Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment pełnej wersji całej publikacji.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment pełnej wersji całej publikacji."

Transkrypt

1

2 Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment pełnej wersji całej publikacji. Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji kliknij tutaj. Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez NetPress Digital Sp. z o.o., operatora sklepu na którym można nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji. Zabronione są jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej od-sprzedaży, zgodnie z regulaminem serwisu. Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie internetowym Salon Cyfrowych Publikacji epartnerzy.com.

3 Prawo do ochrony danych osobowych Standardy europejskie

4

5 Prawo do ochrony danych osobowych Standardy europejskie Mariusz Jagielski Warszawa 2010

6 Recenzent: Prof. dr hab. Andrzej Sylwestrzak Wydawca: Magdalena Przek Redaktor prowadzący: Joanna Cybulska Opracowanie redakcyjne: Jerzy Domagała Sk³ad, ³amanie: Marta Krysińska Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2010 ISBN ISSN Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek Warszawa, ul. Płocka 5a tel. (022) , (022) Kraków, ul. Zacisze 7 tel. (012) Księgarnia internetowa

7 Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów... 7 Wprowadzenie... 9 Rozdział I Cele ochrony danych osobowych A. Ochrona jednostki B. Ochrona interesów zbiorowych C. Kontekst międzynarodowy Rozdział II Wyznaczenie zakresu ochrony danych osobowych A. Pojęcie danych osobowych B. Granice ochrony Rozdział III Zasady przewodnie A. Zasada rzetelności i legalności przetwarzania B. Zasada minimalizmu C. Zasada określoności celu D. Zasady dotyczące jakości danych E. Zagwarantowanie wpływu i kontroli osobie, której dane dotyczą F. Bezpieczeństwo danych G. Dane wrażliwe Rozdział IV Uprawnienia osoby, której dane dotyczą A. Zgoda osoby, której dane dotyczą B. Uprawnienia informacyjne podmiotu danych C. Uprawnienia co do wpływu na treść przetwarzania

8 Spis treści D. Prawo sprzeciwu wobec przetwarzania E. Prawa związane z podejmowaniem zautomatyzowanych decyzji F. Indywidualne środki prawne Rozdział V Mechanizmy kontrolne i nadzorcze A. Organy ochrony danych osobowych B. Monitorowanie procesu przetwarzania danych C. Uprawnienia dochodzeniowe i interwencyjne D. Rola postępowań prawnych E. Sankcje Rozdział VI Transgraniczny przepływ danych oraz ustalenie prawa właściwego i jurysdykcji A. Przekazywanie danych za granicę B. Prawo właściwe i jurysdykcja Konkluzje Bibliografia I. Literatura II. Orzecznictwo III. Akty prawne i dokumenty

9 Wykaz ważniejszych skrótów COM Dz. Urz. UE Dz. Urz. WE Dz. U. EC ed. eds. EEC Treaty ETPC ETS GATS GIODO hrsg. ICC IP Iss. OECD OJ OTK ZU red. SEC WE WIPO WP Dokumenty COM Komisji Europejskiej Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich Dziennik Ustaw European Commission (Komisja Europejska) editor (pod redakcją) editors (pod redakcją) The Treaty establishing the European Economic Community Europejski Trybunał Praw Człowieka Europejski Trybunał Sprawiedliwości General Agreement on Trade in Services (Ogólny Układ w sprawie Handlu Usługami) Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych herausgegeben (pod redakcją) International Chamber of Commerce (Międzynarodowa Izba Handlowa) Internet Protocol issue (wydanie) Organization for Economic Co-operation and Development (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) Official Journal of the European Union Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Zbiór Urzędowy pod redakcją Dokumenty SEC Sekretariatu Generalnego Komisji Europejskiej Wspólnota Europejska World Intellectual Property Organization (Światowa Organizacja Własności Intelektualnej) Working Party (grupa robocza) 7

10 Wykaz ważniejszych skrótów WPZiB WSiSW WTO W3C Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne World Trade Organization (Światowa Organizacja Handlu) World Wide Web Consortium

11 Wprowadzenie 1. Uważa się, że początki prawnej ochrony danych osobowych sięgają drugiej połowy XIX wieku. Problematyka ta pojawiła się jako element wypracowanej w tym czasie koncepcji prawa do prywatności (the right to privacy) i przez pierwszych kilkadziesiąt lat swojego istnienia ewoluowała w podobny sposób. W ramach takiej właśnie konstrukcji ochrona danych osobowych ulegała stopniowej jurydyzacji i jako dobro jednostkowe uzyskała ochronę za pomocą instrumentów prawnych, głównie z zakresu prawa cywilnego. W ten sposób żądanie ochrony danych osobowych przybrało postać indywidualnego prawa podmiotowego o charakterze ochronnym, którego można było dochodzić przed sądem. W ramach procesu włączania prawa do ochrony prywatności w zakres konstytucyjnych praw człowieka ochrona danych osobowych zyskała także ochronę za pomocą instrumentów konstytucyjno-prawnych1. Ten stan rzeczy zaczął ulegać zmianie na przełomie lat 60. i 70. XX wieku. Czynnikiem, który doprowadził do wydzielenia się ochrony danych osobowych jako odrębnej dziedziny prawa, był rozwój technologiczny w zakresie przetwarzania informacji. Pojawienie się urządzeń pozwalających za pomocą metod o charakterze zautomatyzowanym na katalogowanie dużej ilości danych, ich swobodne zestawianie i opracowywanie, a także na zautomatyzowane wyszukiwanie jednostkowych informacji w zbiorach oraz ich przesyłanie na odległość, stworzyło nową sytuację. Z jednej 1 Na temat różnic między tymi dwoma modelami ochrony prywatności zob. bliżej R.E. Aebi-Müller, Personenbezogene Informationen in System des zivilrechtlichen Persönlichkeitsschutzes. Unter besonderer Berücksichtigung der Rechtslage in der Schweiz und in Deutschland, Bern 2005, s ; M. Kloepfer, Datenschutz als Grundrecht: Verfassungsprobleme der Einführung eines Grundrechts auf Datenschutz, Königsstein/Ts. 1980, s. 20 i n.; K. Lemmens, The Protection of Privacy between a Rights-Based and a Freedom-Based Approach: What the Swiss Example can teach us, Maastricht Journal of European and Comparative Law 2003, vol. 10, s ; F. Neunhoeffer, Das Presseprivileg im Datenschutzrecht. Eine rechtsvergleichende Betrachtung des deutschen und des englischen Rechts, 2005, s. 63 i n. 9

12 Wprowadzenie strony powstały nieznane dotychczas możliwości rozwoju takich dziedzin, jak działalność gospodarcza czy administracyjna, z drugiej zaś pojawiły się nowe zagrożenia, w tym istotne niebezpieczeństwo dla interesów jednostki, informacje na temat której miały być przetwarzane. Dotychczasowe rozwiązania prawne okazały się niewystarczające, należało stworzyć mechanizmy regulacyjne lepiej odpowiadające nowym wyzwaniom2. Cechą charakterystyczną procesu kształtowania się nowych mechanizmów ochrony danych osobowych był równoległy przebieg tego procesu na dwóch płaszczyznach: krajowej w poszczególnych państwach oraz międzynarodowej. Jeśli chodzi o płaszczyznę krajową, to pierwsza ustawa o ochronie danych osobowych została uchwalona w Hesji (kraju związkowym RFN) w 1970 r. Następna analogiczna regulacja pojawiła się w Szwecji (1973 r.), a potem w Republice Federalnej Niemiec na poziomie ogólnopaństwowym (1977 r.). Za tymi państwami szybko podążyły kolejne (Francja, Austria, Dania i Norwegia w 1978 r., Luksemburg w 1979 r.), tak że do końca dekady posiadanie ustawy o ochronie danych osobowych stało się standardem w Europie Zachodniej. W tym samym okresie specjalne postanowienia ochronne w zakresie ochrony informacji osobowych pojawiły się też po raz pierwszy w konstytucjach krajowych (konstytucja Portugalii w 1976 r., art. 35; Austrii w 1978 r., art. 1 ustawy o ochronie danych osobowych3, konstytucja Hiszpanii w 1978 r., art. 18)4. Na płaszczyźnie międzynarodowej prace toczyły się równolegle w ramach systemów Rady Europy oraz Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. Wymiar normatywny na tej płaszczyźnie ochrona danych zyskała po raz pierwszy na początku lat 70. w ramach systemu Rady Europy, gdy jej Komitet Ministrów przyjął dwie rezolucje: rezolucję 22 z 1973 r. o zasadach ochrony danych w sektorze prywatnym oraz rezolucję 29 z 1974 r. o zasadach ochrony danych w sektorze publicznym5. W tym samym czasie uznano konieczność opracowania bardziej szczegółowego 2 P.K. Donos, Datenschutz Prinzipien und Ziele. Unter besonderer Berücksichtigung der Entwicklung der Kommunikations- und Systemtheorie, Baden-Baden 1998, s ; B. Perovic, An analysis of the EC draft directive on data protection and its impact on the protection of privacy and the free movement of information, Florence 1993, s. 4 i n. 3 Artykuł ten nadał prawu do ochrony danych osobowych rangę prawa zasadniczego. Por. G. Stadler, Das Österreichische Datenschutzrecht (w:) G.J. Pawlikowsky (hrsg.), Datenschutz. Leitfaden & Materialien, Wien 1979, s Raport wyjaśniający do konwencji Rady Europy nr 108, pkt 5; H. Auernhammer, Bundesdatenschutzgesetz: Kommentar, KölnBerlinBonnMünchen 1993, s. 810; A. Di Martino, Datenschutz im europäischen Recht, Baden-Baden 2005, s Raport wyjaśniający do konwencji Rady Europy nr 108, pkt 4. 10

13 Wprowadzenie aktu w tym względzie o wiążącym charakterze6. Prace nad nim toczyły się przez całe lata 70. w ścisłej kooperacji z prowadzonymi w tym samym czasie analogicznymi pracami studyjnymi w ramach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju7. Te ostatnie zostały ukończone nieco wcześniej przyjęciem rekomendacji Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) z dnia 23 września 1980 r. w sprawie wytycznych regulujących ochronę prywatności i przepływ danych osobowych przez granice. Prace w ramach systemu Rady Europy przyjęły ostatecznie kształt konwencji Rady Europy nr 108 o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych. Została ona przyjęta i otwarta do podpisu 28 stycznia 1981 r., a weszła w życie cztery lata później 1 października 1985 r.8. Lata 80. przyniosły dalszy rozwój instrumentów ochronnych tak na płaszczyźnie krajowej, jak i ponadnarodowej. Kolejne kraje przyjmowały ustawy w tym zakresie (Islandia w 1981 r., Wielka Brytania w 1984 r., Finlandia w 1987 r., Irlandia i Holandia w 1988 r., Portugalia w 1991 r., Belgia, Szwajcaria i Hiszpania w 1992 r.). Kraje, które stosowne ustawy posiadały wcześniej, podnosiły poziom ochrony, natomiast Rada Europy przygotowywała kolejne rekomendacje dotyczące przetwarzania danych osobowych w poszczególnych dziedzinach. Zasadniczy ciężar wypracowywania nowych standardów zaczął się jednak stopniowo przenosić na płaszczyznę współpracy w ramach Wspólnot Europejskich. Pierwsze prace w tej dziedzinie w ramach struktur wspólnotowych rozpoczęły się jeszcze pod koniec lat 70.9, przyspieszeniu uległy jednak dopiero wraz z wejściem w życie w 1987 r. Jednolitego aktu europejskiego10, który deklarował powstanie wspólnego rynku, gwarantującego wolny przepływ towarów, usług i kapitału, a zwłaszcza traktatu z Maastricht z 1992 r.11, który założenia wspólnego rynku wprowadzał w życie. Dla ich urzeczywistnienia stało się konieczne wypracowanie jednolitych standardów ochrony danych osobowych na poziomie unijnym. Prace podjęte w tym zakresie ostatecznie przybrały postać dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 95/46/WE w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobod6 Tamże, pkt 12. Por. memorandum wyjaśniające do wytycznych OECD z 1980 r., pkt 18; raport wyjaśniający do konwencji Rady Europy nr 108, pkt 14 i H. Auernhammer, Bundesdatenschutzgesetz..., s Prace takie zapoczątkował w latach Parlament Europejski. 10 O.J. L 169, Traktat o Unii Europejskiej, wszedł w życie 1 listopada 1993 r. 7 11

14 Wprowadzenie nego przepływu tych danych. Została ona przyjęta 24 października 1995 r. i dała państwom członkowskim trzy lata na implementację jej postanowień na grunt prawa krajowego. Termin ów upłynął 24 października 1998 r.12. Od tego momentu możemy obserwować wielowątkowy, choć komplementarny rozwój rozwiązań z dziedziny ochrony danych osobowych zarówno na płaszczyźnie krajowej, jak i ponadnarodowej. Najważniejszym elementem tego procesu wydaje się być geograficzna ekspansja obszaru zastosowania europejskich standardów ochrony danych głównie13 w związku z procesami poszerzania Unii Europejskiej o nowe kraje, oraz dostosowywanie do wymogów europejskich mechanizmów ochrony danych w krajach chcących rozwijać stosunki gospodarcze z UE14. Nie ustały także prace koncepcyjne zmierzające w kierunku dostosowania ochrony do nowych wyzwań, związanych z ciągłym rozwojem technologicznym w dziedzinie przetwarzania informacji15. Ten ostatni proces został niemal w pełni umiędzynarodowiony i aktualnie wypracowywanie nowych mechanizmów ochrony odbywa się głównie w ramach współpracy na poziomie Rady Europy oraz Unii Europejskiej. Symbolicznym16 ukoronowaniem ochrony danych osobowych jako istotnego elementu systemu ochrony praw człowieka stało się wprowadzenie prawa do ochrony danych osobowych do Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej Ta krótka i z założenia schematyczna prezentacja rozwoju prawa ochrony danych osobowych18 pokazuje pewien szczególny rys procesu kształto12 A. Di Martino, Datenschutz..., s. 1819; B. Marcinkowski, Wpływ prawodawstwa unijnego na polską regulację ochrony danych osobowych (w:) I. Lipowicz (red.), Europeizacja administracji publicznej, Warszawa 2008, s ; S. Simitis, Data Protection in the European Union the Quest for Common Rules, Collected Courses of the Academy of European Law, Academy of European Law (ed.), vol. VIII, book 1, 2001, s Choć nie tylko. Włochy przyjęły odpowiednią ustawę dopiero w 1996 r., a Grecja w 1997 r. 14 O początkach ochrony danych w Polsce zob. B. Banaszak, Prawo do ochrony danych osobowych w Polsce (w:) T. Jasudowicz, C. Mik (red.), O prawach człowieka w podwójną rocznicę paktów. Księga pamiątkowa w hołdzie profesor Annie Michalskiej, Toruń 1996, s. 249 i n.; B. Marcinkowski: Wpływ..., s A. Di Martino: Datenschutz..., s Choć także praktycznym. Europejski Trybunał Sprawiedliwości niejeden raz traktował już art. 8 karty jako wskazówkę interpretacyjną. Por. wyrok ETS w sprawie C 540/03 Parlament v. Rada, ; wyrok ETS w sprawie C 432/05 Unibet, , pkt 37; wyrok ETS w sprawie C-303/05 Advocaten voor de Wereld, , pkt 46; wyrok ETS w sprawie C-402/05 i C-415/05 Kadi v. Rada i Komisja, , pkt Przyjęta 7 grudnia 2000 r., weszła w skład traktatu konstytucyjnego z 2004 r., a po zaniechaniu prób jego wprowadzenia w życie traktatu lizbońskiego z 2007 r. 18 Niektórzy porządkują ten rozwój, odwołując się do koncepcji kolejnych generacji rozwiązań z zakresu ochrony danych osobowych. W tym ujęciu wyróżnia się trzy generacje danych osobowych (por. H. Bäumler, Datenschutzgesetze der dritten Generation. Einleitung (w:) H. Bäumler, A. Von 12

15 Wprowadzenie wania się ochrony praw jednostki w związku z przetwarzaniem informacji osobowych na jej temat. Otóż proces ten różni się znacznie od sposobu kształtowania wcześniej wypracowanych praw i wolności człowieka. Prawa człowieka zwłaszcza te o charakterze osobistym i politycznym kształtowały się zazwyczaj na gruncie prawa wewnętrznego poszczególnych państw. Tam właśnie dochodziło do wypracowania wszystkich istotnych koncepcyjnie elementów ich konstrukcji, tam też następowało doktrynalne uznanie ich społecznej doniosłości oraz wreszcie tam dokonywał się proces ich jurydyzacji i konstytucjonalizacji. Dopiero gdy prawo lub wolność zyskiwało odpowiednią rangę na gruncie prawa konstytucyjnego wiodących państw, wówczas rozpoczynał się proces internacjonalizacji. Tak więc trafiało ono na poziom międzynarodowy już jako okrzepła koncepcja, z wypracowanymi założeniami teoretycznymi, mechanizmami ochrony i granicami. Wpływ rozwiązań międzynarodowych na takie prawa był raczej niewielki; istotne oddziaływanie rozwiązań wypracowywanych na poziomie międzynarodowym na praktykę ochrony praw człowieka to zjawisko stosunkowo niedawne, obejmujące ostatnie półwiecze. Internacjonalizacja stanowiła zatem gest bardziej o znaczeniu symbolicznym niż praktycznym. Z ochroną danych osobowych było inaczej. Prawo to pojawia się w okresie, gdy wpływ uzgodnień międzynarodowych na rozwój praw człowieka jest już znaczący. W efekcie możemy zaobserwować równoległe wypracowywanie koncepcji ochrony jednostki w tym zakresie tak na poziomie krajowym, jak i ponadnarodowym. Istotnym czynnikiem wpływającym na wzmocnienie znaczenia płaszczyzny międzynarodowej w ramach tego procesu jest obserwowany współcześnie rozwój współpracy międzynarodowej we wszystkich w zasadzie dziedzinach aktywności państwa. W konsekwencji wszędzie tam, gdzie współpraca wiąże się z przesyłaniem informacji osobowych, znaczenie uzgodnień międzynarodowych jest bardzo duże19. Widoczne jest to szczególnie w Europie, gdzie współpraca ta Mutius (hrsg.), Datenschutzgesetze der dritten Generation, Neuwied, Kriftel 1999, s. 19), lub cztery (U. Brühann, Die Anforderungen der Europäischen Datenschutzrichtlinie (w:) H. Bäumler, A. Von Mutius (hrsg.), Datenschutzgesetze der dritten Generation, Neuwied, Kriftel 1999, s. 1112; A. Di Martino, Datenschutz..., s. 3334; V. Mayer-Schönberger, E.O. Brandl, Datenschutzgesetz. Grundsätze und europarechtliche Rahmenbedinungen Gesetzestext mit Materialien Datensuchutz-Verordnungen und Rechtlinien im Anhang, Wien 2006, s. 23). Przy czym kryterium podziału odzwierciedla z jednej strony proces ekspansji ochrony na kolejne obszary prawa: legislacja, konstytucjonalizacja, internacjonalizacja, europeizacja, zaś z drugiej rozwój technik przetwarzania i instrumentów ochronnych. 19 Por. E. Wanckel, Persönlichkeitsschutz in der Informationsgesellschaft. Zugleich ein Beitrag zum Entwicklungsstand des allgemeinen Persönlichkeitsrechts, Frankfurt am MainBerlinBernNew York ParisWien 1999, s

16 Wprowadzenie została zinstytucjonalizowana w ramach procesu integracji kontynentu. A zatem nawet jeśli formalnym zwieńczeniem uznania wagi problematyki ochrony danych osobowych w ramach porządku konkretnego kraju jest jej konstytucjonalizacja, czyli wprowadzenie ochrony danych osobowych do konstytucyjnego katalogu praw człowieka, to nadanie konkretnych treści postanowieniom konstytucji stanowi dziś w dużym stopniu efekt pracy na poziomie międzynarodowym i europejskim. Tak więc nie można w sposób właściwy przedstawić obowiązujących współcześnie zasad ochrony jednostki w związku z przetwarzaniem danych osobowych na jej temat, nie uwzględniając wypracowanych w tym zakresie standardów międzynarodowych i europejskich. Przedstawienie owego ponadnarodowego dorobku zarówno doktrynalnego, jak i normatywnego stanowi cel niniejszej pracy. Przy czym ramy opracowania wyznaczają dwa ograniczenia. Po pierwsze nie jest moją ambicją pokazanie całości problematyki ochrony danych osobowych w aktach międzynarodowych i wspólnotowych. Rozwój cywilizacyjny prowadzi do szybkiego rozwoju tej dziedziny, obejmuje ona coraz to nowe materie i w konsekwencji staje się przedmiotem zainteresowania różnych dziedzin prawa. Praca niniejsza pisana jest z perspektywy doktryny praw człowieka i prawa konstytucyjnego, dlatego koncentruje się ona na kwestiach sposobu ochrony jednostki w związku z przetwarzaniem danych osobowych. Poszczególne materie analizowane są właśnie z takiej podmiotowej perspektywy. W efekcie sposób przedstawienia tych materii, a także ich zakres i stopień szczegółowości uzależnione są od wpływu, jaki wywierają one na pozycję jednostki. Po drugie celem niniejszej pracy jest przedstawienie głównego nurtu rozwiązań z zakresu ochrony danych osobowych. Chodzi o rozwiązania standardowe, znajdujące zastosowanie z założenia do nieokreślonego adresata i do nieokreślonych przedmiotowo materii. Mówimy tu zatem o dziedzinie, która ugruntowała już sobie miejsce pośród innych gałęzi prawa jako prawo ochrony danych osobowych. Poza zakresem pracy pozostają natomiast rozwiązania szczególne wypracowane dla specyficznych obszarów przetwarzania danych, takich jak bezpieczeństwo państwa, ochrona porządku publicznego, prawo finansowe, prawo pracy, prawo telekomunikacyjne czy ochrona zdrowia. Będą one uwzględnione w takim stopniu, w jakim stosuje się do nich rozwiązania ogólne oraz w jakim ich prezentacja będzie istotna dla właściwego ukazania zasadniczego nurtu prawnej ochrony jednostki w omawianym zakresie. 14

17 Wprowadzenie W tym miejscu wyjaśnienia wymaga podtytuł pracy standardy europejskie. Jak powiedziano wcześniej, mechanizm ochrony danych osobowych kształtował się na płaszczyźnie co najmniej trzech systemów prawnych: Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Rady Europy oraz Unii Europejskiej. Pewne znaczenie dla jego wypracowania ma też system prawny Organizacji Narodów Zjednoczonych. Praca zbiera dorobek wypracowany na gruncie wszystkich tych systemów, starając się uporządkować go, dokonać jego generalizacji i wyciągnąć wnioski na temat zastosowanych mechanizmów ochrony jednostki. Określenie europejski ma zatem charakter umowny. Odzwierciedla jednak wkład, jaki do wypracowania standardów ochrony jednostki w omawianym zakresie wniosły prace prowadzone na naszym kontynencie można go bez wątpienia określić jako dominujący. Jednocześnie określenie to akcentuje znaczenie, jakie w zakresie ochrony danych osobowych odgrywa aktualnie prawo europejskie, nie zawężając tematyki pracy do tego tylko systemu prawnego. Podstawowymi dokumentami, które w ramach tego opracowania zostaną poddane analizie, będą: 1. Rekomendacja Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) z dnia 23 września 1980 r., w sprawie wytycznych regulujących ochronę prywatności i przepływ danych osobowych przez granice (dalej: wytyczne OECD z 1980 r.). 2. Konwencja nr 108 Rady Europy o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych (dalej: konwencja Rady Europy nr 108). 3. Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (dalej: dyrektywa 95/46). W celach porównawczych uwzględnione zostały także wytyczne Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie regulacji skomputeryzowanych zbiorów danych osobowych20 (dalej: wytyczne ONZ z 1990 r.). Rzecz jasna opracowanie nie ogranicza się do analizy tylko tych aktów prawnych. Bardzo ważną rolę w zakresie interpretacji tych aktów odgrywają dokumenty wyjaśniające do nich. W szczególności chodzi o memorandum wyjaśniające do wytycznych OECD z 1980 r. oraz raporty wyjaśniające do konwencji Rady Europy nr 108 (do podstawowego jej tekstu z 1980 r. oraz do proto20 Rezolucja 45/95 Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych z dnia 14 grudnia 1990 r. 15

18 Wprowadzenie kołu dodatkowego do konwencji dotyczącego organów nadzoru i transgranicznych przepływów danych z 2001 r.). W zakresie interpretacji dyrektywy 95/46 duże znaczenie mają dokumenty Komisji Europejskiej oraz grupy roboczej ds. ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych, powołanej na podstawie art. 29 dyrektywy 95/46 (dalej: grupa robocza). Nie można zapominać także o orzecznictwie, zwłaszcza Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Na zakończenie dla pokazania całości problematyki należy dołączyć do powyższego także wybrane rekomendacje Komitetu Ministrów Rady Europy oraz niektóre inne niż dyrektywa 95/46 dyrektywy europejskie odnoszące się do ochrony danych osobowych. Wszystkie te elementy zostaną uwzględnione w niniejszym opracowaniu. 3. Praca przedstawia zatem te podstawowe rozwiązania z zakresu ochrony danych osobowych, które wyznaczają sytuację jednostki w związku z przetwarzaniem informacji na jej temat. W celu właściwego ukazania tej sytuacji omówione zostaną następujące zagadnienia: Po pierwsze należy ustalić, jakie znaczenie ma ochrona jednostki w ramach prawa ochrony danych osobowych. Aby zrealizować to zadanie, akty prawne wyznaczające standardy ochrony danych osobowych zostaną przeanalizowane pod kątem celów, jakie stawia się rozwiązaniom prawnym w tej dziedzinie prawa. Zobaczymy, jakie miejsce w ich ramach zajmuje ochrona jednostki, a także jak jest ona skonstruowana na płaszczyźnie aksjologicznej. Szczególne znaczenie ma tu ustalenie, które prawa jednostki potraktowane są jako przedmiot ochrony w kontekście ochrony danych osobowych. Zobaczymy też, jakie cele są uznane za konkurencyjne w stosunku do ochrony jednostki. Po drugie wyznaczony zostanie zakres ochrony jednostki w ramach ochrony danych osobowych. Kluczowe znaczenie ma tutaj zdefiniowanie pojęcia dane osobowe. Dowiemy się więc, jakie warunki muszą być spełnione, aby dane podlegały ochronie. Dowiemy się także, jak ukształtowane są aksjologiczne granice ochrony danych, a zatem jak na poziomie europejskim próbuje się kształtować relacje pomiędzy ochroną danych osobowych a konkurencyjnymi względem niej wartościami, takimi jak bezpieczeństwo państwa, ochrona porządku publicznego czy też inne prawa i wolności, w szczególności powiązane z ochroną danych osobowych przedmiotowo: swoboda wypowiedzi oraz prawo do informacji. Dla zobrazowania pozycji podmiotu danych w ramach ochrony danych osobowych konieczne jest przedstawienie zasad przewodnich ochrony da16

19 Wprowadzenie nych osobowych. Pewną trudność w tym względzie powoduje fakt, że dotychczas nie został wypracowany powszechnie uznany katalog tych zasad. Poszczególne akty różnią się zarówno co do sposobu jego ukształtowania, jak też zasad, które wymieniają; różnymi katalogami operuje też doktryna. W tej sytuacji, przy uwzględnieniu pewnych wypracowanych w tym względzie generalnych schematów, zastosowany w pracy układ zasad został podporządkowany celowi opracowania. I tak kolejno zaprezentowane będą zasady: rzetelności i legalności przetwarzania, minimalizmu, określoności celu przetwarzania, zasady co do jakości danych, zagwarantowania wpływu i kontroli osobie, której dane dotyczą, zasady co do bezpieczeństwa danych oraz co do uznania pewnych kategorii danych za szczególnie godne ochrony (wrażliwe). Zasadnicze znaczenie dla problematyki ochrony jednostki w związku z przetwarzaniem danych osobowych ma kwestia podmiotowych uprawnień, jakie są zagwarantowane podmiotowi danych w zakresie ochrony. Praca analizuje wszystkie formy wpływu i kontroli przewidziane przez akty na poziomie międzynarodowym i europejskim. W pierwszej kolejności jest to zgoda osoby, której dane dotyczą, następnie uprawnienia informacyjne gwarantujące wpływ na treść przetwarzania i związane z podejmowaniem zautomatyzowanych decyzji, wreszcie indywidualne środki prawne. Rozdział kolejny poświęcony został tym rozwiązaniom, które wprawdzie bezpośrednio nie są ukierunkowane na ochronę jednostki, ale pośrednio w ten właśnie sposób oddziałują. Chodzi tutaj o mechanizmy nadzorcze i kontrolne, realizowane przez organy ochrony danych osobowych i sądy. Szczególnie te pierwsze mają istotne znaczenie w ramach koncepcji ochrony danych osobowych, gdyż tworzą najszybszą ścieżkę reagowania na ewentualne nieprawidłowości w ramach procesów przetwarzania. Tak więc praca ukazuje paneuropejskie wymogi co do wprowadzenia mechanizmów nadzorczych (procedury notyfikacyjne i rejestracyjne, uprawnienia dochodzeniowe i interwencyjne), jak też współuczestnictwo w tym zakresie organów sądowniczych (procedury prawne i sankcje). Ostatnia część pracy poświęcona jest zagadnieniu transgranicznego przesyłania informacji osobowych oraz ustaleniu prawa właściwego i jurysdykcji. Formalnie problematyka ta powinna zostać uwzględniona w ramach wcześniejszych rozdziałów (przekazywanie danych osobowych za granicę w ramach prezentacji zasad ochrony danych osobowych oraz uprawnień podmiotów danych i organów nadzorczych, natomiast kwestia prawa właściwego i jurysdykcji jako element wyznaczenia granic obo17

20 Wprowadzenie wiązywania ochrony danych osobowych). Taki podział tej problematyki byłby jednak niekorzystny z co najmniej dwóch względów. Po pierwsze ze względu na specyfikę aktów określających standardy ochrony danych osobowych czyli ich międzynarodowego i europejskiego charakteru problematyce tej poświęcają one nieproporcjonalnie dużo miejsca. Prezentacja tych zagadnień w ramach omawiania konkretnych rozwiązań ochronnych wypaczałaby zatem istotę tych rozwiązań, tworząc mylne wrażenie, że zostały one opracowane głównie dla zapewnienia ochrony w kontekście międzynarodowym. Po drugie funkcjonalne podzielenie materii objętych omawianym rozdziałem pomiędzy różne części pracy utrudniałoby ukazanie spójności tych rozwiązań, a w szczególności właściwe ukazanie mechanizmu, jaki został opracowany dla ochrony interesów jednostki w tym zakresie. Dlatego też mimo świadomości pewnej niedoskonałości tego zabiegu zdecydowałem, aby problematykę przekazywania danych za granicę oraz ustalenia prawa właściwego i jurysdykcji wydzielić i uwzględnić w odrębnej, końcowej części pracy. Zakończenie pracy jest w istocie podsumowaniem analiz przeprowadzonych w jej ramach. Zawiera wnioski oraz zbiorcze przedstawienie najważniejszych cech koncepcji i mechanizmów zastosowanych w celu ochrony jednostki w związku z przetwarzaniem danych osobowych na jej temat. 4. Na koniec kilka uwag o charakterze redakcyjnym. W opracowaniu używam określenia Komisja Europejska, mimo że oficjalna nazwa tego organu brzmi: Komisja Wspólnot Europejskich. Określenie to jest jednak powszechnie przyjęte i zrozumiałe. W przypadku aktów i dokumentów powstałych oryginalnie w językach obcych posługuję się ich tłumaczeniami na język polski zawartymi w Dzienniku Ustaw, a w przypadku aktów i dokumentów europejskich tłumaczeniami zamieszczonymi na stronie internetowej Urzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich EUR-Lex Wspólnoty Europejskie, Wersje takie określam mianem oficjalne. Tam gdzie uznałem, że polskie tłumaczenie nie oddaje istotnych elementów danego rozwiązania, zamieszczam tłumaczenie własne z dopiskiem tłumaczenie moje. Chcąc ująć w jednym wyrażeniu akty prawne z systemu OECD, Rady Europy i prawa europejskiego, które omawiają standardy ochrony danych osobowych, używam określeń prawo międzynarodowe i europejskie lub prawo ponadnarodowe. Zdając sobie sprawę z prawnej nieprecyzyjności powyższych określeń, posługuję się nimi jako najlepiej oddającymi isto18

Obyś żył w ciekawych czasach

Obyś żył w ciekawych czasach Obyś żył w ciekawych czasach Polska i europejska ochrona danych osobowych remont czy przebudowa? Jarosław Żabówka proinfosec@odoradca.pl 26 stycznia 2012 VII Internetowe Spotkanie ABI Zawartość prezentacji

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory... 7 Źródła prawa... 7 Inne skróty... 9

Spis treści. Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory... 7 Źródła prawa... 7 Inne skróty... 9 Spis treści Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory.......................................... 7 Źródła prawa........................................................ 7 Inne skróty..........................................................

Bardziej szczegółowo

Pan. Donald Tusk. W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na

Pan. Donald Tusk. W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Aleje Ujazdowskie 1/3 00-071 Warszawa W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na dzień 26 stycznia 2012 r. podpisaniu przez Polskę

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 lipca 2001 r.

Warszawa, 25 lipca 2001 r. Warszawa, 25 lipca 2001 r. Opinia na temat wniosku Stowarzyszenia Związek Polskich Artystów Plastyków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 15.3.2013 2012/0192(COD) PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności.

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. HARD CASE tzw. trudny przypadek stosowania prawa > brak jednoznacznej normy, która została wytworzona przez określony autorytet >przypadki trudności

Bardziej szczegółowo

Wymiana informacji podatkowych w zakresie podatków dochodowych w ramach pomocy administracyjnej

Wymiana informacji podatkowych w zakresie podatków dochodowych w ramach pomocy administracyjnej Niemieckie regulacje zawierają m.in. unormowanie zasad odmowy udzielania informacji podmiotom zagranicznym oraz przekazywania informacji korzystnych dla podatnika na jego wniosek. Wymiana informacji podatkowych

Bardziej szczegółowo

Pan Bartosz Arłukowicz Minister Zdrowia

Pan Bartosz Arłukowicz Minister Zdrowia Warszawa, 2 / /, 2 0 /ć f RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz 1.501.14.2014.KMŁ Pan Bartosz Arłukowicz Minister Zdrowia Zaniepokoiły mnie pojawiające się sygnały o szerokiej dostępności danych 0

Bardziej szczegółowo

L 66/38 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 8.3.2006

L 66/38 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 8.3.2006 L 66/38 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 8.3.2006 UMOWA pomiędzy Wspólnotą Europejską i Królestwem Danii w sprawie kryteriów i mechanizmów określania Państwa Członkowskiego właściwego dla rozpatrywania

Bardziej szczegółowo

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r.

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szanowna Pani dr n. med. Agnieszka Ruchała-Tyszler Wiceprezes Okręgowej Rady Lekarskiej Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie w miejscu OPINIA PRAWNA wydana na zlecenie

Bardziej szczegółowo

Sz. P. Mariusz Haładyj Podsekretarz Stanu Ministerstwo Gospodarki

Sz. P. Mariusz Haładyj Podsekretarz Stanu Ministerstwo Gospodarki Warszawa, dn. 12.11.2013 r. Sz. P. Mariusz Haładyj Podsekretarz Stanu Ministerstwo Gospodarki Szanowny Panie Ministrze, W związku ze skierowaniem do konsultacji społecznych Projektu ustawy o ułatwieniu

Bardziej szczegółowo

Czy opinia podatkowa przygotowana przez doradcę wypełnia znamiona definicji pojęcia utworu na gruncie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych?

Czy opinia podatkowa przygotowana przez doradcę wypełnia znamiona definicji pojęcia utworu na gruncie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych? Czy opinia podatkowa przygotowana przez doradcę wypełnia znamiona definicji pojęcia utworu na gruncie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych? Polski ustawodawca wprowadził możliwość stosowania

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZEKAZYWANIA DANYCH OSOBOWYCH DO PAŃSTW TRZECICH. Wstęp

ZASADY PRZEKAZYWANIA DANYCH OSOBOWYCH DO PAŃSTW TRZECICH. Wstęp ZASADY PRZEKAZYWANIA DANYCH OSOBOWYCH DO PAŃSTW TRZECICH. Wstęp Postępująca globalizacja gospodarki światowej wpływa na wzrost transgranicznej wymiany danych osobowych. Przekazywanie danych osobowych do

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta

Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta Wstęp... Wykaz skrótów... xvii Bibliografia... xxi Rozdział i. Ogólne zasady kolizyjnoprawnej ochrony konsumenta... 1 1. Uwzględnianie wartości w prawie kolizyjnym... 1 I. Neutralność norm kolizyjnych...

Bardziej szczegółowo

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, Stan prawny: 2009-03-18 Numer dokumentu LexPolonica: 63305 DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Zamówienie Nr 006 Obowiązująca w Unii Europejskiej stawka podatku VAT na artykuły dziecięce. realizowane na rzecz Kancelarii Sejmu

Zamówienie Nr 006 Obowiązująca w Unii Europejskiej stawka podatku VAT na artykuły dziecięce. realizowane na rzecz Kancelarii Sejmu Parlamentarne Procedury Legislacyjne projekt Phare PL0003.06, EuropeAid/113506/D/SV/PL realizowany przez konsorcjum z udziałem ECO European Consultants Organisation (Bruksela) EFICOM - European and Financial

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 7.12.2015 r. COM(2015) 599 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Europejski program bezpieczeństwa lotniczego PL PL 1. KOMUNIKAT KOMISJI Z 2011

Bardziej szczegółowo

WZORY PISM PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK

WZORY PISM PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK JACEK BROLIK ELŻBIETA MUCHA Warszawa 2013 WZORY PISM Stan prawny na 1 września 2013

Bardziej szczegółowo

Monika Krasińska Przetwarzanie danych osobowych w celach naukowych warunki udostępniania i pozyskiwania

Monika Krasińska Przetwarzanie danych osobowych w celach naukowych warunki udostępniania i pozyskiwania Monika Krasińska Przetwarzanie danych osobowych w celach naukowych warunki udostępniania i pozyskiwania Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego 2, 245-249 2010 Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego

Bardziej szczegółowo

Ochrona wrażliwych danych osobowych

Ochrona wrażliwych danych osobowych Pełnosprawny Student II Kraków, 26-27 listopada 2008 r. Ochrona wrażliwych danych osobowych Daniel Wieszczycki Datasec Consulting Podstawowe akty prawne Konwencja Rady Europy Nr 108 z dnia 28 stycznia

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

8. Sprawy dotyczące ochrony danych osobowych.

8. Sprawy dotyczące ochrony danych osobowych. 8. Sprawy dotyczące ochrony danych osobowych. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 736/08 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją

Bardziej szczegółowo

Luki w europejskim międzynarodowym prawie prywatnym i perspektywy na przyszłość: dążenie do stworzenia kodeksu międzynarodowego prawa prywatnego

Luki w europejskim międzynarodowym prawie prywatnym i perspektywy na przyszłość: dążenie do stworzenia kodeksu międzynarodowego prawa prywatnego DYREKCJA GENERALNA DS. POLITYK WEWNĘTRZNYCH DEPARTAMENT TEMATYCZNY C: PRAWA OBYWATELSKIE I SPRAWY KONSTYTUCYJNE KWESTIE PRAWNE Luki w europejskim międzynarodowym prawie prywatnym i perspektywy na przyszłość:

Bardziej szczegółowo

Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH

Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH 1. (Ad. III. 1) Jakie informacje powinna zawierać samoocena rady nadzorczej jako odrębny dokument (punkt III.1.2 Dobrych Praktyk)

Bardziej szczegółowo

ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH (CFR):PODWAŻANIE KRAJOWYCH ŚRODKÓW PRAWNYCH NA PODSTAWIE CFR

ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH (CFR):PODWAŻANIE KRAJOWYCH ŚRODKÓW PRAWNYCH NA PODSTAWIE CFR ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH (CFR):PODWAŻANIE KRAJOWYCH ŚRODKÓW PRAWNYCH NA PODSTAWIE CFR Laurent Pech Middlesex University London (L.Pech@mdx.ac.uk) PLAN 1. KRÓTKIE OMÓWIENIE WYBRANYCH

Bardziej szczegółowo

Data odniesienia. Wpisany przez Andrzej Okrasiński

Data odniesienia. Wpisany przez Andrzej Okrasiński Polskie instytucje podatkowe nie są zobowiązane do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych operacji polegającej na podniesieniu kapitału zakładowego. Dotyczy to tzw. metody aportowej. Polskie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej Europejskie prawo podatkowe. Rafał Lipniewicz Głównym celem książki jest przedstawienie podstawowych mechanizmów oddziałujących obecnie na proces tworzenia prawa podatkowego w państwach poprzez prezentację

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marca 2014 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA / Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak

Warszawa, marca 2014 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA / Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak Pan ZSRI5 OO/4/20 14/MM Marek Michalak Kwestię uregulowania treści wokandy sądowej określa zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 12 grudnia 2003 roku w sprawie organizacji i zakresu działania salą, w

Bardziej szczegółowo

PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY. Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r.

PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY. Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r. PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r. Część I PRAWO DO PRYWATNOŚCI WPROWADZENIE Prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych

Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Konferencja podsumowująca badania pt. Polityka publiczna wobec osób

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXVII

Spis treœci. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXVII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XV XXI Przedmowa... XXVII Rozdzia³ I. Zagadnienia wstêpne... 1 1. Pojêcie instytucji europejskich w szerokim i w¹skim znaczeniu... 1 2. Informacje ogólne o organizacjach

Bardziej szczegółowo

BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ

BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ pod redakcją Heleny Tendery-Właszczuk Kraków 2009 4 Autorzy Wojciech Bąba rozdz. 4 Czesław Kłak rozdz. 1 Helena Tendera-Właszczuk rozdz.

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH COUNCIL OF EUROPE CONSEIL DE L EUROPE Czym jest Konwencja Ramowa o Ochronie Mniejszości Narodowych? Konwencja Ramowa, która weszła w życie 1 lutego 1998

Bardziej szczegółowo

Prawo i bezpieczeństwo przekazu medycznych danych osobowych zgodnie z dyrektywą europejską i polskim ustawodawstwem

Prawo i bezpieczeństwo przekazu medycznych danych osobowych zgodnie z dyrektywą europejską i polskim ustawodawstwem Prawo i bezpieczeństwo przekazu medycznych danych osobowych zgodnie z dyrektywą europejską i polskim ustawodawstwem Dr n. med. Leszek Sikorski Centrum Systemów w Informacyjnych Ochrony Zdrowia Legionowo

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

KPON ONZ: Cel, ogólne zasady i kluczowe koncepcje

KPON ONZ: Cel, ogólne zasady i kluczowe koncepcje Seminarium dla osób pracujących w wymiarze sprawiedliwości Kraków, 3-4 września 2013 r. Rozwój międzynarodowych standardów w zakresie niepełnosprawności KPON ONZ: Cel, ogólne zasady i kluczowe koncepcje

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.4.2016 r. COM(2016) 183 final 2016/0094 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne Stanowisko projektodawcy do uwag resortów nieuwzględnionych w projekcie Założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w zakresie implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania tych interpretacji.

Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania tych interpretacji. Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania tych interpretacji. Pierwszego lipca 2008 r. upłynął rok od wprowadzenia zmian do systemu wydawania interpretacji co do sposobu

Bardziej szczegółowo

BL-112-254-TK/15 Warszawa, 30 grudnia 2015 r.

BL-112-254-TK/15 Warszawa, 30 grudnia 2015 r. BL-112-254-TK/15 Warszawa, 30 grudnia 2015 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 2 CZERWCA 2015 R. (SYGN. AKT K 1/13) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 23 MAJA 1991 R. O ZWIĄZKACH ZAWODOWYCH

Bardziej szczegółowo

Decyzja ramowa Rady w sprawie zwalczania przestępczości zorganizowanej: Jak można wzmocnić unijne ustawodawstwo w tym zakresie?

Decyzja ramowa Rady w sprawie zwalczania przestępczości zorganizowanej: Jak można wzmocnić unijne ustawodawstwo w tym zakresie? DYREKCJA GENERALNA DS. POLITYKI WEWNĘTRZNEJ DEPARTAMENT TEMATYCZNY C: PRAWA OBYWATELSKIE I SPRAWY KONSTYTUCYJNE WOLNOŚCI OBYWATELSKIE, SPRAWIEDLIWOŚĆ I SPRAWY WEWNĘTRZNE Decyzja ramowa Rady w sprawie zwalczania

Bardziej szczegółowo

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze Umowa o zachowaniu poufności Aktualne umowy gospodarcze Prawo i zarządzanie Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66, faks: 22 829 27 00,

Bardziej szczegółowo

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 2013/0027(COD) 2.9.2013 PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014. Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014. Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 21.11.2013 2013/0165(COD) PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

ABOLICJA PODATKOWA. Adam Bartosiewicz Ryszard Kubacki

ABOLICJA PODATKOWA. Adam Bartosiewicz Ryszard Kubacki ABOLICJA PODATKOWA ABOLICJA PODATKOWA Adam Bartosiewicz Ryszard Kubacki Warszawa 2008 Stan prawny na 1 października 2008 r. Wydawca: Grzegorz Jarecki Redaktor prowadzący: Ewa Fonkowicz Skład, łamanie:

Bardziej szczegółowo

Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej

Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej Dr Ewa Kulesza Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej Współcześnie obowiązujące przepisy prawa, także przepisy prawa międzynarodowego, przepisy

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

usunięcie założeń dotyczących umów, dla których nie został ustalony harmonogram spłat,

usunięcie założeń dotyczących umów, dla których nie został ustalony harmonogram spłat, UZASADNIENIE Niniejsza ustawa wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę Komisji 2011/90/UE z dnia 14 listopada 2011 r. zmieniającą część II załącznika I do dyrektywy 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-654450 - I/10/AWO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji

Bardziej szczegółowo

MIĘDZY ROZWIĄZANIAMI MOP, RE I UE W ZAKRESIE ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO

MIĘDZY ROZWIĄZANIAMI MOP, RE I UE W ZAKRESIE ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO ZWIĄZKI I ZALEŻNOŚCI MIĘDZY ROZWIĄZANIAMI MOP, I UE W ZAKSIE ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO Gertruda Uścińska Instytut Pracy i Spraw Socjalnych SCHEMAT 1. ZWIĄZKI I ZALEŻNOŚCI Międzynarodowa Organizacja Pracy

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCJA W ŚWIETLE NAUK EKONOMICZNYCH

KONSTYTUCJA W ŚWIETLE NAUK EKONOMICZNYCH KONSTYTUCJA W ŚWIETLE NAUK EKONOMICZNYCH dr Katarzyna Metelska-Szaniawska Wydział Nauk Ekonomicznych UW Seminarium PSEAP 25/10/2007 PLAN WYSTĄPIENIA I II III IV Ekonomia konstytucyjna jako program badawczy

Bardziej szczegółowo

VADEMECUM OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

VADEMECUM OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH VADEMECUM OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Konwencja 108 Najstarszym aktem prawnym o zasięgu międzynarodowym, kompleksowo regulującym zagadnienia związane z ochroną danych osobowych jest Konwencja Rady Europy

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki DESiWM/DEC-133/6101/09 Dotyczy sprawy: DESiWM-41-10/08 Warszawa, dnia 23 lutego 2009 r. DECYZJA Na podstawie art. 104 1 ustawy z dnia 14 czerwca

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6.10.2009 r. w sprawie C-123/08 Wolzenburg. I. Stan faktyczny i prawny

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6.10.2009 r. w sprawie C-123/08 Wolzenburg. I. Stan faktyczny i prawny Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6.10.2009 r. w sprawie C-123/08 Wolzenburg I. Stan faktyczny i prawny W dniu 6 października 2009 r. Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wydał wyrok

Bardziej szczegółowo

Jaka podstawa prawna dla prawa rodzinnego? Dalsze działania

Jaka podstawa prawna dla prawa rodzinnego? Dalsze działania DYREKCJA GENERALNA DS. POLITYK WEWNĘTRZNYCH DEPARTAMENT TEMATYCZNY C: PRAWA OBYWATELSKIE I SPRAWY KONSTYTUCYJNE KWESTIE PRAWNE Jaka podstawa prawna dla prawa rodzinnego? Dalsze działania NOTA PE 462.498

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA OGRANICZEŃ JAWNOŚCI W ZINTEGROWANYM POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM - ZAGADNIENIA WYBRANE

PROBLEMATYKA OGRANICZEŃ JAWNOŚCI W ZINTEGROWANYM POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM - ZAGADNIENIA WYBRANE PROBLEMATYKA OGRANICZEŃ JAWNOŚCI W ZINTEGROWANYM POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM - ZAGADNIENIA WYBRANE dr Martyna Wilbrandt-Gotowicz Katedra Postępowania Administracyjnego WPiA UKSW 1 ZINTEGROWANE POSTĘPOWANIE

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 stycznia 2012 r.

Warszawa, dnia 18 stycznia 2012 r. Warszawa, dnia 18 stycznia 2012 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami,

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

GENERALNY DYREKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA

GENERALNY DYREKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA GENERALNY DYREKTOR OCHRONY ŚRODOWISKA Warszawa, dnia 7/01/2011 r. DOOŚ-idk. 070.20.2011.JSz.sw Wg rozdzielnika W związku z licznymi wątpliwościami dotyczącymi wydawania zaświadczeń organu odpowiedzialnego

Bardziej szczegółowo

Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych

Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych Prof. Lisa Waddington, European Disability Forum, Chair in European Disability Law, Maastricht University Struktura

Bardziej szczegółowo

Opinia nr 1/2016. (przedstawiona na mocy art. 325 TFUE) 12, rue Alcide De Gasperi L-1615 Luxembourg Tel.:

Opinia nr 1/2016. (przedstawiona na mocy art. 325 TFUE) 12, rue Alcide De Gasperi L-1615 Luxembourg Tel.: Opinia nr 1/2016 (przedstawiona na mocy art. 325 TFUE) w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE, Euratom) nr 883/2013 w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. (druk nr 354)

Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. (druk nr 354) Warszawa, dnia 22 maja 2013 r. Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (druk nr 354) I. Cel i przedmiot ustawy Opiniowana ustawa zastępuje dotychczas obowiązującą ustawę z

Bardziej szczegółowo

Praktyczne informacje na temat handlu transgranicznego czyli co przedsiębiorca musi wiedzieć decydując się na handel transgraniczny?

Praktyczne informacje na temat handlu transgranicznego czyli co przedsiębiorca musi wiedzieć decydując się na handel transgraniczny? Praktyczne informacje na temat handlu transgranicznego czyli co przedsiębiorca musi wiedzieć decydując się na handel transgraniczny? ANNA ŻOCHOWSKA - SYCHOWICZ Plan Wykładu I. Prawo właściwe dla zobowiązań

Bardziej szczegółowo

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że dyrektywa w sprawie zatrzymywania danych jest nieważna

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że dyrektywa w sprawie zatrzymywania danych jest nieważna Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej KOMUNIKAT PRASOWY nr 54/14 Luksemburg, 8 kwietnia 2014 r. Kontakty z Mediami i Informacja Wyrok w sprawach połączonych C-293/12 i C-594/12 Digital Rights Ireland

Bardziej szczegółowo

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Małgorzata Joanna Adamczyk Kolegium MISH UW Collegium Invisibile m.adamczyk@ci.edu.pl Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Ewolucja czy rewolucja? Zdobywanie przez osoby

Bardziej szczegółowo

Klauzula sumienia lekarza W wyroku z dnia 7 października Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 39: zdanie pierwsze ustawy o zawodach

Klauzula sumienia lekarza W wyroku z dnia 7 października Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 39: zdanie pierwsze ustawy o zawodach Klauzula sumienia lekarza W wyroku z dnia 7 października Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 39: zdanie pierwsze ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty z Konstytucją. Tym samym zauważa

Bardziej szczegółowo

75/1/B/2012. POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sygn. akt Ts 102/10

75/1/B/2012. POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sygn. akt Ts 102/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Kotlinowski, 75/1/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 2011 r. Sygn. akt Ts 102/10 po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Development

Bardziej szczegółowo

Uwagi do propozycji objęcia sieci franczyzowych podatkiem od wielkopowierzchniowego handlu detalicznego

Uwagi do propozycji objęcia sieci franczyzowych podatkiem od wielkopowierzchniowego handlu detalicznego Uwagi do propozycji objęcia sieci franczyzowych podatkiem od wielkopowierzchniowego handlu detalicznego W odpowiedzi na pojawiające się propozycje, zgłaszane w toku prac koncepcyjnych nad projektem ustawy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15

Spis treści. Wstęp... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 15 Rozdział I. Światowa Organizacja Handlu i jej system prawny a transformacja. systemowa Federacji Rosyjskiej..............................

Bardziej szczegółowo

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r.

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 24 WRZEŚNIA 2013 R. (SYGN. AKT K 35/12) DOTYCZĄCYM USTAWY O SYSTEMIE OŚWIATY I. METRYKA ORZECZENIA

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wstęp... 13

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wstęp... 13 Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 Rozdział I Prawa pokrewne zagadnienia ogólne... 17 1. Podstawowe akty prawne dotyczące ochrony praw pokrewnych... 17 1.1. Konwencja rzymska z 1961 r.... 17 1.2. Porozumienie

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO INFORMACJI JAWNYCH I NIEJAWNYCH

BEZPIECZEŃSTWO INFORMACJI JAWNYCH I NIEJAWNYCH BEZPIECZEŃSTWO INFORMACJI JAWNYCH I NIEJAWNYCH Dr hab. Grażyna Szpor Profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Problem ochrony informacji jawnych

Bardziej szczegółowo

215/6B/2005. POSTANOWIENIE z dnia 8 sierpnia 2005 r. Sygn. akt Tw 30/05. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień,

215/6B/2005. POSTANOWIENIE z dnia 8 sierpnia 2005 r. Sygn. akt Tw 30/05. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień, 215/6B/2005 POSTANOWIENIE z dnia 8 sierpnia 2005 r. Sygn. akt Tw 30/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Ogólnopolskiego Związku

Bardziej szczegółowo

z dnia 24 lipca 2014 r.

z dnia 24 lipca 2014 r. U C H WA Ł A S E N A T U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J z dnia 24 lipca 2014 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 30.11.2005 KOM(2005) 623 wersja ostateczna 2005/0243 (ACC) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 384/96 w sprawie ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne ZESTAWIENIE uwag do projektu rozporządzenia w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 20 POSTANOWIENIE z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Lech Garlicki przewodniczący Wiesław Johann sprawozdawca Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

określenie stanu sprawy/postępowania, jaki ma być przedmiotem przepisu

określenie stanu sprawy/postępowania, jaki ma być przedmiotem przepisu Dobre praktyki legislacyjne 13 Przepisy przejściowe a zasada działania nowego prawa wprost Tezy: 1. W polskim porządku prawnym obowiązuje zasada działania nowego prawa wprost. Milczenie ustawodawcy co

Bardziej szczegółowo

Józef Wyciślok. Przedsiębiorstwa powiązane Przerzucanie dochodów

Józef Wyciślok. Przedsiębiorstwa powiązane Przerzucanie dochodów Józef Wyciślok Przedsiębiorstwa powiązane Przerzucanie dochodów 2. wydanie Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2010 110 Spis treści Wprowadzenie Wykaz aktów prawnych Wykaz skrótów Bibliografia XI XV XIX XXIII

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 5.7.2014 L 198/7 DECYZJA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 31 stycznia 2014 r. w sprawie bliskiej współpracy z właściwymi organami krajowymi uczestniczących państw członkowskich, których walutą nie

Bardziej szczegółowo

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003 Przegląd Perspektywy sektora telekomunikacyjnego w krajach OECD: edycja 2003 Overview OECD Communications Outlook: 2003 Edition Polish translation Przeglądy to tłumaczenia fragmentów publikacji OECD. Są

Bardziej szczegółowo

POLITYKA OCHRONY KONSUMENTÓW: ZASADY I INSTRUMENTY

POLITYKA OCHRONY KONSUMENTÓW: ZASADY I INSTRUMENTY POLITYKA OCHRONY KONSUMENTÓW: ZASADY I INSTRUMENTY Europejska polityka ochrony konsumentów stanowi podstawowy element dobrze funkcjonującego rynku wewnętrznego. Jej celem jest zapewnienie prawidłowych

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Kierując się dobrem ogółu jakim jest zagwarantowanie równego dla wszystkich obywateli prawa do ochrony zdrowia stanowiącego zarazem sprawę o szczególnym znaczeniu dla Państwa jako

Bardziej szczegółowo

Odzyskaj VAT zapłacony za granicą. Procedura Objaśnienia Wzory wniosków na CD

Odzyskaj VAT zapłacony za granicą. Procedura Objaśnienia Wzory wniosków na CD Odzyskaj VAT zapłacony za granicą Procedura Objaśnienia Wzory wniosków na CD Adam Bartosiewicz Iwona Kaczorowska Odzyskaj VAT zapłacony za granicą Procedura Objaśnienia Wzory wniosków na CD Warszawa 2008

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej.

- o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 4147 Warszawa, 14 stycznia 2011 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty ochrony danych osobowych Ilu Kowalskich żyje na świecie?

Wybrane aspekty ochrony danych osobowych Ilu Kowalskich żyje na świecie? Zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych, za dane te uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Najważniejszym aktem normatywnym, który

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej. Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko

Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej. Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Struktura wykładu Wprowadzenie Wzrost znaczenia sportu jako zjawiska społecznoekonomicznego i politycznego,

Bardziej szczegółowo

NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ

NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 31 marca 2005 r. (OR. en) AA 24/2/05 REV 2 TRAKTAT O PRZYSTĄPIENIU: DEKLARACJE PROJEKTY AKTÓW PRAWODAWCZYCH I INNYCH

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Uwagi wstępne... 46

Spis treści. I. Uwagi wstępne... 46 Wykaz skrótów... Bibliografia... XIII Przedmowa do tomu I... XXXV Rozdział 1. Krytyka wartości poznawczej i analitycznej funkcji ochronnej prawa pracy... 1 1. Uwagi wstępne... 1 2. Funkcje prawa pracy

Bardziej szczegółowo

Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym. Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak

Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym. Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak Czym są systemy DRM? Systemy DRM są technologią służącą do: - kontrolowania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 3 czerwca 2014 r. Poz. 23. INTERPRETACJA OGÓLNA Nr PT1/033/46/751/KCO/13/14/RD50004 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 30 maja 2014 r.

Warszawa, dnia 3 czerwca 2014 r. Poz. 23. INTERPRETACJA OGÓLNA Nr PT1/033/46/751/KCO/13/14/RD50004 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 30 maja 2014 r. Warszawa, dnia 3 czerwca 2014 r. Poz. 23 INTERPRETACJA OGÓLNA Nr PT1/033/46/751/KCO/13/14/RD50004 MINISTRA FINANSÓW z dnia 30 maja 2014 r. w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI INSPEKTOR OCHRONY DANYCH

EUROPEJSKI INSPEKTOR OCHRONY DANYCH 8.2.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 38/3 EUROPEJSKI INSPEKTOR OCHRONY DANYCH Streszczenie opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych (EIOD) w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Petycji 2009 20.03.2009 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Dotyczy: Petycji 0858/2007, którą złożył Paul Stierum (Holandia), w sprawie problemów związanych z przywozem pojazdów z Niemiec

Bardziej szczegółowo

Wytyczne. Wytyczne w sprawie kluczowych koncepcji ZAFI. 13.08.2013 r. ESMA/2013/611

Wytyczne. Wytyczne w sprawie kluczowych koncepcji ZAFI. 13.08.2013 r. ESMA/2013/611 Wytyczne Wytyczne w sprawie kluczowych koncepcji ZAFI 13.08.2013 r. ESMA/2013/611 Data: 13.08.2013 r. ESMA/2013/611 Spis treści I. Zakres 3 II. Definicje 3 III. Cel 4 IV. Zgodność i obowiązki sprawozdawcze

Bardziej szczegółowo

Ustawa o ochronie danych osobowych

Ustawa o ochronie danych osobowych Ustawa o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 133, poz. 883) 1,2 tekst jednolity z dnia 17 czerwca 2002 r. (Dz.U. Nr 101, poz. 926) (zm.: Dz.U. 2011, Nr 230, poz. 1371; Dz.U.

Bardziej szczegółowo