Kobiety lubią brąz BEZPŁATNY. Wakacje z kolczykiem w pępku Str. 9. Woda niezbędna do życia Str Liczymy na zielone światło Str.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kobiety lubią brąz BEZPŁATNY. Wakacje z kolczykiem w pępku Str. 9. Woda niezbędna do życia Str. 4-5. Liczymy na zielone światło Str."

Transkrypt

1 Str. 6-7 BEZPŁATNY MIESIĘCZNIK REGIONALNY Numer 7 (09) Lipiec Wakacje z kolczykiem w pępku Str. 9 Woda niezbędna do życia Str. 4-5 Liczymy na zielone światło Str. 11 Seks? Na zdrowie! Str. 14 Kiedy jedzenie staje się problemem Str Kobiety lubią brąz Piękna czekoladowa opalenizna to marzenie każdej pani, a coraz częściej również pana. Musimy jednak pamiętać, że opalać należy się z rozsądkiem i umiarem, tak aby nie zaszkodzić swojemu zdrowiu. Str. 6-7

2 Otwarcie Zakładu Medycyny Nuklearnej w Opolu Błyskawiczna budowa W ostatnich dniach czerwca został oddany do użytku Zakład Medycyny Nuklearnej w Opolu, dobudowany do Szpitala Wojewódzkiego przy ul. Katowickiej. Sama budowa obiektu trwała jedynie pięć tygodni. Wieloletnie place budów to dzisiaj w większości przypadków przeszłość. Opolski Zakład powstał w systemie modułowym firmy Cadolto. Dzięki temu prace zakończono w rekordowo szybkim tempie od momentu podpisania umowy do chwili oddania gotowego budynku minęły niespełna trzy miesiące. Sama budowa trwała jeszcze krócej. 13 maja - plac budowy Na miejscu znajdowały się jedynie fundamenty, na które zestawiono wyprodukowane wcześniej (specjalnie na potrzeby tej budowy) moduły. W nocy z 13 na 14 maja transport modułów Pierwsze dziesięć modułów, które przewożono z fabryki w Niemczech, wjechało do Opola. Pozostałe trzy przetransportowano 18 maja. Największy z nich miał 14,10 m długości, 5,25 m szerokości oraz 3,93 m wysokości maja montaż modułów Jednym z ważniejszych etapów budowy było precyzyjne zestawienie modułów w jedną całość. Poszczególne części musiały być do siebie dopasowane wręcz z milimetrową dokładnością. Kolejnym elementem prac było połączenie wszystkich instalacji, znajdujących się wewnątrz zestawionych już modułów. 16 czerwca ostateczne zakończenie budowy Zakład Medycyny Nuklearnej liczy 600 metrów kwadratowych powierzchni. Jest to jednokondygnacyjny blok z klatką schodową łączącą budynek z gmachem szpitala. Wartość całej inwestycji wyniosła PLN brutto. Oprac. K Zegarmistrzowskie zabiegi Milowy krok do przodu Lekarze szpitala w Oleśnie uczą się przeprowadzania operacji metodą laparoskopową. Dwie pokazowe operacje wycięcia woreczka żółciowego tą metodą zaprezentował tam prof. Józef Dzielicki ze Śląskiej Akademii Medycznej. Laparoskop jest nowoczesnym urządzeniem medycznym, które umożliwia przeprowadzanie bardzo precyzyjnych operacji przez nacięcie od 2 do 10 milimetrów. Następnie przy pomocy kamery wykonuje się operacje wewnątrz ciała pacjenta. Olescy lekarze uczą się tej metody od prof. Dzielickiego. - Dla naszego szpitala jest to milowy krok do przodu twierdzi Andrzej Prochota, dyrektor oleskiego szpitala. - Dzięki operacjom laparoskopowym dajemy pacjentom większy komfort po operacji, a także możliwość szybszego powrotu do zdrowia. Kolejne operacje laparoskopowe, jakie zostaną przeprowadzone w naszej placówce, wykonają już nasi chirurdzy, pod czujnym okiem prof. Dzielickiego. ADA Puls Opolszczyzny. Bezpłatny miesięcznik regionalny Redaktor naczelny: Jakub Dźwilewski Tel Zastępca redaktora naczelnego, szef działu reklamy: Adriana Nurzyńska Redaguje: zespół Wydawca: Jad-Media Puls OPOLSZCZYZNY Nowy rzecznik praw pacjenta Elwira Bielak została rzecznikiem praw pacjenta przy opolskim oddziale Narodowego Funduszu Zdrowia. Do tej pory pełniła funkcję rzecznika prasowego placówki. Zastąpiła na tym stanowisku Tadeusza Kaczmarka, który zrezygnował ze względów zdrowotnych. Nowa pani rzecznik jest dostępna dla pacjentów pod numerem telefonu , (infolinia) w dni robocze w godz To dla mnie nowe, ciekawe doświadczenie - mówi Elwira Bielak. Kontakt z dziennikarzami, z którymi do tej pory pracowałam, polegał zupełnie na czymś innym niż kontakt z pacjentami. Wiadomo, że inaczej rozmawia się o sprawach pieniędzy, administracji czy polityki urzędu, a inaczej o ludzkich problemach czy nawet dramatach. To często sprawy delikatne, wymagające sporej uwagi. Ale dobrze się czuję w tej roli. Jak podkreśla dyrektor opolskiego oddziału NFZ Kazimierz Łukawiecki, przesunięcie Elwiry Bielak na stanowisko rzecznika praw pacjenta było bardzo ważne, ponieważ pacjenci potrzebują rzecznika, a on radzi sobie z dziennikarzami sam. A.

3 Rubryka sponsorowana Falck na Opolszczyźnie CPR SKUTECZNE ROZWIĄZANIE Katarzyna Czajka Prezes Falck Medycyna Sp. z o.o. Województwo opols k i e m a szczęście. S ł u ż b ą z d r o w i a kierują tutaj ludzie o otwartych umysłach i woli działania, zarówno na poziomie powiatów, szpitali, jak również, a właściwie przede wszystkim, na poziomie województwa. Między innymi z tego powodu nasza firma jest tutaj tak bardzo aktywna. Otwartość umysłu, przemyślana koncepcja rozwoju, dynamiczne działanie i efektywność, okazały się być naszymi wspólnymi cechami. Rezultaty przychodziły,,same. Wiele nowatorskich rozwiązań, wprowadzanych w województwie opolskim, było projektami pionierskimi, w które Firma Falck Medycyna Sp. z o.o. włączała się zawsze bardzo aktywnie. Jednym z wielu ciekawych Kierowcy ze stacji pogotowia ratunkowego Falck Medycyna w Strzelcach Opolskich. projektów było utworzenie 6 Centrów Powiadamiania Ratunkowego (CPR), których zadaniem było spięcie poprzez system łączności dwóch sąsiadujących ze sobą powiatów. Koncepcja zrodziła się w okresie, gdy nie wszystkie powiaty posiadały zespoły R. 50% powiatów posiadało zespół lub 2 zespoły W, pozostałych 50 % - jeden zespół R i jeden lub dwa zespoły W. Zakładano wówczas, że jeden zespół R powinien zabezpieczać medycznie terytorium obydwu powiatów, co w sytuacji posiadania osobnych dyspozytorni jest trudne głównie dla dyspozytorek, które musiały podejmować decyzje, do którego powiatu powinny wysłać zespół R. Dysponowanie większą ilością zespołów poprzez jeden CPR, a nie poprzez 2 dyspozytornie, umożliwia przede wszystkim celowe, właściwe i najszybsze reagowanie. Niezmiernie istotnym aspektem i walorem jest również wspomaganie się zespołów ratownictwa w obrębie 2 powiatów. Projekt tej koncepcji został przygotowany i stopniowo wprowadzany kilka lat temu, w zasadzie rozwijał się i tworzył równolegle z rozwojem Firmy Falck na Opolszczyźnie, dlatego mieliśmy możliwość aktywnego uczestnictwa w tym bardzo słusznym rozwiązaniu. Nasza aktywność na tej płaszczyźnie bardzo wyraźnie datuje się od stycznia roku 2003, gdy rozpoczęliśmy współpracę, poza powiatami strzeleckim, krapkowickim, kędzierzyńsko-kozielskim, również z namysłowskim, brzeskim, kluczborskim, a jesienią roku W uroczystości udział wzięli przedstawiciele samorządu terytorialnego, policji i straży pożarnej oraz dyrektorzy obu SPZOZ Józef Kuliński i Marian Kreise. Kwiaty w imieniu Falck Medycyna wręczyła dyr. Beata Gąsior, a przedstawiciel prezes Falck Katarzyny Czajki pogratulował dyrektorowi oddziału wojewódzkiego NFZ Kazimierzowi Łukawieckiemu i samorządowcom wspaniałej pracy z powiatem prudnickim. Posiadanie ratownictwa medycznego w 8 powiatach województwa zobowiązuje nas do czynnej aktywności w udoskonalaniu sprawności funkcjonowania systemu ratownictwa. Nasza pierwsza inwestycja związana była z uruchomieniem pierwszego w województwie CPR-u w Brzegu. Był on (i jest do tej pory) zlokalizowany w straży pożarnej, gdzie Dyspozytorka Małgorzata Siergiejew z Centrum Powiadamia Ratunkowego w Strzelcach Opolskich. dyspozytor straży i pogotowia wykonuje swoje obowiązki równolegle. Nakłady finansowe, umożliwiające sprawne działanie systemu ze strony Firmy Falck Medycyna Sp. z o.o. przekraczały zł, nakłady przekazane wcześniej ze strony wojewody i władz były wielokrotnością tej kwoty. Brak inwestycji Firmy Falck uniemożliwiłby funkcjonowanie tego CPR-u. Wyjaśniając, jak dotąd działał system zarządzania karetkami, a jak działa po uruchomieniu CPR-u, należy rozpocząć od zasięgu operacyjnego. Dotychczas w każdym powiecie funkcjonowały minimum 2 dyspozytornie, przy których stacjonowały karetki. W powiecie brzeskim takimi miejscami był Brzeg (szpital) i Grodków (szpital), w Krapkowice otwarcie wspólnego dla dwóch powiatów Centrum Powiadamiania Ratunkowego w Krapkowicach. Starosta ze Strzelec Opolskich Józef Swaczyna i starosta z Krapkowic Albert Macha podczas uroczystości. namysłowskim Namysłów (szpital) i Świerczów. W każdej dyspozytorni pracowało minimum 5 dyspozytorek, koszty utrzymania były ogromne. CPR spowodował zmiany, personel znalazł zatrudnienie w karetkach lub szpitalach, a struktura wygląda obecnie w sposób następujący: dyspozytorki pracują w Brzegu, przy straży, odbierając zgłoszenia z terenu obydwu powiatów, drogą elektroniczną przekazują zgłoszenie (wpisują na kartach wyjazdowych dane i adres pacjenta i wysyłają) do podstacji wpiętych w system tego CPR-u, czyli do Brzegu, Grodkowa, Namysłowa i Świerczowa. Tam zostały zainstalowane urządzenia drukujące wpisywane przez dyspozytorkę w straży karty wyjazdowe. Zespół, po wydrukowaniu karty, wyjeżdża do pacjenta. System jest wspomagany sygnałami dźwiękowymi, informującymi o wyjeździe, jak również drogą radiową. Zespół zawsze potwierdza przyjęcie każdego wyjazdu. Dyspozytorki dysponują 5 karetkami: 2 R i 3 W. Należy dodać, iż w międzyczasie Dyrekcja NFZ w Opolu skutecznie doprowadziła do rozszerzenia systemu ratownictwa w tym rejonie i w całym województwie. W każdym powiecie znajdował się już zespół R, jak również zwiększono ilość miejsc stacjonowania rozstawienia karetek zmniejszając w ten sposób czas dojazdu karetki do pacjenta. Dzisiaj, oceniając pracę opolskich CPR-ów, trzeba stwierdzić, że ten system działa, i to bardzo efektywnie. W województwie opolskim funkcjonują podobne CPR dla powiatów Olesno i Kluczbork, Brzeg i Namysłów oraz Kędzierzyn-Koźle i Głubczyce. Wszystkie te jednostki obsługują ambulanse medyczne z załogami Firmy Falck. Istnieją plany modernizacji i usprawnienia istniejącego systemu 6 CPR-ów. Propozycji jest kilka, która zostanie wdrożona, tego nie wiemy. Wiemy jednak, że Firma Falck jest żywo zainteresowana uczestnictwem w tych pracach. Posiadamy przecież bardzo bogate doświadczenia duńskie. System ratownictwa w Danii jest oparty na 6 dużych dyspozytorniach. Widzę tutaj pewne analogie! Może warto skorzystać z niespełna 100- letniego doświadczenia, co pozwoli ustrzec się błędów. Jesteśmy zawsze otwarci i gotowi do współpracy. Puls OPOLSZCZYZNY

4 O życiodajnej roli wody najmocniej pamiętamy w czasie upałów Woda na zdr Uzupełnianie odpowiedniej ilości płynu w chorobach przebiegających z gorączką chroni organizm przed przegrzaniem groźnym dla centralnego układu nerwowego. Chociaż woda nie jest składnikiem odżywczym, nie dostarcza energii, bez niej nie istnieje życie. Woda występuje we wszystkich organach człowieka w bardzo zróżnicowanych proporcjach. Najwięcej jej zawiera krew 83 proc, nerki 82,7 proc, serce i płuca po 79 proc. Woda to również podstawa mózgu, wypełniająca go w 74,5 proc. Nawet kości zawierają wodę (22 proc masy). Najmniej wody w naszym organizmie ma tkanka tłuszczowa - tylko 10 proc. Woda pełni także ważne funkcje - przede wszystkim reguluje ciepłotę ciała, odgrywa podstawową rolę w procesach trawienia i wydalania produktów przemiany materii, działa jako ciecz smarująca stawy i gałki oczne, a przede wszystkim odpowiada za równowagę pracy całego organizmu. Przede wszystkim oczyszczanie Dorosły, zdrowy człowiek dziennie traci wodę przez: oddychanie, skórę (z potem), wydala ją z moczem i stolcem - średnio na dobę od 2 do 2,5 litra wody. Zgodne z fizjologią organizmu straty wody mogą sięgać nawet kilku litrów - jeśli znajdziemy się w klimacie gorącym, w temperaturze przekraczającej 30 stopni C czy podczas bardzo dużego wysiłku fizycznego. Różnice między wydalaniem wody przez różnych ludzi są związane z właściwościami osobniczymi każdego z nas i mogą się nieznacznie różnić. Bez względu jednak na to, jaką drogą woda jest wydalana z organizmu, pełni ona rolę oczyszczającą organizm z nadmiaru substancji, które powstają w wyniku przemian metabolicz- nych lub dostają się do organizmu człowieka drogą pokarmową, a są dla niego zbędne. Nerki Odgrywają najważniejszą rolę w gospodarce wodnej organizmu. Zależnie od potrzeb, ilość wody wydalanej przez nerki może ulegać bardzo dużym wahaniom, gdyż objętość wydalanego moczu jest uwarunkowana stanem zdrowia, ilością dostarczanych do organizmu płynów oraz rodzajem diety. Ilość substancji stałych, powstających w organizmie w wyniku trawienia oraz przemian metabolicznych, które mają być wydalone z moczem, jest różna i zależy w dużej mierze od sposobu odżywiania. I tak np. przy spożyciu pokarmu dostarczającego ok kcal/dobę w procesach przemiany materii powstaje od 30 do 60 g substancji stałych, które muszą być wydalone z moczem. Aby jednak nerki mogły wydalić te niepotrzebne substancje, organizm musi otrzymać minimum 600 ml wody z pożywieniem. Znacznie łatwiejszą pracę wykonują nerki, aby wydalić te substancje, gdy człowiek wypije 2-3 razy więcej wody. Regulacja wydzielania moczu sprowadza się zresztą nie tylko do ilości przyjętych płynów, ale zależy również od regulacji hormonalnej. Płuca Ważną drogą wydalania wody są płuca. Wdychane powietrze ma małą wilgotność, natomiast powietrze wydychane jest nasycone wodą, dzięki dużej powierzchni kontaktu z krwią w pęcherzykach płucnych. Straty wody tą drogą mogą dochodzić nawet do 2 litrów dziennie, szczególnie w warunkach zwiększonej wentylacji płuc, np. z powodu wysiłku fizycznego, podwyższonej temperatury ciała, a także przy mniejszym stężeniu wody w powietrzu, jak choćby w górach. Puls OPOLSZCZYZNY

5 rowie Skóra Drogą wydalania wody z organizmu jest także parowanie z powierzchni skóry (pocenie się), które w normalnych warunkach otoczenia powoduje u osoby dorosłej utratę od 25 do 50 ml wody na godzinę. Ta niewyczuwalna, obligatoryjna utrata wody trwa przez cały czas, nawet podczas odwodnienia organizmu. W przypadku, gdy wzrasta aktywność fizyczna lub temperatura otoczenia, wydalanie wody w postaci potu się zwiększa. Tej sytuacji towarzyszą znaczne straty elektrolitów, zwłaszcza jonów sodowych i chlorkowych (to one warunkują słony smak potu). Z tego względu przy wysokich temperaturach otoczenia zaleca się wypijanie płynów z domieszką soli kuchennej. Proces pocenia się jest bardzo ważnym sposobem odprowadzania ciepła z organizmu. Szczególnie ma to znaczenie w suchym i gorącym klimacie, zwłaszcza przy zwiększonej aktywności fizycznej, gdy straty wody mogą sięgać od 1 do 2,5 litra na godzinę. W takiej sytuacji niedobory płynów muszą być uzupełniane na bieżąco i to w dość szczególny sposób. Należy wówczas pić płyny niezbyt zimne, małymi łykami, gdyż tylko wtedy woda pokryje niedobory powstałe na skutek pocenia. Przewód pokarmowy Straty wody przez przewód pokarmowy są zwykle małe (poza wymiotami, biegunkami), gdyż prawie cała woda pobrana z napojami i pożywieniem oraz wydzielona do przewodu pokarmowego z sokami trawiennymi zostaje zwrotnie wchłonięta w dwunastnicy, jelicie cienkim i jelicie grubym. Woda zawarta w kale jest nośnikiem substancji zbędnych dla organizmu, powstałych w wyniku trawienia. Prawidłową pracę jelita grubego warunkuje jednak jej właściwa zawartość w formowanym stolcu. Widać więc, że właściwa podaż płynów w ciągu całej doby wpływa na fizjologiczne procesy oczyszczania organizmu. Kiedy chce się pić Normalnie pobieranie płynów przez człowieka jest regulowane przez uczucie pragnienia, czyli uświadomienie sobie potrzeby picia wody. Ośrodek pragnienia znajduje się w mózgu. Dzięki stymulacji, którą otrzymuje z różnych zakątków organizmu, na skutek zwiększania osmolalności, czyli wzrostu stężenia składników w osoczu, wywołanej np. ograniczeniem przyjmowania płynów, spożyciem słonych potraw lub nadmiernym poceniem, nakazuje ustrojowi uzupełnienie wody, odbierane przez nas jako pragnienie. Gdzie jest źródło wody? Bardzo trudno jest ustalić ścisłe zalecenia dla każdej ilości płynów, które należy wypić, ponieważ trzeba byłoby uwzględnić wspomniane już wcześniej różnice klimatyczne, miejsce zamieszkania oraz aktywność fizyczną. Źródłem wody dla organizmu człowieka są przede wszystkim przyjmowane płyny. Napoje, a zwłaszcza wody mineralne, soki z wyciśniętych owoców i warzyw, herbata i kawa, pokrywają średnio około 62% przyjmowanej dziennie wody. Owoce i warzywa stanowią drugie co do rozmiarów źródło wody dla organizmu, gdyż pokrywają około proc. objętości wody przyjmowanej w ciągu dnia. Oczywiście nie każdy owoc zawiera tę samą ilość wody, ale np. liście sałaty zawierają jej 95 proc., podobnie jak ogórek, a arbuz aż 99 proc. Źródłem wody dla organizmu jest również pieczywo, produkty zbożowe pokrywające około 8 proc. zapotrzebowania na wodę. Chociaż litr wody mineralnej dziennie Szacuje się, iż ilość płynów przyjmowana przez osoby dorosłe powinna wynosić przeciętnie około 2 litrów dziennie szklanek, wypijanych w ciągu całego dnia. Należy przy tym zaznaczyć, że przynajmniej połowa tej ilości płynów powinna być dostarczona w postaci wody mineralnej, stołowej itp. Wiele wątpliwości budzi wśród specjalistów pytanie, jaką wodę należy pić: wodociągową, źródlaną, mineralną. Odpowiedź nie jest łatwa, gdyż źródła wody są niejednorodne. Można jednak z całą odpowiedzialnością stwierdzić, iż producenci znanych wód mineralnych dostarczają nam wody mineralne spełniające wysokie standardy jakości. Co się kryje w wodzie? Składniki mineralne występujące w wodach stanowią dobre źródło zaspokajania zapotrzebowania na nie. Powinniśmy jednak wystrzegać się wód, które mogą zawierać znaczne ilości sodu, pierwiastka przyczyniającego się do wzrostu ciśnienia krwi, zalegania wody w organizmie, szczególnie niekorzystne dla osób z niewydolnością krążenia, obrzęków. W praktyce oznacza to, iż w 100 ml wody nie powinno być tego pierwiastka więcej jak mg. Przykładem wód szczególnie polecanych nie tylko ludziom zdrowym, ale właśnie chorym na choroby układu krążenia i nadciśnienie tętnicze, są wody mineralne z okolic znanych uzdrowisk, jak chociażby Nałęczów czy Szczawnica. ADA GABINET INTERNISTYCZNY Lek. Dariusz Dorau Tel Puls OPOLSZCZYZNY

6 Jolanta Eliza Pietranek, specjalista dermatolog wenerolog: - Przygotowanie skóry do opalania jest uzależnione od tego, jak dana osoba reaguje na słońce. Im jaśniejsza skóra, tym seanse opalania powinny być krótkie, wręcz kilkuminutowe, z zastosowaniem kremów z filtrami ochronnymi, najpierw o bardzo wysokich faktorach, nawet 40-50, następnie schodząc do Oprócz tego w czasie opalania skórę trzeba bardzo dokładnie natłuszczać kilka razy dziennie, preparatami natłuszczającymi, obojętnymi oraz nawilżającymi. Należy również co najmniej dwa razy dziennie brać prysznic i zmywać ze skóry zabrudzenia. Słońce jest bardzo dobre, tylko trzeba z niego odpowiednio korzystać. Skórę można przygotowywać przed wakacjami do opalania, korzystając z krótkich 5-7 minutowych seansów w solarium dwa razy w tygodniu. Ważne jest także nawilżanie skóry od wewnątrz, przez spożywanie co najmniej dwóch litrów napojów dziennie. Najlepiej, jeśli będzie to woda mineralna lub źródlana. Piękna czekoladowa opalenizna to marzenie każdej pani, a coraz częściej również pana. Nie ma nic złego w tym, że chcemy, aby nasza skóra miała ładny, brązowy odcień. Musimy jednak pamiętać, że opalać należy się z rozsądkiem i umiarem, tak aby nie zaszkodzić swojemu zdrowiu. Słońce jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wpływa korzystnie na samopoczucie, pobudza wydzielanie wielu hormonów, umożliwia syntezę witaminy D. Jednak nadmierne korzystanie z kąpieli słonecznych może wywoływać też wiele objawów niepożądanych. Warto jednak wiedzieć, jak korzystać ze słońca z umiarem. Opalenie skóry wywołuje emitowane przez słońce promieniowanie ultrafioletowe. Dzieli się ono na trzy główne zakresy o różnych efektach biologicznych: UVC, UVB i UVA. Najgroźniejsze promieniowanie, UVC, jest niemal w całości pochłaniane przez atmosferę. I dobrze - UVC jest zabójcze dla organizmów żywych, do tego stopnia że jest stosowane do sterylizacji narzędzi chirurgicznych. Pozostałe dwa zakresy promieniowania, chociaż osłabione, docierają do powierzchni Ziemi. Opalanie z głową Kobie SOS w razie oparzenia Z babcinych sposobów można polecić okłady z kefiru lub jogurtu. Nie wolno wychodzić na słońce, dopóki nie ustąpi zaczerwienienie i wrażliwość na ucisk. W razie znacznego bólu lub wystąpienia pęcherzy, trzeba zwrócić się do lekarza. Zastosowanie kremów przeciwzapalnych z zawartością kortykosteroidów przyspieszy gojenie się skóry. Puls OPOLSZCZYZNY

7 ty lubią brąz Natężenie promieniowania UV zależy od wielu czynników. Najważniejsza jest wysokość słońca nad horyzontem. Im wyżej znajduje się słońce, tym silniejsze promieniowanie UV. Nietrudno się domyślić, że największe natężenie występuje latem, w godzinach południowych. Natężenie promieni UV rośnie wraz z wysokością, jako że im wyżej, tym cieńsza jest warstwa atmosfery, która pochłania część promieniowania. Dlatego w górach bardzo łatwo spiec się na czerwono. Sporo promieni UV pochłaniają chmury oraz para wodna i zawieszone w powietrzu pyły. Piasek, skały, woda, a zwłaszcza śnieg, odbijają sporą część promieniowania UV, tak więc na plaży czy wysoko w górach, jesteśmy narażeni na działanie nie tylko promieni padających z góry, ale i odbitych przez powierzchnie terenu. Natomiast teren pokryty roślinnością pochłania promienie UV prawie zupełnie. Do oparzenia słonecznego może dojść nie tylko wtedy, gdy przebywamy bezpośrednio w promieniach słońca. Taki sam skutek mogą mieć kąpiele słoneczne odbywane podczas lekkiej mgiełki, mimo że człowiek odczuwa wówczas tylko miłe ciepło. Natężenie promieniowania UV nie zależy bowiem od temperatury powietrza, dlatego do oparzenia słonecznego może dojść w chłodny, ale słoneczny dzień. ADA Kilka rad dotyczących bezpiecznego opalania - Należy unikać słońca w godzinach od do 13.00, w czasie najsilniejszej emisji promieni podczerwonych - Używajmy kremów z wysokimi filtrami UVA i UB. - Nośmy nakrycie głowy i przewiewne ubranie. - Zapytajmy lekarza, czy przyjmowane przez nas leki, w połączeniu ze słońcem, nie zaszkodzą skórze. - Zasięgnijmy porady, czy stosowane kosmetyki, w połączeniu ze słońcem, nie zaszkodzą skórze. - Nośmy okulary z filtrami UV. - W okresie nasłonecznienia pijmy soki i wody zawierającej mikro i makroelementy. - Raz w miesiącu obejrzyjmy swoją skórę, w szczególności znajdujące się na niej znamiona. Typy skóry Do typu I należą blondyni i osoby rude o bardzo jasnej, często piegowatej skórze o niebieskich oczach. Nie opalają się prawie wcale. Nawet kilkunastominutowy kontakt ze słońcem powoduje u nich powstawanie rumienia. Osoby takie powinny unikać bezpośredniego działania słońca. Typ II obejmuje ludzi o jasnej skórze, niebieskich lub szarych oczach i włosach od jasnych aż po brązowe. Wykazują znaczną skłonność do oparzeń słonecznych, dlatego powinni z umiarkowaniem korzystać z kąpieli słonecznych. Typ III to osoby o ciemnej, jasnobrązowej skórze, ciemnych włosach i brązowych oczach. Oparzenia słoneczne pojawiają się u nich dopiero po dłuższym pobycie na słońcu. Typ IV typowy dla mieszkańców krajów śródziemnomorskich, obejmuje osoby o skórze brązowej i oliwkowej oraz ciemnobrązowych lub czarnych włosach. W Polsce takich osób jest niewiele. Dzięki wysokiej zawartości barwnika w skórze oparzenia słoneczne praktycznie im nie grożą. Jednak nie oznacza to, że nie grożą im pozostałe niemiłe skutki opalania w rodzaju zniszczenia skóry czy schorzeń nowotworowych. Pozostałe typy raczej nie są spotykane u Polaków (typ V jest charakterystyczny dla Azjatów i Indian, typ VI - dla rasy czarnej). Dla różnych typów skóry i wielkości indeksu UV można łatwo określić tzw. czas opalania, czyli maksymalny czas przebywania na słońcu bez żadnej ochrony, przy którym jeszcze nie wystąpi rumień. Przy indeksie równym 8 (przeciętna wysokość indeksu przy bezchmurnej pogodzie w miesiącach letnich w Polsce), czas opalania dla osoby o skórze I typu wynosi około 15 minut, II - 20 minut, III - 30 minut, a IV - około 40 minut. Puls OPOLSZCZYZNY

8 Piechotą do lata Lato i okres wakacyjny to czas, gdy zrzucamy z siebie ciepłe ubrania i odkrywamy więcej ciała. Na światło dzienne wyglądają, po długiej przerwie, nasze nogi i stopy. Jak przywrócić im świeżość i piękno po zimie? W tym sezonie modny jest francuski pedicure (końcówki paznokci pomalowane białym lakierem), a także lakiery w nasyconych barwach od jasnego różu aż po kolory ciemne. Przed Za i przeciw: Golenie to szybka metoda usuwania owłosienia, bezbolesna, jednak ścinamy tylko łodygę włosa, zabieg trzeba więc powtarzać co drugi dzień, a włoski robią się ciemniejsze i twardsze. Kremy do depilacji metoda bezbolesna i mało skomplikowana, można wykonywać ją w domu, często jednak powoduje podrażnienia, trzeba więc dokładnie kontrolować czas przeznaczony na nałożenie kremu na skórę. Wosk włoski odrastają wolniej, są cieńsze, efekt długotrwały, jednak zabieg jest bolesny, powinien być wykonywany przez kosmetyczkę w profesjonalnym salonie. Depilator długotrwały efekt, na rynku dostępnych jest wiele modeli depilatorów, także z chłodzącymi nasadkami, by łatwiej znosić ból, nie da się go jednak zupełnie zniwelować, a po tego rodzaju depilacji włoski bardzo często zaczynają wrastać w skórę. pomalowaniem paznokci bardzo ważna jest pielęgnacja całych stóp. Służą do tego gruboziarniste peelingi, które ścierają zgrubiałą warstwę naskórka, szczególnie na piętach. W lecie, w przypadkach nadmiernej potliwości, należy regularnie używać antyseptycznych płynów z mięty czy cytryny albo talku. - Ważna jest także pielęgnacja skórek, które odsuwamy za pomocą drewnianych patyczków, przy użyciu płynów przyspieszających ich zmiękczenie. Zapobiega to uszkodzeniu płytki paznokcia- radzi kosmetyczka Agnieszka Bankiewicz. W salonach kosmetycznych podczas pedicure u stosuje się olejki i płyny działające relaksacyjnie na zmęczone stopy. Paznokcie obcinamy na prosto, wygładzając ich brzegi pilniczkiem. Jeśli malujemy je na ciemny kolor, nie można zapomnieć o użyciu bezbarwnej bazy lub odżywki, aby płytka nie zabarwiła się na ciemno. Nie wymagają tego lakiery w jasnych kolorach. Na stopy doskonale działa także naturalny masaż, któremu poddajemy się chodząc boso po piasku czy trawie. Bardzo istotną sprawą jest także depilacja. Przebywanie na plaży wymaga od nas depilacji nie tylko nóg, ale także wrażliwszych części ciała, takich jak pachy, czy strefa bikini. - W gabinetach kosmetycznych stosuje się depilację woskiem- wyjaśnia kosmetyczka Agnieszka Bankiewicz.- Przed depilacją musimy zdezynfekować skórę spirytusem salicylowym, potem posypujemy ją talkiem, by wosk był bardziej przyczepny. Wosk kładzie się z włosem, a zrywa pod włos, służącymi do tego paskami z flizeliny. Po wykonanym zabiegu wcieramy w skórę oliwkę, ewentualnie nakładamy ampułkę opóźniającą odrastanie włosków. W dniu depilacji najlepiej zrezygnować z opalania, zarówno na słońcu jak i w solarium. Po depilacji również, gdyż skóra jest podrażniona. Zabieg powtarza się zazwyczaj co cztery tygodnie. Włoski powinny mieć taką samą długość (wystarczy już 0,5 mm), aby usunąć je wszystkie. Zapobiega to także ich wrastaniu w skórę. Po depilacji można używać specjalnych balsamów, opóźniających odrastanie włosków. EZA Słodkie wczasy Nadeszło lato czas plażowania i górskich wędrówek. Wszędzie dookoła lody, batoniki, gofry, a my odwrac a m y wzrok, przeklinając kalorie. Nie warto się męczyć. Wakacje to czas relaksu. Zamiast ciągle sobie odmawiać i wywoływać napięcie, skuśmy się na słodkie co nieco, pamiętając o wartości odżywczej p r z y s m a k ó w. Jeśli lody, to najlepiej mleczne lub jogurtowe. Mają co prawda cukier i cholesterol, ale także wapń, witaminy i białko. Gofry? Czemu nie. Obłożone sezonowymi owocami z dodatkiem śmietany, której tłuszcz ułatwi przyswojenie witamin, to świetna przekąska. Nieodłączna towarzyszka górskich wycieczek czekolada - niech będzie gorzka (minimum 70% kakao). Oprócz energii dostarczy nam też nienasyconych kwasów tłuszczowych i przeciwutleniaczy oraz magnezu. Dodatek bakalii dodatkowo wzbogaci ją o komplet minerałów i roślinne białko. Zróbmy sobie wakacje od diety! OLA Puls OPOLSZCZYZNY

9 Dbając o urodę, pamiętaj o zdrowiu Wakacje z kolczykiem w pępku Tradycja przekłuwania pępka pochodzi prawdopodobnie ze starożytnego Egiptu. Około 1500 r. p.n.e. faraon i członkowie rodziny królewskiej ozdabiali swoje pępki kolczykami było to ich prawo i przywilej, z racji wysokiej pozycji społecznej. Dzisiaj kolczyk w dowolnej części ciała może mieć każdy. Ekspert radzi: Bożena Ertel, Studio 33 w Kędzierzynie-Koźlu - Pępek to chyba najbardziej ulubione (po uszach oczywiście) miejsce na kolczyk. Nie ma lepszej pory niż lato, by pokazać swój piękny, opalony i ozdobiony biżuterią brzuszek. Żeby jednak tak się zaprezentować, o zrobieniu kolczyka w pępku trzeba pomyśleć wcześniej. Jest kilka warunków, które trzeba spełnić, by gojenie się przekłutego pępka odbyło się poprawnie: - przez minimum 2 tygodnie nie powinniśmy kąpać się w morzu, jeziorze, rzece, basenie; - nie powinniśmy opalać brzucha na solarium; - przez 14 dni po zabiegu pielęgnujemy pępek, myjąc go i smarując maścią 2 razy dziennie. Bardzo ważne jest też to, z jakiego materiału wykonany jest kolczyk. Może to być tytan, nobium (inne materiały jak srebro, złoto zakładamy tylko na wygojone pępki). Pamiętajmy też o bezpieczeństwie samego zabiegu. Pępek powinien być przekłuwany jednorazową igłą, wyjętą przy nas z opakowania. Do pępka wkładamy sterylną ozdobę, także przy nas odpakowaną. Życzę udanych wakacji. Jeżeli ktoś chciałby skorzystać z usług profesjonalistów, może się umówić na spotkanie z nasza ekspertką w Tatoo&Body Piercing Studio 33, al. Jana Pawła II 14/3 w Kędzierzynie-Koźlu. GMW Embrio Spóáka z o.o. ul. 1 Maja 9/ Opole tel tel. kom Rejestracja telefoniczna: od poniedziaáku do piątku w godz. 9:00 20:00 WYKONUJEMY: Seminogram (badanie nasienia) MroĪenie nasienia, mroīenie zarodków Inseminacja domaciczna nasieniem partnera AIH (Artificial Insemination by Husband) Inseminacja domaciczna nasieniem dawcy AID (Artificial Insemination by Donor) IVF (In Vitro Fertilization) zapáodnienie pozaustrojowe (klasyczne oraz ICSI) AH (Assisted Hatching) Badanie metodą immunofluorescencji poğredniej na obecnoğü przeciwciaá: Toxoplasma gondii Rubella virus Cytomegalovirus HSV (1+2) Badanie metodą immunofluorescencji poğredniej na obecnoğü przeciwciaá przeciw plemnikom Puls OPOLSZCZYZNY

10 Rubryka sponsorowana Sesja Rady Powiatu SP ZOZ prześwietlony Służbie zdrowia poświęcona była ostatnia sesja Rady Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego. Najwięcej emocji wzbudziły sprawy związane z działalnością oraz potrzebami SP ZOZ-u w Kędzierzynie- Koźlu. Niezwykle burzliwe były obrady sesji Rady Powiatu. Głównym tematem obrad była sytuacja kędzierzyńsko-kozielskiego ZOZ-u, dyskutowano między innymi nad programem dostosowawczym zakładu do wymogów, które musi zrealizować zgodnie z zaleceniami Ministerstwa Zdrowia do 2010 roku. Na sali obrad byli obecni również pracownicy ZOZ-u, którzy chcieli się dowiedzieć wielu kwestii, które ich dotyczą. Przedstawione sprawozdanie finansowe SP ZOZ-u wykazało, że zakład wypracował za 2005 rok 3 mln 933 zł zysku, czyli o 900 tys. zł więcej niż rok wcześniej. - Na 30 kwietnia odnotowaliśmy stratę zł mówił podczas sesji Anatol Majcher, dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Kędzierzynie-Koźlu. - W tym roku nie możemy liczyć na taki zysk, według obliczeń powinniśmy wyjść na zero. W ubiegłym roku zysk wynikał m.in. z faktu, że Narodowy Fundusz Zdrowia renegocjował pod koniec roku kontrakt i dostaliśmy dodatkowe środki. Na to, czy zysk zostanie wypracowany czy nie, i tak trzeba będzie poczekać do końca roku, tym bardziej, że NFZ zapowiada i w tym roku renegocjację kontraktów. - W tym roku również będziemy dysponowali dodatkowymi środkami finansowymi zapewnił podczas sesji Roman Kolek, zastępca dyrektora do spraw medycznych w opolskim oddziale NFZ. - Będziemy mieli do rozdysponowania 17 mln zł i SP ZOZ w Kędzierzynie-Koźlu będzie na pewno jednym z beneficjentów. Wypracowany przez zakład zysk wzbudził niepokój niektórych radnych. - Czy to, że SP ZOZ wypracowuje zysk, nie odbywa się kosztem pacjentów? - pytała radna Marta Szydłowska. - Czy nie oszczędza się na lekach, zarobkach personelu? Pamiętajmy, że najważniejsze jest dobro pacjentów. Wraz z reformą zdrowia, jak tłumaczył dyrektor Majcher, SP ZOZ działa w warunkach rynkowych, dlatego też wypracowuje zysk. - Trzeba sobie zdać sprawę, że w tej chwili ZOZ funkcjonuje jak przedsiębiorstwo, musi przynosić zysk. To właśnie ten zysk przyczynił się do tego, że mogliśmy poprawić warunki pobytu pacjentów w naszej placówce tłumaczył Anatol Majcher. - Nie oszczędzamy na lekach. Nie możemy tutaj mówić o zakupie leków tańszych czy drożysz. Możemy prowadzić obrót jedynie tymi lekami, jakie dopuszczone są w Polsce do obrotu, a to, jakie wynegocjujemy na nie ceny, to całkiem odrębna sprawa. Po przedstawieniu sprawozdania finansowego, Rada Powiatu jednogłośnie udzieliła absolutorium, a wynik ekonomiczny dyrektorowi SP ZOZ-u. Podczas sesji radni wysłuchali również raportu o stanie i położeniu SP ZOZ-u, który został przygotowany przez Grupę Zarządzającą HBS spółka z o.o W raporcie tym podkreślono, jak ważny jest zysk, o którym rada dyskutowała wcześniej. - Bez zysku nie można kupić nowoczesnego sprzętu, nie można odtworzyć żadnej bazy ani jej unowocześnić tłumaczyła Barbara Skorka, prezes zarządu HBS sp. z o.o. - Jak wynika z analizy, od 1999 roku w SP ZOZ Kędzierzyn-Koźle wydano prawie 30 mln złotych na inwestycje, z tego tylko 14 mln pochodziło ze środków otrzymanych z zewnątrz. Z przedstawionej analizy wynikało również, że w zakładzie stabilne są wynagrodzenia i prowadzona jest dobra gospodarka lekami, które są na bieżąco rozliczane. Na stałym poziomie utrzymuje się również ilość łóżek. - Ważne jest również to, że zakład wyprowadził procedury na zewnątrz tłumaczyła prezes Skorka. - Zlecanie pewnych usług firmom z zewnątrz pozwala na racjonalizację kosztów. Można to zauważyć w SP ZOZ-ie Kędzierzyn-Koźle, gdzie koszty od 2003 roku spadły prawie o 6 mln zł. Podczas sesji została przedstawiona również sytuacja finansowa szpitala w Branicach, który znajdował się w strukturach SP ZOZ-u, a od 1 lipca przechodzi z powrotem pod zarząd Urzędu Marszałkowskiego. Radni wyrazili także poparcie dla konsorcjum SP ZOZ-u w Kędzierzynie-Koźlu z Jak wynika z analizy, od 1999 roku w SP ZOZ Kędzierzyn-Koźle wydano prawie 30 mln złotych na inwestycje. Dużą część tych pieniędzy przeznaczono na remont kozielskiego szpitala. SP ZOZ-em w Głubczycach. Dzięki konsorcjum z Głubczycami w ubiegłym roku ZOZ uzyskał przychód większy o ponad milion złotych, prowadząc usługi diagnostyczne, pralnicze, a także obsługę administracyjną i gospodarczą. Wiele emocji wzbudził również fakt złożenia przez dyrektora SP ZOZ-u wniosku o niezajmowanie przez zarząd i radę stanowiska w sprawie przekształcenia SP ZOZ-u w spółkę prawa handlowego. Warto dodać, że podczas sesji radni większością głosów przyjęli uchwałę w sprawie zmian w budżecie na rok 2006, jak również w sprawie wyrażenia zgody na dzierżawę nieruchomości, stanowiącej własność powiatu, a także w sprawie wyrażenia zgody na zaciągniecie kredytu przez powiat w celu dofinansowania ZOZ-u. Adriana NURZYŃSKA Foto: ANKO Puls OPOLSZCZYZNY 10

11 Rubryka sponsorowana Rubryka sponsorowana Wywiad Liczymy na zielone światło Z Anatolem Majcherem, dyrektorem SP ZOZ Kędzierzyn-Koźle rozmawiamy o tym, co należy zrobić, by szpital w Kędzierzynie-Koźlu nie został za trzy lata zamknięty. -Co z tej ostatniej sesji rady powiatu wynika dla służby zdrowia w Kędzierzynie-Koźlu? - Wydaje się, że nie stracimy tej kadencji. Rada nakazała zarządowi powiatu zlecenie biuru architektonicznemu wykonania fachowego opracowania koncepcji doprowadzenia naszego zakładu do zgodności z wymaganiami ministra zdrowia. Oszacowany zostanie wstępnie koszt i realność pod względem budowlanym pomysłów przygotowanych przez dyrekcję SP ZOZ, a przedstawionych zarządowi powiatu. W praktyce oznacza to, że do sesji po wakacyjnej przerwie radni otrzymają gotowe opracowanie. Na podstawie tego dokumentu będzie można określić, czy jest studium wykonalności całego przedsięwzięcia. - Ale wcześniej już były przedstawiane konkretne kwoty przygotowane przez dyrekcję SP ZOZ. To były dwa warianty dostosowywania zakładu do wymogów rozporządzenia. Jeden opiewał na 30, a drugi na 18 milionów złotych. - Tak. Pierwsza kwota wynika bezpośrednio z rozporządzenia ministra zdrowia. Taką analizę przedstawiliśmy do końca 2005 roku. Niestety, dotychczas nikt, ani rada, ani nawet jej komisje problemowe, nie zajęły się tym dokumentem. W chwili obecnej, na zlecenie zarządu powiatu, opracowaliśmy wariant zapasowy, który jest tańszy o milionów od poprzedniego. Wariant droższy jest opłacalny w dłuższej perspektywie czasowej, ale wymaga poniesienia o wiele większych nakładów w najbliższych trzech latach. Drugi wariant pozwoli tańszym kosztem dostosować zakład do przepisów, ale nie przyniesie oszczędności w przyszłości. - Co dalej, kiedy już eksperci wydadzą swoją opinie? - Będziemy mogli, nie tracąc czasu, jeszcze w tej kadencji rady Anatol Majcher wycofał swoją rezygnację z funkcji dyrektora SP ZOZ Głubczyce. W kędzierzyńsko-kozielskim SP ZOZ-ie Anatol Majcher pozostanie na stanowisku co najmniej do końca roku, bo tyle wynosi okres wypowiedzenia. Swoją decyzję o pozostaniu na stanowisku dyrektor uzależnia od przyszłości kierowanej przez siebie placówki. powiatu przystąpić do realizacji tego potężnego zadania, jakim jest dostosowanie naszych szpitali do XXI wieku. Na zakończenie inwestycji mamy czas do 2010 roku, a pracy jest sporo. Do przygotowania na początek jest kompleksowa dokumentacja inwestycji. Najbliższe pięć miesięcy, czas wyborów i formowania się nowych władz, nie muszą być czasem straconym. - Jeżeli decyzji o kierunkach działań w tej kadencji zabraknie, wówczas stracimy ten rok i następny, ponieważ nowa rada będzie musiała się na nowo wgryzać w zagadnienia? - Dokładnie tak. Jeżeli dostaniemy zielone światło, będziemy mogli wielomilionową inwestycję wykonać w ciągu trzech lat, a nie na przykład jednego. To zupełnie inna jakość wykonania takiego przedsięwzięcia oraz komfort dla pacjentów i pracowników. Gdyby wszystkie prace musiały się odbyć w ciągu kilkunastu miesięcy, byłoby to niezwykle uciążliwe dla pacjentów i personelu. Byłoby też zapewne droższe. - No właśnie, skąd pieniądze? Nawet jeśli będzie to wariant tańszy, potrzebne będą olbrzymie kwoty. - Wariant utworzenia spółki, która pozyskałaby inwestora, został zarzucony. W tej sytuacji są dwa wyjścia: pieniądze od samorządu powiatowego jako organu założycielskiego albo kredyty. Ponieważ powiat nie ma pieniędzy, wariant najbardziej realny to kredyt dla SP ZOZ, poręczony przez powiat. Dlatego olbrzymie znaczenie ma fakt, czy weźmiemy go w ciągu roku, czy trzech. - Czy SP ZOZ Kędzierzyn-Koźle ma szanse na tak potężny kredyt? - Właśnie kończymy spłacać kredyt, jaki wzięliśmy na remont przychodni przy ulicy Harcerskiej. Ani razu nie spóźniliśmy się ze spłatą raty, bank wie, że jesteśmy wiarygodnym partnerem. Dzisiaj nasza sytuacja kredytowa jest bardzo przyzwoita. Ponadto liczymy na środki z Unii Europejskiej. Zadanie dostosowania szpitali do norm określonych przez Ministerstwo Zdrowia jest co prawda nasza wewnętrzną sprawą, ale unijne fundusze służą przede wszystkim poprawie jakości życia mieszkańców. Dotyczy to także szpitali, pomimo że nie ma dla nich odrębnego programu UE. - Dysponentem tych funduszy jest głównie sejmik wojewódzki, więc o ich pozyskanie nie będzie łatwo. - Bez wątpienia, ponieważ sejmik ma pod sobą swoje szpitale, a jak wiadomo, koszula bliska ciału. Każdy jednak milion dodatkowych środków przybliża nas do celu. - No właśnie, a może ten cel to wymysł dyrektora Majchera, nikomu do niczego nie potrzebny? - To nie ja wymyśliłem to rozporządzenie., ono jest znane od 1992 roku. Już wtedy było wiadomo, że szpitale muszą się zmieniać na lepsze, a pacjenci mają być leczeni w coraz lepszych warunkach. Mówimy skrótowo o rozporządzeniu ministra zdrowia, ale tak naprawdę chodzi o to, by ludzie byli leczeni w godziwych warunkach, zapewniających lepszy komfort leczenia, jego większą skuteczność oraz jakość pracy personelu. Ponadto, te szpitale, które nie będą spełniały tych wymogów, mogą zostać w 2010 roku zamknięte. Wtedy mieszkańcy Kędzierzyna- Koźla, zamiast leczyć się na miejscu, będą musieli jeździć do Opola czy na Śląsk. Dlatego tak ważny jest czas. Nie warto czekać, bo im szybciej zmodernizujemy szpitale, tym szybciej będą nam one lepiej służyć. To jest w interesie nie dyrektora SP ZOZ-u, ale wszystkich mieszkańców naszego powiatu. Pytał Jakub Dźwilewski Puls OPOLSZCZYZNY 11

12 Kiedy jedzenie staje się problemem Zatrzymać błędne koło Większość z nas je, żeby żyć. Tym się udało. Są i tacy, którzy żyją, aby jeść lub myśleć o jedzeniu. Myśli krążą wokół lodówki, w głowie pracuje kaloryczny kalkulator. Waga co rano dyktuje nastrój, a każdy dzień to kolejny dzień walki. Zaburzenia odżywiania. To hasło nieodmiennie wywołuje odzew: anoreksja i bulimia. Otóż nie tylko. Istnieją także inne ich formy BED (binge eating disorder) czyli kompulsywne objadanie się, NES (night eating syndrome) syndrom jedzenia nocnego. Do nieprawidłowych zachowań, związanych z jedzeniem, należy też anarchia żywieniowa. Niezależnie jednak od nazwy, każda z tych chorób (tak, to choroby!) jest koszmarem. Męczące objawy, nieudolna walka i niezrozumienie ze strony otoczenia oto codzienność dotkniętej nimi osoby. Tymczasem to właśnie otoczenie ma duży wpływ na podjęcie przez chorego leczenia. Warto przyjrzeć się tym chorobom bliżej, być może ktoś obok potrzebuje pomocy. Nie jestem głodna! Puls OPOLSZCZYZNY 12 O anoreksji słyszał niemal każdy. Winimy za nią media i chude modelki. Zapominamy o innych czynnikach. Przede wszystkim rodzina. Nadmierna opiekuńczość, chłód emocjonalny, perfekcjonizm, uwikłanie w problemy rodziców. To może spowodować u dorastającego dziecka niską samoocenę, nieumiejętność odczytywania swych uczuć i pragnień oraz kłopoty z rówieśnikami. Osoba pozbawiona kontroli nad własnym życiem i uczuciami szuka takiego obszaru, na który może mieć wpływ, osiągnąć w nim sukces i uznanie rówieśników. Podejmuje decyzję o odchudzaniu. Początek niewinny, ale kaloryczny kalkulator już został uruchomiony i nic go nie powstrzyma. Tak jak i obsesyjnych myśli o jedzeniu. Tak, anorektyczki kochają jedzenie, ale nieustannie go sobie odmawiają. Nie jest też prawdą, że nic nie jedzą jedzą, ale mało i monotonnie. Zawsze z góry wszystko zaplanowane, nie ma tu mowy o spontanicznym sięgnięciu po przysmak. Z czasem staje się to naprawdę niemożliwe, nawet przy wielkiej chęci. I tak życie staje się koszmarem. Także dla bliskich, którzy zazwyczaj orientują się zbyt późno. Anoreksja to chęć zmiany poprzez symboliczną zmianę swego ciała, chora usiłuje zmienić sytuację domową. Jej choroba może być tym, co na nowo połączy rodziców w kryzysie małżeńskim. Zmusi ich do otwarcia się. Terapia rodzinna pomaga wszystkim członkom rodziny, bo rodzina to system i nie chodzi tu o to, aby szukać winnego. Każdy wpływa na każdego i wszyscy muszą chcieć sobie pomóc. Mogę zjeść cały świat Wilczy apetyt, żarłoczność psychiczna te nazwy opisują jeden aspekt bulimii. Oprócz napadów objadania się, dla chorej osoby charakterystyczne są też zachowania, mające uchronić przed tyciem. Prowokowanie wymiotów, stosowanie środków przeczyszczających, ćwiczenia fizyczne przez wiele godzin po napadzie czy też parodniowe głodówki. Błędne koło obracające się dzień po dniu. Na bulimię chorują nieco starsze dziewczęta i dorosłe kobiety. Tak jak i w anoreksji, rodzina odgrywa tu zasadniczą rolę. Najczęściej panuje w niej chaos. Impulsywne wybuchy złości, nieprzewidywalne reakcje, sprzeczne komunikaty. Skutkuje to niepewnością, zaniżoną samooceną i nieumiejętnością radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Dziewczyna zaczyna się odchudzać, by dorównać wzorcom kulturowym, jednak w chwilach napięcia psychicznego sięga po jedzenie, zazwyczaj takie, jakiego sobie na co dzień odmawia. To powoduje lawinę: skoro i tak już tyle zjadłam, to zjem jeszcze! i jeszcze!. Przerażona, że złamała dietę, impulsywnie próbuje pozbyć się pokarmu i przysięga sobie, że to ostatni raz. Niestety, z czasem ataki się nasilają, pojawia się wstyd i poczucie winy. Chora chce się leczyć, ale potrzebuje wsparcia, i to silnego, bo bulimia to choroba głodnej duszy. Nieco podobnie objawia się kompulsywne objadanie się BED. Osoba nim dotknięta zazwyczaj ma nadwagę i podejmuje nieskuteczne próby odchudzania. Potrafi nie jeść nic cały dzień, a po powrocie do domu urządza sobie ucztę. Pomimo obietnic, że to ostatni raz, osoba taka nie jest w stanie panować nad atakami głodu. Wstyd, kompleksy, poczucie porażki, a do tego najczęściej samotność, bo to ona głównie wyzwala potrzebę ukojenia duszy czymś

13 łatwo dostępnym. Osoba z BED odsuwa się od innych, wyobraża sobie, że jej życie byłoby inne, gdyby była szczuplejsza, niepowodzenia tłumaczy swoją tuszą i je dalej, pogrążając się coraz bardziej. Błędne koło także tutaj kręci się bez ustanku. Lodówkowi buntownicy Zespół jedzenia nocnego NES. Zaburzenie to wiąże się z bezsennością. Osoba chora wstaje w nocy i pochłania dużą ilość kalorii. Bezwiednie. Niezależnie od tego, co zjadła w ciągu dnia. Poczucie wstydu i braku kontroli pojawia się rano puste papierki po batonikach, ogołocona lodówka, dezaprobata bliskich. Poczucie braku kontroli jest charakterystyczne także dla anarchii żywieniowej. Brak czasu nie pozwala na spożywanie regularnych posiłków - to łatwe wytłumaczenie dla podjadania. Ciasteczko, kiełbasa, jogurt, cukierek. I tak cały długi dzień. Solenne obietnice, że to już ostatni batonik, nie skutkują. Lodówka przyciąga jak magnes. Nic dziwnego. Każda mała przekąska, zazwyczaj składająca się z cukrów prostych, powoduje gwałtowny wzrost poziomu cukru we krwi i gwałtowny wyrzut dużej ilości insuliny. Ta nadmiernie obniża cukier, powodując ssanie na słodycze. Mechanizm silny i możliwy do opanowania tylko za pomocą regularnych posiłków. To jednak nie jest proste dla osoby mającej poczucie braku kontroli. Potrzeba ciągłego jedzenia to nie tylko skutek fizjologii. To także zapewnienie sobie chwili szczęścia. Powstrzymanie się od normalnych posiłków daje złudzenie diety i panowania nad sytuacją, w rzeczywistości przekąski przewyższają kalorycznością normalną rację dobową i powodują tycie. Jedzenie od dawna nie pełni już tylko swej pierwotnej funkcji. Dla wielu osób jest regulatorem samopoczucia. W anoreksji ścisła dieta jest tym, co daje siłę i wiarę w siebie. W bulimii jedzenie rozładowuje napięcie, a w BED zagłusza smutek i żal. W każdym zaburzeniu pełni też inną rolę wywołuje wyrzuty sumienia i napędza destrukcyjny mechanizm błędnego koła. Zatrzymać może go tylko profesjonalna terapia i wsparcie. Aleksandra Hess Co na to ekspert? Dr Anna Brytek, pracownik Instytutu Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach: - W kulturze zachodniej końca XX i początku XXI wieku zaobserwować można dwa paralelne zjawiska: jednoczesny wzrost dwóch odmiennych zaburzeń: anoreksji i bulimii psychicznej z jednej strony, zaś otyłości z drugiej. Niedorzeczność polega na emitowaniu, przez media dwóch sprzecznych ze sobą komunikatów: posiadania nienagannej i zgrabnej sylwetki, przy równoczesnym zachęcaniu do jedzenia (reklama telewizyjna). Zdolność radzenia sobie z problemami, sytuacjami stresowymi, codziennością wymaga od człowieka ogromnej siły i umiejętności. Kiedy perspektywa zmiany dysfunkcjonalnego zachowania przeraża, nie jest się w stanie samemu stawić czoła chorobie. Potrzebna jest pomoc. Potrzebny jest ktoś, kto pomoże zrozumieć, na czym tak naprawdę polega bycie człowiekiem. Niezależnym, umiejącym odczytywać własne stany emocjonalne i potrafiącym kierować swoim życiem. Metody leczenia zaburzeń odżywiania pokazują duże zróżnicowanie podejść. Interwencje terapeutyczne stanowią program wielowymiarowego leczenia. Wybór strategii w pokonaniu choroby: leczenie psychiatryczne, hospitalizacja albo leczenie ambulatoryjne, psychoterapia indywidualna bądź rodzinna, zależy w jednakowym stopniu od orientacji specjalisty, jak i od pacjentki. Psychologowie, lekarze, psychoterapeuci pomagają chorym zrozumieć stan, w jakim się znalazły (aspekt psychologiczny), ale i także poznać sens jedzenia, osiągnięcie i utrzymywanie odpowiedniej wagi. Puls OPOLSZCZYZNY 13

14 Seks? Na zdrowie! Seks potrafi być środkiem usypiającym, jak i pobudzającym. Jest lepszy od tabletki przeciwbólowej oraz nasennej. To także świetna metoda na gubienie zbędnych kilogramów oraz upiększenie ciała. Co ciekawe, poranne pieszczoty kochanków pobudzają, nocne zaś usypiają. Organizm dostosowuje się do pory dnia. Poranny działa jak środek pobudzający, dodając sił i pewności siebie. Wieczorny wycisza, rozluźnia i usypia. W czasie porannego seksu wydzielany jest naturalny hormon szczęścia endorfina, zwalczająca ból, kojąca stresy. Poranny seks dodaje sił, pewności siebie, obniża napięcia psychiczne, zapewnia mocny start do aktywnego, udanego dnia. Wieczorny seks wycisza, rozluźnia i usypia równie skutecznie jak tabletka nasenna. Sen kochanków jest głębszy i dłuższy o jedną trzecią niż sen seksualnych abstynentów. Zapewnia lepszy wypoczynek. Pieszczoty zamiast siłowni Miłosne zmagania pobudzają do aktywności cały organizm, tak jak w czasie intensywnego treningu na siłowni. Udane i urozmaicone życie intymne podnosi wydolność organizmu. Badania dowiodły, że osoby, które kochają się co najmniej cztery razy tygodniowo mają więcej energii, sprężyste ruchy, są ogólnie sprawniejsze od osób nie przywiązujących wagi do seksu. U mężczyzn w czasie stosunku podnosi się poziom testosteronu, który korzystnie wpływa na rozwój kości i mięśni. Podczas miłosnej gimnastyki zaangażowane są mięśnie całego ciała. Pocałunek angażuje aż 32 mięśnie! Żaden zabieg u kosmetyczki nie może się z nim równać w skuteczności wygładzania zmarszczek. Straćmy głowę i kalorie Większa aktywność w czasie miłosnego aktu to także zwiększone spalanie kalorii. Naukowcy obliczyli, że skomplikowany, długotrwały seks, wymagający zmian pozycji, oznacza spalenie około 600 kcal, tyle co godzinna jazda rowerem po wertepach albo wspinanie się pod górę. Ale także ci, którzy nie zaliczają się do łóżkowych wyczynowców, też mają okazję dodatkowego spalania. Pocałunek to utrata 12 kcal, kwadrans pieszczot 70 kcal. Zaś sam stosunek, zależnie od tego, jak długo trwa, wymaga dodatkowych kcal. To bodaj najprzyjemniejsza forma odchudzania. Seks pomaga zwalczyć migreny! W czasie zbliżenia wszystkie procesy życiowe w organizmie zachodzą szybciej. Tętno podskakuje do 180, krew niesie aż o 40 proc. więcej tlenu. Ma to dobroczynne skutki dla naszych wiecznie niedotlenionych organizmów, podtrutych dymem tytoniowym i relaksujących się w pozycji leżącej przed telewizorem. Porcja seksu sprawia, że mijają np. bóle głowy, co odbiera koronny argument kobietom, które ból głowy uważają za dyżurny pretekst do odmowy współżycia. Piękniejsze i zdrowsze ciało Im więcej seksu, tym mniejsze ryzyko żylaków. Akt seksualny zwiększa bowiem częstotliwość i siłę skurczów serca, krew płynie tętnicami i żyłami z większą siłą i szybkością. Poprawia się również przepływ limfy, odprowadzającej z organizmu różne szkodliwe związki. Zmniejsza się zagrożenie cellulitem. Przez wiele lat specjaliści uważali, że wysiłek fizyczny i stawianie na baczność całego organizmu podczas stosunku nie jest wskazane dla ludzi chorych, zwłaszcza na choroby wieńcowe. Najnowsze badania prowadzą do wręcz przeciwnych wniosków. Seks dla sercowców jest wręcz wskazany, nawet jeśli są to osoby po zawale, z wszczepionymi bypassami. Zbliżenia ze stałą partnerką w atmosferze spokoju, wzajemnego zaufania, uznawane są za znakomity element programu rehabilitacji. Kochanka groźniejsza od żony Gdy przeanalizowano przypadki zgonów po zawale, okazało się, że jeśli ma on miejsce w czasie aktu seksualnego (zdarza się to niezmiernie rzadko), zawsze dzieje się to w łóżku kochanki. Nigdy żony. Wyciągnięto stąd wniosek, że ludziom poważnie chorym na serce szkodzi stres, nie miłosne zbliżenie. Oprac. K Puls OPOLSZCZYZNY 14

15 Świadomość rośnie wolno O świadomości Polek na temat antykoncepcji, wyborze odpowiedniej metody, a także wykonywaniu badań kontrolnych rozmawiamy z Jarosławem Głowackim, specjalistą ginekologiem - położnikiem. - Przychodzą do pana pacjentki w różnym wieku oraz z różnych środowisk. Jaka jest ich świadomość, jeśli chodzi o zapobieganie niechcianej ciąży? - Możemy porównać świadomość antykoncepcyjną w Polsce, gdzie 5-15 proc. ciąż jest zaplanowanych, np. z tą w Szwecji, gdzie jest to 95 proc. Ten procent świadczy o liczbie osób, które w ogóle stosują antykoncepcję. Oczywiście to się cały czas zmienia i jest coraz więcej osób, które myślą o planowaniu ciąży, a nie tylko się cieszą lub też nie, że jest. Proces ten przebiega jednak dość wolno. Myślę, że wynika to również z tego, że żyjemy w kraju katolickim, gdzie Kościół potępia wiele metod antykoncepcji. O ilości stosowanych w naszym kraju środków antykoncepcyjnych świadczą również dane sprzedaży. W Europie Zachodniej wskaźniki sprzedaży wahają się, w zależności od kraju, od 35 do 75 proc. Natomiast w Polsce te wskaźniki wynoszą do 10 proc. Coraz większą popularnością cieszą się natomiast hormonalne plastry antykoncepcyjne. Zwiększyła się również ilość sprzedawanych prezerwatyw. - Z jakimi pytaniami dotyczącymi antykoncepcji spotyka się pan najczęściej? - Jeśli chodzi o tabletki antykoncepcyjne i wkładki domaciczne, dwie najpopularniejsze metody antykoncepcji, to kobiety bardzo często pytają, czy po długim stosowaniu nie będą miały problemów z płodnością oraz czy ich stosowanie nie będzie miało wpływu na zdrowie ich przyszłych dzieci. To dotyczy głównie tabletek. O spiralach krążą natomiast mity, że można urodzić np. dziecko ze spiralą w główce. Pierwsze pytanie kobiet, którym proponuje się którąś z metod antykoncepcji, jest takie, czy nie wpłynie to na ich zdrowie. Kobiety boją się przytyć od tabletek hormonalnych, interesuje je również, czy branie tabletek dobrze wpłynie na ich cerę. Część pacjentek denerwuje się, że spirala czy tabletki mogą powodować raka. Dzieje się tak głównie za sprawą kolorowych czasopism, które przekazują informacje, jakoby te metody antykoncepcji wzmagały ryzyko zachorowania na raka piersi. Z literatury medycznej, na podstawie przeprowadzonych badań, wynika, że taki wpływ nie został udowodniony. Natomiast stwierdzono pozytywny wpływ profilaktyczny na raka jajnika czy trzonu macicy. Uregulowanie poprzez stosowanie tabletek cyklu kobiety wpływa również na mniejszy rozwój mniejszych, niezłośliwych zmian w piersiach. - Wiele kobiet sądzi, że karmienie piersią zabezpiecza przed zajściem w ciążę. Prawda to czy mit? - W społeczeństwach nierozwiniętych bardzo często kobiety karmią dzieci dużo dłużej niż zalecany rok i nie zachodzą w tym czasie w ciążę. Nie jest to jednak żadną regułą. Każdy organizm jest inny. Karmienie nie jest żadną pewną metodą zapobiegania ciąży. W literaturze medycznej można przeczytać, że karmienie może zapobiegać ciąży, ale nie jest to pewna metoda. Dlatego też są specjalne tabletki oraz zastrzyki dla kobiet karmiących. Te środki nie szkodzą dziecku. - Co się bierze pod uwagę, wybierając metodę antykoncepcji? - Bardzo ważny jest wywiad. Osoby, którym zaleca się metodę hormonalną, muszą mieć zdrową wątrobę. Ważny jest również to, czy kobieta ma już dzieci, ponieważ nie wszystkie metody nadają się dla tych pań, które jeszcze nie rodziły. Pod uwagę bierzemy również częste zakażenia miednicy mniejszej, zaburzenia endokrynologiczne, nadciśnienie i dobieramy antykoncepcję indywidualnie do pacjentki. - Wiele kobiet zażywa tabletki przez wiele lat, zapominając, że co jakiś czas należy kontrolować stan swojego zdrowia. Jak często należy wykonywać badania kontrolne? - Jeśli tabletki bierze młoda kobieta, bez jakichś poważnych chorób w wywiadzie, to kontrola polega na przeprowadzaniu wywiadu przez lekarza, badaniu ginekologicznym i cytologicznym. - Czy jest jakiś limit czasowy na zażywanie hormonalnych tabletek antykoncepcyjnych? - Kiedy używano starych tabletek, z dużą ilością hormonu, to zalecano robienie przerwy co pół roku. Przy nowoczesnych preparatach nie ma takiej konieczności. Tabletki można praktycznie stosować kilka lat z rzędu, szczególnie u kobiet, które już rodziły. Natomiast młode kobiety mogą sobie robić przerwę co dwa - trzy lata przez miesiąc lub dwa. - Zbliżają się wakacje. Jak wiadomo, jest to okres zwiększonej aktywności seksualnej młodych ludzi. Co by pan polecał takim osobom? - Faktycznie, wakacje są specyficznym czasem dla antykoncepcji. Dotyczy to szczególnie ludzi młodych, ponieważ starsze osoby mają już w miarę poukładane życie seksualne i wybraną metodę antykoncepcji. Wiele młodych osób podczas wakacji rozpoczyna życie seksualne czy zwiększa liczbę kontaktów seksualnych, często przypadkowych. I tutaj należy pamiętać, że jedynie prezerwatywa chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Dlatego bardzo ważne jest, aby mieć ją zawsze przy sobie. Pytała Adriana NURZYŃSKA Jarosław Głowacki, specjalista ginekolog-położnik: - Świadomość polskiego społeczeństwa dotycząca antykoncepcji znacznie odstaje od świadomości w Europie Zachodniej. JAK WYBRAĆ WŁAŚCIWĄ METODĘ ANTYKONCEPCJI? METODA ANTYKONCEPCJI POLECANA DLA NIEPOLECANA DLA UWAGI Metoda kalendarzykowa Kobiet nieakceptujących innych metod ze względów światopoglądowych Kobiet wymagających niezawodnego zabezpieczenia przed ciążą, kobiet o nieregularnych cyklach miesiączkowych Metoda termiczna Kobiet nieakceptujących innych metod ze względów światopoglądowych Kobiet w okresie poporodowym Metoda objawowa Kobiet nieakceptujących innych metod ze względów światopoglądowych Kobiet wymagających niezawodnego zabezpieczenia Metoda barierowa (prezerwatywa) Metoda chemiczna (pianki, globulki antykoncepcyjne) Kobiet utrzymujących kontakty seksualne z wieloma partnerami Kobiet prowadzących nieregularne życie płciowe Kobiet uczulonych na lateks Kobiet wymagających niezawodnego zabezpieczenia przed ciążą Dostępne bez recepty Wkładka wewnątrzmaciczna Kobiet przed urodzeniem pierwszego dziecka Wymaga wizyty u ginekologa Tabletka cykliczna dwuskładnikowa Kobiet współżyjących regularnie, także bardzo młodych Kobiet palących papierosy, powyżej 35. roku życia Wymagana wizyta u ginekologa Tabletka bez estrogenów Kobiet karmiących piersią Kobiet oczekujących doskonałej kontroli cyklów Tabletka po stosunku Sytuacje awaryjne i wyjątkowe (pęknięcie prezerwatywy) Kobiet regularnie współżyjących Wymagana wizyta u ginekologa Wymagana wizyta u ginekologa Puls OPOLSZCZYZNY 15

16 Rubryka sponsorowana Wywiad Strategiczny zakład O tym, jakie znaczenie dla rolników i klientów niesie ze sobą rozbudowa Cukrowni Cerekiew oraz o pozycji cerekwickiej fabryki na tle innych cukrowni w kraju, rozmawiamy z Mieczysławem Pietrzakiem, jej prezesem. - Jakie nowe możliwości niesie ze sobą rozbudowa cukrowni i jakie to ma znaczenie dla osób, które korzystają z jej potencjału? - Ma to bardzo duże znaczenie z punktu widzenia technologii magazynowania i przechowywania cukru. To jest inwestycja ukierunkowana na odbiorców cukru. Dla nich ma to kapitalne znaczenie. Dotychczas cukrownia nie posiadała silosu na cukier. Wtedy cała produkcja była pakowana do takich opakowań, które po zmagazynowaniu w płaskich magazynach, trafiały po kampanii do klientów. Teraz pakujemy cukier na bieżąco, na zamówienie konkretnych klientów i w takie opakowania, jakie są przez nich wymagane i według aktualnych oznakowań. To oznacza, że jeśli zmieniłyby się w tym zakresie przepisy, to mamy możliwość dokonania zmiany w sposobie etykietowania czy zaznaczania opakowań z dnia na dzień. Z punktu widzenia klientów oznacza to zupełnie nową jakość. Rozszerzyliśmy również możliwości wysyłkowe o każdą granulację cukru, czyli wielkości kryształów. Dotychczas w Cukrowni Cerekiew był produkowany głównie cukier niesegregowany. Obecnie możemy cukier segregować i to w dowolnym przedziale granulacji: od zera do półtorej milimetra. - Dzięki czemu stało się możliwe rozbudowanie cukrowni? - Powiększanie zdolności produkcyjnej i wybudowanie nowych zabudowań, czyli silosu na cukier, pakowni, stacji segregacji i terminala wysyłkowego, stało się możliwe dzięki prywatyzacji Cukrowni Cerekiew, która dokonana została w 2003 roku. Od tamtej pory zdolności produkcyjne cukrowni są stopniowo powiększane i lepiej wykorzystywane poprzez wydłużenie czasu trwania kampanii do około stu dni. W związku z tym globalna produkcja cukru zwiększyła się ponad dwukrotnie, a co za tym idzie, wzrosło zapotrzebowanie na pojemność magazynową na cukier. Cukier, dzięki wybudowaniu silosu, będzie pakowany w takie opakowania, jakie są potrzebne klientom. Jednocześnie można rozszerzyć asortyment cukru. Możliwości zaspokajania potrzeb klientów zdecydowanie wzrosną. Poprawiła się także higiena przechowywania cukru, ponieważ silos jest obiektem zupełnie zamkniętym, podczas gdy cukier przechowywany w płaskich magazynach był zawsze narażony na osadzanie się na opakowaniach pyłu, nawet przy pełnej szczelności tych pomieszczeń. Proces pylenia w takich magazynach występuje zawsze z uwagi na centralne ogrzewanie. Teraz bardzo wiele zmieniło się w zakresie higieny przechowywania cukru, możliwości jego segregowania i pakowania. Dzięki prywatyzacji cukrownia stopniowo zwiększa swoje możliwości produkcyjne. - Jaki jest zasięg oddziaływania cukrowni, jeśli chodzi o klientów? - Głównie jest to Śląsk, częściowo klienci spoza województwa opolskiego i katowickiego. Są to odbiorcy zlokalizowani w pewnym promieniu od cukrowni Cerekiew, by koszty transportu były jak najmniejsze. - Jakie znaczenie ma teraz Cukrownia Cerekiew na tle innych cukrowni w kraju, jak również w spółce Suedzucker? - Znaczenie Cukrowni Cerekiew na pewno wzrasta z powodu rozbudowy zdolności produkcyjnej. Dzięki budowie silosów stała się bardzo ważnym, powiedziałbym, strategicznym zakładem w grupie kapitałowej. Dla naszego powiatu z kolei zainwestowanie w cukrownię oznacza, że ta fabryka będzie przez długi czas eksploatowana. Produkcja cukru pozostanie tutaj na długo, a to pociągnie za sobą rozwój rolnictwa. Nasze rolnictwo jest na bardzo dobrym poziomie i w długim przedziale czasowym będzie mogło uprawiać buraki. Mało tego, będzie pożądana jeszcze lepsza, bardziej nowoczesna agrotechnika, po to, żeby doskonalić wszystkie procesy uprawowe i osiągać coraz większą produkcję cukru z hektara. Dla naszych rolników fakt, że tutaj będzie prowadzona produkcja cukru, ma znaczenie perspektywiczne. To oznacza, że plantatorzy mogą spokojnie i bezpiecznie inwestować w rozwój swoich narzędzi uprawowych, a także stabilizację dochodów. - Jak pan myśli, czy rolnicy mają tego świadomość? - Myślę, że mamy coraz więcej bardzo dobrych i bardzo świadomych i nowoczesnych rolników, ale to, czego rolnictwu brakuje, to stabilnej polityki rolnej. W zakresie buraków bezpieczeństwo cukrowni oznacza bezpieczeństwo dla plantatorów. Nigdy nie jest tak, że osiąga się optimum. To powinno zachęcać rolników do spokojnego inwestowania w uprawę buraków. Być może uda się uzyskać także prawo do uprawy buraków z rejonu tych cukrowni, które już nie produkują cukru. Na przykład z rejonu cukrowni Wieluń oraz z tych rejonów, gdzie plony cukru z hektara są niskie i gdzie opłacalność uprawy buraków jest minimalna albo nawet na granicy opłacalności. Pozyskanie limitów przez naszych plantatorów z rejonu powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego i gmin przyległych do powiatu ma dla nas ogromne znaczenie. - Czy na tym terenie istnieje potencjał do uprawy dużej ilości buraków cukrowych? - Istnieje. Możliwe są także rozszerzenie uprawy, dlatego bardzo rozważne działanie zarówno Związku Plantatorów Buraków Cukrowych przy Cukrowni Cerekiew może nam w tym pomóc, jak i to, że przez wszystkich oczekiwana reforma rynku cukrowego może zintensyfikować proces restrukturyzacji. Tego oczekujemy. - Prace budowlane nadal się toczą. Jakie są plany na przyszłość? - Aktualnie prowadzimy pewne prace modernizacyjne, związane z zaniedbaniami, które istniały w przeszłości. Mam tu na myśli budowę oczyszczalni ścieków przemysłowych. W związku z koniecznością oszczędzania ciepła, modernizujemy także naszą elektrociepłownię. Pytała: Anna ŚLĘCZEK Mieczysław Pietrzak: - Losy człowieka nie są nigdy do końca znane. Oprócz Chybia otrzymałem propozycję pracy także w Cerekwi i tę propozycję przyjąłem. Jest to ciekawe wyzwanie, zwłaszcza w obliczu rozwoju tej cukrowni. Puls OPOLSZCZYZNY 16

17 Rubryka sponsorowana MECHNICA: Nabożeństwo nad Odrą Upamiętnili powódź W ostatnią sobotę koło przeprawy promowej przez Odrę w Mechnicy odbyła się msza św. Nabożeństwo w tym miejscu odprawiono po raz dziewiąty. Za ołtarz tradycyjnie posłużyła jedyna łódź, którą tamtejsi strażacy dysponowali podczas pamiętnej powodzi w 1997 roku. We mszy wzięło udział kilkuset mieszkańców nadodrzańskich miejscowości, wojewoda Bogdan Tomaszek, wicemarszałek województwa Józef Kotyś, komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej Karol Stępień i wielu samorządowców różnych szczebli. Nad Odrę stawiły się także poczty sztandarowe OSP z gmin: Reńska Wieś, Pawłowiczki, Bier a w a, L e ś n i c a i Zdzieszowice. Na uroczystość przyjechali również strażacy z partnerskiej gminy niemieckiej H o r k a o r a z d r u - howie z OSP Antoniów w gminie Ozimek. Stamtąd pochodzi nasz ksiądz proboszcz wyjaśnił Jan Greinert, prezes OSP Mechnica-Kamionka, głównego organizatora uroczystości. Mszę nad Odrą odprawili mechnicki ks. proboszcz Rudolf Golec (na zdjęciu) i ks. prałat Rudolf Pierskała Po nabożeństwie strażacy tradycyjnie wozili wszystkich chętnych motorówkami po Odrze. Tekst i foto: JJ Piłkarski Puchar Polski Poborszów najlepszy na Opolszczyźnie strzał był niecelny. Za to w 13. minucie z autu piłkę wyrzucił Robert Rams. Znakomicie ustawiony Marek Hanzel silnie strzelił głową i zdobył gola. Kilka minut później pierwszą groźną sytuację przeprowadzili goście. Jednak Radosław Szypuła strzelił bardzo niecelnie. W 37. minucie Filip Sikorski silnie strzelił z ośmiu metrów, lecz piłka przeleciała nad poprzeczką bramki Rafała Wolnego. W ostatniej minucie pierwszej części meczu po wrzucie piłki z autu głową musnął ją Paweł Czaja i wpadła ona do bramki obok pechowo interweniującego Wolnego. Po zmianie stron trwał napór Poborszowa i ciągle bito na jących się okazji. O przewadze naszego zespołu świadczy aż 12 wykonywanych rzutów rożnych (jeden dla TOR-u) oraz sześć strzałów w światło bramki. W doliczonym czasie gry oba zespoły miały szansę na zmianę rezultatu. Najpierw silny strzał Mirosława Dragucia instynktownie obronił Wolny. Piłka trafiła Drugi z rzędu występ w finale zaowocował zdobyciem Pucharu Polski na Opolszczyźnie. To największy sukces w historii klubu z Poborszowa, gmina Reńska Wieś. Drugi raz z rzędu na kozielskim boisku odbywał się finał rywalizacji o Puchar Polski na Opolszczyźnie. Tym razem jednak piłkarze z Poborszowa nie pozwolili sobie wyrwać tego trofeum, zasłużenie wygrywając mecz z drużyną TOR Dobrzeń Wielki. Poborszowianie przeważali, a przyjezdni, mimo że w swoim optymalnym składzie, stanowili cień drużyny, która dwa tygodnie wcześniej wygrała w Poborszowie mecz ligowy. W ósmej minucie Adam Makowski przedarł się w okolice bramki Rafała Krupy, lecz jego LKS Poborszów TOR Dobrzeń Wielki 2:1 (1:1) Bramki: Hanzel, Rams Czaja Poborszów: Rafał Wolny Robert Rams, Marek Hanzel, Michał Piwowar, Daniel Mochnik, Łukasz Jaciuk, Tomasz Gorzkowski, Paweł Dyczek, Tomasz Makarski, Łukasz Bawoł, Adam Makowski oraz Piotr Gnyla, Dariusz Winnik, Mariusz Zwierz. alarm w polu karnym TOR-u. W 51. minucie z prawej strony boiska dośrodkował Adam Makowski, a głową gola zdobył Rams. W 62. minucie z 20 metrów silnie strzelił Paweł Dyczek, lecz piłka minęła prawy słupek bramki Krupy. Poborszów był częściej w posiadaniu piłki, lecz nie potrafił wykorzystać nadarza- do Mariusza Zwierza, który nie zauważył, że Krupy nie ma w bramce, i zamiast strzelać z 40 metrów, wdał się w drybling i stracił piłkę. Puchar dla zwycięzców i pokonanych oraz pamiątkowe medale i czek na 2000 złotych wręczał wiceprezes Okręgowego Związku Piłki Nożnej Marek Procyszyn oraz Józef Czernecki. Puls OPOLSZCZYZNY 17

18 Puls OPOLSZCZYZNY 18 18

19 Medycyna na wesoło Przychodzi baba do lekarza i mówi: - Panie doktorze złociutki, proszę mi dać coś na chciwość. Tylko dużo, dużo, dużo! Do szpitala wpada babka, żeby podziękować lekarzowi, że wyleczył jej syna i mówi: - Naprawdę bardzo panu dziękuję, z całych sił, doktorze... - Docencie - poprawia ją medyk. - Deceniamy, doceniamy... Dentystka włącza maszynę do borowania i mówi do siedzącego w fotelu pacjenta: - A pamiętasz, jak w szkole ciągnąłeś mnie za warkocze? Przychodzi facet do lekarza. - Panie doktorze, mam sine lewe jądro. - Trzeba amputować! Po miesiącu pacjent przychodzi znów. - Panie doktorze, mam sine prawe jądro. - Trzeba amputować! Po tygodniu. - Panie doktorze, mam sinego członka. - Trzeba amputować! Kilka dni po operacji pacjent pojawia się ponownie. - Panie doktorze, strach powiedzieć, mam siną całą lewą nogę. Lekarz chwilę się zastanawia. - A spodnie panu nie farbują? Przychodzi Rusek do dentysty. Dentysta ogląda i widzi same złote zęby, diamentowe koronki, w końcu nie wytrzymał: - Właściwie nie wiem, co mam panu tu zrobić? - Chciałbym alarm założyć. Baba mówi do lekarza: - Ach, panie doktorze! Nigdy panu tego nie zapomnę. Jestem panu winna życie! - No, nie przesadzajmy, droga pani. Jest mi pani winna tylko za pięć wizyt! Przychodzi baba do lekarza i mówi: - Panie doktorze, bardzo źle się czuję, a żadna tabletka mi nie pomaga. Na to lekarz: - Niech pani kupi Marsa, Mars jest dobry na wszystko! P r z y c h o d z i baba do lekarza okulisty: Lekarz: Proszę przeczytać tę największą literę na tablicy. Baba: A gdzie jest ta tablica? P r z y c h o d z i baba do lekarza i mówi: - Panie doktorze, karmię mojego chłopa kluchami, aby nabrał sił i więcej mógł, no, wie pan, co... - Droga pani. Od krochmalu to tylko kołnierzyk stoi. Panie doktorze, podczas pobytu na wczasach zaraziłem się wstydliwą chorobą. Czy to przejdzie? - Przejdzie, przejdzie... na żonę. Przychodzi baba do lekarza. - Panie doktorze, gdy prowadzę samochód, zawsze myślę o seksie. Co mam robić? - Musi pani kupić samochód z automatyczną skrzynią biegów. W nocy pielęgniarka w szpitalu budzi pacjenta. - Co się stało?-pyta chory. - Nie wziął pan tabletki na sen. Krzyżówka z Pulsem Wśród wszystkich, którzy nadeślą prawidłowe rozwiązanie, rozlosujemy nagrody niespodzianki. Rozwiązanie lipcowej krzyżówki wraz z listą nagrodzonych osób opublikujemy w numerze wrześniowym. Rozwiązania prosimy nadsyłać na adres: Puls Opolszczyzny, Urząd Pocztowy w Kędzierzynie-Koźlu, skrytka pocztowa nr 154, Kędzierzyn-Koźle. Przypominamy, ze rozstrzygnięcie krzyżówki czerwcowej wraz z listą nagrodzonych opublikujemy w numerze sierpniowym. POZIOMO: 1 łódź ratownicza na okręcie 7 czubek, wierzchołek 10 trudno nim być we własnym kraju 11 Zbigniew, poeta, dramaturg, autor cyklu Pan Cogito 13 część naboju 14 włoski lub laskowy 15 ruchoma fałda zakończona rzęsami ochrona oka 16 ktoś niedbający o swój wygląd 19 wapień lub gabro 20 niedobór, brak 21 Polska lub Cypr 23 niedoskonałość 24 oberża 28 odrzutowiec 29 wieńczy dzieło 30 cudowna Aladyna 31 diaskop 32 wybucha na Islandii 33 czary, zaklęcia 34 forma zecerska lub odlewnicza PIONOWO: 2 gałązki asparagusa lub gra młodzieżowa 3 miasto powiatowe pod Częstochową, z miastem wojewódzkim w nazwie 4 nagłe, napadowe zaostrzenie objawów chorobowych 5 popularne ciasto wielowarstwowe 6 rodzaj zamszu 7 proste ćwiczenia gimnastyczne 8 statua 9 bajaderka lub wuzetka 12 gościniec, droga 17 leukemia 18 sprzedaje towary za granicą 20 dziesięć przykazań 21 handluje kradzionym 22 słomiany, gdy żona w sanatorium 25 2:2 26 uczucie pieczenia w przełyku 27 działanie bojowe Puls OPOLSZCZYZNY 19

20

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia?

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? A. Jarosz Woda głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia stanowi 50 80 %masy ciała zasoby wodne organizmu muszą być stale

Bardziej szczegółowo

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania. Upały Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE A SŁODYCZE

ZDROWE ODŻYWIANIE A SŁODYCZE ZDROWE ODŻYWIANIE A SŁODYCZE Diana Fydryk SKN Zdrowia Publicznego sekcja Promocja Zdrowia 13.11.2014r. ZDROWE ODŻYWIANIE SŁODYCZE Gotowe produkty spożywcze o słodkim smaku i zazwyczaj o stałej konsystencji,

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE!

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! CELE: 1. Przekazanie dzieciom wiedzy na temat znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin. 2. Uświadomienie dzieciom wagi picia wody. 3. Przekazanie dzieciom wiedzy na

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Herwy Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Opolu 2011-06-13 1

Katarzyna Herwy Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Opolu 2011-06-13 1 WODA DLA ZDROWIA Katarzyna Herwy Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Opolu 2011-06-13 1 Jesteś tym co pijesz WODA główny składnik ciała i podstawowy składnik poŝywienia stanowi 50 80 % masy

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia.

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Łukasz Sujecki IIIA Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Piramida zdrowego Odżywiania Pyyyszne mięsko

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

a problemy z masą ciała

a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała Badanie NATPOL PLUS (2002): reprezentatywna grupa dorosłych Polek: wiek 18-94 lata Skutki otyłości choroby układu sercowo-naczyniowego cukrzyca

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

Ilość posiłków w ciągu dnia: Odstępy między posiłkami:

Ilość posiłków w ciągu dnia: Odstępy między posiłkami: Co znaczy ZDROWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Ilość posiłków w ciągu dnia: 4-5 Odstępy między posiłkami: regularne, co 3,5-4h ŚNIADANIE : max.2h od momentu wstania KOLACJA : min.3h przed snem Co znaczy ZDROWO SIĘ ODŻYWIAĆ?

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry.

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry. NOWOTWORY SKÓRY Nowotwory skóry są zmianami zlokalizowanymi na całej powierzchni ciała najczęściej w miejscach, w których nastąpiło uszkodzenie skóry. Najważniejszym czynnikiem etiologicznym jest promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci.

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. ZDROWIE definicja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to stan cechujący się uzyskaniem dobrego samopoczucia na poziomie fizycznym, psychicznym i

Bardziej szczegółowo

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK!

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! Jesień to niełatwy czas dla naszego samopoczucia mała ilość słońca i krótki dzień nie wpływają na nas pozytywnie. Co zatem zrobić, aby nie tracić energii i nie popadać w stany

Bardziej szczegółowo

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska Powszechne mity dotyczące diety 1 Zofia Kwiatkowska Struktura prezentacji O Historia O Czym jest dieta? O Czym jest żywienie? O Zasady zdrowego żywienia O Najczęstsze mity dotyczące diety O Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE Czym jest cellulit? cellulit= skórka pomarańczowa = nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, wody i produktów przemiany materii w tkankach skóry, widoczne wgłębienia i guzkowatość skóry, występująca

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

UWAGA na NAPOJE ENERGETYZUJĄCE

UWAGA na NAPOJE ENERGETYZUJĄCE UWAGA na NAPOJE ENERGETYZUJĄCE Dlaczego dzieci i młodzież nie powinny pić napojów energetyzujących? Niektórzy sądzą, że napoje energetyzujące są źródłem energii, która jest szybko przyswajalna przez organizm

Bardziej szczegółowo

Depilacja laserowa laserowe usuwanie owłosienia

Depilacja laserowa laserowe usuwanie owłosienia Depilacja laserowa laserowe usuwanie owłosienia USTUPSKA-KUBECZEK Katarzyna Mechanizm działania światła lasera na mieszek włosowy i włos Laser stosowany do zabiegów depilacji działa powierzchownie, nie

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

Magnez morski z obniżoną zawartością sodu

Magnez morski z obniżoną zawartością sodu Magnez morski z obniżoną zawartością sodu Płynny, skoncentrowany magnez pozyskany w procesie odsalania wody morskiej. W wyniku wykorzystania innowacyjnej metody pozyskania magnezu powstał preparat o natychmiastowej

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży

Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gdańsku Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży Krystyna Wereszczyńska 12 czerwca 2012r. ZDROWY I BEZPIECZNY WYPOCZYNEK DZIECI I MŁODZIEŻY aktywność

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

Rola warzyw i owoców w diecie dzieci i młodzieży, czyli jak powinny jeść nasze dzieci.

Rola warzyw i owoców w diecie dzieci i młodzieży, czyli jak powinny jeść nasze dzieci. Rola warzyw i owoców w diecie dzieci i młodzieży, czyli jak powinny jeść nasze dzieci. Alicja Kalińska Najczęstsze problemy w żywieniu dzieci Eksperci potwierdzają, że dieta dzieci w wieku szkolnym nie

Bardziej szczegółowo

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C).

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Wzrost temperatury redukuje poziom większości składników odżywczych. Surowy por

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu).

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). mgr Anna Grygny ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). Jest to zespół występujący w wieku młodzieńczym;

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

ANOREKSJA. Quod me nutrit me destruit" - co mnie żywi niszczy mnie

ANOREKSJA. Quod me nutrit me destruit - co mnie żywi niszczy mnie ANOREKSJA Quod me nutrit me destruit" - co mnie żywi niszczy mnie Najbardziej charakterystyczne dla anoreksji jest pragnienie posiadania skrajnej szczupłości ciała, usilne dążenie do zrealizowania założonych

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia.

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. Prawidłowe żywienie należy do najważniejszych czynników środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

KURACJA OCZYSZCZAJĄCA zalecana przez prof. Valeria Szedlak-Vadocz (Przewodniczącą Zespołu Doradców Medycznych CaliVita)

KURACJA OCZYSZCZAJĄCA zalecana przez prof. Valeria Szedlak-Vadocz (Przewodniczącą Zespołu Doradców Medycznych CaliVita) KURACJA OCZYSZCZAJĄCA zalecana przez prof. Valeria Szedlak-Vadocz (Przewodniczącą Zespołu Doradców Medycznych CaliVita) Kuracja będzie skuteczna gdy będziemy: regularnie stosować wskazane suplementy przestrzegać

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Jak sobie radzić ze stresem

Jak sobie radzić ze stresem Jak sobie radzić ze stresem Nie wiesz jak poradzić sobie ze stresem? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Czym jest stres? Zjawisko stresu wynika z braku równowagi między oczekiwaniami kierowanymi pod adresem

Bardziej szczegółowo

NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA!

NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA! NAPOJE ENERGETYCZNE- DZIECIAKOM TAKA MOC NIEPOTRZEBNA! NAPOJE ENERGETYCZNE, ZWANE TEŻ ENERGY DRINKAMI, NAPOJAMI ENERGETYZUJĄCYMI LUB PSYCHODRINKAMI, SĄ BARDZO POPULARNE WŚRÓD POLSKIEJ MŁODZIEŻY. GŁÓWNYM

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Sandra Czeszejko-Sochacka SUPER DIETA 26 STWÓRZ SWOJE MARZENIA Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Sandra Czeszejko-Sochacka, 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy To NASZ Zielony sklepik w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Zielonkach! ZIELONKI = Zielony Sklepik = zdrowe i smaczne jedzenie Mamy coś do powiedzenia o piramidzie zdrowego

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja po udarze - rozpoznanie udaru

Rehabilitacja po udarze - rozpoznanie udaru Rehabilitacja po udarze - rozpoznanie udaru Jak można zapobiec udarowi? 1 / 6 Jednym ze sposobów jest jak najszybsze rozpoznanie udaru. Jeśli to udar niedokrwienny to istnieje szansa podania leków trombolitycznych

Bardziej szczegółowo

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07 Zmęczenie to mechanizm obronny, chroniący przed załamaniem funkcji fizjologicznych (wyczerpaniem) Subiektywne objawy zmęczenia bóle mięśni, uczucie osłabienia i wyczerpania, duszność, senność, nudności,

Bardziej szczegółowo

TWOJE ZDROWIE W TWOICH RĘKACH! Poradnik zdrowego stylu życia

TWOJE ZDROWIE W TWOICH RĘKACH! Poradnik zdrowego stylu życia TWOJE ZDROWIE W TWOICH RĘKACH! Poradnik zdrowego stylu życia DRODZY UCZNIOWIE... Bożena Fedor Beata Pytlik Nie zamierzamy namawiać Was do rezygnacji z potraw, które bardzo lubicie. Chcemy Wam pomóc w wyborze

Bardziej szczegółowo

Program Owoce w szkole i jego ocena

Program Owoce w szkole i jego ocena Program Owoce w szkole i jego ocena Warszawa, marzec 2012 Od roku szkolnego 2009/2010 Agencja Rynku Rolnego administruje programem Wspólnej Polityki Rolnej Owoce w szkole Obecnie trwa trzeci rok szkolny

Bardziej szczegółowo

Rodzicom ku uwadze! Poradnik internetowy dla rodziców uczniów klas I- III Gimnazjum Sióstr Misjonarek Św. Rodziny im. Bł. B. Lament w Białymstoku

Rodzicom ku uwadze! Poradnik internetowy dla rodziców uczniów klas I- III Gimnazjum Sióstr Misjonarek Św. Rodziny im. Bł. B. Lament w Białymstoku Rodzicom ku uwadze! Poradnik internetowy dla rodziców uczniów klas I- III Gimnazjum Sióstr Misjonarek Św. Rodziny im. Bł. B. Lament w Białymstoku Białystok rok szkolny2012/13 Jak chronić naszą młodzież

Bardziej szczegółowo

Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo?

Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo? Co należy jeść, a czego lepiej unikać, by odżywiać się zdrowo? Według definicji zdrowe odżywianie to sposób jedzenia, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu jego zapewnienia

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA Odżywianie jest ważną sferą w życiu każdego człowieka. Różnorodne przeżywane przez nas stresy są częstym powodem utraty apetytu, podjadania lub nadmiernego apetytu. Różne

Bardziej szczegółowo

TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO

TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO Jan Przewoźnik TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO ODNOWA, ODDECH, RELAKSACJA, WIZUALIZACJA SKALA HOLMESA RAHE A Test poziomu stresu TECHNIKI ODDYCHANIA

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest przedstawienie lekarzom i personelowi medycznemu technik właściwej komunikacji

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do współpracy

Zaproszenie do współpracy Zaproszenie do współpracy s t r o n a 2 1. Czym jest Fitomat Misją Fitomatu jest poprawienie nawyków w sposobie odżywiania się Polaków. Fitomat powstał z myślą o ludziach, którzy potrzebują natychmiastowej

Bardziej szczegółowo

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników?

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? 3 Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? Najważniejsze punkty zu kobiet występuje różne nasilenie objawów; u niektórych objawy mogą być ciężkie, u innych nieznaczne. zobjawami zespołu PCOS mogą

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online

PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online Serdecznie zapraszam na kurs Kosmetyka online. Dzięki niemu wygodnie poznasz tajniki profesjonalnej kosmetyki. Kurs składa się z kilkunastu lekcji. Przerobienie

Bardziej szczegółowo

GDA. Prawidłowe odżywianie

GDA. Prawidłowe odżywianie GDA Prawidłowe odżywianie Co to jest GDA? Prawidłowe odżywianie jest jednym z warunków zachowania dobrego stanu zdrowia. Aby móc dopasować swój sposób odżywiania do stylu życia jaki prowadzimy, niezbędne

Bardziej szczegółowo

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Doktorze Zdrówko, co to znaczy być zdrowym? Być zdrowym, to nie tylko nie chorować, ale też czuć się dobrze, być radosnym i sprawnym fizycznie. Czy wiesz, co pomaga

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH Co mam zrobić gdy podopieczny skarży się na boleści? Co zrobić gdy zachoruje? Jak opiekować się osobą z Alzheimerem, Demencją czy inna chorobą? Jakie problemy mogą

Bardziej szczegółowo

Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych.

Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych. EDUKACYJNO-INFORMACYJNY PROGRAM PROFILAKTYKI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH SKÓRY SKÓRA POD LUPĄ MATERIAŁ EDUKACYJNY DLA NAUCZYCIELI SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH 2014 Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane

Bardziej szczegółowo

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności.

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Zdrowy tryb życia Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Wyróżnia się: Zdrowie fizyczne prawidłowe funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

Zdrowo jem - więcej wiem

Zdrowo jem - więcej wiem Zdrowo jem - więcej wiem Co to znaczy być zdrowym??? Być zdrowym: 1. nie chorować, 2. czuć się dobrze, 3. być radosnym, 4. być sprawnym fizycznie. Prawidłowe odżywianie! Jeśli właściwie się odżywiamy,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 6 im.bł.ks. Jerzego Popiełuszki w Nowym Sączu

Szkoła Podstawowa nr 6 im.bł.ks. Jerzego Popiełuszki w Nowym Sączu Szkoła Podstawowa nr 6 im.bł.ks. Jerzego Popiełuszki w Nowym Sączu Symbole Szkoły Podstawowej nr 6 SKLEPIK WZOROWY SMACZNY I ZDROWY Zdrowe odżywianie to podstawa!!! Jeść musimy, bowiem to podstawowy składnik

Bardziej szczegółowo

Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12

Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12 Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12 Spis treści 1. Co to dieta?... 2 2. Dlaczego ludzie przechodzą na dietę?... 3 3. Od czego zależy jaki rodzaj diety

Bardziej szczegółowo

ŚWIADOME ŻYWIENIE A ROZWÓJ DZIECKA

ŚWIADOME ŻYWIENIE A ROZWÓJ DZIECKA ŚWIADOME ŻYWIENIE A ROZWÓJ DZIECKA mgr Katarzyna Liptak Nauczyciel wych. wczesnoszkolnego, Trener Wellness Co to jest ODŻYWIANIE? To proces życiowy polegający na pozyskiwaniu przez organizm ze środowiska

Bardziej szczegółowo

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie 4 Choroby wysokogórskie PORADA 4 ROBERT SZYMCZAK Choroby wysokogórskie 4 4 Choroby wysokogórskie W rozdziale omówimy choroby związane ze zmniejszającą się dostępnością tlenu na wysokości: Ostrą Chorobę

Bardziej szczegółowo

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów.

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. 1 / 9 Pozbycie się grzybicy to proces, który wymaga czasu, cierpliwości i wytrwałości. Suplementacja

Bardziej szczegółowo

Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii

Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii Prawidłowe oddychanie, znaczenie nosa i jego funkcje to tylko wybrane zagadnienia poruszane w ramach kampanii edukacyjnej Oddychaj przez nos, oddychaj

Bardziej szczegółowo

Nowy asortyment sklepików szkolnych nie taki straszny, czyli dlaczego warto jeść zdrowo?!

Nowy asortyment sklepików szkolnych nie taki straszny, czyli dlaczego warto jeść zdrowo?! Nowy asortyment sklepików szkolnych nie taki straszny, czyli dlaczego warto jeść zdrowo?! Rozporządzenie Z dniem 01.09.2015 roku weszło w życie nowe Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2015

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

Data dodania: 2014-07-21 aktualizacja: 2014-07-21 08:20:04 Dziennik Zachodni

Data dodania: 2014-07-21 aktualizacja: 2014-07-21 08:20:04 Dziennik Zachodni Data dodania: 2014-07-21 aktualizacja: 2014-07-21 08:20:04 Dziennik Zachodni Paweł Pawlik Każdy może pomóc rannym. Własną krwią. Latem zapotrzebowanie na krew wzrasta, ale dawców ubywa. Szpitale nie płacą

Bardziej szczegółowo

Wakacyjny poradnik pacjenta

Wakacyjny poradnik pacjenta Wakacyjny poradnik pacjenta Biuro Rzecznika Praw Pacjenta Pamiętaj jako pacjent masz prawo do: świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną; informacji o swoim stanie zdrowia; zgłaszania działań

Bardziej szczegółowo

5 porcji warzyw, owoców lub soku

5 porcji warzyw, owoców lub soku KONFERENCJA PRASOWA 5 porcji warzyw, owoców lub soku Witamy serdecznie! Warszawa, 6 marca 2012 r. Dziś zadbaj o zdrowie, byś nie musiał o nim marzyć, gdy będziesz w niemocy (Pliniusz Starszy) Postaramy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online

PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online Serdecznie zapraszam na kurs Kosmetyka online! Dzięki niemu wygodnie poznasz tajniki profesjonalnej kosmetyki. Dowiesz się, jak prawidłowo dbać o cerę i czym

Bardziej szczegółowo

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Tlumaczenie Aleksandra Maciejewska Co jadłeś dzisiaj na śniadanie? Czy miałeś miskę owoców lub inne zdrowe jedzenie? Ludzie stają się bardziej świadomi tego,

Bardziej szczegółowo

JAKIE SĄ KORZYŚCI Z KORZYSTANIA Z INFRASAUNY? CO TO JEST INFRASAUNA?

JAKIE SĄ KORZYŚCI Z KORZYSTANIA Z INFRASAUNY? CO TO JEST INFRASAUNA? JAKIE SĄ KORZYŚCI Z KORZYSTANIA Z INFRASAUNY? Sesja w saunach INFRARED odbywa się w niższych temperaturach niż w saunach tradycyjnych (temperatura do 60 C), dzięki temu można w niej przebywać dłużej. Promienie

Bardziej szczegółowo

SLIMXL. Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju

SLIMXL. Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju SLIMXL Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju GRUPA DOCELOWA SlimXL to suplement diety przeznaczony dla kobiet: - z nadwagą i otyłością - które chcą tygodniowo zrzucić

Bardziej szczegółowo

The water from organic land

The water from organic land The water from organic land Dokładamy wszelkich starań, aby trafiła do Ciebie możliwie najczystsza i najświeższa woda. Nasz region to kraina, której naturalne piękno jest absolutnie wyjątkowe, zaś pod

Bardziej szczegółowo

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA Zastosowanie produktu BOTOX /Vistabel 4 jednostki Allergan/0,1 ml toksyna botulinowa typu A w leczeniu zmarszczek pionowych gładzizny czoła Spis treści Co to są zmarszczki

Bardziej szczegółowo

8 marzeń w 8 dni. Dzień 4 Zdrowie, sport, ciało. Weź udział w całym szkoleniu

8 marzeń w 8 dni. Dzień 4 Zdrowie, sport, ciało. Weź udział w całym szkoleniu 8 marzeń w 8 dni Dzień 4 Zdrowie, sport, ciało Weź udział w całym szkoleniu Obszar życia: Zdrowie, sport, ciało Moje efekty końcowe to: 1. Zdrowie i witalność 2. Aktywność fizyczna 3. Wysportowane, jędrne,

Bardziej szczegółowo