Proces uzgadniania lokalizacji inwestycji celu publicznego różne podejścia, różne efekty

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Proces uzgadniania lokalizacji inwestycji celu publicznego różne podejścia, różne efekty"

Transkrypt

1 Proces uzgadniania lokalizacji inwestycji celu publicznego różne podejścia, różne efekty Autor: Jakub Tabaczek - Konsultant HR Projekt s.c. Wstępniak Praktyka szybkiego rozwiązywania problemów związanych z powstawaniem inwestycji celu publicznego przy pomocy specustaw, często może generować większe koszty, niż stosowanie podejścia ukierunkowanego na ludzi, od stanowiska których zależy powstanie inwestycji. Artykuł traktuje o próbie praktycznego zastosowanie podejścia integratwyno-innowacyjnego podczas realizacji projektu wspierania inwestycji rozbudowy infrastruktury zapewniającej bezpieczeństwo energetyczne. Wstęp Na przestrzeni kilku ostatnich lat można zaobserwować w Polsce wzmożoną aktywność gospodarczą. Wiąże się ona z rozszerzeniem działań w zakresie realizacji różnego rodzaju inwestycji, w tym w znacznym stopniu z rozbudową infrastruktury (W latach rząd przeznaczył 121 mld zł na budowę dróg i autostrad. Dla porównania, w 2007 roku, wydano na ten cel ok. 9 mld złotych 1 ). Znaczna część opisywanych inwestycji ma na celu zaopatrywanie ludności w surowce, usprawnienie transportu czy zagwarantowanie bezpieczeństwa, przez co jest niezwykle istotna z punktu widzenia społeczności lokalnych, a nierzadko także całego Państwa. Tego rodzaju przedsięwzięcia mają szansę uzyskać status inwestycji celu publicznego, co wiąże się z szeregiem przepisów prawnych, umożliwiających ich szybką realizację. Powyższe projekty mają często charakter liniowy. Instalacje składające się na daną inwestycję (na przykład: drogi, sieci przesyłowe czy wały przeciwpowodziowe) przebiegają przez dziesiątki, a nawet setki kilometrów terenów należących do różnych podmiotów prawnych, w większości do prywatnych właścicieli. Rozpoczęcie prac związanych z realizacją danej inwestycji celu publicznego uzależnione jest wtedy od uzgodnienia trasy jej przebiegu z właścicielami terenów. W takiej sytuacji nierzadko dochodzi do konfliktu pomiędzy podmiotem realizującym inwestycję, a osobami, od których stanowiska zależy jej realizacja. Konflikty mogą mieć różne podłoże, począwszy od aspektów czysto finansowych, związanych z rekompensatami za straty w mieniu ruchomym czy też z ustanowieniem 1 Por.: Program Budowy Dróg Krajowych na lata , materiały Ministerstwa Infrastruktury, [w:] 1

2 służebności związanej z inwestycją, aż po kwestie związane z obawami o bezpieczeństwo danej inwestycji lub też z wyznawaniem zasady o nienaruszalności prywatnej ziemi, bez względu na cel działania. Ponieważ uzyskanie wymaganej zgody często może wydawać się niemożliwe, a planowana inwestycja dobra wspólnego ma bardzo wysoki priorytet, ustawodawca niejednokrotnie decyduje się na uchwalenie stosownej specustawy. Upraszcza ona formalny aspekt rokowań z prywatnymi właścicielami i daje możliwość terminowego przeprowadzenie inwestycji, w oparciu o procedury i narzędzia prawne. Rozwiązanie opierające się na możliwościach, jakie daje specustawa, przy powierzchownym spojrzeniu, wydaje się najszybsze, a także najbardziej skuteczne. Ze względu na status inwestycji, prywatni właściciele, przez których tereny przebiega inwestycja, de facto nie mogą uniemożliwić jej powstania. Niezależnie od ich stanowiska, zastrzeżeń w stosunku do projektu czy też roszczeń z nim związanych, inwestycja celu publicznego jest realizowana. Może się również wydawać, ze specustawa jest rozwiązaniem najoszczędniejszym. Poprzez zunifikowane sposoby wypłacania prywatnym właścicielom odszkodowań, czy ewentualnych wynagrodzeń z tytułu ustanowienia służebności, rozwiązanie to - przynajmniej teoretycznie - ogranicza sytuacje, w których zbyt wysokie roszczenia właścicieli powodują konieczność zwiększenia budżetu przeznaczonego na inwestycję. Jednakże koszty, jakie niesie ze sobą wcielenie w życie projektu w taki właśnie sposób, nie ograniczają się jedynie do kwestii finansowych. Okazuje się, że istnieją obszary, które mogą generować inne, trudne do przewidzenia koszty, ciężkie do udźwignięcia w dłuższej perspektywie czasowej. Czy zatem rozwiązania wykorzystujące narzędzia prawne, w tym specustawowe, są w perspektywie długoterminowej opłacalne? Podejście arbitralne Wspomniano już o niewątpliwych zaletach specustawy, umożliwiającej terminowe przeprowadzenie inwestycji i zredukowanie kosztów finansowych związanych z jej realizacją. Należy wziąć jednak pod uwagę także inne aspekty posługiwania się tym narzędziem mogące powodować trudne do rozwiązania problemy. Koszty, jakie rodzi specustawa, można podzielić na dwa rodzaje: społecznoekonomiczne oraz psychologiczne. Skutki społeczno-ekonomiczne dotyczą kwestii formalnych związanych z realizacją inwestycji: począwszy od powstania nieporozumień na linii inwestor-właściciele, a kończąc na skutkach tych konfliktów, czyli na kwestiach związanych z finansami, blokowaniem 2

3 inwestycji, pogorszeniem wizerunku inwestora oraz trudnościami w zakresie przyszłych działań przy współpracy z właścicielami. W sytuacji, kiedy inwestor odpowiedzialny za projekt kompletuje potrzebną dokumentację w sposób typowy dla podejścia arbitralnego, postrzegany jest jako występujący z pozycji siły. Prywatni właściciele nieruchomości przestają mieć prawo do jakiejkolwiek własnej opinii w kwestii inwestycji. Bezwzględnie przebiegnie ona przez ich tereny, na dodatek na narzuconych odgórnie, nienegocjowalnych warunkach. Wśród wspomnainych właścicieli znajdzie się grupa osób, którym taki stan rzeczy nie przeszkadza będzie to jednak niewielki odsetek około 10%. W przypadku pozostałych relacji na linii inwestor prywatny właściciel, dojdzie do sytuacji konfliktu. Spór może dotyczyć kwestii czysto finansowych, kiedy to kwoty mające zostać wypłacone z tytułu odszkodowań lub ustanowienia służebności są niezadowalające dla osób prywatnych. Nie jest to jednak jedyny typ sytuacji konfliktowej, jaki pojawia się w tym kontekście. Konflikt może dotyczyć także kwestii ideologicznych, przekonań właścicieli związanych z potrzebą przeprowadzenia i sposobem realizacji inwestycji lub nawet postrzeganiem inwestycji jako niebezpiecznej. Często również spór może być związany z oporem, który rodzi się w ludziach, kiedy odgórnie próbuje się im narzucić jakieś decyzje. W sytuacji posługiwania się narzędziami gwarantowanymi przez specustawę, właściwie żadna z powyższych sytuacji konfliktowych nie zostaje rozwiązana, ani nawet załagodzona. Cała procedura odbywa się w sposób formalny, z pominięciem jakichkolwiek uzgodnień z drugą prywatną stroną. Dlatego też, nawet po przeprowadzeniu całej inwestycji, konsekwencje tego typu sytuacji utrzymują się bardzo długo, nierzadko nawet przez dziesiątki lat. Następstwa nierozwiązanych sytuacji konfliktowych ujawniają się już podczas pierwszych prac związanych z danym przedsięwzięciem. Cała inwestycja postrzegana jest bardzo negatywnie. Osoby prywatne, niezadowolone ze sposobu, w jaki rozwiązuje się kwestie formalne, przyjmują postawę utrudniającą. Wiąże się to z jednej strony z szerzeniem nieprzychylnej opinii o całym przedsięwzięciu, z drugiej zaś z działaniami, które mogą mieć na celu jej utrudnienie. Częstym sposobem postępowania, skierowanym przeciwko inwestorowi, jest w takich wypadkach wszczęcie trybu odwoławczego od narzuconych odgórnie decyzji. Odwołania mogą wydłużyć kwestie formalne, nawet mimo uprawnień inwestora, jakie wynikają z zapisów specustawy. Inną formą oporu jest organizowanie protestów o charakterze jednostkowym lub nawet grupowym, kiedy osoby negatywnie nastawione do inwestycji zrzeszają się, dzięki czemu mogą wielopłaszczyznowo działać na niekorzyść inwestycji. W skrajnych sytuacjach protesty natury formalnej i odwoławczej przyjmują formę aktywnego działania, uniemożliwiającego fizyczne przeprowadzenie inwestycji. To zaś generuje znaczne koszty, związane z wydłużeniem się działań oraz oddaleniem terminu zakończenia realizacji i jest powodem zaogniania się sporu. Tak przedstawiają się koszty bieżące powyższe formy oporu mają bowiem miejsce w trakcie realizowania inwestycji. Nie należy jednak przy tym pomijać kosztów 3

4 długofalowych. Wiążą się one przede wszystkim z negatywną postawą w stosunku do inwestora, który w formalny sposób niejako narzucił inwestycję prywatnym właścicielom, stąd też często jest on postrzegany nawet jako wróg. Podmiot mający tak złą opinię wśród osób, przez których tereny przebiega jego inwestycja, nie może liczyć na jakąkolwiek przychylność z ich strony. A zdarzają się sytuacje, kiedy właśnie dobre relacje z drugą stroną są niezbędne do zrealizowania istotnych działań. Przykładem mogą być prace naprawcze lub konserwacyjne w ramach już istniejącej infrastruktury, które wymagają zgody właścicieli na wjazd na ich teren. Często również potrzebne są konsultacje z ludźmi, którzy przez znakomitą znajomość własnych ziem, są niezwykle istotnym źródłem informacji (na przykład w sytuacji reagowania na zagrożenia). Nieprzychylność osób prywatnych wiąże się także z niechęcią do nowych projektów. Podmiot realizujący inwestycję celu publicznego, która objęta jest specustawą, może w przyszłości planować kolejne działania, które jednak nie będą traktowana preferencyjnie przez ustawodawcę. W przypadku, kiedy inwestor wcześniej zniechęcił już do siebie prywatnych właścicieli, niezmiernie trudno będzie mu uzyskać zgodę na realizację nowego przedsięwzięcia na ich terenach. Może okazać się to w przyszłości niezwykle kosztowne, gdyż trzeba będzie zadbać o poprawę wizerunku, a także sprostać roszczeniom, które w przypadku osób niezadowolonych, mogą osiągać wartości zaporowe, niemożliwe do realizacji. Drugą grupą konsekwencji, jakie rodzi podejście związane z zastosowaniem specustawy, są koszty psychologiczne. Opisany powyżej mechanizm powstawania konsekwencji społeczno-ekonomicznych, rozpoczynający się od konfliktu na linii inwestorwłaściciel nieruchomości, jest nieodłącznie związany z rodzącymi się po obu stronach negatywnymi emocjami. Z jednej strony znajdują się właściciele, postawieni w sytuacji bez wyjścia, bez możliwości wyboru i jakiegokolwiek wpływu na realizowaną inwestycję. Ich opór wiąże się z silnym przeżywaniem stresu, złości oraz lęku. Te emocje wynikają z poczucia niemocy i bezradności. Są zupełnie naturalne w sytuacji rozwiązań narzuconych odgórnie, ograniczających swobodę osób, które przecież są właścicielami terenów, przez które przebiegać ma inwestycja, a jednak wszelkie decyzje zapadają bez ich udziału. Opisane emocje wzmacniają i eskalują istniejący konflikt. To zaś prowadzi do kolejnych negatywnych odczuć. Powstaje mechanizm podobny do błędnego koła, kiedy postępujący rozłam doprowadza do coraz mocniejszego pogłębienia negatywnych emocji. Dlatego tak trudno później naprawić zaistniałe w ten sposób trudne sytuacje. Z drugiej strony, emocje rodzą się również po stronie osób występujących z ramienia inwestora. Sytuacje konfliktowe dla nikogo nie są łatwe i warto mieć na uwadze, że niezależnie od charakteru i argumentów posiadanych przez osoby zaangażowane w konflikt, każda jego strona ponosi jego negatywne konsekwencje. Co istotne, podejmowanie decyzji w obliczu przeżywania negatywnych stanów emocjonalnych nierzadko przybiera charakter irracjonalny, działania stają się nieprzemyślane, przez co rośnie możliwość popełnienia błędu a to kolejny krok w stronę pogłębienia sytuacji kryzysowej. 4

5 Zarówno z perspektywy społecznej jak i psychologicznej, sięgnięcie po narzędzia specustawy, powinno być jednym z ostatnich etapów w procesie rozwiązywanie konfliktu. Używając go już na samym początku, pomija się bardzo ważne działania, które mogłyby doprowadzić do zupełnie innego rozwoju wypadków, bardziej korzystnego zarówno dla inwestora jak i właścicieli. Wcześniejsze etapy wiążą się przede wszystkim z prowadzeniem indywidualnych rozmów z właścicielami, mających na celu zdiagnozowanie ich stanowiska, rozpoznanie potrzeb oraz próbę znalezienia płaszczyzny porozumienia. Sięganie w pierwszej kolejności po narzędzie ostateczne, zakładające arbitralne rozstrzygnięcia, wiąże się z przeświadczeniem, że niemożliwym jest osiągnięcie porozumienia z właścicielami na drodze prowadzenia rozmów i negocjacji. Z góry zakłada się, że właściciele będą negatywnie nastawieni do inwestycji, a ich roszczenia okażą się niemożliwe do zrealizowania. Czy jednak rzeczywiście kompromis jest tak trudny do osiągnięcia? Dlaczego nie spróbować rozwiązania, którego koszty, co zostanie pokazane w dalszej części, mogą okazać się mniejsze, a korzyści z niego wynikające długofalowe? Alternatywa dla rozwiązań arbitralnych: podejście innowacyjno-integracyjne W latach grupa osób specjalizujących się dziedzinie negocjacji i rozwiązywania konfliktów, wzięła udział w projekcie mającym na celu wsparcie prac związanych z rozbudową polskiej infrastruktury energetycznej. Działania polegały na zebraniu potrzebnej dokumentacji, w tym między innymi na uzgadnianiu warunków pozyskania terenów pod planowane inwestycje celu publicznego. Prace w ramach opisywanego projektu zakładały opracowanie strategii prowadzenia rozmów i utworzenie teamów negocjacyjnych. Zespoły te uczestniczyły w serii szkoleń, mających na celu podniesienie kompetencji prowadzenia rozmów negocjacyjnych, uzyskiwania zamierzonych celów i ewentualnego rozwiązywania konfliktów. Podejście innowacyjno-integracyjne, opracowanie dla potrzeb tego projektu, zakładało przede wszystkim współpracę w właścicielami gruntów, przez których tereny przebiegać miały inwestycje energetyczne. Współpraca zorientowana była na proces, a nie na pojedyncze działanie. Założono, że kontakt z właścicielami przebiegać będzie kilkuetapowo, zgodnie z zaplanowanym schematem. Podstawowym założeniem był osobisty kontakt z właścicielami. Co bardzo istotne każdy kontakt był zindywidualizowany, uwzględniał sytuację, potrzeby i stanowisko rozmówcy. Wszystkie przypadki analizowano i traktowano osobno. Stosowano odrębne strategie negocjacyjne, uzależnione od charakteru relacji. Kolejne rozmowy z właścicielami, którzy nie wyrazili zgody na inwestycję, miały za zadanie przybliżenie ich stanowiska do warunków proponowanych przez inwestora zarówno finansowych jak i związanych z fizycznym wykonaniem projektu. Wszelkie sytuacje sporne były rozwiązywane na bieżąco, w porozumieniu z inwestorem, przy uwzględnieniu interesów wszystkich stron. W trakcie 5

6 prowadzonych działań występowały również liczne sytuacje konfliktowe, zarówno oporu indywidualnego, jak i grupowego. Dzięki kilkuetapowym działaniom, bazującym na dobrym kontakcie z właścicielami, w znacznej mierze znalazły one rozwiązanie. Jednocześnie unikano form nacisku związanego z zapleczem prawnym. Nie wykorzystywano opisywanych wcześniej arbitralnych rozwiązań systemowych. Prowadzone działania zmierzały do osiągnięcia zgody poprzez kompromis nie zaś rozstrzygnięcia siłowe. Analiza wyników podejścia innowacyjno-integratywnego potwierdziła zasadność jego stosowania. Przewidywano, że taki sposób działania przyczyni się do większej liczby uzyskanych zgód niż w przypadku podejścia polegającego na odgórnym narzuceniu decyzji lokalizacyjnych. Spośród 950 prywatnych właścicieli, z którymi podjęto rozmowy, z 75,5% wspomnianej grupy osiągnięto porozumienie, czyli uzyskano zgodę na przeprowadzenie inwestycji przez ich teren. Wcześniejsze działania inwestora w ramach tego samego projektu, nie wykorzystujące podejścia innowacyjno-integracyjnego, legitymowały się skutecznością zaledwie w 10,5% przypadków (kontaktowano się wówczas z 200 właścicielami, bez wsparcia specjalistów wspomagających proces uzgadniania lokalizacji inwestycji). Porównanie modeli Przytoczone wyniki świadczą o skuteczności proponowanego modelu innowacyjnointegracyjnego. Wieloetapowy kontakt, opierający się na współpracy i chęci osiągnięcia porozumienia, okazuje się o wiele bardziej efektywny od kontaktu formalnego, odgórnie narzucającego decyzje inwestora. Korzyści, jakie wynikają ze stosowania modelu innowacyjno-integracyjnego, można podzielić na trzy rodzaje. Pierwsze z nich dotyczą inwestora (warto w tym miejscu nadmienić, ze w przypadku inwestycji celu publicznego inwestorem nierzadko jest całe społeczeństwo, w którego imieniu występuje Spółka Akcyjna Skarbu Państwa). Przede wszystkim, poprzez indywidualne i partnerskie traktowanie właścicieli, inwestor zyskuje ich przychylność. W sytuacji osiągnięcia porozumienia, które zadowala obie strony, unika się negatywnego ustosunkowania właścicieli do projektu oraz realizującego go podmiotu. Można się zastanawiać, czy koszty poniesione na prowadzenie indywidualnych rozmów i rozwiązywanie trudnych sytuacji nie są za wysokie. Należy jednak wziąć pod uwagę to, że rozwiązywanie konfliktów już w zarodku, pozwala uniknąć dodatkowych nakładów czasowych i finansowych, jakie trzeba ponieść w momencie, gdy sytuacja konfliktowa jest już na tyle poważna, że uniemożliwia dalszą realizację inwestycji. Takie nakłady wielokrotnie przewyższają fundusze inwestowane przy wdrażaniu modelu innowacyjno-integratywnego (należy podkreślić, że koszty indywidualnych ustaleń w proponowanym modelu stanowią zwykle niewielki procent budżetu przeznaczonego na inwestycję). Posługując się kolokwializmem, można powiedzieć, że rozwiązanie sytuacji raz, 6

7 a dobrze, zapobiega konieczności powtarzania niektórych działań i podejmowania dodatkowych aktywności, które, przy odpowiednim podejściu, nie są potrzebne. Strategia innowacyjno-integratywna to także długofalowe korzyści dla inwestora, polegające na możliwości osiągania porozumienia w sytuacji ustalania zasad ewentualnych prac konserwacyjnych przy istniejących inwestycjach lub przy realizacji nowych przedsięwzięć na tych samych terenach. Sam inwestor postrzegany jest jako rzetelny i godny zaufania, jest firmą, która postępuje fair w stosunku do ludzi. Druga grupa korzyści dotyczy właścicieli. Przy stosowaniu modelu innowacyjnointeraktywnego mają oni wpływ i kontrolę nad tym, co dzieje się na ich terenach. Zawarcie porozumienia daje im satysfakcjonujące warunki, zarówno finansowe, jak i formalne, związane z prowadzeniem prac. Co bardzo istotne, właściciele ponoszą niższe koszty psychologiczne, niż wtedy, gdy inwestycja narzucona zostaje im przez specustawę i nie mają możliwości wpłynięcia na zaistniałą sytuację, czego rezultatem są konflikty i opór. Co więcej, niejednokrotnie właściciele stając się stróżami efektywności realizowanej inwestycji na swoim terenie i aktywnie wspierają inwestora. Proponowane podejście zapobiega narastaniu negatywnych emocji, oferuje rozwiązania satysfakcjonujące obie strony. Trzecia grupa korzyści to te, które odnosimy my, czyli społeczeństwo. Inwestycje celu publicznego realizowane są dla szerokich grup społecznych. Przy zastosowaniu podejścia innowacyjno-interaktywnego rośnie prawdopodobieństwo terminowo i rzetelnie przeprowadzonych inwestycji, cieszących się poparciem regionu, w którym powstają. To zaś może pozwolić na ograniczenie nakładów finansowych i czasowych, a także sprzyjać rozwojowi dalszych inwestycji, niezbędnych dla efektywnego funkcjonowania kraju. Ostatnią kwestią, jaką warto poruszyć, jest ogólne charakter obu modeli. Model arbitralny, to w pewnym sensie strategia działania doraźnego. Używanie narzędzi gwarantowanych przez specustawę, pozwala na relatywnie szybkie ominięcie potencjalnie trudnych sytuacji, jednak długofalowe konsekwencje takiego działania mogą przewyższyć zyski, jakie ono przynosi. Warto się więc zastanowić, czy nie lepiej zainwestować w dobre relacje z właścicielami i nakładem indywidualnego prowadzenia rozmów oraz osiągania porozumienia, zyskać naprawdę wiele w perspektywie długoterminowej. Spojrzenie na kwestie inwestycji w kategoriach długoterminowych, mogłoby sprawić, że ich realizacja stałaby się o wiele łatwiejsza, tańsza i wymagałaby mniejszych nakładów czasowych. Nasuwa się proste porównanie: co bardziej się opłaca ciągłe łatanie położonej niskim kosztem drogi, w której nieustannie robią się dziury, czy też zbudowanie trwałej drogi na lata, z której korzystać będziemy wszyscy? Podsumowując, warto jeszcze raz podkreślić skuteczność podejścia innowacyjnointegratywnego. Pozytywne doświadczenia wyniesione z działań opartych na tej strategii mocno przekonują do zasadności jej stosowania. Podejście innowacyjno-integratywne to swoista nowoczesna technologia w dziedzinie uzgadniania lokalizacji inwestycji celu publicznego, która sprawdziła się w praktyce, warta uwagi w planowaniu przyszłych działań. 7

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną?

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? MEDIACJE Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? Konflikt to rozbieżność interesów lub przekonań stron. Ich dążenia nie mogą być zrealizowane równocześnie. Konflikt pojawia

Bardziej szczegółowo

WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI

WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI dr Marta Janina Skrodzka WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI Wprowadzenie Najbardziej pożądanym rezultatem prowadzenia postępowania mediacyjnego jest zawarcie przez strony

Bardziej szczegółowo

Podobają nam się mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów!

Podobają nam się mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów! Podobają nam się mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów! Czym jest mediacja? Dobrowolny i poufny proces dochodzenia do rozwiązania sporu, prowadzony w obecności osoby neutralnej mediatora. Jest

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej realizacji w latach 2004 2005 projektów: Bemowski Program Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZANIE KONFLIKTU JEST W ZASIĘGU. www.strefadialogu.com kontakt@strefadialogu.com tel. 535 353 354

ROZWIĄZANIE KONFLIKTU JEST W ZASIĘGU. www.strefadialogu.com kontakt@strefadialogu.com tel. 535 353 354 ROZWIĄZANIE KONFLIKTU JEST W ZASIĘGU www.strefadialogu.com kontakt@strefadialogu.com tel. 535 353 354 Badania dowodzą, że średnio: pracowników zmieniających pracę wskazuje na konflikty personalne jako

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH Przywództwo i zarządzanie zespołem Szkolenie z zakresu przywództwa, kompetencji liderskich i zarządzania zespołem. Podniesienie kompetencji zarządczych w zakresie przywództwa,

Bardziej szczegółowo

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Inwestycje w technologie IT 1 muszą podlegać takim samym regułom oceny, jak wszystkie inne: muszą mieć ekonomiczne uzasadnienie. Stanowią one koszty i jako takie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 ZAPEWNIAMY BEZPIECZEŃSTWO Piotr Błoński, Warszawa, 17.03.2016 r. Program 1. Zarządzanie zmianą - zmiany w normie ISO 9001:2015 2. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Lean management w procesie obsługi klienta

Lean management w procesie obsługi klienta Lean management w procesie obsługi klienta Lean Management oznacza sprawne a zarazem efektywne kosztowe wykonywanie wszystkich działań w firmie przy założeniu minimalizacji strat, minimalizacji stanów

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Plus500CY Ltd. Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów

Plus500CY Ltd. Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów Plus500CY Ltd. Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów 1. Wstęp 1.1. Niniejsza polityka w zakresie zapobiegania konfliktom interesów przedstawia w

Bardziej szczegółowo

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy.

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. VI konferencja Krakowska, Kraków 17-18.06.2013 r. Dlaczego trzeba szukać nowej nazwy

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

Umiejętności interpersonalne w biznesie. Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu

Umiejętności interpersonalne w biznesie. Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu Umiejętności interpersonalne w biznesie PROFIL UCZESTNIKA Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu do zespołu oraz jego zadań chcą zwiększyć efektywność pracy współpracowników

Bardziej szczegółowo

Wspólny obszar bezpieczeństwa w wymiarze ponadsektorowym

Wspólny obszar bezpieczeństwa w wymiarze ponadsektorowym Wspólny obszar bezpieczeństwa w wymiarze ponadsektorowym Strategiczna wizja administracji publicznej w obszarze zarządzania kryzysowego Zmienne uwarunkowania środowiska kształtowania polityki i tworzenia

Bardziej szczegółowo

Stosowanie tego kodeksu postępowania w żaden sposób nie uchybia przepisom krajowym regulującym poszczególne zawody.

Stosowanie tego kodeksu postępowania w żaden sposób nie uchybia przepisom krajowym regulującym poszczególne zawody. PL PL PL EUROPEJSKI KODEKS POSTĘPOWANIA DLA MEDIATORÓW Niniejszy kodeks postępowania określa zasady, które mediatorzy mogą dobrowolnie przyjąć, na swoją własną odpowiedzialność. Może on być stosowany we

Bardziej szczegółowo

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5.1. Jakie znaczenie ma planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy? Planowanie jest ważnym elementem

Bardziej szczegółowo

Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych

Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych Stowarzyszenie PSTD istnieje od 2005 roku i jest organizacją zrzeszającą profesjonalistów zajmujących się obszarem szkoleń.

Bardziej szczegółowo

Opracował: Rafał Górniak Gra symulacyjna Budujemy wiatraki

Opracował: Rafał Górniak Gra symulacyjna Budujemy wiatraki Gra symulacyjna Budujemy wiatraki Cele gry - poznanie interesów różnych grup społecznych, których dotyczy budowa farmy wiatrowej - poznanie/ lepsze zrozumienie zalet i wad elektrowni wiatrowych - rozwój

Bardziej szczegółowo

Program Szkoły Trenerów Komunikacji opartej na Empatii

Program Szkoły Trenerów Komunikacji opartej na Empatii Program Szkoły Trenerów Komunikacji opartej na Empatii Etap I - Integralne Studium Rozwoju Osobistego (160 godzin) 1. Trening interpersonalny (40 godzin) 2. Podstawy Komunikacji opartej na Empatii (24

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

MOTYWACJA I PROFIL MENEDŻERA REALIZUJĄCEGO WYKUP

MOTYWACJA I PROFIL MENEDŻERA REALIZUJĄCEGO WYKUP MOTYWACJA I PROFIL MENEDŻERA REALIZUJĄCEGO WYKUP Czy menedżer może być dobrym właścicielem? Dokument przygotowany przez AVALLON Sp. z o.o. Specjalistyczny podmiot działający w obszarze wykupów menedżerskich

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR:

Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR: Załącznik nr 1 Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR: 1) wysokość wnioskowanej pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 21 ustawy, określona na podstawie wniosków

Bardziej szczegółowo

Opinia. dotycząca Poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (druk sejmowy nr 2209)

Opinia. dotycząca Poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (druk sejmowy nr 2209) Warszawa, 7 września 2009 r. Opinia dotycząca Poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (druk sejmowy nr 2209) 1. Streszczenie 1) Projektowana ustawa zawiera przepisy mające

Bardziej szczegółowo

SZTUKA PREZENTACJI GŁÓWNE CELE SZKOLENIA:

SZTUKA PREZENTACJI GŁÓWNE CELE SZKOLENIA: SZTUKA PREZENTACJI Działaj, jakby każda osoba, którą spotykasz miała na szyi napis 'Spraw, bym poczuł się ważny'. Nie tylko odniesiesz sukces w sprzedaży, ale także w życiu. Mary Kay Ash GŁÓWNE CELE SZKOLENIA:

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie interesów podwykonawcy. w umowie o roboty budowlane

Zabezpieczenie interesów podwykonawcy. w umowie o roboty budowlane Zabezpieczenie interesów podwykonawcy w umowie o roboty budowlane Pozycja podwykonawcy w umowie o roboty budowlane to wyjątkowo złożone zagadnienie. Podwykonawca wydaje się być podmiotem będącym niejako

Bardziej szczegółowo

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Zespół Prawa Samorządowego Zapewniamy pomoc prawną przy realizacji każdego przedsięwzięcia należącego do zadań samorządu terytorialnego oraz doradzamy przy

Bardziej szczegółowo

Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych.

Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych. Konferencja Lokalne Grupy Rybackie szansą czy tylko nadzieją? Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych. Gdańsk - Polfish czerwiec - 2011 r www.ngr.pila.pl

Bardziej szczegółowo

Podejście partnerskie a podejście eksperckie w planowaniu ochrony przyrody

Podejście partnerskie a podejście eksperckie w planowaniu ochrony przyrody Podejście partnerskie a podejście eksperckie w planowaniu ochrony przyrody 1 Tradycyjny sposób planowania Traditional management planning process Tradycyjny sposób planowania Traditional management planning

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją

Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją Załącznik 13 Minimalny wzór opisu produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego wraz z instrukcją Opis produktu finalnego projektu innowacyjnego testującego (maksymalnie 6 stron) Temat innowacyjny.

Bardziej szczegółowo

Skuteczna Rozmowa Telefoniczna

Skuteczna Rozmowa Telefoniczna Skuteczna Rozmowa Telefoniczna warsztaty w budowaniu długofalowych relacji z klientami Korzyści z udziału w naszym szkoleniu: wzrost skuteczności i oczekiwanych efektów prowadzonych rozmów telefonicznych,

Bardziej szczegółowo

Zjawiska negatywne w inwestycyjnym procesie budowlanym. Ryszard Kowalski

Zjawiska negatywne w inwestycyjnym procesie budowlanym. Ryszard Kowalski Zjawiska negatywne w inwestycyjnym procesie budowlanym Ryszard Kowalski Nadmierne ryzyko i koszty inwestycyjnego procesu budowlanego w Polsce są konsekwencją regulacji, postaw społecznych i niskich kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją?

Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją? Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją? Prof. dr hab. med. Barbara Woynarowska Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego Komitet Zdrowia Publicznego PAN Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

VII. SZKOLENIA MIĘKKIE

VII. SZKOLENIA MIĘKKIE VII. SZKOLENIA MIĘKKIE a. Przywództwo Nabycie umiejętności skutecznego angażowania innych ludzi w realizację celu. Kadra kierownicza wszystkich szczebli zarządzania. Rola i zadania lidera w zespołach,

Bardziej szczegółowo

Podnoszenie kwalifikacji kadry pracowniczej kluczem do podnoszenia jakości usług publicznych

Podnoszenie kwalifikacji kadry pracowniczej kluczem do podnoszenia jakości usług publicznych Podnoszenie kwalifikacji kadry pracowniczej kluczem do podnoszenia jakości usług publicznych - dostępne metody i formy ze wskazaniem źródeł finansowania Opracował: Maciej Schab www.maciejschab.pl maciej.schab@maciejschab.pl

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM Elementy zarządzania ryzykiem powodziowym 1. Zapobieganie 2. Ochrona 3. Gotowość 4. Postępowanie awaryjne 5. Wyciąganie wniosków Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Kierując się dobrem ogółu jakim jest zagwarantowanie równego dla wszystkich obywateli prawa do ochrony zdrowia stanowiącego zarazem sprawę o szczególnym znaczeniu dla Państwa jako

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

VII. SZKOLENIA MIĘKKIE

VII. SZKOLENIA MIĘKKIE VII. SZKOLENIA MIĘKKIE 1. Przywództwo Cel: Nabycie umiejętności skutecznego angażowania innych ludzi w realizację celu. Adresat: Kadra kierownicza wszystkich szczebli zarządzania. Rola i zadania lidera

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana ustawa jest aktem normatywnym, który ma stworzyć warunki umożliwiające organizację finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA Euro 2012 (UEFA Euro 2012).

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SZKOLENIOWE Rozwiązywanie konfliktów

MATERIAŁY SZKOLENIOWE Rozwiązywanie konfliktów MATERIAŁY SZKOLENIOWE Rozwiązywanie konfliktów trener: Alicja Buczak - Zapart 1 KONFLIKT Konflikt jest powszechnym zjawiskiem społecznym. Tworzą go ludzie. Jego pojawienie się lub nie zależy bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

RAPORT ASSESSMENT CENTRE MENEDŻER ZESPOŁU XXX. Uczestnik: MARIUSZ GŁOWACKI

RAPORT ASSESSMENT CENTRE MENEDŻER ZESPOŁU XXX. Uczestnik: MARIUSZ GŁOWACKI RAPORT ASSESSMENT CENTRE MENEDŻER ZESPOŁU XXX Uczestnik: MARIUSZ GŁOWACKI LUTY 2012 OCENIANE KOMPETENCJE KOMPETENCJA OPIS WYMAGANEGO POZIOMU Poziom oczekiwany ANALIZA/ SYNTEZA Rozpatruje sytuacje problemowe

Bardziej szczegółowo

AKTYWNA SPRZEDAŻ. Jak fachowo i skutecznie sprzedawać produkty i usługi?

AKTYWNA SPRZEDAŻ. Jak fachowo i skutecznie sprzedawać produkty i usługi? AKTYWNA SPRZEDAŻ Jak fachowo i skutecznie sprzedawać produkty i usługi? Potrzebna jest odpowiednia baza, polegająca na odpowiednim nastawieniu sprzedawcy do swojego zawodu, oraz nabyciu i skorygowaniu

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Komisji Edukacji Związku Miast Polskich WŁOCŁAWEK 3-4 grudnia 2015 roku

Stanowisko Komisji Edukacji Związku Miast Polskich WŁOCŁAWEK 3-4 grudnia 2015 roku Stanowisko Komisji Edukacji w zakresie przywrócenia realizacji obowiązku szkolnego od 7 lat. Przeciwko powrotowi do realizacji obowiązku od 7 lat przemawia wiele argumentów o charakterze, społecznym, organizacyjnym

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście. Rozdział pochodzi z książki:

Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście. Rozdział pochodzi z książki: Rozdział pochodzi z książki: Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi. Tytuł rozdziału 6: Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście adaptacyjne

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka najważniejszych kompetencji trenerskich

Charakterystyka najważniejszych kompetencji trenerskich Charakterystyka najważniejszych kompetencji trenerskich Komunikacja Komunikacja jest fundamentalną kompetencją trenerską, bez której niemożliwa jest skuteczność w szkoleniu. Następujące cztery czynniki

Bardziej szczegółowo

Linie elektroenergetyczne. Decyzje środowiskowe

Linie elektroenergetyczne. Decyzje środowiskowe Linie elektroenergetyczne. Decyzje środowiskowe Autor: Sergiusz Urban - WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr Sp. K. ( Energia Elektryczna marzec 2013) Realizacja wielu inwestycji nie pozostaje bez wpływu

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie

PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie I. Postanowienia ogólne 1. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Świdwinie jest jednostką finansów publicznych realizującą zadania

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 20. Walnego Zgromadzenia spółki pod firmą. InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance Group. z siedzibą w Warszawie

Uchwała nr 20. Walnego Zgromadzenia spółki pod firmą. InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance Group. z siedzibą w Warszawie Uchwała nr 20 Walnego Zgromadzenia spółki pod firmą InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance Group z siedzibą w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2015 roku w sprawie stosowania Zasad

Bardziej szczegółowo

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Scenariusz wywiadu pogłębionego z Nauczycielem Filozofii Scenariusz wywiadu pogłębionego z nauczycielem filozofii Dzień Dobry, Nazywam

Bardziej szczegółowo

Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu

Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu 1 Warunkiem skutecznego uczenia się jest dobrowolność i świadomość celów podejmowanych działań, dlatego bardzo istotną kwestią, na którą kursanci

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

CEZARY ŁOTYS Zasady tworzenia projektów wykorzystania IT w rozwiązywaniu lokalnych problemów. I. Planowanie projektowe Aby wiedzieć co robić w tym roku, musisz wiedzieć gdzie chcesz być za lat dziesięć

Bardziej szczegółowo

Konflikt nie jedno ma oblicze

Konflikt nie jedno ma oblicze Konflikt nie jedno ma oblicze w Warszawie Jak zamienić konflikt w sukces? 1 w Warszawie Konflikt jest to sytuacja, w której: Występują co najmniej dwie strony, które są od siebie wzajemnie zależne. Co

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE NABORU WNIOSKÓW NA ROK 2015 PROGRAM MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO ROZWÓJ INFRASTRUKTURY KULTURY PRIORYTET 3

PODSUMOWANIE NABORU WNIOSKÓW NA ROK 2015 PROGRAM MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO ROZWÓJ INFRASTRUKTURY KULTURY PRIORYTET 3 PODSUMOWANIE NABORU WNIOSKÓW NA ROK 2015 PROGRAM MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO ROZWÓJ INFRASTRUKTURY KULTURY PRIORYTET 3 INFRASTRUKTURA DOMÓW KULTURY INSTYTUCJA ZARZĄDZAJĄCA NARODOWE CENTRUM

Bardziej szczegółowo

Iwona Wesołowska. Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Iwona Wesołowska. Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Iwona Wesołowska Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Przeciw: władze samorządu pielęgniarskiego (utrudnianie zakładania indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm I. Doskonalenie umiejętności interpersonalnych 1. Komunikowanie interpersonalne w miejscu pracy Istota i prawidłowości procesu komunikowania się między ludźmi

Bardziej szczegółowo

Konflikty interesu i patologie służby publicznej - skrót KOMPENDIUM DO TESTU

Konflikty interesu i patologie służby publicznej - skrót KOMPENDIUM DO TESTU Konflikty interesu i patologie służby publicznej - skrót KOMPENDIUM DO TESTU tomasz.peciakowski@kul.pl MGR TOMASZ PECIAKOWSKI KONFLIKT INTERESÓW interes motyw pobudzający ludzkie działania, wartość, która

Bardziej szczegółowo

kompetencje dziecka a oferta szkoły

kompetencje dziecka a oferta szkoły Diagnoza gotowości systemu dziecko szkoła : kompetencje dziecka a oferta szkoły Prof. dr hab. Anna I. Brzezińska i dr Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Konflikt nie jedno ma oblicze

Konflikt nie jedno ma oblicze Konflikt nie jedno ma oblicze SGH Jak zamienić konflikt w sukces? 1 Konflikt jest to sytuacja, w której: Występują co najmniej dwie strony, które są od siebie wzajemnie zależne. Co najmniej jedna strona

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 Odpowiada na pytania: Jaka część projektów IT kończy się w Polsce sukcesem? Jak wiele projektów sponsorowanych jest przez instytucje publiczne? Czy kończą się

Bardziej szczegółowo

Odszkodowanie z tytułu naruszenia prawa konkurencji

Odszkodowanie z tytułu naruszenia prawa konkurencji Odszkodowanie z tytułu naruszenia prawa konkurencji walka dla idei, czy o realne wyrównanie szkód? Bernadeta M. Kasztelan-Świetlik Listopad 2010 Biała księga KaŜdy, kto z powodu naruszenia prawa konkurencji

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Definicje 1. za Ustawę uważa się Ustawę z dnia 20 stycznia 2011 o

Bardziej szczegółowo

TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1

TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1 TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1 Podstawowym pojęciem dotyczącym transakcji arbitrażowych jest wartość teoretyczna kontraktu FV. Na powyższym diagramie przedstawiono wykres oraz wzór,

Bardziej szczegółowo

Przekształcenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną

Przekształcenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną Przekształcenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną Strona 1 Jedną z zalet spółki akcyjnej w porównaniu ze spółką z o.o. jest istotne ograniczenie odpowiedzialności członków zarządu

Bardziej szczegółowo

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE MODELU LBG W FUNDACJACH KORPORACYJNYCH Warszawa, 11 września 2014r. Małgorzata Greszta, SGS Polska NASZA EKSPERCKA WIEDZA W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II UK 187/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 kwietnia 2012 r. SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Halina Kiryło SSN

Bardziej szczegółowo

STANDARDY SZKOLENIA MEDIATORÓW,

STANDARDY SZKOLENIA MEDIATORÓW, STANDARDY SZKOLENIA MEDIATORÓW, UCHWALONE PRZEZ SPOŁECZNĄ RADĘ DO SPRAW ALTERNATYWNYCH METOD ROZWIĄZYWANIA KONFLIKTÓW I SPORÓW PRZY MINISTRZE SPRAWIEDLIWOŚCI W DNIU 29 PAŹDZIERNIKA 2007 ROKU Standardy

Bardziej szczegółowo

Kompetencje i zadania członków spółki akcyjnej

Kompetencje i zadania członków spółki akcyjnej MARIOLA PELCZAR Kompetencje i zadania członków spółki akcyjnej I. Ogólna charakterystyka spółki akcyjnej Istnieją różne formy prowadzenia działalności gospodarczej. Jedną z takich form, moim zdaniem najciekawszą,

Bardziej szczegółowo

Część IV. System realizacji Strategii.

Część IV. System realizacji Strategii. Część IV. System realizacji Strategii. Strategia jest dokumentem ponadkadencyjnym, określającym cele, kierunki i priorytety działań na kilka lat oraz wymagającym ciągłej pracy nad wprowadzaniem zmian i

Bardziej szczegółowo

Pakiet szkoleń dla kobiet. Dla grup powyżej 10 osób możliwe jest elastyczne dopasowanie terminów.

Pakiet szkoleń dla kobiet. Dla grup powyżej 10 osób możliwe jest elastyczne dopasowanie terminów. Pakiet szkoleń dla kobiet Każda kobieta codziennie boryka się z wieloma problemami, negocjuje w życiu prywatnym (z dziećmi mężem, partnerem itd.) i zawodowym (z szefem, podwładnymi, kontrahentami). W gonitwie

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO PREAMBUŁA Przedsięwzięcie społeczne to przede wszystkim wielka odpowiedzialność wobec tych, na rzecz których działamy. To działanie powinno być trwałe i

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Raport oceny kompetencji

Raport oceny kompetencji Symulacje oceniające kompetencje Raport oceny kompetencji Rut Paweł 08-01-2015 Kompetencje sprzedażowe dla efactor Sp. z o.o. Dane osobowe Rut Paweł CEO pawel.rut@efactor.pl more-than-manager.com 2 z 13

Bardziej szczegółowo

5 praktycznych wskazówek na temat działania 8.1 programu Innowacyjna Gospodarka.

5 praktycznych wskazówek na temat działania 8.1 programu Innowacyjna Gospodarka. 5 praktycznych wskazówek na temat działania 8.1 programu Innowacyjna Gospodarka. Uważasz, że masz genialny pomysł na biznes? Zastanawiasz się nad złożeniem wniosku z programu 8.1 Innowacyjna Gospodarka?

Bardziej szczegółowo

Zkušenosti škol s přeshraniční spoluprací: / Doświadczenia szkół ze współpracy transgranicznej:

Zkušenosti škol s přeshraniční spoluprací: / Doświadczenia szkół ze współpracy transgranicznej: Zkušenosti škol s přeshraniční spoluprací: / Doświadczenia szkół ze współpracy transgranicznej: Badania wykazały, że 100% ankietowanych szkół czeskich ma doświadczenia ze współpracą transgraniczną, co

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI

CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI BARBARA KUBICKA - KLUCZNY Cross-coaching nowoczesne narzędzie rozwoju w organizacji Zarówno o coachingu indywidualnym jak i zespołowym powiedziano

Bardziej szczegółowo

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Wierzyciel może wystąpić do sądu o upoważnienie go do wykonania konkretnej czynności, np. otynkowania warsztatu, na koszt jego dłużnika. Po udzieleniu takiego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Strategia i jej wdrożenie

Strategia i jej wdrożenie Strategia i jej wdrożenie jak rozwijać relacje ze wszystkimi, których to dotyczy? Jacek Dębczyński Chwila dla strategii Różnie je robimy i różnie je oceniamy ale ich rola rośnie Jaka strategia? Tożsamościowa

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁASZANIA UWAG do projektu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020

FORMULARZ ZGŁASZANIA UWAG do projektu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 FORMULARZ ZGŁASZANIA UWAG do projektu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 1. Zgłaszane uwagi, postulaty, propozycje wraz z uzasadnieniem Lp. 1. 2. - 3. 4.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Zapytania ofertowego nr W8/2015

Załącznik nr 1 do Zapytania ofertowego nr W8/2015 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA USŁUGA SZKOLENIOWA I.A. Założenia szkoleniowe: Szkolenia będą prowadzone dla 5 grup szkoleniowych 1. GRUPA I Szkolenie z obsługi pacjenta: Komunikacja Pacjent Personel Medyczny

Bardziej szczegółowo

Implementacja metody ścieżki krytycznej w projekcie organizacji pozarządowej

Implementacja metody ścieżki krytycznej w projekcie organizacji pozarządowej Implementacja metody ścieżki krytycznej w projekcie organizacji pozarządowej Autor: Agnieszka Skomra Wrocław 2015r. Plan prezentacji Charakterystyka podmiotu, Charakterystyka wybranego projektu, Cel projektu,

Bardziej szczegółowo

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE

Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekty generujące dochód w perspektywie finansowej 2014-2020 WPROWADZENIE Projekt hybrydowy, jeśli spełnia stosowne warunki określone w art. 61 Rozporządzenia nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 roku (dalej:

Bardziej szczegółowo

Narzędzia stosowane do selekcji menedżerów w Polsce świat niewykorzystanych możliwości. dr Victor Wekselberg dr Diana Malinowska

Narzędzia stosowane do selekcji menedżerów w Polsce świat niewykorzystanych możliwości. dr Victor Wekselberg dr Diana Malinowska Narzędzia stosowane do selekcji menedżerów w Polsce świat niewykorzystanych możliwości dr Victor Wekselberg dr Diana Malinowska Plan wystąpienia istotne pytania 1. Jakie metody są używane w Polsce do selekcji

Bardziej szczegółowo

0cena efektywności pomocy udzielanej uczniowi. Opracowała mgr Jadwiga Bargieł

0cena efektywności pomocy udzielanej uczniowi. Opracowała mgr Jadwiga Bargieł 0cena efektywności pomocy udzielanej uczniowi Opracowała mgr Jadwiga Bargieł Celem udzielanej przez nas uczniowi pomocy psychologiczno pedagogicznej jest rozpoznawanie jego możliwości psychofizycznych

Bardziej szczegółowo

COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO. SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org. SASMA Make your world a safer place

COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO. SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org. SASMA Make your world a safer place COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org SASMA Make your world a safer place SASMA Make your world a safer place COACHING - CO TO WŁAŚCIWIE OZNACZA?

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 9a / 2011 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej Betania" w Lublinie z dnia 20.06.2011 roku

Zarządzenie nr 9a / 2011 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej Betania w Lublinie z dnia 20.06.2011 roku Dom Pomocy Społecznej Betania Al. Kraśnicka 223, 20-718 Lublin tel./fax 081 526 49 29 NIP 712-19-36-365, REGON 000979981 Zarządzenie nr 9a / 2011 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej Betania" w Lublinie z

Bardziej szczegółowo

Scenariusz godziny wychowawczej. Temat: Pojęcie konfliktu, sposoby rozwiązywania sytuacji konfliktowej

Scenariusz godziny wychowawczej. Temat: Pojęcie konfliktu, sposoby rozwiązywania sytuacji konfliktowej Scenariusz godziny wychowawczej Temat: Pojęcie konfliktu, sposoby rozwiązywania sytuacji konfliktowej Cele: umiejętność określenia pojęcia konfliktu, sytuacji konfliktowej rozumienie zalet i wad pięciu

Bardziej szczegółowo

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Lp. I Informacje o Organizacji OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Pensjonat Reymontówka*** Ul. Nędzy Kubińca 170 34-511 Kościelisko II Informacje

Bardziej szczegółowo

Podstawowe umiejętności mediacyjne

Podstawowe umiejętności mediacyjne Marzena Rafalska Materiały pomocnicze Podstawowe umiejętności mediacyjne 1. Wzorzec konfliktu wg Mortona Deutscha 2. Sposoby radzenia sobie z konfliktem 3. Cykl konfliktu 4. Pięć typów konfliktów 5. Pozycyjne

Bardziej szczegółowo

Przywództwo sytuacyjne w organizacji LEAN

Przywództwo sytuacyjne w organizacji LEAN Opis Co to jest przywództwo? Przywództwo sytuacyjne w organizacji LEAN Jest to proces pozytywnego wpływu - nie manipulacji - aby pomóc zespołowi zrealizować cele. Praktyka przywództwa sytuacyjnego mówi:

Bardziej szczegółowo

2011-11-25. Jego rezultatem są wybory strategiczne i programy działań zmierzających do zapewnienia realizacji tych wyborów.

2011-11-25. Jego rezultatem są wybory strategiczne i programy działań zmierzających do zapewnienia realizacji tych wyborów. 2011-11-25 Planowanie działalności - istota Planowanie działalności stowarzyszenia jest sformalizowanym procesem podejmowania decyzji, w którym wypracowuje się pożądany obraz przyszłego stanu organizacji

Bardziej szczegółowo

WORK LIFE BALANCE W BIZNESIE

WORK LIFE BALANCE W BIZNESIE czyli o tym, co każdy teoretycznie wie ale mało kto potrafi osiągnąć i utrzymać Lublin, 6.02.2013 1 4. KORZYŚCI 3. JAK? 2. DLACZEGO? 1. CO TO? 2 ŻYCIE PRYWATNE PRACA WARTOŚCI PRIORYTETY 3 CO TO JEST? Równowaga

Bardziej szczegółowo