ANALIZA FINANSOWA OUTSOURCINGU INFORMATYCZNEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ANALIZA FINANSOWA OUTSOURCINGU INFORMATYCZNEGO"

Transkrypt

1 Streszczenie: ANALIZA FINANSOWA OUTSOURCINGU INFORMATYCZNEGO Małgorzata Sobińska Katedra Zarządzania Informacją i Wiedzą Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Głównym celem niniejszego artykułu jest przegląd metod słuŝących analizie finansowych aspektów outsourcingu informatycznego. Dokonano w nim prezentacji metod słuŝących analizie kosztów oraz analizie finansowej przedsięwzięć informatycznych ze szczególnym uwzględnieniem outsourcingu informatycznego. Artykuł kończą wnioski wypływające z podjętych rozwaŝań. Słowa kluczowe: outsourcing, analiza finansowa, ocena przedsięwzięć inwestycyjnych, miernik EVA Wstęp KaŜdorazowo decyzja o outsourcingu musi być wynikiem wewnętrznej analizy opłacalności przeprowadzanej przez decydenta. Dokonując analizy naleŝy pamiętać o uwzględnieniu kosztów transakcyjnych (określanych jako koszty wykorzystania rynku do nabycia dóbr i usług), czyli kosztów związanych z selekcją dostawców, negocjacjami, koordynowaniem i monitorowaniem współpracy. Wiele z tych kosztów jest w praktyce nie docenianych. Dokładne określenie kosztów jest tym łatwiejsze, im bardziej jednorodna i autonomiczna jest wydzielana działalność. Jeśli identyfikacja kosztów opiera się na szacunkach, trzeba brać pod uwagę ograniczoną wiarygodność otrzymanych wyników. Analiza finansowa jest sprawą kluczową w ocenie przedsięwzięcia outsourcingu. W praktyce analizę tę przeprowadza się na podstawie róŝnych scenariuszy. Metody oceny przedsięwzięć informatycznych Problemy w zarządzaniu kosztami informatyki polegają przede wszystkim na tym, Ŝe są one generowane w znacznej części poza działem IT. Dzisiejsze systemy informatyczne są zbudowane w oparciu o technologie utrudniające identyfikację i szacowanie kosztów.

2 446 Metody formalne w SWO Do oceny alternatyw działania (wykorzystywania wewnętrznych zasobów do wykonywania usług i outsourcingu usług informatycznych) moŝna wykorzystywać następujące metody sporządzania kosztorysów [BISM, s13]: metodę opartą o wszystkie koszty związane z dostarczaniem danej usługi/ usług (ang. full costing), metodę opartą o te koszty, które nie są wspólne dla rozwaŝanych opcji (relevant costing), metodę opartą na oczekiwanych kosztach (expected costs). Właściwe decyzje w obszarze informatyki to głównie te, które przyczyniają się do znacznych oszczędności. W ich podejmowaniu pomocna moŝe być między innymi znajomość modelu TCO (Total Cost of Ownership) firmy Gartner słuŝącego do mierzenia, zarządzania i racjonalizacji kosztów w celu poprawy efektywności inwestycji informatycznych czy narzędzia EVA opracowanego przez firmę konsultingową Stern Stewart z Nowego Jorku. Wymienione tu metody analizy kosztów nie uwzględniają jednak zmiennej wartości pieniądza w czasie, co jest niezbędne w planowaniu długookresowym. Dlatego teŝ organizacja rozwaŝająca kilkuletni kontrakt outsourcingowy powinna uzupełnić je o metody nowoczesnej analizy finansowej. Projekt inwestycyjny moŝna oceniać za pomocą dwóch grup metod analizy finansowej. WyróŜnia się [JASŁ97,s.96] : metody proste (statyczne, niedyskontowe), metody rozwinięte (złoŝone, dynamiczne, rozszerzone, dyskontowe). Metody proste są nieskomplikowane obliczeniowo i mają łatwą interpretację, ale powinny być stosowane bardzo ostroŝnie (wykorzystują wielkości nieporównywalne) by nie doprowadzić do realizacji nierentownych inwestycji. Zdecydowanie większą rolę pełnią metody złoŝone uwzględniające zmienną wartość pieniądza w czasie. Są to : zdyskontowany okres zwrotu (DPB Discounted Payback Period), zaktualizowana wartość netto projektu (NPV Net Present Value), wewnętrzna stopa zwrotu projektu (IRR Internal Return Rate ). Ze względu na ograniczone ramy niniejszego referatu, autorka pominie opis wszystkich wymienionych tu metod analizy finansowej. Uwaga zostanie skoncentrowana na pokazaniu na przykładzie idei jednej z nich metody zaktualizowanej wartości netto projektu (NPV). Model TCO Analiza TCO jest jedną z wielu metod, z jakich moŝna korzystać przy wycenie przedsięwzięć informatycznych. Model TCO firmy Gartner składa się z następujących elementów [TCOZ01]:

3 Analiza finansowa outsourcingu informatycznego 447 systemu klasyfikacji kosztów zawierającego bogatą listę kategorii kosztów obejmujących zarówno koszty bezpośrednie jak i koszty pośrednie (ukryte), bazy danych statystycznych o kosztach informatyki dla wielu branŝ. SłuŜy ona do celów porównawczych - koszty w danym przedsiębiorstwie moŝna porównać ze średnimi kosztami podobnych firm w branŝy, metodyki analizy oraz planowania kosztów, zestawu zaleceń rekomendacji (najlepszych praktyk), które mogą prowadzić do racjonalizacji kosztów uŝytkowania technologii informatycznej, zestawu narzędzi programowych umoŝliwiających automatyzację kontroli i planowania oraz prowadzenie ulepszeń TCO. NajwaŜniejszym składnikiem modelu TCO firmy Gartner jest model kosztów związanych z prowadzoną działalnością informatyczną, które podzielone są na dwie grupy: koszty bezpośrednie i koszty pośrednie. Koszty bezpośrednie moŝna poznać studiując typowy budŝet informatyczny firmy. Obejmują one pięć głównych podgrup kosztów: sprzęt (hardware) i (software) (wydatki kapitałowe i opłaty leasingowe na zakup i uzupełnienie sprzętu komputerowego, pomocniczego i sieciowego oraz wszelkich rodzajów oprogramowania), zarządzanie (wydatki i robocizna związane z obsługą sieci, systemów, zarządzania zasobami, w tym takŝe outsourcing), wsparcie (robocizna związana z pracą "helpdesku", prowadzeniem metryk, szkoleń, obsługi zamówień i podróŝy), rozwój (koszty projektowania i tworzenia, testowania i dokumentowania nowych aplikacji oraz modyfikowania i pielęgnowania istniejących), komunikacja (koszty łączy telefonicznych, zdalnego dostępu Internetu itp.). Koszty pośrednie są to te koszty, które nie są tradycyjnie ujmowane w budŝetach wydatków związanych z uŝytkowaniem systemów informatycznych. Koszty pośrednie mierzą sprawność systemów informatycznych w dostarczaniu spodziewanych usług uŝytkownikom końcowym. Rozwinięty i dojrzały system wsparcia uŝytkowników, wysoka jakość infrastruktury i uŝyteczne aplikacje pozwalają zminimalizować koszty wynikające z "samoobsługi" uŝytkowników oraz przestojów. Przeciwnie, jeśli systemy są niesprawne, to koszty te będą duŝe. Praktyka pokazuje, Ŝe zawsze stanowią one znaczny udział w TCO. Analiza TCO pozwala zracjonalizować proces planowania wydatków związanych z funkcjonowaniem systemów informatycznych. Właściwe zastosowanie analizy TCO pozwoli na:

4 448 Metody formalne w SWO pomiar całkowitych kosztów posiadania, który jest podstawą do wyceny opłacalności inwestycji informatycznych, porównanie całkowitych kosztów posiadania z podobnymi przedsiębiorstwami z branŝy, co pozwoli na trafniejsze ustalanie celów strategii informatyzacji, planowanie całkowitych kosztów posiadania, pozwalające na ich optymalizację i bardziej efektywne planowanie rozwoju systemów IT wdroŝenie rozwiązań stosowanych przez najlepsze firmy, które pozwalają na obniŝenie całkowitych kosztów posiadania przy jednoczesnym zachowaniu załoŝonego poziomu oferowanych usług. Miernik EVA Miernik EVA (ekonomiczna wartość dodana) opracowany przez firmę konsultingową Stern Stewart definiuje się jako zysk operacyjny netto minus wszelkie naleŝności kapitałowe. Według specjalistów, systematyczny wzrost wskaźnika EVA prowadzi do wzrostu wartości dla akcjonariuszy [BERR03, s. 68]. Wzór na wartość EVA przedstawia się następująco: EVA = zysk operacyjny netto po opodatkowaniu (kapitał * koszt kapitału). Przykład: Analiza kosztów i zysków wykazuje, Ŝe wydatek dolarów na sprzęt i oprogramowanie przyniesie zysku netto po odliczeniu kosztów. Zakłada się, Ŝe koszt pozyskania kapitału dla firmy wyniesie 10%. Zastosowanie tradycyjnej analizy (wskaźnika zwrotu z inwestycji ROI) pozwala stwierdzić, Ŝe zwrot z inwestycji (korzyść) wyniesie USD/ USD = 15%. Natomiast analiza z zastosowaniem miernika EVA uwzględnia koszt zainwestowanego kapitału. EVA = USD ( USD * 10%) = 5000 USD W tym wypadku rzeczywista korzyść ( zwrot z inwestycji) wyniesie 5000 USD/ USD = 5%. Przy zastosowaniu miernika EVA otrzymujemy zatem niŝszy, ale bardziej zbli- Ŝony do stanu faktycznego wynik 5% zwrotu z inwestycji. Podkreśla się, ze ujemne wartości EVA na wczesnym etapie wdraŝania inwestycji niekoniecznie przesądzają o jej niecelowości. Są one do przyjęcia pod warunkiem, Ŝe EVA wykazuje tendencję rosnącą. Posługiwanie się miernikiem EVA pomaga ustalić realną wartość wszelkich inwestycji i przedsięwzięć w obszarze IT. MoŜe znaleźć zastosowanie takŝe w ocenie przedsięwzięć outsourcingowych.

5 Analiza finansowa outsourcingu informatycznego 449 Przykład: Firma X spodziewa się osiągać dzięki wdroŝeniu określonej aplikacji korzyść netto w wysokości PLN, niezaleŝnie od tego, kto będzie daną aplikację obsługiwał. Wariant 1 - samodzielna obsługa aplikacji przez firmę X Wariant 2 - outsourcing WdroŜenie aplikacji wymagałoby w tym wariancie zainwestowania PLN, przy koszcie pozyskania kapitału 10%. Roczne koszty operacyjne wyniosłyby PLN. EVA=40 000PLN ( *10%)= PLN Ten wariant nie wymaga inwestycji, natomiast wiąŝe się z roczną opłatą za usługę równą PLN. EVA= PLN PLN = PLN Firma podejmująca decyzję o ewentualnym outsourcingu tylko na podstawie bilansu, nie wybrałaby tej opcji, gdyŝ oczekiwany roczny koszt obsługi aplikacji własnymi siłami ( PLN) jest niŝszy niŝ opłata dla dostawcy takiej usługi ( PLN). Biorąc natomiast pod uwagę to, Ŝe outsourcing eliminuje konieczność zainwestowania PLN na zakup aplikacji i posługując się miernikiem EVA, firma prawdopodobnie wybrałaby outsourcing z uwagi na korzyść, jaką daje wyeliminowanie kosztu inwestycji. Metody dyskontowe oceny projektu Wartość zaktualizowana netto projektu inwestycyjnego (NPV) jest określana jako wartość otrzymana przez zdyskontowanie, oddzielnie dla kaŝdego roku, róŝnicy między wpływami i wydatkami pienięŝnymi (inaczej : suma zdyskontowanych przepływów pienięŝnych) generowanymi przez cały okres Ŝycia projektu przy stałym poziomie stopy dyskontowej. NPV jest obliczana następująco : NPV t t t= ( 1+ k) = n 0 CF gdzie: CF- przepływy pienięŝne uzyskane w roku t, n- okres Ŝycia projektu, k- stopa dyskonta.

6 450 Metody formalne w SWO Wartość NPV mówi o ile wzrośnie wartość firmy wskutek przyjęcia do realizacji badanego projektu. Jeśli : NPV > 0 projekt akceptujemy, NPV < 0 projekt odrzucamy, NPV = 0 o przyjęciu lub odrzuceniu projektu powinny zadecydować inne czynniki, gdyŝ wg metody NPV projekt nie ma wpływu na wartość rynkową firmy. Z rozpatrywanych projektów wybieramy te o wyŝszej wartości NPV. Dodatnie NPV oznacza, Ŝe zrealizowana stopa zwrotu z projektu jest wyŝsza niŝ koszt kapitału. Przykład: Przedsiębiorstwo sprzedaje sprzęt komputerowy o wartości PLN firmie oursourcingowej, z którą zawarła kontrakt na okres 5 lat i zobowiązuje się dokonywać comiesięcznych płatności w wysokości 1000 PLN na rzecz tej firmy. Zakłada się stopę dyskonta = 10 %. NaleŜy stwierdzić, czy taka decyzja jest opłacalna dla przedsiębiorstwa, tzn. czy nie przyniesie strat. Przepływy pienięŝne, jakie występują w ciągu trwania przedsięwzięcia przedstawia rysunek 1. Dane dotyczące przedsięwzięcia zawiera tabela 1. Tabela 1. Dane do przykładu. Rok (t) CF Na przykładzie danych z tabeli 1 moŝna obliczyć NPV ze wzoru : n CF t NPV = t 0 t = = = (1,1) (1,1) (1,1) (1,1) (1,1) ( 1 k) Wynik NPV = > 0 oznacza, Ŝe projekt naleŝy realizować, gdyŝ zrealizowana stopa zwrotu z projektu jest wyŝsza niŝ koszt kapitału.

7 Analiza finansowa outsourcingu informatycznego 451 CF t 0 CF 1 CF 2 CF 3 CF 4 CF 5 Rysunek 1. Obraz przepływów pienięŝnych dla przedsięwzięcia opisanego w przykładzie Źródło : Opracowanie własne. Przedstawiony przykład został celowo (dla lepszego zobrazowania metody) mocno uproszczony. W praktyce menedŝerowie zarządzający działem informatyki muszą bardzo szczegółowo planować budŝet wydatków na okres trwania podobnego przedsięwzięcia. Muszą oni uwzględniać m.in. takie koszty jak: koszty oprogramowania, zarządzania siecią, koszty licencji, ubezpieczeń, wynagrodzenie pracowników itd., wobec czego liczenie przepływów pienięŝnych będzie bardziej skomplikowane, ale metoda pozostaje ta sama. Podsumowanie Metody analizy finansowej uwzględniające zmienną wartość pieniądza w czasie powinny być wykorzystywane łącznie z metodami analizy kosztów, poniewaŝ są one komplementarne względem siebie. Korzystne dla organizacji moŝe być uzupełnienie wymienionych dotychczas metod analizy kosztów i analizy finansowej o analizę wraŝliwości. Analiza wraŝliwości powinna być zastosowana w sytuacji, gdy znane są zestawienia kosztów porównywanych opcji działania. Ma ona słuŝyć pokazaniu skutków zmian jednego lub więcej parametrów kosztowych. Na przykład, jeśli analiza finansowa była oparta na oczekiwanym poziomie inflacji czy oczekiwanej stawce opłat dla outsourcera, to moŝna próbować te parametry zwiększać lub zmniejszać. Dzięki temu łatwiej będzie organizacji zaobserwować wpływ poszczególnych parametrów na atrakcyjność rozwaŝanej opcji.

8 452 Metody formalne w SWO Otrzymane wyniki wraz z wynikami analizy czynników poza finansowych powinny zapewnić dostateczną wiedzę do podjęcia decyzji o wydzieleniu lub nie działalności informatycznej. Analiza przedsięwzięcia outsourcingu jest skutecznym narzędziem wspierającym podejmowanie decyzji. ChociaŜ argumenty za stosowaniem outsourcingu lub przeciw niemu wydają się czasem oczywiste, powinny zostać przedstawione w sposób precyzyjny i logiczny. KaŜda organizacja musi określić kryteria, priorytety i wagi dla kaŝdego projektu w zaleŝności od jej indywidualnej sytuacji. Warto przy tym pamiętać, Ŝe ocena przedsięwzięcia umacnia pozycję przetargową w negocjacjach z usługodawcą, co moŝe wpłynąć na ustalenie korzystnej ceny łącznej, a takŝe pozwoli na określenie profilu kosztów w czasie realizacji kontraktu. Literatura [BERR03] [BISM] [JASŁ97] [NOWA99] [SOBI00] [TCOZ01] Berry J.: Przychodzi EVA do informatyka. CXO Magazyn Kadry Zarządzającej, kwiecień 4/2003. Bisman J.: Costing for outsourcing decisions: public sector perspectives. n/docs/ma_outsourcing pdf Jajuga, T., Słoński T.: Rynek kapitałowy. Finanse spółek. Długoterminowe decyzje inwestycyjne i finansowe. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Wrocław Nowak M.: Analiza kosztów jako niezbędny etap podjęcia decyzji o outsourcingu. Materiały na konferencję: Outsourcing. Usprawnienie funkcjonowania firmy poprzez obsługę zewnętrzną. Institute for International Research, Warszawa Sobińska M.: Badanie efektywności outsourcingu systemu informacyjnego. W: Materiały konferencyjne SWO 00 -Ustroń 2000, Katowice TCO zarządzanie kosztami posiadania IT. Materiały Infovide Akademia Sp. z o.o FINANCIAL ANALYSIS OF INFORMATION SYSTEMS OUTSOURCING The article presents methods that can be used to the financial analysis of information systems outsourcing. In the article there are shown and discussed the examples of using the selected methods to outsourcing project evaluation. The end of the article presents the author s conclusions. Key words: cost analysis, financial methods of the investment evaluation, outsourcing, TCO model, EVA measure

ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU. Sabina Rokita

ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU. Sabina Rokita ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU Sabina Rokita Podział metod oceny efektywności finansowej projektów 1.Metody statyczne: Okres

Bardziej szczegółowo

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe Metody oceny projektów inwestycyjnych TEORIA DECYZJE DŁUGOOKRESOWE Budżetowanie kapitałów to proces, który ma za zadanie określenie potrzeb inwestycyjnych przedsiębiorstwa. Jest to proces identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych

Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych Dynamiczne formuły oceny opłacalności inwestycji tonażowych są oparte na założeniu zmiennej (malejącej z upływem czasu) wartości pieniądza. Im

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH

PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH PODSTAWOWE MIARY OCENY OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI Na rynku konkurencyjnym, jeśli dane przedsiębiorstwo nie chce pozostać w tyle w stosunku do swoich konkurentów,

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

Metody szacowania opłacalności projektów (metody statyczne, metody dynamiczne)

Metody szacowania opłacalności projektów (metody statyczne, metody dynamiczne) Metody szacowania opłacalności projektów (metody statyczne, metody dynamiczne) punkt 6 planu zajęć dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 OCENA EFEKTYWNOŚCI PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH 2 Wartość pieniądza w czasie

Bardziej szczegółowo

dr Adam Salomon Wykład 5 (z ): Statyczne metody oceny projektów gospodarczych rachunek stóp zwrotu i prosty okres zwrotu.

dr Adam Salomon Wykład 5 (z ): Statyczne metody oceny projektów gospodarczych rachunek stóp zwrotu i prosty okres zwrotu. dr Adam Salomon METODY OCENY PROJEKTÓW GOSPODARCZYCH Wykład 5 (z 2008-11-19): Statyczne metody oceny projektów gospodarczych rachunek stóp zwrotu i prosty okres zwrotu. dla 5. roku BE, TiHM i PnRG (SSM)

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki rynkowe: Szybkie wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów. Sem. 8 Komputerowe Systemy Elektroniczne, 2009/2010. Alicja Konczakowska 1

Rachunek kosztów. Sem. 8 Komputerowe Systemy Elektroniczne, 2009/2010. Alicja Konczakowska 1 Rachunek kosztów Sem. 8 Komputerowe Systemy Elektroniczne, 2009/2010 Alicja Konczakowska 1 Rachunek kosztów Na decyzję klienta o zakupie wyrobu wpływa koszt nabycia (cena wyrobu ) oraz oczekiwany koszt

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI METODY ZŁOŻONE DYNAMICZNE

RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI METODY ZŁOŻONE DYNAMICZNE RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI METODY ZŁOŻONE DYNAMICZNE Projekt Nakłady inwestycyjne, pożyczka + WACC Prognoza przychodów i kosztów Prognoza rachunku wyników Prognoza przepływów finansowych Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI Jerzy T. Skrzypek 1 2 3 4 5 6 7 8 Analiza płynności Analiza rentowności Analiza zadłużenia Analiza sprawności działania Analiza majątku i źródeł finansowania Ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

OCENA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH

OCENA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH OCENA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Metody oceny projektów We współczesnej gospodarce rynkowej istnieje bardzo duża presja na właścicieli kapitałów. Są oni zmuszeni do ciągłego poszukiwania najefektywniejszych

Bardziej szczegółowo

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa - brak jednoznacznej interpretacji terminu inwestycja - termin ten podlegał ewolucji. Obecnie rozróżnia się inwestycje jako kategorię ekonomiczną i jako

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Wykład 4 Prawda ekonomiczna Pieniądz, który mamy realnie w ręku, dziś jest wart więcej niż oczekiwana wartość tej samej

Bardziej szczegółowo

Efektywność realizacji inwestycji teleinformatycznych w obszarze administracji publicznej

Efektywność realizacji inwestycji teleinformatycznych w obszarze administracji publicznej Efektywność realizacji inwestycji teleinformatycznych w obszarze administracji publicznej Krzysztof Pawłowski k.pawlowski@cpi.mswia.gov.pl Wprowadzenie O mnie mgr inż. Krzysztof Pawłowski Absolwent Wydziału

Bardziej szczegółowo

16. Analiza finansowa...

16. Analiza finansowa... 16. Analiza finansowa... Spis treści 16.1 ZałoŜenia... 16-2 16.2 Obliczenie proponowanego poziomu wsparcia środkami pomocowymi, wraz z oceną finansowej wykonalności przedsięwzięcia... 16-3 16.3 Wyniki

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA HIERARCHICZNA PROBLEMU W SZACOWANIU RYZYKA PROJEKTU INFORMATYCZNEGO METODĄ PUNKTOWĄ. Joanna Bryndza

ANALIZA HIERARCHICZNA PROBLEMU W SZACOWANIU RYZYKA PROJEKTU INFORMATYCZNEGO METODĄ PUNKTOWĄ. Joanna Bryndza ANALIZA HIERARCHICZNA PROBLEMU W SZACOWANIU RYZYKA PROJEKTU INFORMATYCZNEGO METODĄ PUNKTOWĄ Joanna Bryndza Wprowadzenie Jednym z kluczowych problemów w szacowaniu poziomu ryzyka przedsięwzięcia informatycznego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W4 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Podstawy metodologiczne oceny efektywności inwestycji

Bardziej szczegółowo

Istota metody DCF. (Discounted Cash Flow)

Istota metody DCF. (Discounted Cash Flow) Istota metody DCF (Discounted Cash Flow) Metoda DCF to: Sposób wyceny przedsiębiorstwa i jego kapitałów własnych oparty o zdyskontowane przepływy pieniężne. Wolne przepływy pieniężne (Free Cash Flows)

Bardziej szczegółowo

Przepływy pieniężne (Cash flows) lub (bardziej konkretnie):

Przepływy pieniężne (Cash flows) lub (bardziej konkretnie): Przepływy pieniężne (Cash flows) Niech C!, C!,, C! jest skończonym ciągiem płatności pieniężych, przy czym C! < 0, C! 0 i co najmniej jedna z płatności C! jest dodatnia. Płatności ujemne reprezentują nakłady,

Bardziej szczegółowo

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 Szczegółowy program kursu ASM 603: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1 1. Zagadnienia ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Skuteczność wdrażania gospodarczych systemów informatycznych (część II)

Skuteczność wdrażania gospodarczych systemów informatycznych (część II) Skuteczność wdrażania gospodarczych systemów informatycznych (część II) Helena Dudycz i Mirosław Dyczkowski Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Instytut Informatyki Ekonomicznej {helena.dudycz;miroslaw.dyczkowski}@ue.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa.

Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Finanse przedsiębiorstwa Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Zarządzanie Polega na pozyskiwaniu źródeł

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA Wstęp Rozdział I. Wartość ekonomiczna a rachunkowość 1. Wartość ekonomiczna 1.1. Wartość ekonomiczna w aspekcie pomiaru 1.2. Różne postacie

Bardziej szczegółowo

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 09 MSTiL niestacjonarne (II stopień)

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 09 MSTiL niestacjonarne (II stopień) dr Adam Salomon Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 09 MSTiL niestacjonarne (II stopień) program wykładu 09. Dynamiczne metody szacowania opłacalności projektów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Cele szkolenia Celem szkolenia jest przekazanie Uczestnikom praktycznej i nowoczesnej wiedzy dotyczącej procesów finansowych, istotnej w pracy menadżera. Uczestnik nabywa kompetencje

Bardziej szczegółowo

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 10 MSTiL niestacjonarne (II stopień)

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 10 MSTiL niestacjonarne (II stopień) dr Adam Salomon Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 10 MSTiL niestacjonarne (II stopień) program wykładu 10. Dynamiczne metody szacowania opłacalności projektów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WRAśLIWOŚCI JAKO ELEMENT ROZSZERZONEJ OCENY EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘWZIĘĆ INFORMATYCZNYCH

ANALIZA WRAśLIWOŚCI JAKO ELEMENT ROZSZERZONEJ OCENY EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘWZIĘĆ INFORMATYCZNYCH ANALIZA WRAśLIWOŚCI JAKO ELEMENT ROZSZERZONEJ OCENY EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘWZIĘĆ INFORMATYCZNYCH Mirosław Dyczkowski Wprowadzenie Zagadnieniem, któremu w planowaniu biznesowej strony przedsięwzięć informatycznych

Bardziej szczegółowo

Analiza opłacalności inwestycji v.

Analiza opłacalności inwestycji v. Analiza opłacalności inwestycji v. 2.0 Michał Strzeszewski, 1997 1998 Spis treści 1. Cel artykułu...1 2. Wstęp...1 3. Prosty okres zwrotu...2 4. Inflacja...2 5. Wartość pieniądza w czasie...2 6. Dyskontowanie...3

Bardziej szczegółowo

Program studiów rozszerzających Międzynarodowe Studia Podyplomowe Zarządzanie Projektami

Program studiów rozszerzających Międzynarodowe Studia Podyplomowe Zarządzanie Projektami Program studiów rozszerzających Międzynarodowe Studia Podyplomowe Zarządzanie Projektami MGP7140 Ocena finansowa projektu (3 pkt. kredytowe) MGP7150 Analiza wykonalności projektu (3 pkt. kredytowe) MGP7180

Bardziej szczegółowo

WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU

WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU Uzupełnienie do WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Oś IX, działanie 9.3 Metoda wyliczania udziału dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy

Bardziej szczegółowo

Dokonanie oceny efektywności projektu inwestycyjnego polega na przeprowadzeniu kalkulacji jego przepływów pieniężnych.

Dokonanie oceny efektywności projektu inwestycyjnego polega na przeprowadzeniu kalkulacji jego przepływów pieniężnych. Firma rozważa realizację projektu, polegającego na uruchomieniu produkcji nowego wyrobu. W przygotowanej prognozie założono że nakłady inwestycyjne wniosą 70 000 zł i zostaną zamortyzowane metodą liniową

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych

Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych Dlaczego analiza finansowa? Główne cele marketingu kreowanie wartości dla nabywcy i akcjonariusza, co wiąże się z ponoszeniem kosztów

Bardziej szczegółowo

Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty)

Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty) Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty) Katowice, dn. 1 czerwca 2012 r. Rafał GÓRAL Główny Instytut Górnictwa

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki efektywności inwestycji

Wskaźniki efektywności inwestycji Wskaźniki efektywności inwestycji Efektywność inwestycji Realizacja przedsięwzięć usprawniających użytkowanie energii najczęściej wymaga poniesienia nakładów finansowych na zakup materiałów, urządzeń,

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii Daniela Kammer Celem analizy finansowo-ekonomicznej jest pokazanie, na ile opłacalna jest realizacje danego projekt, przy uwzględnieniu

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW Ogólne informacje o firmie Firma Abak Sp. z o.o. jest producentem projektorów multimedialnych. Spółka została zarejestrowana w 1995 roku i posiada kapitał zakładowy w wysokości

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PROJEKTÓW ROZWOJOWYCH

ANALIZA PROJEKTÓW ROZWOJOWYCH ANALIZA PROJEKTÓW ROZWOJOWYCH STUDIUM PRZYPADKU N JAK NARZĘDZIA N1 BEZWZGLĘDNY RACHUNEK OPŁACALNOŚCI : CZY WYSTARCZAJACO DOBRY? SZACOWANIE PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH GENEROWANYCH PRZEZ PROJEKT TYPOWY NARZĘDZIA

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa inwestycji energetycznych (studium wykonalności) Dr Marek Urbaniak Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu

Analiza finansowa inwestycji energetycznych (studium wykonalności) Dr Marek Urbaniak Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Analiza finansowa inwestycji energetycznych (studium wykonalności) Dr Marek Urbaniak Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Studium wykonalności dokument (analiza) przedstawiająca cele projektu i sposoby ich

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zalządcza

Rachunkowość zalządcza Mieczysław Dobija Rachunkowość zalządcza ~ Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1995 Spis treści Wstęp......................... 9 Rozdział I. Wartość ekonomiczna a rachunkowość. 13 1. Wartość ekonomiczna............

Bardziej szczegółowo

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics M. Dąbrowska K. Grabowska Wroclaw University of Economics Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstw z branży produkującej napoje JEL Classification: A 10 Słowa kluczowe: Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV

ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV Inwestor: Imię i Nazwisko Obiekt: Dom jednorodzinny Lokalizacja: ul. Słoneczna 10 10-100 SŁONECZNO Data: 01.03.2015 Kontakt: Andrzej Nowak Firma instalatorska ul. Rzetelna

Bardziej szczegółowo

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Analiza wraŝliwości Banków Spółdzielczych na dokapitalizowanie w kontekście wzrostu akcji

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI

RACHUNEK OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI FINANSE I PRAWO RACHUNEK OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI Czyli jak racjonalnie decydować o inwestycjach na podstawie przesłanek finansowych. TERMIN od: TERMIN do: CZAS TRWANIA:3 dni MIEJSCE: CENA: Przyszłość należy

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia: nauka o gospodarce jako całości system naczyń połączonych Podstawowe problemy makroekonomiczne: 1. Roczna stopa inflacji. 2.

Makroekonomia: nauka o gospodarce jako całości system naczyń połączonych Podstawowe problemy makroekonomiczne: 1. Roczna stopa inflacji. 2. RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO Makroekonomia: nauka o gospodarce jako całości system naczyń połączonych Podstawowe problemy makroekonomiczne: 1. Roczna stopa inflacji. 2. Bezrobocie. 3. Wzrost gospodarczy.

Bardziej szczegółowo

Finanse dla menedżerów praktyczne warsztaty dla niefinansistów

Finanse dla menedżerów praktyczne warsztaty dla niefinansistów Finanse dla menedżerów praktyczne warsztaty dla niefinansistów Terminy szkolenia 15-16 wrzesień 2016r., Kraków - InterHouse*** Cele szkolenia Celem szkolenia jest przekazanie Uczestnikom praktycznej i

Bardziej szczegółowo

Finanse i rachunkowość. Alina Dyduch, Maria Sierpińska, Zofia Wilimowska

Finanse i rachunkowość. Alina Dyduch, Maria Sierpińska, Zofia Wilimowska Finanse i rachunkowość. Alina Dyduch, Maria Sierpińska, Zofia Wilimowska Podręcznik obejmuje wykład finansów i rachunkowości dla inżynierów. Zostały w nim omówione m.in. rachunkowość jako system informacyjny

Bardziej szczegółowo

18 Analiza kosztów i korzyści społeczno- ekonomicznych

18 Analiza kosztów i korzyści społeczno- ekonomicznych 18 Analiza kosztów i korzyści społeczno- ekonomicznych Spis treści 18.1 Metodyka analizy... 2 18.2 Analiza społeczno-ekonomicznych kosztów... 2 18.2.1 Odchylenia cenowe środków produkcji... 2 18.2.2 Odchylenia

Bardziej szczegółowo

z punktu widzenia inwestora

z punktu widzenia inwestora Wycena własności intelektualnej z punktu widzenia inwestora Mieszko Bisewski Z-ca Dyrektora Finansowego ds. Inwestycji Kapitałowych Agencja Rozwoju Pomorza SA Gdynia, 26 październik 2010 r. Fundusz Kapitałowy

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA PROJEKTY ROZWIĄZANIA OFERTA - AUDYT LEGALNOŚCI OPROGRAMOWANIA

INFORMATYKA PROJEKTY ROZWIĄZANIA OFERTA - AUDYT LEGALNOŚCI OPROGRAMOWANIA INFORMATYKA PROJEKTY ROZWIĄZANIA OFERTA - AUDYT LEGALNOŚCI OPROGRAMOWANIA Warszawa, 2010 Informacje o firmie RavNet RavNet od ponad 10 lat zajmuje się szeroko pojętą informatyczną obsługą firm. Jesteśmy

Bardziej szczegółowo

Analizy finansowo - ekonomiczne w projektach PPP

Analizy finansowo - ekonomiczne w projektach PPP Analizy finansowo - ekonomiczne w projektach PPP Uzasadnienie biznesowe Metodyka Prince II AXELOS Limited Zestaw informacji umożliwiający ocenę czy projekt jest i pozostaje zasadny Projekt bez uzasadnienia

Bardziej szczegółowo

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Przestrzeń Twojego sukcesu! Projekt Określone w czasie działanie podejmowane w celu stworzenia niepowtarzalnego produktu lub usługi Projekt - cechy słuŝy realizacji

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Projektami Inwestycyjnymi

Zarządzanie Projektami Inwestycyjnymi Zarządzanie Projektami Inwestycyjnymi mgr Magdalena Marczewska TiMO (Zakład Teorii i Metod Organizacji) Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego mmarczewska@wz.uw.edu.pl Poprzednie zajęcia Założenia

Bardziej szczegółowo

Elementy analizy ekonomicznej przedsięwzięć energooszczędnych. Szymon Liszka s.liszka@fewe.pl

Elementy analizy ekonomicznej przedsięwzięć energooszczędnych. Szymon Liszka s.liszka@fewe.pl Elementy analizy ekonomicznej przedsięwzięć energooszczędnych Szymon Liszka s.liszka@fewe.pl 1 1 Wprowadzenie do zagadnień ekonomicznych prosty okres zwrotu nakładów (Simple Payback Period - SPBP), zmiana

Bardziej szczegółowo

Procedura zarządzania ryzykiem w Państwowej WyŜszej Szkole Zawodowej w Elblągu

Procedura zarządzania ryzykiem w Państwowej WyŜszej Szkole Zawodowej w Elblągu Procedura zarządzania ryzykiem w Państwowej WyŜszej Szkole Zawodowej w Elblągu Załącznik nr 2 do zarządzenia Celem procedury jest zapewnienie mechanizmów identyfikowania ryzyk zagraŝających realizacji

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branŝy wydawniczej

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branŝy wydawniczej Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branŝy wydawniczej K. Burek Wrocław 2013 Spis treści: Wstęp... 3 1. Opis teoretyczny metody...

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2 InŜynieria Rolnicza 14/2005 Michał Cupiał, Maciej Kuboń Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY

Bardziej szczegółowo

CONTROLLING INWESTYCYJNY PLANOWANIE I ANALIZA OPŁACALNOŚCI PROCESU INWESTYCYJNEGO

CONTROLLING INWESTYCYJNY PLANOWANIE I ANALIZA OPŁACALNOŚCI PROCESU INWESTYCYJNEGO CONTROLLING INWESTYCYJNY PLANOWANIE I ANALIZA OPŁACALNOŚCI PROCESU INWESTYCYJNEGO Skuteczne narzędzia zarządzania ryzykiem w inwestycjach Controlling inwestycyjny to skomplikowany proces, który pomaga

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MODELU SAP TCO DO SZACOWANIA KOSZTÓW INFORMATYZACJI. Jacek Cypryjański

WYKORZYSTANIE MODELU SAP TCO DO SZACOWANIA KOSZTÓW INFORMATYZACJI. Jacek Cypryjański WYKORZYSTANIE MODELU SAP TCO DO SZACOWANIA KOSZTÓW INFORMATYZACJI Jacek Cypryjański Wprowadzenie Dokonując oceny przedsięwzięcia informatycznego dość precyzyjnie moŝemy oszacować koszty zakupu sprzętu

Bardziej szczegółowo

Bilans. A. Aktywa trwałe. I. Wartości niematerialne i prawne 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy

Bilans. A. Aktywa trwałe. I. Wartości niematerialne i prawne 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy Bilans Jest to podstawowy dokument księgowy, który jest podstawą dla zamknięcia rachunkowego roku obrotowego - bilans zamknięcia, a takŝe dla otwarcia kaŝdego następnego roku obrotowego - bilans otwarcia.

Bardziej szczegółowo

Treść zajęć. Wprowadzenie w treść studiów, przedstawienie prowadzącego i zapoznanie się grupy Prezentacja sylabusu modułu, jego celów i

Treść zajęć. Wprowadzenie w treść studiów, przedstawienie prowadzącego i zapoznanie się grupy Prezentacja sylabusu modułu, jego celów i PROGRAM SZCZEGÓLOWY I. Wstęp do zarządzania projektami. Wprowadzenie w treść studiów, przedstawienie prowadzącego i zapoznanie się grupy Prezentacja sylabusu modułu, jego celów i.. Pojęcie projektu oraz

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa 3.3 Metody dochodowe Do wyceny przedsiębiorstwa stosuje się, obok metod majątkowych - metody dochodowe, często określane mianem metod zdyskontowanego dochodu ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

15. Prognoza przychodów i kosztów w analizowanym okresie...

15. Prognoza przychodów i kosztów w analizowanym okresie... 15. Prognoza przychodów i kosztów w analizowanym okresie... Spis treści 15.1 Przychody... 2 15.2 Koszty materiałów i energii, usług obcych, podatków i opłat, wynagrodzeń, amortyzacji... 3 15.3 Zapotrzebowanie

Bardziej szczegółowo

STOPA DYSKONTOWA 1+ =

STOPA DYSKONTOWA 1+ = Piotr Cegielski, MAI, MRICS, CCIM STOPA DYSKONTOWA (Wybrane fragmenty artykułu opublikowanego w C.H. Beck Nieruchomości, numer 10 z 2011 r. Całość dostępna pod adresem internetowym: www.nieruchomosci.beck.pl)

Bardziej szczegółowo

Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa - wskaźniki rentowności

Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa - wskaźniki rentowności Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa - wskaźniki rentowności Dynamiczne otoczenie, ciągłe zmiany przepisów oraz potrzeba dostosowania się do nich, a także rozwój konkurencji znacznie utrudnia funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Wynik finansowy WYNIK FINANSOWY. REZULTAT OSIĄGNIĘTY PRZEZ JEDNOSTKĘ ZA DANY OKRES I WYRAśONY W MIERNIKU PIENIĘśNYM

Wynik finansowy WYNIK FINANSOWY. REZULTAT OSIĄGNIĘTY PRZEZ JEDNOSTKĘ ZA DANY OKRES I WYRAśONY W MIERNIKU PIENIĘśNYM Rachunek wyników Wynik finansowy WYNIK FINANSOWY REZULTAT OSIĄGNIĘTY PRZEZ JEDNOSTKĘ ZA DANY OKRES I WYRAśONY W MIERNIKU PIENIĘśNYM KONTO WYNIK FINANSOWY Koszt pozyskania przychodów ze sprzedaŝy produktów

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa

Wycena przedsiębiorstwa Wycena przedsiębiorstwa O usłudze: Wycena przedsiębiorstwa jest jednym z najważniejszych problemów współczesnej teorii finansów. Zapotrzebowanie na ustalenie wartości udziałów czy akcji powstaje w związku

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. 5. Wycena zobowiązań

Plan wykładu. 5. Wycena zobowiązań Plan wykładu 1. Wycena rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 2. Wycena nieruchomości inwestycyjnych Wybrane zagadnienia z zakresu wyceny aktywów i zobowiązań Dr Marcin Pielaszek

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. METODY PROSTE STATYCZNE r.

RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. METODY PROSTE STATYCZNE r. RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI METODY PROSTE STATYCZNE 10.04.2017 r. PYTANIA KONTROLNE Czym różni się sprawozdanie rachunku wyników od sprawozdania przepływów gotówkowych? Z jakich rodzajów działalności

Bardziej szczegółowo

Analiza projektu inwestycyjnego za pomocą arkusza kalkulacyjnego

Analiza projektu inwestycyjnego za pomocą arkusza kalkulacyjnego Przepływ Analiza projektu inwestycyjnego za pomocą arkusza kalkulacyjnego 1. Projekt inwestycyjny podstawowe pojęcia. Inwestycja bieżące zaangażowanie zasobów podejmowanych w celu późniejszego osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Kryteria selekcji dobrych praktyk w ramach projektu Doświadczania wdraŝania Regionalnych Strategii Innowacji

Kryteria selekcji dobrych praktyk w ramach projektu Doświadczania wdraŝania Regionalnych Strategii Innowacji Kryteria selekcji dobrych praktyk w ramach projektu Doświadczania wdraŝania Regionalnych Strategii Innowacji Bogdan Piasecki Instytut Badań nad Przedsiębiorczością i Rozwojem Ekonomicznym (EEDRI) przy

Bardziej szczegółowo

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekt hybrydowy, jeśli spełnia stosowne warunki określone w art. 61 Rozporządzenia nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 roku (dalej:

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Podatki. Temat szkolenia

Szkolenia Podatki. Temat szkolenia Podatek VAT warsztaty podatkowe Podatkowe aspekty transakcji wewnątrzwspólnotowych Świadczenia pozapłacowe dla pracowników skutki w PIT oraz ZUS, obowiązki płatników Szkolenie skierowane jest do księgowych

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III/5 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZASADNOŚCI STOSOWANIA KOMPUTEROWEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA STADEM KRÓW ALPRO W ŚWIETLE WSKAŹNIKÓW EKONOMICZNYCH

ANALIZA ZASADNOŚCI STOSOWANIA KOMPUTEROWEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA STADEM KRÓW ALPRO W ŚWIETLE WSKAŹNIKÓW EKONOMICZNYCH InŜynieria Rolnicza 2(100)/2008 ANALIZA ZASADNOŚCI STOSOWANIA KOMPUTEROWEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA STADEM KRÓW ALPRO W ŚWIETLE WSKAŹNIKÓW EKONOMICZNYCH Józef Szlachta Instytut InŜynierii Rolniczej, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Ocena projektów inwestycyjnych z uwzględnieniem aspektów zrównoważonego rozwoju

Ocena projektów inwestycyjnych z uwzględnieniem aspektów zrównoważonego rozwoju Ocena projektów inwestycyjnych z uwzględnieniem aspektów zrównoważonego rozwoju dr Jarosław Nowicki Katedra Controllingu, Analizy Finansowej i Wyceny j.nowicki@ue.poznan.pl Green Controlling and Finance

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241)

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241) Zenon Decyk Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241) Od 2001 roku funkcjonowała w postaci kontroli finansowej, która dotyczyła

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do Regulaminu Otwartego Konkursu Ofert 1/2016

Załącznik nr 4 do Regulaminu Otwartego Konkursu Ofert 1/2016 Załącznik nr 4 do Regulaminu Otwartego Konkursu Ofert 1/2016 Wzór Planu operacyjnego składanego w Otwartym Konkursie Ofert 1/2016 Krajowego Funduszu Kapitałowego S.A. 1 Plan operacyjny jest dokumentem

Bardziej szczegółowo

FINANSE ZARZĄDCZE DLA MENEDŻERÓW

FINANSE ZARZĄDCZE DLA MENEDŻERÓW SZKOLENIE FINANSE ZARZĄDCZE DLA MENEDŻERÓW Często można spotkać się z opinią, że finanse, a szerzej ekonomia i prawa nią rządzące są skomplikowane i trudne. Nic bardziej mylnego. Zasady są proste, spójne

Bardziej szczegółowo

Przewodnik metodyczny Analiza finansowa

Przewodnik metodyczny Analiza finansowa Przewodnik metodyczny Analiza finansowa Dr Maria Gorczyńska I. Ogólne informacje o przedmiocie Cel: zaprezentowanie Słuchaczom ogólnej wiedzy na temat oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa przy pomocy

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2012 2039 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2012 2039 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2012 2039 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budŝetu

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strumieni pieniężnych

Koncepcja strumieni pieniężnych Koncepcja strumieni pieniężnych Przeprowadzenie rachunku ekonomicznego, którego przedmiotem są duże projekty inwestycyjne i których skutki rozciągają się na długie okresy, nie jest zadaniem łatwym. Dlatego

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ELEMENTÓW SYMULACJI FINANSOWEJ W DYDAKTYCE PRZEDMIOTU RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ

ZASTOSOWANIE ELEMENTÓW SYMULACJI FINANSOWEJ W DYDAKTYCE PRZEDMIOTU RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ Prace Naukowe Instytutu Organizacji i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej Wyd. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2003; pp 83-91 Krzysztof JAKUBIAK Marek MIĄDOWICZ ZASTOSOWANIE ELEMENTÓW

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI

RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI METODY PROSTE STATYCZNE 4 maj 2015 r. Metody oceny efektywności projektu inwestycyjnego Wybór metody oceny Przygotowanie danych (prognozy) Wyliczenie wskaźników Wynik analizy

Bardziej szczegółowo

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu DŁUGOTERMINOWE DECYZJE W ZAKRESIE FINANSÓW PRZEDSIĘBIORSTWA NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘBIORSTWA Z BRANŻY PRODUKCJI METALOWYCH WYROBÓW GOTOWYCH, Z WYŁĄCZENIEM

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do dokumentu Moduł polityki zarządzania

1. Wprowadzenie do dokumentu Moduł polityki zarządzania MCP Moduł polityki zarządzania, V2, 1/1/2003 Strona 1 WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA ENERGIĄ W PRZEDSIĘBIORSTWIE W KONTEKŚCIE PROGRAMU UE: THE EUROPEAN MOTOR CHALLENGE PROGRAMME Moduł polityki zarządzania

Bardziej szczegółowo

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r.

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r. URE Instrukcja wypełniania Załącznika nr 1 do formularza Opis techniczno - ekonomiczny projektowanej inwestycji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji - Analiza finansowa

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia DELab UW Enterprise Europe Network ul. Dobra 56/66, 00-312 Warszawa tel. +48 (22) 55 27 606 delab.uw.edu.pl een@uw.edu.pl 1 Model biznesowy i innowacje BADANIA

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN w PROCESACH

BIZNESPLAN w PROCESACH BIZNESPLAN w PROCESACH INWESTYCJI RZECZOWYCH Budżet kapitałowy Analiza wykonalności inwestycji (feasibility study) Kryteria i miary oceny inwestycji 4 TWORZENIE BUDŻETU KAPITAŁOWEGO - SCHEMAT Efektywność

Bardziej szczegółowo

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect ekspert Klubu Przedsiębiorców i Ekspertów przy Polskim Towarzystwie Ekonomicznym ekspert CASE Doradcy Sp. z o.o. Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect P1 Plan prezentacji 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Blaski i cienie outsourcingu

Blaski i cienie outsourcingu Blaski i cienie outsourcingu Klub MBA UE Kraków 19.11.2011 r. Funkcje pomocnicze : Inwestować nie realizują bezpośrednio misji firmy i nie kreują wartości pochłaniają nawet 40% zasobów przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 Instytut Ekonomiczny Kierunek studiów: Ekonomia Kod kierunku: 04.9 Specjalność: Finanse i rachunkowość

Bardziej szczegółowo

Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych

Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych I Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych Efektywność inwestycji rzeczowych Inwestycje - aktywa nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych z przyrostu wartości tych aktywów. Efektywność inwestycji

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Finanse przedsiębiorstwa Rok akademicki: 2015/2016 Kod: GIP-1-601-s Punkty ECTS: 6 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

BUDśET, MONITORING, PRZEPŁYWY FINANSOWE Projekt Akademia zarządzania finansami NGO

BUDśET, MONITORING, PRZEPŁYWY FINANSOWE Projekt Akademia zarządzania finansami NGO BUDśET, MONITORING, PRZEPŁYWY FINANSOWE Projekt Akademia zarządzania finansami NGO Karolina Cyran-Juraszek Teresa Zagrodzka Serock, 16-18maja 2012 Główne cele zajęć Organizacja jako jeden organizm - wyznaczanie

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

Efektywność Projektów Inwestycyjnych. 1. Mierniki opłacalności projektów inwestycyjnych Metoda Wartości Bieżącej Netto - NPV

Efektywność Projektów Inwestycyjnych. 1. Mierniki opłacalności projektów inwestycyjnych Metoda Wartości Bieżącej Netto - NPV Efektywność Projektów Inwestycyjnych Jednym z najczęściej modelowanych zjawisk przy użyciu arkusza kalkulacyjnego jest opłacalność przedsięwzięcia inwestycyjnego. Skuteczność arkusza kalkulacyjnego w omawianym

Bardziej szczegółowo