WYMAGANIA DOTYCZĄCE DOPUSZCZALNEJ EMISJI HAŁASU DLA MASZYN UMIESZCZANYCH NA RYNKACH UNII EUROPEJSKIEJ I NA RYNKU POLSKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYMAGANIA DOTYCZĄCE DOPUSZCZALNEJ EMISJI HAŁASU DLA MASZYN UMIESZCZANYCH NA RYNKACH UNII EUROPEJSKIEJ I NA RYNKU POLSKI"

Transkrypt

1 WYMAGANIA DOTYCZĄCE DOPUSZCZALNEJ EMISJI HAŁASU DLA MASZYN UMIESZCZANYCH NA RYNKACH UNII EUROPEJSKIEJ I NA RYNKU POLSKI (Wydanie III) Opracowanie: Na zlecenie Ministerstwa Gospodarki Departament Polityki Przemysłowej

2 SPIS TREŚCI 1. Przedmowa do wydania III-go Wstęp Dotychczasowe regulacje prawne dotyczące ochrony przed hałasem osób i środowiska naturalnego Uregulowania prawne Unii Europejskiej dotyczące hałasu Omówienie nowych, krajowych regulacji prawnych związanych z emisją hałasu Analiza przeprowadzonej w 2001r. ankietyzacji przedsiębiorstw w produkujących wyroby objęte Dyrektywą 2000/14/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 maja 2000 r. o zbliŝeniu przepisów Państw Członkowskich dotyczących emisji hałasu do otoczenia przez urządzenia uŝywane na zewnątrz pomieszczeń Normy zharmonizowane do badań mocy akustycznej urządzeń wyszczególnionych w Dyrektywie 2000/14/WE i Rozporządzenia RM Literatura

3 1. Przedmowa do wydania III-go (uzupełnionego) Przedmiotem dotychczasowych opracowań związanych z emisją hałasu pracujących maszyn i urządzeń były głównie regulacje prawne w tym zakresie, zarówno krajowe, jak i obowiązujące aktualnie w Unii Europejskiej. W ostatnim okresie proces legislacji związanej z transpozycją prawa UE został w Polsce, w związku ze zbliŝającym się terminem przewidywanego członkostwa, wyraźnie przyśpieszony. RównieŜ Parlament Europejski i Rada Wspólnoty Europejskiej wydały szereg aktów prawnych związanych z szeroko rozumianą ochroną środowiska. NajwaŜniejszym aktem prawnym, odnoszącym się do maszyn i urządzeń jest Dyrektywa 2000/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 maja 2000 r. O zbliŝeniu przepisów Państw Członkowskich dotyczących emisji hałasu do otoczenia przez urządzenia uŝywane na zewnątrz pomieszczeń. W bieŝącym roku została uchwalona przez Sejm RP ustawa Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Z 2000 r. Nr 62 poz. 627) regulująca całość spraw związanych z ochroną środowiska przed zanieczyszczeniami, w tym sprawy związane z emisją hałasu do otoczenia (środowiska). Została teŝ zweryfikowana pod względem merytorycznym i językowym Dyrektywa 2000/14/WE z dnia 8 maja 2000 r., co pozwoliło na opracowanie projektu Rozporządzenia Rady Ministrów wdraŝającego tę Dyrektywę do prawa polskiego. Wymieniona Dyrektywa WE stanowi nowe podejście do zagadnień związanych z emisja hałasu pracujących urządzeń nie tylko z uwagi na swoją konstrukcję (t.zw. nowe podejście ) lecz równieŝ na zmianę ukierunkowań badawczo-regulacyjnych w porównaniu do dotychczasowych dziewięciu t.zw. dyrektyw hałasowych. Główna zmiana w podejściu do zagadnień emisji hałasu polega na rozpatrywaniu wielkości tej emisji do otoczenia tylko dla urządzeń pracujących na zewnątrz pomieszczeń. Sprawy związane z oddziaływaniem hałasu na zatrudnionych przy obsłudze urządzeń pracujących w pomieszczeniach zamkniętych i na stanowiskach operatora na zewnątrz pomieszczeń pozostawiono dla oddzielnych uregulowań. Takie usytuowanie regulacji prawnych wprowadzonych Dyrektywą 2000/14/WE daje niejako priorytet sprawom związanym z ochroną środowiska. Celem niniejszego opracowania jest przybliŝenie zainteresowanym problemów związanych z emisją hałasu określonych rodzajów urządzeń, a głównie z regulacjami prawnymi w tej dziedzinie oraz przekazanie podstawowych informacji dotyczących emisji 3

4 hałasu w ogóle. Występujące róŝnice w układzie tekstów załączonej Dyrektywy i projektu Rozporządzenia RM wynikają z obowiązującej w Polsce techniki legislacyjnej. 2. Wstęp Hałas i jego oddziaływanie na środowisko i ludzi. Zgodnie z definicją sformułowaną przez Z. Engela i J. Małeckiego, w referacie na konferencji poświęconej poprawie klimatu akustycznego w Polsce, hałasem nazywamy wszelkie niepoŝądane, nieprzyjemne, dokuczliwe lub szkodliwe drgania mechaniczne ośrodka spręŝystego działające za pośrednictwem powietrza na organ słuchu i inne zmysły oraz elementy organizmu człowieka. Głównym sprawcą hałasu, ogólnie rzecz biorąc, jest technika. Z przeprowadzonych szczegółowych badań w róŝnych krajach wynika, Ŝe na pierwszym miejscu pod względem uciąŝliwości plasuje się hałas drogowy (w tym szynowy) oraz kolejno: - hałas lotniczy, - hałas przemysłowy, - hałas sąsiedzki, - hałas stadionów i innych miejsc imprez masowych. Zakres szkód, jak wynika z przeprowadzonych badań jest największy w wyniku oddziaływania hałasu na ludzi i środowisko głównie powodowanego pracą środków komunikacji (hałas komunikacyjny). Na drugim miejscu plasuję się szkody spowodowane hałasem pracujących maszyn i urządzeń (oddziaływanie na ludzi i środowisko naturalne). Ujemne oddziaływanie hałasu na organizm człowieka moŝna podzielić na dwa rodzaje: - wpływ hałasu na narząd słuchu, - pozasłuchowe działanie hałasu na organizm, Sporadyczny głośny hałas o krótkim czasie trwania (impulsowy) moŝe spowodować chwilowe zaburzenie słuchu. Z reguły słuch powraca do normalnego poziomu po dłuŝszym lub krótszym odpoczynku. WydłuŜony okres naraŝenia pracownika na działanie głośnego hałasu moŝe jednak doprowadzić do uszkodzenia wraŝliwe rzęski ucha środkowego, powodując trwałe uszkodzenie słuchu. Tego typu uszkodzenia słuchu są nieuleczalne. Takie uszkodzenie słuchu moŝe być spowodowane wystawieniem pracownika na hałas o poziomie dźwięku (t.zw. A-waŜonym) przekraczającym 100 db. 4

5 Skutki działania hałasu kumulują się w czasie i są zaleŝne od dawki energii akustycznej, którą określa iloczyn natęŝenia dźwięku i czasu trwania ekspozycji. Nawet stosunkowo niewielkie zaburzenie słuchu moŝe być uciąŝliwe, poniewaŝ powoduje trudności w komunikowaniu się. Osoby, u których wystąpiły zaburzenia słuchu zauwaŝają ten fakt z opóźnieniem z uwagi, Ŝe po pewnym czasie przyzwyczajają się do pogorszającego się słuchu. Pierwszym objawem uszkodzenia słuchu jest uciąŝliwy szum w uszach. Ponadto bodźce słuchowe (podwyŝszone) poprzez połączenia drogi słuchowej z korą mózgową oddziałują na ośrodkowy układ nerwowy, a za jego pośrednictwem na układ gruczołów wydzielania wewnętrznego powodując zaburzenia funkcji wielu narządów wewnętrznych (układ oddechowy, układ krąŝenia, przewód pokarmowy i inne). Silne bodźce akustyczne o poziomach ciśnienia akustycznego db wpływają na funkcje narządów zmysłów np. zaburzenia wzroku, równowagi i dotyku. Infradźwięk (poddźwięki dźwięki o częstotliwości poniŝej 20 Hz), wyczuwalne w określonym zakresie mogą równieŝ powodować zaburzenia reakcji, senność oraz ogólne złe samopoczucie pracowników. Ultradźwięki z kolei (dźwięki o częstotliwości powyŝej Hz), przy długotrwałym oddziaływaniu na narząd słuchu mogą spowodować jego uszkodzenie. Ultradźwięki mogą występować szczególnie przy zastosowaniu niektórych przyrządów medycznych i przemysłowych wykorzystujących to zjawisko fizyczne. Hałas jest równieŝ specyficznym czynnikiem zanieczyszczającym środowisko. Charakteryzuje się on w tym przypadku mnogością źródeł i powszechnością występowania we wszystkich środowiskach biosfery. Jest on w wielu przypadkach przyczyną degradacji środowiska naturalnego pogarszając jego jakość, aŝ do uniemoŝliwienia znacznym obszarom biosfery pełnienia ich normalnych funkcji. Najbardziej jaskrawym zjawiskiem zwiększającym swoją intensywność na przestrzeni ostatnich lat jest hałas od komunikacji drogowej, obiektów komunikacyjnych, zakładów i poszczególnych urządzeń przemysłowych generujących tego typu zanieczyszczenia oraz powodujących jego emisję do otoczenia. Pogorszenie jakości środowiska naturalnego sprowadza się głównie do zakłócenia ciszy, a tym samym utraty cech rekreacyjnych i leczniczych terenów wypoczynkowych, szpitalnych, sanatoryjnych, miejsc odpoczynku i zamieszkania. Nadmierny hałas w danym środowisku powoduje u osób nim dotkniętych uczucie niepokoju, obniŝa sprawność intelektualną, utrudnia skupienie uwagi, a niekiedy wyzwala agresję. Bardzo waŝnym czynnikiem degradującym środowisko naturalne jest równieŝ wpływ hałasu na zachowanie się naturalnej fauny występującej na danym terenie. Ograniczenie uciąŝliwości oddziaływania na środowisko polega głównie na: 5

6 - zmniejszeniu hałaśliwości środków transportu, - dyrektywnym obniŝeniu dopuszczalnego poziomu mocy akustycznej niektórych urządzeń przemysłowych, szczególnie uŝywanych na otwartej przestrzeni (na zewnątrz pomieszczeń) oraz wprowadzeniu oznaczeń jej wielkości na innych tego typu urządzeniach, co umoŝliwia, w drodze stworzenia warunków dla konkurencji, wybór wyrobów generujących hałas o niŝszej mocy akustycznej, - prawidłowej wzajemnej lokalizacji źródeł hałasu, szczególnie względem t.zw. obiektów chronionych, - stosowaniu zabezpieczeń przeciwhałasowych, - odpowiedniej organizacji funkcjonowania obiektów generujących hałas do środowiska. 3. Dotychczasowe regulacje prawne dotyczące ochrony przed hałasem osób i środowiska naturalnego. a) Ochrona w miejscu pracy Podstawowym, obowiązującym dotychczas aktem prawnym ustalającym dopuszczalne wartości emisji hałasu na stanowiskach pracy jest Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie najwyŝszych dopuszczalnych stęŝeń i natęŝeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy zamieszczone w Dz. U. Nr 79 z dnia 27 czerwca 1998 r. Rozporządzenie to określa m.in. dopuszczalne natęŝenie czynnika fizycznego (NDN) w aspekcie ochrony zdrowia przy naraŝeniu 8-o i 42-godzinnym pracowników na oddziaływanie hałasu. Określone zostały równieŝ: maksymalny poziom dźwięku A, szczytowy poziom C oraz dopuszczalne wielkości ciśnienia akustycznego infradźwięków i naddźwięków. Aktami prawnymi dotyczącymi bezpośrednio lub pośrednio emisji hałasu na stanowiskach pracy są równieŝ m.in.: - Ustawa z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej Dz. U. z dnia 27 marca 1985r. wraz z dalszymi zmianami, - Ustawa - Kodeks Pracy w artykułach dotyczących wymagań w zakresie konstrukcji maszyn, bezpieczeństwa i higieny pracy, stosowania odpowiednich zabezpieczeń przed oddziaływaniem hałasu na pracownika, obowiązków pracodawcy w tym zakresie oraz 6

7 wprowadzania do eksploatacji maszyn po certyfikacji na znak bezpieczeństwa B lub złoŝeniu deklaracji zgodności tych wyrobów z normami wprowadzonymi do obowiązkowego stosowania. W/w ustawy i rozporządzenia są systematycznie zmieniane wraz z postępem procesu legislacyjnego obejmującego transpozycje prawa Unii Europejskiej, do prawa polskiego. b) Ochrona środowiska Podstawowym aktem prawnym do 2001r. była Ustawa z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz ustawy i zarządzenia dotyczące prawa budowlanego, Inspekcji, Ochrony Środowiska, zasad i trybu ustalania lokalizacji inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi. Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998r. (Dz. U. nr 66 poz. 436) określało dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku (o róŝnej zabudowie i przeznaczeniu) powodowanego przez poszczególne grupy hałasu, z wyłączeniem hałasu powodowanego przez linie elektromagnetyczne oraz starty, lądowania i przeloty statków powietrznych. Dopuszczalne dotychczas poziomy hałasu w środowisku określone przez w/w Rozporządzenie przedstawia tabela nr 1. Tabela nr 1 Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku Dopuszczalny poziom hałasu wyraŝony równowaŝnym poziomem dźwięku A w db Lp. Przeznaczenie terenu Drogi lub linie kolejowe Pozostałe obiekty i grupy źródeł hałasu pora dnia pora nocy pora dnia pora nocy

8 Dopuszczalny poziom hałasu wyraŝony równowaŝnym poziomem dźwięku A w db Lp. Przeznaczenie terenu Drogi lub linie kolejowe Pozostałe obiekty i grupy źródeł hałasu pora dnia pora nocy pora dnia pora nocy a. obszary ochrony uzdrowiskowej b. tereny szpitali poza miastem 2 a. tereny wypoczynkowo rekreacyjne poza miastem b. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej c. tereny zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieŝy d. tereny domów opieki e. tereny szpitali w miastach 3 a. tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego b. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami rzemieślniczymi c. tereny zabudowy zagrodowej 4 tereny w strefie śródmiejskiej miast powyŝej 100 tys. mieszkańców ze zwartą zabudową mieszkaniową i koncentracja obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych W/w wartości dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, przedstawione dla ewentualnych przyszłych porównań, mogą ulec zmianie po opracowaniu i wejściu w Ŝycie nowego rozporządzenia ministra właściwego do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem zdrowia na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Polskie Normy Podstawą polskiego systemu badań i certyfikacji, w tym określania poziomów emisji hałasu są dotychczas Polskie Normy oraz instrukcje i metodyki opracowywane i wydawane przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska, Instytuty BranŜowe i Resortowe, 8

9 laboratoria i inne jednostki badawcze. W nowych uregulowaniach prawnych system certyfikacji i oceny zgodności ustala ustawa z dnia 28 kwietnia 2000r. O systemie oceny zgodności, akredytacji oraz zmianie niektórych ustaw. Instrukcje zawierają głównie metody pomiarowe i obliczeniowe dotyczące zakresu badań, które aktualnie nie mogą być znormalizowane na podstawie Polskich Norm. W zakresie ochrony przed hałasem występują dwa zespoły Polskich Norm opracowanych w Polskim Komitecie Normalizacji i obejmujące: - dopuszczalne poziomy dźwięku w środowisku zamieszkania i pracy oraz dopuszczalne poziomy hałasu wytwarzanego przez pojazdy, maszyny, urządzenia i instalacje, - wymagania dotyczące metod pomiaru i oceny hałaśliwości źródeł hałasu, właściwości akustycznych materiałów, wyrobów i elementów przeciw-hałasowych stosowanych do ochrony ludzi i środowiska przed hałasem. Podstawowe Polskie Normy były wprowadzane zarządzeniami poszczególnych ministrów do tzw. obligatoryjnego stosowania otrzymując tym samym umocowania prawne. NaleŜy podkreślić, Ŝe Polskie Normy od wielu lat uwzględniały w miarę moŝliwości wymagania norm międzynarodowych i Wspólnoty Europejskiej, a Polska jest członkiem kilku międzynarodowych Komitetów Normalizacyjnych. 4. Uregulowania prawne Unii Europejskiej dotyczące hałasu Sposób dotychczasowych uregulowań prawnych w Polsce związanych z emisją hałasu w miejscu pracy i w środowisku nie znajduje odpowiedników w prawodawstwie Unii Europejskiej, gdzie sprawy hałasu w miejscu pracy i w środowisku, powodowanego przez maszyny i urządzenia, rozpatrywane są w pierwszej kolejności u źródeł jego emisji. Stąd uregulowania prawne dotyczące tego problemu skoncentrowały się głównie w t.zw. Dyrektywach UE odnoszących się do określonych wyrobów. Ustanowione przez poszczególne Komitety Normalizacyjne normy nie są obowiązujące, a słuŝą głównie usprawnieniu procedur oceny zgodności. Dyrektywy związane z emisją hałasu są od wielu lat głównym narzędziem polityki ekologicznej Wspólnoty. Sprawami ochrony środowiska zajmuje się utworzone przez jej 9

10 Radę Ministrów (Radę) Agencja Ochrony Środowiska wraz z siecią informacji i obserwacji stanu środowiska. Dyrektywy, obejmujące szeroki zakres zagadnień danej dziedziny, są opracowywane w odpowiednich Komitetach i Agencjach i po przedstawieniu przez Radę zatwierdzane przez Parlament Europejski, a następnie publikowane w Dzienniku Urzędowym. Pierwotną podstawą prawną Dyrektyw UE jest Art. 95 Traktatu Rzymskiego ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą (1957r.) oraz jego Artykuły100; 100a i 118a. Traktat ten m.in. stanowił podstawę reguł swobodnego przepływu towarów pomiędzy Państwami Członkowskimi. Problem ochrony środowiska został rozszerzony w Jednolitym Akcie Europejskim z 1987r. gdzie sformułowane zostały następujące zasady, na których powinna opierać się ochrona środowiska: 1) NaleŜy podejmować działania zapobiegawcze. 2) Szkody ekologiczne powinny być usuwane u źródła. 3) Zanieczyszczający płaci. Zawarte w Dyrektywach ujednolicenie wymagania dotyczące bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i ochrony środowiska są podstawą wolnego obrotu towarowego w Państwach Członkowskich oraz ochrony rynku wewnętrznego Unii Europejskiej przed wyrobami mogącymi stanowić zagroŝenie dla Ŝycia zdrowia ludzi oraz środowiska. Dyrektywy starego i nowego podejścia Wydawane do 1985r. Dyrektywy dotyczące hałasu były to t.zw. Dyrektywy starego podejścia. Opierają się one w niewielkim stopniu na normach. Zawierają w sobie szereg ustaleń, definicji, wymagań technicznych, metodyk badawczych (głównie pomiarowych), które w Dyrektywach nowego podejścia zostały przesunięte do norm zharmonizowanych. Dyrektywy nowego podejścia dotyczące urządzeń zawierają na ogół kompleksowe oraz wariantowe (modułowe) procedury oceny zgodności. Dyrektywy starego podejścia są wiąŝące jeŝeli chodzi o zamierzony skutek (osiągnięcie określonego stanu) zostawiając władzom krajowym państwa członkowskiego wybór formy i metody ich wdroŝenia. Dyrektywy nowego podejścia obejmują szeroki zakres wyrobów i są opracowywane, zatwierdzane i ogłaszane, w ten sam sposób, co Dyrektywy poprzednie z tym, Ŝe przyjmowane są na zasadzie większości kwalifikowanej, a nie jak wcześniej na zasadzie 10

11 jednomyślności. Podstawa opracowań Dyrektyw nowego podejścia jest Uchwała Rady z dnia 7 maja 1985r. Uchwała ta wprowadza następujące zasady nowego podejścia : - harmonizacja ustawodawstwa zostaje ograniczona do zasadniczych wymagań, które powinien spełniać produkt wprowadzany na rynek Wspólnoty, - w Dyrektywach, w związku z powyŝszym, określone są tylko zasadnicze wymagania i odnoszą się głównie do zagwarantowania bezpieczeństwa osób, mienia i środowiska podczas uŝytkowania produktów, - specyfikacje techniczne dotyczące produktów spełniających zasadnicze wymagania są uwzględnione w europejskich normach zharmonizowanych, - stosowanie norm zharmonizowanych lub innych norm jest dobrowolne, a producent moŝe zawsze zastosować inne specyfikacje techniczne. Zarówno normy zharmonizowane, jak teŝ inne specyfikacje techniczne muszą pokrywać wszystkie zasadnicze wymagania bezpieczeństwa zawarte w Dyrektywach, - produkty wytworzone zgodnie z normami zharmonizowanymi korzystają z domniemania zgodności z wymaganiami zasadniczymi, - producent lub jego upowaŝniony przedstawiciel ponosi pełną odpowiedzialność za swój produkt. Dyrektywy nowego podejścia muszą być wdroŝone do prawa krajowego przez wszystkie kraje członkowskie w zasadzie w postaci niezmienionej co do formy i treści (przy zachowaniu reguł i form ustalonych dla transpozycji aktów prawnych Unii Europejskiej). Wprowadzenie w/w zasad stanowi kolejny krok w usuwaniu barier technicznych i prawnych ograniczających swobodny przepływ towarów. Tak, jak odpowiedzialność za wyprodukowanie bezpiecznych maszyn i urządzeń spoczywa na wytwórcach, to określona kontrola rynku regulowana oddzielnymi aktami prawnymi na władzach krajowych. Podstawową Dyrektywą nowego podejścia w zakresie emisji hałasu jest Dyrektywa 2000/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 maja 2000r. o zbliŝaniu przepisów prawa Państw Członkowskich dotyczących emisji hałasu do otoczenia przez urządzenia uŝywane na zewnątrz pomieszczeń. 11

12 Normy Europejskie Konkretyzacja wymagań zawartych w Dyrektywach nowego podejścia następuje za pośrednictwem norm. Funkcjonujące dotychczas w krajach nie zrzeszonych w UE normy krajowe nie ustalają w sposób jednolity, dla róŝnych państw, wymogów bezpieczeństwa, wartości granicznych, metodyk badań i aparatury pomiarowej. W Unii Europejskiej sprecyzowane zasadnicze wymagania Dyrektyw określają w sposób ujednolicony t.zw. normy zharmonizowane. Normy te opracowywane są w Europejskich Komitetach Normalizacyjnych CEN, CENELEC i ETSJ, przy uwzględnieniu norm międzynarodowych Organizacji Normalizacyjnej ISO. Normy te są aktualizowane stosownie do postępu technicznego i rozwoju praktyki inŝynierskiej. Normy zharmonizowane wyznaczają akceptowalny poziom bezpieczeństwa. Normy Europejskie (EN) opracowywane są na podstawie mandatu udzielanego określonej europejskiej organizacji przez Komisję Europejską i obejmują następujące, główne grupy wymagań: - podstawowe, - technologiczne, - dotyczące wyrobów, - dotyczące badań, - dotyczące usług, - dotyczące funkcji. WaŜną grupę są normy tworzące systemy zapewnienia jakości wyrobów (np. serii ISO 9000 i EN 29000). Mandatowa procedura opracowania Norm Europejskich sprowadza się do realizacji następujących etapów: - Komisja Europejska na bazie ogólnych przepisów unijnych i przyjętych preferencji podejmuje decyzję o wszczęciu prac normalizacyjnych w określonym obszarze, 12

13 - Odnośny stały Komitet UE opracowuje t.zw. formularze mandatowe i przedstawia je europejskim organizacjom normalizacyjnym, jako propozycje kontraktu na realizację określonego tematu normalizacyjnego, - Kraje Członkowskie są zobowiązane do wstrzymania wszystkich samodzielnie realizowanych prac normalizacyjnych w danym obszarze, - Następuje opracowanie Normy Europejskiej stanowiące wynik realizacji mandatu. Za normę zharmonizowaną uwaŝa się normę opracowaną w w/w trybie, która została przyjęta przynajmniej przez jedno Państwo Członkowskie. Wykaz norm zharmonizowanych jest publikowany w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Europejskie kraje członkowskie wdraŝają Normę Europejską do norm krajowych. Wykaz Polskich Norm transponujących postanowienia norm zharmonizowanych będzie z chwilą wdroŝenia danej Dyrektywy, dotyczącej maszyn lub urządzeń, do prawa polskiego, publikowany przez Ministra Gospodarki w Monitorze Polskim. Normy krajowe sprzeczne z w/w normami powinny równocześnie zostać wycofane. Tak, jak stosowanie norm jest nieobowiązkowe, producent moŝe wykazać zgodność z zasadniczymi wymaganiami Dyrektyw (głównie dotyczących bezpieczeństwa) w inny sposób niŝ wykazywanie zgodności na podstawie norm zharmonizowanych. Jednak stosowanie norm zharmonizowanych na etapie projektowania, produkcji, badań i eksploatacji wyrobów zasadniczo upraszcza zapewnienie i udowodnienie zgodności wyrobu z podstawowymi wymaganiami określonymi w Dyrektywach. Producent wytwarzający wyroby w warunkach obowiązywania innych przepisów ma obowiązek udowodnienia, Ŝe jego wyroby spełniają równieŝ wymagania odnośnych Dyrektyw, co znacznie wydłuŝa i podraŝa proces oceny zgodności. Stosujący normy zharmonizowane producenci korzystający z przywileju t.zw. domniemania zgodności powinni zwracać szczególną uwagę na wymóg, aby zastosowane normy pokrywały wszystkie zasadnicze wymagania danych Dyrektyw. Niespełnienie tego wymogu moŝe spowodować zakwestionowanie domniemania zgodności z Dyrektywą. Procedury oceny zgodności Ocena zgodności urządzenia z wymaganiami zasadniczymi jest procedurą, przez którą producent lub jego upowaŝniony przedstawiciel zapewnia i deklaruje, Ŝe urządzenie spełnia wymagania Dyrektywy (Rozporządzenia). 13

14 Procedury oceny zgodności mają na celu sprawdzenie i udokumentowanie, Ŝe dany wyrób (w stosunku, do którego jest to wymagane) spełnia wymagania Dyrektywy (Rozporządzenia). Zgodnie z Decyzjami Rady 90/683/EWG oraz 93/465/EWG procedura oceny zgodności powinna być przeprowadzona w oparciu o t.zw. modułowa ocenę zgodności (8 modułów), które w przypadku oceny emisji hałasu do otoczenia, urządzeń pracujących na zewnątrz pomieszczeń moŝe być przeprowadzana przy wykorzystaniu ustalonych modułów wg następujących wariantów: 1) Deklarowanie zgodności przez producenta. Producent dokonuje wewnętrznej kontroli projektu, produkcji i dokumentacji, sporządza pisemną deklarację zgodności oraz znakuje wyroby znakiem CE i umieszcza oznaczenie gwarantowanego poziomu mocy akustycznej L WA. Dokumentacja techniczna jest przechowywana do dyspozycji władz państwowych. W tym wariancie oceny zgodności wyrobów, dla których niezbędny jest udział jednostki notyfikowanej przewiduje się okresową kontrole zgodności urządzeń z dokumentacja techniczną i sprawdzenie urządzeń w fazie produkcji. 2) Producent lub jego upowaŝniony przedstawiciel przed wprowadzeniem do obrotu pierwszej sztuki wyrobu lub oddaniem jej do uŝytkowania przedstawia jednostce notyfikowanej kopię dokumentacji technicznej oraz (na Ŝądanie) prototyp wyrobu. Jednostka notyfikowana sprawdza zgodność z zasadniczymi wymaganiami, przeprowadza ewentualne badania i jeŝeli przewiduje to odnośna Dyrektywa (Rozporządzenie) wystawia certyfikat zgodności (certyfikat badania typu). Producent znakuje wyroby znakiem CE, umieszcza oznaczenie L WA i sporządza w formie pisemnej deklarację zgodności. Jednostka notyfikowana (lub przez nią upowaŝniona) powinna przeprowadzać okresowe kontrole, aby w sposób ciągły weryfikować zgodność produkowanych wyrobów z dokumentacją techniczną i wymaganiami odnośnej Dyrektywy (Rozporządzenia). 3) Demonstrowanie (ocena) zgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami odnośnej Dyrektywy poprzez zatwierdzony i stosowany system jakości w fazie projektowania, produkcji oraz kontroli i badania wyrobu (oparty głównie na normach serii EN-ISO 9000). Producent lub jego upowaŝniony przedstawiciel znakuje wyroby znakiem CE, umieszcza oznaczenie L WA i sporządza pisemną deklarację zgodności. W zaleŝności od ustaleń 14

15 odnośnej Dyrektywy (Rozporządzenia) producent lub jego upowaŝniony przedstawiciel składa do wybranej jednostki notyfikowanej wystąpienie o ocenę stosowanego systemu zapewnienia jakości, przedstawiając wymaganą dokumentację wyrobu i systemu jakości. Jednostka notyfikowana oprócz sprawdzenia zasadniczego przeprowadza okresowe audity (w tym niezapowiedziane) dla weryfikacji bieŝącego stosowania zasad systemu zapewnienia jakości. System oceny zgodności, zgodnie z ustawą z dnia 28 kwietnia 2000r. o systemie oceny zgodności, akredytacji oraz zmianie niektórych ustaw, stanowią: 1) przepisy określające wymagania oraz specyfikacje techniczne dotyczące wyrobów i procesów ich wytwarzania; 2) podmioty: Polskie Centrum Akredytacji, jednostki certyfikujące, laboratoria, jednostki kontrolujące, 3) Normy regulujące działania instytucji wymienionych w pkt.2) 4) przepisy określające wymagania zasadnicze zawarte są w Rozporządzeniach Rady Ministrów, do których transponowane są poszczególne Dyrektywy Unii Europejskiej. Podstawowe pojęcia stosowane w procesie oceny zgodności /wg Ustawy z dnia 28 kwietnia 2000r. o systemie oceny zgodności i zmianie niektórych ustaw/ Wyrób rzecz ruchoma bez względu na stopień jej przetworzenia przeznaczona do wprowadzenia do obrotu, z wyjątkiem nieprzetworzonych produktów rolnych, hodowlanych oraz pochodzących z rybołówstwa lub łowiectwa. Wprowadzenie do obrotu przekazanie wyrobu po raz pierwszy w kraju uŝytkownikowi, konsumentowi bądź sprzedawcy przez producenta, jego przedstawiciela lub importera. Znak zgodności (CE) zastrzeŝony znak nadawany lub stosowany zgodnie z zasadami oceny zgodności, wskazujący, Ŝe zapewniono odpowiedni stopień zaufania oraz Ŝe dany wyrób lub proces jego wytwarzania są zgodne z zasadniczymi wymaganiami lub specyfikacjami technicznymi. 15

16 Jednostka kontrolująca jednostka dokonująca sprawdzenia zgodności projektu wyrobu, wyrobu lub procesów jego wytwarzania z wymaganiami zasadniczymi lub specyfikacjami technicznymi. Notyfikowane jednostki certyfikujące jednostki certyfikujące, jednostki kontrolujące lub laboratoria, którym udzielił notyfikacji właściwy minister ze względu na przedmiot oceny zgodności w drodze decyzji administracyjnej. Jednostki notyfikowane posiadające uprawnienia udzielone przez ministra właściwego ze względu na przedmiot oceny zgodności - akredytowane jednostki certyfikujące, kontrolujące lub laboratoria. Certyfikat zgodności dokument wykazujący, Ŝe zapewniono odpowiedni stopień zaufania, iŝ naleŝycie zidentyfikowany wyrób lub proces jego wytwarzania są zgodne z zasadniczymi wymaganiami lub specyfikacjami technicznymi. Certyfikacja zgodności działanie strony trzeciej jednostki certyfikującej niezaleŝnej od producenta, jego przedstawiciela lub importera zmierzające do wykazania, Ŝe zapewniono pewien stopień zaufania, iŝ wyrób, proces jego wytwarzania są zgodne z zasadniczymi wymaganiami lub specyfikacjami technicznymi. Certyfikacji wyrobów dokonują notyfikowane jednostki certyfikujące. Podstawą wydania certyfikatu jest pozytywny wynik badań jednostki certyfikującej. Zasadnicze wymagania wymagania, które spełniać musi wyrób wprowadzony do obrotu lub oddany do uŝytkowania, które to wymagania określają Dyrektywy UE uchwalone zgodnie z zasadami zawartymi w uchwale Rady Wspólnot Europejskich z dnia 7 maja 1985r. w sprawie nowego podejścia do harmonizacji technicznej i normalizacji zwanych Dyrektywami nowego podejścia. W Polsce zasadnicze wymagania zawarte są w Rozporządzeniach RM, do których transponowane są postanowienia Dyrektyw. Wymagania szczegółowe wymagania zharmonizowanych norm lub specyfikacji technicznych, którym musi odpowiadać wyrób wprowadzany do obrotu. Wymaganiom lub specyfikacjom określonym w Dyrektywach UE innych niŝ Dyrektywy nowego podejścia powinien odpowiadać wyrób, którego zgodność oceniana jest na ich podstawie. Specyfikacje techniczne dokumenty określające cechy, które wyrób powinien posiadać w zakresie jakości, parametrów technicznych, bezpieczeństwa lub wymiarów oraz w odniesieniu do nazewnictwa, symboli, badań i metodologii badań, opakowania, oznakowania i oznaczenia wyrobu. 16

17 Deklaracja zgodności WE dokument wydawany przez wytwórcę lub jego upowaŝnionego przedstawiciela, w którym on oświadcza na swoją wyłączną odpowiedzialność, Ŝe wprowadzony do obrotu lub oddawany do uŝytkowania wyrób jest zgodny z zasadniczymi wymaganiami lub wymaganiami szczegółowymi i specyfikacjami technicznymi. Dyrektywy i Rozporządzenia RM wdraŝające je do prawa polskiego nie narzucają w szczegółach określonej formy Deklaracji zgodności. Jako podstawa moŝna przyjąć formularz zaproponowany w normie PN-EN 45014:1993 oraz zalecenia odnośnych Dyrektyw. Przykładowo: Deklaracja zgodności WE dla wyrobów ocenianych zgodnie z Dyrektywą 2000/14/WE (dot. Hałasu urządzeń pracujących na zewnątrz pomieszczeń) powinna zawierać następujące informacje: - nazwę i adres producenta lub jego upowaŝnionego przedstawiciela, - nazwisko i adres osoby, która przechowuje dokumentacje techniczną, - opis urządzenia, jego markę, typ i numer, - uzasadnienie zastosowanej aparatury badawczej, - zmierzony poziom mocy akustycznej urządzenia reprezentatywnego dla danego typu, - gwarantowany poziom mocy akustycznej danego urządzenia, - oświadczenie, Ŝe urządzenie spełnia wymagania określone w Dyrektywie (Rozporządzeniu), - oświadczenie, Ŝe urządzenie jest zgodne z wymaganiami, określonymi w przepisach (wymaganiach) innych Rozporządzeń wydanych na podstawie Art. 6 ust. 2 Ustawy z dnia 28 kwietnia 2000r. o systemie zgodności, akredytacji oraz zmianie niektórych ustaw, o ile jest wymagane, - imię i nazwisko osoby upowaŝnionej do składania podpisu w imieniu producenta lub jego upowaŝnionego przedstawiciela, - miejsce i datę wystawienia. Deklaracja zgodności WE, powinna być przechowywana przez producenta lub jego upowaŝnionego przedstawiciela przez okres 10 lat od daty wyprodukowania ostatniego 17

18 egzemplarza urządzenia. Deklarację zgodności WE naleŝy sporządzić w języku polskim oraz przetłumaczyć na język Państwa Członkowskiego, do którego urządzenie jest eksportowane lub język Państwa zlecającego przeprowadzenie oceny zgodności. Dokumentacja techniczna w procesie oceny zgodności Dokumentacja techniczna powinna umoŝliwić dokonanie oceny zgodności urządzenia z wymaganiami zasadniczymi zawartymi w Dyrektywie (Rozporządzeniu) i powinna zawierać co najmniej następujące informacje: - nazwę i adres producenta lub jego upowaŝnionego przedstawiciela, - opis urządzenia i jego markę, - nazwę fabryczną, typ, serię i numer urządzenia, - dane techniczne i zmierzony poziom mocy akustycznej L VA istotne dla identyfikacji urządzenia, - sprawozdanie techniczne z pomiarów hałasu wykonane zgodnie z wymaganiami załączników Dyrektywy (Rozporządzenia), - nazwę i typ zastosowanej aparatury pomiarowej oraz wyniki oszacowania niepewności pomiarów wynikające ze zmienności produkcji oraz jej wpływu na gwarantowany poziom mocy akustycznej. Do dokumentacji technicznej producent lub jego upowaŝniony przedstawiciel dołącza, jeŝeli zachodzi taka potrzeba, niezbędne schematy, opisy i wyjaśnienia. Na ogół ustala się, Ŝe dokumentacja techniczna powinna być przechowywana co najmniej przez 10 lat od daty wyprodukowania ostatniego egzemplarza danego typu urządzenia. Dobrowolna ocena zgodności Ocenie tej mogą być poddane w szczególności: - wyroby nie objęte obowiązkową oceną zgodności przewidzianą w Dyrektywach lub odnośnych Rozporządzeniach krajowych, - systemy zarządzania jakością, środowiskiem, bezpieczeństwem, - usługi, 18

19 - kompetencje personelu. Dotychczasowe Dyrektywy UE dotyczące hałasu urządzeń Do końca 2001r. obowiązują następujące Dyrektywy dotyczące emisji hałasu pracujących maszyn (głównie maszyn i sprzętu dla celów budowlanych): - Dyrektywa 79/113/EWG z dnia 19 grudnia 1978r. W sprawie zbliŝania przepisów prawa państw członkowskich dotyczących określania emisji hałasu ze sprzętu i maszyn budowlanych (Dyrektywa ramowa); - Dyrektywa Rady 84/532/EWG dotycząca zbliŝenia przepisów prawa państw członkowskich odnośnie postanowień w kwestii budowy zakładów i wyposaŝenia (Dyrektywa ramowa); - Dyrektywa Rady 84/533/EWG z dnia 17 września 1984r. w sprawie zbliŝenia przepisów prawa państw członkowskich dotyczących dopuszczalnego poziomu mocy akustycznej spręŝarek; - Dyrektywa Rady 84/534/EWG z dnia 17 września 1984r. w sprawie zbliŝenia przepisów prawa państw członkowskich dotyczących dopuszczalnego poziomu mocy akustycznej Ŝurawi wieŝowych; - Dyrektywa Rady 84/535/EWG z dnia 17 września 1984r. w sprawie zbliŝenia przepisów prawa państw członkowskich dotyczących dopuszczalnego poziomu mocy akustycznej agregatów spawalniczych; - Dyrektywa Rady 84/536/EWG z dnia 17 września 1984r. w sprawie zbliŝenia przepisów prawa państw członkowskich dotyczących dopuszczalnego poziomu mocy akustycznej agregatów prądotwórczych; - Dyrektywa Rady 84/537/EWG z dnia 17 września 1984r. w sprawie zbliŝenia przepisów prawa państw członkowskich dotyczących dopuszczalnego poziomu mocy akustycznej zmechanizowanych, ręcznych kruszarek betonów i młotów; - Dyrektywa Rady 84/538/EWG z dnia 17 września 1984r. w sprawie zbliŝenia przepisów prawa państw członkowskich dotyczących dopuszczalnego poziomu mocy akustycznej kosiarek do trawy; 19

20 - Dyrektywa Rady 86/662 z dnia 22 grudnia 1986r.. w sprawie ograniczenia hałasu koparek hydraulicznych, koparek linowych, spycharek, ładowarek i koparko-ładowarki. W/w Dyrektywy oprócz cech wyszczególnionych w pkt. Dyrektywy starego i nowego podejścia niniejszego opracowania charakteryzowały się: - ustalaniem dla wszystkich wyrobów będących przedmiotem danych regulacji prawnych ogólnie obowiązujących, dopuszczalnych poziomów mocy akustycznej i w niektórych przypadkach dopuszczalnych poziomów dźwięku na stanowisku operatora. Metody badań emisji hałasu skoncentrowano w jednej Dyrektywie (79/113/EWG) z uzupełnieniami w Dyrektywach szczegółowych bez powoływania się na Europejskie Normy zharmonizowane - procedury oceny zgodności ustalane były oddzielnie dla poszczególnych grup wyrobów i w większości przypadków zawierały: badania typu, wydanie świadectwa typu (certyfikatu), kontrolę losową zgodności produkowanych modeli z badanym typem, przez zaaprobowane w danym kraju członkowskim jednostki badawcze - nie przewidywały dla omawianych grup wyrobów obszarów oceny zgodności polegających tylko na wewnętrznej kontroli projektu, produkcji i dokumentacji przeprowadzonej przez producenta (deklaracja zgodności producenta) dla maszyn i urządzeń w stosunku, do których nie wprowadzone zostały ograniczenia mocy akustycznej i poziomu dźwięku na stanowisku operatora, - nie przewidywały wariantu procedury oceny zgodności opartej o kontrolę przez jednostkę notyfikowaną zatwierdzonego systemu jakości w przedsiębiorstwie, - nie przewidywały równieŝ wyboru wariantów procedury oceny zgodności, - nie przewidywały wyłączenia części wyrobów z ograniczeń dopuszczalnej wartości mocy akustycznej, przy zachowaniu oznaczenia gwarantowanego poziomu mocy akustycznej urządzenia, - nie przewidywały oznaczenia wyrobów spełniających wymagania w/w Dyrektyw - znakiem CE. 20

TRANSPORTOWY DOZÓR TECHNICZNY JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA 1468. System oceny zgodności w Polsce jak to działa?

TRANSPORTOWY DOZÓR TECHNICZNY JEDNOSTKA NOTYFIKOWANA 1468. System oceny zgodności w Polsce jak to działa? System oceny zgodności w Polsce jak to działa? Unijne akty horyzontalne Decyzja PE i Rady UE nr 768/2008/WE w sprawie wspólnych ram dotyczących wprowadzania produktów do obrotu Rozporządzenie nr 765/2008/WE

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 czerwca 2016 r. Poz. 878 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA CYFRYZACJI 1) z dnia 17 czerwca 2016 r. w sprawie dokonywania oceny zgodności urządzeń radiowych

Bardziej szczegółowo

Monitoring hałasu w Porcie Lotniczym Wrocław S.A. Wrocław, 28 września 2011 r.

Monitoring hałasu w Porcie Lotniczym Wrocław S.A. Wrocław, 28 września 2011 r. Monitoring hałasu w Porcie Lotniczym Wrocław S.A. Wrocław, 28 września 2011 r. Podstawa prawna Do 22 lipca 2011 r.: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 października 2007 r. w sprawie wymagań w

Bardziej szczegółowo

WPŁYW EMISJI HAŁASU WYTWARZANY PRZEZ ELEKTROWNIE WIATROWE NA ŚRODOWISKO NATURALNE

WPŁYW EMISJI HAŁASU WYTWARZANY PRZEZ ELEKTROWNIE WIATROWE NA ŚRODOWISKO NATURALNE WPŁYW EMISJI HAŁASU WYTWARZANY PRZEZ ELEKTROWNIE WIATROWE NA ŚRODOWISKO NATURALNE dr inŝ. Sławomir AUGUSTYN 2009-11-25 POZNAŃ EMISJA HAŁAS NiepoŜądane, nieprzyjemne, dokuczliwe, uciąŝliwe lub szkodliwe

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ŚRODOWISKU

INFORMACJA O ŚRODOWISKU INFORMACJA O ŚRODOWISKU Prawo ochrony środowiska dr Tomasz Poskrobko PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA Podstawy prawne PMŚ tworzą: ustawa Prawo ochrony środowiska zawiera

Bardziej szczegółowo

Liga Walki z Hałasem

Liga Walki z Hałasem ul. Bernardyńska 1A lok.74 02-904 Warszawa www.lwzh.pl Wykład 2: Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku 1 Przepisy: 1980 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 września 1980r. (Dz.U. Nr 24, poz.90)

Bardziej szczegółowo

Obszar ograniczonego użytkowania dla lotniska Poznań-Ławica w Poznaniu

Obszar ograniczonego użytkowania dla lotniska Poznań-Ławica w Poznaniu Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego Obszar ograniczonego użytkowania dla lotniska Poznań-Ławica w Poznaniu Wizyta Studyjna Grupy Roboczej ds. Hałasu Poznań, dnia 2-4 kwietnia 2014 r. Obszar

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 1 Przepisy ogólne Dz.U.04.195.2011 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności,

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA DO CELÓW NOTYFIKACJI W ODNIESIENIU DO DYREKTYWY 97/23/WE W SPRAWIE URZĄDZEŃ CIŚNIENIOWYCH ORAZ DYREKTYWY 2009/105/WE W SPRAWIE PROSTYCH ZBIORNIKÓW CIŚNIENIOWYCH

Bardziej szczegółowo

SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO UCHWAŁA Nr XLII/663/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 30 września 2013 r. w sprawie zmiany Uchwały Nr XXXIV/494/09 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 3 lipca 2009 r. w sprawie Programu

Bardziej szczegółowo

ZKP gwarancją jakości

ZKP gwarancją jakości dr inż. Jadwiga Szuba Zielonogórskie Kopalnie Surowców Mineralnych S.A. gwarancją jakości kruszyw dla ich użytkowników Państwa członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane są do stosowania ujednoliconych

Bardziej szczegółowo

Jakość materiałów budowlanych w Polsce. Systemy oceny, atesty, polskie normy. Badania.

Jakość materiałów budowlanych w Polsce. Systemy oceny, atesty, polskie normy. Badania. Jakość materiałów budowlanych w Polsce. Systemy oceny, atesty, polskie normy. Badania. Polskie przepisy wprowadzające uregulowania UE - OBSZAR REGULOWANY - budownictwo Ustawa Prawo Budowlane z dnia 7 lipca1994

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 22 stycznia 2014 r. Poz. 112. obwieszczenie MINISTRA ŚRoDOWISKA. z dnia 15 października 2013 r.

Warszawa, dnia 22 stycznia 2014 r. Poz. 112. obwieszczenie MINISTRA ŚRoDOWISKA. z dnia 15 października 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 22 stycznia 2014 r. Poz. 112 obwieszczenie MINISTRA ŚRoDOWISKA z dnia 15 października 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 17 grudnia 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 17 grudnia 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 8 534 Poz. 32 32 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie procedur oceny zgodności wyrobów wykorzystujących energię oraz ich oznakowania 2) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE Joanna Kwapisz Główny specjalista Tel. 22 57 92 274 Departament Gospodarki Odpadami Obowiązujące Ochrona powierzchni regulacje ziemi prawne Poziom UE: Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Proces podejmowania decyzji administracyjnych

Proces podejmowania decyzji administracyjnych Proces podejmowania decyzji administracyjnych Debata nt. ochrony przed hałasem Warszawa, dn. 11 grudnia 2012 r. Czynniki wpływające na koniecznośd lub obowiązek budowy ekranów akustycznych Etap planowania

Bardziej szczegółowo

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku R O Z P O R Z Ą D Z E N I E MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku Projekt Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

(Akty ustawodawcze) DYREKTYWY

(Akty ustawodawcze) DYREKTYWY 16.12.2011 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 334/1 I (Akty ustawodawcze) DYREKTYWY DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2011/91/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oznaczeń lub oznakowań identyfikacyjnych

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UBIEGAJĄCYCH SIĘ O ZGODĘ PREZESA URZĘDU TRANSPORTU KOLEJOWEGO NA WYKONYWANIE OCEN ZGODNOŚCI W OBSZARZE KOLEI Wydanie 1 Warszawa, 27.10.2015

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) Dz.U.2011.33.166 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) (Dz. U. z dnia 16 lutego 2011 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE W SPRAWIE WYPEŁNIANIA PRZEZ INWESTORÓW WYMAGAŃ OCHRONY ŚRODOWISKA DLA REALIZOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA MOGĄCEGO ZNACZĄCO ODDZIAŁYWAĆ NA ŚRODOWISKO W opracowaniu zostały omówione

Bardziej szczegółowo

Znak CE dla akceleratorów medycznych. Jan Kopeć

Znak CE dla akceleratorów medycznych. Jan Kopeć Znak CE dla akceleratorów medycznych Szkoła Fizyki Akceleratorów Medycznych, Świerk 2007 Znaczenie znaku CE dla wyrobów medycznych Znak CE, który producent umieszcza na wyrobie medycznym oznacza spełnienie

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek

PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek PODSUMOWANIE Strategicznej oceny oddziaływania na środowisko aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Ozimek Kierownik Projektu: mgr inŝ. Ksenia Czachor Opracowanie: mgr Katarzyna Kędzierska

Bardziej szczegółowo

Co to jest przedsięwzięcie?

Co to jest przedsięwzięcie? Wprowadzenie do systemu ocen oddziaływania na środowisko Krzysztof Mielniczuk r. Co to jest przedsięwzięcie? Rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E INSTYTUT BADAWCZY LEŚNICTWA Zakład Ekonomiki i Polityki Leśnej S T R E S Z C Z E N I E opracowania pt. Systematyka prawnych rozwiązań ochrony przyrody w lasach (temat nr BLP-316) Autorzy: mgr inŝ. Adam

Bardziej szczegółowo

Zharmonizowane wymogi Część B. Dokument IV. Składowa opracowania Rekomendacji Agencji zgodnie z postanowieniami art. 15 Dyrektywy 2004/49/WE

Zharmonizowane wymogi Część B. Dokument IV. Składowa opracowania Rekomendacji Agencji zgodnie z postanowieniami art. 15 Dyrektywy 2004/49/WE Zharmonizowane wymogi Część B Dokument IV Celem wykorzystania przez Krajowe Władze Bezpieczeństwa Ruchu przy ocenie zgodności z wymogami certyfikatów bezpieczeństwa Część B wydanych zgodnie z art. 10(2)

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 71/2010 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 28 kwietnia 2010r.

Zarządzenie Nr 71/2010 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 28 kwietnia 2010r. Zarządzenie Nr 71/2010 Burmistrza Miasta Czeladź z dnia 28 kwietnia 2010r. w sprawie : wprowadzenia procedury Identyfikacji zagroŝeń oraz oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy w Urzędzie Miasta

Bardziej szczegółowo

Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej

Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej Załącznik nr 1 Wykaz aktów prawnych dotyczących problematyki azbestowej (źródło: Ministerstwo Gospodarki www.mg.gov.pl) Ustawy dotyczące problematyki azbestowej (stan na wrzesień 2011 r.) 1. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Prawne wymogi ochrony środowiska przed hałasem w Polsce w świetle wymogów Unii Europejskiej

Prawne wymogi ochrony środowiska przed hałasem w Polsce w świetle wymogów Unii Europejskiej Prawne wymogi ochrony środowiska przed hałasem w Polsce w świetle wymogów Unii Europejskiej Anna Kołaska Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu POLITYKA UNII EUROPEJSKIEJ w latach 70-90 XX

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ŚRODOWISKA W PROCESIE INWESTYCYJNYM W ŚWIETLE PRZEPISÓW

OCHRONA ŚRODOWISKA W PROCESIE INWESTYCYJNYM W ŚWIETLE PRZEPISÓW OCHRONA ŚRODOWISKA W PROCESIE INWESTYCYJNYM W ŚWIETLE PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 3 PAŹDZIERNIKA 2008 r. O UDOSTĘPNIANIU INFORMACJI O ŚRODOWISKU I JEGO OCHRONIE, UDZIALE SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 28.5.2014 L 159/41 ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 574/2014 z dnia 21 lutego 2014 r. zmieniające załącznik III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska 1)

USTAWA. z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska 1) USTAWA z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska 1) Art. 6. 1. Kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. 2. Kto

Bardziej szczegółowo

Znaki ostrzegawcze: Źródło pola elektromagnetycznego

Znaki ostrzegawcze: Źródło pola elektromagnetycznego Podstawowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla użytkowników urządzeń wytwarzających pole i promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie częstotliwości 0-300 GHz. Podstawy prawne krajowe uregulowania

Bardziej szczegółowo

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.4 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA numer wersji

Bardziej szczegółowo

Informacje dot. zmian wprowadzonych w Nowym Podejściu

Informacje dot. zmian wprowadzonych w Nowym Podejściu Nowe Ramy Prawne (z ang. New Legal Framework = NLF) Informacje dot. zmian wprowadzonych w Nowym Podejściu Krzysztof Zawiślak 1 NOWE PODEJŚCIE Propozycja zmian została przyjęta w Komisji dn. 14 lutego 2007

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE

OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz środków budżetu państwa przy wsparciu Euroregionu Nysa OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE (aktualny

Bardziej szczegółowo

Akty prawne przegląd aktów normatywnych ustanowionych w czerwcu i lipcu 2014 r.

Akty prawne przegląd aktów normatywnych ustanowionych w czerwcu i lipcu 2014 r. Przegląd aktów normatywnych ustanowionych w czerwcu i lipcu 2014 r. (wykaz obejmuje akty prawne dotyczące elektryki lub z nią związane także w zakresie działających w niej podmiotów) 1. Ustawa z dnia 9

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE ZAWIERAJĄCE UZASADNIENIE WYBORU PRZYJĘTEGO DOKUMENTU W ODNIESIENIU DO ROZPATRYWANYCH ROZWIĄZAŃ ALTERNATYWNYCH

PODSUMOWANIE ZAWIERAJĄCE UZASADNIENIE WYBORU PRZYJĘTEGO DOKUMENTU W ODNIESIENIU DO ROZPATRYWANYCH ROZWIĄZAŃ ALTERNATYWNYCH PODSUMOWANIE ZAWIERAJĄCE UZASADNIENIE WYBORU PRZYJĘTEGO DOKUMENTU W ODNIESIENIU DO ROZPATRYWANYCH ROZWIĄZAŃ ALTERNATYWNYCH Program ochrony środowiska przed hałasem dla Miasta Gliwice na lata 2013-2017

Bardziej szczegółowo

zakresu uwzględnienia uwag i wniosków w postępowaniu z udziałem społeczeństwa

zakresu uwzględnienia uwag i wniosków w postępowaniu z udziałem społeczeństwa Załącznik: Uzasadnienie zakresu uwzględnienia uwag i wniosków w postępowaniu z udziałem społeczeństwa przy opracowywaniu Programu ochrony środowiska przed hałasem dla terenów poza aglomeracjami połoŝonych

Bardziej szczegółowo

Prawo ochrony środowiska w drogownictwie stan obecny i kierunki zmian

Prawo ochrony środowiska w drogownictwie stan obecny i kierunki zmian LVI TECHNICZNE DNI DROGOWE 13-15 listopada 2013 r. Centrum Konferencyjne Falenty, Raszyn k. Warszawy Prawo ochrony środowiska w drogownictwie stan obecny i kierunki zmian Karolina Rak Departament Środowiska

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel ratyfikacji poprawki do Konwencji Konwencję o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW Ośrodek Certyfikacji Wyrobów IPS TABOR Jednostka ds. Certyfikacji tel. +48 61 6641420; +48 61 6641429; +48 61 6641434 fax. +48 61 6641420; +48 61 6534002 e-mail: certyfikacja@tabor.com.pl Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie CE a certyfikacja dobrowolna konkurencja czy synergia

Oznaczenie CE a certyfikacja dobrowolna konkurencja czy synergia Oznaczenie CE a certyfikacja dobrowolna konkurencja czy synergia mgr inż. Sławomir Wilczyński Polski Komitet Normalizacyjny OBSZAR ZHARMONIZOWANY W UE OBSZAR NIE ZHARMONIZOWANY W UE Dyrektywy UE ( prawo

Bardziej szczegółowo

Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu. USTAWA z dnia 29 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze 1)

Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu. USTAWA z dnia 29 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze 1) Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu USTAWA z dnia 29 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze 1) Art. 1. W ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

ompatybilność elektromagnetyczna urządzeń i ystemów telekomunikacyjnych wymagania UE

ompatybilność elektromagnetyczna urządzeń i ystemów telekomunikacyjnych wymagania UE ompatybilność elektromagnetyczna urządzeń i ystemów telekomunikacyjnych wymagania UE dr inż. Adam Siewicz Kompatybilność elektromagnetyczna urządzeń i systemów telekomunikacyjnych Przyczynki do dyskusji

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska przed hałasem

Program ochrony środowiska przed hałasem Program ochrony środowiska przed hałasem dla terenów poza aglomeracjami, położonych wzdłuż dróg krajowych oraz wojewódzkich na terenie województwa warmińsko-mazurskiego, o obciążeniu ponad 3 mln pojazdów

Bardziej szczegółowo

Streszczenie przeglądu ekologicznego

Streszczenie przeglądu ekologicznego Streszczenie przeglądu ekologicznego Wojewoda lub starosta zgodnie z kompetencjami wynikającymi z art. 237 ustawy POŚ (Dz.U. 2001, Nr 62, poz. 627 z późn. zmianami), w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących

Bardziej szczegółowo

Aktualności - Urząd Miasta Częstochowy Oficjalny portal miejski

Aktualności - Urząd Miasta Częstochowy Oficjalny portal miejski 1 kwietnia 2014 PROGRAM OCHRONY PRZED HAŁASEM W ramach Programu ochrony środowiska przed hałasem dla miasta Częstochowy na lata 2013-2018, uchwalonego podczas ostatniej sesji przez Radę Miasta zaproponowano

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA-PORÓWNANIE

INFORMACJA-PORÓWNANIE INFORMACJA-PORÓWNANIE WODOMIERZE WPROWADZANE NA RYNEK W OPARCIU O DYREKTYWĘ 2004/22/EC MID (MEASURING INSTRUMENTS DIRECTIVE) / a wodomierze produkowane wg poprzedniej regulacji prawnej (GUM) *Przedstawione

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji

PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji Barbara Dobosz PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji Seminarium ITB -Wyroby budowlane Rozporządzenie Nr 305/2011 ustanawiające

Bardziej szczegółowo

Pojazdy kolejowe - proces dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego

Pojazdy kolejowe - proces dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego Ośrodek Certyfikacji Wyrobów IPS TABOR Jednostka ds. Certyfikacji tel. +48 61 6641420; +48 61 6641429; +48 61 6641434 fax. +48 61 6641420; +48 61 6534002 e-mail: certyfikacja@tabor.com.pl Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie UE nr 305/2011 (CPR) -odpowiedzi na często zadawane pytania

Rozporządzenie UE nr 305/2011 (CPR) -odpowiedzi na często zadawane pytania Sebastian Wall Rozporządzenie UE nr 305/2011 () -odpowiedzi na często zadawane pytania Materiał opracowano w najlepszej wierze na podstawie dokumentów Unii Europejskiej, dostępnych wytycznych państw członkowskich

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji

PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji Barbara Dobosz PRAKTYCZNE ASPEKTY DEKLARACJI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH WYROBU BUDOWLANEGO Część II zasady przygotowania i zawartość deklaracji Seminarium ITB -Wyroby budowlane Rozporządzenie Nr 305/2011 ustanawiające

Bardziej szczegółowo

010 P1/01/10 NADZÓR NAD DOKUMENTACJĄ

010 P1/01/10 NADZÓR NAD DOKUMENTACJĄ Starostwo Powiatowe we Włocławku 010-F2/01/10 STAROSTWO POWIATOWE WE WŁOCŁAWKU PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ 010 P1/01/10 NADZÓR NAD DOKUMENTACJĄ Właściciel procedury: Sekretarz Powiatu Data Imię

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości B potwierdzenie spełnienia specyficznych wymogów polskiego rynku

Certyfikacja gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości B potwierdzenie spełnienia specyficznych wymogów polskiego rynku NAFTA-GAZ grudzień 2010 ROK LXVI Jacek Jaworski Instytut Nafty i Gazu, Kraków Certyfikacja gazomierzy miechowych na znak bezpieczeństwa i jakości B potwierdzenie spełnienia specyficznych wymogów polskiego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 5 sierpnia 2005 r. (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2005 r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 5 sierpnia 2005 r. (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2005 r.) Dz.U.05.157.1318 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z naraŝeniem na hałas lub drgania mechaniczne 2)

Bardziej szczegółowo

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE 1. Przepisy europejskie i krajowe dla wyrobów budowlanych obowiązujące po 1 lipca 2013 roku Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 Czas

Bardziej szczegółowo

Ciśnieniowe urządzenia transportowe

Ciśnieniowe urządzenia transportowe Ciśnieniowe urządzenia transportowe Art. 19a. Ciśnieniowe urządzenia transportowe przewożone transportem drogowym powinny odpowiadać określonym w umowie ADR wymaganiom technicznym, zwanym dalej "wymaganiami".

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o

Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko obejmuje : udostępnianie

Bardziej szczegółowo

P6_TA-PROV(2005)0329 Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo pracy: narażenie pracowników na promieniowanie optyczne ***II

P6_TA-PROV(2005)0329 Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo pracy: narażenie pracowników na promieniowanie optyczne ***II P6_TA-PROV(2005)0329 Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo pracy: narażenie pracowników na promieniowanie optyczne ***II Rezolucja legislacyjna Parlamentu Europejskiego w sprawie wspólnego stanowiska Rady mającego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXX/537/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 28 stycznia 2013 r.

UCHWAŁA NR XXX/537/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 28 stycznia 2013 r. UCHWAŁA NR XXX/537/13 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 28 stycznia 2013 r. w sprawie określenia programu ochrony powietrza dla strefy kujawsko-pomorskiej oraz docelowych dla arsenu i ozonu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 2232/96. z dnia 28 października 1996 r.

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 2232/96. z dnia 28 października 1996 r. Dz.U.UE.L.96.299.1 Dz.U.UE-sp.13-18-42 ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 2232/96 z dnia 28 października 1996 r. ustanawiające wspólnotową procedurę dla substancji aromatycznych używanych

Bardziej szczegółowo

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI.

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. Spis treści PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ROZDZIAŁ 1... BŁĄD! NIE RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZASADY FUNKCJONOWANIA.... BŁĄD! NIE 1.1. RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZMIANY STRUKTURALNE

Bardziej szczegółowo

Wymagania bezpieczeństwa dyrektyw LVD oraz EMC dla sprzętu elektrycznego stosowanego w instalacjach przemysłowych

Wymagania bezpieczeństwa dyrektyw LVD oraz EMC dla sprzętu elektrycznego stosowanego w instalacjach przemysłowych Wymagania bezpieczeństwa dyrektyw LVD oraz EMC dla sprzętu elektrycznego stosowanego w instalacjach przemysłowych Krzysztof Mielnik krzysztof.mielnik@obac.com.pl AC 146 QMS EMS BHP OCENA ZGODNOŚCI DYREKTYWA

Bardziej szczegółowo

Główny Inspektorat Ochrony Środowiska

Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Wyniki kontroli elektrowni wiatrowych Elżbieta Gnat radca GIOŚ Departament Inspekcji i Orzecznictwa GIOŚ Warszawa luty 2015 rok Kompetencje Inspekcji Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE a. Przepisy europejskie i krajowe dla wyrobów budowlanych obowiązujące po 1 lipca 2013 roku Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXIV/1023/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 29 maja 2008 roku

Uchwała Nr XXXIV/1023/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 29 maja 2008 roku w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich. Uchwała Nr XXXIV/1023/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 29 maja 2008 roku Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Procedura uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia

Procedura uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia Procedura uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia KIEDY OOŚ? - 1 I Dla planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko Art.. 59 ust.1,

Bardziej szczegółowo

NOWE OBOWIĄZKI PRODUCENTÓW, IMPORTERÓW I DYSTRYBUTORÓW WYROBÓW BUDOWLANYCH

NOWE OBOWIĄZKI PRODUCENTÓW, IMPORTERÓW I DYSTRYBUTORÓW WYROBÓW BUDOWLANYCH Barbara Dobosz NOWE OBOWIĄZKI PRODUCENTÓW, IMPORTERÓW I DYSTRYBUTORÓW WYROBÓW BUDOWLANYCH Seminarium ITB -Wyroby budowlane Rozporządzenie Nr 305/2011 ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska Regulacji ekologicznych jest nie mniej niż podatkowych, jednak niewielu przedsiębiorców zdaje sobie sprawę, że podlegają wymogom ochrony środowiska. Nawet

Bardziej szczegółowo

0142 P1/01/2011 NADZÓR NAD DOKUMENTACJĄ

0142 P1/01/2011 NADZÓR NAD DOKUMENTACJĄ Starostwo Powiatowe we Włocławku 0142-F1/01/2011 STAROSTWO POWIATOWE WE WŁOCŁAWKU PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ 0142 P1/01/2011 NADZÓR NAD DOKUMENTACJĄ Właściciel procedury: Sekretarz Powiatu

Bardziej szczegółowo

Programy szkoleń otwartych

Programy szkoleń otwartych Programy szkoleń otwartych 1. Efektywna ocena zgodności maszyn i urządzeń z wymaganiami dyrektywy maszynowej oznakowanie CE". Seminarium poświęcone w całości dyrektywie maszynowej 98/37/WE (MD). Składa

Bardziej szczegółowo

4.3. Podsystem monitoringu jakości gleby i ziemi

4.3. Podsystem monitoringu jakości gleby i ziemi 4.3. Podsystem monitoringu jakości gleby i ziemi Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Łodzi nie prowadzi tej kategorii badań. Badania jakości gleby i ziemi prowadzone będą w sieci krajowej, organizowanej

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY TWORZENIA OBSZARÓW OGRANICZONEGO UŻYTKOWANIA DLA DRÓG. Przygotowała: Małgorzata Waligórska

ASPEKTY TWORZENIA OBSZARÓW OGRANICZONEGO UŻYTKOWANIA DLA DRÓG. Przygotowała: Małgorzata Waligórska ASPEKTY TWORZENIA OBSZARÓW OGRANICZONEGO UŻYTKOWANIA DLA DRÓG Przygotowała: Małgorzata Waligórska Ustawa Prawo ochrony środowiska: Art. 135.2. Obszar ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięcia mogącego

Bardziej szczegółowo

Anna Siwkowska Radca Prawny Ambiens Sp. z o.o.

Anna Siwkowska Radca Prawny Ambiens Sp. z o.o. Anna Siwkowska Radca Prawny Ambiens Sp. z o.o. Przez pojęcie oceny oddziaływania na środowisko rozumie się postępowanie administracyjne w sprawie planowanego przedsięwzięcia obejmujące w szczególności:

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA NADZÓR NAD DOKUMENTAMI I ZAPISAMI

PROCEDURA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA NADZÓR NAD DOKUMENTAMI I ZAPISAMI URZĄD MIASTA I GMINY ŁASIN DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ 20.01.2012 PN-EN ISO 9001:2009 PN-EN ISO 14001:2005 PROCEDURA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA NADZÓR NAD DOKUMENTAMI I ZAPISAMI

Bardziej szczegółowo

Garść doniesień z Komisji w sprawie hałasu Lotniska Chopina.

Garść doniesień z Komisji w sprawie hałasu Lotniska Chopina. Garść doniesień z Komisji w sprawie hałasu Lotniska Chopina. Informacje bieżące i dotyczące lotniska i naszego zdrowia w oparciu o prezentacje podczas włochowskiej Komisji Ładu Przestrzennego i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Liczba kontroli WIOŚ w 2010roku oraz podjęte działania

Liczba kontroli WIOŚ w 2010roku oraz podjęte działania Liczba kontroli WIOŚ w 200roku oraz podjęte działania 2000 0000 0230 8000 6000 4000 2000 0 2037 764 72 900 200 ilość podmiotów w ewidencji WIOŚ liczba kontroli zarządzenia kary pieniężne mandaty wnioski

Bardziej szczegółowo

ROZSTRZYGNIĘCIE O SPOSOBIE ROZPATRZENIA UWAG DO PROJEKTU ZMIANY STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY SUWAŁKI

ROZSTRZYGNIĘCIE O SPOSOBIE ROZPATRZENIA UWAG DO PROJEKTU ZMIANY STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY SUWAŁKI Załącznik Nr 4 do uchwały Nr XXVIII/230/13 Rady Gminy z dnia 28 lutego 2013 r. ROZSTRZYGNIĘCIE O SPOSOBIE ROZPATRZENIA UWAG DO PROJEKTU ZMIANY STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO

Bardziej szczegółowo

DOSTAWY BEZPOŚREDNIE, CZYLI WPROWADZANIE DO OBROTU MAŁYCH ILOŚCI PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO

DOSTAWY BEZPOŚREDNIE, CZYLI WPROWADZANIE DO OBROTU MAŁYCH ILOŚCI PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO DOSTAWY BEZPOŚREDNIE, CZYLI WPROWADZANIE DO OBROTU MAŁYCH ILOŚCI PRODUKTÓW POCHODZENIA ROŚLINNEGO Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny informuje, iŝ podmioty prowadzące działalność polegającą

Bardziej szczegółowo

wyrok, w którym orzekł, że Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 31 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy.

wyrok, w którym orzekł, że Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 31 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy. UZASADNIENIE Projekt ustawy o zmianie ustawy o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw dokonuje nowelizacji obowiązującej obecnie ustawy z dnia 22 czerwca

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych. (tekst jednolity)

USTAWA z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych. (tekst jednolity) Dziennik Ustaw z 2009 r. Nr 84 poz. 710 USTAWA z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych (tekst jednolity) Art. 1. Przedsiębiorcy mogą zrzeszać się w izby gospodarcze działające na podstawie niniejszej

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 10/2007 Rektora Państwowej WyŜszej Szkoły Zawodowej w Elblągu z dnia 08 lutego 2007 r.

Zarządzenie Nr 10/2007 Rektora Państwowej WyŜszej Szkoły Zawodowej w Elblągu z dnia 08 lutego 2007 r. Zarządzenie Nr 10/2007 Rektora Państwowej WyŜszej Szkoły Zawodowej w Elblągu z dnia 08 lutego 2007 r. w sprawie: przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 227 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:

Na podstawie art. 227 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje: LexPolonica nr 2461011. Stan prawny 2014-01-12 Dz.U.2011.33.166 (R) Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym 1)

USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym 1) Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym 1) Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2004 r. Nr 93, poz. 898. Art. 1. Ustawa określa zadania i właściwość organów i jednostek

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób hałas może uszkodzić nasz aparat słuchowy?

W jaki sposób hałas może uszkodzić nasz aparat słuchowy? WALKA Z HAŁASEM Czas trwania: 2x45-4x45 (w zależności od tego czy sprawdzanie informacji odbędzie się w ramach zajęć czy jako zadanie domowe) Pomoce edukacyjne: przybory do pisania i papier komputer/komputery

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK BADAJĄCYCH I OPINIUJĄCYCH SPRAWOZDANIA PRZEDSIĘBIORSTW ENERGETYCZNYCH WYSTĘPUJĄCYCH O UZYSKANIE ŚWIADECTW POCHODZENIA Z KOGENERACJI Wydanie 4 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O KONTROLI RYNKU WYROBÓW BUDOWLANYCH W 2011 R.

INFORMACJA O KONTROLI RYNKU WYROBÓW BUDOWLANYCH W 2011 R. INFORMACJA O KONTROLI RYNKU WYROBÓW BUDOWLANYCH W 2011 R. 1. Podstawy prawne Kontrole wyrobów budowlanych w 2011 r. prowadzone były w oparciu o przepisy regulujące sprawy nadzoru nad rynkiem wyrobów budowlanych

Bardziej szczegółowo

2. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity) Dz.U.2015.520 z dnia 14 kwietnia 2015 r. Nr 189.

2. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity) Dz.U.2015.520 z dnia 14 kwietnia 2015 r. Nr 189. PRZEGLĄD AKTÓW NORMATYWNYCH opublikowanych w kwietniu 2015 r. (wykaz obejmuje akty prawne dotyczące elektryki lub z nią związane także w zakresie działających w niej podmiotów) 1. Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Fakty i mity procesu oceny oddziaływania na środowisko w projektach drogowych. Analiza wybranych zagadnień prowadząca do wypracowania dobrych praktyk

Fakty i mity procesu oceny oddziaływania na środowisko w projektach drogowych. Analiza wybranych zagadnień prowadząca do wypracowania dobrych praktyk Fakty i mity procesu oceny oddziaływania na środowisko w projektach drogowych. Analiza wybranych zagadnień prowadząca do wypracowania dobrych praktyk 2-dniowe warsztaty dla beneficjentów projektów drogowych

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ERGONOMII i BHP. - Obowiązki pracodawców w. zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy

PODSTAWY ERGONOMII i BHP. - Obowiązki pracodawców w. zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy PODSTAWY ERGONOMII i BHP - Obowiązki pracodawców w zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy Proces pracy moŝe wiązać się z zagroŝeniem dla stanu psychofizycznego pracowników, ich zdrowia, a

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r.

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006. z dnia 22 grudnia 2006 r. Dz.U.UE.L.06.384.75 2008.04.17 zm. Dz.U.UE.L.2008.86.9 art. 15 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 maja 2010 r.

USTAWA z dnia 21 maja 2010 r. Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

Bardziej szczegółowo

UCHWALA NR XXXIV/185 /13 RADY MIASTA LUBARTÓW. z dnia 23 kwietnia 2013 r.

UCHWALA NR XXXIV/185 /13 RADY MIASTA LUBARTÓW. z dnia 23 kwietnia 2013 r. UCHWALA NR XXXIV/185 /13 RADY MIASTA LUBARTÓW z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie uchwalenia "REGULAMINU UTRZYMANIA CZYSTOŚCI I PORZĄDKU NA TERENIE GMINY MIAST A LUBARTÓW W ZAKRESIE NIE OBJĘTYM REGULAMINEM

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 5.2.2015 L 29/3 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2015/171 z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie niektórych aspektów procedury wydawania licencji przedsiębiorstwom kolejowym (Tekst mający znaczenie dla

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP.

PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP. PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP. SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. RAMOWY PRZEBIEG STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA

Bardziej szczegółowo