szkół specjalnych, jest niedopuszczalna. Dalsze informacje W 2009 r. Komisja opublikowała ulotkę na The temat Działań UE na rzecz Romów, skierowaną do osób zajmujących się proble- for Roma 10 Common Inclusion Basic Principles Contacts These principles aim at guiding the EU institutions and Member States when they design and implement new European Commission Roma Portal policies or projects for Roma inclusion. They represent a legally non-binding political declaration. European Commission, DG Employment, However, Member States have shown their commitment to Anti-discrimination Unit basing future initiatives on these principles. matyką romską i zawierającą informacje na 1. Constructive, pragmatic and non-discriminatory policies For Diversity. Against Discrimination. 2. Explicit but not exclusive targeting information campaign 3. Inter-cultural approach 4. Aiming for the mainstream temat unijnego prawodawstwa 5. Awareness of the gender dimension oraz instrumentów finansowych 9. Involvement of civil i society politycznych promu- 6. Transfer of evidence-based policies 7. Use of Community instruments 8. Involvement of regional and local authorities 10. Active participation of the Roma jących Romów ( 8 Some of the Principles are issues that are well-established, while others are very innovative, such as: ). Wymienione cele wspiera Explicit but not exclusive targeting which, instead of również unijny portal Romów ( 9 singling out the Roma as distinct group, aims at improving the living standards and environment of all those living in similar conditions ). The inter-cultural approach which stresses that both the Roma and mainstream society have much to learn from each other and that inter-cultural learning and skills deserve to be promoted alongside combating prejudices and stereotypes Aiming for the mainstream which emphasises that policies should support the Roma to participate fully in mainstream society, rather than developing separate Roma settlements or labour markets. ( 8 ) ( 9 ) KE EN-D Pictures: JPH Woodland European Communities; Reporters EU Action for the Roma 18

PROJEKT SPRAWOZDANIA

PROJEKT SPRAWOZDANIA PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 14.10.2013 2013/2183(INI) PROJEKT SPRAWOZDANIA w sprawie unijnego harmonogramu działań przeciwko homofobii

Bardziej szczegółowo

Konkurs Dobrych Praktyk Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie. Zaproszenie do składania wniosków

Konkurs Dobrych Praktyk Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie. Zaproszenie do składania wniosków Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie Promowanie zrównoważonego życia zawodowego #EUhealthyworkplaces www.healthy-workplaces.eu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 26 marca 2013 r. Szanowny Pan. Antoni Górski Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa. Szanowny Panie Przewodniczący,

Warszawa, dnia 26 marca 2013 r. Szanowny Pan. Antoni Górski Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa. Szanowny Panie Przewodniczący, Warszawa, dnia 26 marca 2013 r. Szanowny Pan Antoni Górski Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Szanowny Panie Przewodniczący, W imieniu Koalicji na Rzecz Równych Szans, nieformalnej platformy skupiającej

Bardziej szczegółowo

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Joanna Skonieczna

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Joanna Skonieczna Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej Joanna Skonieczna Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej European Union Agency for Fundamental Rights (FRA) Rozporządzenie Rady (WE) nr 168/2007 z dnia

Bardziej szczegółowo

w Europejskim Konkursie Dobrych Praktyk Partnerstwo dla prewencji

w Europejskim Konkursie Dobrych Praktyk Partnerstwo dla prewencji Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla Ciebie. Dobre dla firmy Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy Partnerstwo dla prewencji www.healthy-workplaces.eu ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA WNIOSKÓW

Bardziej szczegółowo

Nadzwyczajne spotkanie sekretarzy generalnych Bruksela, 7 grudnia 2009 STRESZCZENIE I KONKLUZJE NA TEMAT IPEX

Nadzwyczajne spotkanie sekretarzy generalnych Bruksela, 7 grudnia 2009 STRESZCZENIE I KONKLUZJE NA TEMAT IPEX Nadzwyczajne spotkanie sekretarzy generalnych Bruksela, 7 grudnia 2009 Prezydencja szwedzka UE 1 lipca 31 grudnia 2009 STRESZCZENIE I KONKLUZJE NA TEMAT IPEX 9 grudnia 2009 Streszczenie Sekretarze generalni

Bardziej szczegółowo

(Rezolucje, zalecenia i opinie) REZOLUCJE RADA (2008/C 241/01)

(Rezolucje, zalecenia i opinie) REZOLUCJE RADA (2008/C 241/01) 20.9.2008 C 241/1 I (Rezolucje, zalecenia i opinie) REZOLUCJE RADA Rezolucja Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie z dnia 16 maja 2007 r. w sprawie realizacji wspólnych

Bardziej szczegółowo

Szanowny Panie Ministrze,

Szanowny Panie Ministrze, Warszawa, 16.03.2015 Pan Minister Władysław Kosiniak-Kamysz Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Szanowny Panie Ministrze, Organizacje tworzące Koalicję na rzecz CEDAW zwracają się do Pana Ministra

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Integracja osób niepełnosprawnych

Integracja osób niepełnosprawnych Integracja osób niepełnosprawnych Europejska strategia równych szans Komisja Europejska Równe szanse dla równych praw Europejska wartość dodana Europejski Rok Osób Niepełnosprawnych (ERON) w 2003 r. skłonił

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

Środowisko dla Rozwoju

Środowisko dla Rozwoju ENEA Krajowa sieć partnerstwa Środowisko dla Rozwoju na rzecz promowania zasad zrównowaŝonego rozwoju i jej rola we wdraŝaniu POIiŚ 27 maja 2010 r. Zamość Spis treści 1. Europejska Sieć Organów Środowiskowych

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia Irlandia

Bardziej szczegółowo

Udział organizacji pozarządowych w podejmowaniu decyzji

Udział organizacji pozarządowych w podejmowaniu decyzji Reprezentacja. Jak sprawić by wszyscy mieli prawo do głosu Udział organizacji pozarządowych w podejmowaniu decyzji Bashy Quraishy Prezydent ENAR (Europejska Sieć Przeciw Rasizmowi Bruksela) Tel. i Faks:

Bardziej szczegółowo

Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie" kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017

Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017 Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie" kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017 Karolina Farin Spotkanie uczestników KSP KPC EU-OSHA Kraków, 22 czerwca 2015 r. Kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017 Wyzwania:

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 7.12.2015 r. COM(2015) 599 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Europejski program bezpieczeństwa lotniczego PL PL 1. KOMUNIKAT KOMISJI Z 2011

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020. Warszawa 12.12.2014

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020. Warszawa 12.12.2014 Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020 Warszawa 12.12.2014 Fundusze Strukturalne 2014-2020 Polityki horyzontalne Rozporządzenie ogólne 2014-2020 zasadę równości szans płci i równości

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz.

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz. Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania Dz.U. Nr 254, poz. 1700 Ustawa implementuje dyrektywy: dyrektywę Rady 86/613/EWG z dnia

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 16.03.2015. Pan Komendant Nadinsp. Krzysztof Gajewski Komendant Główny Policji. Szanowny Panie Komendancie,

Warszawa, 16.03.2015. Pan Komendant Nadinsp. Krzysztof Gajewski Komendant Główny Policji. Szanowny Panie Komendancie, Warszawa, 16.03.2015 Pan Komendant Nadinsp. Krzysztof Gajewski Komendant Główny Policji Szanowny Panie Komendancie, Organizacje tworzące Koalicję na rzecz CEDAW zwracają się do Pana Komendanta z prośbą

Bardziej szczegółowo

Polityki horyzontalne Unii Europejskiej w perspektywie na lata 2014-2020.

Polityki horyzontalne Unii Europejskiej w perspektywie na lata 2014-2020. Polityki horyzontalne Unii Europejskiej w perspektywie na lata 2014-2020.. Konieczność realizacji zasad horyzontalnych została unormowana w podstawowych dokumentach i aktach prawnych obowiązujących w ramach

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej IP/08/1397 Bruksela, dnia 25 września 2008 r. Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej W jaki sposób UE może zapewnić wszystkim

Bardziej szczegółowo

Progress Program Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i solidarności społecznej na lata 2007 2013

Progress Program Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i solidarności społecznej na lata 2007 2013 Progress Program Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i solidarności społecznej na lata 2007 2013 Udział Wspólnoty w realizacji zobowiązania państw członkowskich do tworzenia większej liczby lepszych

Bardziej szczegółowo

Obywatele dla Demokracji. program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG

Obywatele dla Demokracji. program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji Realizatorzy: Fundacja im. Stefana Batorego w partnerstwie z Polską Fundacją Dzieci i

Bardziej szczegółowo

Pan. Donald Tusk. Pani

Pan. Donald Tusk. Pani Warszawa, 21 lutego 2011r. Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Pani Elżbieta Radziszewska Sekretarz Stanu Pełnomocniczka Rządu ds. Równego Traktowania Szanowny Panie Premierze, Szanowna Pani Minister,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 22 marca 2005. CECOP aisbl Rue Guillaume Tell 59b 1060 Bruxelles Tél. + 32 2 543 10 33 Fax + 32 2 543 10 37 cecop@cecop.coop www.cecop.

Warszawa, 22 marca 2005. CECOP aisbl Rue Guillaume Tell 59b 1060 Bruxelles Tél. + 32 2 543 10 33 Fax + 32 2 543 10 37 cecop@cecop.coop www.cecop. Polityka Unii Europejskiej na rzecz wsparcia Ekonomii Społecznej Warszawa, 22 marca 2005 Eric LAVILLUNIERE CECOP CECOP aisbl Rue Guillaume Tell 59b 1060 Bruxelles Tél. + 32 2 543 10 33 Fax + 32 2 543 10

Bardziej szczegółowo

W KIERUNKU EUROPEJSKIEGO SPOłECZEŃSTWA LUDZI W RÓZNYM WIEKU

W KIERUNKU EUROPEJSKIEGO SPOłECZEŃSTWA LUDZI W RÓZNYM WIEKU PL W KIERUNKU EUROPEJSKIEGO SPOłECZEŃSTWA LUDZI W RÓZNYM WIEKU AGE O EUROPEJSKIM ROKU RÓWNYCH SZANS DLA WSZYSTKICH 2007 The European Older People s Platform La Plate-forme européenne des Personnes âgées

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Równość szans kobiet i mężczyzn jest jednym z elementów szerszej kwestii równości szans, których przestrzeganie

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Żory, 16 stycznia 2014 Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ewa Szymala Opracowano na podstawie Poradnika Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 22.1.2010 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Dotyczy: Petycji 0402/2008, którą złożyła Pavlina Radkova (Bułgaria) w sprawie godnego życia dla jej niepełnosprawnego dziecka

Bardziej szczegółowo

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r.

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie Wydział Rozwoju Kadr Regionu Plan prezentacji Typy projektów. Uprawnieni wnioskodawcy

Bardziej szczegółowo

POZNANIE CAŁEJ SPOŁECZNOŚCI RZETELNA DIAGNOZA

POZNANIE CAŁEJ SPOŁECZNOŚCI RZETELNA DIAGNOZA POZNANIE CAŁEJ SPOŁECZNOŚCI RZETELNA DIAGNOZA Pierwszym krokiem przygotowującym racjonalnie zaplanowaną zmianę powinna być zawsze diagnoza stanu posiadania, swoisty bilans otwarcia poprzedzający i wspomagający

Bardziej szczegółowo

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 Program współpracy Interreg V-A Litwa-Polska jest kontynuacją współpracy rozpoczętej wraz z Programem Współpracy

Bardziej szczegółowo

ISSN: 1831-4643. Komisja Europejska

ISSN: 1831-4643. Komisja Europejska ISSN: 1831-4643 Działania Unii Europejskiej przeciwko dyskryminacji Sprawozdanie z działalności w latach 2007 2008 Komisja Europejska Niniejsza publikacja jest finansowana w ramach Wspólnotowego programu

Bardziej szczegółowo

- ratyfikacja przez Polskę Protokołu Nr 12 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka,

- ratyfikacja przez Polskę Protokołu Nr 12 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Warszawa, 24 czerwca 2015 r. Sz. Pani Ewa Kopacz Prezes Rady Ministrów Szanowna Pani Premier, W imieniu Koalicji na Rzecz Równych Szans, porozumienia kilkudziesięciu polskich organizacji pozarządowych

Bardziej szczegółowo

Polityka zatrudnienia / rynku pracy UE. Maciej Frączek

Polityka zatrudnienia / rynku pracy UE. Maciej Frączek Polityka zatrudnienia / rynku pracy UE Maciej Frączek PLAN PREZENTACJI Co to jest Europejska Strategia Zatrudnienia? Otwarta metoda koordynacji Ewolucja ESZ Obecny kształt ESZ Wytyczne dotyczące zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

przygotowana na zlecenie UKIE, Warszawa 2009, http://www2.ukie.gov.pl/ngo/ekspertyza.pdf

przygotowana na zlecenie UKIE, Warszawa 2009, http://www2.ukie.gov.pl/ngo/ekspertyza.pdf Zestawienie opinii przedstawicieli organizacji pozarządowych na temat ekspertyz: Koncepcja stałej współpracy między administracją rządową a trzecim sektorem w Polsce w zakresie informowania społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Poradnik dla rodziców. Skuteczniej razem Nowa ustawa wspierająca zaangażowanie rodziców w edukację dzieci

Poradnik dla rodziców. Skuteczniej razem Nowa ustawa wspierająca zaangażowanie rodziców w edukację dzieci ii Poradnik dla rodziców Skuteczniej razem Nowa ustawa wspierająca zaangażowanie rodziców w edukację dzieci Rodzice, opiekunowie i inni członkowie rodziny mają zdecydowanie największy wpływ na życie dzieci.

Bardziej szczegółowo

DIVERSITY AWARD. Specyfikacja. Against discrimination, for diversity ***

DIVERSITY AWARD. Specyfikacja. Against discrimination, for diversity *** DIVERSITY AWARD Against discrimination, for diversity Specyfikacja Każda reprodukcja w całości lub w części, wykonana bez wyraźnej zgody jednostki Grupy AFNOR lub jej następców prawnych, jest nielegalna.

Bardziej szczegółowo

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 189c Traktatu, we współpracy z Parlamentem Europejskim,

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 189c Traktatu, we współpracy z Parlamentem Europejskim, DYREKTYWA RADY 97/80/WE z dnia 15 grudnia 1997 r. dotycząca ciężaru dowodu w sprawach dyskryminacji ze względu na płeć RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Porozumienie w sprawie polityki społecznej załączone

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Sieci informacyjne Unii Europejskiej w Polsce Biuro Informacyjne Parlamentu Europejskiego

Sieci informacyjne Unii Europejskiej w Polsce Biuro Informacyjne Parlamentu Europejskiego Sieci informacyjne Unii Europejskiej w Polsce Biuro Informacyjne Parlamentu Europejskiego Jacek Safuta Dyrektor Biura Informacyjnego Parlamentu Europejskiego w Polsce Warszawa, 22 listopada 2010 roku Biura

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Sprawozdanie roczne w sprawie wdrożenia inicjatywy Wolontariusze pomocy UE w 2014 r.

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Sprawozdanie roczne w sprawie wdrożenia inicjatywy Wolontariusze pomocy UE w 2014 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 13.7.2015 r. COM(2015) 335 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Sprawozdanie roczne w sprawie wdrożenia inicjatywy Wolontariusze pomocy UE w

Bardziej szczegółowo

Fundusz dla Organizacji. Pozarządowych. Prowadząca: ElŜbieta Kowalczyk Warszawa, 14 grudnia 2007

Fundusz dla Organizacji. Pozarządowych. Prowadząca: ElŜbieta Kowalczyk Warszawa, 14 grudnia 2007 Fundusz dla Organizacji Pozarządowych Prowadząca: ElŜbieta Kowalczyk Warszawa, 14 grudnia 2007 FUNDUSZ DLA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH Fundusz dla organizacji pozarządowych Fundusz stworzony przez kraje

Bardziej szczegółowo

Program Europa dla obywateli 2014 2020

Program Europa dla obywateli 2014 2020 Program Europa dla obywateli 2014 2020 Plan prezentacji 1. Podstawowe informacje, cele i charakterystyka programu 2. Rodzaje dotacji i struktura programu 3. Cykl życia projektu i zasady finansowania 4.

Bardziej szczegółowo

Inclusion Europe. Raport

Inclusion Europe. Raport Dyrektywa Europejska w sprawie Równego Traktowania przy Zatrudnianiu i Wykonywaniu Zawodu Inclusion Europe Raport Inclusion Europe i jego 49 członków z 36 państw walczą ze społecznym wykluczaniem oraz

Bardziej szczegółowo

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE PRZEGLĄD NOWEGO PODPROGRAMU LIFE DOTYCZĄCEGO DZIAŁAŃ NA RZECZ KLIMATU NA LATA 2014 2020 Czym jest nowy podprogram LIFE dotyczący działań

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Ramy prawne UE w zakresie równości

Ramy prawne UE w zakresie równości Ramy prawne UE w zakresie równości dr Adam Bodnar Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji Helsińska Fundacja Praw Człowieka Trewir, dnia 19 maja 2014 r. Równe traktowanie kobiet i mężczyzn

Bardziej szczegółowo

POLITYKA OCHRONY KONSUMENTÓW: ZASADY I INSTRUMENTY

POLITYKA OCHRONY KONSUMENTÓW: ZASADY I INSTRUMENTY POLITYKA OCHRONY KONSUMENTÓW: ZASADY I INSTRUMENTY Europejska polityka ochrony konsumentów stanowi podstawowy element dobrze funkcjonującego rynku wewnętrznego. Jej celem jest zapewnienie prawidłowych

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA INTERREG EUROPA 2014-2020 EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA Warszawa Katowice, - 8 października 24 listopada 2014 Obszar współpracy i budżet 30 państw - UE-28

Bardziej szczegółowo

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Lp. I Informacje o Organizacji OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Pensjonat Reymontówka*** Ul. Nędzy Kubińca 170 34-511 Kościelisko II Informacje

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Prawna 2009 24.7.2008 DOKUMENT ROBOCZY w sprawie wdrożenia dyrektywy 2006/43/WE w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie obywatelstwa europejskiego poprzez współpracę miedzy partnerami i uczestnictwo w budowaniu demokratycznej, różnorodnej kulturowo Europy

Rozwijanie obywatelstwa europejskiego poprzez współpracę miedzy partnerami i uczestnictwo w budowaniu demokratycznej, różnorodnej kulturowo Europy Rozwijanie obywatelstwa europejskiego poprzez współpracę miedzy partnerami i uczestnictwo w budowaniu demokratycznej, różnorodnej kulturowo Europy Umacnianie poczucia odpowiedzialności za UE wśród obywateli

Bardziej szczegółowo

Polska Rada Organizacji Młodzieżowych. Misja, Wizja, Strategia na lata 2014 2018

Polska Rada Organizacji Młodzieżowych. Misja, Wizja, Strategia na lata 2014 2018 Polska Rada Organizacji Młodzieżowych Misja, Wizja, Strategia na lata 2014 2018 Misja PROM Wzmacnianie głosu i potencjału młodych ludzi i organizacji młodzieżowych poprzez rzecznictwo ich interesów oraz

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW WSTĘP Jednym z długoterminowych celów Fabryki Komunikacji Społecznej jest korzystanie z usług dostawców spełniających wymogi bezpieczeństwa,

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH COUNCIL OF EUROPE CONSEIL DE L EUROPE Czym jest Konwencja Ramowa o Ochronie Mniejszości Narodowych? Konwencja Ramowa, która weszła w życie 1 lutego 1998

Bardziej szczegółowo

III. (Akty przygotowawcze) KOMITET REGIONÓW 83. SESJA PLENARNA, 9 10 LUTEGO 2010 R.

III. (Akty przygotowawcze) KOMITET REGIONÓW 83. SESJA PLENARNA, 9 10 LUTEGO 2010 R. C 175/40 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 1.7.2010 III (Akty przygotowawcze) 83. SESJA PLENARNA, 9 10 LUTEGO 2010 R. Opinia Komitetu Regionów Europejski Rok (2011 r.) (2010/C 175/10) Przyjmuje z

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.4.2016 r. COM(2016) 183 final 2016/0094 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG

Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Obywatele dla Demokracji program dla organizacji pozarządowych finansowany z funduszy EOG Realizatorzy: Fundacja im. Stefana Batorego w partnerstwie z Polską Fundacją Dzieci i Młodzieży budżet: 37 mln

Bardziej szczegółowo

Miejsce w dokumencie Dotychczasowy zapis (jest) Powinno być s. 32 IV.1.14. Planowane działania: a) badanie możliwości godzenia ról rodzinnych z rolami

Miejsce w dokumencie Dotychczasowy zapis (jest) Powinno być s. 32 IV.1.14. Planowane działania: a) badanie możliwości godzenia ról rodzinnych z rolami Errata do Planu działania na lata 2007-2008 dla Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna (sprostowanie treści dokumentu w związku z pomyłką techniczną polegającą na zamianie opisu działań pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych

Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Konferencja podsumowująca badania pt. Polityka publiczna wobec osób

Bardziej szczegółowo

WŁĄCZENIE SPOŁECZNE A TRANSPORT PUBLICZNY W UE

WŁĄCZENIE SPOŁECZNE A TRANSPORT PUBLICZNY W UE DYREKCJA GENERALNA DS. POLITYK WEWNĘTRZNYCH UNII DEPARTAMENT POLITYCZNY B: POLITYKA STRUKTURALNA I POLITYKA SPÓJNOŚCI TRANSPORT I TURYSTYKA WŁĄCZENIE SPOŁECZNE A TRANSPORT PUBLICZNY W UE STRESZCZENIE Abstrakt

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

IP/07/584. Bruksela, dnia 27 r. april 2007

IP/07/584. Bruksela, dnia 27 r. april 2007 IP/07/584 Bruksela, dnia 27 r. april 2007 Bezpieczeństwo drogowe: europejski program działań nadal przynosi dobre wyniki - cel, jakim jest uratowanie życia 25 000 osób na drogach w Europie, może zostać

Bardziej szczegółowo

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE Państwa niebędące członkami Rady Europy (Białoruś) PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE SIEDZIBA GŁÓWNA I BIURA BUDŻET Albania, Andora, Armenia, Austria, Azerbejdżan, Belgia,

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Dostęp do praw i sprawiedliwości dla osób z niepełnosprawnością intelektualną Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020 ZINTEGROWANE DZIAŁANIA NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU OBSZARÓW MIEJSKICH POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie przyjęła nowe zasady i przepisy dotyczące

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 4 maja 2012 r. Sz. P. Donald Tusk Prezes Rady Ministrów

Warszawa, 4 maja 2012 r. Sz. P. Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Warszawa, 4 maja 2012 r. Sz. P. Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Dotyczy: Działań rządu na rzecz podpisania i ratyfikacji Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

Zrozumieć prawa pacjenta

Zrozumieć prawa pacjenta Zrozumieć prawa pacjenta Historia praw dziecka w pigułce 1819 r. - Wielka Brytania, Robert Owen proponuje prawem zagwarantowany zakaz zatrudnienia małych dzieci w kopalniach i fabrykach; 1908 r. zakaz

Bardziej szczegółowo

ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności

ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności Michał Soroko Ogólnokrajowe Stowarzyszenie Poszanowanie Energii i Środowiska SAPE Polska sape@sape.org.pl

Bardziej szczegółowo

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Raport z monitoringu opracowania i wdrażania standardu wzajemnego informowania się JST i NGO o planach, zamierzeniach, kierunkach działań przez Gminę Frampol w projekcie pt.: Współpracujemy profesjonalnie!

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016

ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016 WSTĘP ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016 Projekt założeń projektu ustawy o współpracy rozwojowej nakłada na Ministra Spraw Zagranicznych obowiązek

Bardziej szczegółowo

Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej

Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej Katarzyna Wolska-Wrona Biuro Pełnomocniczki Rządu do Spraw Równego Traktowania Footer Text 12/3/2013 1 Postęp

Bardziej szczegółowo

Program spotkania informacyjnego w ramach projektu Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Dzień I

Program spotkania informacyjnego w ramach projektu Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Dzień I Program spotkania informacyjnego w ramach projektu Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Dzień I Termin realizacji spotkania: 25.05.2012 Miejsce realizacji

Bardziej szczegółowo

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Raport z monitoringu opracowania i wdrażania standardu realizacji zadań publicznych z wykorzystaniem form finansowych przez Gminę Frampol w projekcie pt.: Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowanym

Bardziej szczegółowo

EUROBAROMETR UE28 PARLAMENT EUROPEJSKI W ODBIORZE SPOŁECZNYM W POLSCE REGIONY W KRAJU ANALIZA MIĘDZYREGIONALNA WYNIKI DLA POLSKI

EUROBAROMETR UE28 PARLAMENT EUROPEJSKI W ODBIORZE SPOŁECZNYM W POLSCE REGIONY W KRAJU ANALIZA MIĘDZYREGIONALNA WYNIKI DLA POLSKI REGIONY W KRAJU 1 ZAŁĄCZNIK DOTYCZĄCY METODOLOGII: ANALIZA WYNIKÓW EUROBAROMETRU Z ROZBICIEM NA REGIONY Poniższa analiza regionalna jest oparta na badaniach Eurobarometru zleconych przez Parlament Europejski.

Bardziej szczegółowo

CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR GWARANCJA JAKOŚCI, PROMOCJA BIZNESU I WSPARCIE MERYTORYCZNE

CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR GWARANCJA JAKOŚCI, PROMOCJA BIZNESU I WSPARCIE MERYTORYCZNE CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR GWARANCJA JAKOŚCI, PROMOCJA BIZNESU I WSPARCIE MERYTORYCZNE O POLSKIM FORUM HR HISTORIA I DOKONANIA CZŁONKOWIE POLSKIEGO FORUM HR Polskie Forum HR powstało w 2002 roku z

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 20.11.2012 COM(2012) 697 final 2012/0328 (COD) Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY wprowadzająca tymczasowe odstępstwo od dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu

Bardziej szczegółowo

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do:

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: ERASMUS+ Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: spełnienia celów strategii europejskich w obszarze edukacji, w tym zwłaszcza strategii Edukacja i szkolenia 2020, rozwoju krajów partnerskich

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ : Sport. Sport

Erasmus+ : Sport. Sport Erasmus+ : Michał Rynkowski Unit DG Edukacji i Kultury Komisja Europejska W przeszłości Brak specyficznego programu Preparatory actions (2009-2011 i 2012-2013) Wydarzenia specjalne (tzw. special annual

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

(Rezolucje, zalecenia i opinie) ZALECENIA RADA

(Rezolucje, zalecenia i opinie) ZALECENIA RADA 4.12.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 354/1 I (Rezolucje, zalecenia i opinie) ZALECENIA RADA ZALECENIE RADY z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie propagowania we wszystkich sektorach prozdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Strategianormalizacji europejskiej

Strategianormalizacji europejskiej Strategianormalizacji europejskiej wg rozporządzenia UE Spotkanie CBT 24.09.2014 Jolanta Kochańska Z-ca Prezesa PKN ds. Normalizacji Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1025/2012 z dnia

Bardziej szczegółowo

MODELE NAUCZANIA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W SZKOŁACH EUROPEJSKICH. Kamila Ordowska

MODELE NAUCZANIA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W SZKOŁACH EUROPEJSKICH. Kamila Ordowska MODELE NAUCZANIA EDUKACJI OBYWATELSKIEJ W SZKOŁACH EUROPEJSKICH Kamila Ordowska PRIORYTET zaangażowanie obywateli w życie polityczne i społeczne Zachęcanie obywateli do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy Rzeczpospolitej Polskiej, reprezentowana przez p. Tadeusza Zająca Głównego Inspektora Pracy

Państwowa Inspekcja Pracy Rzeczpospolitej Polskiej, reprezentowana przez p. Tadeusza Zająca Głównego Inspektora Pracy SKRÓT POROZUMIENIA O WSPÓŁPRACY W ZAKRESIE WYMIANY INFORMACJI POMIĘDZY PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĄ PRACY W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A INSPEKCJĄ PRACY I UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W HISZPANII Państwowa Inspekcja

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski 17% kobiet w UE znajduje się na granicy ubóstwa. Wyniki badania Eurobarometru przeprowadzonego we wrześniu 2009 roku, wskazują, że w każdej grupie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy

Bardziej szczegółowo