ANALIZA FINANSOWA OUTSOURCINGU INFORMATYCZNEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ANALIZA FINANSOWA OUTSOURCINGU INFORMATYCZNEGO"

Transkrypt

1 Streszczenie: ANALIZA FINANSOWA OUTSOURCINGU INFORMATYCZNEGO Małgorzata Sobińska Katedra Zarządzania Informacją i Wiedzą Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Głównym celem niniejszego artykułu jest przegląd metod słuŝących analizie finansowych aspektów outsourcingu informatycznego. Dokonano w nim prezentacji metod słuŝących analizie kosztów oraz analizie finansowej przedsięwzięć informatycznych ze szczególnym uwzględnieniem outsourcingu informatycznego. Artykuł kończą wnioski wypływające z podjętych rozwaŝań. Słowa kluczowe: outsourcing, analiza finansowa, ocena przedsięwzięć inwestycyjnych, miernik EVA Wstęp KaŜdorazowo decyzja o outsourcingu musi być wynikiem wewnętrznej analizy opłacalności przeprowadzanej przez decydenta. Dokonując analizy naleŝy pamiętać o uwzględnieniu kosztów transakcyjnych (określanych jako koszty wykorzystania rynku do nabycia dóbr i usług), czyli kosztów związanych z selekcją dostawców, negocjacjami, koordynowaniem i monitorowaniem współpracy. Wiele z tych kosztów jest w praktyce nie docenianych. Dokładne określenie kosztów jest tym łatwiejsze, im bardziej jednorodna i autonomiczna jest wydzielana działalność. Jeśli identyfikacja kosztów opiera się na szacunkach, trzeba brać pod uwagę ograniczoną wiarygodność otrzymanych wyników. Analiza finansowa jest sprawą kluczową w ocenie przedsięwzięcia outsourcingu. W praktyce analizę tę przeprowadza się na podstawie róŝnych scenariuszy. Metody oceny przedsięwzięć informatycznych Problemy w zarządzaniu kosztami informatyki polegają przede wszystkim na tym, Ŝe są one generowane w znacznej części poza działem IT. Dzisiejsze systemy informatyczne są zbudowane w oparciu o technologie utrudniające identyfikację i szacowanie kosztów.

2 446 Metody formalne w SWO Do oceny alternatyw działania (wykorzystywania wewnętrznych zasobów do wykonywania usług i outsourcingu usług informatycznych) moŝna wykorzystywać następujące metody sporządzania kosztorysów [BISM, s13]: metodę opartą o wszystkie koszty związane z dostarczaniem danej usługi/ usług (ang. full costing), metodę opartą o te koszty, które nie są wspólne dla rozwaŝanych opcji (relevant costing), metodę opartą na oczekiwanych kosztach (expected costs). Właściwe decyzje w obszarze informatyki to głównie te, które przyczyniają się do znacznych oszczędności. W ich podejmowaniu pomocna moŝe być między innymi znajomość modelu TCO (Total Cost of Ownership) firmy Gartner słuŝącego do mierzenia, zarządzania i racjonalizacji kosztów w celu poprawy efektywności inwestycji informatycznych czy narzędzia EVA opracowanego przez firmę konsultingową Stern Stewart z Nowego Jorku. Wymienione tu metody analizy kosztów nie uwzględniają jednak zmiennej wartości pieniądza w czasie, co jest niezbędne w planowaniu długookresowym. Dlatego teŝ organizacja rozwaŝająca kilkuletni kontrakt outsourcingowy powinna uzupełnić je o metody nowoczesnej analizy finansowej. Projekt inwestycyjny moŝna oceniać za pomocą dwóch grup metod analizy finansowej. WyróŜnia się [JASŁ97,s.96] : metody proste (statyczne, niedyskontowe), metody rozwinięte (złoŝone, dynamiczne, rozszerzone, dyskontowe). Metody proste są nieskomplikowane obliczeniowo i mają łatwą interpretację, ale powinny być stosowane bardzo ostroŝnie (wykorzystują wielkości nieporównywalne) by nie doprowadzić do realizacji nierentownych inwestycji. Zdecydowanie większą rolę pełnią metody złoŝone uwzględniające zmienną wartość pieniądza w czasie. Są to : zdyskontowany okres zwrotu (DPB Discounted Payback Period), zaktualizowana wartość netto projektu (NPV Net Present Value), wewnętrzna stopa zwrotu projektu (IRR Internal Return Rate ). Ze względu na ograniczone ramy niniejszego referatu, autorka pominie opis wszystkich wymienionych tu metod analizy finansowej. Uwaga zostanie skoncentrowana na pokazaniu na przykładzie idei jednej z nich metody zaktualizowanej wartości netto projektu (NPV). Model TCO Analiza TCO jest jedną z wielu metod, z jakich moŝna korzystać przy wycenie przedsięwzięć informatycznych. Model TCO firmy Gartner składa się z następujących elementów [TCOZ01]:

3 Analiza finansowa outsourcingu informatycznego 447 systemu klasyfikacji kosztów zawierającego bogatą listę kategorii kosztów obejmujących zarówno koszty bezpośrednie jak i koszty pośrednie (ukryte), bazy danych statystycznych o kosztach informatyki dla wielu branŝ. SłuŜy ona do celów porównawczych - koszty w danym przedsiębiorstwie moŝna porównać ze średnimi kosztami podobnych firm w branŝy, metodyki analizy oraz planowania kosztów, zestawu zaleceń rekomendacji (najlepszych praktyk), które mogą prowadzić do racjonalizacji kosztów uŝytkowania technologii informatycznej, zestawu narzędzi programowych umoŝliwiających automatyzację kontroli i planowania oraz prowadzenie ulepszeń TCO. NajwaŜniejszym składnikiem modelu TCO firmy Gartner jest model kosztów związanych z prowadzoną działalnością informatyczną, które podzielone są na dwie grupy: koszty bezpośrednie i koszty pośrednie. Koszty bezpośrednie moŝna poznać studiując typowy budŝet informatyczny firmy. Obejmują one pięć głównych podgrup kosztów: sprzęt (hardware) i (software) (wydatki kapitałowe i opłaty leasingowe na zakup i uzupełnienie sprzętu komputerowego, pomocniczego i sieciowego oraz wszelkich rodzajów oprogramowania), zarządzanie (wydatki i robocizna związane z obsługą sieci, systemów, zarządzania zasobami, w tym takŝe outsourcing), wsparcie (robocizna związana z pracą "helpdesku", prowadzeniem metryk, szkoleń, obsługi zamówień i podróŝy), rozwój (koszty projektowania i tworzenia, testowania i dokumentowania nowych aplikacji oraz modyfikowania i pielęgnowania istniejących), komunikacja (koszty łączy telefonicznych, zdalnego dostępu Internetu itp.). Koszty pośrednie są to te koszty, które nie są tradycyjnie ujmowane w budŝetach wydatków związanych z uŝytkowaniem systemów informatycznych. Koszty pośrednie mierzą sprawność systemów informatycznych w dostarczaniu spodziewanych usług uŝytkownikom końcowym. Rozwinięty i dojrzały system wsparcia uŝytkowników, wysoka jakość infrastruktury i uŝyteczne aplikacje pozwalają zminimalizować koszty wynikające z "samoobsługi" uŝytkowników oraz przestojów. Przeciwnie, jeśli systemy są niesprawne, to koszty te będą duŝe. Praktyka pokazuje, Ŝe zawsze stanowią one znaczny udział w TCO. Analiza TCO pozwala zracjonalizować proces planowania wydatków związanych z funkcjonowaniem systemów informatycznych. Właściwe zastosowanie analizy TCO pozwoli na:

4 448 Metody formalne w SWO pomiar całkowitych kosztów posiadania, który jest podstawą do wyceny opłacalności inwestycji informatycznych, porównanie całkowitych kosztów posiadania z podobnymi przedsiębiorstwami z branŝy, co pozwoli na trafniejsze ustalanie celów strategii informatyzacji, planowanie całkowitych kosztów posiadania, pozwalające na ich optymalizację i bardziej efektywne planowanie rozwoju systemów IT wdroŝenie rozwiązań stosowanych przez najlepsze firmy, które pozwalają na obniŝenie całkowitych kosztów posiadania przy jednoczesnym zachowaniu załoŝonego poziomu oferowanych usług. Miernik EVA Miernik EVA (ekonomiczna wartość dodana) opracowany przez firmę konsultingową Stern Stewart definiuje się jako zysk operacyjny netto minus wszelkie naleŝności kapitałowe. Według specjalistów, systematyczny wzrost wskaźnika EVA prowadzi do wzrostu wartości dla akcjonariuszy [BERR03, s. 68]. Wzór na wartość EVA przedstawia się następująco: EVA = zysk operacyjny netto po opodatkowaniu (kapitał * koszt kapitału). Przykład: Analiza kosztów i zysków wykazuje, Ŝe wydatek dolarów na sprzęt i oprogramowanie przyniesie zysku netto po odliczeniu kosztów. Zakłada się, Ŝe koszt pozyskania kapitału dla firmy wyniesie 10%. Zastosowanie tradycyjnej analizy (wskaźnika zwrotu z inwestycji ROI) pozwala stwierdzić, Ŝe zwrot z inwestycji (korzyść) wyniesie USD/ USD = 15%. Natomiast analiza z zastosowaniem miernika EVA uwzględnia koszt zainwestowanego kapitału. EVA = USD ( USD * 10%) = 5000 USD W tym wypadku rzeczywista korzyść ( zwrot z inwestycji) wyniesie 5000 USD/ USD = 5%. Przy zastosowaniu miernika EVA otrzymujemy zatem niŝszy, ale bardziej zbli- Ŝony do stanu faktycznego wynik 5% zwrotu z inwestycji. Podkreśla się, ze ujemne wartości EVA na wczesnym etapie wdraŝania inwestycji niekoniecznie przesądzają o jej niecelowości. Są one do przyjęcia pod warunkiem, Ŝe EVA wykazuje tendencję rosnącą. Posługiwanie się miernikiem EVA pomaga ustalić realną wartość wszelkich inwestycji i przedsięwzięć w obszarze IT. MoŜe znaleźć zastosowanie takŝe w ocenie przedsięwzięć outsourcingowych.

5 Analiza finansowa outsourcingu informatycznego 449 Przykład: Firma X spodziewa się osiągać dzięki wdroŝeniu określonej aplikacji korzyść netto w wysokości PLN, niezaleŝnie od tego, kto będzie daną aplikację obsługiwał. Wariant 1 - samodzielna obsługa aplikacji przez firmę X Wariant 2 - outsourcing WdroŜenie aplikacji wymagałoby w tym wariancie zainwestowania PLN, przy koszcie pozyskania kapitału 10%. Roczne koszty operacyjne wyniosłyby PLN. EVA=40 000PLN ( *10%)= PLN Ten wariant nie wymaga inwestycji, natomiast wiąŝe się z roczną opłatą za usługę równą PLN. EVA= PLN PLN = PLN Firma podejmująca decyzję o ewentualnym outsourcingu tylko na podstawie bilansu, nie wybrałaby tej opcji, gdyŝ oczekiwany roczny koszt obsługi aplikacji własnymi siłami ( PLN) jest niŝszy niŝ opłata dla dostawcy takiej usługi ( PLN). Biorąc natomiast pod uwagę to, Ŝe outsourcing eliminuje konieczność zainwestowania PLN na zakup aplikacji i posługując się miernikiem EVA, firma prawdopodobnie wybrałaby outsourcing z uwagi na korzyść, jaką daje wyeliminowanie kosztu inwestycji. Metody dyskontowe oceny projektu Wartość zaktualizowana netto projektu inwestycyjnego (NPV) jest określana jako wartość otrzymana przez zdyskontowanie, oddzielnie dla kaŝdego roku, róŝnicy między wpływami i wydatkami pienięŝnymi (inaczej : suma zdyskontowanych przepływów pienięŝnych) generowanymi przez cały okres Ŝycia projektu przy stałym poziomie stopy dyskontowej. NPV jest obliczana następująco : NPV t t t= ( 1+ k) = n 0 CF gdzie: CF- przepływy pienięŝne uzyskane w roku t, n- okres Ŝycia projektu, k- stopa dyskonta.

6 450 Metody formalne w SWO Wartość NPV mówi o ile wzrośnie wartość firmy wskutek przyjęcia do realizacji badanego projektu. Jeśli : NPV > 0 projekt akceptujemy, NPV < 0 projekt odrzucamy, NPV = 0 o przyjęciu lub odrzuceniu projektu powinny zadecydować inne czynniki, gdyŝ wg metody NPV projekt nie ma wpływu na wartość rynkową firmy. Z rozpatrywanych projektów wybieramy te o wyŝszej wartości NPV. Dodatnie NPV oznacza, Ŝe zrealizowana stopa zwrotu z projektu jest wyŝsza niŝ koszt kapitału. Przykład: Przedsiębiorstwo sprzedaje sprzęt komputerowy o wartości PLN firmie oursourcingowej, z którą zawarła kontrakt na okres 5 lat i zobowiązuje się dokonywać comiesięcznych płatności w wysokości 1000 PLN na rzecz tej firmy. Zakłada się stopę dyskonta = 10 %. NaleŜy stwierdzić, czy taka decyzja jest opłacalna dla przedsiębiorstwa, tzn. czy nie przyniesie strat. Przepływy pienięŝne, jakie występują w ciągu trwania przedsięwzięcia przedstawia rysunek 1. Dane dotyczące przedsięwzięcia zawiera tabela 1. Tabela 1. Dane do przykładu. Rok (t) CF Na przykładzie danych z tabeli 1 moŝna obliczyć NPV ze wzoru : n CF t NPV = t 0 t = = = (1,1) (1,1) (1,1) (1,1) (1,1) ( 1 k) Wynik NPV = > 0 oznacza, Ŝe projekt naleŝy realizować, gdyŝ zrealizowana stopa zwrotu z projektu jest wyŝsza niŝ koszt kapitału.

7 Analiza finansowa outsourcingu informatycznego 451 CF t 0 CF 1 CF 2 CF 3 CF 4 CF 5 Rysunek 1. Obraz przepływów pienięŝnych dla przedsięwzięcia opisanego w przykładzie Źródło : Opracowanie własne. Przedstawiony przykład został celowo (dla lepszego zobrazowania metody) mocno uproszczony. W praktyce menedŝerowie zarządzający działem informatyki muszą bardzo szczegółowo planować budŝet wydatków na okres trwania podobnego przedsięwzięcia. Muszą oni uwzględniać m.in. takie koszty jak: koszty oprogramowania, zarządzania siecią, koszty licencji, ubezpieczeń, wynagrodzenie pracowników itd., wobec czego liczenie przepływów pienięŝnych będzie bardziej skomplikowane, ale metoda pozostaje ta sama. Podsumowanie Metody analizy finansowej uwzględniające zmienną wartość pieniądza w czasie powinny być wykorzystywane łącznie z metodami analizy kosztów, poniewaŝ są one komplementarne względem siebie. Korzystne dla organizacji moŝe być uzupełnienie wymienionych dotychczas metod analizy kosztów i analizy finansowej o analizę wraŝliwości. Analiza wraŝliwości powinna być zastosowana w sytuacji, gdy znane są zestawienia kosztów porównywanych opcji działania. Ma ona słuŝyć pokazaniu skutków zmian jednego lub więcej parametrów kosztowych. Na przykład, jeśli analiza finansowa była oparta na oczekiwanym poziomie inflacji czy oczekiwanej stawce opłat dla outsourcera, to moŝna próbować te parametry zwiększać lub zmniejszać. Dzięki temu łatwiej będzie organizacji zaobserwować wpływ poszczególnych parametrów na atrakcyjność rozwaŝanej opcji.

8 452 Metody formalne w SWO Otrzymane wyniki wraz z wynikami analizy czynników poza finansowych powinny zapewnić dostateczną wiedzę do podjęcia decyzji o wydzieleniu lub nie działalności informatycznej. Analiza przedsięwzięcia outsourcingu jest skutecznym narzędziem wspierającym podejmowanie decyzji. ChociaŜ argumenty za stosowaniem outsourcingu lub przeciw niemu wydają się czasem oczywiste, powinny zostać przedstawione w sposób precyzyjny i logiczny. KaŜda organizacja musi określić kryteria, priorytety i wagi dla kaŝdego projektu w zaleŝności od jej indywidualnej sytuacji. Warto przy tym pamiętać, Ŝe ocena przedsięwzięcia umacnia pozycję przetargową w negocjacjach z usługodawcą, co moŝe wpłynąć na ustalenie korzystnej ceny łącznej, a takŝe pozwoli na określenie profilu kosztów w czasie realizacji kontraktu. Literatura [BERR03] [BISM] [JASŁ97] [NOWA99] [SOBI00] [TCOZ01] Berry J.: Przychodzi EVA do informatyka. CXO Magazyn Kadry Zarządzającej, kwiecień 4/2003. Bisman J.: Costing for outsourcing decisions: public sector perspectives. n/docs/ma_outsourcing pdf Jajuga, T., Słoński T.: Rynek kapitałowy. Finanse spółek. Długoterminowe decyzje inwestycyjne i finansowe. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Wrocław Nowak M.: Analiza kosztów jako niezbędny etap podjęcia decyzji o outsourcingu. Materiały na konferencję: Outsourcing. Usprawnienie funkcjonowania firmy poprzez obsługę zewnętrzną. Institute for International Research, Warszawa Sobińska M.: Badanie efektywności outsourcingu systemu informacyjnego. W: Materiały konferencyjne SWO 00 -Ustroń 2000, Katowice TCO zarządzanie kosztami posiadania IT. Materiały Infovide Akademia Sp. z o.o FINANCIAL ANALYSIS OF INFORMATION SYSTEMS OUTSOURCING The article presents methods that can be used to the financial analysis of information systems outsourcing. In the article there are shown and discussed the examples of using the selected methods to outsourcing project evaluation. The end of the article presents the author s conclusions. Key words: cost analysis, financial methods of the investment evaluation, outsourcing, TCO model, EVA measure

ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU. Sabina Rokita

ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU. Sabina Rokita ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU Sabina Rokita Podział metod oceny efektywności finansowej projektów 1.Metody statyczne: Okres

Bardziej szczegółowo

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe Metody oceny projektów inwestycyjnych TEORIA DECYZJE DŁUGOOKRESOWE Budżetowanie kapitałów to proces, który ma za zadanie określenie potrzeb inwestycyjnych przedsiębiorstwa. Jest to proces identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych

Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych Dynamiczne formuły oceny opłacalności inwestycji tonażowych są oparte na założeniu zmiennej (malejącej z upływem czasu) wartości pieniądza. Im

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH

PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH PODSTAWOWE MIARY OCENY OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI Na rynku konkurencyjnym, jeśli dane przedsiębiorstwo nie chce pozostać w tyle w stosunku do swoich konkurentów,

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki rynkowe: Szybkie wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów. Sem. 8 Komputerowe Systemy Elektroniczne, 2009/2010. Alicja Konczakowska 1

Rachunek kosztów. Sem. 8 Komputerowe Systemy Elektroniczne, 2009/2010. Alicja Konczakowska 1 Rachunek kosztów Sem. 8 Komputerowe Systemy Elektroniczne, 2009/2010 Alicja Konczakowska 1 Rachunek kosztów Na decyzję klienta o zakupie wyrobu wpływa koszt nabycia (cena wyrobu ) oraz oczekiwany koszt

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI Jerzy T. Skrzypek 1 2 3 4 5 6 7 8 Analiza płynności Analiza rentowności Analiza zadłużenia Analiza sprawności działania Analiza majątku i źródeł finansowania Ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

16. Analiza finansowa...

16. Analiza finansowa... 16. Analiza finansowa... Spis treści 16.1 ZałoŜenia... 16-2 16.2 Obliczenie proponowanego poziomu wsparcia środkami pomocowymi, wraz z oceną finansowej wykonalności przedsięwzięcia... 16-3 16.3 Wyniki

Bardziej szczegółowo

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa - brak jednoznacznej interpretacji terminu inwestycja - termin ten podlegał ewolucji. Obecnie rozróżnia się inwestycje jako kategorię ekonomiczną i jako

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Wykład 4 Prawda ekonomiczna Pieniądz, który mamy realnie w ręku, dziś jest wart więcej niż oczekiwana wartość tej samej

Bardziej szczegółowo

Efektywność realizacji inwestycji teleinformatycznych w obszarze administracji publicznej

Efektywność realizacji inwestycji teleinformatycznych w obszarze administracji publicznej Efektywność realizacji inwestycji teleinformatycznych w obszarze administracji publicznej Krzysztof Pawłowski k.pawlowski@cpi.mswia.gov.pl Wprowadzenie O mnie mgr inż. Krzysztof Pawłowski Absolwent Wydziału

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W4 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Podstawy metodologiczne oceny efektywności inwestycji

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

Skuteczność wdrażania gospodarczych systemów informatycznych (część II)

Skuteczność wdrażania gospodarczych systemów informatycznych (część II) Skuteczność wdrażania gospodarczych systemów informatycznych (część II) Helena Dudycz i Mirosław Dyczkowski Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Instytut Informatyki Ekonomicznej {helena.dudycz;miroslaw.dyczkowski}@ue.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa.

Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Finanse przedsiębiorstwa Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Zarządzanie Polega na pozyskiwaniu źródeł

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WRAśLIWOŚCI JAKO ELEMENT ROZSZERZONEJ OCENY EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘWZIĘĆ INFORMATYCZNYCH

ANALIZA WRAśLIWOŚCI JAKO ELEMENT ROZSZERZONEJ OCENY EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘWZIĘĆ INFORMATYCZNYCH ANALIZA WRAśLIWOŚCI JAKO ELEMENT ROZSZERZONEJ OCENY EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘWZIĘĆ INFORMATYCZNYCH Mirosław Dyczkowski Wprowadzenie Zagadnieniem, któremu w planowaniu biznesowej strony przedsięwzięć informatycznych

Bardziej szczegółowo

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 Szczegółowy program kursu ASM 603: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1 1. Zagadnienia ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Cele szkolenia Celem szkolenia jest przekazanie Uczestnikom praktycznej i nowoczesnej wiedzy dotyczącej procesów finansowych, istotnej w pracy menadżera. Uczestnik nabywa kompetencje

Bardziej szczegółowo

WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU

WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU Uzupełnienie do WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Oś IX, działanie 9.3 Metoda wyliczania udziału dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych

Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych Analiza finansowa i poza finansowa efektywności działań marketingowych Dlaczego analiza finansowa? Główne cele marketingu kreowanie wartości dla nabywcy i akcjonariusza, co wiąże się z ponoszeniem kosztów

Bardziej szczegółowo

Program studiów rozszerzających Międzynarodowe Studia Podyplomowe Zarządzanie Projektami

Program studiów rozszerzających Międzynarodowe Studia Podyplomowe Zarządzanie Projektami Program studiów rozszerzających Międzynarodowe Studia Podyplomowe Zarządzanie Projektami MGP7140 Ocena finansowa projektu (3 pkt. kredytowe) MGP7150 Analiza wykonalności projektu (3 pkt. kredytowe) MGP7180

Bardziej szczegółowo

Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty)

Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty) Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty) Katowice, dn. 1 czerwca 2012 r. Rafał GÓRAL Główny Instytut Górnictwa

Bardziej szczegółowo

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Józef Myrczek, Justyna Partyka Bank Spółdzielczy w Katowicach, Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Analiza wraŝliwości Banków Spółdzielczych na dokapitalizowanie w kontekście wzrostu akcji

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PROJEKTÓW ROZWOJOWYCH

ANALIZA PROJEKTÓW ROZWOJOWYCH ANALIZA PROJEKTÓW ROZWOJOWYCH STUDIUM PRZYPADKU N JAK NARZĘDZIA N1 BEZWZGLĘDNY RACHUNEK OPŁACALNOŚCI : CZY WYSTARCZAJACO DOBRY? SZACOWANIE PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH GENEROWANYCH PRZEZ PROJEKT TYPOWY NARZĘDZIA

Bardziej szczegółowo

Analiza opłacalności inwestycji v.

Analiza opłacalności inwestycji v. Analiza opłacalności inwestycji v. 2.0 Michał Strzeszewski, 1997 1998 Spis treści 1. Cel artykułu...1 2. Wstęp...1 3. Prosty okres zwrotu...2 4. Inflacja...2 5. Wartość pieniądza w czasie...2 6. Dyskontowanie...3

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki efektywności inwestycji

Wskaźniki efektywności inwestycji Wskaźniki efektywności inwestycji Efektywność inwestycji Realizacja przedsięwzięć usprawniających użytkowanie energii najczęściej wymaga poniesienia nakładów finansowych na zakup materiałów, urządzeń,

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA PROJEKTY ROZWIĄZANIA OFERTA - AUDYT LEGALNOŚCI OPROGRAMOWANIA

INFORMATYKA PROJEKTY ROZWIĄZANIA OFERTA - AUDYT LEGALNOŚCI OPROGRAMOWANIA INFORMATYKA PROJEKTY ROZWIĄZANIA OFERTA - AUDYT LEGALNOŚCI OPROGRAMOWANIA Warszawa, 2010 Informacje o firmie RavNet RavNet od ponad 10 lat zajmuje się szeroko pojętą informatyczną obsługą firm. Jesteśmy

Bardziej szczegółowo

ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV

ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV Inwestor: Imię i Nazwisko Obiekt: Dom jednorodzinny Lokalizacja: ul. Słoneczna 10 10-100 SŁONECZNO Data: 01.03.2015 Kontakt: Andrzej Nowak Firma instalatorska ul. Rzetelna

Bardziej szczegółowo

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics M. Dąbrowska K. Grabowska Wroclaw University of Economics Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstw z branży produkującej napoje JEL Classification: A 10 Słowa kluczowe: Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii Daniela Kammer Celem analizy finansowo-ekonomicznej jest pokazanie, na ile opłacalna jest realizacje danego projekt, przy uwzględnieniu

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia: nauka o gospodarce jako całości system naczyń połączonych Podstawowe problemy makroekonomiczne: 1. Roczna stopa inflacji. 2.

Makroekonomia: nauka o gospodarce jako całości system naczyń połączonych Podstawowe problemy makroekonomiczne: 1. Roczna stopa inflacji. 2. RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO Makroekonomia: nauka o gospodarce jako całości system naczyń połączonych Podstawowe problemy makroekonomiczne: 1. Roczna stopa inflacji. 2. Bezrobocie. 3. Wzrost gospodarczy.

Bardziej szczegółowo

z punktu widzenia inwestora

z punktu widzenia inwestora Wycena własności intelektualnej z punktu widzenia inwestora Mieszko Bisewski Z-ca Dyrektora Finansowego ds. Inwestycji Kapitałowych Agencja Rozwoju Pomorza SA Gdynia, 26 październik 2010 r. Fundusz Kapitałowy

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. 5. Wycena zobowiązań

Plan wykładu. 5. Wycena zobowiązań Plan wykładu 1. Wycena rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 2. Wycena nieruchomości inwestycyjnych Wybrane zagadnienia z zakresu wyceny aktywów i zobowiązań Dr Marcin Pielaszek

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MODELU SAP TCO DO SZACOWANIA KOSZTÓW INFORMATYZACJI. Jacek Cypryjański

WYKORZYSTANIE MODELU SAP TCO DO SZACOWANIA KOSZTÓW INFORMATYZACJI. Jacek Cypryjański WYKORZYSTANIE MODELU SAP TCO DO SZACOWANIA KOSZTÓW INFORMATYZACJI Jacek Cypryjański Wprowadzenie Dokonując oceny przedsięwzięcia informatycznego dość precyzyjnie moŝemy oszacować koszty zakupu sprzętu

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2 InŜynieria Rolnicza 14/2005 Michał Cupiał, Maciej Kuboń Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY

Bardziej szczegółowo

Bilans. A. Aktywa trwałe. I. Wartości niematerialne i prawne 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy

Bilans. A. Aktywa trwałe. I. Wartości niematerialne i prawne 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy Bilans Jest to podstawowy dokument księgowy, który jest podstawą dla zamknięcia rachunkowego roku obrotowego - bilans zamknięcia, a takŝe dla otwarcia kaŝdego następnego roku obrotowego - bilans otwarcia.

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa

Wycena przedsiębiorstwa Wycena przedsiębiorstwa O usłudze: Wycena przedsiębiorstwa jest jednym z najważniejszych problemów współczesnej teorii finansów. Zapotrzebowanie na ustalenie wartości udziałów czy akcji powstaje w związku

Bardziej szczegółowo

Elementy analizy ekonomicznej przedsięwzięć energooszczędnych. Szymon Liszka s.liszka@fewe.pl

Elementy analizy ekonomicznej przedsięwzięć energooszczędnych. Szymon Liszka s.liszka@fewe.pl Elementy analizy ekonomicznej przedsięwzięć energooszczędnych Szymon Liszka s.liszka@fewe.pl 1 1 Wprowadzenie do zagadnień ekonomicznych prosty okres zwrotu nakładów (Simple Payback Period - SPBP), zmiana

Bardziej szczegółowo

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekt hybrydowy, jeśli spełnia stosowne warunki określone w art. 61 Rozporządzenia nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 roku (dalej:

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia DELab UW Enterprise Europe Network ul. Dobra 56/66, 00-312 Warszawa tel. +48 (22) 55 27 606 delab.uw.edu.pl een@uw.edu.pl 1 Model biznesowy i innowacje BADANIA

Bardziej szczegółowo

CONTROLLING INWESTYCYJNY PLANOWANIE I ANALIZA OPŁACALNOŚCI PROCESU INWESTYCYJNEGO

CONTROLLING INWESTYCYJNY PLANOWANIE I ANALIZA OPŁACALNOŚCI PROCESU INWESTYCYJNEGO CONTROLLING INWESTYCYJNY PLANOWANIE I ANALIZA OPŁACALNOŚCI PROCESU INWESTYCYJNEGO Skuteczne narzędzia zarządzania ryzykiem w inwestycjach Controlling inwestycyjny to skomplikowany proces, który pomaga

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Podatki. Temat szkolenia

Szkolenia Podatki. Temat szkolenia Podatek VAT warsztaty podatkowe Podatkowe aspekty transakcji wewnątrzwspólnotowych Świadczenia pozapłacowe dla pracowników skutki w PIT oraz ZUS, obowiązki płatników Szkolenie skierowane jest do księgowych

Bardziej szczegółowo

Aneks C Typowe wartości wskaźników analitycznych

Aneks C Typowe wartości wskaźników analitycznych Aneks C Typowe wartości wskaźników analitycznych i płynności Stan środków pieniężnych na koniec każdego z okresów (pozycja G rachunku przepływów pieniężnych) powinien przyjmować dodatnie wartości w każdym

Bardziej szczegółowo

Kryteria selekcji dobrych praktyk w ramach projektu Doświadczania wdraŝania Regionalnych Strategii Innowacji

Kryteria selekcji dobrych praktyk w ramach projektu Doświadczania wdraŝania Regionalnych Strategii Innowacji Kryteria selekcji dobrych praktyk w ramach projektu Doświadczania wdraŝania Regionalnych Strategii Innowacji Bogdan Piasecki Instytut Badań nad Przedsiębiorczością i Rozwojem Ekonomicznym (EEDRI) przy

Bardziej szczegółowo

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect ekspert Klubu Przedsiębiorców i Ekspertów przy Polskim Towarzystwie Ekonomicznym ekspert CASE Doradcy Sp. z o.o. Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect P1 Plan prezentacji 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Treść zajęć. Wprowadzenie w treść studiów, przedstawienie prowadzącego i zapoznanie się grupy Prezentacja sylabusu modułu, jego celów i

Treść zajęć. Wprowadzenie w treść studiów, przedstawienie prowadzącego i zapoznanie się grupy Prezentacja sylabusu modułu, jego celów i PROGRAM SZCZEGÓLOWY I. Wstęp do zarządzania projektami. Wprowadzenie w treść studiów, przedstawienie prowadzącego i zapoznanie się grupy Prezentacja sylabusu modułu, jego celów i.. Pojęcie projektu oraz

Bardziej szczegółowo

Przewodnik metodyczny Analiza finansowa

Przewodnik metodyczny Analiza finansowa Przewodnik metodyczny Analiza finansowa Dr Maria Gorczyńska I. Ogólne informacje o przedmiocie Cel: zaprezentowanie Słuchaczom ogólnej wiedzy na temat oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa przy pomocy

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strumieni pieniężnych

Koncepcja strumieni pieniężnych Koncepcja strumieni pieniężnych Przeprowadzenie rachunku ekonomicznego, którego przedmiotem są duże projekty inwestycyjne i których skutki rozciągają się na długie okresy, nie jest zadaniem łatwym. Dlatego

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ELEMENTÓW SYMULACJI FINANSOWEJ W DYDAKTYCE PRZEDMIOTU RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ

ZASTOSOWANIE ELEMENTÓW SYMULACJI FINANSOWEJ W DYDAKTYCE PRZEDMIOTU RACHUNEK EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ Prace Naukowe Instytutu Organizacji i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej Wyd. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2003; pp 83-91 Krzysztof JAKUBIAK Marek MIĄDOWICZ ZASTOSOWANIE ELEMENTÓW

Bardziej szczegółowo

STOPA DYSKONTOWA 1+ =

STOPA DYSKONTOWA 1+ = Piotr Cegielski, MAI, MRICS, CCIM STOPA DYSKONTOWA (Wybrane fragmenty artykułu opublikowanego w C.H. Beck Nieruchomości, numer 10 z 2011 r. Całość dostępna pod adresem internetowym: www.nieruchomosci.beck.pl)

Bardziej szczegółowo

Utrata wartości aktywów w rachunku przepływów pienięŝnych

Utrata wartości aktywów w rachunku przepływów pienięŝnych Utrata wartości aktywów w rachunku przepływów pienięŝnych Maciej Jurczyga Celem artykułu jest przybliŝenie czytelnikom zagadnień związanych z prawidłowym ujęciem skutków utraty wartości aktywów w rachunku

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

FINANSE ZARZĄDCZE DLA MENEDŻERÓW

FINANSE ZARZĄDCZE DLA MENEDŻERÓW SZKOLENIE FINANSE ZARZĄDCZE DLA MENEDŻERÓW Często można spotkać się z opinią, że finanse, a szerzej ekonomia i prawa nią rządzące są skomplikowane i trudne. Nic bardziej mylnego. Zasady są proste, spójne

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN W PRAKTYCE

BIZNES PLAN W PRAKTYCE BIZNES PLAN W PRAKTYCE Biznes Plan Biznes Plan jest to dokument, dzięki któremu możemy sprzedać naszą fascynację prowadzoną działalnością oraz nadzieje, jakie ona rokuje, potencjalnym źródłom wsparcia

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl Wycena przedsiębiorstwa Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl 1. Cel wyceny 2. Metody majątkowe 3. Metody dochodowe 4. Metody porównawcze Agenda Cel wyceny motywy wyceny Transakcje kupna-sprzedaży

Bardziej szczegółowo

BUDśET, MONITORING, PRZEPŁYWY FINANSOWE Projekt Akademia zarządzania finansami NGO

BUDśET, MONITORING, PRZEPŁYWY FINANSOWE Projekt Akademia zarządzania finansami NGO BUDśET, MONITORING, PRZEPŁYWY FINANSOWE Projekt Akademia zarządzania finansami NGO Karolina Cyran-Juraszek Teresa Zagrodzka Serock, 16-18maja 2012 Główne cele zajęć Organizacja jako jeden organizm - wyznaczanie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 Instytut Ekonomiczny Kierunek studiów: Ekonomia Kod kierunku: 04.9 Specjalność: Finanse i rachunkowość

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III/5 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r.

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r. URE Instrukcja wypełniania Załącznika nr 1 do formularza Opis techniczno - ekonomiczny projektowanej inwestycji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji - Analiza finansowa

Bardziej szczegółowo

Efektywne Zarządzanie IT w Przedsiębiorstwie, II edycja

Efektywne Zarządzanie IT w Przedsiębiorstwie, II edycja SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Podyplomowe Studia Efektywne Zarządzanie IT w Przedsiębiorstwie, II edycja Spotkanie informacyjne 19.12.2006 r. Od wieku na oceanie wiedzy Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2012 2039 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2012 2039 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2012 2039 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budŝetu

Bardziej szczegółowo

2.5. Oddziaływanie zarządzania majątkiem obrotowym na proces kreacji wartości przedsiębiorstwa

2.5. Oddziaływanie zarządzania majątkiem obrotowym na proces kreacji wartości przedsiębiorstwa 174 2.5. Oddziaływanie zarządzania majątkiem obrotowym na proces kreacji wartości przedsiębiorstwa 2.5.1 Składniki majątku obrotowego jako element wartości przedsiębiorstwa Zasadniczym celem tego rozdziału

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

- nowe wyzwania. Paweł Kominek

- nowe wyzwania. Paweł Kominek Informatyzacja przedsiębiorstw - nowe wyzwania Paweł Kominek Poznań, 05-01-2010 Plan prezentacji Zakres przedmiotu krótkie wprowadzenie Zakres przedmiotu krótkie wprowadzenie Systemy zarządzania Gry i

Bardziej szczegółowo

dr hab. Marcin Jędrzejczyk

dr hab. Marcin Jędrzejczyk dr hab. Marcin Jędrzejczyk Leasing operacyjny nie jest wliczany do wartości aktywów bilansowych, co wpływa na polepszenie wskaźnika ROA (return on assets - stosunek zysku do aktywów) - suma aktywów nie

Bardziej szczegółowo

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu DŁUGOTERMINOWE DECYZJE W ZAKRESIE FINANSÓW PRZEDSIĘBIORSTWA NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘBIORSTWA Z BRANŻY PRODUKCJI METALOWYCH WYROBÓW GOTOWYCH, Z WYŁĄCZENIEM

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do dokumentu Moduł polityki zarządzania

1. Wprowadzenie do dokumentu Moduł polityki zarządzania MCP Moduł polityki zarządzania, V2, 1/1/2003 Strona 1 WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA ENERGIĄ W PRZEDSIĘBIORSTWIE W KONTEKŚCIE PROGRAMU UE: THE EUROPEAN MOTOR CHALLENGE PROGRAMME Moduł polityki zarządzania

Bardziej szczegółowo

W procesie budżetowania najpierw sporządza się część operacyjną budżetu, a po jej zakończeniu przystępuje się do części finansowej.

W procesie budżetowania najpierw sporządza się część operacyjną budżetu, a po jej zakończeniu przystępuje się do części finansowej. Budżetowanie Budżetowanie to: Proces ciągłego analizowania, programowania, realizowania i pomiaru wykonania zadań właściwych poszczególnym komórkom organizacyjnym, mający na celu efektywną kontrolę nad

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki płynności: pokazują

Bardziej szczegółowo

Eko-innowacje oraz technologie środowiskowe. Konferencja Inaugurująca projekt POWER w Małopolsce Kraków, 4 marca 2009 r.

Eko-innowacje oraz technologie środowiskowe. Konferencja Inaugurująca projekt POWER w Małopolsce Kraków, 4 marca 2009 r. Eko-innowacje oraz technologie środowiskowe Cel projektu Promocja rozwoju oraz wyboru technologii, które w małym zakresie obciąŝająśrodowisko naturalne w regionach partnerskich Technologie środowiskowe

Bardziej szczegółowo

Firuta S., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Haliniak Z., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Firuta S., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Haliniak Z., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Firuta S., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Haliniak Z., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Ocena efektywności zarządzania wartością przedsiębiorstwa na podstawie ekonomicznej wartości dodanej (EVA)

Bardziej szczegółowo

B. Gabinet M. Zawadzka Wroclaw University of Economic

B. Gabinet M. Zawadzka Wroclaw University of Economic B. Gabinet M. Zawadzka Wroclaw University of Economic Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na podstawie przedsiębiorstw z branży uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, łowiectwo Słowa kluczowe: zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Finanse przedsiębiorstwa Rok akademicki: 2015/2016 Kod: GIP-1-601-s Punkty ECTS: 6 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy dla Poddziałania 1.3.1

Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy dla Poddziałania 1.3.1 Załącznik nr 10 do Regulaminu konkursu nr POIS.1.3.1/1/2015 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład

Bardziej szczegółowo

III OŚ PRIORYTETOWA ZARZĄDZANIE ZASOBAMI I PRZECIWDZIAŁANIE ZAGROśENIOM ŚRODOWISKA PRZYKŁADOWY

III OŚ PRIORYTETOWA ZARZĄDZANIE ZASOBAMI I PRZECIWDZIAŁANIE ZAGROśENIOM ŚRODOWISKA PRZYKŁADOWY III OŚ PRIORYTETOWA ZARZĄDZANIE ZASOBAMI I PRZECIWDZIAŁANIE ZAGROśENIOM ŚRODOWISKA PRZYKŁADOWY Zakres studium wykonalności dla przedsięwzięć inwestycyjnych w sektorze wodnym 1. Wnioskodawcy i promotorzy

Bardziej szczegółowo

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko.

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko. Inwestycje finansowe Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. yzyko. Inwestycje finansowe Instrumenty rynku pieniężnego (np. bony skarbowe). Instrumenty rynku walutowego. Obligacje. Akcje. Instrumenty pochodne.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA I OCENA OPŁACALNOŚCI I RYZYKA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH

ANALIZA I OCENA OPŁACALNOŚCI I RYZYKA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH ANALIZA I OCENA OPŁACALNOŚCI I RYZYKA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Terminy 25 05 2015-26 05 2015 - Warszawa Zgłoś się Szkolenie może też być zorganizowane: - w dowolnym innym terminie - w miejscu najbliżej

Bardziej szczegółowo

Blaski i cienie outsourcingu

Blaski i cienie outsourcingu Blaski i cienie outsourcingu Klub MBA UE Kraków 19.11.2011 r. Funkcje pomocnicze : Inwestować nie realizują bezpośrednio misji firmy i nie kreują wartości pochłaniają nawet 40% zasobów przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF Marek Zieliński Wybór metody oszacowania wartości jednostki determinuje szereg czynników, w szczególności sytuacja

Bardziej szczegółowo

Wartość przyszła pieniądza

Wartość przyszła pieniądza O koszcie kredytu nie można mówić jedynie na podstawie wysokości płaconych odsetek. Dla pożyczającego pieniądze najważniejszą kwestią jest kwota, jaką będzie musiał zapłacić za korzystanie z cudzych środków

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Finanse przedsiębiorstw mgr Kazimierz Linowski WyŜsza Szkoła Marketingu i Zarządzania

Finanse przedsiębiorstw mgr Kazimierz Linowski WyŜsza Szkoła Marketingu i Zarządzania Finanse przedsiębiorstw mgr Kazimierz Linowski WyŜsza Szkoła Marketingu i Zarządzania Wstęp Celem wykładu jest przedstawienie podstawowych pojęć oraz zaleŝności z zakresu zarządzania finansami w szczególności

Bardziej szczegółowo

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu?

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Monika Gancarewicz Gdynia, 26 maja 2011 r. Kim jest anioł biznesu: inwestor prywatny, przedsiębiorca lub menedŝer, inwestujący własny kapitał w ciekawe

Bardziej szczegółowo

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Punkt widzenia audytora i kierownika jednostki Agnieszka Boboli Ministerstwo Finansów w 22.05.2013 r. 1 Agenda Rola kierownika

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa. na przykładzie przedsiębiorstwa. z branży budowlanej

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa. na przykładzie przedsiębiorstwa. z branży budowlanej K. Kordecka Uniwersytet Wrocławski we Wrocławiu Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży budowlanej Słowa klucz: Zarządzanie wartością i ryzykiem przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA wykład XI dr Marek Masztalerz Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 2011 EKONOMICZNY CYKL śycia PRODUKTU 1 KOSZTY CYKLU śycia PRODUKTU OKRES PRZEDRYNKOWY OKRES RYNKOWY OKRES POSTRYNKOWY

Bardziej szczegółowo

Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie?

Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie? Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie? Danuta Palonek dpalonek@gddkia.gov.pl Czym jest analiza

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE ZWIĄZANE Z ADEKWATNOŚCIĄ KAPITAŁOWĄ BZ WBK ASSET MANAGEMENT SA NA DZIEŃ 31.12.2013

INFORMACJE ZWIĄZANE Z ADEKWATNOŚCIĄ KAPITAŁOWĄ BZ WBK ASSET MANAGEMENT SA NA DZIEŃ 31.12.2013 INFORMACJE ZWIĄZANE Z ADEKWATNOŚCIĄ KAPITAŁOWĄ BZ WBK ASSET MANAGEMENT SA NA DZIEŃ 31.12.2013 BZ WBK Asset Management S.A.. z siedzibą w Poznaniu, pl. Wolności 16, 61-739 Poznań, zarejestrowane w Sądzie

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Finanse dla menedżerów

Szkolenie Finanse dla menedżerów Szkolenie Finanse dla menedżerów Spis treści SPIS TREŚCI... 2 O FIRMIE... 3 DZIAŁALNOŚĆ SZKOLENIOWA... 3 DZIAŁALNOŚĆ KONSULTINGOWA... 3 CHARAKTERYSTYKA SZKOLENIA... 4 CEL SZKOLENIA... 4 DLA KOGO DEDYKOWANE

Bardziej szczegółowo

Efektywne Zarządzanie IT w Przedsiębiorstwie, III edycja

Efektywne Zarządzanie IT w Przedsiębiorstwie, III edycja SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Podyplomowe Studia Efektywne Zarządzanie IT w Przedsiębiorstwie, III edycja SPOTKANIE INFORMACYJNE Remigiusz Orzechowski 19.06.2007 r. Od wieku na oceanie wiedzy Szkoła

Bardziej szczegółowo

Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE

Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Paulina Drozda WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Zmianą wartości pieniądza w czasie zajmują się FINANSE. Finanse to nie to samo co rachunkowość. Rachunkowość to opowiadanie JAK BYŁO i JAK JEST Finanse zajmują

Bardziej szczegółowo

Rozdział 7 Wycena kapitałów własnych Service SA trzema metodami (po poprawkach)

Rozdział 7 Wycena kapitałów własnych Service SA trzema metodami (po poprawkach) Dr Marek Panfil Katedra Small Businessu Kierownik Podyplomowych Studiów Metody wyceny spółki kapitałowej marek.panfil@gmail.com Rozdział 7 Wycena kapitałów własnych Service SA trzema metodami (po poprawkach)

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności działań logistycznych

Ocena efektywności działań logistycznych Wydział Ekonomiczno-Rolniczy - SGGW Dr Mariusz Maciejczak LOGISTYKA Ocena efektywności działań logistycznych Opracowanie na podstawie: materiałów z konferencji Zarządzanie Dystrybucją i Magazynowaniem,

Bardziej szczegółowo

BEZWZGLĘDNY RACHUNEK OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI

BEZWZGLĘDNY RACHUNEK OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI BEZWZGLĘDNY RACHUNEK OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI DR WALDEMAR ROGOWSKI WROGOW@SGH.WAW.PL WALDEMARROGOWSKI@WP.PL KATEDRA ANALIZY DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA SGH Ocena opłacalności jest skomplikowanym, wieloetapowym

Bardziej szczegółowo