Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości"

Transkrypt

1 Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Strategiczne planowanie szansą rozwoju Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego

2 Opracowanie: Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Gospodarczych DELA PARNER Kętrzyn Projekt Strategiczne planowanie szansą rozwoju Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Konkursu dotacji na działania wspierające jednostki samorządu terytorialnego w zakresie planowania współpracy w ramach miejskich obszarów funkcjonalnych, Program Operacyjny Pomoc echniczna

3 Spis treści 1. Wprowadzenie Metodologia prac diagnostycznych Metodologia prac planistycznych Diagnoza strategiczna Uwarunkowania wewnętrzne Gospodarka Rynek pracy Możliwości edukacyjne i szkoleniowe kadr Infrastruktura Infrastruktura okołobiznesowa tereny inwestycyjne KOF Katalog terenów inwestycyjnych KOF Kompilacja parametrów na potrzeby utworzenia oferty inwestycyjnej KOF Infrastruktura techniczna mapa Uwarunkowania zewnętrzne Potencjał gospodarczy Polski Wschodniej w zakresie inwestycji zagranicznych Charakterystyka Makroregionu Polska Wschodnia Uwarunkowania gospodarcze Polski Wschodniej Priorytetowe sektory w procesie przyciągania inwestycji zagranicznych do Polski Wschodniej Mocne strony Polski Wschodniej w procesie przyciągania inwestorów zagranicznych Możliwość napływu inwestycji do regionu Parametry gospodarki przestrzennej regionu Ocena atrakcyjności inwestycyjnej regionu Ocena potencjału rozwojowego KOF Bliskość rynków wschodnich Zdefiniowanie potencjalnych inwestorów Absorpcja środków programów pomocowych na teren KOF Analiza materiału badawczego samorządy Zdefiniowanie potrzeb inwestorów analiza wyników badań CAI Określenie kierunków działań w celu pozyskania inwestorów Napływ bezpośrednich inwestycji do KOF w latach

4 5. Identyfikacja kluczowych dla rozwoju regionu branż i sektorów gospodarki Analiza atrakcyjności inwestycyjnej KOF dla inwestorów zagranicznych i krajowych Analiza powiązań struktury towarowej i geograficznej eksportu oraz importu Analiza SWO w zakresie rozwoju przedsiębiorczości i pozyskiwania inwestorów Identyfikacja głównych problemów. Ocena możliwego ryzyka Identyfikacja inwestycji planowanych mających na celu wsparcie rozwoju gospodarczego KOF Instytucje i programy wspierające przedsiębiorczość Obszary strategiczne, cele priorytetowe, szczegółowe kierunki działań Wdrażanie Strategii System monitorowania i ewaluacji Strategii Spis tabel Spis wykresów Bibliografia Załączniki Oferta inwestycyjna Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego

5 1. Wprowadzenie Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego jest dokumentem o charakterze strategiczno wykonawczym, opracowanym na rzecz rozwoju całego Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Pod pojęciem Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego (KOF) należy rozumieć obszar, który tworzą następujące jednostki samorządu terytorialnego: Gmina Miejska Kętrzyn, Gmina Kętrzyn, Gmina Korsze, Gmina Reszel, Gmina Barciany, Gmina Srokowo. Dokument zawiera analizę atrakcyjności inwestycyjnej ze wskazaniem najbardziej rokujących branż gospodarki Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Strategia zawiera także rozpoznanie perspektyw rozwoju drobnej przedsiębiorczości, przeprowadzone w oparciu o lokalny potencjał przyrodniczy i kulturowy, w tym produkty regionalne i usługi turystyczne. Strategia zawiera syntetyczne opracowanie wyników badań ankietowych, przeprowadzonych wśród przedstawicieli 50 podmiotów gospodarczych sektora prywatnego, działającego na terenie wszystkich gmin Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Na podstawie wyników badania ankietowego sformułowano cele i zapisy Strategii. W celu wspierania procedur demokratycznych, aktywizowania społeczeństwa oraz zwiększenia jakości podejmowanych decyzji dokument został poddany konsultacjom społecznym oraz ocenie oddziaływania na środowisko. Lokalna społeczność została zaangażowana poprzez możliwość zgłaszania uwag i opiniowania dokumentu. Dla podniesienia trafności oraz jakości danych zawartych w opracowaniu zastosowana została triangulacja metod i technik pozyskiwania danych. Wykorzystanie różnych metod badawczych pozwoliło na zebranie oraz analizę wzajemnie uzupełniających się danych, pochodzących z różnych źródeł, a dzięki korelacji całego materiału analitycznego wpłynęło korzystnie zarówno na końcową jakość opracowania jak i na ograniczenie błędu pomiaru. akie 5

6 podejście wynika z charakteru dokumentu, jego kompleksowości i złożoności, jak również uwarunkowań metodologicznych i prawnych związanych w szczególności z dostępem do określonych grup respondentów objętych badaniem. W związku z powyższym, podczas prac związanych z zebraniem materiału empirycznego do strategii wykorzystane zostały następujące narzędzia badawcze: analiza danych zastanych (desk research), realizacja badań telefonicznych CAI, realizacja badań kwestionariuszowych członków KOF, przeprowadzenie analizy SWO wraz z pogłębioną syntezą rezultatów wnioskowania, które wpłynęły na stworzenie mechanizmów programowania Strategii, jej dynamiki oraz mechanizmów monitorowania. 1.1 Metodologia prac diagnostycznych Metody niereaktywne analiza źródeł wtórnych W pierwszej fazie realizacji badania wykorzystana została analiza informacji zawartych w źródłach zastanych, tzw. wtórnych. Analizie poddano dane statystyczne zawarte w dokumentach kontekstowych, raportach, strategiach i ogólnodostępnych opracowaniach oraz danych gromadzonych przez Instytucje centralne, regionalne i lokalne. Zebrany materiał wyselekcjonowano pod kątem jakości i rzetelności. Na tej podstawie przeprowadzono właściwą analizę desk research (DR). Analizą dokumentów i źródeł zastanych objęte zostały w szczególności dane pochodzące z baz Komisji Europejskiej, Ministerstwa Gospodarki, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Głównego Urzędu Statystycznego, Centrum Analitycznego Administacji Celnej, PAIiIZ, a także dokumenty na poziomie regionalnym: Urzędu Statystycznego w Olsztynie, Wojewódzkiego Urzędu Pracy, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko - Mazurskiego oraz dane pozyskane bezpośrednio od przedstawicieli gmin Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Metody Reaktywne: Badania empiryczne CAI CAI (Computer Assisted elephone Interview) jest to technika badawcza, za pomocą której wywiad z respondentem prowadzony jest telefonicznie przy wsparciu elektronicznych 6

7 narzędzi badawczych. W trakcie badania ankieter odczytuje kolejne pytania kwestionariusza oraz wprowadza uzyskane w trakcie realizowanego wywiadu odpowiedzi, do elektronicznego kwestionariusza ankiety. Zaletą tej techniki jest możliwość pełnego zautomatyzowania narzędzia badawczego poprzez np. automatyczne filtrowanie zadawanych pytań oraz możliwość stałego monitorowania pracy ankieterów. Zaletą jest także możliwość przebadania dużej liczby osób, w stosunkowo krótkim czasie. Metodą CAI przebadanych zostało 50 przedsiębiorców lokalnych. Na potrzeby przeprowadzenia badań z przedsiębiorcami powstała baza firm, które prowadzą swoją działalność na obszarze KOF. Baza firm liczy ponad 300 przedsiębiorstw i została stworzona na podstawie dwóch kryteriów. Priorytetowo potraktowano te firmy, które znalazły się na liście 500 najbogatszych firm wg rankingu Polityki. Drugie kryterium stanowiła wielkość przedsiębiorstwa. Jeśli z którymś z przedsiębiorców (właścicieli firmy) nie udało się przeprowadzić badania pod uwagę brano kolejną pozycję z listy. Do wyznaczenia liczby podmiotów gospodarczych z poszczególnych gmin KOF pod uwagę wzięto liczbę ludności. abela 1 Metodologia wyznaczenia liczby podmiotów gospodarczych do badania CAI Jednostka terytorialna Liczba ludności [tys.] Ilość przedsiębiorstw, z którymi przeprowadzono badanie CAI Miasto Kętrzyn Gmina Barciany Gmina Kętrzyn Gmina Korsze Gmina Reszel Gmina Srokowo Ogółem Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Kwestionariusz dla gminy - członków KOF W ramach prac diagnostycznych dokonano ponadto pogłębionego badania poszczególnych elementów struktury KOF poprzez wywiady z przedstawicielami wszystkich gmin wchodzących w skład KOF. Poruszona tematyka dotyczyła w głównej mierze obszarów współpracy JS z przedsiębiorcami oraz inwestorami. Listy danych charakteryzujących tereny inwestycyjne KOF Podstawowym narzędziem do utworzenia katalogu terenów inwestycyjnych Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego oraz oceny stopnia atrakcyjności inwestycyjnej Obszaru 7

8 jest baza terenów inwestycyjnych powstała w oparciu o Listy danych na temat poszczególnych terenów inwestycyjnych, wzorowane na podstawie formularza Site check list Państwowej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych. 1.2 Metodologia prac planistycznych Procedura prac nad Strategią objęła następujące działania: a) Przygotowanie syntezy wyników badań diagnostycznych W ramach działania w syntetycznej formie zaprezentowano dane uzyskane w trakcie prac badawczych w ramach opracowania diagnostycznego. Informacje zostały przedstawione w ujęciu tabelarycznym, w formie wykresów oraz grafik i rysunków wskazujących na rzeczywiste tendencje i trendy na analizowanym obszarze. b) Określenie zakresu Strategii pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Sformułowano kluczowe zagadnienia strategiczne w zakresie pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości na terenie KOF. c) Zdefiniowanie celów strategicznych W ramach wyznaczonych domen planowania strategicznego wyznaczono cele strategiczne. Cele strategiczne wskazują konkretne kierunki działań. Cele strategiczne wyznaczają też precyzyjne obszary dla formułowania planów operacyjnych i wskazywania konkretnych zadań, które mają być implementowane w ramach planu strategicznego. Cele na tym poziomie hierarchii strategicznej są kompatybilne ze strategiami i dokumentami planistycznymi na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym. d) Plany działań cele i programy operacyjne Wypracowano perspektywiczne cele rozwoju gospodarczego na poziomie strategicznym i operacyjnym, określono program działania przypisany do każdego z celów strategicznych i operacyjnych (zdefiniowanie kluczowych zadań / projektów na poziomie strategicznym), które stanowią plany działań umożliwiające skuteczne osiągnięcie celów strategicznych. Plany 8

9 operacyjne zawierają konkretne zadania, których wdrożenie jest pożądane w okresie obowiązywania Strategii. e) Wypracowanie zasad monitoringu, ewaluacji, aktualizacji i promocji Strategii Określono zasady obowiązujące na etapie wdrażania Strategii, w tym metody monitoringu skuteczności osiągania celów wypracowanych na etapie planowania. Zdefiniowano struktury wdrażania Strategii oraz mechanizmów ewaluacji. Określono narzędzia komunikacji społecznej Strategii. System monitorowania i ewaluacji Strategii, zawiera m.in.: zdefiniowanie odbiorców monitoringu, zdefiniowanie produktów monitoringu, zagwarantowanie jawności wyników monitoringu. W trakcie prac zastosowano nowoczesne metody planowania strategicznego. Prace prowadzono w zespole: koordynator, zespoły problemowe dla obszarów planowania strategicznego, w skład których wchodzą eksperci i specjaliści SWIG DELA PARNER. 9

10 2. Diagnoza strategiczna W badaniach diagnostycznych prowadzonych metodą desk research wykorzystano źródła zastane: dostępne, istotne dla problematyki badawczej dane Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, dane statystyczne Powiatowego Urzędu Pracy, dokumenty strategiczne istotne z perspektywy rozwoju Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego, informacje pozyskane z jednostek samorządu terytorialnego wchodzących w skład Obszaru. Analiza desk research obejmuje interpretację szeregu zmiennych w czasie, agregowanych na poziomie gminnym oraz dla całego Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Z uwagi na fakt, iż KOF jest tożsamy z terenem ziemskiego powiatu kętrzyńskiego, w analizie wykorzystane zostały dane agregowane przez GUS na poziomie czwartym Nomenklatury Jednostek erytorialnych do Celów Statystycznych (NS). Diagnoza uwzględnia informacje pozyskane z aktualnych, opublikowanych dotychczas materiałów, ekspertyz oraz strategii dotyczących obszaru oraz poszczególnych JS wchodzących w skład Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego, m.in.: Strategii rozwoju społeczno-gospodarczego województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2025, Regionalnej Strategii Innowacyjności województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020, Analizy atrakcyjności inwestycyjnej województwa Warmińsko-Mazurskiego wraz z oceną jego potencjału inwestycyjnego, Perspektyw rozwoju kluczowych sektorów województwa Warmińsko-Mazurskiego. Raport z badań, Strategii Rozwoju Miasta Kętrzyna , Istniejących planów rozwoju lokalnego poszczególnych gmin. 10

11 2.1 Uwarunkowania wewnętrzne Położenie geograficzne KOF na tle kraju i Europy oraz jego wpływ na zależności geopolityczne oraz możliwości współpracy terytorialnej Kętrzyński Obszar Funkcjonalny położony jest w północnej części województwa warmińsko -mazurskiego. KOF zajmuje obszar km 2, co stanowi 5 % powierzchni województwa i plasuje go pod tym względem na dziesiątym miejscu w województwie. KOF od północy graniczy z obwodem kaliningradzkim Federacji Rosyjskiej. Rysunek 1 KOF na tle województwa warmińsko-mazurskiego Źródło: opracowanie własne Należy zwrócić uwagę na niekorzystne zmiany w geopolitycznym układzie odniesienia położenia regionu Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Źródeł należy doszukiwać się w pierwszej kolejności w zmianach geopolitycznych jakie nastąpiły w wyniku II Wojny Światowej. Wytyczenie współczesnej granicy wschodniej Polski w 1944 r. było jednoznacznie niekorzystne dla obecnie definiowanego regionu Polski Wschodniej, choć z drugiej strony zwrócić można uwagę, iż było ono czynnikiem stymulującym dla rozwoju wybranych ośrodków miejskich, w szczególności tych, które stały się odpowiednio nowymi stolicami regionu północno-wschodniego i południowo-wschodniego, a więc Białegostoku i Rzeszowa. 11

12 Spoglądając jeszcze dalej w przeszłość zwrócić można uwagę, że w okresie międzywojennym wschodnia granica Polski ustalona raktatem Ryskim stworzyła z ówczesnej Polski Wschodniej peryferie. Granica ze Związkiem Sowieckim była bowiem w jeszcze większym stopniu niż dziś granicą zamkniętą, za nią znajdowało się zaś państwo pozostające z Polską w stosunkach niezwykle napiętych. Współczesne województwa wschodnie wyraźnie straciły na zmianach po 1944 roku, a zyskiwać zaczęły gdy granica wschodnia ulegała stopniowemu otwarciu. Ze względu na wyżej opisany układ geopolityczny teren ten jest obciążony trudnościami w kontekście układów gospodarczych i handlowych z sąsiadami, szczególnie z Rosją, z którą bezpośrednio połączony jest układem granicznym oraz małym ruchem granicznym. Niestabilna sytuacja polityczno-gospodarcza, embarga na polską żywność i inne produkty, a w ostatnim czasie sankcje nakładane na Rosję przez Unię Europejską oraz spadek wartości rubla sprawia, że zanika zarówno handel detaliczny, jak i stałe trwalsze układy handlowe z najbliższym sąsiadem. Wszystkie te elementy wpływają na obraz gospodarczy regionu. Niestabilne stosunki z Rosją, egzogenne układy gospodarcze, wpływają niekorzystnie na bilans rozwoju tego typu działalności we wszelakim zakresie: handlu detalicznego, czy wieloletnich umów handlowych. Szlaki komunikacyjne KOF Na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego znajduje się słabo rozwinięta sieć połączeń drogowych i kolejowych. Obecnie na wielu odcinkach dróg prowadzone są liczne modernizacje. Z punktu widzenia rozwoju sieci transportowej istotne jest, że połączenia te, a także via Baltica (przebiegająca przez Ełk w kierunku Warszawy) oraz linia kolejowa Ełk-Korsze- Olsztyn-Iława należące do sieci en-, są priorytetowe dla Unii Europejskiej. W okresie programowania środki UE będą w znacznie większym stopniu kumulowane na rozwoju transeuropejskich sieci (EN), w tym transportowych (EN-). Gęstość dróg na Obszarze KOF jest wypadkową sytuacji w całym województwie, które ma najsłabiej rozwiniętą sieć drogową w kraju (52,3 km na 100km 2 ). Jest to wartość trzykrotnie niższa niż w województwie śląskim, które posiada największą gęstość dróg utwardzonych. Poniżej zaprezentowano sieć najważniejszych połączeń drogowych (powiatowych i wojewódzkich). 12

13 abela 2 Sieć najważniejszych powiatowych połączeń drogowych na terenie KOF 1. Sępopol-Lwowiec-Michałkowo 32. Sątoczno-Skandawa-Kotki 2. Paluzy-Grzęda-Reszel 33. Szczurkowo-Wodukajmy-Sępopol-Glitajny 3. Grzęda-Sątopy Samulewo 34. Studzieniec-Korsze-Równina Górna 4. Dzietrzychowo-Drogosze-Kiemławki Wlk. 35. olkiny-filipówka 5. Jeżewo-Winda-Jankowice-Srokowo 36. Gałwuny-Borki-Skierki 6. N.Różanka-Szczeciniak-Solanka 37. Rodele-Ogródki-Srokowo 7. Barciany-Ogródki 38. Jegławki - Wilczyny 8. Bajory Wlk.-Wyskok 39. Bajory Male-Marszalki-Guja-Prynowo-Wilkowo 9. Wysoka Góra-Karlowo 40. Lesieniec-Surwile-KamionekWlk. 10. Pozezdrze 41. Karolewo-Parcz 11. Wopławki-Czerniki 42. Reszel-Pudwągi 12. Pieckowo - Wanguty-Muławki 43. Pręgowo-Sławkowo 13. Szestno - Nakomiady 44. Samławki-Leginy 14. Widryny 45. Pilec 15. Sątoczno-Dłużec Wlk. 46. Łankiejmy-Gudniki 16. Kraskowo-Babieniec 47. Dzikowina-Reszel 17.Reszel-Mnichowo 48. Łężany 18. Widryny-Śpiglówka 49. Św.Lipka-Szestno 19.Garbno - Skandawa 50. Skandawa-Krymławki 20. Wamikajmy-Garbno 51. Drogosze-Garbno 21. Linkowo-Siemki 52. Aptynty-Asuny-Św.Kamień-Wilczyny- Srokowo 22. Moltajny-Barciany 53. Gęsiki-Barciany 23. Suchawa 54. 0gródki-Jankowice 24. Barciany-aborzec- Skoczewo 55. Brzeźnica-Wysoka Góra 25. Barciany-Srokowo 56. Winda-Nowa Różanka 26. Kronowo-Sterławki Wlk.-ros 57. Suchodoły-Parcz-Pożarki-Nakomiady 27. Gierłoż-Kwiedzina 58. Kętrzyn-Nakomiady-Ryn 28. Kętrzyn-Sławkowo-Nakomiady 59. Koczarki-Krzyżany 29. Perły-Przystań-Radzieje-Suchodoły- 60. Sw.Lipka-Wilkowo-Gronowo 30. Sporwiny-Sątoczno 61. Momajny-Skandawa 31. Jeżewo-Kotkowo 62. Głowbity Łankiejmy Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Powiatowego Zarządu Dróg Łączna długość dróg powiatowych i dróg wojewódzkich na terenie KOF wynosi: 437,12 km. Gęstość linii kolejowych należy do najniższych w Polsce. 1 Sieć połączeń kolejowych obejmuje swoim zakresem miasta: Białystok, Elbląg, Ełk, Gdańsk, Gdynia, Korsze, Koszalin, Małkinie, Olsztyn, Szczecin oraz Warszawę. Największa liczba bezpośrednich połączeń jest na trasie Kętrzyn-Olsztyn ( przelotowych), oraz Kętrzyn-Ełk (23) 2. Poniższa tabela przedstawia sieć rejonu dróg wojewódzkich na terenie KOF w raz połączeniami. 1 Analiza własna na podstawie danych GUS 2 Analiza własna na podstawie rozkładu jazdy PKP Kętrzyn 13

14 abela 3 Sieć dróg wojewódzkich na terenie KOF L.p. Nr drogi Nazwa drogi Długość [km] Granica Państwa - Górowo Iław. - Lidzbark Warm. 33,59 Kętrzyn Pieniężno - Górowo Iław. - Bartoszyce - Szczurkowo 64,374 Elbląg/Kętrzyn Droga 7 (węzeł Pasłęk Północ) - Orneta - Lidzbark Warm. - Kiwity - Wozławki 92,257 Elbląg/Kętrzyn Barciany - Korsze - Reszel - Biskupiec 59,777 Kętrzyn Granica Państwa - Barciany - Kętrzyn - Mrągowo 56,86 Kętrzyn Bartoszyce - Kraskowo - Kętrzyn - Giżycko 72,002 Kętrzyn Miłakowo - Dobre Miasto - Jeziorany - Lutry - Reszel 78,234 Elbląg/Kętrzyn Bisztynek - Robawy - Kętrzyn 35,376 Kętrzyn Jeziorany - Barczewo 16,32 Kętrzyn Mnichowo - Bęsia - Biskupiec 23,504 Kętrzyn Olsztyn - Butryny - Zgniłocha 23,594 Nidzica Mrągowo - Kałęczyn - Szczytno 43,519 Kętrzyn Babięta - Nawiady 5,634 Kętrzyn Mikołajki - Ukta 15,492 Kętrzyn Piecki - Ruciane Nida 17,886 Kętrzyn Sterławki Wielkie - Ryn - Woźnice 19,961 Kętrzyn Wilkasy - Olszewo 20,551 Kętrzyn Stara Różanka - Węgorzewo - Banie Mazurskie - Gołdap 79,928 Kętrzyn/Olecko Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Zarządu Dróg Wojewódzkich 3 Zasoby przyrodnicze KOF KOF leży w części województwa należącej do regionu Pobrzeży Bałtyckich, zajmowanych przez mezoregion Niziny Sępopolskiej, krainy równinnej, nie pozbawionej jednak lokalnych wzniesień ponad tereny otaczające. akie ukształtowanie terenu można obserwować w rejonie gminy Korsze, Barciany, częściowo Srokowo i Kętrzyn. Znaczne wyniesienia ponad obszary otaczające są przyczyną występowania form terenu m.in. w postaci rozcięć erozyjnych. Dużą wartość dodaną stanowią obszary chronione w ramach sieci NAURA 2000 RDW abela 4 Obszary Natura 2000 na terenie KOF Lp. Nazwa obszaru chronionego Wielkość (ha) 1 Gierłoż 56,9 2 Jezioro Oświn i okolice 2 516,1 3 Ostoja nad Oświnem 3 356,7 4 Ostoja Warmińska (dawniej Warmińskie Bociany) ,0 Źródło: opracowanie własne Gierłoż Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000: specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa) 3 14

15 Powierzchnia: 56,9 ha Status formalny: Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej Ostoja znajduje się na Pojezierzu Mazurskim. Obejmuje ona zespół obiektów wojennej kwatery Hitlera tzw. Wilczy Szaniec. Na terenie twierdzy wzniesionych było 80 budowli, w tym pięćdziesiąt bunkrów, które zostały wysadzone w powietrze przez wycofujących się w 1945 roku Niemców. Pozostały tu jedynie położone w lesie ruiny betonowych schronów i ciężkich ceglanych baraków. eren kwatery udostępniony jest do zwiedzania. Ostoja stanowi ważne zimowisko nietoperzy, które bytują przede wszystkim w zachowanych piwnicach, podziemnych kanałach z rurami i w podziemnych, betonowych cysternach. Zimuje tu aż 6 gatunków nietoperzy: mroczek pozłocisty, nocek rudy, mroczek późny, nocek Natterera i gacek wielkouchy oraz przede wszystkim cenny z europejskiego punktu widzenia - mopek. Jezioro Oświn i okolice Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000: obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia) Powierzchnia: 2516,1 ha Status formalny: Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska Obszar obejmuje eutroficzne jezioro Oświn, którego powierzchnia w większości porośnięta jest trzcinowiskami. Na jeziorze znajduje się 7 wysp, wypływa z niego rzeka Oświnka, uchodząca do Łyny. Jezioro otoczone jest podmokłymi lasami oraz obszarami nieleśnymi, w wielu miejscach podlegającymi wtórnym zabagnieniom. Obszar uznany został za ostoję ptasią o randze europejskiej, chroniony jest również na podstawie zapisów Konwencji Ramsar. Stwierdzono tutaj występowanie 28 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, 15 gatunków ptaków regularnie migrujących przez ten obszar i nie wymienionych w dyrektywie, a także 7 gatunków ptaków z Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt. Na terenie ostoi lęgnie się przynajmniej 2% krajowej populacji zielonki oraz co najmniej 1% dzięcioła białogrzbietego. Odnotowano tu również stałą obecność 2 gatunków ssaków z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej oraz 2 gatunki chronionych roślin naczyniowych. 15

16 Ostoja nad Oświnem Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000: specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa) Powierzchnia: 3356,7 ha Obszar pokryty jest przez wody jeziora, siedliska rolnicze, lasy liściaste oraz torfowiska i bagna. Około jedną piątą powierzchni obszaru stanowią łąki i zarośla, lasy mieszane oraz iglaste. Ostoja nad Oświnem leży w północno-wschodniej części Równiny Sępopolskiej, która jest mezoregionem leżącym w obrębie Niziny Staropruskiej, wchodzącej w skład Pobrzeży Wschodniobałtyckich. eren ten leży w rozległej niecce o brzegach wzniesionych do m n.p.m. i dnie obniżającym się do m n.p.m. Jezioro Oświn wraz z przylegającymi do niego obszarami leży w dorzeczu Pregoły. Na charakteryzowanym obszarze dominują gleby bielicowe, których skałą macierzystą są gliny zwałowe lekkie i średnie oraz piaski słabogliniaste i gliniaste. W dolinach cieków i obniżeniach terenowych spotyka się torfy niskie. Lokalnie występują mady średnie i gleby mułowo-torfowe. Na terenie ostoi dominują torfowiska niskie. orfowiska przejściowe i wysokie należą do rzadkich składników krajobrazu. Większość powierzchni mokradeł jest osuszona. Na obszarze "Ostoi nad Oświnem" stwierdzono obecność siedlisk przyrodniczych z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, reprezentowane przez zespoły: grąd subkontynentalny, łęg olszowy, olszowo-jesionowy, bory i lasy bagienne, niżowe łąki użytkowane ekstensywnie, starorzecza i inne naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne, torfowisko wysokie. Roślinność charakteryzowanego obszaru budują fitocenozy ponad 50 zespołów i zbiorowisk roślinnych. eren ostoi to także miejsce występowania licznych gatunków zwierząt chronionych i zagrożonych w Polsce. Wśród nich są m.in.: borsuk, łoś, skójka malarska, szczeżuja olbrzymia, rak błotny i ropucha zielona. Duże zróżnicowanie siedlisk występujących na terenie ostoi zdecydowało o bogactwie flory tego obszaru. Składa się ona z ponad 550 gatunków roślin naczyniowych; mszaki reprezentuje prawie 70 taksonów. Łącznie na obszarze włączonym do Ostoi nad Oświnem odnotowano 57 chronionych gatunków roślin. Badania porostów wykazały ponad 30 taksonów tych organizmów, wśród nich są gatunki chronione i zagrożone w skali kraju, m.in.: obrostnica 16

17 rzęskowata, pawężnica jabłkowata, mąkla tarninowa, odnożyca kępkowa i odnożyca opylona. Odnotowano również chronione gatunki grzybów, wśród nich: purchawicę olbrzymią i smardza jadalnego. Ostoja Warmińska (dawniej Warmińskie Bociany) Obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia) Powierzchnia: ha Obszar leży na Warmii, w południowej części Niziny Staropruskiej. eren ostoi pokrywają głównie lasy, łąki, pastwiska i grunty orne. Podstawowym celem, dla którego została utworzona ostoja jest ochrona bociana białego. Jest to gatunek cenny dla ochrony bioróżnorodności w Europie. W Polsce przystępuje do lęgów największa liczba bocianów spośród wszystkich krajów europejskich. W okresie lęgowym ostoję zasiedla około 2% populacji krajowej bociana. Miejscem żerowania bocianów są liczne tu wilgotne łąki i pastwiska oraz odłogi powstałe po rozpadzie Państwowych Gospodarstw Rolnych. W większości wsi na terenie ostoi gnieździ się co najmniej jedna para bocianów. Są jednak wsie, gdzie jest po 10, 20, 30 a nawet 40 gniazd bocianich. Zdarza się również, że we wsiach mieszka więcej bocianów, niż ludzi m.in. w Żywkowie. Występują tutaj również inni cenni przedstawiciele awifauny m.in. orlik krzykliwy, derkacz i żuraw. Obszar jest położony w północnej części woj. warmińsko-mazurskiego i ciągnie się pasem długości ok. 115 km i szerokości km wzdłuż granicy państwowej z obwodem kaliningradzkim Federacji Rosyjskiej. Na wschodzie obszar sięga jeziora Oświn, na zachodzie zaś - doliny niewielkiej rzeki Gołubej, dopływu Banówki. Środkowa i wschodnia część obszaru leży na Nizinie Staropruskiej, obejmując w całości dwa mezoregiony: Równinę Sępopolską i Wzniesienia Górowskie. Ponad połowa obszaru jest położona na Równinie Sępopolskiej. Równina ta to rodzaj rozległej, bezjeziernej i w znacznej części wylesionej niecki. Deniwelacje pomiędzy jej centralną częścią a brzegami wynosi 40-50m. Przez środek Równiny Sepopolskiej płynie Łyna, która w rejonie granicy państwowej rozlewa się w wydłużone jezioro zaporowe. Inne ważniejsze cieki przecinające Równinę Sepopolską w granicach ostoi to Kanał Mazurski oraz dopływy Łyny: Omęt, Guber i Elma. Jedyne większe jeziora naturalne na terenie ostoi to Jez. Kinkajmskie i Jez. Arklickie. Poza tym występuje tu kilkadziesiąt niewielkich jezior 17

18 o powierzchni większej od 1 ha a także stawy rybne. Charakterystyczną cechą tego mezoregionu jest występowanie tłustych, czerwonych iłów w niższych partiach terenu. ereny wyżej położone i niewielkie wzniesienia zbudowane są z gliny zwałowej. Charakterystycznymi glebami w tej części kraju są stanowiące 68% bielice. Gleby brunatne obejmują 17%, a bagienne 9%. Pozostałą część stanowią czarne ziemie i mady. Wzniesienia Górowskie to otoczony obniżeniami cokół morenowy, z kulminacją Góry Zamkowej (216 m n.p.m.). Deniwelacje przekraczają tu 100 m. Jest to teren mocno pofałdowany, w znacznej części zalesiony i poprzecinany licznymi strumieniami płynącymi w dolinach między wzniesieniami. Największym z cieków jest biorąca tu swój początek Wałsza. Obszar ten jest w znacznej części zalesiony, jest tu także kilka jezior, z których największe to Jezioro Głębockie. W lasach na terenie Wzniesień Górowskich znajduje się kilkanaście stawów. Zachodnia część obszaru jest położona już na terenie Pobrzeża Gdańskiego i obejmuje niewielki fragment mezoregionu Nizina Warmińska, o charakterze przypominającym Nizinę Sępopolską i niewielkiej wysokości nad poziomem morza. Nie ma tu jezior, a największymi ciekami w tej części obszaru są rzeka Banówka i Omaza. Klimat tej części Polski zachowuje swą odrębność w stosunku do pozostałych części kraju. Średnia roczna temperatura na tym terenie wynosi 7 stopni C i jest o 2-3 stopnie niższa od temperatur w pozostałych częściach kraju. Sumy opadów wynoszą ok. 600 mm rocznie. Lasy pokrywają łącznie ok. 25% powierzchni ostoi. W większości są to dobrze zachowane fragmenty grądów, z partiami starodrzewu z ponad 100 letnim drzewostanem. Wzdłuż drobnych cieków ciągną się, lasy łęgowe olszowe lub olszowo-jesionowe z dobrze zachowaną strukturą gatunkową. Na uwagę zasługują też kompleksy leśne borów i brzezin bagiennych, a także liczne torfowiska wysokie stanowiące cenne siedliska chronionych (w skali kraju) gatunków roślin. Pomimo niewielkiej liczby jezior w ostoi jest bardzo wiele śródpolnych i śródleśnych mokradeł, sprzyjających różnorodności biologicznej. Obszar ten ma niewielką gęstość zaludnienia i stale się wyludnia. W jego granicach znajduje się tylko jedno nieduże miasto Sępopol, na obrzeżach ostoi zaś leżą dwa inne miasta: Bartoszyce i Górowo Iławeckie. Niespełna lat temu w tym regionie kraju na większości terenów uprawnych funkcjonowały PGRy. Pozostała część była zagospodarowana przez niewielkie indywidualne gospodarstwa rolne o powierzchni poniżej 18

19 10-15 ha. Po rozpadzie PGRów, na obejmowanych przez nie terenach utworzyły się odłogi, będące w pierwszych kilku latach atrakcyjnymi Żerowiskami dla bocianów. Obecnie na części tych terenów (zwłaszcza na Nizinie Sępopolskiej) zaczęły powstawać wielkopowierzchniowe gospodarstwa rolne, nastawione na jeden rodzaj produkcji. Powoduje to powstanie monokultur o dużych powierzchniach. Część odłogowanych obszarów porolnych przejęły Lasy Państwowe, prowadząc na tych terenach zakrojoną na szeroką skalę akcję zalesień, szczególnie na obszarach przyległych do granicy państwowej. W rezultacie, w wielu rejonach o niegdyś otwartym lub mozaikowym krajobrazie powstają monokultury rolne lub leśne, co prowadzi do zagłady niektórych cennych siedlisk, a w konsekwencji do zmniejszenia różnorodności krajobrazowej i gatunkowej tych terenów. "Ostoja Warmińska" została zaproponowana jako obszar Natura 2000 przede wszystkim dla ochrony jednego gatunku - bociana białego, który osiąga tu największą liczebność i największe zagęszczenie w kraju. Jest to jednak również bardzo ważna ostoja dla wielu innych gatunków ptaków, występują tu bowiem aż 93 gatunki ptaków waloryzujące obszary Natura 2000 (w tym 81 gatunków lęgowych i prawdopodobnie lęgowych). Jest wśród nich 38 gatunków z załącznika I Dyrektywy Ptasiej i 15 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt. Za najcenniejsze walory awifaunistyczne "Ostoi Warmińskiej" należy uznać: najliczniejszą w Polsce lokalną populację bociana białego występującego w liczbie ok par, w najwyższym w kraju zagęszczeniu 71 par na 100 km2, liczną populację lęgową rzadkich w kraju gatunków - orlika krzykliwego i żurawia, potwierdzone gniazdowanie dwu skrajnie nielicznych w kraju gatunków: gadożera i łabędzia krzykliwego, gniazdowanie innych nielicznych w kraju gatunków: bąka, bociana czarnego, gągoła, bielika, błotniaka łąkowego, puchacza, zielonki, dzięcioła białogrzbietego i wąsatki, możliwe gniazdowanie skrajnie nielicznego w kraju orlika grubodziobego, możliwe gniazdowanie kolejnych bardzo rzadkich gatunków: podgorzałki, gęgawy, kani rudej, kani czarnej, rybołowa, kropiatki, puszczyka uralskiego, włochatki, kulika wielkiego, rybitwy białoskrzydłej, dzięcioła trójpalczastego i dzięcioła białoszyjego, gniazdowanie lokalnie rzadkich gatunków jak: zausznik, rycyk i dudek, 19

20 dość liczną populację lęgową takich gatunków waloryzujących jak derkacz, przepiórka i gąsiorek. Zasoby kulturalne KOF Na terenie KOF znajduje się kilka interesujących obiektów zarówno naturalnych, architektonicznych jak i industrialnych. Do najważniejszych z nich możemy zaliczyć: w Gminie Miejskiej Kętrzyn oraz w Gminie Kętrzyn - Zamek krzyżacki - Kościół obronny św. Jerzego - Kościół ewangelicki św. Jana - Budynek dawnej Loży Masońskiej - Kościół św. Katarzyny - Kętrzyński Ratusz - Wilczy Szaniec Kwatera Hitlera - Lotnisko Wilamowo - Stado Ogierów w Kętrzynie - najdłuższa zabytkowa stajnia w Europie - Zabytkowy odcinek kolei Kętrzyn - Węgorzewo w Mieście i Gminie Reszel - Święta Lipka - Droga pielgrzymkowa Reszel - Święta Lipka z barokowymi kapliczkami - Zamek biskupi - Baszta i fragmenty murów obronnych - Most gotycki - Gotycki kościół św. Piotra i Pawła w Reszlu z XIV wieku - Barokowy pojezuicki kościół św. Krzyża w Reszlu z XVIII wieku - Apteka pod orłem w Reszlu z XVI wieku - Spichlerz z przełomu XVIII/XIX wieku - Stara plebania w Reszlu z XV wieku - Zamek w Bezławkach z XIV wieku - Park Miejski w Reszlu 20

21 - Kolegium Jezuickie w Reszlu z XVIII wieku - Ratusz w Reszlu z XIX wieku - Neobarokowy zespół pałacowo-parkowy w Łężanach z przełomu XIX/ XX wieku w Gminie Srokowo - Ratusz - Kościół Parafialny pod wezwaniem Św. Krzyża - Dwór Skandławka - Dwór Solanka - Drewniana wieża z XVII wieku w Kosakowie - Pałac w Jegławkach - Wieża Bismarcka - Fragment Kanału Mazurskiego wraz z czterema śluzami w Gminie Barciany - Zamek krzyżacki w Barcianach - Zespoły pałacowo-parkowe w Drogoszach, Wielewie, Silginach - Sztuczna wyspa na Jeziorze Arklickim - Baba - kamienny posąg - Zespół pałacowo-parkowy Rodele - Mołtajny - gotycki kościół z XV w. w Mieście Korsze oraz w Gminie Korsze - Kościół parafialny rzymskokatolicki p.w. Podwyższonego Krzyża Świętego z 1903 roku - Kościół ewangelicki z 1905 roku, obecnie Prawosławny p.w. Św. Apostołów Piotra i Pawła - Dom przy ul. Mickiewicza 6 - Dom przy ul. Mickiewicza 17 - Willa przy ul. Mickiewicza 21 - rzy kolejowe wieże ciśnień - Siedziba Miejskiego Ośrodka Kultury w Korszach, przy ul. Wolności 5a 21

22 Liczba i zakres zabytków i atrakcji turystycznych jest szeroki a ich różnorodność jest interesująca: od wykopalisk z okresu kultury lendzińskiej po obiekty wojskowe z czasów II wojny światowej. aki potencjał daje szerokie możliwości, gdyż nie skupia się na zainteresowaniach jednego, specyficznego rodzaju turysty co pozwala na stworzenie systemu turystycznego opartego na bogatej zróżnicowanej ofercie krajobrazowej jak i architektonicznej czy historycznej i edukacyjnej. Dodatkowo obszar jest atrakcyjny ze względu na środowisko naturalne: czyste, ekologicznie o walorach uzdrowiskowych, region należy do kompleksu Zielonych Płuc Polski. Geografia społeczno gospodarcza Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego W Mieście Kętrzyn rozwija się przemysł elektrotechniczny i maszynowy, odzieżowy, meblarski, przetwórstwo rolno-spożywcze oraz produkcja opakowań i ozdób świątecznych. Kętrzyn posiada aktualne Plany Zagospodarowania Przestrzennego dotyczące około 80% powierzchni miasta. Do strategicznych podmiotów gospodarczych na terenie Kętrzyna należy: Philips Lighting Poland S.A. - producent nowoczesnych i energooszczędnych opraw oświetleniowych oraz systemów sterowania oświetleniem, Zakład Przemysłu Odzieżowego Warmia", Spółdzielnia Pracy Produkcyjno-Handlowa Majonezy" wojewódzki lider na rynku majonezów, MI - Furninova Polska Sp. z o.o. - producent mebli tapicerowanych. Gospodarka Gminy Kętrzyn opiera się głównie o rolnictwo. Ponad 40 gospodarstw rolnych z terenu gminy posiada powierzchnię powyżej 50 ha. Podmioty zajmujące się pozarolniczą działalnością gospodarczą należą do branży mechaniki pojazdowej, usług transportowych, robót budowlanych i elektromechaniki. Najbardziej znaczące firmy i przedsiębiorstwa na terenie gminy: "PERO-PŁOCK" Sp. z o. o. - Rozlewnia Gazu Propan-Butan w Kruszewcu, Stacja Przesypowa Cementu i Wapna w Karolowie, Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowe "DABO" w Kruszewcu - budownictwo mieszkaniowe i ogólnoużytkowe usługi budowlane, handel materiałami budowlanymi, 22

23 Przedsiębiorstwo Budownictwa Inżynieryjnego "BIO-SAN" s.c. w Kruszewcu - usługi transportowe, roboty budowlane, ziemne, drogowe, "Wilcze Gniazdo" j.v. Sp. z o. o. w Gierłoży - działalność turystyczna. Miasto i Gmina Reszel wyróżnia się gospodarczo sezonowym sektorem usług turystycznych i okołoturystycznych oraz wysokim poziomem produkcji rolnej. Na terenie gminy zlokalizowany jest kompleks pielgrzymkowy w Świętej Lipce. Inwestycje prowadzone w gminie ukierunkowane są na działania proekologiczne w zakresie ochrony środowiska, poprawy jakości wód oraz oczyszczania ścieków. Do głównych podmiotów gospodarczych gminy nalezą: Spółka Akcyjna "REMA", producent obrabiarek do drewna, "Mebelplast" S.A. Zakład Produkcyjny Reszel, MŁYNOMAG Myszkowska, Rezanko, Stępień Sp.J., "Ceramika Łężany" producent ceramiki budowlanej. Do wyróżnianych zakładów produkcyjnych na terenie Miasta i Gminy Korsze zalicza się: Zakład Sieci Rybackich S.A., Zakład Pracy chronionej MASPEX spółka z Wadowic, PKP wraz ze spółkami obsługującymi tabor kolejowy oraz przewozy pasażerskie i towarowe. Gmina Srokowo posiada typowo rolniczy charakter. Wśród istniejących w gminie firm i przedsiębiorstw gminy, do największych należą: Nadleśnictwo Srokowo, Zakład Elektromechaniki Dźwigowej - instalatorstwo elektryczne oraz produkcja materiałów budowlanych, PHU "Chemirol" s.c. - sprzedaż środków ochrony roślin i nawozów sztucznych, Handel Artykułami Przemysłowymi L. Siewruk - nawozy płynne, transport materiałów płynnych i sypkich, Zakład Usług Leśnych Kornik P. Iwaniura - działalność usługowa związana z leśnictwem. 23

24 Gmina Barciany również posiada typowo rolniczy, przygraniczny krajobraz. Gmina jest producentem pszenicy, rzepaku, bobiku, żywca wieprzowego i wołowego oraz mleka. Działalność pozarolnicza skupia się głównie wokół świadczenia usług bytowych oraz handlu. 2.2 Gospodarka Na potencjał gospodarczy Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego składa się podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON. Poniższy wykres prezentuje strukturę liczby podmiotów wpisanych do rejestru REGON na terenie poszczególnych gmin KOF oraz dynamikę zmian na przestrzeni lat Największa liczba podmiotów zarejestrowana jest w głównym ośrodku miejskim obszaru (ponad 56% wszystkich podmiotów działających na terenie KOF). W 2011 roku nastąpił nieznaczny spadek liczby podmiotów na obszarze KOF w porównaniu do roku 2010, jednakże analizując perspektywę lat zauważyć można wzrost o 5,1% liczby podmiotów wpisanych do rejestru REGON na terenie gmin KOF. Największy wzrost odnotować można na terenie Gminy Barciany (12,2%) oraz Gminy Kętrzyn (12%). Z kolei w Mieście i Gminie Reszel po wzroście do 2012 roku nastąpił w 2013 r. nieznaczny spadek o 2,3%. 24

25 Wykres 1 Podmioty wpisane do rejestru REGON na terenie gmin KOF w latach Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo KOF Źródło: dane GUS, 2015 Porównując lata w odniesieniu do liczby nowo zarejestrowanych i wyrejestrowanych podmiotów gospodarczych należy stwierdzić, iż panujący w ostatnich latach trend jest dodatni na korzyść nowo zarejestrowanych podmiotów. Najwięcej podmiotów, bo aż 496, przybyło w 2010 roku, jednakże w kolejnym roku sytuacja uległa zmianie, zarejestrowano 458 podmiotów przy jednoczesnym wyrejestrowaniu aż 468 przedsiębiorstw. 25

26 Wykres 2 Podmioty nowo zarejestrowane i wyrejestrowane w rejestrze REGON w latach Podmioty nowo zarejestrowane Podmioty wyrejestrowane Źródło: dane GUS, 2015 Analizując rodzaj działalności w podziale na 3 główne grupy, zauważyć można, iż w sekcjach związanych z rolnictwem, leśnictwem, łowiectwem i rybactwem największa liczba podmiotów działa na terenie Gminy Barciany (27,4% podmiotów działających na terenie KOF w sekcji). W przypadku przemysłu i budownictwa oraz pozostałej działalności aktywność skupiona jest w Mieście Kętrzyn (odpowiednio 51,6% i 59,4% podmiotów z danego sektora). Wykres 3 Podmioty według grup działalności PKD 2007 w gminach KOF w 2013 r rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo przemysł i budownictwo pozostała działalność Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo Źródło: dane GUS, 2015 Na poniższym wykresie zaprezentowano strukturę przedsiębiorstw prowadzonych przez osoby fizyczne w podziale na sekcje PKD. Ponad 28% osób fizycznych z terenu gmin KOF prowadzi działalność w sekcji G Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów 26

27 samochodowych, włączając motocykle. Wyraźnie wyróżniającymi się na tle pozostałych sekcji są również F Budownictwo (14,60%) oraz Q Opieka zdrowotna i pomoc społeczna (9,46%). Wykres 4 Struktura podmiotów prowadzonych przez osoby fizyczne wg sekcji PKD 2007 w 2013 r. Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów, włączając motocykle 896 Budownictwo 455 Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 295 Przetwórstwo przemysłowe 239 ransport i gospodarka magazynowa 213 Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 195 Pozostała działalność usługowa* 155 Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 149 Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 133 Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca 120 Edukacja 78 Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 72 Pozostałe sekcje Źródło: dane GUS, 2015 *Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby, Organizacje i zespoły eksterytorialne Analizując dane dotyczące struktury działalności osób fizycznych w poszczególnych gminach wchodzących w skład KOF, przeważające są również sekcje G, F i Q. Jednakże zauważyć można, iż w Gminie Barciany oraz Srokowo wśród przedsiębiorców preferowane są również branże z sekcji A - Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo (odpowiednio 16,7% oraz 13,8% ogólnej liczby podmiotów prowadzonych przez osoby fizyczne w gminach). Z kolei w Gminie Kętrzyn oraz Mieście i Gminie Reszel, na trzecim miejscu pod względem liczebności podmiotów 27

28 prowadzonych przez osoby fizyczne, są branże z sekcji C - Przetwórstwo przemysłowe (odpowiednio 8,1% oraz 11,4% ogólnej liczby podmiotów prowadzonych przez osoby fizyczne w gminach). Wykres 5 Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą wg pięciu sekcji PKD 2007 w 2013 r. 40,0% 30,0% 28% 31% 28% 28% 33% 30% 22% 20,0% 10,0% 0,0% 14% 11% 7% 1% 15% 8% 7% 7% 11% 7% 3% Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze 17% 14% 15% 13% 14% 11% 9% 8% 7% 7% 7% 5% Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo Sekcja G Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle Sekcja F Budownictwo Sekcja Q Opieka zdrowotna i pomoc społeczna Sekcja C Przetwórstwo przemysłowe Sekcja A Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo Źródło: dane GUS, 2015 Działalność osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej w poszczególnych gminach wchodzących w skład KOF skupia się w branżach związanych z sekcjami: L Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości, S Pozostała działalność usługowa, Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby oraz U Organizacje i zespoły eksterytorialne. W przypadku Gminy Barciany, zauważyć można również duże znaczenie sekcji P Edukacja (21,4% ogólnej liczby podmiotów prowadzonych przez osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej w gminie). Z kolei w Gminie Srokowo aż 17,5%, a w Gminie Barciany aż 15,5% podmiotów prowadzonych przez osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej działa w ramach sekcji A - Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo. 28

29 Wykres 6 Osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej wg PKD 2007 w 2013 r. 80,0% 60,0% 62% 46% 40,0% 20,0% 0,0% 13% 11% 8% 0% 33% 25% 22% 11% 11% 13% 7% 7% 10% 7% 5% 6% 2% 2% Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel 21% 21% 17% 15% 4% Gmina Barciany 26% 18% 14% 9% 7% Gmina Srokowo Sekcja L Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości Sekcja S Pozostała działalność usługowa, Sekcja Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby, Sekcja U Organizacje i zespoły eksterytorialne Sekcja G Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle Sekcja P Edukacja Sekcja A Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo Źródło: dane GUS, 2015 Osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej działające w ramach sektora publicznego skupiają się przede wszystkim w ramach sekcji P Edukacja (37,6%) oraz sekcji L Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości (36,8%). 29

30 Wykres 7 Osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej w 2013 r. sektor publiczny Sekcja P Edukacja Sekcja L Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości Sekcja O Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne Sekcja Q Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 9,4% 5,6% 37,6% Sekcja R Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją Sekcja E Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją Pozostałe sekcje 36,8% Źródło: dane GUS, 2015 Z kolei przedsiębiorstwa z tej samej grupy, funkcjonujące w sektorze prywatnym, prowadzą działalność w ramach sekcji L Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości (43,4%), oraz sekcjach S - Pozostała działalność usługowa i Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby (18,4%). Wykres 8 Osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej w gminach KOF w 2013 r. sektor prywatny. Sekcja L Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości Sekcja S Pozostała działalność usługowa, Sekcja Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby Sekcja G Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle 4,2% 22,9% 43,4% Sekcja C Przetwórstwo przemysłowe 11,1% 18,4% Pozostałe sekcje Źródło: dane GUS,

31 Poniższa tabela przedstawia najważniejsze wskaźniki gospodarcze poszczególnych gmin Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego osiągnięte w roku 2013, obrazując w sposób syntetyczny rzeczywistą sytuację gospodarki regionalnej. Wartość osiąganych wskaźników jest niższa niż średnia dla województwa i kraju. Najgorzej sytuacja wygląda w przypadku wskaźnika jednostek nowo zarejestrowanych w rejestrze REGON na 10 tys. ludności oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą na 100 osób w wieku produkcyjnym, gdzie wskaźniki te dla obszaru osiągają wartość 60% średniej krajowej. abela 5 Najważniejsze wskaźniki gospodarcze dla KOF w 2013 r. Wyszczególnienie Podmioty wpisane do rejestru REGON na 10 tys. ludności Jednostki nowo zarejestrowane w rejestrze REGON na 10 tys. ludności Jednostki wykreślone z rejestru REGON na 10 tys. ludności Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na 100 osób w wieku produkcyjnym Fundacje, stowarzyszenia i organizacje społeczne na 10 tys. mieszkańców Podmioty na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i gmina Korsze Miasto i gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo KOF Woj. warm.- maz Polska Źródło: dane GUS, 2015 Największe zmiany w analizowanym okresie zauważyć można we wskaźnikach: jednostki nowo zarejestrowane w rejestrze REGON na 10 tys. ludności oraz jednostki wykreślone z rejestru REGON na 10 tys. ludności, gdzie oba uległy znacznemu zmniejszeniu (odpowiednio o 21,9% oraz 31,6%). Z kolei 13,0% wzrost zanotował wskaźnik odnoszący się do liczby fundacji, stowarzyszeń i organizacji społecznych na 10 tys. mieszkańców. 31

32 abela 6 Najważniejsze wskaźniki gospodarcze dla KOF w latach Wyszczególnienie Podmioty wpisane do rejestru REGON na 10 tys. ludności Jednostki nowo zarejestrowane w rejestrze REGON na 10 tys. ludności Jednostki wykreślone z rejestru REGON na 10 tys. ludności Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na 100 osób w wieku produkcyjnym Fundacje, stowarzyszenia i organizacje społeczne na 10 tys. mieszkańców Podmioty na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym Źródło: dane GUS, ,0 669,0 671,0 683,0 690,0 73,0 74,0 69,0 61,0 57,0 79,0 48,0 70,0 50,0 54,0 7,4 7,4 7,3 7,3 7,3 23,0 23,0 24,0 25,0 26,0 101,9 101,8 102,2 104,6 106,2 Ponad 95% wszystkich podmiotów działających na terenie KOF stanowią mikroprzedsiębiorstwa, zatrudniające do 9 pracowników. Na terenie Miasta Kętrzyn działają cztery duże podmioty zatrudniające ponad 250 pracowników. Struktura podmiotów wg klas wielkości w podziale na gminy KOF zaprezentowana została na poniższym wykresie. Wykres 9 Podmioty gospodarcze wg klas wielkości na terenie gmin KOF w 2013 r. 100% 0,2% 1% 1% 1% 1% 1% 2% 3% 3% 2% 3% 1% 6% 95% 95% 98% 96% 96% 97% 94% 90% Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo Źródło: dane GUS,

33 Struktura liczby podmiotów gospodarczych wg klas wielkości w przeliczeniu na liczbę mieszkańców w wieku produkcyjnym przedstawia się bardzo podobnie. Wykres 10 Podmioty wg klas wielkości na 10 tys. mieszkańców w wieku produkcyjnym na terenie KOF w 2013 r. 100% 0,2% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 99% 2% 98% 3% 3% 2% 97% 3% 6% 96% 95% 94% 98% 93% 95% 96% 96% 97% 92% 94% 91% 90% Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Miasto i Gmina Gmina Barciany Gmina Srokowo Korsze Reszel i więcej Źródło: dane GUS, 2015 Z roku na rok na terenie KOF maleje liczba nowo zarejestrowanych przedsiębiorstw, jednakże w dalszym ciągu liczba nowopowstałych podmiotów gospodarczych w każdym roku, za wyjątkiem 2011 r., była wyższa od likwidowanych. W świetle niezbyt wysokich wskaźników przedsiębiorczości, zmniejszająca się z roku na rok liczba rejestrowanych przedsiębiorstw, z których większość stanowią osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, wymaga szczególnej uwagi władz samorządowych i wsparcia tych podmiotów, które są również bardzo istotne z punktu widzenia lokalnego rynku pracy. 2.3 Rynek pracy W 2013 roku ogólna liczba pracujących na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego wynosiła osób, z czego osób stanowiły kobiety. W analizowanym okresie, po znacznym wzroście w 2005 oraz 2007 roku oraz niewielkim wzroście w 2009, nastąpił spadek liczby pracujących. Dynamika zmian w latach pokazuje, iż najniższy spadek liczby pracujących odnotowano w Mieście Kętrzyn (5%), najwyższy w Gminie Srokowo (29%). 33

34 Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Wykres 11 Pracujący na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego wg płci pracujące kobiety pracujący mężczyźni pracujący ogółem Źródło: dane GUS, 2015 Największym udziałem pracujących kobiet pośród analizowanych gmin Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego charakteryzowało się Miasto Kętrzyn (56%), z kolei najwięcej pracujących mężczyzn w stosunku do pracujących ogółem było w Gminie Kętrzyn (57%). Zauważalna jest również zmiana w strukturze pracujących. W 2004 roku na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego pracowało o 362 więcej kobiet niż mężczyzn, z kolei w 2013 roku już o 718 więcej. abela 7 Liczba pracujących w latach , w tym wg płci ogółem Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo KOF w tym kobiety Miasto Kętrzyn 56% 55% 55% 54% 56% 56% 55% 55% 57% 56% Gmina Kętrzyn 41% 43% 40% 41% 42% 40% 43% 43% 40% 43% Miasto i Gmina Korsze 45% 49% 49% 47% 50% 46% 43% 49% 49% 51% Miasto i Gmina Reszel 49% 50% 49% 48% 45% 50% 47% 51% 51% 52% Gmina Barciany 40% 41% 42% 40% 41% 43% 45% 41% 44% 46% Gmina Srokowo 49% 56% 51% 53% 52% 59% 61% 54% 47% 52% KOF 52% 52% 52% 51% 52% 53% 52% 53% 53% 54% 34

35 Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego w tym mężczyźni Miasto Kętrzyn 44% 45% 45% 46% 44% 44% 45% 45% 43% 44% Gmina Kętrzyn 59% 57% 60% 59% 58% 60% 57% 57% 60% 57% Miasto i Gmina Korsze 55% 51% 51% 53% 50% 54% 57% 51% 51% 49% Miasto i Gmina Reszel 51% 50% 51% 52% 55% 50% 53% 49% 49% 48% Gmina Barciany 60% 59% 58% 60% 59% 57% 55% 59% 56% 54% Gmina Srokowo 51% 44% 49% 47% 48% 41% 39% 46% 53% 48% KOF 48% 48% 48% 49% 48% 47% 48% 47% 47% 46% Źródło: dane GUS, 2015 W 2013 roku ogólna liczba bezrobotnych na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego wynosiła osób, z czego to kobiety. W analizowanym okresie, po zdecydowanym, o ponad 41% spadku liczby bezrobotnych w okresie od 2004 do 2008 roku, w kolejnych latach następował jej systematyczny wzrost. Wykres 12 Bezrobotni na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego wg płci bezrobotne kobiety bezrobotni mężczyźni bezrobotni ogółem Źródło: dane GUS, dane Powiatowego Urzędu Pracy w Kętrzynie, 2015 Najmniejszym udziałem bezrobotnych kobiet pośród analizowanych gmin Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego charakteryzowało się Miasto i Gmina Reszel (46%) oraz Miasto Kętrzyn (47%), z kolei najmniej niepracujących mężczyzn w stosunku do bezrobotnych ogółem było w Gminie Srokowo (48%). Analizując dane dotyczące bezrobocia w latach w poszczególnych gminach wchodzących w skład Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego zauważyć można, iż najwyższy spadek bezrobotnych odnotowano w Gminie Srokowo (25,0%), najniższy w Mieście i Gminie Reszel (12,3%). 35

36 Zauważalna jest zmiana w strukturze bezrobotnych w analizowanym okresie. Jedynie w latach bezrobotnych kobiet było więcej niż bezrobotnych mężczyzn. W 2004 roku na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego było o 97 mniej bezrobotnych kobiet niż mężczyzn, z kolei w 2013 roku już o 210 mniej. abela 8 Bezrobotni w latach , w tym wg płci ogółem Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo KOF w tym kobiety Miasto Kętrzyn 47% 47% 50% 49% 48% 44% 47% 50% 45% 47% Gmina Kętrzyn 50% 50% 51% 56% 50% 47% 49% 51% 49% 49% Miasto i Gmina Korsze 52% 51% 56% 59% 55% 51% 48% 53% 51% 50% Miasto i Gmina Reszel 50% 49% 54% 50% 48% 47% 47% 45% 45% 46% Gmina Barciany 50% 50% 53% 55% 54% 51% 49% 50% 50% 50% Gmina Srokowo 49% 49% 56% 55% 51% 48% 49% 51% 53% 52% KOF 49% 49% 53% 53% 51% 48% 48% 50% 48% 48% w tym mężczyźni Miasto Kętrzyn 53% 53% 50% 51% 52% 56% 53% 50% 55% 53% Gmina Kętrzyn 50% 50% 49% 44% 50% 53% 51% 49% 51% 51% Miasto i Gmina Korsze 48% 49% 44% 41% 45% 49% 52% 47% 49% 50% Miasto i Gmina Reszel 50% 51% 46% 50% 52% 53% 53% 55% 55% 54% Gmina Barciany 50% 50% 47% 45% 46% 49% 51% 50% 50% 50% Gmina Srokowo 51% 51% 44% 45% 49% 52% 51% 49% 47% 48% KOF 51% 51% 47% 47% 49% 52% 52% 50% 52% 52% Źródło: dane GUS, dane Powiatowego Urzędu Pracy w Kętrzynie, 2015 W 2013 roku udział bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym wynosił 15,5%. Udział bezrobotnych kobiet do liczby kobiet w wieku produkcyjnym jest wyższy, niż wskaźnik udziału bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym ogółem. 36

37 Wykres 13 Udział bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym 22,0 20,0 18,0 19,6 18,8 16,0 14,0 16,3 14,3 13,7 14,4 15,0 15,5 12,0 12,7 11,3 10, Udział bezrobotnych zarejestrowanych kobiet w liczbie kobiet w wieku produkcyjnym Udział bezrobotnych zarejestrowanych mężczyzn w liczbie mężczyzn w wieku produkcyjnym Udział bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym ogółem Źródło: dane GUS, 2015 W latach udział bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym na terenie KOF ulegał zmniejszeniu, jednakże począwszy od 2010 roku zauważyć można jego sukcesywny wzrost. W porównaniu do średniej dla województwa (12,4%) oraz dla kraju (8,8%) wskaźnik ten osiągnął znacznie wyższy poziom. Wykres 14 Udział bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym 21,0 19,6 17,9 18,8 17,0 16,5 16,3 13,9 14,3 13,7 14,4 13,0 12,4 12,7 11,4 11,3 11,7 10,7 11,1 11,3 9,4 9,4 9,0 7,1 7,7 7,9 8,0 6,0 15,0 15,5 12,0 12,4 8,7 8,8 5, Kętrzyński Obszar Funkcjonalny województwo warmińsko-mazurskie Polska Źródło: dane GUS,

38 Udział zarejestrowanych bezrobotnych kalkulowany dla populacji znajdującej się w wieku produkcyjnym najkorzystniej kształtuje się w odniesieniu do Miasta Kętrzyn (13%). Wskaźnik osiąga wyższe wartości dla kobiet niż dla mężczyzn we wszystkich gminach KOF, za wyjątkiem Miasta Kętrzyn oraz Miasta i Gminy Reszel, dla których obliczone wartości są takie same. abela 9 Udział bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym w latach Ogółem [%] Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo KOF w tym kobiety [%] Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo KOF w tym mężczyźni [%] Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo KOF Źródło: dane GUS, 2015 W analizowanym okresie liczba osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy wzrasta. Najbardziej niekorzystnie wygląda sytuacja w przypadku osób, które po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęły zatrudnienia, gdzie nastąpił wzrost o 74,5%. W podobnej sytuacji znajdują się również niepełnosprawni (wzrost o 67,6% w stosunku do 2008 r.) oraz osoby powyżej 50 roku życia (wzrost o 56,4% w porównaniu do 2008 r.). 38

39 abela 10 Osoby będące w szczególnej sytuacji na rynku pracy, lata Wyszczególnienie do 25 roku życia długotrwale bezrobotne kobiety, które nie podjęły zatrudnienia po urodzeniu dziecka powyżej 50 roku życia bez kwalifikacji zawodowych bez doświadczenia zawodowego bez wykształcenia średniego samotnie wychowujące dziecko do 18 roku życia które po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęły zatrudnienia niepełnosprawni Źródło: dane Powiatowego Urzędu Pracy w Kętrzynie, 2015 Podając za danymi GUS, przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w 2013 roku w powiecie kętrzyńskim wynosiło 2 920,07 zł i było niższe niż średnia zarówno krajowa, jak i dla województwa warmińsko-mazurskiego. Należy wziąć pod uwagę, że podana statystyka GUS nie uwzględnia podmiotów gospodarczych o liczbie pracujących do 9 osób. Wykres 15 Przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto w latach , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , Polska Województwo warmińsko-mazurskie Powiat kętrzyński Źródło: dane GUS, 2015 W powiecie kętrzyńskim zarabia się 75,3%, a w województwie warmińsko-mazurskim 84,2% średniej krajowej, wynoszącej obecnie 3 877,43 zł. 39

40 Wykres 16 Przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto w relacji do średniej krajowej (Polska=100) 88,0 84,0 83,0 83,8 83,3 84,1 84,2 80,0 76,0 73,1 72,8 75,0 75,2 75,3 72, Województwo warmińsko-mazurskie Powiat kętrzyński Źródło: dane GUS, 2015 W analizowanym okresie, stopa bezrobocia w powiecie kętrzyńskim początkowo dynamicznie spadała, a począwszy od 2010 roku systematycznie wzrasta. Podobna sytuacja ma miejsce również w skali województwa oraz kraju. W 2013 roku stopa bezrobocia w powiecie kętrzyńskim wyniosła 31,1%. Wykres 17 Stopa bezrobocia w latach ,0 35,0 25,0 15,0 35,0 29,2 19,0 33,5 27,2 17,6 30,6 23,6 14,8 25,0 18,7 11,2 23,1 16,8 9,5 28,7 29,2 30,2 31,1 27,9 20,7 20,0 20,2 21,3 21,6 12,1 12,4 12,5 13,4 13,4 5, Polska Województwo warmińsko-mazurskie Powiat kętrzyński Źródło: dane GUS, 2015 Na koniec 2013 roku w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kętrzynie zarejestrowanych było bezrobotnych. Aż osób pozostawało w szczególnej sytuacji na rynku pracy, z czego najliczniejszą grupą są osoby bez wykształcenia średniego (4 184 osoby) oraz długotrwale bezrobotni (3 785 osób). 40

41 Najwięcej bezrobotnych w 2013 roku zameldowanych było w Mieście Kętrzyn (2 283 osoby) oraz w Mieście i Gminie Korsze (1 299 osób), a najmniej w Gminie Srokowo (474 osoby). Analiza struktury bezrobotnych wskazuje, iż najliczniejszą grupę stanowią osoby pozostające bez pracy od 1 do 3 miesięcy (23,2% bezrobotnych) oraz osoby posiadające staż pracy od roku do 5 lat (24,7% bezrobotnych). Największe bezrobocie obserwowane jest w grupie osób w wieku od 25 do 34 lat (26,3% bezrobotnych). Analizując wykształcenie osób bezrobotnych, najgorsza sytuacja panuje w grupie z wykształceniem gimnazjalnym lub poniżej - aż 35,0% bezrobotnych. Szczegółowe zestawienie w podziale na poszczególne gminy KOF zawiera poniższa tabela. abela 11 Struktura bezrobotnych w gminach KOF r. Czas pozostawania bez pracy w miesiącach Wiek Wykształcenie Staż pracy ogółem Wyszczególnienie Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo Razem KOF do Pow lata Wyższe Policealne i średnie zawodowe Średnie ogólnokształcące Zasadnicze zawodowe Gimnazjalne i poniżej Do 1 roku lat i więcej bez stażu Źródło: dane Powiatowego Urzędu Pracy w Kętrzynie, 2015 W 2013 roku w rankingu zawodów deficytowych i nadwyżkowych na Warmii i Mazurach odnotowano zawody, w których zgłoszono oferty pracy i zarejestrowali się bezrobotni. 41

42 W grupie tej były zawody nadwyżkowe (77,5%), 302 zawody deficytowe (18,0%) oraz 76 zawodów zrównoważonych (4,5%). W porównaniu do 2012 r. odnotowano wzrost liczby zawodów o 54 (3,3%). Biorąc pod uwagę strukturę udziału procentowego, można zauważyć wzrost udziału zawodów deficytowych ( z 14,1 % w 2012 r. do 18% w 2013 r.). 4 Liczba wolnych miejsc pracy i aktywizacji zawodowej zmniejszyła się w następujących trzech powiatach w województwie warmińsko-mazurskim: piskim (o 11,8%); kętrzyńskim (o 6,8%); bartoszyckim (o 4,2%). Analizując dane statystyczne Powiatowego Urzędu Pracy w Kętrzynie, zauważyć można, iż w 2013 roku najwięcej osób bezrobotnych pracowało wcześniej w sektorze administracji publicznej i obrony narodowej, obowiązkowych zabezpieczeń społecznych (1 021 osoby), sektorze handlu hurtowego i detalicznego, naprawie pojazdów samochodowych (784 osoby) oraz sektorze przetwórstwa przemysłowego (721 osoby). Wykres 18 Liczba bezrobotnych według rodzaju działalności ostatniego miejsca pracy r. [%] Działalność niezidentyfikowana Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 18,4% 19,8% Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle Przetwórstwo przemysłowe 14,2% 13,0% Budownictwo 9,5% Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 7,1% Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca ransport i gospodarka magazynowa Pozostała działalność usługowa Opieka zdrowotna i pomoc społeczna Edukacja Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 4,3% 2,6% 1,8% 1,7% 1,6% 1,5% 0% 5% 10% 15% 20% Źródło: dane Powiatowego Urzędu Pracy w Kętrzynie, Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w województwie warmińsko mazurskim w 2013 roku, Wojewódzki Urząd Pracy, Olsztyn, Kwiecień

43 Z kolei pracodawcy w 2013 roku szukali pracowników przede wszystkim z sektorów administracji publicznej i obrony narodowej, obowiązkowych zabezpieczeń społecznych (2 568 osób) oraz handlu hurtowego i detalicznego, napraw pojazdów samochodowych (256 osób). Wykres 19 Liczba wolnych miejsc pracy i miejsc aktywizacji zawodowej zgłoszonych w 2013 r. [%] Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo ransport i gospodarka magazynowa Opieka zdrowotna i pomoc społeczna Edukacja Budownictwo Działalność w zakresie usług administrowania Przetwórstwo przemysłowe Handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów Administracja publiczna, zabezpieczenia społeczne Źródło: dane Powiatowego Urzędu Pracy w Kętrzynie, ,3% 1,9% 2,9% 3,0% 3,4% 3,5% 3,9% 6,8% 68,5% Analizując dane dotyczące zawodów osób bezrobotnych, dominują sprzedawca (393 osoby), robotnik (325 osób), krawiec (181 osób), technik ekonomista (162 osób), ślusarz (133 osób) oraz technik mechanik (121 osób). Wykres 20 Liczba bezrobotnych według zawodów i specjalności r. [%] Sprzedawca Robotnik gospodarczy Krawiec echnik ekonomista Ślusarz echnik mechanik Stolarz Pedagog Murarz Kucharz małej gastronomii echnik rolnik echnik mechanizacji rolnictwa Stolarz meblowy Robotnik budowlany Kucharz 2,0% 1,8% 1,6% 1,4% 1,4% 1,3% 1,2% 1,2% 1,2% 1,2% 1,1% 2,7% 2,4% 4,9% 5,9% Źródło: dane Powiatowego Urzędu Pracy w Kętrzynie, % 2% 4% 6% 43

44 Z kolei w II półroczu 2013 roku najwięcej propozycji zatrudnienia zgłoszono dla: robotników gospodarczych (788 ofert), sprzedawców (80 ofert) i szwaczek (42 oferty). Wykres 21 Liczba wolnych miejsc pracy i miejsc aktywizacji zawodowej zgłoszonych w II półroczu 2013 r. [%] Robotnik gospodarczy 55,6% Sprzedawca Szwaczka Pozostali pracownicy obslugi biurowej Wychowawca w placówkach oświatowych i innych Opiekunka domowa Sprzątaczka biurowa Kierowca samochodu ciężarowego 5,6% 3,0% 2,0% 1,3% 1,1% 1,1% 1,0% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% Źródło: dane Powiatowego Urzędu Pracy w Kętrzynie, Możliwości edukacyjne i szkoleniowe kadr Na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego wychowanie przedszkolne realizowane jest przez 11 przedszkoli, które oferują miejsc dla dzieci. W 2013 roku do przedszkoli uczęszczało dzieci. Szczegółowe zestawienie z podziałem na gminy KOF zaprezentowano poniżej. abela 12 Przedszkola, miejsca oraz liczba dzieci w przedszkolach w KOF Liczba przedszkoli Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Miejsca w przedszkolach Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Dzieci w przedszkolach Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Źródło: dane GUS,

45 Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego W Gminie Srokowo prosperuje jeden punkt przedszkolny oraz trzy oddziały przedszkolne. W badanym okresie odsetek dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym wzrósł we wszystkich jednostkach poza Gminą Kętrzyn, gdzie nastąpił spadek o 2,8 p. proc. w 2013 r. w stosunku do 2009 r. Największy wzrost, bo aż o 39,6 p. proc., zanotowano w Gminie Barciany. abela 13 Odsetek dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w latach Wyszczególnienie Miasto Kętrzyn 79,1 81,1 81,6 79,7 86,5 Gmina Kętrzyn 34,7 30,1 39,1 29,8 31,9 Miasto i Gmina Korsze 52,7 53,3 50,1 47,0 53,1 Miasto i Gmina Reszel 48,7 50,4 51,9 50,5 49,8 Gmina Barciany 18,6 59,3 61,3 57,3 58,2 Gmina Srokowo 42,3 45,9 49,7 47,3 54,4 powiat kętrzyński 55,7 60,8 62,7 59,6 64,0 województwo warmińsko-mazurskie 57,7 59,4 63,7 63,1 67,1 Polska 67,3 68,0 70,8 71,6 75,3 Źródło: dane GUS, 2015 Na poniższym wykresie zaprezentowano dynamikę zmian w zakresie liczby miejsc w przedszkolach funkcjonujących na obszarze KOF w zestawieniu z odsetkiem dzieci, które zostały objęte wychowaniem przedszkolnym. W analizowanym okresie, za wyjątkiem 2012 roku, zauważyć można systematyczny wzrost liczby dzieci uczęszczających do przedszkoli, dlatego konieczne jest utrzymanie stałej tendencji wzrostowej w liczbie miejsc w placówkach zapewniających opiekę dla dzieci w wieku przedszkolnym. Wykres 22 Miejsca w przedszkolach oraz odsetek dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym , ,8 62,7 59,6 64,0 64,0 62,0 60,0 58, ,7 56, ,0 52, ,0 Liczba miejsc w przedszkolach Odsetek dzieci objetych wychowaniem przedszkolnym Źródło: dane GUS,

46 Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Na terenie KOF funkcjonowały 22 szkoły podstawowe, w których kształciło się uczniów. W 2013 roku placówki szkolne opuściło 631 absolwentów. Najwięcej szkół podstawowych zlokalizowanych jest w Mieście Kętrzyn (6 szt.), najmniej w Mieście i Gminie Reszel oraz Gminie Srokowo (po 2 szt.). W szkołach podstawowych w Mieście Kętrzyn kształciło się uczniów, a placówki w 2013 roku opuściło 249 absolwentów. W badanym okresie w Mieście Kętrzyn oraz Gminie Kętrzyn miał miejsce niewielki wzrost liczby uczniów (odpowiednio o 2,2% oraz 4,4%). Jednakże analizując cały obszar KOF zmniejszyła się zarówno liczba uczniów (o 6,7%), jak i absolwentów (o 12,6%). Wykres 23 Liczba szkół podstawowych, uczniów i absolwentów obszar KOF, lata Uczniowie szkół podstawowych Absolwenci szkół podstawowych Liczba szkół podstawowych 0 Źródło: dane GUS, 2015 W powiecie kętrzyńskim funkcjonuje 18 szkół gimnazjalnych, do których w 2013 roku uczęszczało uczniów i które opuściło 625 absolwentów. W badanym okresie na obszarze KOF zmniejszyła się zarówno liczba uczniów (o 21,8%), jak i absolwentów (o 40,1%). Największy, bo aż 34,7% spadek liczby uczniów gimnazjów nastąpił w Mieście i Gminie Reszel. 46

47 Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Wykres 24 Liczba gimnazjów, uczniów i absolwentów obszar KOF, lata Uczniowie gimnazjów Absolwenci gimnazjów Liczba gimnazjów 0 Źródło: dane GUS, 2015 W szkołach podstawowych na obszarze KOF dzieci uczą się języka angielskiego. Zauważyć można, iż niewielka liczba dzieci uczyła się w 2012 roku niemieckiego, a do 2011 także rosyjskiego. Z kolei w szkołach gimnazjalnych oraz ponadgimnazjalnych dzieci uczą się języka angielskiego, niemieckiego i rosyjskiego. W 2013 roku uczniów (98,2%) szkół podstawowych uczyło się języka angielskiego. W przypadku szkół gimnazjalnych uczniów (94,7%) uczyło się języka angielskiego, (58,2%) języka niemieckiego, a 482 (25,4%) języka rosyjskiego. W szkołach ponadgimnazjalnych oprócz angielskiego (1745 osób 78,7%) i niemieckiego (851 osób 38,4%) na obszarze KOF 978 uczniów (44,1%) uczyło się obowiązkowo języka rosyjskiego, a 121 osób (5,5%) języka łacińskiego. Wykres 25 Obowiązkowo uczący się języka obcego wg typu szkoły język angielski i język niemiecki j. angielski szkoły podstawowe j. angielski gimnazja j. angielski szkoły ponadginazjalne j. niemiecki szkoły podstawowe j. niemiecki gimnazja j. niemiecki szkoły ponadginazjalne Źródło: dane GUS,

48 Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Wykres 26 Obowiązkowo uczący się języka obcego wg typu szkoły język rosyjski oraz język łaciński j. rosyjski szkoły podstawowe j. rosyjski gimnazja j. rosyjski szkoły ponadginazjalne j. łaciński szkoły ponadgimnazjalne Źródło: dane GUS, 2015 Analizując dane dotyczące głównych kierunków kształcenia, najbardziej popularne wśród młodzieży szkół ponadgimnazjalnych są kierunki: inżynieryjno-techniczny (28,6% uczniów), usługi dla ludności (17,4% uczniów), społeczne (16,8% uczniów) oraz informatyczne (15,8% uczniów). Najmniejszą popularnością cieszą się kierunki: artystyczny oraz medyczny, które skupiają mniej niż 1% uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Wykres 27 Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych dla młodzieży wg. kierunków kształcenia w 2013 r. inżynieryjno-techniczne 0,8% usługi dla ludności społeczne informatyczne 9,8% 28,6% architektury i budownictwa produkcji i przetwórstwa ekonomiczne i administracyjne 15,8% rolnicze, leśne i rybactwa medyczne artystyczne 16,8% 17,4% Źródło: dane GUS,

49 W poniższej tabeli zaprezentowano wykaz szkół i placówek zlokalizowanych na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego w podziale na typy jednostek. abela 14 Wykaz szkół i placówek oświatowych na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Miejscowość Nazwa szkoły, placówki Przedszkola Kętrzyn Miejskie Przedszkole Integracyjne "Malinka" w Kętrzynie, ul. Obrońców Westerplatte 16 Kętrzyn Przedszkole "Mały Prymusik" w Kętrzynie, ul. Królowej Bony 10 Kętrzyn Przedszkole Niepubliczne "KLUCZYK", ul. Reja 8 Kętrzyn Przedszkole Niepubliczne "Miś Uszatek", ul. Moniuszki 3 Kętrzyn Przedszkole Niepubliczne "Puchatek" Kętrzyn, ul. Gen. W. Sikorskiego 46 Kętrzyn Przedszkole Niepubliczne "Słoneczko", ul. Obrońców Westerplatte 18 Kętrzyn Przedszkole Niepubliczne "KRASNAL, ul. Chrobrego 12 Barciany Przedszkole Niepubliczne "BIEDRONKA", ul. Kościelna 3 Karolewo Przedszkole Niepubliczne "Kubuś, Karolewo 7 Korsze Przedszkole Miejskie, ul. Wolności 7 Reszel Przedszkole Niepubliczne "Słoneczko", ul. Wojska Polskiego 1 Szkoła podstawowa Kętrzyn Szkoła Podstawowa nr 3 w Kętrzynie, ul. Bydgoska 1 Kętrzyn Szkoła Podstawowa Nr 4 im. Stanisława Moniuszki w Kętrzynie, ul. Moniuszki 1 Kętrzyn Szkoła Podstawowa nr 1 im. Feliksa Nowowiejskiego w Kętrzynie, ul. Kopernika 12 Kętrzyn Niepubliczna Szkoła Podstawowa "KLUCZ", ul. Asnyka 8 Kętrzyn Szkoła Podstawowa Specjalna Nr 6 w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Kętrzynie, ul. Klonowa 2B Kętrzyn Zespół Szkół Nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi, ul. Kazimierza Wielkiego 12 Winda Szkoła Podstawowa w Windzie Barciany Szkoła Podstawowa im. Straży Granicznej w Barcianach, ul. Nowa 1A Drogosze Szkoła Podstawowa w Drogoszach Mołtajny Szkoła Podstawowa w Mołtajnach Biedaszki Szkoła Podstawowa w Biedaszkach Kruszewiec Szkoła Podstawowa w Kruszewcu Nakomiady Szkoła Podstawowa w Nakomiadach Wilkowo Szkoła Podstawowa w Wilkowie Garbno Szkoła podstawowa, Garbno 36 Korsze Szkoła Podstawowa w Korszach, ul. Kościuszki 12 Łankiejmy Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w ZS Łankiejmach, Łankiejmy 10 Sątoczno Szkoła Podstawowa w Sątocznie Reszel Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Marii Konopnickiej 2 Leginy Niepubliczna Szkoła Podstawowa w Leginach, Leginy 61 Srokowo Szkoła Podstawowa w Srokowie z Filią w Solance, ul. Szkolna 3 Solanka Szkoła Podstawowa w Srokowie, Filia w Solance, ul. Szkolna 3 Gimnazjum Kętrzyn Gimnazjum nr 2 w Kętrzynie, ul. Wojska Polskiego 9 Kętrzyn Gimnazjum dla Dorosłych w Kętrzynie, ul. Ogrodowa 2a Kętrzyn Prywatne Gimnazjum w Kętrzynie, ul. Asnyka 8 Kętrzyn Gimnazjum Specjalne Nr 4 w Specjalnym Ośrodku Szkolno Wychowawczym, ul. Klonowa 2B Kętrzyn Zespół Szkół Nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi, ul. Kazimierza Wielkiego 12 Kętrzyn Gimnazjum nr 3, ul. Powstańców Warszawy 2 Winda Gimnazjum Publiczne w Windzie Barciany Gimnazjum Publiczne w Barcianach, ul. Nowa 1A Drogosze Gimnazjum Publiczne w Drogoszach Mołtajny Gimnazjum Publiczne w Mołtajnach Karolewo Gimnazjum, Karolewo 9 49

50 Miejscowość Nazwa szkoły, placówki Wilkowo Gimnazjum Gminne w Wilkowie Garbno Gimnazjum, Garbno 36 Korsze Gimnazjum w Korszach, ul. Kościuszki 12 Łankiejmy Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w ZS Łankiejmach, Łankiejmy 10 Sątoczno Gimnazjum w Sątocznie Reszel Gimnazjum nr 1, ul. Chrobrego 5a Srokowo Gimnazjum nr 1 w Srokowie, ul. Szkolna 3 Zasadnicza szkoła zawodowa Kętrzyn Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna Nr 4 Dla Uczniów z Upośledzeniem Umysłowym w Stopniu Lekkim w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Kętrzynie, ul. Klonowa 2B Kętrzyn Zasadnicza Szkoła Zawodowa, ul. Poznańska 21 Karolewo Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Karolewie Reszel Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 1, ul. Łukasińskiego 3 Liceum ogólnokształcące Kętrzyn II Prywatne Liceum Ogólnokształcące, ul. Asnyka 8 Kętrzyn Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "Stopka" w Kętrzynie, ul. Wojska Polskiego 12 Kętrzyn Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Kętrzynie, ul. Ogrodowa 2a Kętrzyn Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych, ul. Poznańska 21 Kętrzyn Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych, ul. Poznańska 21 Kętrzyn II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół im. Marii Curie Skłodowskiej w Kętrzynie, ul. Wojska Polskiego 12 Kętrzyn I Liceum Ogólnokształcące, ul. Powstańców Warszawy 2 Reszel Liceum Ogólnokształcące, ul. Łukasińskiego 3 Liceum profilowane Kętrzyn I Liceum Profilowane w Zespole Szkół im. Marii Curie Skłodowskiej w Kętrzynie, ul Wojska Polskiego12 echnikum Kętrzyn echnikum Nr 2, ul. Poznańska 21 Kętrzyn echnikum Nr 1 w Zespole Szkół im. Marii Curie Skłodowskiej w Kętrzynie, ul. Wojska Polskiego 12 Karolewo echnikum w Karolewie Reszel echnikum, ul. Łukasińskiego 3 Źródło: Wykaz szkół i placówek oświatowych według województw, Kuratorium Oświaty w Olsztynie, 2015 Współczynnik skolaryzacji brutto to korelacja liczby osób uczących się (stan na początku roku szkolnego) na danym poziomie kształcenia (niezależnie od wieku) do liczby ludności (stan w dniu 31 XII) w grupie wieku określonej jako odpowiadająca temu poziomowi nauczania. Najwyższe wartości współczynnika skolaryzacji brutto w szkołach podstawowych odnotowano w Mieście Kętrzyn (109,55%) oraz w Gminie Barciany (93,63%), a w przypadku szkół gimnazjalnych również w Mieście Kętrzyn (124,61%) oraz w Mieście i Gminie Reszel (89,79%). Niepokojąco niskie wartości wskaźnika w ostatnich latach zanotowano w Gminie Kętrzyn w przypadku szkół podstawowych w 2013 roku wskaźnik skolaryzacji wyniósł 78,25%, a w przypadku szkół gimnazjalnych 67,48%. Współczynnik skolaryzacji netto to relacja liczby osób uczących się (stan na początku roku szkolnego) na danym poziomie kształcenia (w danej grupie wieku) do liczby ludności (stan w dniu 31 XII) w grupie wieku określonej jako odpowiadająca temu poziomowi nauczania. 50

51 Podobnie jak w przypadku współczynnika skolaryzacji brutto, największe wartości odnotowano w Mieście Kętrzyn (odpowiednio 104,91% w przypadku szkół podstawowych oraz 105,41% w przypadku szkół gimnazjalnych). Poniżej przedstawiono wartości wskaźnika osiągnięte dla poszczególnych jednostek wchodzących w skład Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. abela 15 Współczynnik skolaryzacji brutto, netto w szkołach podstawowych i gimnazjach [%] szkoły Współczynnik skolaryzacji brutto Współczynnik skolaryzacji netto podstawowe Powiat kętrzyński 99,42 95,91 96,57 95,76 95,15 96,89 92,62 92,10 90,50 90,33 Miasto Kętrzyn 109,55 106,88 109,64 109,55 109,55 107,36 103,48 104,89 104,04 104,91 Gmina Kętrzyn 77,22 77,43 78,25 78,17 78,25 74,68 73,39 73,68 71,65 72,46 Miasto i Gmina Korsze 96,31 92,42 89,42 88,85 86,60 93,66 90,04 86,66 84,83 83,89 Miasto i Gmina Reszel 97,80 91,97 90,23 87,32 85,26 93,61 88,29 86,82 84,74 82,06 Gmina Barciany 101,48 94,31 97,85 94,24 93,63 99,01 90,76 90,21 87,10 85,05 Gmina Srokowo 99,23 92,55 91,16 91,25 89,72 98,08 90,20 87,55 85,83 84,11 szkoły gimnazjalne Powiat kętrzyński 104,38 102,27 99,76 98,39 98,39 94,71 92,57 90,24 88,37 88,19 Miasto Kętrzyn 117,96 119,65 115,56 120,42 124,61 107,98 109,08 105,45 107,78 105,41 Gmina Kętrzyn 82,01 77,14 78,65 68,58 67,48 70,73 66,98 60,14 60,14 60,14 Miasto i Gmina Korsze 99,01 89,91 86,21 82,67 86,69 91,09 84,04 83,74 78,67 82,44 Miasto i Gmina Reszel 102,54 108,54 109,63 103,77 89,79 91,11 93,95 96,30 88,70 85,53 Gmina Barciany 98,15 92,62 88,05 89,78 88,53 88,52 82,29 79,28 77,78 83,03 Gmina Srokowo 105,70 102,67 98,57 94,66 88,97 100,00 98,00 95,71 90,84 86,03 Źródło: dane GUS, 2015 W tabeli poniżej zaprezentowano liczbę uczniów przypadających na 1 komputer z dostępem do Internetu przeznaczony do użytku uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych oraz ponadgimnazjalnych w podziale na poszczególne jednostki wchodzące w skład KOF. We wszystkich jednostkach zanotowano spadek wartości wskaźnika. Oznacza to, że następuje systematyczna poprawa w zakresie dostępu do komputerów z dostępem do Internetu. abela 16 Wskaźnik komputeryzacji szkół podstawowych, gimnazjalnych, ponadgimnazjalnych z terenu KOF Wskaźniki komputeryzacji szkół podstawowych Miasto Kętrzyn 21,24 21,20 24,44 20,65 19,20 Gmina Kętrzyn 8,83 9,49 11,41 8,11 8,07 Miasto i Gmina Korsze 49,79 15,93 15,17 9,56 8,57 Miasto i Gmina Reszel 28,20 20,90 20,00 19,00 14,00 Gmina Barciany 5,88 5,27 5,31 6,31 4,65 Gmina Srokowo 4,93 4,63 4,54 4,37 4,06 Wskaźniki komputeryzacji szkół gimnazjalnych

52 Miasto Kętrzyn 17,55 14,82 16,76 15,20 13,88 Gmina Kętrzyn 17,44 14,94 13,50 11,05 9,23 Miasto i Gmina Korsze 10,80 10,00 7,66 11,67 10,00 Miasto i Gmina Reszel 12,20 11,68 11,12 13,60 11,60 Gmina Barciany 6,22 5,89 3,98 6,50 5,94 Gmina Srokowo 10,11 9,28 8,56 7,67 4,00 Wskaźniki komputeryzacji szkół ponadgimnazjalnych dla młodzieży Miasto Kętrzyn 9,30 9,90 10,45 12,67 10,38 Gmina Kętrzyn 8,17 5,73 5,83 7,58 5,50 Miasto i Gmina Reszel 6,88 6,41 4,46 3,85 5,15 Źródło: dane GUS, 2015 Poniżej zaprezentowano szczegółowe wyniki egzaminów gimnazjalnych przeprowadzonych w 2014 roku w gimnazjach (uśrednione wyniki dla poszczególnych JS). Wskazują one, że najlepiej egzaminy te powiodły się w szkołach gimnazjalnych Miasta Kętrzyn oraz Gminy Srokowo. Dobre rezultaty, przekraczające średnie wartości dla województwa warmińsko-mazurskiego, są też uzyskiwane w zakresie języka polskiego w Mieście i Gminie Korsze oraz Gminie Barciany. Wyniki z przedmiotów przyrodniczych we wszystkich gminach KOF są niestety niższe niż średnie wojewódzkie. abela 17 Szczegółowe wyniki egzaminu gimnazjalnego w 2014 r. Wyszczególnienie Język polski Historia i wiedza o społeczeństwie Matematyka Przedmioty przyrodnicze Język angielski - poziom podstawowy Miasto Kętrzyn 65,4% 61,7% 51,0% 53,9% 65,2% Gmina Kętrzyn 52,6% 49,5% 37,7% 39,6% 48,8% Miasto i Gmina Korsze 66,1% 58,6% 40,9% 50,7% 56,5% Miasto i Gmina Reszel 67,6% 56,9% 41,5% 49,6% 57,9% Gmina Barciany 64,6% 57,8% 47,0% 50,1% 61,1% Gmina Srokowo 71,8% 60,2% 54,3% 54,7% 71,8% średnia dla KOF 65,1% 59,1% 46,8% 51,4% 61,3% średnia dla województwa 64,4% 57,6% 44,4% 57,6% 62,3% średnia ogólnopolska 68,0% 59,0% 47,0% 52,0% 67,0% Źródło: dane Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży, 2015 W analizowanym okresie zauważyć można poprawę uzyskiwanych wyników w zakresie części humanistycznej w przypadku języka polskiego z poziomu 60,8% w 2013 roku do 65,1% w 2014 roku oraz w przypadku historii i wiedzy o społeczeństwie z poziomu 56,6% w 2013 roku do poziomu 59,1% w 2014 roku. Równocześnie w część matematyczno-przyrodniczej nastąpiło pogorszenie sytuacji. W przypadku matematyki odnotowano spadek uzyskiwanych wyników z poziomu 47,1% w 2013 roku na 46,8% w 2014 roku, natomiast w przypadku części przyrodniczej z poziomu 57,1% w 2013 roku na 51,4% w 2014 roku. Zauważalna jest 52

53 Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego zdecydowana poprawa wyników uzyskiwanych przez uczniów gimnazjów w zakresie egzaminów z języka angielskiego na poziomie podstawowym. W 2010 roku średni wynik wynosił 50,0%, natomiast w 2014 roku już 61,3%. abela 18 Wyniki egzaminów gimnazjalnych w szkołach z terenu powiatu kętrzyńskiego w latach Część humanistyczna Część matematyczno-przyrodnicza Język angielski - Wyszczególnienie Historia i wiedza Przedmioty poziom Język polski Matematyka o społeczeństwie przyrodnicze podstawowy ,0% 45,0% 50,0% ,0% 46,0% 53,0% ,2% 59,8% 47,4% 49,2% 57,0% ,8% 56,6% 47,1% 57,1% 56,7% ,1% 59,1% 46,8% 51,4% 61,3% Źródło: dane Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży, 2015 W analizowanym okresie zauważalny jest spadek liczby maturzystów i absolwentów liceów ogólnokształcących, którzy otrzymali świadectwo dojrzałości. Największy spadek zanotowano w Mieście Kętrzyn (40,9%). Podobnie sytuacja wygląda w przypadku maturzystów i absolwentów szkół ponadgimnazjalnych zawodowych, gdzie największy spadek zanotowano również w Mieście Kętrzyn (55,1%). Wykres 28 Maturzyści i absolwenci liceów ogólnokształcących oraz szkół ponadgimnazjalnych zawodowych, którzy otrzymali świadectwo dojrzałości Miasto Kętrzyn Miasto i Gmina Reszel Maturzyści i absolwenci liceów ogólnokształcących, którzy otrzymali świadectwo dojrzałości Gmina Barciany Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Reszel Maturzyści i absolwenci szkół ponadgimnazjalnych zawodowych, którzy otrzymali świadectwo dojrzałości Źródło: dane GUS, 2015 Według danych OKE w Łomży, wyniki uczniów KOF w zakresie zdawalności pisemnej części języka polskiego (68,48%) są niższe od średnich wyników ogólnopolskich (71,00%) 53

54 i średnich wyników dla województwa warmińsko-mazurskiego (70,00%). Podobnie średnie wyniki egzaminu ustnego z języka polskiego dla KOF (47,70%) są niższe zarówno od średnich ogólnopolskich (51,00%), jak i od średnich wyników dla województwa (48,00%). Z kolei wyniki z matematyki (47,20%) są wyższe od średnich dla województwa (45,00%), ale nieznacznie niższe od średniej dla kraju (48,00%). Średnie wyniki egzaminu z j. angielskiego uczniów KOF (71,41%) pozytywnie wyróżniają się na tle średnich wyników szkół w Polsce (66,00%) oraz średnich wyników szkół całego województwa warmińsko-mazurskiego (65,00%). abela 19 Szczegółowe wyniki egzaminu maturalnego w 2014 r. Wyszczególnienie J. polski ustny (wynik %) J. polski pisemny (wynik %) Matematyka (wynik %) J. angielski ustny (wynik %) J. angielski pisemny (wynik %) średnia dla KOF 68,48% 47,70% 47,20% 71,41% 65,00% średnia dla woj. warmińskomazurskiego 70,00% 48,00% 45,00% 65,00% 67,00% średnia ogólnopolska 71,00% 51,00% 48,00% 66,00% 69,00% Źródło: dane Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży, 2015 Analizując wyniki egzaminów maturalnych w szkołach z terenu powiatu kętrzyńskiego w latach zauważyć można, iż nastąpiła poprawa wyników uzyskiwanych przez uczniów z egzaminu w zakresie języka polskiego ustnego z poziomu 64,5% w 2010 roku na 68,5% w 2014 roku. Ponadto pozytywną tendencję zaobserwować można w wynikach egzaminu z j. angielskiego pisemnego, gdzie nastąpiła zmiana z poziomu 62,0% w 2010 na 65,0% w 2014 roku. W zakresie pozostałych przedmiotów egzaminu maturalnego zauważalne jest pogorszenie wyników w analizowanym okresie. abela 20 Wyniki egzaminów maturalnych w szkołach z terenu powiatu kętrzyńskiego w latach Wyszczególnienie J. polski ustny (wynik %) J. polski pisemny (wynik %) Matematyka (wynik %) J. angielski ustny (wynik %) J. angielski pisemny (wynik %) ,5% 53,0% 54,9% 74,3% 62,0% ,1% 50,7% 46,9% 73,7% 68,3% ,9% 50,9% 59,1% 62,6% 67,9% ,6% 50,6% 54,8% 64,9% 67,0% ,5% 47,7% 47,2% 71,4% 65,0% Źródło: dane Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży, 2015 W województwie warmińsko-mazurskim w roku akademickim 2013/2014 funkcjonowało 7 szkół wyższych oraz 8 jednostek zamiejscowych. Na uczelniach kształciło 54

55 się studentów. 5 W Kętrzynie ma siedzibę Wydział Zamiejscowy Wyższej Szkoły Informatyki i Ekonomii owarzystwa Wiedzy Powszechnej w Olsztynie. W ofercie Wydziału Zamiejscowego w Kętrzynie znajdują się studia pierwszego stopnia (licencjackie) w formie studiów stacjonarnych i niestacjonarnych. Studenci zdobywają zawody w zakresie kierunków: Administracja, Pedagogika i Ekonomia. Studia na kierunku Administracja przygotowują do: pełnienia funkcji zawodowych w administracji terenowej, samorządowej i rządowej, w tym również w aspekcie jej funkcjonowania w warunkach członkostwa Polski w Unii Europejskiej (Administracja publiczna i samorządowa), efektywnego działania na rzecz budowania trwałego bezpieczeństwa społecznego i porządku publicznego (Administracja i bezpieczeństwo publiczne), zdobycia umiejętności, w tym w zakresie samoobrony i technik interwencyjnych, potrzebnych pracownikom i funkcjonariuszom Straży Granicznej (Administracja ochrony granic), gospodarowania wartościami regionu jego przyrody, ładu przestrzennego, dóbr kultury, potencjału ekonomicznego (Zarządzanie zasobami lokalnymi). Studia na kierunku Ekonomia nauczą studentów: jak w zapisie rachunkowym i analizie finansowej zamknąć wiedzę o gospodarce każdej jednostki (Rachunkowość i finanse przedsiębiorstw), jakie są kryteria i elementy efektywnej przedsiębiorczości (Ekonomika i organizacja przedsiębiorstw). Na kierunku Pedagogika studenci uczą się: przywracania swoim przyszłym podopiecznym godnego życia w społeczeństwie (Pedagogika resocjalizacyjna), profesjonalnej i wieloaspektowej opieki nad dziećmi i dorosłymi (Pedagogika opiekuńcza). 6 5 Szkoły wyższe w województwie warmińsko-mazurskim w roku 2013/2014, Urząd Statystyczny w Olsztynie 6 55

56 abela 21 Wykaz kierunków studiów w WSIiE WP na Wydziale Zamiejscowym w Kętrzynie Rok akademicki Kierunek studiów Specjalność* Ekonomika i rachunkowość przedsiębiorstw, Bankowość i finanse Ekonomia 2008/2009 publiczne Pedagogika Pedagogika społeczna, Pedagogika resocjalizacyjna i penitencjarna Administracja Administracja publiczna i samorządowa Ekonomika i rachunkowość przedsiębiorstw, Bankowość i finanse 2009/2010 Ekonomia publiczne, Rachunkowość i finanse przedsiębiorstw, Ekonomika i organizacja przedsiębiorstw Pedagogika Pedagogika społeczna, Pedagogika resocjalizacyjna i penitencjarna, Pedagogika wczesnoszkolna i przedszkolna Administracja Administracja publiczna i samorządowa, Administracja i bezpieczeństwo publiczne 2010/2011 Ekonomia Ekonomika i rachunkowość przedsiębiorstw, Bankowość i finanse publiczne, Rachunkowość i finanse przedsiębiorstw, Ekonomika i organizacja przedsiębiorstw Pedagogika Pedagogika społeczna, Pedagogika resocjalizacyjna i penitencjarna, Pedagogika wczesnoszkolna i przedszkolna Administracja Administracja publiczna i samorządowa, Administracja i bezpieczeństwo publiczne, Administracja ochrony granic 2011/2012 Ekonomia Rachunkowość i finanse przedsiębiorstw, Ekonomika i organizacja przedsiębiorstw Pedagogika Pedagogika resocjalizacyjna i penitencjarna, Pedagogika wczesnoszkolna i przedszkolna, Pedagogika społeczna Administracja Administracja publiczna i samorządowa, Administracja i bezpieczeństwo publiczne, Administracja ochrony granic 2012/2013 Ekonomia Rachunkowość i finanse przedsiębiorstw Pedagogika Pedagogika resocjalizacyjna i penitencjarna, Pedagogika wczesnoszkolna i przedszkolna, Pedagogika opiekuńcza Administracja Administracja publiczna i samorządowa, Administracja i bezpieczeństwo publiczne, Administracja ochrony granic 2013/2014 Ekonomia Rachunkowość i finanse przedsiębiorstw Pedagogika Pedagogika resocjalizacyjna, Pedagogika wczesnoszkolna i przedszkolna, Pedagogika opiekuńcza Źródło: informacje uzyskane z Wyższej Szkoły Informatyki i Ekonomii WP na Wydziale Zamiejscowym w Kętrzynie, 2015 *Specjalności na poszczególnych kierunkach studiów, realizowane są w zależności od wyboru studentów. Wyboru specjalności studenci dokonują po I semestrze studiów. W wykazie podano tylko te specjalności, które były realizowane w poszczególnych latach akademickich. Na poniższym wykresie zaprezentowano liczbę studentów i absolwentów w latach 2012 i Zauważyć można spadek liczby studentów o 29,1%, a absolwentów o 10,0%. Wśród studentów przeważają kobiety (258 osób) nad mężczyznami (129 osób). 56

57 Wykres 29 Liczba studentów i absolwentów na obszarze KOF studenci kobiety studenci mężczyźni absolwenci kobiety absolwenci mężczyźni Źródło: dane GUS, 2015 Nierównowaga między popytem a podażą siły roboczej jest od kilku lat cechą charakterystyczną warmińsko mazurskiego rynku pracy. Wyniki przeprowadzonego monitoringu 7 wskazują na utrzymującą się przewagę zawodów nadwyżkowych nad deficytowymi. W tabeli poniżej zaprezentowano ranking zawodów nadwyżkowych, zrównoważonych i deficytowy w województwie warmińsko-mazurskim. Należy zwrócić uwagę, iż monitoring bazuje jedynie na danych pochodzących z rejestru powiatowego urzędu pracy dotyczących osób bezrobotnych i ofert pracy. Dane te nie obejmują wszystkich osób poszukujących pracy czy osób pozostających bez zatrudnienia niezarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy. Ponadto, w przypadku ofert pracy, analizie zostają poddane tylko i wyłącznie ofert pracy zgłaszane do powiatowego urzędu pracy. Należy pamiętać, iż pracodawcy korzystają z różnych innych kanałów zamieszczania informacji o ofercie pracy, w związku z tym nie wszystkie oferty pracy są ujęte w statystyce publicznych służb zatrudnienia. abela 22 Ranking zawodów nadwyżkowych i deficytowych w woj. warmińsko-mazurskim w 2013 r. 10 zawodów o największym wskaźniku intensywności nadwyżki 10 zawodów zrównoważonych o największej liczbie równowagi 10 zawodów deficytowych o najwyższym poziomie deficytu echnik żywienia i gospodarstwa domowego Stolarz galanterii drzewnej Sprzedawca w branży mięsnej Mechanik- operator pojazdów Pomocniczy robotnik przy uprawie i maszyn rolniczych roślin i hodowli zwierząt Urzędnik ubezpieczeń społecznych echnik hotelarstwa Pomocnik piekarza Pracownik centrum obsługi telefonicznej (pracownik call center) 7 Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w województwie warmińsko mazurskim w 2013 roku, Olsztyn, kwiecień

58 10 zawodów o największym wskaźniku intensywności nadwyżki 10 zawodów zrównoważonych o największej liczbie równowagi 10 zawodów deficytowych o najwyższym poziomie deficytu echnik ekonomista Hodowca bydła Pracownik kancelaryjny echnik rolnik okarz/frezer obrabiarek sterowanych Specjalista do spraw ubezpieczeń numerycznie majątkowych i osobowych echnik agrobiznesu Hodowca drobiu Opiekun dzieci na przejściach dla pieszych Ładowacz Szkutnik Główny technolog Ekonomista Manikiurzystka Sprzedawca obwoźny z samochodu (vanseller) Plastyk Kasjer handlowy Pracownik centrum elektronicznej obsługi klienta Biolog Kierowca autobusu Sprzedawca w branży spożywczej Źródło: Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w województwie warmińsko mazurskim w 2013 roku, Olsztyn, kwiecień 2014 Analizując ofertę edukacyjną placówek szkolnictwa ponadgimnazjalnego, prócz liceów ogólnokształcących wyróżnić należy technika oraz zasadnicze szkoły zawodowe. Zgodnie z analizą rynku pracy przedstawioną w rozdziale 2.3 Rynek pracy pracodawcy w 2013 roku szukali pracowników przede wszystkim z sektorów administracji publicznej i obrony narodowej; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne (2 568 osób), handlu hurtowego i detalicznego oraz naprawy pojazdów samochodowych, włączając motocykle (256 osób), przetwórstwa przemysłowego (148 osób), działalności w zakresie usług administrowania i działalności wspierającej (133 osób), budownictwa (127 osób), edukacji (112 osób) oraz opieki zdrowotnej i pomocy społecznej (110). W II półroczu 2013 r. największe zapotrzebowanie zatrudnienia zgłoszono dla robotników gospodarczych (788 ofert), sprzedawców (80 ofert) i szwaczek (42 oferty). System edukacji proponowany przez placówki edukacyjne z terenu Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego oferuje dużo różnych ścieżek kształcenia, które przekładają się następnie na jeszcze większą liczbę różnorodnych ścieżek karier zawodowych. Szczegóły prezentuje poniższa tabela. abela 23 Oferta edukacyjna szkolnictwa ponadgimnazjalnego Powiatowe Centrum Edukacyjne w Kętrzynie Nazwa placówki edukacyjnej echnikum Zasadnicza Szkoła Zawodowa Kierunki kształcenia Budownictwa, Ekonomiczne, Mechaniczne, Logistyczne, Drogownictwa, Hotelarstwa, Handlowe Zawody: mechanik pojazdów samochodowych, stolarz, sprzedawca, kucharz, cukiernik, fryzjer, tapicer, murarz, dekarz, piekarz 58

59 Zespół Szkół im. Marii Curie Skłodowskiej w Kętrzynie Zespołu Szkół im. Macieja Rataja w Reszlu Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Gen. Franciszka Kamińskiego w Karolewie Nazwa placówki edukacyjnej echnikum echnikum Zasadnicza Szkoła Zawodowa echnikum Zasadnicza Szkoła Zawodowa Kierunki kształcenia Zawody: technik ekonomista, technik elektryk, technik informatyk, technik analityk Zawody: technik architektury krajobrazu, technik technologii drewna, technik ekonomista, technik informatyk Zawody: stolarz, sprzedawca, fryzjer, piekarz, mechanik samochodowy, kucharz, cukiernik, elektryk Zawody: technik żywienia i usług gastronomicznych, technik mechanizacji rolnictwa, technik weterynarii, technik agrobiznesu, technik architektury krajobrazu Zawody: mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, kucharz Źródło: opracowanie własne na podstawie Niezwykle istotne z punktu widzenia analizy oferty edukacyjnej szkolnictwa ponadgimnazjalnego w kontekście rynku pracy jest dostosowanie jej do potrzeb zidentyfikowanych kluczowych dla rozwoju regionu branż i sektorów gospodarki. Należy tutaj skupić się przede wszystkim na sektorach: przemysł elektromaszynowy, Odnawialne Źródła Energii, budownictwo pasywne, materiały ekologiczne, przemysł odzieżowy, branża drzewno -meblarska, branża rolno spożywcza, żywność ekologiczna, ekoturystyka, usługi prozdrowotne. Efektem będzie wypracowanie kapitału ludzkiego najlepiej odpowiadającego przyszłemu zapotrzebowaniu rynku pracy. 2.5 Infrastruktura W Planie Zagospodarowania Przestrzennego województwa warmińsko mazurskiego Miasto Kętrzyn należy do najprężniej rozwijających się miast wschodniej części regionu, stanowiących jednocześnie węzeł aktywizacji obszaru, gdzie dominującą funkcją jest intensywne rolnictwo. Infrastrukturę techniczną Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego ujęto w trzy podstawowe kategorie: infrastrukturę służącą zaopatrzeniu w media, infrastrukturę służącą komunikacji, infrastrukturę mieszkaniową. 59

60 W 2013 roku miasta KOF liczyły odbiorców (gospodarstw domowych) energii elektrycznej, przy czym 77% to odbiorcy z Kętrzyna, 12% z Reszla oraz 11% z Korsz. Na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat jedynie Kętrzyn odnotował istotny i dynamiczny wzrost zużycia energii elektrycznej obecnie jest to 21,9 tys. MWh w 2013 roku. Generalnie uśredniony przyrost odbiorców w okresie 10 letnim dla obszarów miejskich KOF wyniósł zaledwie 3,5%, podobnie jak średnia wartość tego wskaźnika dla województwa warmińsko -mazurskiego (3,9%). Pośród województw ościennych podobne wartości osiągnęło województwo kujawsko pomorskie. ymczasem obszary miejskie pozostałych sąsiadujących województw, bez względu na liczbę ich mieszkańców, osiągały przyrost gospodarstw domowych korzystających z energii elektrycznej na relatywnie wyższym poziomie: województwo podlaskie: 9,3%, pomorskie: 10%, mazowieckie: 11%. W rejonie Warmii i Mazur zrealizowano wiele inwestycji wykorzystujących energię słońca, wiatru, geotermalna i biomasy. W skali całego województwa warmińsko mazurskiego aż 42% energii elektrycznej pochodzi z OZE elektrowni wodnych oraz wiatrowych. Na uwagę zasługuje fakt, iż temat alternatywnych źródeł energii jest systematycznie poruszany przez Warmińsko Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Olsztynie na organizowanych konferencjach tematycznych, dotyczących energetyki rozproszonej, możliwości wdrażania OZE, w tym biogazowni w gospodarstwach rolnych. W kontekście uwarunkowań środowiskowych województwa warmińsko mazurskiego sektor Odnawialnych Źródeł Energii może stanowić jeden z priorytetowych sektorów szansy na rozwój gospodarczy regionu KOF. Rozwojowi pozyskiwania energii z różnorodnych OZE na terenie województwa warmińsko-mazurskiego sprzyjają spore potencjalne ich zasoby, odpowiednie warunki przyrodnicze do prowadzenia plantacji roślin energetycznych, korzystna struktura wielkości gospodarstw, mała gęstość zaludnienia, zasoby siły roboczej, duży areał odłogowych gruntów uprawnych, potencjał naukowo-badawczy oraz obecność potencjalnych odbiorców energii z odnawialnych źródeł energii w pobliżu miejsc jej wytwarzania. Na terenie województwa działa również Warmińsko- Mazurska Agencja Energetyczna Sp. z o.o. poruszająca tematykę w zakresie budownictwa pasywnego i energooszczędnego oraz wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Z punktu 60

61 widzenia KOF najważniejsza inicjatywą jaka miała miejsce w Kętrzynie było zawiązanie Kętrzyńskiego Klastra Energii Odnawialnej. Dostęp mieszkańców do mediów (wodociąg, gaz, kanalizacja) jest jednym z ważniejszych wyznaczników jakości życia na danym obszarze. Oddziałuje z jednej strony na atrakcyjność inwestycyjną oraz osiedleńczą, przyczyniając się do rozwoju budownictwa mieszkaniowego, z drugiej może wpływać na aktywność potencjalnych inwestorów. Jakość infrastruktury służącej zaopatrzeniu w media w pierwszej kolejności oceniono pod kątem udziału procentowego liczby korzystających z instalacji wodociągu, kanalizacji, gazu w całkowitej liczbie ludności Obszaru na tle danych dla województwa, a także średniej krajowej. Kętrzyński Obszar Funkcjonalny posiada stosunkowo wysoki wskaźnik zwodociągowania pod względem udziału czynnych użytkowników w liczbie ludności ogółem. Wykres 30 Sieć wodociągowa KOF, województwa oraz kraju - Korzystający z instalacji w % ogółu ludności 92,0 91,0 91,3 91,5 91,5 91,6 91,7 91,8 91,8 91,9 92,0 87,0 87,0 85,5 87,9 88,0 88,3 88,5 88,7 88,9 89,1 89,3 89,4 86,1 86,4 86,7 87,0 87,3 87,4 87,6 87,9 88,0 82, Polska Województwo warmińsko - mazurskie Kętrzyński Obszar Funkcjonalny Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Na obszarze miejskim KOF użytkownicy sieci wodociągowej stanowią od 96,5% w Reszlu do 99,3% mieszkańców w Korszach. radycyjnie na obszarach wiejskich współczynnik ten jest niższy. Należy zauważyć, że mimo stosunkowo wysokiego stopnia włączenia mieszkańców wsi do sieci wodociągowej na terenie KOF, dynamika procesu przyłączania nowych użytkowników na przestrzeni dziesięciu lat jest znacznie niższa niż od średniej wojewódzkiej czy krajowej. 61

62 abela 24 Sieć wodociągowa - korzystający z instalacji w % ogółu ludności Wodociąg na obszarze % % % % % % % % % % Polska 85,5 86,1 86,4 86,7 87,0 87,3 87,4 87,6 87,9 88,0 Województwo warm-maz 87,0 87,9 88,0 88,3 88,5 88,7 88,9 89,1 89,3 89,4 Kętrzyński Obszar Funkcjonalny 91,0 91,3 91,5 91,5 91,6 91,7 91,8 91,8 91,9 92,0 Miasto Kętrzyn 98,2 99,0 99,0 99,0 99,0 99,0 99,0 99,1 99,1 99,1 Gmina Barciany 78,1 78,2 79,1 79,3 79,3 79,4 79,4 79,5 79,5 79,5 Gmina Kętrzyn 83,7 84,1 84,1 84,1 84,1 84,1 84,1 84,3 84,5 84,6 Gmina Korsze 90,7 90,7 90,7 90,7 90,6 90,7 91,2 91,2 91,2 91,2 Gmina Reszel 83,9 83,6 83,7 83,7 84,5 85,2 85,4 85,4 85,9 86,1 Gmina Srokowo 92,2 92,2 92,2 92,2 92,2 92,2 97,7 97,7 97,7 97,7 Wodociąg na obszarze miejskim % % % % % % % % % % Polska 94,4 94,9 94,9 95,0 95,2 95,2 95,3 95,4 95,4 95,5 Województwo warm.-maz. 96,9 97,3 97,3 97,4 97,4 97,5 97,5 97,5 97,5 97,5 Kętrzyński Obszar Funkcjonalny 98,1 98,7 98,7 98,7 98,7 98,7 98,7 98,8 98,8 98,8 Miasto Kętrzyn 98,2 99,0 99,0 99,0 99,0 99,0 99,0 99,1 99,1 99,1 Gmina Barciany 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Kętrzyn 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Korsze 99,3 99,3 99,3 99,3 99,3 99,3 99,3 99,3 99,3 99,3 Gmina Reszel 96,3 96,5 96,4 96,5 96,5 96,5 96,5 96,5 96,5 96,5 Gmina Srokowo 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Wodociąg na obszarze wiejskim % % % % % % % % % % Polska 71,3 72,2 72,8 73,5 74,2 74,8 75,2 75,7 76,2 76,6 Województwo warmińsko - mazurskie 72,1 73,7 74,1 74,7 75,2 75,7 76,3 76,9 77,3 77,7 Kętrzyński Obszar Funkcjonalny 81,5 81,5 81,8 81,8 82,1 82,3 82,5 82,6 82,8 82,9 Miasto Kętrzyn 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Barciany 78,1 78,2 79,1 79,3 79,3 79,4 79,4 79,5 79,5 79,5 Gmina Kętrzyn 83,7 84,1 84,1 84,1 84,1 84,1 84,1 84,3 84,5 84,6 Gmina Korsze 83,9 83,9 83,9 84,0 84,0 84,2 84,8 84,8 84,8 84,9 Gmina Reszel 64,1 63,4 63,4 63,6 65,7 67,6 68,3 68,3 69,6 70,2 Gmina Srokowo 92,2 92,2 92,2 92,2 92,2 92,2 97,7 97,7 97,7 97,7 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Równolegle z systemu kanalizacyjnego na terenie KOF korzysta 68% mieszkańców. Jest to udział charakterystyczny dla całego województwa oraz nieznacznie wyższy od średniej krajowej. 62

63 Wykres 31 Sieć kanalizacyjna - Korzystający z instalacji w % ogółu ludności 70,0 65,0 64,7 64,8 65,4 63,7 64,4 64,6 66,4 66,7 66,7 67,0 65,0 65,4 65,7 65,8 67,4 66,8 63,5 67,9 68,0 67,7 68,3 64,3 65,1 60,0 58,3 59,2 59,8 60,3 61,0 61,5 62,0 55, Polska Województwo warmińsko - mazurskie Kętrzyński Obszar Funkcjonalny Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS W samym Obszarze widać jednak istotne różnice miasta Kętrzyn oraz Reszel są prawie w całości przyłączone do kanalizacji, jednakże średnią zaniżają Korsze, gdzie udział przyłączonych do systemu w stosunku do ogółu mieszkańców miasta wynosi 66%. Sieć kanalizacyjna ma mniejszy zasięg na obszarze wiejskim. Wartości bliskie oraz poniżej średniej wojewódzkiej czy krajowej osiągają tereny wiejskie Gmin: Reszel oraz Korsze. Jedynie w Gminie Reszel jest niższy od średniej krajowej. Należy zauważyć, że mimo stosunkowo wysokiego stopnia włączenia mieszkańców kętrzyńskich wsi do sieci wodociągowej, dynamika procesu przyłączania nowych użytkowników na przestrzeni dziesięciu lat jest znacznie niższa od średniej wojewódzkiej czy krajowej. abela poniżej prezentuje procentowy udział ludności korzystającej z kanalizacji w % ogółu ludności. abela 25 Sieć kanalizacyjna - Korzystający z instalacji w % ogółu ludności Kanalizacja na obszarze % % % % % % % % % % Polska 58,3 59,2 59,8 60,3 61,0 61,5 62,0 63,5 64,3 65,1 Województwo warmińsko - mazurskie 63,7 64,4 64,6 65,0 65,4 65,7 65,8 66,8 67,7 68,3 Kętrzyński Obszar Funkcjonalny 64,7 64,8 65,4 66,4 66,7 66,7 67,0 67,4 67,9 68,0 Miasto Kętrzyn 95,6 95,6 95,7 95,7 95,9 96,0 96,0 96,1 96,1 96,1 Gmina Barciany 31,4 31,4 33,4 33,4 33,4 33,5 34,8 37,5 41,8 41,8 Gmina Kętrzyn 37,6 38,8 39,7 39,7 39,7 39,7 39,7 39,7 39,2 39,7 Gmina Korsze 45,8 45,8 45,8 45,8 45,8 45,9 46,8 47,5 47,6 47,9 Gmina Reszel 64,3 63,9 64,0 64,4 65,8 65,8 65,9 66,1 66,1 66,2 Gmina Srokowo 14,4 15,2 15,2 30,1 30,1 59,7 59,5 67,0 67,0 67,0 Kanalizacja na obszarze miejskim % % % % % % % % % % 63

64 Kanalizacja na obszarze % % % % % % % % % % Polska 84,0 84,5 84,8 85,0 85,5 85,8 86,1 86,7 87,0 87,4 Województwo warmińsko - mazurskie 91,8 91,9 92,0 92,2 92,3 92,4 92,5 92,8 92,9 93,1 Kętrzyński Obszar Funkcjonalny 91,6 91,7 91,8 91,8 92,0 92,1 92,1 92,2 92,2 92,3 Miasto Kętrzyn 95,6 95,6 95,7 95,7 95,9 96,0 96,0 96,1 96,1 96,1 Gmina Barciany 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Kętrzyn 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Korsze 64,8 64,8 64,8 64,9 65,1 65,4 65,4 65,5 65,5 66,0 Gmina Reszel 94,6 94,6 94,6 94,6 94,6 94,6 94,6 94,6 94,6 94,6 Gmina Srokowo 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Kanalizacja na obszarze wiejskim % % % % % % % % % % Polska 17,3 19,0 20,2 21,3 22,5 23,5 24,8 27,8 29,4 30,9 Województwo warmińsko - mazurskie 21,5 22,9 23,6 24,3 25,2 25,8 26,5 28,7 31,0 32,3 Kętrzyński Obszar Funkcjonalny 28,8 29,2 29,9 32,3 32,8 32,8 33,6 34,6 35,4 35,7 Miasto Kętrzyn 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Barciany 31,4 31,4 33,4 33,4 33,4 33,5 34,8 37,5 41,8 41,8 Gmina Kętrzyn 37,6 38,8 39,7 39,7 39,7 39,7 39,7 39,7 39,2 39,7 Gmina Korsze 30,8 30,8 30,8 31,1 31,1 31,1 32,3 33,5 33,5 33,6 Gmina Reszel 15,5 15,5 15,6 16,7 20,7 20,7 21,6 22,5 22,5 22,7 Gmina Srokowo 14,4 15,2 15,2 30,1 30,1 59,7 59,5 67,0 67,0 67,0 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Kętrzyński Obszar Funkcjonalny nie jest zgazyfikowany w wystarczającym stopniu, jest to jednak zjawisko symptomatyczne dla całego województwa warmińsko mazurskiego, gdzie zgodnie z wykresem poniżej w całym analizowanym okresie udział procentowy użytkowników sieci gazowej w ogólnej liczbie mieszkańców jest niższy niż średnia dla całego kraju. Wykres 32 Sieć gazowa- Korzystający z instalacji w % ogółu ludności 54,0 52,0 50,0 48,0 46,0 51,8 51,7 51,8 51,7 51,7 48,1 48,0 48,3 48,1 48,1 52,6 52,5 52,5 52,4 52,4 48,8 48,6 48,6 48,9 48,8 44,0 42,0 40,0 45,1 44,8 44,5 44,2 43,9 44,0 43,5 43,3 43,1 42, Polska Województwo warmińsko - mazurskie Kętrzyński Obszar Funkcjonalny Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 64

65 Sieć gazowa jest tutaj słabo rozwinięta, ale i dysproporcja w tym zakresie wewnątrz obszaru jest bardzo duża. Podczas gdy w Kętrzynie oraz Reszlu korzystający z instalacji stanowią kolejno 93,4% oraz 89,4% mieszkańców, w Korszach oraz na obszarach wiejskich KOF wskaźnik ten przyjmuje wartości znacznie niższe lub bliskie zeru. abela 26 Sieć gazowa - Korzystający z instalacji w % ogółu ludności Gaz na obszarze % % % % % % % % % % Polska 51,8 51,7 51,8 51,7 51,7 52,6 52,5 52,5 52,4 52,4 Województwo warm.-maz. 45,1 44,8 44,5 44,2 43,9 44,0 43,5 43,3 43,1 42,8 Kętrzyński Obszar Funkcjonalny 48,1 48,0 48,3 48,1 48,1 48,8 48,6 48,6 48,9 48,8 Miasto Kętrzyn 93,4 93,4 93,2 93,0 92,8 92,6 92,3 92,6 93,6 93,4 Gmina Barciany 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Kętrzyn 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,1 0,2 0,2 0,9 1,0 Gmina Korsze 0,7 0,7 0,7 0,8 0,8 2,0 2,1 2,1 1,9 2,3 Gmina Reszel 56,8 56,4 56,7 56,4 56,1 58,8 58,5 58,4 56,4 56,2 Gmina Srokowo 19,5 19,5 19,5 19,5 19,5 25,5 25,5 25,6 24,8 24,8 Gaz na obszarze miejskim % % % % % % % % % % Polska 73,2 73,0 73,0 72,8 72,7 73,1 72,9 72,7 72,4 72,3 Województwo warm.-maz. 73,3 72,9 72,5 72,0 71,4 71,3 70,8 70,5 70,1 69,6 Kętrzyński Obszar Funkcjonalny 81,5 81,5 81,4 81,3 81,2 82,0 81,7 81,9 82,2 82,1 Miasto Kętrzyn 93,4 93,4 93,2 93,0 92,8 92,6 92,3 92,6 93,6 93,4 Gmina Barciany 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Kętrzyn 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Korsze 1,5 1,6 1,7 1,7 1,9 4,6 4,7 4,7 4,4 5,3 Gmina Reszel 88,8 88,8 88,9 88,6 88,3 92,8 92,9 92,9 89,6 89,4 Gmina Srokowo 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gaz na obszarze wiejskim % % % % % % % % % % Polska 17,8 17,9 18,3 18,5 18,8 20,6 20,8 21,2 21,7 22,0 Województwo warmińsko - mazurskie 2,5 2,5 2,5 2,6 2,8 3,3 3,4 3,5 3,7 3,9 Kętrzyński Obszar Funkcjonalny 3,5 3,5 3,5 3,5 3,5 4,4 4,4 4,4 4,5 4,5 Miasto Kętrzyn 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Barciany 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Kętrzyn 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,1 0,2 0,2 0,9 1,0 Gmina Korsze 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 Gmina Reszel 5,4 5,4 5,4 5,5 5,4 5,5 5,4 5,4 5,5 5,5 Gmina Srokowo 19,5 19,5 19,5 19,5 19,5 25,5 25,5 25,6 24,8 24,8 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS W wyniku dokonywanych na terenie obszaru funkcjonalnego inwestycji, systematycznie powiększa się długość czynnej sieci kanalizacyjnej, czego efektem jest zwiększająca się liczba ludności korzystającej z sieci. Począwszy od 2008 roku długość sieci kanalizacyjnej w stosunku do długości sieci wodociągowej na terenie KOF wynosi 0,4. Przez ostatnie dziesięciolecie KOF charakteryzował się wartością tego wskaźnika na poziomie średniej krajowej, przy czym w

66 roku średnia dla kraju wzrosła do poziomu 0,5. W skali całego Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego w przeciągu dziesięciolecia prawie podwoiła się długość aktywnej infrastruktury kanalizacyjnej. Liczba ludności korzystającej z sieci kanalizacyjnej jest w całym okresie nieznacznie większa, przy czym stosunek użytkowników korzystających z kanalizacji na obszarach miejskich w stosunku do wszystkich użytkowników z terenów miast i wsi Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego uległ zmianie na rzecz obszarów wiejskich, tj. w 2004 roku 81% użytkowników stanowili mieszkańcy miast, natomiast zgodnie ze statystyką 2013 roku użytkownicy z miast stanowią 78%. abela 27 Charakterystyka sieci kanalizacyjnej KOF Wyszczególnienie Długość czynnej sieci kanalizacyjnej [km] Zmiana w okresie 10 lat KOF 160,1 170,8 181,2 196,8 219,6 250,8 260,6 266,1 314,3 313,1 153,0 Miasto Kętrzyn 62,1 62,1 62,1 63,0 67,4 69,0 69,2 69,2 69,5 69,5 7,4 Gmina Kętrzyn 28,7 34,0 36,8 36,8 36,8 36,8 36,8 36,8 65,7 66,0 37,3 Miasto i Gmina Korsze 23,8 23,8 24,0 24,1 29,4 36,7 39,7 39,7 39,7 39,7 15,9 Miasto i Gmina Reszel 26,9 26,9 26,5 26,6 39,7 39,7 44,8 44,8 50,2 50,2 23,3 Gmina Barciany 14,8 14,8 22,6 20,6 20,6 20,6 20,6 26,1 39,7 39,7 24,9 Gmina Srokowo 3,8 9,2 9,2 25,7 25,7 48,0 49,5 49,5 49,5 48,0 44,2 Ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej na terenie całego KOF [os.] KOF Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo Ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej w miastach [os.] KOF Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo

67 Wyszczególnienie Ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej na obszarach wiejskich [os.] Zmiana w okresie 10 lat KOF Miasto Kętrzyn Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Barciany Gmina Srokowo Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS W badanym okresie zanotowano wzrost długości sieci kanalizacyjnej KOF o 153,0 km oraz zwyżkę liczby ludności korzystającej z sieci o 2 766, przy czym jak wspomniano wcześniej na obszarze miejskim liczba użytkowników uległa redukcji na korzyść obszaru wiejskiego KOF. W 2013 roku z terenu powiatu kętrzyńskiego odprowadzono dam 3 ścieków. Wykres 33 Długość czynnej sieci kanalizacyjnej [km] oraz ludność korzystająca z sieci na terenie KOF 400 km os. 350 km 300 km 250 km 200 km 150 km 100 km 50 km 0 km 314,3 313,1 250,8 260,6 266,1 219,6 196,8 181,2 170,8 160, Ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej na obszarach wiejskich KOF [os.] Ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej w miastach KOF [os.] Długość czynnej sieci kanalizacyjnej KOF [km] Ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej na terenie całego KOF [os.] os os os os os os os os os. 0 os. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 67

68 Długość czynnej sieci wodociągowej w całym KOF stopniowo wzrasta. W 2013 roku wyniosła łącznie 721,14 km, przy czym zauważalnym procesem jest redukcja liczby użytkowników sieci wodociągowej, jak i poziomu zużycia wody. O porównywalności danych można mówić w przypadku wskaźnika zużycie wody w gospodarstwach domowych ogółem na 1 mieszkańca. abela 28 Charakterystyka sieci wodociągowej na terenie KOF Wyszczególnienie Długość czynnej sieci rozdzielczej km km km km km km km km km km KOF 567,5 568,1 594,6 600,9 625,7 648,6 694,5 695,6 713,7 721,1 Miasto Kętrzyn 50,5 50,6 51,2 51,6 53,9 54,2 54,4 54,4 55,2 55,2 Gmina Barciany 129,8 136,9 158,5 164,2 168,6 170,1 169,8 170,7 172,5 172,8 Gmina Kętrzyn 88,6 101,0 105,6 105,6 105,6 109,7 109,7 109,9 110,2 110,9 Miasto i Gmina Korsze 108,0 108,0 108,0 108,2 109,4 123,8 148,1 148,1 148,1 148,1 Miasto i Gmina Reszel 93,1 74,1 73,8 73,8 90,7 93,3 110,9 110,9 126,1 132,5 Gmina Srokowo 97,5 97,5 97,5 97,5 97,5 97,5 101,6 101,6 101,6 101,6 Woda dostarczona gospodarstwom domowym dam3 dam3 dam3 dam3 dam3 dam3 dam3 dam3 dam3 dam3 KOF Miasto Kętrzyn Gmina Barciany Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Srokowo Ludność korzystająca z sieci wodociągowej osoba osoba osoba osoba osoba osoba osoba osoba osoba osoba KOF Miasto Kętrzyn Gmina Barciany Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Srokowo Zużycie wody w gospodarstwach domowych ogółem na 1 mieszkańca m3 m3 m3 m3 m3 m3 m3 m3 m3 m3 KOF 35,1 37,1 37,9 36,2 37,1 35,3 34,9 35,3 33,8 33,7 Miasto Kętrzyn 40,9 40,6 41,3 39,4 40,7 40,7 39,0 39,6 38,1 38,1 Gmina Barciany 29,7 38,0 38,8 37,7 49,1 29,1 34,6 36,4 32,2 33,8 Gmina Kętrzyn 30,6 30,3 35,5 34,6 25,2 29,0 28,7 26,8 26,2 27,2 Miasto i Gmina Korsze 30,9 34,6 34,6 35,4 38,9 37,1 37,0 38,9 36,8 35,7 Miasto i Gmina Reszel 32,6 37,6 35,8 29,7 27,7 27,9 26,8 27,0 27,5 27,9 Gmina Srokowo 30,0 30,1 30,6 30,7 30,8 31,0 31,0 29,0 27,9 22,3 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 68

69 W celu podwyższenia jakości oraz atrakcyjności inwestycyjnej KOF wciąż niezbędne są inwestycje, w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, pozwalające na wyrównanie dysproporcji w dostępie do infrastruktury technicznej na terenie obszaru, a także w stosunku do obszarów uznawanych za bardziej atrakcyjne z punktu widzenia inwestorów. Generalnie na terenie podregionu olsztyńskiego corocznie wzrasta liczba odbiorców gazu z sektora przemysłu, budownictwa, handlu i usług. Mimo wszystko zarówno na terenie całego regionu jak i Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego poziom zgazyfikowania jest niedostateczny. Od lat niespełna 50% ludności KOF posiada dostęp do sieciowej instalacji gazowej. abela 29 Ludność korzystająca z sieci gazowej na terenie KOF [os.] Wyszczególnienie KOF Miasto Kętrzyn Gmina Barciany Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Srokowo Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Powierzchnia budynków ogrzewanych centralnie na terenie KOF wynosi 2 tys. dam 3, z czego 19% stanowią obiekty niemieszkalne. Natomiast 81% stanowią budynki mieszkalne ponad połowa (52%) to budynki mieszkalne spółdzielni mieszkaniowych, niespełna 20% stanowią budynki komunalne, a jedyne 9% to zamieszkana własność prywatna. Wykres 34 Kubatura budynków ogrzewanych centralnie na terenie KOF, udział procentowy 19% 19% 9% 53% Budynki mieszkalne komunalne Budynki mieszkalne spółdzielni mieszkaniowych Budynki mieszkalne prywatne Budynki niemieszkalne Sprzedaż energii cieplnej na cele komunalno-bytowe w budynkach mieszkalnych w przeliczeniu na kubaturę budynków mieszkalnych ogrzewanych centralnie na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego w okresie ostatnich dziesięciu lat stopniowo maleje. 69

70 abela 30 Sprzedaż energii cieplnej w przeliczeniu na kubaturę budynków mieszk. z co w latach Jednostka terytorialna sprzedaż energii cieplnej w przeliczeniu na kubaturę budynków mieszkalnych ogrzewanych centralnie KOF 145,6 133,5 125,4 120,0 112,3 33,5 150,5 113,8 129,2 124,7 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Do zmniejszenia ilości energii cieplnej zużywanej w budynkach (ograniczenie kosztów ogrzewania i jego wpływu na środowisko) prowadzi z kolei ich stopniowa termomodernizacja. Do istotnych oszczędności energii dochodzi w wyniku wprowadzenia zmian w budynkach użyteczności publicznej, mających na celu zmniejszenie zapotrzebowania na energię lub ograniczenie utraty ciepła poprzez usprawnienie instalacji ogrzewania obiektów i wody czy poprzez docieplenie tych budynków. W 2013 na terenie KOF do sieci wodociągowej podłączonych było 22,5 tys. mieszkań; do centralnego ogrzewania 18,2 tys., natomiast z gazu sieciowego mogło korzystać 12,2 tys. mieszkań. Wykres 35 Dostęp do centralnego ogrzewania mieszkań na terenie KOF 5% M. Kętrzyn 11% Gmina Barciany Gmina Kętrzyn 13% Gmina Korsze 52% Gmina Reszel 11% Gmina Srokowo 8% Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 70

71 Polska Woj. warmińsko - mazurskie KOF Miasto Kętrzyn Gmina Barciany Gmina Kętrzyn Miasto i Gmina Korsze Miasto i Gmina Reszel Gmina Srokowo Sieć rozdzielcza na 100 km2 [km] Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Wykres 36 Dostęp do gazu sieciowego na terenie KOF M. Kętrzyn Gmina Barciany 13% 3% Gmina Kętrzyn 1% Gmina Korsze Gmina Reszel Gmina Srokowo 83% Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Stan uzbrojenia terenu Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego w zakresie wodociągów, kanalizacji oraz gazu porównano do danych wojewódzkich oraz średniej krajowej, zestawiając parametr: długość sieci rozdzielczej na 100 km kwadratowych obszaru wg stanu z 2013 roku. Wykres 37 Długość sieci rozdzielczej na 100 km kwadratowych obszaru wg stanu z 2013 roku 800 km / 100 km2 700 km / 100 km2 600 km / 100 km2 500 km / 100 km2 400 km / 100 km2 300 km / 100 km2 200 km / 100 km2 100 km / 100 km2 0 km / 100 km2 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS sieć wodociągowa sieć kanalizacyjna sieć gazowa 71

72 Zaprezentowane dane dotyczące infrastruktury technicznej w poszczególnych gminach wskazują na jej zróżnicowany poziom rozwoju. W kontekście gospodarczym, tj. przyciągnięcia nowych inwestycji do obszaru funkcjonalnego, zwłaszcza na wyodrębnione w tym celu tereny inwestycyjne, istotne jest ich pełne przygotowanie do obsługi inwestorów, chcących rozpocząć tam działalność gospodarczą. Ważne jest uzbrojenie terenów w sieć średniego i niskiego napięcia, gaz ziemny i koksowniczy, instalację wodociągową, kanalizacyjną i centralnego ogrzewania. worzenie, poprzez tego typu działania, istniejących oraz nowych terenów inwestycyjnych atrakcyjniejszymi, pozwoli na stymulowanie rozwoju gospodarczego Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Dostęp do KOF jest ograniczony słabo rozwiniętym sektorem transportu i logistyki. Atutem Obszaru, jak i całego województwa jest bezpośrednie sąsiedztwo z atrakcyjnym inwestycyjnie województwem mazowieckim - stanowiącym główny węzeł transportowy kraju, a jednocześnie granica z Obwodem kaliningradzkim Federacji Rosyjskiej. Aby jednak wykorzystać możliwości tego położenia, niezbędna jest kontynuacja prac modernizacyjnych w obrębie infrastruktury drogowej, która istotnie skróci czas podróży pomiędzy stolicą oraz obwodem kaliningradzkim. Kryterium świadczącym o dostępności komunikacyjnej obszaru w skali województwa jest dostępność do miasta wojewódzkiego. W określonym czasie tym aspekcie zarówno KOF jak i cała wschodnia część województwa jest oceniana jako słabo dostępna, co negatywnie wpływa na mobilność siły roboczej, dostępność szkół wyższych, jakość oraz intensywność współpracy biznesowej oraz administracyjnej. Z racji lokalizacji KOF praktykuje współpracę regionalną z miastami i rejonami z Litwy, Łotwy, Rosji oraz Ukrainy. Jednocześnie granica z Rosją jest zewnętrzną granicą UE co powoduje szereg ograniczeń, charakterystycznych dla obszarów przygranicznych. Najbliższe przejście graniczne kolejowe (ciężarowe) Skandawa Żeleznodorożnyj (Gmina Barciany) jest oddalone o 30 km od Kętrzyna. Przejście graniczne drogowe znajduje się w Gminie Bartoszyce, w odległości 60 km od Kętrzyna. Województwo warmińsko mazurskiego cechuje również stosunkowo wysoka dostępność do transportu morskiego. Na jego terenie funkcjonują 4 porty morskie. 72

73 Generalnie województwo warmińsko mazurskie cechuje się słabą dostępnością do granicy zachodniej w związku z czym nie należy upatrywać szans rozwojowych związanych z tym kierunkiem gospodarczym, dopóki nie nastąpi znacząca poprawa spójności komunikacyjnej. Określona lokalizacja stawia KOF z kolei przed szansą intensywnej promocji regionu jako niezwykle atrakcyjnego przyrodniczo oraz turystycznie, leżącego w pobliżu Wielkich Jezior Mazurskich. W odległości do 30 km od Kętrzyna zlokalizowane są miejscowości o podobnym potencjale gospodarczym oraz turystycznym, takie jak Mrągowo, Giżycko czy Węgorzewo. Przez miasto prowadzą drogi wojewódzkie: 592 Bartoszyce Kętrzyn Giżycko 594 Kętrzyn Bisztynek 591 Barciany Mrągowo. Do strategicznych połączeń zlokalizowanych w obrębie KOF należą DK7, droga ekspresowa S7, DK16, DK57, DK59, a także droga kolejowa Ełk Korsze Olsztyn, należące do sieci EN-. Szans rozwojowych należy się dopatrywać w nowym okresie programowania , gdzie fundusze europejskie w znacznie większym zakresie będą kierowane na rozwój transeuropejskich sieci transportowych (EN-). Województwo warmińsko mazurskie cechuje się najmniejszą gęstością dróg o twardej nawierzchni w całym kraju, co wynika z niskiej gęstości zaludnienia. Podobnie gęstość sieci kolejowej w województwie należy do najniższych w Polsce. KOF posiada własne lotnisko lokalne Kętrzyn Wilamowo, pełniące obecnie funkcje sportowe, rekreacyjne oraz turystyczne, a także promujące region za sprawą organizacji dużych imprez sportowo - widowiskowych. W roku 2013 liczba budynków mieszkalnych na terenie KOF wyniosła niespełna 6,9 tys. Przyrost liczby budynków w okresie dziesięcioletnim jest niski i wynosi 3%. Dla porównania średnia dla województwa warmińsko mazurskiego oraz całego regionu północnego wynosi 9%. Jedynie Gmina wiejska Kętrzyn osiąga podobną dynamikę przyrostu zasobów mieszkaniowych. 73

74 Wykres 38 Liczba mieszkań na terenie KOF w 2013 roku Miasto Kętrzyn Gmina Korsze Gmina Reszel Gmina Kętrzyn Gmina Barciany Gmina Srokowo Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Na terenie KOF największy przyrost liczby pustostanów w okresie 10 letnim odnotowano w Gminie Barciany oraz Mieście Kętrzyn w tych lokalizacjach znajduje się prawie 90% pustostanów, których na terenie całego Obszaru jest obecnie 40. Niestety stosunkowo wysokim wskaźnikiem przyrostu mieszkań niezamieszkanych w zasobach gmin charakteryzują się wszystkie województwa regionu północnego. 2.6 Infrastruktura okołobiznesowa tereny inwestycyjne KOF Analiza terenów inwestycyjnych Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego powstała w oparciu o szczegółową diagnozę obszarów przeznaczonych na działalność gospodarczą, wskazanych przez samorządy: Miasto Kętrzyn, Gminę Barciany, Gminę Reszel, Gminę Korsze, Gminę Srokowo oraz przez Biura Nieruchomości, które w ofercie posiadają tereny inwestycyjne w obszarze KOF. Synteza zawiera katalog danych na temat istniejących terenów inwestycyjnych. Uzyskane materiały poddano aktualizacji oraz systematyzacji w celu spójnego zaprezentowania wszystkich istotnych aspektów merytorycznych oraz technicznych, dotyczących zidentyfikowanych terenów, wzorowanych na standardach określonym przez PAIiIZ. Elementem podstawowym analizy jest więc zestawienie List danych dotyczących terenów (ang. Site Check List), zawierających informacje na temat: położenia, powierzchni nieruchomości, 74

75 stanu prawnego, charakterystyki terenu, połączeń transportowych, istniejącej infrastruktury (uzbrojenia) oraz danych kontaktowych. W drugiej części ekspertyzy dokonano ewaluacji stopnia zapotrzebowania na istniejące tereny ze strony potencjalnych inwestorów. Ostatnim etapem prac była ocena stopnia zapotrzebowania KOF na uzbrojenie istniejących oraz budowę nowych terenów inwestycyjnych. Celem uzupełnienia rozwinięto temat wdrożenia skutecznego marketingu terytorialnego, gwarantującego takie wykreowanie wizerunku sieci terenów inwestycyjnych Obszaru, aby stała się ona atrakcyjna dla potencjalnych inwestorów Katalog terenów inwestycyjnych KOF Jednym z kluczowych czynników wpływających na wzrost gospodarczy każdego regionu jest posiadanie terenów inwestycyjnych gotowych na przyjęcie potencjalnych inwestorów. Komplet uproszczonych List danych dotyczących terenów stanowi materiał priorytetowy dokumentu. Uzupełnieniem katalogu jest komplet map terenów inwestycyjnych. Poniżej zaprezentowano zestawienie istniejących terenów inwestycyjnych oraz ich charakterystykę. 75

76 1 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Nasienna działka nr 78/5 obr.1 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 5'10.47"N 21 21'51.35"E 1,2261 ha wielobok Gmina miejska Kętrzyn Obszar UR-1 teren rzemiosła produkcyjnousługowego bez funkcji mieszkaniowej ogrody działkowe, zespół garażowy ereny pod obiekty produkcyjne, rzemiosło III klasa, nieużytki N N ak, istnieje droga dojazdowa, odległość od drogi wojewódzkiej nr 592 oraz 591 ok. 1 km A1 ok. 230 km 160km Elbląg ok. 3 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku ereny są w niepełnym stopniu uzbrojone, jednak działka leży w odległości ok 300 m od ulicy Rynkowej, która jest w pełni uzbrojona Miejscowy plan zagospodarowania przewiduje w pełni uzbrojenie terenu Urząd Miasta Kętrzyn

77 2 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Nasienna działka nr 78/6 obr.1 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 5'14.88"N 21 21'57.00"E 1,1460 ha trapez Gmina miejska Kętrzyn Obszar UR-1 teren rzemiosła produkcyjnousługowego bez funkcji mieszkaniowej Ogrody działkowe, zespół garażowy Działki pod budownictwo usługowe, rzemiosło, przemysł i składy III klasa, pastwiska N N ak, istnieje droga dojazdowa, odległość od drogi wojewódzkiej nr 592 oraz 591 ok. 1 km A1 ok. 230 km 160 km Elbląg ok. 3 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie Ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku ereny są w niepełnym stopniu uzbrojone, jednak działka leży ok 100 m. od ulicy Rynkowej, która jest w pełni uzbrojona Miejscowy plan zagospodarowania przewiduje w pełni uzbrojenie terenu Urząd Miasta Kętrzyn

78 3 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Chrobrego działka nr 320/6 obr.2 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia 0,2763 ha Kształt działki Prostokąt Właściciel / właściciele Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Obszar 4U - teren zabudowy usługowej Najbliższe sąsiedztwo Osiedle Preferowane branże usługi Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] IV a Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie ak, istnieje droga dojazdowa, Droga dojazdowa do terenu odległość od drogi wojewódzkiej nr 592 oraz 591 ok. 2 km Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160 km Elbląg Kolej [km] ok. 3 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

79 4 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Batorego działka nr 12 obr. 8 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 5'42.63"N 21 23'7.69"E Maksymalna dostępna powierzchnia Działka do wydzielenia ok. 0,45 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Obszar 3U - teren zabudowy usługowej Najbliższe sąsiedztwo osiedle Preferowane branże usługi Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] III a, III b, IV a nieużytki Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N ak, istnieje droga dojazdowa, Droga dojazdowa do terenu odległość od drogi wojewódzkiej nr 592 oraz 591 ok. 4 km Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] ok. 4 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie ereny są w niepełnym stopniu uzbrojone, Woda na terenie ak/nie jednak działka leży ok 100 m. od ulicy Kanalizacja na terenie ak/nie Jagiełły, która jest w pełni uzbrojona elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Miejscowy plan zagospodarowania przewiduje w pełni uzbrojenie terenu Urząd Miasta Kętrzyn

80 5 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Bałtycka działka nr 9/2 oraz 10/2 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia łącznie ok. 2,21 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Obszar UPS-1 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług, przemysłu i składów Łąki, zabudowania gospodarcze Działki pod budownictwo usługowe, rzemiosło, przemysł i składy IV klasa, pastwiska, nieużytki, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe N N eren bezpośrednio przy drodze wojewódzkiej nr 541 A1 ok. 230 km 160km Elbląg ok. 2 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

81 6 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Bałtycka działka nr 13/2 obr. 4 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 5'6.68"N 21 23'33.97"E Maksymalna dostępna powierzchnia 1,3976 ha Kształt działki kwadrat Właściciel / właściciele Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Obszar UPS-2 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług, przemysłu i składów Łąki, zabudowania gospodarcze Działki pod budownictwo usługowe, rzemiosło, przemysł i składy Bi inne tereny zabudowane N eren bezpośrednio przy drodze wojewódzkiej nr 591 A1 ok. 230 km 160km Elbląg ok. 2 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

82 7 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Budowlana Składowa działka 46/2 obr. 4 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 4'54.89"N 21 23'37.00"E Maksymalna dostępna powierzchnia Działka ok. 0,56 ha (do wydzielenia droga KDL-2) Kształt działki Prostokąt Właściciel / właściciele Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie Obszar U-2 teren przewidziany na zagospodarowania przestrzennego realizację i utrzymanie usług Najbliższe sąsiedztwo Magazyny, składy Preferowane branże usługi Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] IV klasa pastwiska, R IV, RV Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu eren w sąsiedztwie drogi wojewódzkiej nr 591 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160 km Elbląg Kolej [km] ok. 2 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

83 8 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Składowa działka nr 91 obr.4 Miasto Kętrzyn Kętrzyn warmińsko-mazurskie 54 04'09.6"N 21 19'48.3"E 0,3839 ha trójkąt Gmina miejska Kętrzyn Obszar UPS-5 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług przemysłu i składów Łąki, gospodarstwa Usługi, przemysł i składy IV pastwiska, V pastwiska, nieużytki N N ak, istnieje droga dojazdowa, teren w odległości ok. 500 m od drogi wojewódzkiej nr 592 A1 ok. 230 km 160 km Elbląg ok. 2 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

84 9 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Składowa działka nr 92 obr.4 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 04'09.85"N 21 19'47.21"E 1,0603 ha prostokąt Gmina miejska Kętrzyn Obszar UPS-5 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług przemysłu i składów Magazyny rolnicze, łaki Usługi, przemysł i składy V pastwiska, nieużytki N ak, istnieje droga dojazdowa, teren w odległości ok. 500 m od drogi wojewódzkiej nr 592 A1 ok. 230 km 160 km Elbląg ok. 2 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

85 10 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Poznańska działka nr 878/2 obr. 6 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 4'27.95"N 21 21'50.41"E Maksymalna dostępna powierzchnia 0,2339 ha Kształt działki zbliżony do prostokąta Właściciel / właściciele Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Obszar U-1 teren usług nieuciążliwych Najbliższe sąsiedztwo eren blisko centrum, zabudowania mieszkalne, szkoła podstawowa Preferowane branże Usługi nieuciążliwe Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Bp, Zurbanizowane tereny niezabudowane Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu. Droga dojazdowa do terenu eren w odległości ok. 500 m drogi wojewódzkiej nr 592 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160 km Elbląg Kolej [km] ok. 2 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

86 11 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Ogrodowa 9, działka nr 369/7 obr. 7 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 4'15.75"N 21 22'36.12"E Maksymalna dostępna powierzchnia 1,8267 ha, do wydzielenia droga KD-1 Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie Obszar UPS-1 teren usług, przemysłu i zagospodarowania przestrzennego składów Najbliższe sąsiedztwo boisko Preferowane branże usługi, przemysł i składy Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Bp, Zurbanizowane tereny niezabudowane Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, Droga dojazdowa do terenu działka położona ok 100 m od drogi wojewódzkiej nr 591 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160 km Elbląg Kolej [km] ok. 1 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

87 12 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, F. Chopina działka nr 349 obr.7 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 4'21.77"N 21 22'38.46"E 0,75 ha do wydzielenia droga KD-1 wielobok Gmina miejska Kętrzyn Obszar U3 teren usług nieuciążliwych Rzeka Guber, Zamek Krzyżacki Usługi nieuciążliwe R III b N N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, działka położona ok. 50 m od drogi wojewódzkiej nr 591 A1 ok. 230 km 160 km Elbląg ok. 0,5 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

88 13 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Ogrodowa działka nr 381 obr.7 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 4'9.53"N 21 23'28.13"E 2,5692 ha zbliżony do prostokąta Gmina miejska Kętrzyn Obszar UPS-1 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług wielofunkcyjnych, przemysłu i składów Dworzec Kolejowy, rzeka Guber Usługi wielofunkcyjne, przemysł i składy IV a rola N N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, teren w odległości ok. 0,5 km od drogi wojewódzkiej nr 591 ok. 230 km A1 160 km Elbląg ok 0,5 Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

89 14 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Nasienna działka nr 35, 36, 37 obr.8 i część 74/6 obr. 1 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 5'17.86"N 21 21'55.53"E łącznie ok. 3,0 ha do wydzielenia różne Właściciele prywatni Obszar UR-1 teren rzemiosła produkcyjnousługowego bez funkcji mieszkaniowej Zespół garaży, ogrody działkowe Rzemiosło produkcyjne bez funkcji mieszkaniowej Działka nr 35 III b rola, III pastwiska, IV łąka, V łąka, rów Działka nr 36 oraz 37 nieużytek Działka nr 74/6 III klasa pastwiska N N ak, istnieje droga dojazdowa, odległość od drogi wojewódzkiej nr 591oraz 592 ok. 1 km A1 ok. 230 km 160 km Elbląg ok. 3 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku ereny są w niepełnym stopniu uzbrojone, jednak działka nr 35 leży bezpośrednio przy ulicy Rynkowej, która jest w pełni uzbrojona, a reszta działek z terenu inwestycyjnego przylega do działki nr 35 Miejscowy plan zagospodarowania przewiduje w pełni uzbrojenie terenu Urząd Miasta Kętrzyn

90 15 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Batorego działka nr 10 obr.8 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 06'00.4"N 21 22'31.2"E Działka do wydzielenia ok. 0,85 ha W kształcie litery L Właściciele prywatni Obszar 1U teren zabudowy usługowej Łąki, pastwiska usługi IIIb, R IVa, IVb N N ak, istnieje droga dojazdowa, odległość od drogi wojewódzkiej nr 592 oraz 591 ok.4 km A1 ok. 230 km 160 km Elbląg ok. 3 km Dworzec Kolejowy ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku ereny są w niepełnym stopniu uzbrojone, jednak działka leży bezpośrednio przy ulicy Jagiełły, która jest w pełni uzbrojona Miejscowy plan zagospodarowania przewiduje w pełni uzbrojenie terenu Urząd Miasta Kętrzyn

91 16 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Batorego działka nr 26 obr.8 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 5'45.36"N 21 22'31.9"E Działka do wydzielenia ok. 1,0 ha wielobok Właściciele prywatni Obszar 2U teren zabudowy usługowej Osiedle, boisko usługi RIIIb, RIVa, B N ak, istnieje droga dojazdowa, odległość od drogi wojewódzkiej nr 592 oraz 591 ok. 3 km A1 ok. 230 km 160km Elbląg ok. 4 km Dworzec Kolejowy ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku ereny są w niepełnym stopniu uzbrojone, jednak działka leży bezpośrednio przy ulicy Jagiełły, która jest w pełni uzbrojona Miejscowy plan zagospodarowania przewiduje w pełni uzbrojenie terenu Urząd Miasta Kętrzyn

92 17 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Jagiełły 79 obr.2 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 5'17.57"N 21 22'12.95"E Działka do wydzielenia ok. 1,4 ha Prostokąt Właściciele prywatni Obszar 2UPS teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług wielofunkcyjnych, przemysłu i składów Zabudowania, ogrody działkowe usługi wielofunkcyjne, przemysł i składy RIIIb, RIVa, RIVb, nieużytki, rów N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, odległość od drogi wojewódzkiej nr 592 ok. 2 km A1 ok. 230 km 160km Elbląg ok. 3 km Dworzec Kolejowy ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

93 18 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Jagiełły działka nr 79 obr.2 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 5'17.57"N 21 22'12.95"E Działka do wydzielenia ok. 1,3 ha i 0,6 ha (droga 1KDD do wydzielenia) kwadrat Właściciele prywatni Obszar 1U i 2U teren zabudowy usługowej Zabudowania, ogrody działkowe usługi RIIIb, RIVa, RIVb, nieużytki, rów N ak, istnieje sroga dojazdowa do terenu, odległość od drogi wojewódzkiej nr 592 ok. 2 km A1 ok. 230 km 160km Elbląg ok. 3 km Dworzec Kolejowy ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

94 19 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Bydgoska działka nr 36, 14 obr. 7 i część 13 obr. 7 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 4'7.05"N 21 21'52.91"E Maksymalna dostępna powierzchnia Łącznie ok. 0,6 ha (po wydzieleniu z dz. nr 13) Kształt działki różny Właściciel / właściciele Gmina miejska Kętrzyn oraz właściciele prywatni Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Obszar U-2 teren usług nieuciążliwych Najbliższe sąsiedztwo Zabudowania mieszkalne Preferowane branże Usługi nieuciążliwe Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] B, R IIIb, RIIIb, pastwiska IIIb, III las Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu eren przy drodze wojewódzkiej nr 591 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] ok. 2 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

95 20 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Bałtycka działki nr 62/2 i 61/1 obr. 4 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 5'1.36"N 21 24'8.1"E Maksymalna dostępna powierzchnia 18,1903 ha i 1,9902 ha (droga KDL-1 do wydzielenia) Kształt działki różne Właściciel / właściciele Właściciele prywatni Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Obszar UPS-3 teren przewidziany na Przeznaczenie w miejscowym planie realizację i utrzymanie usług przemysłu i zagospodarowania przestrzennego składów Najbliższe sąsiedztwo Składy rolnicze, łaki Preferowane branże Usługi, przemysł i składy Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] R IIIa, R IIIb, RIVa, RIVb, nieużytki, Bi, Lz Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu ereny bezpośrednio przy drodze wojewódzkiej nr 591 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] ok. 2 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

96 21 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Składowa działka nr 66 obr.4 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 4'50.96"N 21 24'13.14"E 2,8111 ha prostokąt Właściciele prywatni Obszar UPS-4 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług przemysłu i składów Składy, magazyny, łąki Przemysł, składy R III b N N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu. eren w odległości ok. 300 m od drogi wojewódzkiej nr 592 A1 ok. 230 km 160km Elbląg ok. 2 km Dworzec Kolejowy ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

97 22 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Składowa działka 58 obr.4 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 04'52.6"N 21 23'42.1"E Maksymalna dostępna powierzchnia 1,2287 Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Właściciele prywatni Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie Obszar U-2 teren przewidziany na realizację zagospodarowania przestrzennego i utrzymanie usług Najbliższe sąsiedztwo Składy, magazyny, łąki Preferowane branże usługi Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Pastwiska IV klasa, RV, RVI Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu eren w odległości ok. 300 m drogi wojewódzkiej nr 591 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] ok. 2 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

98 23 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Składowa działka nr 76 obr.4 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 04'51.96"N 21 23'47.56"E 0,9485 ha wielobok Właściciele prywatni Obszar U-2 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług Składy, magazyny usługi R IV N N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu. eren w sąsiedztwie drogi wojewódzkiej nr 592 A1 ok. 230 km 160km Elbląg ok. 2 km Dworzec Kolejowy ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

99 24 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Mazowiecka działka nr 132/8 obr. 4 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia 1,0398 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Właściciele prywatni Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie Obszar U-5 teren przewidziany na realizację zagospodarowania przestrzennego i utrzymanie usług Najbliższe sąsiedztwo Droga wojewódzka nr 591 oraz 592, eren przy centrum Kętrzyna, Preferowane branże Usługi Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] R IIIb, R IVa, R IVb, Rv, nieużytki Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu eren przy drodze wojewódzkiej nr 592 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] ok. 1 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

100 25 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Ogrodowa 393/1 obr.7 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia 5,6767 Kształt działki Wielobok Właściciel / właściciele Właściciel prywatny Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Obszar UPS-1 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług wielofunkcyjnych, przemysłu i składów eren przy centrum Kętrzyna, przy rzece Guber Usługi wielofunkcyjne, przemysł, składy Ba, tereny przemysłowe N N eren w sąsiedztwie drogi wojewódzkiej nr 591 A1 ok. 230 km 160km Elbląg ok. 0,5 km Dworzec Kolejowy ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

101 26 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Cukrownicza 393/2 obr.7 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia 3,5227 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Właściciel prywatny Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Obszar UPS-2 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług wielofunkcyjnych, przemysłu i składów Dworzec Kolejowy, ok. 100 m Usługi wielofunkcyjne, przemysł, składy Ba N N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, odległość od drogi wojewódzkiej nr 591, ok. 0,5 km A1 ok. 230 km 160km Elbląg ok. 0,5 km Dworzec Kolejowy ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku ereny są w niepełnym stopniu uzbrojone, jednak działka leży w odległości ok 100 m od ulicy Dworcowej, która jest w pełni uzbrojona Miejscowy plan zagospodarowania przewiduje w pełni uzbrojenie terenu Urząd Miasta Kętrzyn

102 27 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Cukrownicza działka nr 380/1 obr. 7 Cukrownicza działka nr 380/2 obr. 7 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 04'14.42"N 21 23'27.43"E 2,4657 ha i 1,4764 ha wielobok Właściciel prywatny Obszar UPS-2 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług wielofunkcyjnych, przemysłu i składów Dworzec Kolejowy Usługi wielofunkcyjne, przemysł, składy Bp, Ba N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, odległość od drogi wojewódzkiej nr 591, ok. 2 km A1 ok. 230 km 160km Elbląg Bezpośrednio przy Dworcu Kolejowym ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku ereny są w niepełnym stopniu uzbrojone, jednak leżą w bezpośrednim sąsiedztwie ulicy Dworcowej, która jest w pełni uzbrojona Miejscowy plan zagospodarowania przewiduje w pełni uzbrojenie terenu Urząd Miasta Kętrzyn

103 28 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Ogrodowa 379/4 obr.7 Ogrodowa 379/12 obr. 7 Ogrodowa 379/11 obr. 7 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 04'08.51"N 21 23'08.01"E 6,3400 ha 3,3807 ha 2,6117 ha różny Właściciel prywatny Obszar UPS-1 teren przewidziany na realizację i utrzymanie usług wielofunkcyjnych, przemysłu i składów Dworzec Kolejowy usługi wielofunkcyjne, przemysł i składy R IVa, BA N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, teren w odległości ok.0,5km od drogi wojewódzkiej nr 591 A1 ok. 230 km 160km Elbląg ereny przy Dworcu Kolejowym ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

104 29 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Ogrodowa, działka nr 379/2 obr. 7 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 04'05.82"N 21 22'51.61"E Maksymalna dostępna powierzchnia 1,6517 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Właściciele prywatni Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Obszar UPS-1 teren przewidziany na Przeznaczenie w miejscowym planie realizację i utrzymanie usług zagospodarowania przestrzennego wielofunkcyjnych, przemysłu i składów Najbliższe sąsiedztwo Dworzec Kolejowy Preferowane branże usługi wielofunkcyjne, przemysł i składy Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] R IIIb Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, Droga dojazdowa do terenu teren w odległości ok. 500 m od drogi wojewódzkiej nr 591 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160 km Elbląg Kolej [km] ok. 300 m Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

105 30 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Ogrodowa działka nr 379/3 obr. 7 Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 04'01.80"N 21 22'59.42"E Maksymalna dostępna powierzchnia 1,5456 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Właściciele prywatni Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie Obszar U-2 teren przewidziany na realizację zagospodarowania przestrzennego i utrzymanie usług nieuciążliwych Najbliższe sąsiedztwo Gospodarstwa Preferowane branże usługi nieuciążliwe Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] R IVa, Bp, nieużytki Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, Droga dojazdowa do terenu teren w odległości ok. 500 m od drogi wojewódzkiej nr 591 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160 km Elbląg Kolej [km] ok. 1 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

106 31 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, raugutta działka nr 193/2 raugutta działka nr 193/3 obr.3 Miasto Kętrzyn Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 04'35.6"N 21 22'42.4"E 0,9564 ha 0,0348 ha (w sumie 0,9912 ha) wielobok Właściciele prywatni Obszar 2U teren zabudowy usługowej jezioro usługi I tereny inne zabudowane, droga N N eren przy drodze wojewódzkiej nr 592 oraz 591 A1 ok. 230 km 160 km Elbląg ok. 1 km Dworzec Kolejowy ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Urząd Miasta Kętrzyn

107 32 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Batorego Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia Ok. 2 ha Kształt działki Prostokąt Właściciel / właściciele Właściciel prywatny, Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego 3U tereny zabudowy usługowej Najbliższe sąsiedztwo Działki pod zabudowę mieszkaniową Preferowane branże usługi Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] grunty klasy III, IV i V Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu Odległość od drogi wojewódzkiej nr 592 oraz 591 ok. 3 km Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] ok. 4 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie ereny są w niepełnym stopniu uzbrojone, Woda na terenie ak/nie jednak działka leży ok 100 m od ulicy Kanalizacja na terenie ak/nie Jagiełły, która jest w pełni uzbrojona elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Miejscowy plan zagospodarowania przewiduje w pełni uzbrojenie terenu Urząd Miasta Kętrzyn

108 33 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Górna Rynkowa Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 05'30.9"N 21 21'18.3"E Maksymalna dostępna powierzchnia Ok. 30 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Właściciele prywatni Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie Obszary MN-1 i MN-2 tereny zabudowy zagospodarowania przestrzennego mieszkaniowej jednorodzinnej Najbliższe sąsiedztwo domy, gospodarstwa, łąki Preferowane branże Zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] grunty klasy III, IV i V Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu eren ok 1 km od drogi wojewódzkiej nr 592 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160 km Elbląg Kolej [km] ok. 3 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Ze względu na duży obszar, część terenu Kanalizacja na terenie ak/nie wymaga dozbrojenia; wszystkie media w elefon ak/nie pobliżu Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) Miejscowy plan przewiduje pełne uzbrojenie oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, terenu oraz drogi wewnętrzne do terenu dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

109 34 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Jagiełły Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia Ok. 20 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Właściciele prywatni, Skarb Państwa Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie Obszary MN tereny zabudowy zagospodarowania przestrzennego mieszkaniowej jednorodzinnej Najbliższe sąsiedztwo Łąki, ogrody działkowe Preferowane branże Zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] grunty klasy III, IV i V Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu eren w odległości około 2 km od drogi wojewódzkiej Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] ok. 4 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Ze względu na duży obszar, część terenu Kanalizacja na terenie ak/nie wymaga dozbrojenia; wszystkie media w elefon ak/nie pobliżu Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) Miejscowy plan przewiduje pełne uzbrojenie oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, terenu dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

110 35 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Chrobrego-Batorego Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia Ok. 18 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Właściciele prywatni, Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie Obszary MN tereny zabudowy zagospodarowania przestrzennego mieszkaniowej jednorodzinnej Najbliższe sąsiedztwo łąki Preferowane branże Zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] grunty klasy III, IV i V Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu eren w odległości około 2 km od drogi wojewódzkiej Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] ok. 4 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Ze względu na duży obszar, część terenu wymaga dozbrojenia oraz dobudowy dróg dojazdowych; wszystkie media w pobliżu Miejscowy plan przewiduje pełne uzbrojenie terenu Urząd Miasta Kętrzyn

111 36 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Bydgoska Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia Ok. 3 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie Obszary MNU-2 tereny zabudowy zagospodarowania przestrzennego mieszkaniowej jednorodzinnej Najbliższe sąsiedztwo Droga wojewódzka nr 591 Preferowane branże Zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] grunty klasy III, IV i V Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu eren przy drodze wojewódzkiej nr 591 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] ok. 3 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Ze względu na duży obszar, część terenu Kanalizacja na terenie ak/nie wymaga dozbrojenia oraz dobudowy dróg elefon ak/nie wewnętrznych; wszystkie media w pobliżu Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) Miejscowy plan przewiduje pełne uzbrojenie oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, terenu oraz drogi wewnętrze do terenu. dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

112 37 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Batorego Miasto/Gmina Miasto Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia Ok. 10,5 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Właściciele prywatni, Gmina miejska Kętrzyn Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie Obszary MW i MWU tereny zabudowy zagospodarowania przestrzennego mieszkaniowej wielorodzinnej Najbliższe sąsiedztwo Ogrody działkowe Preferowane branże Zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] grunty klasy III, IV i V Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu Odległość od drogi wojewódzkiej nr 592 oraz 591 ok. 2 km Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] ok. 3 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Ze względu na duży obszar, część terenu Kanalizacja na terenie ak/nie wymaga dozbrojenia oraz dobudowy dróg elefon ak/nie dojazdowych; wszystkie media w pobliżu. Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) Miejscowy plan przewiduje pełne uzbrojenie oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, terenu dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Miasta Kętrzyn

113 38 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Ogrodowa Miasto Korsze Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 17'15.88"N 21 14'58.78"E 3,88 ha Prostokąt Gmina Korsze Nie dotyczy Rampa kolejowa, utwardzana droga gminna Usługi różnych branż, produkcja nieuciążliwa Grunty budowlane N N Droga gminna, o szer. 13 m A2 ok. 220 km Gdańsk, ok. 230 km W sąsiedztwie rampy kolejowej ok. 230 km Port Lotniczy w Gdańsku, w planach lotnisko Szymany w odległości 100 km N, w pobliżu N, w pobliżu N, w pobliżu b/d N Brak planów uzbrojenia terenu. Grzegorz Faszcza, Zastępca Kierownika Referatu G el:

114 39 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Przemysłowa Miasto Korsze Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 10'52.59"N 21 8'36.76"E 0,60 ha, istnieje możliwość powiększenia terenu o 3 działki o łącznej powierzchni 0,63 ha Prostokąt Gmina Korsze N Nie dotyczy eren w odległości 100 m od drogi wojewódzkiej Usługi różnych branż, produkcja nieuciążliwa Grunty budowlane N N Droga gminna wyłożona trelinką, o szer. 21 m A2 ok. 220 km Gdańsk, ok. 230 km Korsze 1km ok. 230 km Port Lotniczy w Gdańsku, w planach lotnisko Szymany w odległości 100 km N, w pobliżu N, w pobliżu N, w pobliżu b/d N, w odl. 300 m Brak planów uzbrojenia terenu. Grzegorz Faszcza, Zastępca Kierownika Referatu G el:

115 40 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Saduny Miasto Korsze Kętrzyn Warmińsko-mazurskie 54 9'19.727"N, 21 15'34.056"E 1,35 ha, istnieje możliwość powiększenia terenu o 3 działki o łącznej powierzchni 0,63 ha Prostokąt Gmina Korsze N Nie dotyczy Rampa kolejowa, utwardzana droga gminna Usługi różnych branż, produkcja nieuciążliwa Grunty budowlane N N Droga gminna, o szer. 13 m A2 ok. 220 km Gdańsk, ok. 230 km W sąsiedztwie rampy kolejowej ok. 230 km Port Lotniczy w Gdańsku, w planach lotnisko Szymany w odległości 100 km N, w pobliżu N, w pobliżu N, w pobliżu b/d N Brak planów uzbrojenia terenu. Grzegorz Faszcza, Zastępca Kierownika Referatu G el:

116 41 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Miasto/Gmina Powiat Województwo Koordynaty Maksymalna dostępna powierzchnia Kształt działki Właściciel / właściciele Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Leśniewo w pobliżu jeziora Rydzówka Gmina Srokowo Kętrzyn Warmińsko-mazurskie b/d Łącznie 1,06 ha romb Gmina Srokowo 6 U teren usług okołoturystycznych Jezioro Rydzówka ok. 50 m, msc. Srokowo ok. 4 km, Kętrzyn 26 km, Węgorzewo 12 km turystyka Ps IV-V (1,06 ha), różnica poziomów terenu [m] -10 m N N Droga gminna, o szer. 8 m A2 ok. 220 km Gdańsk, ok. 230 km ok. 65 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 230 km Port Lotniczy w Gdańsku N, 4 km N N Brak planów uzbrojenia terenu w zakresie gazu oraz telefonu. Jan Adamczyk, Inspektor, tel

117 42 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Reszel 1 Miasto/Gmina Gmina Reszel Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia 64,38 ha Kształt działki Prostokąt Właściciel / właściciele Agencja Nieruchomości Rolnych Warszawa Aktualny plan zagospodarowania ak/nie N Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego brak Najbliższe sąsiedztwo Święta Lipka z sanktuarium Maryjnym Preferowane branże turystyka Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Grunty Klasy III, IV i V Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu Droga wojewódzka nr 594 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 200 km Porty rzeczne i morskie [km] Ok. 160 km Elbląg Kolej [km] ok. 15 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 200 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie N, w odl. Około 100 m Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie N, w odl. Ok. 300 m Kanalizacja na terenie ak/nie N, w odl. Ok. 300 m elefon ak/nie N Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, Brak planów uzbrojenia terenu dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Gminy w Reszlu tel. (89)

118 43 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Reszel 2 Miasto/Gmina Gmina Reszel Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia 105 ha Kształt działki inne Właściciel / właściciele Agencja Nieruchomości Rolnych Warszawa Aktualny plan zagospodarowania ak/nie N Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego brak Najbliższe sąsiedztwo Święta Lipka z sanktuarium Maryjnym Preferowane branże turystyka Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Grunty Klasy IV i V Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu Droga wojewódzka nr 594 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 200 km Porty rzeczne i morskie [km] Ok. 160 km Elbląg Kolej [km] ok. 15 km Dworzec Kolejowy Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 200 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie N, sieć na terenie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie N, w odl. ok. 15 m Kanalizacja na terenie ak/nie N, w odl. Ok. 350 m elefon ak/nie N, odg. Ok. 350 m Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, Brak planów uzbrojenia terenu dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Urząd Gminy w Reszlu tel. (89)

119 44 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Obręb Barciany 1 Miasto/Gmina Barciany Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 13'29.92"N 21 20'27.16"E Maksymalna dostępna powierzchnia 11,29 ha, możliwość powiększenia działki Kształt działki nieregularny Właściciel / właściciele Gmina Barciany Aktualny plan zagospodarowania ak/nie N Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego N Najbliższe sąsiedztwo Miejscowość Barciany Preferowane branże Przetwórstwo rolno-spożywcze Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] R IIIa, R III b, grunt nieodrolniony Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu Przy drodze wojewódzkiej nr 591 Najbliższa autostrada i odległość [m] A2 ok. 220 km Porty rzeczne i morskie [km] Gdańsk, ok. 230 km Kolej [km] Skandawa 12 km, Korsze 18 km Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 230 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie N Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Cezary Łotys, inspektor, tel.: , 119

120 45 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Obręb Barciany 2 Miasto/Gmina Barciany Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 13'35.38"N 21 19'54.83"E Maksymalna dostępna powierzchnia 6,28 ha Kształt działki prostokąt Właściciel / właściciele Gmina Barciany Aktualny plan zagospodarowania ak/nie N Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego N Najbliższe sąsiedztwo Miejscowość Barciany Preferowane branże Przetwórstwo rolno-spożywcze Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] R IIIa, R III b, grunt nieodrolniony Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N Droga dojazdowa do terenu Przy drodze wojewódzkiej nr 591 Najbliższa autostrada i odległość [m] A2 ok. 220 km Porty rzeczne i morskie [km] Gdańsk, ok. 230 km Kolej [km] Skandawa 12 km, Korsze 18 km Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 230 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie ak/nie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie N Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Cezary Łotys, inspektor, tel.: , 120

121 46 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Kętrzyn, ul. Limanowskiego Miasto/Gmina Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia 0,33 ha Kształt działki Prostokąt Właściciel / właściciele Osoba prywatna Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie pod zabudowę handlowo-usługową z zagospodarowania przestrzennego obsługującym ją parkingiem. Najbliższe sąsiedztwo osiedle domów jednorodzinnych Preferowane branże Handel, usługi Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Grunty Klasy IV i V Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie N Budynki i zabudowania na terenie ak/nie N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, Droga dojazdowa do terenu teren w odległości ok. 1 km od drogi wojewódzkiej 592 Najbliższa autostrada i odległość [m] A1 ok. 230 km Porty rzeczne i morskie [km] 160km Elbląg Kolej [km] Ok. 300 m Dworzec Kolejowy w Kętrzynie Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku Elektryczność na terenie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, eren w pełni uzbrojony dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Biuro nieruchomości w Kętrzynie 121

122 47 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Grunty Klasy IV i V Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Kętrzyn, ul. Jagiełły/Kazimierza Wielkiego Miasto/Gmina Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia 4,4116 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Właściciel prywatny Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego MNU-1, MNU-3, U-2, KD-3 Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, Szkoła zabudowa mieszkalna wielorodzinna oraz usług Klasa V N N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, teren położony w odległości ok. 2 km od drogi wojewódzkiej nr 592 A1 ok. 230 km 160km Elbląg Ok. 4 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Biuro nieruchomości w Kętrzynie 122

123 48 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Nazwa lokalizacji Kętrzyn Wymiarki Miasto/Gmina Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty , Maksymalna dostępna powierzchnia 6,27 ha Kształt działki wielobok Właściciel / właściciele Osoba prywatna Aktualny plan zagospodarowania ak/nie Przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Najbliższe sąsiedztwo Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, zabudowa jednorodzinna- 2,1ha pozostała część tereny ekologiczne teren objęty nowym MPZP stadnina ogierów, działki pod zabudowę jednorodzinną zabudowa mieszkalna jednorodzinna Klasa V ak, część terenu objęta programem NAURA 2000 N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, teren położony w odległości ok. 2 km od drogi wojewódzkiej nr 592 A1 ok. 230 km 160km Elbląg Ok. 4 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Biuro nieruchomości w Kętrzynie 123

124 49 LISA DANYCH DOYCZĄCYCH ERENU Położenie Powierzchnia nieruchomości Informacje dotyczące nieruchomości Nazwa lokalizacji Chopina, działki nr 358/3 i 365 Miasto/Gmina Kętrzyn Powiat Kętrzyn Województwo Warmińsko-mazurskie Koordynaty 54 04'17.16"N 21 22'29.56"E Maksymalna dostępna powierzchnia 1576 m2 Kształt działki Wielobok i kwadrat Właściciel / właściciele Osoba prywatna Aktualny plan zagospodarowania ak/nie BI, zabudowa mieszkalno-inwestycyjna Przeznaczenie w miejscowym planie Na działce nr 365 można wybudować zagospodarowania przestrzennego budynek o powierzchni max 376 m2 i wysokości max 15m. Najbliższe sąsiedztwo boisko Charakterystyka działki Połączenia transportowe Istniejąca infrastruktura Osoba do kontaktu w sprawie oferty terenu inwestycyjnego Preferowane branże Klasa gruntów wraz z powierzchnią [ha] Różnica poziomów terenu [m] Istniejące ograniczenia ekologiczne ak/nie Budynki i zabudowania na terenie ak/nie Droga dojazdowa do terenu Najbliższa autostrada i odległość [m] Porty rzeczne i morskie [km] Kolej [km] Najbliższe lotnisko międzynarodowe [km] Elektryczność na terenie Gaz na terenie ak/nie Woda na terenie ak/nie Kanalizacja na terenie ak/nie elefon ak/nie Oczyszczalnia ścieków na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie ak/nie Informacja o planach w zakresie uzbrojenia terenu w media (prąd, gaz, woda, kanalizacja, telefon) oraz skomunikowania terenu (drogi wewnętrzne, dojazdowe) Imię, nazwisko, stanowisko: telefon, zabudowa mieszkalno-inwestycyjna Klasa V Nie występuje N N ak, istnieje droga dojazdowa do terenu, eren bezpośrednio przy drodze wojewódzkiej nr 591 A1 ok. 230 km 160km Elbląg Ok. 1 km Dworzec Kolejowy w Kętrzynie ok. 250 km Port Lotniczy w Gdańsku eren w pełni uzbrojony Biuro nieruchomości w Kętrzynie 124

125 2.6.2 Kompilacja parametrów na potrzeby utworzenia oferty inwestycyjnej KOF Poziom atrakcyjności inwestycyjnej Obszaru uwarunkowany jest posiadaniem szerokiej oferty wolnych oraz uzbrojonych terenów inwestycyjnych umożliwiających koncentrację podmiotów gospodarczych reprezentujących strategiczne segmenty rynkowe w jednym miejscu. Zestawiając sieć terenów inwestycyjnych, jakimi na dzień dzisiejszy dysponuje KOF, utworzono kompilację charakteryzującą wolną powierzchnię, stan uzbrojenia, a także selektywną specjalizację terenów, wynikającą z przeznaczenia lub preferowanych rodzajów działalności na poszczególnych gruntach. abela 31 Kompilacja parametrów zdiagnozowanych terenów inwestycyjnych KOF Nr w zestawieniu eren inwestycyjny Stan uzbrojenia Nazwa Własność Powierzchnia całkowita [h] Prąd Gaz Woda Kanalizacja Przeznaczenie działek/ Preferowane branże Publiczne uzbrojone (12 szt.) 3 Chrobrego 320/6 obr.2 5 Bałtycka 22 6 Bałtycka 13/2 obr. 4 7 Budowlana Składowa 46/2 obr. 4 8 Składowa 91 obr.4 9 Składowa 92 obr Poznańska 878/2 obr. 6 Ogrodowa 9, 369/7 obr. 7 F. Chopina 349 obr.7 Ogrodowa 381 obr.7 44 Obręb Barciany 1 45 Obręb Barciany 2 Prywatne uzbrojone (17 szt.) 17 Jagiełły 79 obr.2 18 Jagiełły 79 obr.2 19 Bydgoska 36, 14 obr. 7 i część 13 obr. 7 Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Gmina Barciany Gmina Barciany Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni 0,2763 usługi 2,2100 1,3976 budownictwo usługowe, rzemiosło, przemysł i składy budownictwo usługowe, rzemiosło, przemysł i składy 0,5600 usługi 0,3839 Usługi, przemysł i składy 1,0603 Usługi, przemysł i składy 0,2339 Usługi nieuciążliwe 1,8267 Usługi nieuciążliwe 0,7500 Usługi nieuciążliwe 2,5692 Usługi nieuciążliwe 11,2900 6,2800 1,4000 przemysł spożywczorolniczy przemysł spożywczorolnic usługi wielofunkcyjne, przemysł i składy 1,9000 usługi 0,6000 usługi nieuciążliwe 125

126 Nr w zestawieniu eren inwestycyjny Stan uzbrojenia Nazwa Własność Powierzchnia całkowita [h] Prąd Gaz Woda Kanalizacja Przeznaczenie działek/ Preferowane branże 20 Bałtycka 62/2 i 61/1 obr Składowa 66 obr.4 22 Składowa 58 obr.4 23 Składowa 76 obr Mazowiecka 132/8 obr. 4 Ogrodowa 393/1 obr.7 Ogrodowa 379/4 obr.7 Ogrodowa 379/12 obr. 7 Ogrodowa 379/11 obr. 7 Ogrodowa 379/2 obr. 7 Ogrodowa 379/3 obr. 7 raugutta 193/2 raugutta 193/3 obr.3 46 Limanowskiego 47 Jagiełły/Kazimierza Wielkiego 48 Kętrzyn Wymiarki 49 Chopina, działki nr 358/3 i 365 Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciel prywatny Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni 20,1832 usługi, przemysł i składy 2,8111 usługi, przemysł i składy 1,2287 usługi 0,9485 usługi 1,0398 usługi 5,6767 6,3400 3,3807 2,6117 Publiczne nieuzbrojone lub uzbrojone częściowo (10 szt.) 1,6517 usługi wielofunkcyjne, przemysł i składy usługi wielofunkcyjne, przemysł i składy usługi wielofunkcyjne, przemysł i składy 1,5456 usługi nieuciążliwe 0,9912 usługi 0,3300 handel, usługi 4,4116 zabudowa mieszkalna wielorodzinna oraz usług 6,2700 zabudowa jednorodzinna 0,1576 zabudowa mieszkalnoinwestycyjna 1 2 Nasienna 78/5 obr.1 Nasienna 78/6 obr.1 4 Batorego 12 obr Bydgoska 42 Reszel 1 43 Reszel 2 41 Leśniewo w pobliżu jeziora Rydzówka 38 Ogrodowa 39 Przemysłowa 40 Saduny Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn Miasto Kętrzyn ANR Warszawa ANR Warszawa Gmina Srokowo Gmina Korsze Gmina Korsze Gmina Korsze 1,2261 1,1460 Na sąsiednich działkach Na sąsiednich działkach obiekty produkcyjne, rzemiosło budownictwo usługowe, rzemiosło, przemysł i składy 0,4500 Na sąsiednich działkach usługi 3,0000 Na sąsiednich działkach zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna 64,3800 N N N turystyka 105,0000 N N N turystyka 1,0600 N turystyka 3,8800 N N N 0,6000 N N N 1,3500 N N N usługi różnych branż, produkcja nieuciążliwa usługi różnych branż, produkcja nieuciążliwa usługi różnych branż, produkcja nieuciążliwa 126

127 Nr w zestawieniu eren inwestycyjny Stan uzbrojenia Nazwa Własność Powierzchnia całkowita [h] Prąd Gaz Woda Kanalizacja Przeznaczenie działek/ Preferowane branże Prywatne nieuzbrojone lub uzbrojone częściowo (10 szt.) 14 Nasienna 35, 36, 37 obr.8 i część 74/6 obr Batorego 10 obr.8 16 Batorego 26 obr Cukrownicza 393/2 obr.7 Cukrownicza 380/1 obr. 7 Cukrownicza 380/2 obr Batorego 33 Górna Rynkowa 34 Jagiełły 35 Chrobrego- Batorego 37 Batorego Źródło: opracowanie własne Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciele prywatni Właściciel prywatny Właściciel prywatny Właściciele prywatni oraz Miasto Kętrzyn Właściciele prywatni Właściciele prywatni, Skarb Państwa Właściciele prywatni oraz Miasto Kętrzyn Właściciele prywatni oraz Miasto Kętrzyn 3,0000 Na sąsiednich działkach rzemiosło produkcyjne bez funkcji mieszkaniowej 0,8500 Na sąsiednich działkach usługi 1,0000 Na sąsiednich działkach usługi 3,5227 Na sąsiednich działkach 3,9421 Na sąsiednich działkach usługi wielofunkcyjne, przemysł i składy usługi wielofunkcyjne, przemysł i składy 2,0000 Na sąsiednich działkach usługi 30,0000 Na sąsiednich działkach 20,0000 Na sąsiednich działkach 18,0000 Na sąsiednich działkach 10,5000 Na sąsiednich działkach zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna Miasto Kętrzyn zadeklarowało posiadanie bogatej oferty inwestycyjnej. Miasto jest właścicielem osiemnastu atrakcyjnych terenów inwestycyjnych, w tym czterech jako współwłaściciel: 11 w pełni uzbrojonych ich łączna powierzchnia wynosi blisko 12 ha. Preferowane przeznaczenie działek skupia się wokół usług, ale obejmuje także przemysł i składy; 7 częściowo uzbrojonych, o łącznej powierzchni prawie 30 ha. Jest to stosunkowo duża powierzchnia, a największy teren ok. 18 ha przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną; Znaczna część terenów inwestycyjnych w Kętrzynie jest w posiadaniu właścicieli prywatnych: 127

128 17 z nich to tereny w pełni uzbrojone, o powierzchni ponad 52 ha, preferowane branże to usługi, przemysł i składy; 10 terenów to działki częściowo uzbrojone, o powierzchni ponad 72 ha. Działka pod nazwą Górna-Rynkowa posiada dużą powierzchnię - ok. 30 ha i przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Wszystkie tereny inwestycyjne znajdujące się w Mieście Kętrzyn, są działkami bądź częściowo bądź całkowicie uzbrojonymi, najbliższe media leżą na sąsiednich działkach, a Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego przewiduje pełne uzbrojenie tych terenu. Oferta terenów inwestycyjnych jest na wysokim poziomie jeśli chodzi o zróżnicowanie branż oraz różnorodność powierzchniową terenów inwestycyjnych (od 0,56 ha do 30 ha). W zależności od potrzeb przyszłego inwestora, tereny zlokalizowane są w samym centrum Kętrzyna np. w sąsiedztwie Dworca Kolejowego, lub na jego peryferiach np. działki przy ulicy Bydgoskiej. Stan skomunikowania terenów również jest zadowalający. Większość z nich posiada drogi dojazdowe, a także znajduje się blisko głównych dróg wojewódzkich nr 591 oraz 592. Obecna oferta terenów inwestycyjnych Kętrzyna, będącego rdzeniem gospodarczym KOF-u, jest atrakcyjna dla podmiotów z sektora przemysłowego. Łączna powierzchnia terenów, dla których przeznaczenie w MPZP posiada zapisy umożliwiające rozpoczęcie działalności o charakterze przemysłowym wynosi 79 ha, w większości w pełni uzbrojonych i dobrze skomunikowanych. W Kętrzynie istnieje Specjalna Podstrefa Ekonomiczna, wydzielona z Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Podstrefa powstała na wniosek inwestora i obejmuje 8,5 ha gruntów położonych przy ul. Bolesława Chrobrego. Miasto wyraża chęć utworzenia SSE również dla innych części Miasta. Kętrzyn, pod względem oferty terenów inwestycyjnych jest w pełni przygotowany na potencjalnych inwestorów, którzy byliby zainteresowani ulokować swój kapitał w tej części województwa warmińsko-mazurskiego. Gmina Reszel zadeklarowała posiadanie dwóch działek pod tereny inwestycyjne. Obie leżą przy drodze wojewódzkiej nr 594, między Reszlem a Świętą Lipką i stanowią drogę pielgrzymkową do Sanktuarium w Św. Lipce. Działki znajdują się w posiadaniu Agencji Rolnej w Warszawie, są częściowo uzbrojone, o powierzchni odpowiednio 64,38 ha oraz 105 ha. Są to bardzo duże tereny inwestycyjne pod działalność o charakterze turystycznym. eren jest atrakcyjny 128

129 turystycznie, ze względu na jedno z najbardziej znanych w Polsce sanktuariów maryjnych w Świętej Lipce. Świętolipska bazylika pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny jest jednym z najważniejszych zabytków baroku w północnej Polsce. Utrudnieniem jest brak aktualnego planu zagospodarowania dla tego terenu. Gmina Srokowo ma w swej ofercie teren inwestycyjny, znajdujący się w atrakcyjnej turystycznie wsi Leśniewo, gdzie powstaje kompleks rekreacyjny z plażą oraz przystanią żeglarską. Wieś znajduje się przy południowo-zachodnim brzegu Jeziora Rydzówka, a wyspy i mały półwysep przy leśniczówce Rydzówka stanowią rezerwat ptactwa wodnego oraz ptaków, zatrzymujących się w trakcie przelotów. Działka o powierzchni 1,06 ha znajduje się około 50 m od Jeziora, istnieje do niej droga dojazdowa. Działka jest uzbrojona w najważniejsze media. Wymaga jedynie dozbrojenia w gaz ziemny. ereny znajdujące się w ofercie Gminy Srokowo oraz Gminy Reszel, zlokalizowane na obszarze wiejskim, przedstawiają istotną wartość gospodarczą dla sektora okołoturystycznego. Zaletą terenu w Gminie Srokowo jest posiadanie aktualnego planu zagospodarowanie przestrzennego. Gmina Korsze posiada w swej ofercie trzy tereny inwestycyjne, na których preferowaną branżą są usługi oraz produkcja nieuciążliwa. Łącznie Gmina dysponuje terenem inwestycyjnym o powierzchni 5,83 ha, nieuzbrojonym (tylko kanalizacja), media znajdują się w pobliżu. Dwa z terenów znajdują się w atrakcyjnym sąsiedztwie rampy kolejowej, do wszystkich istnieje droga dojazdowa. Niestety, nie istnieje dla nich aktualny plan zagospodarowania i nie ma planów w zakresie uzbrojenie tych terenów. Gmina Barciany oferuje dwa tereny inwestycyjne, o powierzchni łącznie 17,6 ha, w pełni uzbrojone, dobrze skomunikowane (leżą przy drodze wojewódzkiej) o preferowanej branży spożywczo-rolniczej. Są to jedyne tereny w gminach wiejskich KOF, które posiadają pełne uzbrojenie. Gmina Kętrzyn nie podała oferty wolnych terenów inwestycyjnych, jednak Urząd zadeklarował chęć współpracy z inwestorem, który chciałby ulokować swój kapitał w Gminie. 129

130 abela 32 Ocena popytu na tereny inwestycyjne zlokalizowane w KOF Czy ze strony przedsiębiorców pojawiają się pytania o wolne tereny inwestycyjne w okresie poprzednich dwóch ostatnich lat? Samorządy nie wskazały znaczących sygnałów zainteresowania ze strony przedsiębiorców terenami inwestycyjnymi leżącymi w obrębie KOF. Jeśli jakieś się pojawiają, to są to zapytania od mniejszych inwestorów zainteresowanych branżą drzewną. Czy na terenie miasta prowadzone (lub planowane) są inwestycje związane z uzbrojeniem /powiększeniem terenów inwestycyjnych? W żadnym samorządzie nie ma planów rozbudowy terenów inwestycyjnych. Czy istnieją jakieś przeszkody w rozwijaniu terenów inwestycyjnych? Jaka jest przyczyna braku zainteresowania terenami inwestycyjnymi wśród przedsiębiorców? Odpowiedzi o przyczynę słabego zainteresowania koncentrowały się głównie na mało atrakcyjnym położeniu KOF-u, sporej odległości od znaczących centrów gospodarczych oraz fakt iż spory obszar KOF-u objęty jest programem NAURA Źródło: opracowanie własne na podstawie wywiadów przeprowadzonych z Urzędem Miejskim w Kętrzynie oraz z Urzędami Gmin Srokowo, Korsze, Barciany oraz Reszel Główne wnioski z przeprowadzonej diagnozy istniejących terenów Kętrzyńskiego Obszaru Wsparcia są następujące: stan uzbrojenia terenów jest zadowalający - ponad połowa (59,2%) wszystkich zadeklarowanych terenów Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego posiada pełne uzbrojenie, nie ma ani jednego terenu, który byłby całkowicie nieuzbrojony; dla terenów częściowo uzbrojonych występują niskie koszty związane z uzbrojeniem media w większości leżą na sąsiednich działkach; na zdecydowanej większości terenów (77%), preferowana jest branża usługowa- (np. turystyczna), na 40% możliwy jest do ulokowania przemysł, drobna produkcja lub rzemiosło, pozostałe branże to składy (26%) i zabudowa mieszkaniowa (16%); wysoka dostępność komunikacyjna, ponad 80% oferowanych terenów posiada drogi dojazdowe, w tym 28% to drogi wojewódzkie; w przypadku większości terenów występuje jeden właściciel działki, co ułatwia ewentualne procedury zakupu gruntu; Miasto Kętrzyn posiada MPZP dla wszystkich terenów znajdującej się w ofercie; bogata oferta terenów KOF pod względem zróżnicowania powierzchniowego; szeroki wybór oferty inwestycyjnej KOF pod względem umiejscowienia/lokalizacji terenów inwestycyjnych; stosunkowo dobra oferta pod względem zróżnicowania preferowanych branż na terenach KOF-u; 130

131 gminy wiejskie KOF-u posiadają ciekawą ofertę pod tereny o charakterze okołoturystycznym; tereny są atrakcyjne pod względem ekologicznym; większość gmin wiejskich nie posiada Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla oferowanych terenów inwestycyjnych; mało rozwinięta sieć specjalnych stref ekonomicznych jedynie 8,5 ha w Kętrzynie, która jest w całości zagospodarowana; znacząca różnica w poziomie oferty inwestycyjnej między Miastem Kętrzyn, a pozostałymi gminami KOF-u; słaba lokalizacja terenów pod względem sąsiedztwa i oddalenia od centrów gospodarczych. Pomimo, iż Kętrzyński Obszar Funkcjonalny w swojej ofercie posiada gotowe na przyjęcie potencjalnych inwestorów uzbrojone i dobrze skomunikowane tereny inwestycyjne, to nie jest to wystarczający czynnik warunkujący istotne zwiększenie potencjału inwestycyjnego Obszaru. Z dalszym rozwojem gospodarczym terenu KOF mocno powiązana jest zdolność do pozyskiwania inwestorów. Strategicznym czynnikiem jest promocja terenów inwestycyjnych. Promocja może być przeprowadzona na różne sposoby, np.: wykonanie prezentacji multimedialnych w formie spotów reklamowych, reklamę na lotniskach w Gdańsku i w Warszawie, wykonanie tablic promocyjno-informacyjnych na terenach inwestycyjnych, umieszczenie reklam promujących ofertę inwestycyjną na internetowych portalach biznesowych, czy organizację wizyt biznesowych w Kętrzynie, polegających na zaproszeniu potencjalnych inwestorów, przedstawicieli izb gospodarczych, dziennikarzy, do odwiedzenia miasta i zapoznania się z jego potencjałem. Priorytetowym czynnikiem wpływającym na zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej regionu jest także zwiększenie dostępności transportowej i poprawa mobilności w obrębie Obszaru. Istotnym jest podjęcie takich działań, aby teren KOF-u był zarówno atrakcyjny inwestycyjnie, ale też turystycznie i osiedleńczo. Ważnym czynnikiem jest też, aby podejmowane działania pozwalały na stymulowanie zrównoważonego rozwoju gospodarczego, 131

132 w którym przeciwdziała się niekorzystnym zjawiskom generowanym przez ten rozwój i równocześnie dba o obszary cenne przyrodniczo. Do zadań priorytetowych dla Obszaru pod względem podniesienia atrakcyjności w zakresie terenów inwestycyjnych zaliczyć należy: wprowadzenie MZPZ dla wszystkich gmin należących do KOF-u, wprowadzenie rozbudowanej oferty systemu zachęt na terenach inwestycyjnych dla inwestorów, włączenie większego obszaru Miasta Kętrzyn w Specjalną Strefę Ekonomiczną, poprawienie mobilności w obrębie KOF, jak i dostępności komunikacji transportowej wokół Obszaru, promocję terenów inwestycyjnych, kompleksowe dozbrojenie terenów inwestycyjnych leżących na obszarach wiejskich, odrolnienie terenów pod ofertę inwestycyjną. 2.7 Infrastruktura techniczna mapa Za pomocą kartodiagramu przedstawiono lokalizacje terenów inwestycyjnych Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego wraz z infrastrukturą drogową. 132

133 Rysunek 2 Mapa z lokalizacją terenów inwestycyjnych Miasta Kętrzyn Źródło: opracowanie własne 133

134 Rysunek 3 Mapa z lokalizacją terenów inwestycyjnych w Gminach Barciany, Reszel, Korsze oraz Srokowo Źródło: opracowanie własne 134

135 3. Uwarunkowania zewnętrzne 3.1 Potencjał gospodarczy Polski Wschodniej w zakresie inwestycji zagranicznych Charakterystyka Makroregionu Polska Wschodnia Makroregion Polska Wschodnia konstytuują województwa: podkarpackie, świętokrzyskie, lubelskie, podlaskie oraz będące w dokumencie przedmiotem szczególnej analizy: województwo warmińsko mazurskie, na terenie którego mieści się Kętrzyński Obszar Funkcjonalny. Obszar Polski Wschodniej jest stosunkowo słabo rozwinięty gospodarczo co uwarunkowane jest historią Makroregionu, jak i peryferyjnym położeniem na zewnętrznej granicy kraju oraz całej UE, za która znajdują się obszary o jeszcze niższym wskaźniku rozwoju społeczno gospodarczego. Problemy rozwojowe regionu są dostrzegane, dzięki czemu obszar ma szanse na wyrównywanie zapóźnień względem pozostałych województw kraju. Intensyfikacja rozwoju gospodarczego PW stanowi jeden z celów kluczowych krajowych dokumentów strategicznych dot. polityki rozwoju, tj. Długookresowej Strategii Rozwoju Kraju, Średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju, Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego oraz Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju. Zgodnie z poczynionymi zapisami Umowy Partnerstwa w nowej perspektywie finansowej Polska Wschodnia jest jednym z obszarów strategicznej interwencji państwa, na których będą podejmowane działania współfinansowane przez fundusze unijne w ramach wszystkich krajowych programów operacyjnych, programów regionalnych, programów EW oraz krajowego Programu Operacyjnego Polska Wschodnia Niska konkurencyjność regionu wynika z: stosunkowo niskiej wydajności pracy efektu tradycyjnej struktury gospodarki, w której dominuje niskowydajne rolnictwo. Sektory charakterystyczne dla PW charakteryzuje przestarzała infrastruktura, niski stopień innowacyjności, a także słaba dostępność komunikacyjna Makroregionu, niekorzystne procesy społeczno gospodarcze, m.in. trudna sytuacja na rynku pracy, wysoki wskaźnik bezrobocia, niekorzystne procesy demograficzne, migracja za pracą 135

136 - głównie ludzi młodych, częstokrotnie posiadających wyższe wykształcenie (25-34 lata). a grupa odpowiada blisko za połowę ujemnego salda migracji w Polsce Wschodniej. W celu zatrzymania procesu pogłębiania luki rozwojowej konieczne są inicjatywy na rzecz dynamizowania procesów rozwojowych, które zostały sformułowane w Strategii Rozwoju społeczno - gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020: podnoszenie poziomu innowacyjności gospodarki bazując na endogenicznych wiodących specjalizacjach gospodarczych, aktywizacja zasobów pracy, podnoszenie jakości kapitału ludzkiego i społecznego, budowa powiązań społeczno - gospodarczych z lepiej rozwiniętym otoczeniem, również poprzez budowę nowocześniej infrastruktury powiązań komunikacyjnych oraz rozbudowę i modernizację infrastruktury elektroenergetycznej. Podstawowe znaczenie w systemie komunikacyjnym województw Polski Wschodniej odgrywa transport drogowy. Obsługuje zarówno ruch towarowy i pasażerski. Z uwagi na przygraniczne położenie województw Polski Wschodniej dużą rolę odgrywają towarowe przewozy tranzytowe. Relatywnie niższy poziom uprzemysłowienia w gospodarce Polski Wschodniej jest ogromną szansą na rozwój podmiotów krajowych i zagranicznych specjalizujących się w przemyśle lekkim, które przy wykorzystaniu swojego kapitału intelektualnego i technologicznego, w oparciu o istniejący potencjał regionu mogą osiągnąć sukces gospodarczy. Stopniowo rosnące znaczenie usług oraz mimo najsilniejszej pozycji stopniowo redukująca się rola rolnictwa w gospodarce Polski Wschodniej mogą świadczyć o unowocześnianiu się gospodarki tych terenów. Od lat największym sektorem przemysłu na terenie Polski Wschodniej jest branża rolna oraz przetwórstwo rolno spożywcze, a następnie produkcja materiałów budowlanych oraz produkcja wyrobów z metali. Kolejne dwa znaczące działy produkcji przemysłowej to produkcja drewna oraz wyrobów drewnianych, a także produkcja wyrobów gumowych i produktów z tworzyw sztucznych. Zdecydowanie te sektory należy uznać za wiodące na terenie Polski Wschodniej od lat. Bardziej niż na zachodzie kraju, na terenie Polski Wschodniej przemysł 136

137 nastawiony na wytwarzanie produktów zaawansowanych technologicznie stanową słabą stroną gospodarki regionu. Polska Wschodnia jest regionem mającym korzystne warunki ekologiczne do produkcji żywności. Jest to region o stosunkowo czystym środowisku naturalnym, o niewielkim nagromadzeniu gałęzi przemysłowych generujących najwięcej zanieczyszczeń. Warunki te są liczącym się atutem regionu, który powinien być szeroko wykorzystywany we wszelkich działaniach promocyjnych, szczególnie w promocji eksportu artykułów spożywczych, jak i promocji atrakcyjnych ekologicznie terenów inwestycyjnych dla zagranicznych producentów żywności. W krajach Europy Zachodniej produkty z regionów czystych ekologicznie cieszą się dużym zainteresowaniem. Prócz branż wiodących aktualnie na terenie Polski Wschodniej, sektorem o bardzo dużym potencjale rozwojowym jest produkcja energii z OZE, co wynika przede wszystkim z zasobów ekonomicznych województw Polski Wschodniej zwłaszcza w zakresie biomasy, biogazu, energii wiatrowej i wodnej. Perspektywy inwestycyjne w sektorze OZE w Polsce Wschodniej dodatkowo wsparte są systemem zachęt inwestycyjnych. W sektorze OZE najczęściej wymieniana jest energia wiatrowa i budowa farm wiatrowych, głównie w północnej Polsce, w tym na terenie KOF. Na drugim i trzecim miejscu znajduje się energia pochodząca z biomasy i biogazu - budowa ciepłowni i elektrociepłowni oraz biogazowni Uwarunkowania gospodarcze Polski Wschodniej Usługi stanowią niespełna połowę gospodarki Polski Wschodniej. Wkład rolnictwa oraz przemysłu i budownictwa wynosi odpowiednio 30% i 24%. Stopa bezrobocia na koniec 2010 roku wynosiła średnio dla całego Makroregionu 14,6% i była wyższa niż w Polsce (11,7%). Grupa osób pozostających bez pracy w Polsce Wschodniej to ponad 480 tys. osób, z czego prawie 60 tys. to osoby z wyższym wykształceniem. Najwyższym wskaźnikiem bezrobocia charakteryzuje się województwo warmińsko mazurskie. Do najistotniejszych źródeł takiej sytuacji należą zapoczątkowane w okresie transformacji gospodarczej procesy likwidacji państwowych gospodarstw rolnych. W wyniku wprowadzonych zmian, wielu mieszkańców wsi straciło pracę. Wzrost bezrobocia był zaś szczególnie widoczny w regionie Warmii i Mazur, dla którego rolnictwo od zawsze było jednym z najbardziej znaczących sektorów gospodarki. 137

138 Koszty działalności podmiotów na terenie Polski Wschodniej są niższe w porównaniu do kosztów uśrednionych dla całego kraju. Jednocześnie w województwie warmińsko mazurskim koszty pracy są relatywnie najniższe. Mowa tu o wydatkach ponoszonych przez pracodawców na pozyskanie i wykorzystanie zasobów pracy. Poziom przeciętnych wynagrodzeń w Polsce Wschodniej zarówno w przemyśle, jak i w budownictwie jest niższy o 15% niż średnia krajowa. Biorąc pod uwagę zarówno liczbę osób bezrobotnych, jak i stopę bezrobocia, a co za tym idzie wyższą niż w innych regionach Polski podaż siły roboczej, przy jednocześnie znacząco niższych kosztach wynagrodzeń w Polsce Wschodniej, Makroregion stwarza wyjątkowe warunki do inwestycji. Największe miasta Polski Wschodniej oferują potencjalnym inwestorom, w tym inwestorom zagranicznym, pomoc w procesie inwestycyjnym na każdym jego etapie poprzez działające Biura Obsługi Inwestora. Jednocześnie na szczeblu wojewódzkim, w 5 województwach Polski Wschodniej działają Centra Obsługi Inwestora, które także pomagają inwestorom w realizacji inwestycji na terenie województwa. Zarówno biura miejskie, jak i Centra Obsługi Inwestora współpracują z Polską Agencją Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ) w Warszawie, która ma za zadanie wspieranie inwestorów zagranicznych w lokowaniu swoich inwestycji w Polsce. W celu zachęcania inwestorów do lokalizowania swoich przedsiębiorstw na obszarze JS rada gminy może wprowadzać zwolnienia przedmiotowe z podatków i opłat lokalnych. Niektóre gminy Polski Wschodniej wprowadzają zwolnienia, w szczególności z podatku od nieruchomości, w związku z nowymi inwestycjami. Zwalnia się z podatku od nieruchomości obiekty budowlane i budynki lub ich części oraz grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, na których przedsiębiorca rozpoczyna działalność gospodarczą, realizuje nową inwestycję, ponosi określone nakłady inwestycyjne lub jeśli tworzy nowe miejsca pracy. Zwolnienia dotyczą także nieruchomości związanych z infrastrukturą służącą oczyszczaniu ścieków, sieci kanalizacyjnej, sieci wodociągowych, hydroforni. Mogą one mieć charakter regionalnej pomocy inwestycyjnej albo pomocy de minimis. Wskazać należy również na zwolnienie z podatku dochodowego, związane z miejscem prowadzenia działalności gospodarczej, z jakiego korzystają z mocy ustawy dochody uzyskane z działalności 138

139 gospodarczej, prowadzonej na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej na podstawie uzyskanego przez przedsiębiorcę zezwolenia. Specjalne Strefy Ekonomiczne, które położone są na terenie Polski Wschodniej, to: Specjalna Strefa Ekonomiczna Starachowice, Specjalna Strefa Ekonomiczna Euro-Park Mielec, arnobrzeska Specjalna Strefa Ekonomiczna Euro-Park Wisłosan Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna, Warmińsko-Mazurska Specjalna Strefa Ekonomiczna. Podstawą prawną regulującą działalność przedsiębiorców zagranicznych jest Ustawa z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej. Pozostali obcokrajowcy mają prawo do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej wyłącznie w formie spółki: komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej, a także do przystępowania do takich spółek oraz obejmowania bądź nabywania ich udziałów lub akcji, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Przedsiębiorcy zagraniczni mogą ponadto, na zasadzie wzajemności, tworzyć oddziały z siedzibą w Polsce. Mogą oni również tworzyć w Polsce swe przedstawicielstwa (działające wyłącznie w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego). Regulacje zawarte w Ustawie z 30 marca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (dalej p.w.p.) są oparte na konwencjach międzynarodowych oraz są zharmonizowane z prawem Unii Europejskiej. ak więc przedsiębiorca działający na terenie np. Polski Wschodniej jest uprawniony do ochrony nie tylko na podstawie prawa polskiego, ale również prawa unijnego. Mimo przygranicznego położenia geograficznego Makroregionu Polski Wschodniej, działa tu mniej przedsiębiorców z udziałem zagranicznym niż w innych Makroregionach kraju. Zgodnie z Analizą potencjału gospodarczego Polski Wschodniej województwa zlokalizowane na wschodzie Polski należą do obszarów najsłabiej przyciągających inwestorów zagranicznych. Zgodnie z danymi GUS dla 2012 roku kapitał zagraniczny w spółki zlokalizowanych na terenie pięciu województw PW stanowi zaledwie 2,5% całkowitego kapitału zagranicznego ulokowanego w podmiotach działających na terenie Polski. Dane te należy traktować poglądowo, gdyż baza GUS nie zawiera pełnej informacji na temat kapitału podmiotów 139

140 gospodarczych. Zgodnie z danymi GUS w 2012 roku największy kapitał zagraniczny w podmiotach działalności gospodarczej prosperujących w Polsce Wschodniej pochodził z Holandii, Francji oraz Niemiec ponad 800 mln zł kapitału z każdego kraju; blisko 70% całego kapitału zagranicznego PW. Kolejnymi podmiotami zagranicznymi inwestującymi kapitał w Polsce Wschodniej, wg krajów pochodzenia były: Cypr, Luksemburg oraz Wielka Brytania kapitał w granicach od 300 do 400 mln zł z każdego państwa. W dalszej kolejności pojawiają się inwestorzy z Szwecji, Hiszpanii, Belgii, Włoch, Austrii. en układ potwierdza jednocześnie silniejsze ukierunkowanie polskiej gospodarki na kontakty biznesowe z krajami Europy Zachodniej niż z krajami zza wschodniej granicy, mimo bliskiego sąsiedztwa gospodarek wschodnich. abela 33 Kapitał zagraniczny w województwie warmińsko - mazurskim Kapitał zagraniczny w województwie warmińsko - mazurskim Niemcy 100,2 143,9 165,0 129,1 117,8 Francja 110,9 117,3 111,3 104,2 109,4 Holandia 0,0 0,0 5,9 0,0 70,5 Wielka Brytania 3,2 3,2 3,9 4,1 3,8 Źródło: opracowanie własne na podstawie GUS Kolejnym wskaźnikiem aktywności gospodarczej inwestorów zagranicznych w PW jest liczba siedzib podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego, co w 2012 roku stanowiło 5,8% liczby podmiotów w całej Polsce. Udział podmiotów z kapitałem zagranicznym zlokalizowanych na terenie PW maleje w stosunku do ogółu podmiotów z kapitałem zagranicznym na terenie całego kraju. W roku 2000 bowiem udział wynosił 7,6%. Jednocześnie istnieje znacząca równica w dynamice wzrostu liczby podmiotów z kapitałem zagranicznym na terenie PW w stosunku do reszty kraju. Kapitał zagraniczny na 1 mieszkańca w wieku produkcyjnym w skali kraju w 2012 roku wynosił 7,3 tys. zł, natomiast w PW wyniósł najwięcej w województwie świętokrzyskim: 3,2 tys. zł oraz warmińsko mazurskim i podkarpackim niespełna 1,7 tys. zł. W ujęciu tabelarycznym zaprezentowano stosunek podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego na 10 tys. mieszkańców w województwie warmińsko mazurskim oraz w całej Polsce w okresie:

141 abela 34 Podmioty z udziałem kapitału zagranicznego na 10 tys. mieszkańców Dynamika Jednostka terytorialna Podmioty z udziałem kapitału zagranicznego na 10 tys. mieszkańców w okresie 2004/ % Kraj 4,1 4,4 4,7 4,9 5,5 5,8 6,0 6,5 6,7 163% Woj. warmińsko -mazurski 1,9 1,9 1,9 1,7 2,0 2,2 2,1 2,2 2,2 116% Źródło: opracowanie własne na podstawie GUS Województwa PW charakteryzują się niższym poziomem atrakcyjności inwestycyjnej dla podmiotów zagranicznych, co wynika między innymi ze słabego stopnia skomunikowania Makroregionu z zachodem oraz niższym stopniem uprzemysłowienia Priorytetowe sektory w procesie przyciągania inwestycji zagranicznych do Polski Wschodniej Do sektorów, w których odnotowano największą aktywność gospodarczą z udziałem kapitału zagranicznego na terenie Polski Wschodniej należą: Sektor rolno spożywczy, Sektor produkcji wyrobów z surowców niemetalicznych, Przemysł maszynowy, Przemysł chemiczny, wraz z gumowym, Przemysł drzewno papierniczy, Przemysł motoryzacyjny Przemysł meblarski, Przemysł energetyczny i paliwowy, Przemysł metalowy. e sektory cieszą się największym zainteresowaniem inwestorów zagranicznych implikujących działalność w Polsce Wschodniej wg danych PAIiIZ. Na terenie SSE funkcjonujących w północnej części PW przodują natomiast następujące sektory: Przemysł meblarski, drzewno papierniczy, rolno spożywczy województwo warmińsko mazurskie, Sektor rolno spożywczy, przemysł drzewno papierniczy województwo podlaskie. 141

142 W województwie warmińsko mazurskim za sektor największej szansy uznaje się branżę rolno - spożywczą oraz branżę meblarską, co związane jest ze znacznym nagromadzeniem podmiotów z tych sektorów ze względu na dostęp do surowców charakterystycznych na obszarach opartych o gospodarkę rolną i leśną. ym sposobem wyselekcjonowano priorytetowe sektory gospodarki wraz z głównymi rynkami zagranicznymi lokującymi kapitał na obszarach północnych Polski Wschodniej. Prawdopodobieństwo pozyskania inwestora w branży rolno spożywczej wzrasta w przypadku poszukiwania podmiotów gospodarczych z Niemiec, Wielskiej Brytanii, Holandii oraz Włoch i Francji. W przypadku przemysłu meblowego oraz drzewnego oferty inwestycyjne powinny trafić w pierwszej kolejności na rynki Niemiec, Austrii, Wielkiej Brytanii, Szwecji oraz Holandii. Równocześnie na wskazanych rynkach istnieje duże prawdopodobieństwo trafienia z ofertą w zakresie trenów inwestycyjnych optymalnych dla branży chemicznej oraz produkcji wyrobów z surowców niemetalicznych Mocne strony Polski Wschodniej w procesie przyciągania inwestorów zagranicznych Do najważniejszych zalet Polski Wschodniej należą: atrakcyjna siła robocza korzystna relacja kwalifikacje/cena oraz stosunkowo młode społeczeństwo, najlepsze warunki środowiskowe w kraju dla inwestycji ekologicznych oraz produkcji ekologicznej żywności. strategiczne plany rozwoju sieci drogowej Polski Wschodniej, sprzyjające warunki dla rozwoju turystyki i agroturystyki. Nadgraniczne położenie PW w sąsiedztwie Rosji, Litwy, Białorusi oraz Ukrainy może przynieść znaczące korzyści w momencie pojawienia się korzystnego klimatu politycznego. Z geo-gospodarczego punktu widzenia w sytuacji, kiedy nastąpi wzrost znaczenia rynków wschodnich, jako rynków rozwijających się, nienasyconych oraz posiadających potencjał rozwojowy Polska Wschodnia stanie się Makroregionem o potencjalnie najlepszej lokalizacji dla zakładów produkujących na potrzeby rynku rosyjskiego, ukraińskiego oraz białoruskiego. Ponadto województwa Polski Wschodniej, posiadające przepustową infrastrukturę drogową będą miały szansę stać się centrami logistycznymi oraz dystrybucyjnymi. W chwili obecnej 142

143 ze względu na trudną sytuację polityczną ten potencjał wykorzystywany jest w nieznacznym stopniu. 3.2 Możliwość napływu inwestycji do regionu Parametry gospodarki przestrzennej regionu Analizę potencjału w zakresie atrakcyjności inwestycyjnej oraz możliwości napływu inwestycji do regionu przeprowadzono w kontekście Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego oraz jego otoczenia. Mimo niskiej pozycji w krajowym rankingu atrakcyjności inwestycyjnej istnieją aspekty plasujące region, w którym zlokalizowany jest Kętrzyński Obszar Funkcjonalny w ścisłej czołówce. Obszar KOF zlokalizowany jest w północno - wschodniej części kraju, w sąsiedztwie województwa mazowieckiego, podlaskiego, kujawsko-pomorskiego oraz pomorskiego, a także bezpośrednio w sąsiedztwie Obwodu Kaliningradzkiego. KOF podobnie jak Olsztyn mieści się w centralnym podregionie województwa warmińsko - mazurskiego, tj. podregionie olsztyńskim. W całym rejonie KOF średnia gęstość zaludnienia jest dwukrotnie niższa niż średnia krajowa i wynosi 60 os./ km². Rdzeniem administracyjno gospodarczym Obszaru jest miasto Kętrzyn. Największymi ośrodkami miejskimi w pobliżu KOF są Olsztyn oraz Elbląg, natomiast miastami powyżej 20 tys. mieszkańców są również Ełk, Iława, Ostróda, Giżycko, Szczytno, Bartoszyce, Mrągowo, Olecko, Działdowo. W Kętrzynie działa podstrefa Warmińsko - Mazurskiej Strefy Ekonomicznej, gdzie prosperuje Philips Lighting Poland S.A. Uzbrojone tereny inwestycyjne W -MSSE są rozproszone po całym terenie województwa warmińsko-mazurskiego (830 ha gruntów przeznaczonych pod inwestycje gospodarcze) i północnej części województwa mazowieckiego. Przedsiębiorcy działający na terenie W-MSSE w ramach zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej mają prawo do korzystania z pomocy publicznej w postaci zwolnienia z podatku dochodowego. W myśl obowiązujących przepisów województwo warmińsko-mazurskie należy do obszaru, na którym przedsiębiorca może otrzymać najwyższą, w skali kraju pomoc publiczną. Zwolnienie to przysługuje z dwóch tytułów z tytułu nowej inwestycji i z tytułu tworzenia nowych miejsc pracy. 143

144 Do atutów położenia KOF należą łączność komunikacyjna z Zalewem Wiślanym oraz granica z Obwodem Kaliningradzkim, a także pobliska granica z województwem podlaskim oraz Litwą. W odległości 80 km od Kętrzyna leży Olsztyn, stanowiący główny ośrodek administracyjny, gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy. Populacja Olsztyna liczy 177 tys. mieszkańców. Olsztyn jest głównym ośrodkiem przemysłu: oponiarskiego (fabryka opon Michelin), drzewnego (MM International, Mazur Comfort, Mebelplast), spożywczego, w tym przemysłu mięsnego, mleczarskiego, młynarskiego (Grupa Indykpol, Grupa Polmlek, Browar Kormoran, Browar Jurand, Chłodnia Olsztyn), odzieżowego (Wardom, Yakan), środków transportu, materiałów budowlanych (Olsztyńskie Kopalnie Surowców Mineralnych), poligraficznego (Olsztyńskie Zakłady Graficzne). W Olsztynie umiejscowiony jest duży ośrodek akademicki, jakim jest Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, który kształci ponad 35 tys. studentów na 16 wydziałach i 49 kierunkach oraz jest największą szkołą wyższą w regionie. W stolicy regionu działają pozaakademickie jednostki naukowe, w tym Instytut Mazurski, Instytut Rybactwa Śródlądowego czy Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN. Poza Olsztynem do znaczących ośrodków naukowych regionu należy Elbląg (m.in. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu), Iława oraz Ełk. Przez obszar Warmii i Mazur przebiegają następujące korytarze transportowe (EN-): Korytarz VI Gdańsk Katowice Żilina; Korytarz IA Ryga Kaliningrad Elbląg Gdańsk, który jest odgałęzieniem korytarza I; Korytarz I Helsinki Ryga Kowno Warszawa (Via Baltica); Korytarz VI Gdańsk Katowice Żilina. Podregion olsztyński, w tym również KOF może być szczególnie atrakcyjny dla eko -innowacyjnych inwestycji, zielonych branż gospodarki, związanych z oszczędnością energii, OZE, budownictwem pasywnym, naturalnymi, prozdrowotnymi materiałami budowlanymi. Ponadto do sektorów o największym udziale pracujących na terenie Warmii i Mazur należą produkcja artykułów spożywczych i napojów, a także produkcja mebli, wyrobów z drewna 144

145 i metali. Są to więc gałęzie gospodarcze o charakterze tradycyjnym, które można traktować jako główne branże gospodarcze oraz specjalizacje województwa Ocena atrakcyjności inwestycyjnej regionu Zgodnie z zestawieniem sporządzanym przez Centrum Analiz Lokalnych i Regionalnych w zakresie Atrakcyjności inwestycyjnej regionów województwo warmińsko - mazurskie plasuje się na 10 pozycji w kraju osiągając wskaźnik PAI1_GN na poziomie 0,24, przy czym na pierwszych pozycjach plasuje się województwo śląskie (0,41) oraz mazowieckie (0,4), natomiast ranking zamykają województwa lubelskie (0,17) oraz świętokrzyskie (0,16). W województwie warmińsko mazurskim na poziomie C oceniono atrakcyjność inwestycyjną dla branży hotelarskiej oraz restauratorskiej, a także dla sektora handlu, natomiast na poziomie E oceniono pozostałe gałęzie gospodarki narodowej przemysł, działalność profesjonalna, naukowa i techniczna. Zgodnie z Raportem potencjalną atrakcyjność inwestycyjną powiatów dla gospodarki narodowej oraz wybranych sekcji w odniesieniu do województwa warmińsko mazurskiego zdiagnozowano dla miasta Olsztyn, miasta Elbląg oraz powiatu ełckiego. abela 35 Potencjalna atrakcyjność inwestycyjną powiatów dla gospodarki narodowej oraz wybranych sekcji Powiaty Gospodarka narodowa Gospodarka narodowa Przemysł Handel Hotele i restauracje Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna m. Olsztyn 0,352 A A A A A m. Elbląg 0,316 A A A B A Powiat ełcki 0,251 C C C C C Źródło: opracowanie własne na podstawie Raportu Atrakcyjność Inwestycyjna Regionów 2014, SGH w Warszawie Miasto Olsztyn zostało ocenione bardzo wysoko, na równi z Krakowem, Zamościem, Płockiem, Ostrołęką, ychami czy Rzeszowem. Z kolei pośród gmin miejskich potencjalna atrakcyjność inwestycyjna Miasta Kętrzyn została oceniona wysoko PAI1_GN na poziomie A (0,28). Najwięksi zagraniczni inwestorzy na Warmii i Mazurach, w tym przedsiębiorstwa które zainwestowały na terenie KOF, to: Michelin (inwestor francuski, produkcja opon w Olsztynie), Safilin (inwestor francuski, przetwórstwo lnu w Miłakowie i Szczytnie), Heineken (inwestor holenderski, browar w Elblągu), 145

146 Ikea (inwestor szwedzki, zakłady meblarskie w Lubawie), City Bank Handlowy (Centrum rozliczeniowo-finansowym w Olsztynie), France elecome (Call Centre w Olsztynie), Alstom Power (producent turbin w Elblągu), Haye&Heinz Glas w Działdowie, Alstom Power Elbląg, Porta KMI Poland Ełk, Smithfield Food (inwestor z USA, udziałowiec w Zakładach Mięsnych w Ełku, Morlinach i Ekodrobie w Iławie), a także: Philips Lighting (inwestor holenderski, przemysł elektromaszynowy w Kętrzynie), Plastiques du Val de Loire (Plastivaloire) (inwestor francuski, główny udziałowiec w fabryce plastików w Kętrzynie, firma specjalizuje się w przetwórstwie tworzyw sztucznych. Zgodnie ze Strategią Rozwoju Kraju szczególne miejsce zajmuje przeciwdziałanie marginalizacji i peryferyzacji obszarów problemowych, do których zaliczono obszary przygraniczne województwa warmińsko mazurskiego, w tym KOF. Obszarom tym przypisuje się przede wszystkim działania polepszenia kapitału ludzkiego, zwiększenia mobilności zawodowej i przestrzennej, stopniowej rozbudowy funkcji metropolitalnych oraz wewnątrzregionalnej infrastruktury transportowej. Podkreśla się, że rozwój gospodarczy i tworzenie miejsc pracy opierać się powinny na pełniejszym wykorzystaniu unikalnego w skali europejskiej środowiska naturalnego (w tym usługi turystyczne, uzdrowiskowe), promocję produktów regionalnych, sektora produkcji żywności i przemysłu, mających podstawowe znaczenie dla wzrostu gospodarczego. W rozwoju Obszaru KOF wykorzystać należy walory wynikające z położenia wzdłuż zewnętrznej granicy UE. Rozwojowi ekonomicznemu sprzyjać powinna polityka współpracy z regionami państw wschodnioeuropejskich. Koniecznością jest rozbudowa infrastruktury granicznej, transportowej, turystycznej i ochrony środowiska. Potwierdza to przyjęty w strategii rozwoju województwa kierunek współpracy z Obwodem Kaliningradzkim. Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju podkreśla wzrost znaczenia przejść granicznych 146

147 z Rosją, co dotyczy z przyczyn naturalnych, jedynie województwa warmińsko-mazurskiego, w tym bezpośrednio Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Z punktu widzenia wzrostu atrakcyjności inwestycyjnej Obszaru priorytetowe powinno być przyspieszenie modernizacji przejść i infrastruktury temu towarzyszącej, odpowiednio do potencjalnych potoków towarowych i osobowych. Obszar KOF poprzez walory przyrodniczo-krajobrazowe posiada znaczny potencjał do rozwoju funkcji turystyczno-wypoczynkowej. Nowoczesna gospodarka turystyczna oraz kształtowane współzależne z nią leśnictwo i rolnictwo, wraz z infrastrukturą społeczną i gospodarczą, mogą być podstawą dynamicznego rozwoju i wzrostu konkurencyjności Obszaru, co przy położeniu przy granicy Unii powoduje wzrost atrakcyjności terenu KOF dla inwestorów polskich i zagranicznych. Możliwość napływu inwestycji do regionu jest w dużym stopniu zdeterminowana działaniami diagnostycznymi a także informacyjno promocyjnymi Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych, która wspiera inwestorów zagranicznych w wyszukiwaniu optymalnych terenów inwestycyjnych. W tym celu konieczne jest rozpoczęcie aktywnej współpracy przedstawicieli KOF z PAIiIZ oraz prezentacja możliwości oraz oferty inwestycyjnej Obszaru. Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów w województwie warmińsko-mazurskim zlokalizowany jest w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Główny punkt informacyjny COIE mieści się w Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego w Olsztynie. Jednocześnie strona internetowa zawierająca szereg informacji dotyczących bieżącej działalności informacyjno promocyjnej to -mazurskie.coie.gov.pl/ Ocena potencjału rozwojowego KOF Zgodnie z diagnozą problemową opracowaną w ramach dokumentu Konkurencyjność Warmii i Mazur powiat kętrzyński stanowi jeden z obszarów peryferyzacji społeczno -gospodarczej. Generalnie ujmując, obszary przygraniczne charakteryzują się relatywnie niższym stopniem przedsiębiorczości, słabszym rozwojem podmiotów prywatnych oraz trudniejszą sytuacją społeczno gospodarczą, w tym wysokim wskaźnikiem bezrobocia i niska podażą miejsc pracy. Również wskaźnik atrakcyjności inwestycyjnej odbiega od potencjału 147

148 ludnościowego. Aspektem towarzyszącym niskiej ocenie atrakcyjności społecznogospodarczej obszaru jest niskie nasycenie organizacjami pozarządowymi oraz niska aktywność społeczna mieszkańców. Jednocześnie aktywność inwestorów zagranicznych jest mniejsza na obszarach przygranicznych, w związku z czym aktywność gmin w zakresie przyciągania nowych inwestycji jest z założenia zdana na mniejsze oddziaływanie na potencjalnie zainteresowanych i poszukujących nowej lokalizacji przedsiębiorstw. Jako miarodajny wskaźnik poziomu inwestycji porównano dodatkowo poziom nakładów inwestycyjnych w przedsiębiorstwach na 1 mieszkańca w wieku produkcyjnym, poniesionych w latach W kompilacji zestawiono dane dla Obszaru KOF, średnią dla województwa warmińsko - mazurskiego oraz średnią krajową. en kontekst ukazuje różnicę w rozwoju gospodarczym Obszaru KOF na tle województwa, jak i całego kraju. abela 36 Nakłady inwestycyjne w przedsiębiorstwach na 1 mieszkańca w wieku produkcyjnym Nakłady inwestycyjne w przedsiębiorstwach na 1 mieszkańca w wieku produkcyjnym Jednostka terytorialna zł zł zł zł zł zł Kraj 5 453, , , , , ,1 Województwo warmińsko - mazurskie 3 314, , , , , ,0 Stosunek do średniej krajowej 0,61 0,57 0,54 0,59 0,71 0,57 KOF 2 122,7 828, , , , ,7 Stosunek do średniej krajowej 0,39 0,17 0,29 0,21 0,27 0,25 Źródło: opracowanie własne na podstawie GUS Do sektorów wysokiej szansy na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego należą: sektor rolno-spożywczy - produkcja żywności o wysokich walorach ekologicznych i zdrowotnych; wyróżniający się na skalę województwa udział procentowy użytków rolnych w powierzchni ogólnej gmin wiejskich KOF; tradycja i rozwój kierunków produkcji roślinnej i zwierzęcej, przemysł lekki, w tym produkcja odzieży, sektor drzewny oraz sektor meblarski, branża elektromaszynowa, energetyka odnawialna, 148

149 turystyka wykorzystanie zainteresowania agroturystyką pośród turystów z obszarów miejskich; podwyższanie standardu bazy turystycznej noclegowej, gastronomicznej oraz okołoturystycznej: parki i ogrody tematyczne; rozwój wachlarza usług turystycznych, w tym ekoturystyki. Zgodnie z mapą województwa warmińsko mazurskiego ukazującą udział użytków rolnych w powierzchni ogólnej poszczególnych gmin wiejskich wyróżniają się trzy Gminy Obszaru KOF: Gmina Reszel, Gmina Korsze oraz Gmina Barciany - tu udział użytków rolnych wynosi 70% powierzchni ogólnej gminy. W produkcji roślinnej dominującym kierunkiem upraw są zboża, stanowiąc około 70% powierzchni zasiewów. Drugą grupę roślin ważną pod względem zajmowanej powierzchni ok. 8-9% stanowiły rośliny przemysłowe (buraki cukrowe oraz rzepak i rzepik). W produkcji zwierzęcej dominują głównie trzy kierunki: trzoda, bydło i drób. W przypadku KOF najwyższą szansę rozwojową upatruje się wobec Miasta Kętrzyn, a także Gminy Reszel. Poprawa kondycji ekonomicznej Kętrzyna oraz całego Obszaru KOF, a tym samym zwiększenie szans napływu inwestycji na teren Obszaru wymaga między innymi: poprawy dostępności komunikacyjnej województwa poprzez budowę dróg szybkiego ruchu oraz modernizację pozostałych dróg, przygotowania terenów inwestycyjnych pod działalność gospodarczą i aktywnego ich promowania, aktywizacji lokalnych społeczności w zakresie rozwoju drobnej przedsiębiorczości, wprowadzenia korzystniejszych rozwiązań finansowych na szczeblu samorządowym dla prowadzących działalność gospodarczą, utworzenia IOB w mieście Kętrzyn. 3.3 Bliskość rynków wschodnich Podrozdział ten jest analizą potencjału rynków wschodnich w najbliższym otoczeniu regionu: słabych i mocnych stron zaangażowania się przedsiębiorstw we współpracę z rynkami wschodnimi szczególnie w zakresie inteligentnych specjalizacji regionu. Analizę przeprowadzono na podstawie dokumentów Ministerstwa Spraw Zagranicznych (Wydział 149

150 Promocji Handlu i Inwestycji Ambasad i Konsulatów RP) dotyczących polityki wschodniej oraz materiałów analitycznych środowisk branżowych. W rozwoju regionu Warmii i Mazur, a jednocześnie KOF wykorzystać należy walory wynikające z położenia wzdłuż zewnętrznej granicy UE. Rozwojowi ekonomicznemu sprzyjać powinna polityka współpracy z regionami państw wschodnioeuropejskich. Koniecznością jest rozbudowa infrastruktury granicznej, transportowej, turystycznej i ochrony środowiska. Potwierdza to przyjęty w strategii rozwoju województwa kierunek współpracy z Obwodem Kaliningradzkim, z którym jako jedyne w zasadzie województwo w Polsce posiada liczący 210 km pas graniczny. Rynki wschodnie, to z jednej strony ważne dla Polski obszary eksportu, z drugiej zaliczyć je należy do najbardziej niestabilnych, niosących ze sobą wysokie ryzyko. Do najstabilniejszych rynków zbytu za naszą wschodnią granicą należy zaliczyć Litwę, choć i te rynki obarczone są problemami, zwłaszcza w sferze politycznej. Na rynki wschodnie, ich stosunek do partnerów handlowych ma wpływ nie tylko relacje Polski z tymi krajami ale również ogólna struktura układu polityczno-gospodarczego w szerszym kontekście europejskim. Konflikt zbrojny pomiędzy Ukraina a Rosją wpłynął destruktywnie na relacje gospodarczo-polityczne z tymi krajami. Obecnie, tj. w I kwartale 2015 roku trudno jest oceniać oraz prognozować rozwój stosunków gospodarczych z krajami będącymi wschodnimi sąsiadami Polski. Należy podjąć działania ewaluacyjne w kierunku rewizji sytuacji społeczno-gospodarczej po zakończeniu konfliktu pomiędzy Rosją i Ukrainą. Litwa jest największym spośród trzech krajów nadbałtyckich. Na jej terytorium zamieszkuje 3 mln mieszkańców, a kraj generuje blisko połowę PKB krajów nadbałtyckich. Litwa posiada dobrze rozbudowaną infrastrukturę transportową zorganizowaną w huby, z centrami w Wilnie, Kownie i Kłajpedzie. Jest najważniejszym punktem w regionie na szlakach łączących kraje Unii Europejskiej z rynkami wschodnimi. Na Litwie prosperują obecne renomowane firmy zagraniczne, jak, m.in. IBM, CSC, SEB, ranscom, CICO. Swoje inwestycje ulokowały też tutaj, na przykład, General Electric i Phillip Morris. Stolica kraju, Wilno, funkcjonuje według międzynarodowych standardów i jest atrakcyjnym miejscem do zamieszkania. W ujęciu 150

151 syntetycznym, do głównych atutów Litwy zaliczyć można (Przewodnik po rynku, WPHI Wilno 2013 r., Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasada RP): atrakcyjne położenie, potencjał w zakresie współpracy gospodarczej z krajami WNP, dostępną, wysoko wykwalifikowaną siłę roboczą dobrze rozwiniętą infrastrukturę transportową, niskie obciążenia podatkowe. Po głębokim kryzysie gospodarczym z 2009 r. gospodarka litewska jest obecnie jedną z najszybciej rosnących gospodarek w Europie, ze wzrostem w 2012 r. szacowanym na 3%. W tej sytuacji zidentyfikować można szanse eksportowe dla polskich przedsiębiorstw. Do szczególnie obiecujących grup produktów i usług zaliczyć można: wyroby przemysłu rolno-spożywczego, meble i wyposażenie wnętrz, farmaceutyki i produkty dla przemysłu kosmetycznego, usługi inżynieryjne, materiały i usługi budowlane. Polski eksport na Litwę jest dobrze zdywersyfikowany, a dominują cztery grupy towarowe: wyroby przemysłu chemicznego i przetwórstwa tworzyw sztucznych, wyroby przemysłu elektro-maszynowego, artykuły rolno-spożywcze oraz produkty mineralne. Na stronie internetowej instytucji pożytku publicznego Invest Lithuania (www.investlithuani.com) można znaleźć wykaz sektorów uważanych za sektory wysokiej szansy. Każda branża uznawana za branżę z dużym potencjałem rozwojowym jest szczegółowo przedstawiona oraz wskazano argumenty, które przesądziły o uznaniu branży za obiecującą, przedstawione są również tzw. success story. Na liście znalazły się: usługi dla biznesu, technologie I oraz telekomunikacja, rozwój technologii i badania naukowe, urządzenia medyczne, transport i logistyka, 151

152 czyste technologie, Biotechnologie, materiały chemiczne i wyroby z plastiku, obróbka metalu, technologie elektroniczne i laserowe. Najważniejszymi grupami towarowymi w eksporcie z Polski na Litwę są: wyroby przemysłu chemicznego i przetwórstwa tworzyw sztucznych (sekcja VI produkty przemysłu chemicznego, sekcja VII tworzywa sztuczne i wyroby) których łączny udział w ogólnej wartości polskiego eksportu stanowił 22,56%; wyroby przemysłu elektro-maszynowego (sekcja XVI maszyny i urządzenia mechaniczne i elektryczne, sprzęt, części, sekcja XVII pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające oraz urządzenia współdziałające, sekcja XVIII przyrządy, narzędzia i aparaty optyczne, pomiarowe ) - udział 19,83%; artykuły rolno-spożywcze (sekcja I zwierzęta i produkty pochodzenia zwierzęcego, sekcja II produkty pochodzenia roślinnego, sekcja III tłuszcze i oleje pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, sekcja IV gotowe artykuły spożywcze, napoje, w tym alkohol, tytoń) udział 16,6%; produkty mineralne (sekcja V produkty mineralne ) udział 13,22%. Rosja to zdecydowanie jeden z najważniejszych, a zarazem jeden z najtrudniejszych (pod względem zaszłości historycznych, politycznych oraz kulturowych) partnerów handlowych Polski - współpraca ekonomiczna między dwoma krajami układa się w szerszym ujęciu poprawnie (Broszura informacyjna eksportera po rynku Federacji Rosyjskiej, WPHI Moskwa 2010 r.). Mimo to, wydarzenia z końca stycznia 2014 roku (rosyjskie embargo na polską wieprzowinę) udowodniły po raz kolejny, że polscy eksporterzy muszą mieć na uwadze ryzyko związane z handlem na rynku rosyjskim i potencjalne straty w przychodach. Jak ocenia Ministerstwo Gospodarki na swojej stronie internetowej, struktura obrotów handlowych z Rosją jest bardziej korzystna dla Polski, która w przeważającej mierze jest eksporterem towarów przetworzonych, w tym wyrobów przemysłu elektromaszynowego, podczas gdy z Rosji sprowadzone są głównie paliwa i surowce. 152

153 Mimo wszystko, współpraca gospodarcza, zwłaszcza po stronie polskich eksporterów żywności jest obarczona w pewnym stopniu ryzykiem, co najlepiej obrazuje ostatnia blokada eksportu polskiej wieprzowiny do Rosji. Pod koniec stycznia 2014 r. rosyjska służba weterynaryjna poinformowała o rozszerzeniu embarga na wwóz żywności m.in. z Polski o mięso wieprzowe, po informacji o wykryciu afrykańskiego pomoru świń na Litwie. Pozycja polskich producentów na rosyjskim rynku towarów jest nierównomierna. Żadna z sekcji towarowych nie osiąga 10% w rosyjskim imporcie. Można wydzielić segmenty, w których polskie firmy znajdują się w grupie krajów będących liderami dostaw (środki higieniczne, jabłka, wyroby z tworzyw sztucznych, kosmetyki. Są również takie segmenty rynku, w których polska produkcja jest znana, ale nie zajmuje czołowych pozycji (odzież, obuwie, farmaceutyki, materiały budowlane i ceramiczne, maszyny rolnicze, meble, artykuły oświetleniowe itd.). Poniżej prezentowana jest analiza poszczególnych segmentów rynku: 1. Rynek maszyn i urządzeń ma dominująca pozycja w polskim eksporcie, jednak produkty z Polski stanowią zaledwie niecałe 2% w łącznym imporcie tych towarów. 2. Rynek kosmetyków i chemii gospodarczej. 3. Rynek lekarstw i sprzętu medycznego. 4. Rynek produktów higienicznych. 5. Produkty pochodzenia roślinnego. 6. Rynek wyrobów z tworzyw sztucznych. 7. Branża meblarska i rynek materiałów budowlanych. Problemem w eksporcie jest wysokie cło. 8. Branża odzieżowa i obuwnicza. Ze względu na szybko zmieniające się warunki inwestowania na rynku rosyjskim oraz zasady dot. eksportu do Rosji handel z tym partnerem jest trudny a w obecnej sytuacji europejskich i rosyjskich embarg handlowych skomplikowany i mocno ograniczony. Okręg Kaliningradzki teren Federacji Rosyjskiej bezpośrednio graniczący z KOF, objęty jest małych ruchem granicznym ułatwiającym bezpośrednie i detaliczne kontakty handlowe oraz ułatwienie bezpośrednich kontaktów lokalnych przedsiębiorców z kontrahentami. Obwód został mocno dotknięty przez kryzys gospodarczy. pogłębiany obecną sytuacją polityczno-gospodarczą. Kondycja gospodarcza obwodu jest uzależniona od koniunktury w pozostałej części Rosji, gdyż rynek wewnętrzny jest 153

154 głównym rynkiem zbytu artykułów pro-dukowanych w obwodzie, a rosyjskie firmy są najważniejszymi inwestorami. Najważniejszą rolę w lokalnej gospodarce odgrywają handel i przemysł. Charakterystycznym elementem krajobrazu gospodarczego są montownie (m.in. samochodów i telewizorów). Jest to rezultat przepisów o specjalnej strefie ekonomicznej zwalniających z ceł i podatków towary importowane do obwodu, które mogą zostać przewiezione do pozostałej części kraju z zachowaniem ulg, jeśli w wyniku przetworzenia w obwodzie osiągną ustalony pułap wartości dodanej ( Broszura informacyjna eksportera po rynku Federacji Rosyjskiej, WPHI Moskwa 2010 r.). Od dłuższego okresu czasu sytuacja relacji handlowych z Ukraina stale się pogarsza. Najpierw niestabilna sytuacja polityczna a obecnie konflikt zbrojny praktycznie zamknął te rynki zbytu. Konflikt na Ukrainie spowodował spadek polskiego eksportu do tego kraju o 26,5% w okresie styczeń-lipiec 2014 roku, a według danych GUS podsumowujących trzy kwartały 2014 roku Ukraina zajmuje dopiero 14. miejsce na liście naszych partnerów handlowych w eksporcie oraz 21. w imporcie (w 2013 roku były to odpowiednio 8. oraz 21. miejsce). W ubiegłym roku Polska eksportowała na Ukrainę wyroby przemysłu elektromaszynowego (28,4% całego eksportu), wyroby przemysłu chemicznego (18,1%), produkty mineralne (10,9%), artykuły rolno-spożywcze (10,5%), wyroby metalurgiczne (9%), wyroby przemysłu lekkiego (7,4%) oraz wyroby przemysłu drzewno-papierniczego (5,5%). Perspektywiczne kierunki rozwoju działalności (w zakresie dostarczenia produktów, maszyn, technologii, know-how) polskich przedsiębiorstw na Ukrainie obejmują: energetykę, branżę rolno-spożywczą; FMCG; sektor usług (lecznicze, edukacyjne i turystyczne). Dla obszaru KOF układ handlowy z Białorusią ma marginalne znaczenie. Jedynie większy udział relacji z Białorusią zaznacza się na terenach ściśle graniczących z tym krajem dla całego obszaru Polski udział handlu z tym sąsiadem nie przekracza jednego procenta 8. Potencjał polsko-białoruskich stosunków w sferze handlowo-ekonomicznej określają czynniki naturalne, ekonomiczne i inne. Do czynników naturalnych zaliczamy położenie geograficzne i potencjał zasobowy. 8 https://kiev.trade.gov.pl 154

155 Reasumując, obszar KOF jest nierozerwalnie połączony społecznie i gospodarczo z rynkami wschodnimi. Bezpośrednie położenie na granicy z Rosją, mały ruch graniczny i niewielkie oddalenie od pozostałych granic determinuje kierunek rozwoju kontaktów gospodarczych. Przedsiębiorstwa, szczególnie te z branż, z których widoczne jest wschodnie zapotrzebowanie powinny, przynajmniej część swojego zainteresowania skupić na tych rynkach, rozwijając placówki, działy bądź zatrudniając wysoko wyspecjalizowanych pracowników działów eksportu posiadających nie tylko wiedzę z zakresu handlu ale również umiejętności językowe oraz kulturowe parterów handlowych z rynków wschodnich. worzenie wspólnych organizacji parasolowych (izb, Stowarzyszeń, IOB) w zakresie kontaktów handlowych pozwoliłoby na sprawne relacje instytucjonalne oraz wpłynęłoby na zwiększenie zainteresowania przedsiębiorców KOF tym kierunkiem rozwoju kontaktów handlowych. 3.4 Zdefiniowanie potencjalnych inwestorów Absorpcja środków programów pomocowych na teren KOF Wykorzystanie środków na terenie KOF obejmuje większość ogólnie dostępnych programów pomocowych, włączając programy przedakcesyjne, a także szeroki zakres projektów, zarówno infrastrukturalnych np.: EFRR oraz programu POKL , czy innych skierowanych sektorowo. Widoczny brak zaznaczył się jedynie w programach skierowanych na Badania + Rozwój. Od roku 2004 do końca 2014 nie zanotowano realizacji projektu obejmującego swoim zasięgiem Kętrzyński Obszar Funkcjonalny. Programy współpracy pomiędzy przedsiębiorcami, instytucjami nauki w perspektywie finansowej stanowią ważny element, na który należałoby kłaść szczególny nacisk. Aby można było określić skalę zaangażowania środków pomocowych dokonano porównania absorpcji środków na terenie KOF (gmin powiatu kętrzyńskiego) oraz terenów z nim sąsiadujących. Poniższa tabela prezentuje poziom nasycenia środkami pomocowymi obszaru Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego (powiat kętrzyński) oraz powiatów sąsiadujących z KOF

156 abela 37 Poziom nasycenia środkami pomocowymi obszaru Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego oraz powiatów sąsiednich Obszar/ Powiat Liczba projektów Wartość projektów Dotacje UE na 1 mieszkańca Dofinansowanie z Unii Europejskiej kętrzyński ,17 zł 4 301,91 zł ,22 zł mrągowski ,92 zł ,54 zł ,45 zł giżycki ,01 zł 5 275,92 zł ,25 zł bartoszycki ,00 zł 3 247,90 zł ,18 zł węgorzewski ,99 zł 7 507,05 zł ,88 zł nidzicki ,25 zł ,88 zł ,06 zł Źródło: Analizowany obszar pod względem wartości realizowanych projektów mieści się w średniej. Jednak, gdy przeliczymy wartość zdobytych środków na jednego mieszkańca, to okazuje się, iż jedynie powiat bartoszycki zaabsorbował mniej środków w przeliczeniu na mieszkańca, a jego absorpcja szacowana jest na małą w ogólnej skali kraju. Przoduje w tym regionie obszar mrągowski, jednak i jego wykorzystanie mieści się w średnich wynikach. Powiat nidzicki w tym zakresie posiada duże wykorzystanie środków na tym obszarze przypada na jednego mieszkańca ,88 zł. Braki w realizacji programów uwidaczniają się również w materii rozwoju przedsiębiorczości. W okresie wsparcia programów UE ( ) zrealizowano w zakresie wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw jedynie 2 projekty na łączną kwotę ,88 zł, co w przeliczeniu na jednego mieszkańca daje kwotę 4,47 zł 10. Poniżej przedstawiono zbiorczą tabelę projektów realizowanych przez samorządy (od wojewódzkiego, po gminny) a także przedsiębiorców i organizacje pozarządowe. Projekty obejmują swoim zasięgiem oddziaływania powiat kętrzyński. Działania infrastrukturalne realizowano ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego stanowiącego główne źródło wsparcia przemian, rozbudowy infrastruktury i zasobów regionu. Poniższa kompilacja obrazuje projekty realizowane w najważniejszych dla rozwoju przedsiębiorczości i działań około gospodarczych kierunkach: ochrony środowiska, telekomunikacji i e-usług, infrastruktury komunikacyjnej, 10 ( ) 156

157 a także projektów przedsiębiorców, skierowanych na rozwój potencjału konkurencyjnego w postaci rozbudowy i modernizacji parków maszynowych. abela prezentuje tytuł projektu, beneficjanta oraz informacje o wartości projektu oraz wysokości dofinansowania. abela 38 Synteza projektów finansowanych z EFRR na terenie KOF podział na branże Lp. ytuł projektu Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] A. Ochrona środowiska Budowa instalacji do recyklingu zużytych akumulatorów i produkcji ołowiu oraz jego stopów Modernizacja stacji uzdatniania wody "Zachód" w Jeżewie k/kętrzyn etap V i VI Budowa kanalizacji sanitarnej dla północnej części Korsz Budowa sieci kanalizacji sanitarnej oraz wodociągowej w miejscowości Pilec Budowa gminnej oczyszczalni ścieków w Srokowie, gmina Srokowo Budowa oczyszczalni ścieków w miejscowości Winda wraz z kanalizacją I etap Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w Korszach przy ul. Konopnickiej, Szkolnej, Kościuszki, Wolności, Zielonej i części miejscowości Olszynka Rekultywacja składowisk odpadów komunalnych w m. Nowy Dwór (Gmina Orneta) i w m. Łankiejmy (Gmina Korsze) 9. Mieszkam na terenie chronionym - prawa i obowiązki Budowa sieci kanalizacji sanitarnej z przepompowniami w miejscowości Szczeciniak, Chojnica i Solanka, Gmina Srokowo Modernizacja i rozbudowa SUW obsługującej strategiczne gospodarstwa rolne w gminie Korsze Budowa kanalizacji sanitarnej, grawitacyjnej i tłocznej Glitajny-Kalmy-Korsze, czynnika sprzyjającego rozwojowi obszarów rolniczych Gminy Korsze Rozbudowa sieci wodociągowej z ujęcia wody w Barcianach Przebudowa odcinka sieci kanalizacji sanitarnej Święta Lipka Reszel z obejściem osiedla nad Sajną ZAP Sznajder Batterien Spółka Akcyjna Gmina Korsze Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. w Kętrzynie Dofinansowanie z EU [zł] Gmina Korsze Gmina Reszel Gmina Srokowo Gmina Barciany Gmina Korsze Gmina Orneta Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Gmina Srokowo WIKOM Wodociągi i Oczyszczanie Miasta Sp. z o.o Gmina Korsze Gmina Barciany Gmina Reszel Wdrożenie systemu zarządzania ochroną środowiska zgodną z wymaganiami międzynarodową normą ISO /PN-EN ISO w przedsiębiorstwie Laboratoria Medyczne Optimed Sp.j. Kuriata, Wroński Laboratoria Medyczne Optimed Kuriata, Wroński Spółka Jawna Gmina Miejska Kętrzyn B. elekomunikacja i e-usługi Rozbudowa infrastruktury szerokopasmowego dostępu do Internetu i sieci PIAP-ów w Województwie Warmińsko - Mazurskim Kompleksowa informatyzacja Szpitala wraz z wdrożeniem zintegrowanego systemu Województwo Warmińsko - Mazurskie Szpital Powiatowy w Kętrzynie

158 Lp. ytuł projektu Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] informatycznego zarządzania placówką w Szpitalu Powiatowym w Kętrzynie Wprowadzenie e-usług publicznych w drodze informatyzacji Starostwa Powiatowego w Kętrzynie oraz jego jednostek organizacyjnych "Budowa telekomunikacyjnych sieci szerokopasmowych w gminach Bisztynek, Bartoszyce i Korsze" Wprowadzenie e-usług publicznych dla mieszkańców obszarów wiejskich Warmii i mazur oraz Powiśla poprzez budowę systemu informatycznego warmińsko-mazurskiego ośrodka doradztwa rolniczego w Olsztynie 21. Rozwój e-usług medycznych w ZOZ w Reszlu Wdrożenie zintegrowanego systemu do obsługi informatycznej Miasta Kętrzyn - e-urząd Kętrzyn Wzrost jakości świadczeń zdrowotnych poprzez wdrożenie systemu e-diagnostyka w Szpitalu Powiatowym w Kętrzynie Rozwój e-usług usprawnieniem dostępności administracji w Gminie Barciany Budowa i modernizacja sieci szerokopasmowych w powiatach bartoszyckim, giżyckim, kętrzyńskim i olsztyńskim przez firmę P.P.H.U. "Macrosat" Rozbudowa narzędzi i systemów informatycznych w przedsiębiorstwie hurtowo-detalicznym książnica polska spółka z o.o. W Olsztynie Budowa i modernizacja sieci szerokopasmowych w gminach Barczewo, Korsze, Bisztynek i Górowo Iławeckie Wdrożenie e-usług w Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie Poprawa jakości obsługi klientów Spółdzielni Mieszkaniowej "Pionier" poprzez wdrożenie nowych usług elektronicznych wspomagających procesy biznesowe "Informatyzacja procesów handlowych i usługowych w firmie IBERIA INERNAIONAL" 31. Pro Familia - Poradnia rodzinna przyjazna pacjentowi C. Rozwój firm 32. Spójny system obsługi inwestora na Warmii i Mazurach - profesjonalne oddziaływanie promocji gospodarczej 33. "Promocja gospodarcza Warmii i Mazur " Dalszy wzrost konkurencyjności WEDY Kętrzyn poprzez zakup nowoczesnych maszyn i urządzeń. Rozbudowa działu B+R w firmie Magnetic Systems echnology w celu prac nad nowymi statecznikami do lamp Dofinansowanie z EU [zł] Powiat Kętrzyński PPHU Macrosat Krzystof Kacprowicz Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Olsztynie Zespół Opieki Zdrowotnej w Reszlu Gmina Miejska Kętrzyn Szpital Powiatowy w Kętrzynie Gmina Barciany Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe Macrosat Krzysztof Kacprowicz Przedsiębiorstwo hurtowo detaliczne "Książnica Polska" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo Usługowe Macrosat Krzysztof Kacprowicz Muzeum Warmii i Mazur Spółdzielnia Mieszkaniowa PIONIER w Kętrzynie Gmina Miejska Kętrzyn Anna Humieńczuk IBERIA INERNAIONAL Gmina Miejska Kętrzyn Poradnia Rodzinna Pro Familia Krajewski, Radomski Spółka Jawna Samorząd Województwa Warmińsko - Mazurskiego Samorząd Województwa Warmińsko - Mazurskiego Zakład worzyw Sztucznych "WEDA", Danuta Kwaśniewska Gmina Miejska Kętrzyn Magnetic Systems echnology spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa

159 Lp. ytuł projektu Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] Zakup innowacyjnej linii do strugania profilowego tarcicy oraz płyt przez Dom i Rekreacja Sp. Z o.o. Centrum konferencyjno - rekreacyjne przy hotelu Księżycowy Dworek Wdrożenie innowacyjnych technologii diagnostycznych w mikrobiologii klinicznej Poprawa konkurencyjności firmy Energia Ewa Chojnowska poprzez wprowadzenie innowacji procesowej i produktowej w przedsiębiorstwie, dzięki zakupowi i uruchomieniu wysokosprawnego układu do produkcji energii w skojarzeniu. Wzrost konkurencyjności firmy Dom i Rekreacja Spółka z o.o. Dzięki zastosowaniu procesów przyjaznych dla środowiska Utworzenie Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Reszlu Gmina Miejska Kętrzyn Dom i Rekreacja Spółka z o.o. Gmina Reszel "Księżycowy Dworek" Gierłoż 2, Kętrzyn eresa yczyńska Laboratoria Medyczne Optimed Kuriata, Wronski Spółka Jawna Gmina Miejska Kętrzyn "Energia" Ewa Chojnowska Dom i Rekreacja Spółka z o.o. Gmina Reszel KM s.c. Katarzyna Jabłońska, omasz Jabłoński Dofinansowanie z EU [zł] Standardy europejskie w informatyce ECHPAL sp. Z o.o Rozbudowa działu B+R w MS sp. z o.o., sk, w celu przeprowadzenia badan nad Inteligentnym Systemem zarządzania oświetleniem Drogowym. Wzrost konkurencyjności firmy Manufaktura Pałac Nakomiady Sp. z o.o. Poprzez zakup innowacyjnych urządzeń i robót niezbędnych do unowocześnienia i rozwoju działalności przedsiębiorstwa w zakresie ochrony środowiska Wzrost konkurencyjności firmy Dom i Rekreacja Spółka z o.o. Poprzez zakup innowacyjnego urządzenia do cięcia poprzecznego Wielousługowa sieć szerokopasmowa wykorzystująca innowacyjne technologie voip oraz IPV Wzrost Konkurencyjności Firmy Magnetic Systems echnology sp. Z o.o. Sp. K. Poprzez zakup nowoczesnego systemu ERP 48. Języki obce w Pigułce Unowocześnienie oraz dywersyfikacja sposobu świadczenia usług w firmie "PELCOWIZNA" dzięki uruchomieniu nowego sklepów Kętrzynie Wzrost konkurencyjności Spółki jawnej DIM poprzez zakup specjalistycznych środków transportu Zakup innowacyjnej zgrzewarki gwarantem wzrostu konkurencyjności firmy PAKFOL Kętrzyn Wzrost konkurencyjności firmy Reston poprzez zakup maszyn do obróbki kamienia. Magnetic Systems echnology Spółka z o.o. spółka komandytowa Gmina Miejska Kętrzyn Manufaktura Pałac Nakomiady spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Dom i Rekreacja Spółka z o.o. Gmina Reszel Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe "Macrosat" Krzysztof Kacprowicz Magnetic Systems echnology Spółka z o.o. spółka komandytowa Gmina Miejska Kętrzyn ZYPRUS Szkoła Języków Obcych Gmina Miejska Kętrzyn "PELCOWIZNA" Wiesław Giler Spółka Jawna Gmina Reszel Firma Handlowo- Usługowa DIM Spółka jawna M. Kuriata, D.Rusak Gmina Miejska Kętrzyn Zakład Produkcyjno- Handlowo-Usługowy "PAKFOL" Marcin Łazarczyk Gmina Miejska Kętrzyn Reston, Marek Sadowski Gmina Reszel

160 Lp. ytuł projektu Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] Wdrożenie procesów przyjaznych dla środowiska poprzez zakup maszyn produkcyjnych do przerobu odpadów pianki i włókniny: Wzrost konkurencyjności firmy WEDA poprzez modernizację parku maszynowego. radycje i obyczaje regionu w rozwoju przedsiębiorczości Utworzenie specjalistycznego warsztatu samochodowego. Wzrost konkurencyjności firmy PUH "Paweł" Mirosław Hawran, dzięki otwarciu nowego oddziału oraz usieciowieniu wszystkich jednostek terenowych. Zakup masztów przekaźnikowych i wyposażenia w celu świadczenia usług dostawy Internetu w woj. Warmińsko - Mazurskim w oparciu o technologie wifi 59. woja przyszłość w finansach 60. Rozwój firmy Usługi Ogólnobudowlane Romana Nowika w Kętrzynie poprzez zakup wywrotki, miksokreta oraz windy dekarskiej. 61. Budowa stacji paliw z automyjnią 62. Ani potem ani teraz nie masz szans bez komputera Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstwa poprzez inwestycje w nowoczesny sprzęt Uruchomienie produkcji zasuw nożowych DN DN 1200 PN 10 w zakładzie produkcyjnym ehaco Sp. Z o.o. W Reszlu Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa Hurt- Detal-Dystrybucja "Ewita" Ewa Czesnakowska poprzez zakup innowacyjnej linii produkcyjnej 66. Zakup okleiniarki wąskich płaszczyzn Stworzenie nowego przedsiębiorstwa stacji LPG oraz nowych miejsc pracy Precyzyjne leczenie stomatologiczne z wykorzystaniem mikroskopu zabiegowego i technologii elektronicznej Rozbudowa przedsiębiorstwa Pośrednictwo Finansowe Adam Gajowniczek - uruchomienie drugiego oddziału D. ransport Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe Jarosław Cierniewski Gmina Miejska Kętrzyn Zakład worzyw Sztucznych "WEDA", Danuta Kwaśniewska Gmina Miejska Kętrzyn Dofinansowanie z EU [zł] Gmina Miejska Kętrzyn Moto-Centrum Warsztat Samochodowy Damian Psujek Gmina Korsze Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "Paweł" Mirosław Hawran Gmina Miejska Kętrzyn INM S.J. omasz Chomko, Mariusz Lisowski, Piotr Margol Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Oddział Okręgowy w Suwałkach Usługi Ogólnobudowlane, Roman Nowik Stacja Paliw i Automyjnia Marcin Filipczyk Gmina Reszel Warmińsko-Mazurski Zakład Doskonalenia Zawodowego w Olsztynie Mariola omasiewicz transport Usługowy Gmina Miejska Kętrzyn EHACO Sp. Z o.o Hurt-Detal-Dystrybucja "Ewita" Ewa Czesnakowska Gmina Korsze Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe MUCZYŃ-MEBLE mgr inż. Wiesław A. Muczyń Kętrzyn, ul.rynkowa 24 FORZA Grzegorz Filipowicz Gmina Reszel ISPL Lilla Rożek Gmina Miejska Kętrzyn Pośrednictwo Finansowe Adam Gajowniczek Gmina Srokowo

161 Lp. ytuł projektu Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 650 na odcinku Srokowo-Węgorzewo (do skrzyżowania z drogą krajową nr 63) Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 650 na odcinku Srokowo-Stara Różanka i drogi wojewódzkiej nr 591 na odcinku Stara Różanka-Kętrzyn wraz z ulicami Bałtycka i raugutta w Kętrzynie Przebudowa drogi powiatowej Nr 1711 N Aptynty - Asuny - Święty Kamień- Wilczyny - Srokowo- droga woj. Nr 650 na odcinku od km do km dł. 5,950 km. Budowa drogi powiatowej nr 3826n ul. Limanowskiego w Kętrzynie Przebudowa ul. Daszyńskiego na drodze powiatowej w Kętrzynie Przebudowa ulicy Zbożowej, Usługowej i Rzemieślniczej w Kętrzynie. Modernizacja drogi wojewódzkiej nr zmiana organizacji ruchu w miejscowości Święta Lipka Przebudowa drogi powiatowej 1711 N Aptynty - Asuny - Święty Kamień - Wilczyny - Srokowo - droga woj. 650 na odcinku w msc. Mołtajny od km do km E. Energetyka Budowa sieci gazowej w/c relacji Szczytno-Młynowo- Muławki k/kętrzyna oraz gazyfikacja gmin Budowa biogazowi rolniczej w miejscowości Brzeźnica w Gminie Srokowo Budowa biogazowi rolniczej o mocy nie przekraczającej 0,5 MW na działce 9/5 w Sławkowie Zastosowanie odnawialnych źródeł energii przy kompleksowej modernizacji systemu grzewczego Zespołu Szkół w Drogoszach Poprawa bezpieczeństwa ekologicznego w regionie poprzez doposażenie OSP w Drogoszach w ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii przy kompleksowej modernizacji systemu grzewczego w Zespole Szkół w Mołtajnach Województwo Warmińsko-Mazurskie Województwo Warmińsko-Mazurskie Dofinansowanie z EU [zł] Powiat Kętrzyński Powiat Kętrzyński Powiat Kętrzyński Powiat Kętrzyński Samorząd Województwa Warminsko-Mazurskiego Powiat Kętrzyński Polska Spółka Gazownictwa sp. Z o.o. 84. Instalacja fotowoltaiczna Gromki Cornstore Gromki Sp. z o.o. Gmina Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie mapadotacji.gov.pl, Lorega Bio Sp. Z o. O Agro Bio Sp. Z o. O Gmina Barciany Gmina Barciany Gmina Barciany W powyższej tabeli znalazły się zarówno projekty, których beneficjentem były jednostki samorządu terytorialnego, jak i przedsiębiorstwa, a cele projektów związane są z infrastrukturą bądź zasobami lokalnej gospodarki. Na szczególna uwagę zasługuje analiza projektów inwestycji komercyjnych. Na pierwszy plan wysuwają się projekty związane z ekologicznymi rozwiązaniami w zakresie energii oraz dywersyfikacji produkcji. Ujawnia się również zakres branż szczególnie aktywnych w pozyskiwaniu środków pomocowych. Należą do nich branża drzewna oraz rolnicza. Należy również dodać, iż ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej programu: 161

162 Restrukturyzacji i modernizacji sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich w działaniu: 1.2. Ułatwianie startu młodym rolnikom premię otrzymało 96 młodych rolników. W ten sposób krystalizuje nam się obraz kierunku wsparcia, ale również i rozwoju obszaru rynku pracy i przedsiębiorczości najbardziej wspomaganych przez środki unijne. Dodatkowych informacji o rozwoju przedsiębiorczości, zakresie rynku pracy, a także wizji i kierunku rozwoju gospodarki dostarcza analiza pogłębionych wywiadów z przedstawicielami samorządów lokalnych. Ocena sytuacji gospodarczej, jej przemian w ostatnim okresie oraz wizji rozwoju przedsiębiorczości z punktu widzenia lokalnych władz stanowi uzupełnienie wyników badań prowadzonych w ramach niniejszego opracowania z przedsiębiorcami prowadzącymi swoją działalność na obszarze Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Poniższe tabele prezentują realizację projektów w podziale na kolejne programy. abela 39 Projekty finansowane z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko ytuł projektu Budowa sieci gazowej w/c relacji Szczytno Młynowo -Muławki k/kętrzyna oraz gazyfikacja gmin Regulacja gospodarki wodnościekowej aglomeracji Kętrzyn Budowa instalacji do recyklingu zużytych akumulatorów i produkcji ołowiu oraz jego stopów Mieszkam na terenie chronionym - prawa i obowiązki Opracowanie i wdrożenie planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Miejskiej Kętrzyn Wdrożenie systemu zarządzania ochroną środowiska zgodną z międzynarodową normą ISO /PN-EN ISO w Laboratoria Medyczne OptiMed Sp.j. Kuriata, Wroński Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Barciany Plan gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta i Gminy Korsze Nazwa beneficjenta Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. Miejskie Wodociągi i Kanalizacja spółka z o.o. ZAP Sznajder Batterien Spółka Akcyjna Gmina Korsze Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wartość projektu [zł] Dofinansowanie z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? energetyka ak ochrona środowiska ochrona środowiska ochrona środowiska Miasto Kętrzyn energetyka Nie Laboratoria Medyczne Optimed Kuriata, Wroński SJ Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie mapadotacji.gov.pl, ochrona środowiska Gmina Barciany energetyka Nie Gmina Korsze energetyka Nie Nie Nie ak Nie 162

163 abela 40 Projekty finansowane z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka ytuł projektu Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu mieszkańców Gminy Barciany Budowa telekomunikacyjnych sieci szerokopasmowych w gminach Bisztynek, Bartoszyce i Korsze Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] Dofinansowanie z EU [zł] Gmina Barciany PPHU Macrosat Krzystof Kacprowicz Źródło: opracowanie własne na podstawie mapadotacji.gov.pl, Dziedzina praca i integracja społeczna telekomunikacja i e-usługi Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? Projekty Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki to działania skierowane bezpośrednio na realizację projektów szkoleniowych podnoszących kompetencje zawodowe pracowników bądź osób pozostających nieaktywnymi na rynku pracy. Beneficjentami tego typu projektów są jednostki samorządu terytorialnego - Urzędy pracy, Ośrodki Pomocy Społecznej, bądź inne, przedsiębiorcy realizujący projekty własne, bądź też wyspecjalizowane firmy konsultingowe i szkoleniowe, realizujące projekty własne skierowane dla pewniej grupy odbiorców z danego obszaru (np. bezrobotni, osoby podnoszące kwalifikacje, a także dzieci i młodzież). rudno określić w tym wypadku czy osoby z danego powiatu, gminy wzięły udział w szkoleniach-można stwierdzić jedynie, iż jako obszar działania dana jednostka administracyjna była wzięta po uwagę w ramach realizacji projektu. Nie ak abela 41 Projekty finansowane z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki ytuł projektu Przyjazne e-urzędy na Warmii i Mazurach Profesjonalny urzędnik - wysoka jakość usług publicznych w powiecie kętrzyńskim Podniesienie jakości pracy urzędów gmin i starostw północnej części województwa warmińskomazurskiego poprzez wzrost kwalifikacji urzędników Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] Dofinansowani e z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? Gmina Miasto Ełk , ,70 administracja ak Powiat Kętrzyński , ,00 administracja Nie Advisor Consulting Daniel Budaj , ,00 administracja ak Wykorzystaj szansę Powiat Kętrzyński , ,10 nauka i edukacja Nie Praktyka czyni Mistrza Powiat Kętrzyński , ,00 nauka i edukacja Nie Wykorzystaj szansę 2 Powiat Kętrzyński , ,00 nauka i edukacja Nie Podnoszę kwalifikacje BDF Andrzej Bzdyra , ,92 nauka i edukacja Nie 163

164 ytuł projektu Nasze przedszkole Akademia przedszkolaka w Gminie Barciany Punkty przedszkolne w gminie Barciany Archimedes gości w Gminie Reszel Nazwa beneficjenta Niepubliczna Szkoła Podstawowa w Leginach Wanda Dzięcioł Gmina Reszel Wartość projektu [zł] Dofinansowani e z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? , ,00 nauka i edukacja Nie Gmina Barciany , ,46 nauka i edukacja Nie Gmina Barciany , ,47 nauka i edukacja Nie Gmina Reszel , ,00 nauka i edukacja Nie Przedszkole przyszłości Gmina Kętrzyn , ,00 nauka i edukacja ak Praktyczna szkoła Nasza mała wiejska szkoła Indywidualizacja nauczania i wychowania klas I-III w Gminie Miejskiej Kętrzyn Nasze plany Zostań pedagogiem XXI wieku - Kursy doskonalące dla nauczycieli w Gminie Barciany Olsztyńskie Centrum Szkolenia Spawaczy DOSZ Jarosław Zwierzchlewski Wanda Maria Dzięcioł/Niepubliczna Szkoła Podstawowa w Leginach Gmina Reszel , ,10 nauka i edukacja Nie , ,86 nauka i edukacja Nie Gmina Miejska Kętrzyn , ,70 nauka i edukacja Nie Niepubliczna Szkoła Podstawowa w Leginach Wanda Dzięcioł Gmina Reszel Centrum Edukacji Atut Wschód s,c, Krystyna ischner, Ireneusz racz, Jacek Maciejowski , ,00 nauka i edukacja Nie , ,74 nauka i edukacja Nie Młodzież otwarta na kulturę Gmina Reszel , ,00 nauka i edukacja Nie Modernizacja oddziałów przedszkolnych w Gminie Srokowo Gmina Srokowo , ,32 nauka i edukacja Nie Równe szanse to nie mit Gmina Korsze , ,16 nauka i edukacja Nie Moja szansa Gmina Kętrzyn , ,00 nauka i edukacja Nie Chcemy być lepsi i mądrzejsi - zajęcia psychologicznopedagogiczne wspierające rozwój uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych miasta Kętrzyn Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I III -szansą na lepszy start Indywidualizacja nauczania w klasach I-III w gminie Barciany Gmina Miejska Kętrzyn , ,00 nauka i edukacja Nie Gmina Srokowo , ,00 nauka i edukacja Nie Gmina Barciany , ,00 nauka i edukacja Nie Raz, dwa, trzy potrafisz i y Gmina Reszel , ,80 nauka i edukacja Nie 164

165 ytuł projektu Edukacja w Gimnazjum nr 1 w Srokowie kompetencje nauczycieli do kształcenia multimedialnego Będziemy jak Bąbelki ajemniczy świat owadów Nazwa beneficjenta Gmina Srokowo/Gimnazjum nr 1 w Srokowie Przedszkole Niepubliczne "Słoneczko" Jolanta Grzyb Gmina Reszel Srokowskie Stowarzyszenie "Sukces Każdego Dziecka" Wartość projektu [zł] Dofinansowani e z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? , ,00 nauka i edukacja Nie , ,00 nauka i edukacja Nie , ,00 nauka i edukacja Nie Bliżej kultury, bliżej świata Gmina Reszel , ,00 nauka i edukacja Nie Animatorzy aktywni na rzecz rozwoju gmin północnego obszaru Wielkich Jezior Mazurskich Lokalna inicjatywa edukacyjna na rzecz aktywizacji środowisk wiejskich i wzmocnienia potencjału absorpcji środków UE w gminie miejskowiejskiej Korsze Lokalna inicjatywa edukacyjna na rzecz aktywizacji środowisk wiejskich i wzmocnienia potencjału absorpcji środków UE w gminie miejskowiejskiej Bisztynek Lokalna inicjatywa edukacyjna na rzecz aktywizacji środowisk wiejskich i wzmocnienia potencjału absorpcji środków UE w gminie wiejskiej Kętrzyn Lokalna inicjatywa edukacyjna na rzecz aktywizacji środowisk wiejskich i wzmocnienia potencjału absorpcji środków UE w gminie miejskowiejskiej Reszel Lokalna inicjatywa edukacyjna na rzecz aktywizacji środowisk wiejskich i wzmocnienia potencjału absorpcji środków UE w gminie wiejskiej Barciany Edukacyjne zielone światło dla kobiet z gminy Korsze Liderzy Inicjatyw Lokalnych "ZB" Centrum Szkoleniowo-Doradcze Zbigniew Brodziński Europejskie Centrum Doradztwa i Informacji Izabela Ochman Europejskie Centrum Doradztwa i Informacji Izabela Ochman Advisor Consulting Daniel Budaj Advisor Consulting Daniel Budaj Advisor Consulting Daniel Budaj Gabinet Kosmetyczny Marta Potocka Fundacja Pomocy Matematykom i Informatykom Niesprawnym Ruchowo , ,00 nauka i edukacja ak , ,20 nauka i edukacja ak , ,20 nauka i edukacja ak , ,20 nauka i edukacja Nie , ,20 nauka i edukacja Nie , ,20 nauka i edukacja Nie , ,00 nauka i edukacja Nie , ,00 nauka i edukacja ak Spektakl w naszej gminie Gmina Reszel , ,00 nauka i edukacja Nie 165

166 ytuł projektu ABC informatyki w Gminie Reszel Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] Dofinansowani e z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? Gmina Reszel , ,00 nauka i edukacja Nie 70 lat temu Gmina Korsze , ,50 nauka i edukacja Nie Zielono mi,,, Powiat Kętrzyński , ,00 nauka i edukacja Nie Szkolenie dla organizacji pozarządowych echniki pozyskiwania zewnętrznych źródeł dofinansowania oraz zasady realizacji projektów Młodzieżowy przewodnik florystyczny czyli czy znasz te rośliny? Aktywni Poznaj biznes i zostań przedsiębiorcą społecznym Gotowi do pracy Pomoc dla zwalnianych OUplacement nie oznacza że jesteś OU Dziś wykluczenie - jutro zatrudnienie! "DAJ SOBIE SZANSĘ - ZACZNIJ OD NOWA" Aktywizacja społecznozawodowa mieszkańców Gminy Kętrzyn Bądź na fali - zostań ratownikiem - edycja 4 Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w Olsztynie Otwarta droga - aktywna integracja Bądź na fali - zostań ratownikiem - edycja 3 Nowe perspektywy dla rolników Związek Stowarzyszeń Na Rzecz Rozwoju Gmin Północnego Obszaru Wielkich Jezior Mazurskich (LGD9) Gimnazjum nr 1 w Srokowie Powiatowy Urząd Pracy w Kętrzynie Elbląskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarządowych Warmińsko-Mazurski Zakład Doskonalenia Zawodowego w Olsztynie Zrzeszenie Prywatnego Handlu i Usług Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości "AU" Fundacja na rzecz poprawy jakości życia "OD-NOWA" , ,14 nauka i edukacja ak , ,80 nauka i edukacja Nie , , , , , , , , , , , ,46 Gmina Miasto Korsze , ,00 Gmina Kętrzyn , ,57 Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe Województwa Warmińsko- Mazurskiego Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Spółdzielczości i Przedsiębiorczości Lokalnej WAMA-COOP , , , ,68 Gmina Miejska Kętrzyn , ,75 WOPR Województwa Warmińsko- Mazurskiego Fundacja na rzecz integracji zawodowej, społecznej oraz , , , ,50 praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna Nie ak ak ak ak ak Nie Nie ak ak Nie ak ak 166

167 ytuł projektu Nazwa beneficjenta rozwoju przedsiębiorczości VIA Wartość projektu [zł] Dofinansowani e z EU [zł] Krok do pracy Fundacja Q , ,00 Nowy start Od szkolenia do zatrudnienia Wzrost integracji społecznej oraz wzrost skuteczności pomocy społecznej w gminie Barciany Nowe kompetencje szansą na lepszą przyszłość Najlepszą inwestycją jest człowiek - profesjonalne szkolenia biznesowe i komputerowe ECDL-A dla osób pracujących Inkubatory Ekonomii Społecznej Ośrodek Wspierania Inicjatyw Ekonomii Społecznej w Olsztynie ZAWÓD Z PERSPEKYWĄ Aktywizacja społecznozawodowa bezrobotnych w gminie Reszel Polska Giełda Pracy Sp, z o,o, Warmińsko-Mazurska Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości , , , ,75 Gmina Barciany , ,89 O,K, Centrum Języków Obcych spółka z ograniczoną odpowiedzialnością echpal Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Spółdzielczości i Przedsiębiorczości Lokalnej WAMA-COOP Elbląskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarządowych CENRUM ROZWOJU SPOŁECZNO- EKONOMICZNEGO , , , , , , , , , ,00 Gmina Reszel , ,79 Złota rączka Creator Sp, z o, o, , ,50 Nowoczesny pracownik gastronomii Z dojrzałością nam do twarzy! Wygraj swoją przyszłość Centrum Doradztwa Zawodowego i Wspierania Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie - Centrum DZWONI NU MEDIA Elżbieta Jażdżewska Fundacja na rzecz poprawy jakości życia OD-NOWA Polska Giełda Pracy Sp, z o, o, Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Giżycku , , , , , , , ,40 Gotowi do pracy Powiat Kętrzyński , ,56 Dziedzina praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? ak ak ak Nie ak ak ak ak ak Nie ak ak ak ak ak Nie 167

168 Pomocna dłoń ytuł projektu Nazwa beneficjenta Elbląskie Stowarzyszenie Pomocy Humanitarnej im. Św. Łazarza Lazarus Wartość projektu [zł] Dofinansowani e z EU [zł] , ,08 Horyzonty Creator Sp, z o, o, , ,60 Pomocna dłoń II Elbląskie Stowarzyszenie Pomocy Humanitarnej im. św. Łazarza Lazarus , ,00 Zawód na czasie Creator Sp, z o, o, , ,00 Nowy zawód - nowe perspektywy - edycja druga Dobry fach na każde czasy Inwestuj w siebie - reintegracja zawodowa i społeczna ZDZ - zmieniamy się dla ciebie Mama wraca do pracy Przełam barierę wieku - aktywizacja zawodowa osób w wieku 50+ Makbud-Centrum Edukacyjne "Omega" Makowski Marian Olsztyńskie Centrum Szkolenia Spawaczy DOSZ Jarosław Zwierzchlewski Federacja Organizacji Socjalnych Województwa Warmińsko- Mazurskiego FOSa Warmińsko-Mazurski Zakład Doskonalenia Zawodowego w Olsztynie Global raining Centre Sp, z o.o. Cech rzemiosł różnych i przedsiębiorczości w Wyszkowie , , , , , , , , , , , ,50 Lepszy start - II edycja Fundacja SABILO , ,00 Przyszłość w woich rękach Bądź na fali - zostań ratownikiem wodnym - edycja 2 Nowe standardy PRACA LUBI FACHOWCA - ASYSEN PROJEKANA Młodzi - Aktywni Kompetentni Wojewódzki Urząd Pracy w Olsztynie, Wydział Analiz i Programów Rynku Pracy Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe Województwa Warmińsko- Mazurskiego Powiatowy Urząd Pracy w Kętrzynie General Projekt Sp, z o.o , , , , , , , ,68 Edukacja sp, z o,o, , ,49 Dziedzina praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? ak ak ak ak ak ak ak ak ak ak Nie ak ak Nie ak ak 168

169 ytuł projektu Kwalifikacje fundamentem PKB Strefa 50 plus Nowa Perspektywa Pokonujemy bariery w drodze do kariery Lepszy start - kompleksowe wsparcie dla osób długotrwale bezrobotnych z powiatu kętrzyńskiego i mrągowskiego Szansa na pracę Współpraca to podstawa! Warmińsko-Mazurskie Centrum CSR ABC spawania Zawód z perspektywą Nowy zawód - nowe perspektywy Aktywni Niepełnosprawni na rynku pracy Czas na pracę Angielski i niemiecki w obsłudze klienta turysty BARMAN/BARYSA/KELNER/ RECEPCJONISA Z JĘZ, ANGIELSKIM Uzyskaj nowe kwalifikacje - bądź konkurencyjny na rynku pracy Nazwa beneficjenta Warmińsko-Mazurski Zakład Doskonalenia Zawodowego w Olsztynie Fundacja na rzecz integracji zawodowej, społecznej oraz rozwoju przedsiębiorczości VIA Olsztyńska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania im, Prof.. Kotarbińskiego Wartość projektu [zł] Dofinansowani e z EU [zł] , , , , , ,88 Fundacja SABILO , ,26 Fundacja SABILO , ,00 Polski Związek Niewidomych Okręg Warmińsko-Mazurski Stowarzyszenie Kobieta na PLUS Region Warmińsko - Mazurski NSZZ "Solidarność" Olsztyńskie Centrum Szkolenia Spawaczy DOSZ Jarosław Zwierzchlewski CREAOR spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Makbud-Centrum Edukacyjne "Omega" Makowski Marian , , , , , , , , , , , ,00 echpal Sp. z o.o , ,40 Ośrodek Kształcenia Zawodowego FAKOR w Olsztynie s.c. Andrzej Bober, Władysław Żuk Global raining Centre Sp. z o.o. General Projekt Sp. z o.o. Olsztyńskie Centrum Szkolenia Spawaczy DOSZ Jarosław Zwierzchlewski , , , , , , , ,52 Dziedzina praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? ak ak ak Nie ak ak ak ak ak ak ak ak ak ak ak ak 169

170 ytuł projektu Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] Dofinansowani e z EU [zł] Księga kwalifikacji Creator Sp. z o, o, , ,00 Ku pracy Nowy zawód - nowe perspektywy (druga edycja) Mazurskie Centrum Kształcenia Zawodowego eresa Krysiak Związek Stowarzyszeń Na Rzecz Rozwoju Gmin Północnego Obszaru Wielkich Jezior Mazurskich (LGD9) , , , ,00 Nowy zawód na SAR echpal sp. z o,o, , ,30 Aktywni na rynku pracy Od edukacji do kwalifikacji Centrum Szkoleniowe Lucyna Iwona Strzelecka Warmińsko-Mazurska Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości , , , ,55 Klucz do Cyfrowego Świata echpal sp. z o,o, , ,44 Nowy zawód - nowe perspektywy Międzynarodowe kwalifikacje spawalnicze Inwestycja w niepełnosprawnych Czas na zmiany Angielski kurs na sukces FRON DESK czy BACK OFFICE? Aktywny i wykwalifikowany personel branży hotelarskogastronomicznej, Zawód z przyszłością Robotnik drogowy: kurs zawodowy dla osób bezrobotnych z obszaru powiatu kętrzyńskiego Licencja pracownika ochrony fizycznej I-go stopnia Związek Stowarzyszeń Na Rzecz Rozwoju Gmin Północnego Obszaru Wielkich Jezior Mazurskich (LGD9) Smart Solutions Piotr Nowik Międzynarodowe Centrum Doskonalenia Kadr sp, z o,o, Mazurskie Centrum Kształcenia Zawodowego eresa Krysiak Warmińsko-Mazurski Zakład Doskonalenia Zawodowego w Olsztynie EC Euro Consulting Sp, z o, o, SMAR SOLUIONS PIOR NOWIK Euroinwest Consulting s,c, Przemysław Ulaniuk, Grzegorz Grzelak EC Euro Consulting Sp., z o, o, , , , , , , , , , , , , , , , , , ,00 Dziedzina praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? ak ak ak ak ak ak ak ak ak ak ak ak ak ak Nie ak 170

171 ytuł projektu pierwszym stopniem do zatrudnienia Do aktywnych świat należy Podnoszenie kwalifikacji pracowników firm z branży budowlanej powiat kętrzyński Kompetentna kadra przyszłością firmy Czas na pracę - kompleksowy program szkoleń i staży zawodowych dla młodych z powiatu kętrzyńskiego Nazwa beneficjenta Warmińsko-Mazurski Zakład Doskonalenia Zawodowego w Olsztynie Wartość projektu [zł] Dofinansowani e z EU [zł] , ,00 SEKA S,A, , ,06 Stowarzyszenie Księgowych w Polsce Oddział Okręgowy w Suwałkach Euroinwest Consulting s,c, Przemysław Ulaniuk, Grzegorz Grzelak , , , ,52 Zorientowani na rozwój echpal Sp, z o,o, , ,85 Rozwój Kadr Sportu i Rekreacji Wsparcie na starcie powiat kętrzyński Akademia aktywnych Bądź pielęgniarką na czasie Integracyjny Klub Osób Niepełnosprawnych Program aktywizacji społecznej i zawodowej usamodzielnianych wychowanków rodzin zastępczych i placówek opiekuńczo wychowawczych WSPARCIE NA SARCIE, - powiat kętrzyński WOJA DROGA DO PRACY powiat kętrzyński Aktywne w gminie Reszel! echpal Sp, z o,o, , ,80 Grupa Doradcza Wojciechowski & PARNERZY, Consulting - Doradztwo - Szkolenia, Gmina Miejska Kętrzyn/Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kętrzynie Stowarzyszenie Edukacyjno- Oświatowe "Erudycja" Gmina Miejska Kętrzyn/Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kętrzynie Powiat kętrzyński/powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Kętrzynie Grupa Doradcza Wojciechowski&Partn erzy, Consulting- Doradztwo-Szkolenia Grupa Doradcza Wojciechowski&Partn erzy, Consulting- Doradztwo-Szkolenia Gabinet Kosmetyczny Marta Potocka , , , , , , , , , , , , , , , ,00 Dziedzina praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? ak Nie ak Nie ak ak Nie Nie ak Nie Nie Nie Nie Nie 171

172 ytuł projektu Barcja - Obszar Aktywnych Akademia III Wieku w Korszach Lokalna Grupa Rybacka szansą na aktywizację społeczności obszarów wiejskich zależnych od rybactwa Ekonomia społeczna szansą na zatrudnienie Akademia małego biznesu Z pomysłem po dotację Masz kapitał masz firmę Wsparcie na starcie wój biznes - woja szansa Pomocna dłoń dla samozatrudnienia Nazwa beneficjenta Advisor Consulting Daniel Budaj Federacja Organizacji Socjalnych Województwa Warmińsko- Mazurskiego "FOSA" Związek Stowarzyszeń Na Rzecz Rozwoju Gmin Północnego Obszaru Wielkich Jezior Mazurskich (LGD9) Lokalna Grupa Działania Barcja w Kętrzynie Placówka Kształcenia Zawodowego Katarzyna Zacharska- Całka Lokalna Grupa Działania "Warmiński Zakątek" Zrzeszenie Prywatnego Handlu i Usług Warmińsko-Mazurska Agencja Rozwoju Regionalnego Spółka Akcyjna w Olsztynie Powiat Lidzbarski/Powiatowy Urząd Pracy w Lidzbarku Warmińskim Powiat Ełcki/Powiatowy Urząd Pracy w Ełku Wartość projektu [zł] Źródło: opracowanie własne na podstawie mapadotacji.gov.pl, 2014 Dofinansowani e z EU [zł] , , , , , , , ,40 Dziedzina praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? ak Nie ak , ,00 rozwój firm ak , ,99 rozwój firm ak , ,60 rozwój firm ak , ,72 rozwój firm ak , ,87 rozwój firm ak , ,80 rozwój firm ak Nie 172

173 abela 42 Projekty finansowane z Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej ytuł projektu Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] Dofinansowanie z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna Województwo rasy rowerowe w Polsce Wschodniej Warmińsko turystyka ak województwo warmińsko -mazurskie Mazurskie Źródło: opracowanie własne na podstawie mapadotacji.gov.pl, 2014 abela 43 Projekty finansowane z Regionalnego Programu Operacyjnego Warmińsko - Mazurskiego ytuł projektu Budowa biogazowni rolniczej w miejscowości Brzeźnica w Gminie Srokowo Budowa biogazowni rolniczej o mocy nie przekraczającej 0,5 MW na działce 9/5 w Sławkowie Zastosowanie odnawialnych źródeł energii przy kompleksowej modernizacji systemu grzewczego Zespołu Szkół w Drogoszach Poprawa bezpieczeństwa ekologicznego w regionie poprzez doposażenie OSP w Drogoszach w ciężki samochód ratowniczogaśniczy Kompleksowa modernizacja systemu ogrzewania w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Sątocznie w oparciu o odnawialne źródła energii Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii przy kompleksowej modernizacji systemu grzewczego w Zespole Szkół w Mołtajnach Zakup samochodu bojowego z wyposażeniem do ratownictwa drogowego Zakup średniego ratowniczogaśniczego samochodu dla Ochotniczej Straży Pożarnej Srokowo Instalacja fotowoltaiczna Gromki Podniesienie poziomu kształcenia w ZS CKR w Karolewie poprzez modernizację bazy dydaktycznej. Poprawa jakości nauczania poprzez doposażenie szkół Gminy Miejskiej Kętrzyn w sprzęt i pomoce naukowe Doposażenie placówek szkolnych w Gminie Reszel Budowa kanalizacji sanitarnej dla północnej części Korsz Nazwa beneficjenta Lorega Bio Sp. z o. o. Wartość projektu [zł] Dofinansowanie z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna energetyka Nie Agro Bio Sp. z o. o energetyka Nie Gmina Barciany energetyka Nie Gmina Barciany energetyka Nie Gmina Korsze energetyka Nie Gmina Barciany energetyka Nie Gmina Kętrzyn energetyka Nie Gmina Srokowo energetyka Nie Cornstore Gromki Sp. z o.o. Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Karolewie Gmina Kętrzyn Gmina Miejska Kętrzyn energetyka Nie Gmina Reszel Gmina Korsze nauka i edukacja nauka i edukacja nauka i edukacja ochrona środowiska Nie Nie Nie Nie 173

174 ytuł projektu Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w Korszach przy ul. Konopnickiej, Szkolnej, Kościuszki, Wolności, Zielonej i części miejscowości Olszynka Rekultywacja składowisk odpadów komunalnych w m. Nowy Dwór (Gmina Orneta) i w m. Łankiejmy (Gmina Korsze) Przebudowa odcinka sieci kanalizacji sanitarnej Święta Lipka Reszel z obejściem osiedla nad Sajną Podniesienie poziomu usług Szpitala Powiatowego w Kętrzynie poprzez doposażenie Pracowni Diagnostyki Obrazowej w 6-cio rzędowy omograf Komputerowy w ramach RPO Warmia i Mazury Zakład Pielęgnacyjno-Opiekuńczy w XXI wieku. Urządzenie terenu przy ulicy Kajki w Kętrzynie do organizacji imprez plenerowych Humanizacja blokowisk osiedla "Piastowskie" w Kętrzynie Poprawa warunków technicznych budynków mieszkalnych os. Piastowskie w Kętrzynie. Humanizacja blokowisk osiedla "Piastowskie" w Kętrzynie - etap II Spójny system obsługi inwestora na Warmii i Mazurach - profesjonalne oddziaływanie promocji gospodarczej "Promocja gospodarcza Warmii i Mazur " Dalszy wzrost konkurencyjności WEDY Kętrzyn poprzez zakup nowoczesnych maszyn i urządzeń. Nazwa beneficjenta Wartość projektu [zł] Dofinansowanie z EU [zł] Gmina Korsze Gmina Orneta Gmina Reszel Szpital Powiatowy w Kętrzynie Samodzielny Publiczny Zakład Pielęgnacyjno - Opiekuńczy w Reszlu Gmina Miejska Kętrzyn Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko- Własnościowa PIONIER w Kętrzynie Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko- Własnościowa PIONIER w Kętrzynie Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko- Własnościowa PIONIER w Kętrzynie Samorząd Województwa Warmińsko - Mazurskiego Samorząd Województwa Warmińsko - Mazurskiego Zakład worzyw Sztucznych "WEDA", Danuta Kwaśniewska Gmina Miejska Kętrzyn Dziedzina ochrona środowiska ochrona środowiska ochrona środowiska ochrona zdrowia ochrona zdrowia Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna Nie ak Nie Nie Nie rewitalizacja Nie rewitalizacja Nie rewitalizacja Nie rewitalizacja Nie rozwój firm ak rozwój firm ak rozwój firm Nie 174

175 ytuł projektu Rozbudowa działu B+R w firmie Magnetic Systems echnology w celu prac nad nowymi statecznikami do lamp Zakup innowacyjnej linii do strugania profilowego tarcicy oraz płyt przez Dom i Rekreacja Sp. z o.o. Centrum konferencyjno - rekreacyjne przy hotelu Księżycowy Dworek Wdrożenie innowacyjnych technologii diagnostycznych w mikrobiologii klinicznej Poprawa konkurencyjności firmy Energia Ewa Chojnowska poprzez wprowadzenie innowacji procesowej i produktowej w przedsiębiorstwie, dzięki zakupowi i uruchomieniu wysokosprawnego układu do produkcji energii w skojarzeniu. Wzrost konkurencyjności firmy Dom i Rekreacja Spółka z o.o. dzięki zastosowaniu procesów przyjaznych dla środowiska Utworzenie Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Reszlu Rozbudowa działu B+R w MS sp. z o.o., sk, w celu przeprowadzenia badan nad Inteligentnym Systemem Zarzadzania Oświetleniem Drogowym. Wzrost konkurencyjności firmy MANUFAKURA PAŁAC NAKOMIADY Sp. z o.o. poprzez zakup innowacyjnych urządzeń i robót niezbędnych do unowocześnienia i rozwoju działalności przedsiębiorstwa w zakresie ochrony środowiska Wzrost konkurencyjności firmy Dom i Rekreacja Spółka z o.o. poprzez zakup innowacyjnego urządzenia do cięcia poprzecznego Nazwa beneficjenta Magnetic Systems echnology spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa Gmina Miejska Kętrzyn Dom i Rekreacja Spółka z ograniczona odpowiedzialnością Gmina Reszel "Księżycowy Dworek" Gierłoż 2, Kętrzyn eresa yczyńska Laboratoria Medyczne OptiMed Kuriata, Wronski Spółka Jawna Gmina Miejska Kętrzyn "Energia" Ewa Chojnowska Dom i Rekreacja Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Gmina Reszel KM s.c. Katarzyna Jabłońska, omasz Jabłoński Magnetic Systems echnology spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa Gmina Miejska Kętrzyn Manufaktura Pałac Nakomiady spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Dom i Rekreacja Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Gmina Reszel Wartość projektu [zł] Dofinansowanie z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie 175

176 ytuł projektu Wielousługowa sieć szerokopasmowa wykorzystująca innowacyjne technologie VoIP oraz IPV Wzrost Konkurencyjności Firmy Magnetic Systems echnology sp. z o.o. sp. k. poprzez zakup nowoczesnego systemu ERP Unowocześnienie oraz dywersyfikacja sposobu świadczenia usług w firmie "PELCOWIZNA" dzięki uruchomieniu nowego sklepu w Kętrzynie Wzrost konkurencyjności Spółki jawnej DIM poprzez zakup specjalistycznych środków transportu Zakup innowacyjnej zgrzewarki gwarantem wzrostu konkurencyjności firmy PAKFOL Ketrzyn Wzrost konkurencyjności firmy Reston poprzez zakup maszyn do obróbki kamienia. Wdrożenie procesów przyjaznych dla środowiska poprzez zakup maszyn produkcyjnych do przerobu odpadów pianki i włókniny: radycje i obyczaje regionu w rozwoju przedsiębiorczości Utworzenie specjalistycznego warsztatu samochodowego. Wzrost konkurencyjności firmy PUH "Paweł" Mirosław Hawran, dzięki otwarciu nowego oddziału oraz zsieciowieniu wszystkich jednostek terenowych. Zakup masztów przekaźnikowych i wyposażenia w celu świadczenia usług dostawy Internetu w woj. Warmińsko - Mazurskim w oparciu o technologie WiFi Rozwój firmy Usługi Ogólnobudowlane Romana Nowika w Nazwa beneficjenta Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe "Macrosat" Krzysztof Kacprowicz Magnetic Systems echnology spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa Gmina Miejska Kętrzyn "PELCOWIZNA" Wiesław Giler Spółka Jawna Gmina Reszel Firma Handlowo- Usługowa DIM Spółka jawna M. Kuriata, D.Rusak Gmina Miejska Kętrzyn Zakład Produkcyjno- Handlowo- Usługowy "PAKFOL" Marcin Łazarczyk Reston, Marek Sadowski Gmina Reszel Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe Jarosław Cierniewski Gmina Miejska Kętrzyn Gmina Miejska Kętrzyn Moto-Centrum Warsztat Samochodowy Damian Psujek Gmina Korsze Przedsiębiorstwo Usługowo- Handlowe "Paweł" Mirosław Hawran - Gmina Miejska Kętrzyn INM S.J. omasz Chomko, Mariusz Lisowski, Piotr Margol Usługi Ogólnobudowlane, Roman Nowik Wartość projektu [zł] Dofinansowanie z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna rozwój firm ak rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm ak rozwój firm ak rozwój firm Nie 176

177 ytuł projektu Kętrzynie poprzez zakup wywrotki, miksokreta oraz windy dekarskiej. Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstwa poprzez inwestycje w nowoczesny sprzęt uruchomienie produkcji zasuw nożowych DN DN 1200 PN 10 w zakładzie produkcyjnym ehaco Sp. z o.o. w Reszlu Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa Hurt-Detal- Dystrybucja "Ewita" Ewa Czesnakowska poprzez zakup innowacyjnej linii produkcyjnej Rozbudowa infrastruktury szerokopasmowego dostępu do Internetu i sieci PIAP-ów w Województwie Warmińsko - Mazurskim Kompleksowa informatyzacja Szpitala wraz z wdrożeniem zintegrowanego systemu informatycznego zarządzania placówką w Szpitalu Powiatowym w Kętrzynie Wprowadzenie e-usług publicznych w drodze informatyzacji Starostwa Powiatowego w Kętrzynie oraz jego jednostek organizacyjnych Wprowadzenie e-usług publicznych dla mieszkańców obszarów wiejskich Warmii i mazur oraz Powiśla poprzez budowę systemu informatycznego warmińsko-mazurskiego ośrodka doradztwa rolniczego w Olsztynie Rozwój e-usług medycznych w ZOZ w Reszlu Wdrożenie zintegrowanego systemu do obsługi informatycznej Miasta Kętrzyn - e-urząd Kętrzyn Wzrost jakości świadczeń zdrowotnych poprzez wdrożenie systemu e-diagnostyka w Szpitalu Powiatowym w Kętrzynie Rozwój e-usług usprawnieniem dostępności administracji w Gminie Barciany Budowa i modernizacja sieci szerokopasmowych w powiatach bartoszyckim, giżyckim, kętrzyńskim i olsztyńskim przez firmęp.p.h.u. "Macrosat" Rozbudowa narzędzi i systemów informatycznych w przedsiębiorstwie Nazwa beneficjenta Mariola omasiewicz transport Usługowy - Gmina Miejska Kętrzyn Wartość projektu [zł] Dofinansowanie z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna rozwój firm Nie EHACO Sp. z o.o rozwój firm Nie Hurt-Detal- Dystrybucja "Ewita" Ewa Czesnakowska Gmina Korsze Województwo Warmińsko - Mazurskie Szpital Powiatowy w Kętrzynie rozwój firm Nie Powiat Kętrzyński Warmińsko - Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Olsztynie Zespół Opieki Zdrowotnej w Reszlu Gmina Miejska Kętrzyn Szpital Powiatowy w Kętrzynie Gmina Barciany Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe Macrosat Krzysztof Kacprowicz - Gmina Miejska Kętrzyn Przedsiębiorstwo hurtowo detaliczne "Książnica Polska" telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi ak Nie Nie ak Nie Nie Nie Nie ak ak 177

178 ytuł projektu hurtowo-detalicznym książnica polska spółka z o.o. w Olsztynie Budowa i modernizacja sieci szerokopasmowych w gminach Barczewo, Korsze, Bisztynek i Górowo Iławeckie Wdrożenie e-usług w Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie Poprawa jakości obsługi klientów Spółdzielni Mieszkaniowej "Pionier" poprzez wdrożenie nowych usług elektronicznych wspomagających procesy biznesowe "Informatyzacja procesów handlowych i usługowych w firmie IBERIA INERNAIONAL" Pro Familia - Poradnia rodzinna przyjazna pacjentowi Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 650 na odcinku Srokowo-Węgorzewo (do skrzyżowania z drogą krajową nr 63) Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 650 na odcinku Srokowo-Stara Różanka i drogi wojewódzkiej nr 591 na odcinku Stara Różanka-Kętrzyn wraz z ulicami Bałtycka i raugutta w Kętrzynie Przebudowa drogi powiatowej Nr 1711 N Aptynty - Asuny - Święty Kamień- Wilczyny - Srokowo- droga woj.nr 650 na odcinku odkm do km dł. 5,950 km. BUDOWA DROGI POWIAOWEJ NR 3826N UL.LIMANOWSKIEGO W KĘRZYNIE Przebudowa ulicy Zbożowej, Usługowej i Rzemieślniczej w Kętrzynie. Przebudowa drogi powiatowej 1711 N Aptynty - Asuny - Święty Kamień - Wilczyny - Srokowo - droga woj. 650 na odcinku w msc.mołtajny od km do km Modernizacja kina "Gwiazda" w Kętrzynie na potrzeby Kętrzyńskiego Centrum Kultury Nazwa beneficjenta spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo Usługowe Macrosat Krzysztof Kacprowicz - Gmina Miejska Kętrzyn Muzeum Warmii i Mazur Spółdzielnia Mieszkaniowa PIONIER w Kętrzynie Anna Humieńczuk IBERIA INERNAIONAL - Gmina Miejska Kętrzyn Poradnia Rodzinna Pro Familia Krajewski, Radomski Spółka Jawna Gmina Reszel Województwo Warmińsko- Mazurskie Województwo Warmińsko- Mazurskie Wartość projektu [zł] Dofinansowanie z EU [zł] Dziedzina telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi telekomunikacja i e-usługi Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna ak ak Nie ak ak transport ak transport Nie Powiat Kętrzyński transport Nie Powiat Kętrzyński transport Nie Powiat Kętrzyński transport Nie Powiat Kętrzyński transport Nie Gmina Miejska Kętrzyn turystyka Nie 178

179 ytuł projektu Budowa hotelu wraz z zapleczem konferencyjnym przy ul. Sportowej w Kętrzynie Modernizacja i rozbudowa regionalnego systemu informacji turystycznej Znakowanie turystyczne Regionu Warmii i Mazur Renowacja elewacji bocznych Bazyliki Sanktuarium Maryjnego w Świętej Lipce "Dom Warmiński - Śladami historycznej Warmii" Nazwa beneficjenta Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe "KOCH" Sp. z o.o. Województwo Warmińsko- Mazurskie Województwo Warmińsko- Mazurskie Dom Zakonny owarzystwa Jezusowego Stowarzyszenie "Dom Warmiński" Wartość projektu [zł] Źródło: opracowanie własne na podstawie mapadotacji.gov.pl, 2014 Dofinansowanie z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna turystyka Nie turystyka ak turystyka ak turystyka Nie turystyka ak abela 44 Projekty finansowane z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich ytuł projektu wybrane projekty Działania na rzecz poprawy jakości życia mieszkańców wsi poprzez rozwój oferty turystycznej oraz wykorzystanie zasobów naturalnych i kulturowych obszaru Zakup maszyn i urządzeń rolniczych Zakup kombajnu zbożowego Zakup nowych maszyn i urządzeń rolniczych: ciągnika rolniczego o mocy do 300 KM i ładowarki teleskopowej. Zakup nowego i używanego sprzętu rolniczego Zakup nowych ciągników i maszyn rolniczych, oraz używanego opryskiwacza. Zakup maszyn i urządzeń rolniczych: ciągnika rolniczego, opryskiwacza polowego, kombajnu zbożowego Zakup maszyn do gospodarstwa rolnego Zakup kombajnu zbożowego oraz dwóch ciągników Zakup kombajnu zbożowego Claas Dominator 150 Nazwa beneficjenta Związek Stowarzyszeń na rzecz rozwoju gmin północnego obszaru Wielkich Jezior Mazurskich Wahopol spółka z o.o. Gmina Korsze ROLNYVIK Sp. z o.o. Gmina Barciany Agro Fundusz Mazury Sp. z o.o. DH Sp. z o.o. Gmina Kętrzyn ZR Wilkowo Spółka z o.o. Wartość projektu [zł] Dofinansowani e z EU [zł] Dziedzina praca i integracja społeczna Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna ak rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie rozwój firm Nie Amiga Sp. z o.o rozwój firm Nie Rolnik rozwój firm Nie AGROBOR KUJAWY I Sp. z o.o. Gmina Srokowo Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Korszach rozwój firm Nie rozwój firm Nie 179

180 ytuł projektu wybrane projekty 87 premii oraz indywidualnych dofinansowań do zakupu maszyn i urządzeń rozlicznych Odtworzenie przekroju poprzecznego i podłużnego koryta rzeki Omet w km wraz z wykonaniem dwóch progów kamiennofaszynowych Odbudowa Odtworzenie Koryta Rzeki Guber w, km Nazwa beneficjenta rolnicy indywidualni ZMiUW w Olsztynie ZMiUW w Olsztynie Wartość projektu [zł] Źródło: opracowanie własne na podstawie mapadotacji.gov.pl, 2014 Dofinansowani e z EU [zł] Dziedzina Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna , ,61 rozwój firm ak bezpieczeństwo Nie bezpieczeństwo Nie abela 45 Projekty finansowane z Programu Interreg Polska - Litwa - Kaliningrad ytuł projektu Przebudowa dróg w Powiecie Kętrzyńskim związanych z zabezpieczeniem granicy państwowej. Centrum Zarządzania Kryzysowego w systemie ratownictwa i ochrony cywilnej Nazwa beneficjenta Starostwo Powiatowe w Kętrzynie Starostwo Powiatowe w Kętrzynie Wartość projektu [zł] Źródło: opracowanie własne na podstawie mapadotacji.gov.pl, 2014 Dofinansowanie z EU [zł] Dziedzina praca i integracja społeczna praca i integracja społeczna Czy projekt jest realizowany na obszarze większym niż jedna jednostka administracyjna? Nie Nie Analiza materiału badawczego samorządy Dla pełnego obrazu obszarów objętych działaniami Strategii należy uzupełnić dane zastane oraz zabrane w środowisku przedsiębiorców o informacje zebrane w środowisku samorządowców w trakcie wywiadów telefonicznych. Pytania dotyczyły przemian gospodarczych ostatniego okresu, mocnych i słabych stron układu gospodarczego gmin z ich atutami i wadami w kontekście układu geograficznego i mezzogospodarczego. Rozmowy z samorządowcami miały na celu odszukać swoisty punkt wyjścia, czyli opis obecnej sytuacji gospodarczej będącej wypadkową transformacji gospodarczej minionego systemu oraz szans i możliwości okresu wolnorynkowego. Pytanie pierwsze brzmiało: Co jest najważniejszym elementem lokalnej struktury gospodarczej? miało ono zaprezentować obecny obraz kierunek rozwoju gminy. Czy istnieje wiodący kierunek rozwoju obszaru czy jest on w prosty sposób identyfikowalny? Odpowiedzi samorządowców orbitowały w obszarze gospodarki rolnej. Obszar KOF jest mocno związany 180

181 z agrokulturą. Jednakże samorządowcy z poszczególnych gmin widzą wykorzystanie tego potencjału często w zmodyfikowanej formie. Agroturystyka w gminach, gdzie ukształtowanie krajobrazu jest atrakcyjniejsze, bądź przemysł drzewny i produkcja rolno-spożywcza w miejscach, gdzie to właśnie wysokiej klasy grunty orne oraz las stanowi największe zasoby gminy. Kierunek ten utrwala się również w nakierowaniu lokalnej gospodarki na rozwój czystych źródeł energii. Wykorzystanie naturalnych zasobów stanowi oś rozwoju miast i gmin KOF. Kolejne pytania wywiadu skupiały się na opisie obrazu gospodarki w kontekście zmian gospodarczych okresu transformacji, a także najdotkliwszych problemów związanych z rozwojem przedsiębiorczości i gospodarki na badanym terenie. Na pierwsze miejsce wysuwa się problem post pegeerowskiej rzeczywistości gospodarczej, wysokiego strukturalnego bezrobocia oraz zrujnowanej infrastruktury rolnej. Wraz z położeniem geograficznym oddaleniem od najatrakcyjniejszych terenów i głównych szlaków turystycznych (m. in. obszaru jezior) KOF jawi się w oczach samorządowców, jako obszar trudny, pozbawiony jasnych walorów, które można wykorzystać w łatwy sposób. W opiniach samorządowców krajobraz, przyroda może stanowić atut (dobra jakość gleb, czy obfitość lasów), jednak z drugiej strony determinuje to sposób oraz rodzaj prowadzonej aktywności gospodarczej. Dodatkowym elementem usztywniającym możliwości rozwoju, szczególnie przemysłu, jest objęcie w dużej mierze obszaru KOF programem NARUA 2000 oraz obszarami chronionego krajobrazu. Oczywiście samorządowcy uważają, że te same elementy można przekuć w atuty, jednak aby to się stało należy wykorzystywać potencjał, zarówno rolnictwa przetwórstwa rolno spożywczego, jak i elementy integrujące się z omawianymi obszarami. Dość często w opiniach samorządowców pojawiały się informacje o ukierunkowaniu działań gospodarczych na działania proekologiczne. m. in. rozwój przemysłu eko-energii a także eko-produkcji rolnej, czy agroturystyki. Samorządowcy są świadomi braku, bądź poważnego ograniczenia możliwości rozwoju przemysłu ze względu na odległość od głównych ośrodków przemysłowych, rynku zbytu oraz dostaw środków produkcji, a także ograniczeń wynikających z braku należytej infrastruktury komunikacyjnej. Pomimo funkcjonowania kilku średnich i dużych zakładów produkcyjnych budowa struktury rynku pracy 181

182 w oparciu o przemysł oraz rozwój tego typu przedsiębiorstw produkcyjnych jest bardzo utrudniony. Nie ukrywano faktu, iż sąsiedztwo Rosji czy Białorusi, będących trudnymi partnerami handlowymi nie pomaga w rozwoju eksportu za najbliższą granicę. Na pytanie o działania wspierające i przyciągające inwestorów, samorządowcy zwykle ograniczali się do omawiania tych działań, które wynikają z bieżącej działalności. Zauważalnym jest, iż działania skupiają się na elementach nie wykraczających poza obszar funkcjonowania pracy urzędów i jednostek samorządów. Być może ograniczone działania podyktowane są małym zainteresowaniem inwestorów i odwrotnie. akie sprzężenie powoduje, iż zainteresowanie inwestowaniem w omawiane obszary, jak i działania promocyjne, zachęcające przedsiębiorców są niewielkie. W większości gmin obecnie nie prowadzone są żadne prace inwestycyjne związane bezpośrednio z dozbrajaniem terenów inwestycyjnych. Problemem, wg niektórych samorządowców jest brak instytucji otoczenia biznesu na terenie własnej gminy. Problem ten jest również widziany przez przedsiębiorców wsparcie systemowe, czy działanie instytucji parasolowej byłoby cenne i ułatwiałoby rozwój nowych pomysłów czy innowacji gospodarczych. Analizę tego problemu w opiniach przedsiębiorców przeprowadzono w kolejnym podrozdziale. O potrzebie wsparcia może świadczyć fakt, iż przedsiębiorcy korzystają ze wsparcia IOB w innych miastach i regionach (m.in. Olsztyn, Kraków, Warszawa). Ostatnim pytaniem, które zadano samorządowcom było określenie wizji rozwoju gminy kierunku, branż, które wg nich powinny być wiodącymi na ich obszarze. Przemysł okołorolniczy (drzewny, mleczny, spożywczy) czy eko-produkcja oraz rozwój eko-energii to wiodące odpowiedzi w tym obszarze. Analiza absorpcji środków pomocowych oraz wyniki badań samorządów uwidaczniają kierunek rozwoju gospodarki na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Rozwój małych, usługowych przedsiębiorstw drobnej produkcji w obszarze rolno -spożywczym, to kierunek, który wymaga szczególnej uwagi i rozwoju sieci wsparcia zarówno infrastrukturalnego jak i funkcjonalnego. Świadomość istnienia niewykorzystanego potencjału oraz występowania zasobów naturalnych to stabilna podstawa do budowy scalonego układu 182

183 gospodarczego, opartego o współpracę pomiędzy samorządowcami oraz wspólne wsparcie lokalnego rynku pracy i przedsiębiorczości. Główne wnioski: Ukierunkowanie rozwoju przemysłu na branże: rolno-spożywczą, przetwórstwa rybnego i przemysłu drzewnego. Wykorzystywanie potencjału zasobów naturalnych do rozwoju zintegrowanego systemu agroturystyki. Dążenie do zwiększania roli samoorganizacji indywidualnych rolników w grupy producenckie. O pomoc finansową mogą ubiegać się grupy producentów rolnych zarejestrowane, na podstawie ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.), Inicjowanie, współtworzenie IOB na rzecz wsparcia przemysłu rolno-przetwórczego. Zawiązywanie współpracy z ośrodkami naukowymi prowadzącymi działalność naukowo-badawczą w materii rolnictwa (SGGW, PAN) tworzenie klastrów, gospodarstw rolnych pod opieka uczelni wyższych i instytutów naukowych. 3.5 Zdefiniowanie potrzeb inwestorów analiza wyników badań CAI Postrzeganie sytuacji gospodarczej przez przedsiębiorców stanowi w toku diagnozowania obecnej sytuacji bardzo ważny element to obraz działań samorządu w oczach odbiorcy-przedsiębiorców, ocena lokalnych warunków prowadzenia działalności oraz dostępności zasobów ludzkich na terenie objętym badaniem. Zadaniem niniejszej części badań było określenie sytuacji przedsiębiorców na terenie KOF ich spojrzenia na otoczenie w którym funkcjonują, jego wady i zalety. Ich opinie na temat relacji z samorządem, oceny działań w zakresie wspierania przedsiębiorczości, a także promocji terenów inwestycyjnych. W badaniu udział wzięło 50 przedsiębiorców z terenu Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego - 12 z nich reprezentuje przemysł, natomiast 19 handel oraz kolejnych 19 usługi. Poniższe tabele przedstawiają dane metryczkowe w sposób graficzny. 183

184 Wykres 39 Podstawowy typ działalności 24% przemysł 38% handel usługi 38% Źródło: badanie własne IDI Rozkład deklarowanych przez przedsiębiorców podstawowych form działalności prezentuje się dość proporcjonalnie. Wiodącą branżą, wśród ankietowanych przedsiębiorców była szeroko pojęta branża budowlana: od sklepów i hurtowni artykułów budowalnych, po przedsiębiorstwa remontowo-budowlane. Na uwagę zasługuje fakt, iż w ocenie samorządowców to branża rolno-spożywcza stanowi gospodarczy trzon KOF. Z analizy danych statystycznych wynika, iż branża budowlana stanowi drugą co do wielkości branżę (po handlu) w sektorze przedsiębiorstw. o obszar gospodarki, który wymagałby szczególnego wsparcia, zarówno w sferze inwestycji, jak i wsparcia organizacyjnego ale również i wsparcia ukierunkowanego rozwoju, np. w formie wsparcia przedsiębiorstw za zakresu ekobudownictwa. Dokładna analiza znajduje się w osobnym rozdziale niniejszego dokumentu. 184

185 Wykres 40 Branża budowlana elektro 12% rolno-spożywcza motorowa/transport 6% 4% 34% ceramika/szkło 8% drzewna handel 4% turystyka 6% 6% inne 20% Źródło: badanie własne IDI Zgodnie z normą statystyki gospodarczej w Polsce, przedsiębiorstwa małe stanowią trzon rynku pracy. W grupie badanych 80% firm to przedsiębiorstwa zatrudniające do 10 pracowników. Nie znalazły się w niej takie, które zatrudniają odpowiednio od pracowników. Poniższy wykres przedstawia strukturę wielości przedsiębiorstw w sposób graficzny. Wykres 41 Wielkość zatrudnienia w przedsiębiorstwach % 4% 14% 80% Źródło: badanie własne IDI Dla przejrzystości wyników należy dodać, iż badanie prowadzono w oparciu o dobór próby uwzględniający administracyjny podział podstawowy (NS V). W toku analizy wyników 185

186 ujawniono, iż odpowiedzi różnicują się (w podziale na gminy) w okolicy błędu statystycznego. W związku z tym założono, iż analizy zostaną zaprezentowane zbiorczo, a w miejscach, w których wyniki wykazywały zróżnicowanie, bądź ciekawą zależność, zostało to odnotowane w treści analizy. Pytanie pierwsze dotyczyło poglądu ankietowanych na atrakcyjność inwestycyjnej Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Ankietowane przedsiębiorstwa oceniły Obszar jako atrakcyjny (42%). Za nieatrakcyjny uznało go 40% respondentów. Grupa 18% badanych nie była wstanie określić się po żadnej ze stron. Respondenci za atrakcyjne uznają walory przyrodnicze oraz bazę infrastruktury przemysłowej - obecnie niezagospodarowaną. Poniższy wykres prezentuje wyniki. Dość proporcjonalnie rozkładają się wyniki pozytywnie, jak i negatywnie oceniające siłę atrakcyjności obszaru. Wykres 42 Czy Pana/Pani zdaniem obszar KOF jest atrakcyjny dla inwestorów? tak nie nie mam zdania 18% 42% 40% Źródło: badanie własne IDI Dopełnienie powyższego pytania precyzujące (respondentów który odpowiedzieli: tak ) ukazało, iż badani wskazują na atrakcyjną lokalizację (geograficzną), jako ten element, który jest dla nich decydujący i ważny. Kilka wskazań dotyczyło pozytywnego klimatu dla rozwoju gospodarczego. Ważnym wskazaniem jest percepcja niewykorzystanych obecnie terenów inwestycyjnych uzbrojonych i gotowych do wykorzystania to potencjał, który należałoby wykorzystać, gdyż wymaga on najmniejszego zaangażowania strukturalnego. W pytaniu tym nie zaobserwowano zdecydowanych różnic w odpowiedziach przedsiębiorców z Kętrzyna i pozostałych gmin. Zdecydowana większość respondentów wskazuje, iż samorząd lokalny nie wykorzystuje potencjału regionu. Argumentując odpowiedź na powyższe pytanie respondenci wskazali 186

187 niewystarczającą promocją (8% respondentów); niechęć do dynamicznego rozwoju (14%), czy brakami w infrastrukturze (drogowej 8%). Poniższy wykres prezentuje odpowiedzi w formie graficznej. Wykres 43 Czy Pana/Pani zdaniem gminy KOF wykorzystują swój potencjał do przyciągnięcia inwestorów? 18% 4% tak nie nie mam zdania 78% Źródło: badanie własne IDI Zadano również pytanie o to, co według respondentów powinno ulec zmianie, aby inwestorzy uznawali teren KOF za atrakcyjny? Respondenci, jako główny element wskazali na zwiększenie intensywności działań gmin (50%). Dokładny rozkład odpowiedzi widoczny jest na poniższym wykresie. Wykres 44 Co powinno ulec zmianom, w jaki sposób należy udoskonalić promocję terenów? inne 4% zwiększenie intensywności promocji 50% zmiana strategii współdziałania z przedsiębiorcami 12% ograniczenie biurokracji/przyjazna biurokracja drogi 14% 20% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% Źródło: badanie własne IDI Większość ankietowanych przedsiębiorców deklaruje, iż współpracuje z urzędami na terenie KOF - 60% określiło swój kontakt, jako ponadstandardowy - nie sprowadzający się jedynie do płacenia podatków. W tym wypadku również żadna z grup nie wyróżniła się szczególnie. Zarówno mikro przedsiębiorcy jak i większe firmy deklarowały zaangażowanie we wszystkich gminach KOF. 187

188 Wykres 45 Czy współpracuje Pan/Pani z urzędem gminy lub powiatu? tak nie nie 40% tak 60% Źródło: badanie własne IDI Kolejne pytanie dotyczyło oceny jakości współpracy z urzędem gminy/miasta. Odpowiedzi udzielali również przedsiębiorcy, którzy nie wykazali ponadstandardowej współpracy z urzędami gmin i powiatu KOF. Najwyżej z kategorii została oceniona jakość obsługi przedsiębiorców w urzędach 36% respondentów oceniało ten element bardzo dobrze i dobrze. Najsłabiej zostały ocenione strony internetowe urzędów. W informacjach dodatkowych (poza kwestionariuszowych) zwracano uwagę na odświeżanie i aktualizowanie informacji przeznaczonych dla przedsiębiorców na stronach urzędów. Należy zwrócić szczególną uwagę na jakość współpracy gdyż najczęściej wybieraną odpowiedzią była kategoria (ani dobrze ani źle), która w każdej z kategorii stanowi ponad 40% wyborów. Wykres 46 Ocena współpracy z urzędem gminy ocena ogólnej współpracy z urzędem gminy 4% 18% 48% 14% 8% 8% ocena jakości przygotowania terenów inwestycyjnych 8% 16% 46% 12% 4% 14% ocena jakości informacji zawartych na stronie www 14% 18% 42% 18% 8% ocena jakości obsługi w urzędzie 6% 12% 44% 22% 14% ocena dostarczonych materiałów informacyjnych 18% 12% 48% 14% 6% 2% b. źle źle ani dobrze ani źle dobrze b.dobrze trudno powiedzieć Źródło: badanie własne IDI W niniejszym pytaniu odpowiedzi: bardzo dobrze padały wśród firm prowadzących działalność na terenie Kętrzyna. 188

189 Czynnik ludzki to najwyżej oceniana wartość samorządów w kontaktach z przedsiębiorcami. Świadczą o tym odpowiedzi na kolejne pytanie dot. oceny podejścia gmin KOF do inwestorów. Kontakt z jedną osobą to najlepiej oceniany walor funkcjonowania systemu administracji lokalnej. Dokładna analiza wyników przedstawiona jest na poniższym wykresie. W tym wypadku wszystkie odpowiedzi bardzo dobrze padły u respondentów prowadzących działalność w gminach KOF (wyłączając miasto Kętrzyn). Wykres 47 Proszę ocenić podejście gmin do inwestora na terenie KOF Oferowane wsparcie merytoryczne w przygotowaniu dokumentacji 22% 36% 24% 4% Łatwość kontaktu (kontakt tylko z jedną osobą) 12% 32% 44% 8% 4% Czas reakcji urzędów 20% 38% 30% 4% 6% b. źle źle anie dobrze ani źle dobrze b.dobrze trudno powiedzieć Źródło: badanie własne IDI Kolejne pytanie dotyczyło kontaktów przedsiębiorców z instytucjami otoczenia biznesu (IOB). Ze względu na brak takich instytucji w KOF, pytanie dotyczyło lokalizacji instytucji, z których korzystają przedsiębiorcy. W 38% grupie respondentów korzystających z IOB, Warszawa oraz Olsztyn stanowiły najczęstsze odpowiedzi określające lokalizację wsparcia. Wśród IOB respondenci określili Powiatowy Urząd Pracy w Kętrzynie, jako instytucje wsparcia biznesu, a także Regionalną Izbę Gospodarczą (choć instytucje te nie mieszczą się w zakresie definicyjnym IOB ich działalność jest widoczna). Szczegółowe wyniki prezentuje poniższy graf. Z równym skutkiem ze wsparcia zarówno przedsiębiorstwa z Kętrzyna jak i okolic. 189

190 Wykres 48 Czy Pana/Pani firma korzysta z usług instytucji otoczenia biznesu? 18% tak nie nie wiem 38% 44% Źródło: badanie własne IDI Kolejne pytanie dotyczyło określenia usług z jakich korzystają przedsiębiorcy w ramach wsparcia swojego przedsiębiorstwa. Szkolenia oraz wsparcie w zakresie doradztwa podatkowego i prawnego to najczęściej wykorzystywane usługi (70% i 68%). Dokładną analizę prezentuje poniższy wykres. Wykres 49 Z jakich usług świadczonych przez IOB korzysta Pan/Pani przedsiębiorstwo? Wsparcie w zakresie nawiązywania kontaktów biz Wsparcie w zakresie promocji firmy Wdrażanie nowych technologii Wdrażanie nowych rozwiązań organizacyjnych Rozwój usług/produktów Doradztwo prawne Doradztwo podatkowe/księgowe Doradztwo w obszarze rozwoju eksportu Doradztwo w obszarze rozw. dział. gosp. Usługi doradcze/konsultingowe Kursy językowe Szkolenia Dofinansowanie projektów inwestycyjnych Dofinansowanie projektów szkoleniowych 38% 38% 36% 34% 46% 68% 64% 66% 68% 60% 66% 70% 54% 52% 62% 62% 64% 66% 54% 32% 36% 34% 32% 40% 34% 30% 46% 48% tak nie Źródło: badanie własne IDI Kolejne pytanie dotyczyło usług, których brak jest najbardziej odczuwalny na terenie KOF. Dofinansowanie projektów szkoleniowych oraz inwestycyjnych stanowi dla respondentów największą grupę deficytowych usług. Szczegółową analizę prezentuje poniższy wykres. 190

191 Wykres 50 Jakich usług IOB Pana/Pani zdaniem brakuje na terenie KOF? Wsparcie w nawiązywaniu kontaktów biznesowych Wsparcie w zakresie promocji firmy Wdrażanie nowych technologii Wdrażanie nowych rozwiązań organizacyjnych Rozwój usług/produktów Doradztwo prawne Doradztwo podatkowe/księgowe Doradztwo w obszarze rozwoju eksportu Doradztwo w obszarze rozw dział. gosp Usługi doradcze/konsultingowe Kursy językowe Szkolenia Dofinansowanie projektów inwestycyjnych Dofinansowanie projektów szkoleniowych 54% 54% 54% 44% 32% 46% 50% 62% 42% 58% 68% 56% 66% 66% 46% 46% 46% 56% 68% 54% 50% 38% 58% 42% 32% 44% 34% 34% tak nie Źródło: badanie własne IDI Z ogólnej liczby 50 badanych przedsiębiorstw, 11 (22%) współpracuje z sektorem Badań i Rozwoju. Zarówno z indywidualnymi pracownikami naukowymi, jak i instytutami naukowymi. W tej grupie znajdują się przedsiębiorstwa produkcyjne, których kontakt z B+R często wpływa na jakość i innowacyjność produktów oraz procesów technologicznych. Poniższy wykres przedstawia graficznie dane. abela 46 Czy Pana/Pani firma współpracuje z podmiotami z sektora B+R: uczelnią, instytutem badawczym? tak 22% nie 78% Źródło: badanie własne IDI Przedsiębiorstwa KOF współpracują między innymi z Instytutem Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Warszawie, AGH Kraków, Instytutami sztuki oraz klinikami medycznymi i innymi uczelniami. Jak widać specjalizacja produkcji bądź działalności determinuje potrzebę współpracy z instytucjami naukowymi. Jednakże podnoszenie świadomości, nawiązywanie 191

192 kontaktów umowy partnerskie czy wspólne projekty samorządu i uczelni mogą stanowić o wzmacnianiu tego obszaru wsparcia małe, nowoczesne zakłady produkcyjne oparte o nowoczesne technologie, nowatorskie pomysły i wsparte dofinansowaniem to kierunek, który należałoby szczególnie wspierać na obszarze, gdzie produkcja i przemysł stanowić będzie jedynie wycinek rynku pracy oraz przedsiębiorczości. Najczęstszym powodem braku kontaktu z B+R był brak potrzeb małe przedsiębiorstwa nie upatrują w innowacji (zarówno tych produkcyjnych, jak i innych) postępu i rozwoju własnych firm. Podobne wyniki przedsiębiorcy KOF osiągają we współpracy z organizacjami zrzeszającymi przedsiębiorców. 26% badanych przedsiębiorców określiło swój udział w organizacji. Najczęstszym powodem niezrzeszania się firm był brak takich organizacji na terenie KOF. Zdecydowana większość przedsiębiorców zrzesza się w stowarzyszeniach branżowych -krajowych lub międzynarodowych. Inicjowanie, współtworzenie czy aktywne partnerstwo to kolejny z elementów, na który samorząd powinien kłaść nacisk w realizacji programu wsparcia dla przedsiębiorców. Poniżej wykres przedstawiający wyniki pytań związanych z organizacjami parasolowymi. Wykres 51 Czy Państwo należą do organizacji zrzeszającej przedsiębiorców (klaser, izba gospodarcza)? 2% 26% 72% Źródło: badanie własne IDI tak nie nie wiem 192

193 Wykres 52 Powody niezrzeszania się przedsiębiorców brak potrzeb 17% brak odpowiedniej organizacji trudno powiedzieć 55% 28% Źródło: badanie własne IDI Jako powód niezrzeszania się, 28% respondentów podało brak odpowiedniej organizacji na terenie KOF. Być może należy uruchomić działania wspierające rozwój III sektora w zakresie wsparcia przedsiębiorczości na terenie KOF. Zrzeszone w organizację przedsiębiorstwa stanowić będą partnera dla władz samorządowych do dialogu o rozwoju gospodarki na terenie KOF, a także element rozwoju systemu wsparcia, tak oczekiwanego przez firmy z terenu KOF. 3.6 Określenie kierunków działań w celu pozyskania inwestorów Działaniem priorytetowym w zakresie pozyskania inwestorów jest opracowanie aktualnej oferty inwestycyjnej Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego, ukazującej korzyści z lokowania kapitału na Obszarze, a następnie prowadzenie aktywnych działań promujących Obszar. W perspektywie długoterminowej tereny inwestycyjne należy traktować jako istotną wartość gospodarczą Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego jako usługę, dla której optymalna strategia i dystrybucja powinna być opracowana zgodnie z zasadą marketingu 7P (ang. product, price, placement, promotion, people, process, physical evidence), a w jej centrum powinni znajdować się partnerzy (ang. partners) - aktualni i potencjalni inwestorzy. 193

194 Rysunek 4 Formuła 7P marketingu terytorialnego terenów inwestycyjnych Produkt Świadectwo materialne Cena Proces Inwestorzy (Partners) Dystrybucja Ludzie Promocja Źródło: opracowanie własne Samodzielność gmin w zakresie pozyskiwania inwestycji bezpośrednich rozwinęła aktywność w zakresie wykorzystywania istniejącego potencjału terytorialnego. Na wzór rynkowej konkurencji produktowej oraz usługowej, również tereny inwestycyjne będące własnością jednostek administracji samorządowej stanowią przedmiot działań marketingowych. W przypadku marketingu terytorialnego elementy kompozycji 7P stanowią zintegrowany system oddziaływania na podmioty gospodarcze poszukujące lokalizacji dla prowadzenia i rozwoju działalności gospodarczej. O atrakcyjności inwestycyjnej oferowanych terenów świadczy jakość następujących czynników: produkt (ang. product) w przypadku terenów inwestycyjnych jako produkt należy rozumieć agregat cech rynkowych oraz technicznych oferowanego gruntu, z uwzględnieniem branż preferowanych na danym terenie. Z punktu widzenia inwestora głównym kryterium wyboru gruntu pod inwestycję prócz warunków geoekonomicznych oraz technicznych istotne znaczenie ma ocena otoczenia oraz potencjału rozwojowego gminy, stopnia satysfakcji funkcjonujących na terenie 194

195 podmiotów sektora prywatnego, obwarowania prawne oraz jakość współpracy z administracją, finansowanie budowy infrastruktury towarzyszącej przez JS, cena (ang. price) - koszt jednostkowy zakupu/dzierżawy metra kwadratowego powierzchni, jak również konkurencyjna polityka ulg podatkowych zapewniona przez gminę, dystrybucja (ang. placement) - w przypadku terenów inwestycyjnych powinna być traktowana jako atrakcyjność lokalizacji terenu w kontekście regionalnych, krajowych i międzynarodowych połączeń transportowych, promocja (ang. promotion) - ogół działań reklamowych w postaci na bieżąco uaktualnianych folderów informacyjnych zamieszczanych w mediach, Internecie; Public Relations; ludzie (ang. people) zadaniem kluczowym jest ustalenie w każdej z gmin KOF zakresu obowiązków pracownika wyspecjalizowanego i posiadającego kompleksową wiedzę na temat terenu, a także przeszkolenie go w zakresie sprzedaży osobistej w rozumieniu bezpośredniej komunikacji z aktualnymi i potencjalnymi inwestorami; wsparcie utworzenia IOB na terenie KOF, proces (ang. process) - na proces obsługi bezpośredniej składa się cała procedura od momentu precyzyjnego informowania o ofercie terenów inwestycyjnych zainteresowanych podmiotów gospodarczych, poprzez obsługę zawarcia umowy sprzedaży/dzierżawy aż do obsługi trwałej pozyskanych przedsiębiorców w zakresie kontaktu z administracją samorządową, świadectwo materialne (ang. physical evidence) - agregat cech geoekonomicznych umożliwiających zlokalizowanie infrastruktury produkcyjno usługowej na danym terenie oraz wyróżniających teren pośród innych ofert. O jakości terenu inwestycyjnego świadczy jego lokalizacja, powierzchnia, kształt, nachylenie, struktura geologiczna, stan uzbrojenia i skomunikowania, potencjał techniczny i technologiczny oraz sąsiedztwo. Do priorytetowych kierunków działań w celu pozyskania inwestorów na Obszar KOF należy: utworzenie spójnej ofert atrakcyjnych terenów inwestycyjnych zlokalizowanych w obrębie KOF, posiadających satysfakcjonujący stopień uzbrojenia oraz 195

196 skomunikowania drogami lokalnymi oraz głównymi ciągami komunikacyjnymi z Olsztynem, długoterminowa aktywność w zabieganiu o inwestorów. Kluczowe znaczenie ma wizerunek Obszaru, jego popularyzacja, a także dobry klimat dla inwestycji tworzony przez władze samorządowe. Utworzenie w Kętrzynie, jak i w każdej Gminie przynależącej do KOF stanowiska eksperta ds. terenów inwestycyjnych oraz kontaktów z potencjalnymi inwestorami wraz z organizacją systematycznych szkoleń dla osób wydelegowanych do pełnienia tej funkcji, utworzenie na terenie Miasta Kętrzyn Instytucji Otoczenia Biznesu świadczącej usługi okołobiznesowe podmiotom gospodarczym z terenu KOF, a także mającej za zadanie wsparcie działań informacyjnych i promujących ofertę terenów inwestycyjnych KOF, Opracowanie strategii marketingowej oraz rocznych planów działania, promocji i informacji dot. atrakcyjności inwestycyjnej KOF oraz otwartości na współpracę z sektorem przedsiębiorstw, Zacieśnienie współpracy z PAIiZ w zakresie promowania oraz informowania potencjalnych inwestorów na temat terenów inwestycyjnych KOF. Ze względu na niski stopień rozeznania w zakresie możliwości gospodarczego wykorzystania terenów zlokalizowanych na peryferiach województwa warmińsko - mazurskiego poprzez strategiczne podejście w zakresie rozwoju przedsiębiorczości i pozyskania inwestorów - KOF stoi przed szansą wybicia się na tle pozostałych, jak dotąd nie zdiagnozowanych w wystarczającym stopniu pod względem atrakcyjności inwestycyjnej obszarów. Wzmocnienie działań promocyjno informacyjnych skierowanych do inwestorów zagranicznych. Opracowanie materiałów promocyjnych oraz informacyjnych na temat możliwości inwestowania na terenie KOF w języku angielskim oraz niemieckim, utworzenie strony internetowej promującej KOF oraz internetowej bazy danych terenów inwestycyjnych tłumaczonej na język angielski, niemiecki, litewski oraz rosyjski. Uzupełnieniem niniejszego rozdziału, będzie Oferta inwestycyjna KOF, która powstanie w oparciu o zaopiniowany katalog terenów inwestycyjnych zdiagnozowanych na terenie poszczególnych gmin KOF, stanowiąca Załącznik nr 1 do niniejszej Strategii. 196

197 4. Napływ bezpośrednich inwestycji do KOF w latach Analizując przedział lat zauważyć można wzrost liczby podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego na terenie województwa warmińsko-mazurskiego o 12,7%. Szczegółowe zestawienie prezentuje poniższy wykres. Wykres 53 Podmioty z udziałem kapitału zagranicznego wg klas wielkości woj. warmińsko-mazurskie Źródło: Działalność gospodarcza podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w województwie warmińsko-mazurskim w 2013 roku, Urząd Statystyczny w Olsztynie, dane GUS, 2015 W tabeli poniżej zaprezentowano informacje dotyczące projektów prowadzonych i zakończonych pozytywną decyzją inwestycyjną przy współudziale PAIiIZ na terenie woj. warmińsko - mazurskiego w latach Największe inwestycje w Olsztynie przeprowadziła firma Michelin i więcej abela 47 Projekty zakończone pozytywną decyzją inwestycyjną przy współudziale PAIiIZ w latach Wartość Ilość Kraj Nazwa firmy Sektor Miejsce inwestycji Województwo inwestycji tworzonych Rok rejestracji (mln EUR) miejsc pracy Michelin Francja oponiarski Olsztyn warm-mazur Wasiak- Nowe Miasto Niemcy motoryzacyjny warm-mazur Products Lubawskie Swedwood Szwecja drzewny Wielbark warm-mazur Ceeres USA energetyczny Działdowo warm-mazur Citi Warszawa, warm-mazur USA BPO 0, International Olsztyn, Łódź łódzkie Michelin Francja oponiarski Olsztyn warm-mazur X-Yachts Dania stoczniowy Gołdap warm-mazur e 1, RAZEM 240, ,00 Źródło: dane uzyskane z Foreign Investment Department, Polish Information and Foreign Investment Agency (PAIiIZ) 197

198 Ze względu na sposób agregowania danych dotyczących lokowania kapitału zagranicznego jedynie do poziomu województw, w poniższej tabeli zaprezentowano dostępne dane dotyczące całego województwa warmińsko-mazurskiego. Analizując napływ kapitału zagranicznego należy podkreślić zdecydowaną przewagę inwestycji niemieckich (117,80 mln zł), francuskich (109,40 mln zł) oraz holenderskich (70,50 mln zł). Łączna wartość kapitału zagranicznego ulokowanego na terenie województwa warmińsko-mazurskiego wyniosła w 2006 roku 1 319,40 mln zł, z kolei w 2012 roku jedynie 301,70 mln zł (spadek o 77,1%). Zauważalny jest spadek wartości kapitału zagranicznego ulokowanego na terenie województwa warmińsko-mazurskiego pochodzącego z Francji z poziomu 1 079,70 mln zł w 2006 roku do 109,40 mln zł w 2012 roku (spadek o 89,9%). abela 48 Kapitał zagraniczny w województwie warmińsko-mazurskim wg kraju pochodzenia [mln zł] Kraj Niderlandy 78,20 3,60 3,20 0,00* 0,00* 5,90 0,00* 70,50 Francja 99, , ,20 110,90 117,30 111,30 104,20 109,40 Niemcy 136,50 159,40 92,80 100,20 143,90 165,00 129,10 117,80 USA 0,10 50,30 50,20 0,00* 0, Belgia 9,40 16,50 15, Wielka Brytania - 3,00 2,70 3,20 3,20 3,90 4,10 3,80 Dania 5,60 5, Szwecja - 1, ,00* 0,00* Luksemburg ,10 6,10 3,90 32,70 0,00* Austria 8, Szwajcaria ,00* 0,00* 0,00* - - Hiszpania ,00* 0,00* 0,20 0,00* 0,20 Cypr ,30 9,40 0,00 Źródło: dane GUS, 2015 * dana wyłączona z publicznego udostępniania ze względu na ochronę tajemnicy statystycznej (ograniczenia w publikacji informacji przez GUS) Zgodnie z danymi GUS na terenie powiatu kętrzyńskiego funkcjonuje 12 podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego, co stanowi 3,8% wszystkich podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w województwie warmińsko-mazurskim. Z uwagi na niewielką liczbę podmiotów, dane dotyczące wysokości kapitału zagranicznego oraz kapitału zagranicznego w przeliczeniu na 1 mieszkańca w wieku produkcyjnym zostały wyłączone z udostępniania przez GUS. 198

199 abela 49 Kapitał zagraniczny wg powiatów Wyszczególnienie Liczba podmiotów Kapitał zagraniczny [mln zł] Kapitał zagraniczny na 1 mieszkańca w wieku produkcyjnym [zł] Polska , , województwo warmińskomazurskie , , powiat kętrzyński ,0* 0,0* 0* 0* Źródło: dane GUS, 2015 * dana wyłączona z publicznego udostępniania ze względu na ochronę tajemnicy statystycznej (ograniczenia w publikacji informacji przez GUS) Dane na temat ilości podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców przedstawia poniższy wykres. Wykres 54 Podmioty z udziałem kapitału zagranicznego na 10 tys. mieszkańców 8,0 7,0 5,8 6,0 6,0 5,5 4,7 4,9 5,0 4,4 4,0 6,5 6,7 6,8 3,0 2,0 1,9 1,9 1,7 2,0 2,2 2,1 2,2 2,2 2,1 1,0 0, Polska województwo warmińsko-mazurskie Źródło: Działalność gospodarcza podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w województwie warmińsko-mazurskim w 2013 roku, Urząd Statystyczny w Olsztynie, dane GUS, 2015 Analizując poniższe dane dotyczące podziału podmiotów z kapitałem zagranicznym według wybranych sekcji zauważyć można, iż najwięcej, bo aż 31,8% podmiotów z kapitałem zagranicznym stanowią jednostki działające w sekcji przetwórstwa przemysłowego. Duże znaczenie mają również jednostki z sekcji handel, naprawa pojazdów samochodowych (24,2%) oraz rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo (9,9%). Z kolei patrząc na dane statyczne w skali kraju, zauważyć można, iż wiodącą sekcją jest handel, naprawa pojazdów 199

200 samochodowych (28,4%) oraz przetwórstwo przemysłowe (19,5%), natomiast rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo jest znacznie mniej popularne (jedynie 2,8%). Wykres 55 Podmioty z kapitałem zagranicznym według wybranych sekcji PKD w 2013 r. ransport i gospodarka magazynowa Działalnośd profesjonalna, naukowa i techniczna Budownictwo Zakwaterowanie i gastronomia Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo Pozostałe Handel; naprawa pojazdów samochodowych Przetwórstwo przemysłowe 100,0% 80,0% 60,0% 40,0% 20,0% 0,0% 2,6% 3,9% 4,3% 5,0% 9,1% 7,0% 8,6% 9,9% 2,8% 2,1% Źródło: Działalność gospodarcza podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w województwie warmińsko-mazurskim w 2013 roku, Urząd Statystyczny w Olsztynie W 2012 roku osób pracowało w przedsiębiorstwach z udziałem kapitału zagranicznego. Najwięcej pracowników znalazło zatrudnienie w przedsiębiorstwach działających w branży związanej z przemysłem (78,5%). Również przemysł stanowił branżę skupiającą największą liczbę przedsiębiorstw (32,7%). Ponadto 24,8% podmiotów działało w branży związanej z handlem i naprawą pojazdów samochodowych, a 8,8 % w rolnictwie, 15,2% 24,2% 31,8% województwo warmińskomazurskie 25,6% 28,4% 19,5% Polska leśnictwie, łowiectwie i rybactwie. Szczegółowe zestawienie prezentuje poniższy wykres. 200

201 Wykres 56 Liczba podmiotów, liczba pracujących w podmiotach z kapitałem zagranicznym wg wybranych sekcji PKD w województwie warmińsko-mazurskim Obsługa rynku nieruchomości Administrowanie i dzialalność wspierająca Zakwaterowanie i gastronomia Budownictwo Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo Pozostałe Handel; naprawa pojazdów samochodowych Przemysł 100% 80% 60% 40% 20% 0% 4,7% 5,0% 5,9% 6,0% 6,6% 5,0% 9,4% 8,8% 11,6% 22,8% 24,8% 32,5% 32,7% Źródło: Działalność gospodarcza podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w województwie warmińsko-mazurskim w 2012 roku, Urząd Statystyczny w Olsztynie W przypadku wielkości kapitału podstawowego oraz zagranicznego, tendencja na przełomie ostatnich lat jest wzrostowa i w stosunku do 2005 roku wynosi odpowiednio: 129,4% i 198,1%. Zaangażowanie kapitału zagranicznego w tych podmiotach względem kapitału 11,6% rodzimego zwiększa się. Szczegółowe zestawienie prezentuje poniższa tabela. 5,0% 6,2% 3,8% 1,4% 3,1% 4,3% 4,6% 5,8% 5,5% 78,5% 78,5% Liczba podmiotów Liczba pracujących abela 50 Kapitał w podmiotach z udziałem kapitału zagranicznego [mln zł] Województwo warmińskomazurskie kapitał podstawowy 688, , , , , , , , ,4 kapitał krajowy 168,1 149,6 154,5 117,4 175,2 102,8 79,5 83,1 80,6 kapitał zagraniczny 496, , , , , , , , ,6 Polska kapitał podstawowy , , , , , , , , ,0 kapitał krajowy , , , , , , , , ,3 kapitał zagraniczny , , , , , , , , ,1 Źródło: Działalność gospodarcza podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w województwie warmińsko-mazurskim w 2013 roku, Urząd Statystyczny w Olsztynie, dane GUS, 2015 W 2013 roku najwyższy odsetek kapitału zagranicznego zaangażowano w podmiotach prowadzących działalność w zakresie przetwórstwa przemysłowego (84,2%). Dla porównania 201

202 w kraju jedynie 35,9% kapitału zagranicznego jest angażowane w sekcji przetwórstwa przemysłowego. Wykres 57 Struktura kapitału zagranicznego według sekcji PKD w 2013 r. Budownictwo 100,0% 2,4% 1,5% 2,8% 6,2% Zakwaterowanie i gastronomia 80,0% 4,8% 1,5% 21,3% ransport i gospodarka magazynowa Handel; naprawa pojazdów samochodowych 60,0% 31,6% Pozostałe Działalnośd profesjonalna, naukowa i techniczna Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 40,0% 20,0% 84,2% 3,3% 0,6% 35,9% Przetwórstwo przemysłowe 0,0% województwo warmińsko-mazurskie Polska Źródło: Działalność gospodarcza podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w województwie warmińsko-mazurskim w 2013 roku, Urząd Statystyczny w Olsztynie W 2012 roku na terenie województwa warmińsko-mazurskiego powstało 15 spółek z udziałem kapitału zagranicznego, co stanowi 1,1% wartości dla kraju. W analizowanym okresie liczba pracujących w podmiotach z udziałem kapitału zagranicznego uległa zmniejszeniu o 28,8%, podczas gdy zgodnie z danymi dla kraju tendencja jest wzrostowa i w porównaniu do 2005 roku w 2012 nastąpił wzrost liczby pracowników tych przedsiębiorstw o 32,5%. abela 51 Spółki nowopowstałe oraz pracujący w podmiotach z udziałem kapitału zagranicznego Spółki nowopowstałe województwo warmińskomazurskie % na tle kraju 1,0% 1,1% 1,1% 0,8% 1,5% 0,6% 0,7% 1,1% Pracujący województwo warmińskomazurskie % na tle kraju 1,7% 1,6% 1,1% 1,0% 1,0% 0,9% 0,9% 0,9% Źródło: dane GUS, 2015 Najwyższe wydatki na inwestycje w podmiotach z udziałem kapitału zagranicznego w województwie warmińsko-mazurskim przypadały odpowiednio na lata (najlepsza koniunktura inwestycyjna), a najniższe od 2009 r. do 2010 r. (załamanie rynku). 202

203 301,5 250,9 290,3 248,1 309,8 265,3 323,2 288,3 354,7 303,8 636,9 591,7 751,3 720,4 675,4 637,2 600,4 544,8 Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Wykres 58 Wydatki inwestycyjne, oraz na nowe środki trwałe w podmiotach z udziałem kapitału zagranicznego województwo warmińsko-mazurskie [mln zł] 800,0 600,0 400,0 200,0 0, wydatki inwestycyjne wydatki na nowe środki trwałe Źródło: Działalność gospodarcza podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w województwie warmińsko-mazurskim w 2013 roku, Urząd Statystyczny w Olsztynie, dane GUS, 2015 W analizowanym okresie przychody z całokształtu działalności oraz koszty z całokształtu działalności w podmiotach z udziałem kapitału zagranicznego ulegały wahaniom, jednakże począwszy od 2009 aż do 2012 roku zauważyć można ich dynamiczny wzrost. Przychody z całokształtu działalności wzrosły w roku 2012 w stosunku do roku 2009 o 52,6%, a w przypadku kosztów wzrost wyniósł 51,3%. W 2013 roku nastąpił spadek zarówno przychodów jak i kosztów. Szczegółowe dane prezentuje poniższy wykres. 203

204 6 957, , , , , , , , , , , , , , , , , ,3 Strategia pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Wykres 59 Przychody i koszty z działalności w podmiotach z udziałem kapitału zagranicznego województwo warmińskomazurskie [mln zł] , , , , ,0 0, przychody z całokształtu działalności koszty z całokształtu działalności Źródło: Działalność gospodarcza podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego w województwie warmińsko-mazurskim w 2013 roku, Urząd Statystyczny w Olsztynie, dane GUS, 2015 Jedynie w 2008 roku podmioty z udziałem kapitału zagranicznego osiągały straty. W roku 2010, osiągnęły rekordowy (w badanym okresie) poziom zysku brutto wynoszący 406,4 mln zł, by w następnych latach spaść osiągając w roku 2012 poziom 318,1 mln zł, co stanowi 0,62% wartości dla kraju. abela 52 Wynik finansowy w podmiotach z udziałem kapitału zagranicznego woj., warmińsko-mazurskie brutto województwo warmińskomazurskie [mln zł] 370,3 53,7 214,0-55,5 156,9 406,4 166,4 318,1 % na tle kraju 1,12% 0,13% 0,38% -0,15% 0,29% 0,74% 0,42% 0,62% Źródło: dane GUS, 2015 Główne podmioty z udziałem kapitału zagranicznego z terenu Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Philips Lighting Poland S.A. Oddział w Kętrzynie Holenderska firma Royal Philips to lider w dziedzinie technologii oraz firma o bogatym przekroju obszarów prowadzenia działalności. W 2012 roku firma zanotowała sprzedaż na poziomie 24,8 mld euro. Główna siedziba przedsiębiorstwa znajduje się w Holandii, natomiast na całym świecie Philips zatrudnia około pracowników, sprzedając swoje produkty i świadcząc swoje usługi w ponad 100 krajach. 204

205 Philips zatrudnia obecnie w Polsce blisko 7 tysięcy pracowników w 4 zakładach produkcyjnych oraz organizacji marketingowo-sprzedażowej. Firma należy do największych inwestorów zagranicznych na polskim rynku (około pół miliarda euro zainwestowanych od roku 1991). Jest jednym z największych polskich eksporterów (ok. 900 milionów euro rocznie). Profilem działalności Philips Lighting Poland S.A. Oddział w Kętrzynie jest produkcja opraw oświetleniowych i opraw do świetlówek. Udział eksportu w sprzedaży wynosi 60%. 11 Obecnie zakład produkcyjny w Kętrzynie zatrudnia powyżej 500 osób. Od kilku lat rośnie jego aktywność, jako czołowego producenta w koncernie. Zakład rozwija i produkuje profesjonalne rozwiązania oświetleniowe do zastosowań wewnętrznych i zewnętrznych. Fabryka wytwarza m.in. oświetlenie uliczne, rozwiązania oświetleniowe dla biur, szkół i szpitali, ale również sklepów, budynków przemysłowych, stacji benzynowych, a nawet stadionów. W ramach kętrzyńskiego zakładu Philips Lighting działa również Centrum Badawczo-Rozwojowe. Jest ono jednym z czterech tego typu ośrodków Philips Lighting na świecie, przy czym jest jedynym, które opracowuje rozwiązania oświetleniowe zarówno do zastosowań wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Dział badawczo-rozwojowy pracuje nad rozwiązaniami najnowszej generacji, w większości z obszaru LED. W Centrum zatrudnienie znajduje obecnie ponad 50 osób. Innowacyjne rozwiązania opracowane w Centrum Badawczo - Rozwojowym są następnie wdrażane do produkcji m.in. w fabryce Philips Lighting w Kętrzynie. W 2014 r. w kętrzyńskiej fabryce Philips Lighting odbyła się uroczystość wręczenia zezwolenia na prowadzenie działalności Philips Lighting Poland SA Oddział w Kętrzynie w rozszerzonej Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej (WMSSE). Zezwolenie obejmuje produkcję innowacyjnych opraw oświetleniowych opartych na technologiach energooszczędnych i ledowych. W ramach działalności w WMSSE spółka Philips Lighting zobowiązała się do zainwestowania w kętrzyńskim zakładzie minimum 50 mln zł do końca 2018 roku oraz stworzenia 70 nowych miejsc pracy. Inwestycje wspierać będą rozwój działalności Philips Lighting związanej z technologią LED na rynku oświetlenia profesjonalnego. Dzięki tym nakładom, unowocześniona zostanie istniejąca fabryka, utworzone zostaną nowe linie technologiczne i zmodernizowane będą te już użytkowane

206 Grafika 1 Zakład przedsiębiorstwa Philips Lighting Poland S.A. Oddział w Kętrzynie Źródło: Fabryka Plastików Kwidzyn Sp. z o.o. Oddział Mazury w Kętrzynie Fabryka Plastików Kwidzyn Sp. z o.o. Oddział Mazury w Kętrzynie (FPK) wraz ze swoimi siostrzanymi oddziałami ulokowanymi w Kwidzynie (FPP), Gliwicach (FPG) oraz w Warszawie (biuro handlowe) należy do partnerskich firm francuskiego koncernu Plastivaloire (PVL) jednego z czołowych europejskich przetwórców tworzyw sztucznych. Obecnie PVL to 15 zakładów produkcyjnych o powierzchni ponad 120 tysięcy metrów kwadratowych zlokalizowanych w Polsce, Francji, Hiszpanii, Rumunii oraz unezji. Poziom przetwarzanych łącznie tworzyw sztucznych to ponad 35 tysięcy ton. Przedsiębiorstwo jest liderem branży Injection moulding - produkcji detali z tworzyw sztucznych z zastosowaniem technologii wtryskiwania. Fabryki zajmują się produkcją specjalistycznych detali technicznych oraz wyprasek konstrukcyjnych dedykowanych wielu gałęziom przemysłu. Fabryka Plastików w Kętrzynie zatrudnia obecnie 135 osób posiadając w swoim parku maszynowym kilkadziesiąt wtryskarek. Główny profil produkcji skupia się na elementach AGD jak również przemysłu oświetleniowego. Ze względu na swoją specyfikę i wyposażenie FPK jest dedykowana do produkcji przede wszystkim detali małych i średnich

207 Grafika 2. Zakład przedsiębiorstwa Fabryka Plastików Kwidzyn Sp. z o.o. Oddział Mazury w Kętrzynie Źródło: MI-Furninova Polska Sp. z o.o. w Kętrzynie MI-Furninova Polska Sp. z o.o. w Kętrzynie jest polsko-szwedzką spółką produkującą meble tapicerowane takie jak sofy, fotele, pufy i łóżka. Przedsiębiorstwo rozpoczęło swoją działalność w 1995r. jako Meble apicerowane "International". Pod koniec 2000 roku firma przekształciła się w spółkę z 49% udziału kapitału szwedzkiego (Furninova AB) i zmieniła nazwę na aktualną - MI-Furninova Polska Sp. z o.o. Swoje wyroby firma sprzedaje głównie na rynku skandynawskim, a także w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Niemczech, Holandii, Belgii, Francji, na Litwie, Rosji, Łotwie, Ukrainie, w Kuwejcie, Katarze i Emiratach Arabskich. Rozwój sprzedaży krajowej i zdobywanie nowych rynków na całym świecie to jeden z głównych celów strategicznych firmy. Jakość oraz stopień zaawansowania technologicznego w zakresie obróbki drewna, technologii szycia pokrowców, tapicerowania, opakowań jest potwierdzana certyfikatami. W 2001 roku MI-Furninova uzyskała Certyfikat Systemu Jakości ISO 9001: 1994 w zakresie projektowania i produkcji mebli tapicerowanych. W 2003 roku firma pomyślnie przeszła recertyfikację na ISO 9001: 2000, rozszerzając go o system BHP. W 2007 roku MI- Furninova uzyskała Certyfikat z Systemu Zarządzania Środowiskowego ISO 14001: EDP Renewables Polska Sp. z o.o. EDP Renewables (EDPR) jest spółką wywodzącą się z Grupy EDP (Energias de Portugal). EDP to firma o strukturze integracji pionowej z siedzibą w Lizbonie, w Portugalii, która jest także większościowym akcjonariuszem EDPR. EDP jest największą portugalską grupą przemysłową i plasuje się w czołówce największych europejskich firm sektora energetycznego. Jest dzisiaj 207

208 trzecim największym operatorem energetycznym na Półwyspie Iberyjskim zaangażowanym w produkcję, dystrybucję i sprzedaż elektryczności i gazu w Portugalii oraz Hiszpanii. EDPR z siedzibą w Madrycie, jest obecna w 11 krajach w różnych rejonach świata, tj.: Portugali, Hiszpanii, Francji, Belgii, Polsce, Rumuni, Wielkiej Brytanii, Brazylii, Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej oraz Kanadzie. Prowadząc działania w tych krajach, EDPR legitymuje się port folio 7,2 GW mocy zainstalowanej w instalacjach lądowych. EDPR tworzy farmy wiatrowe od 1996 roku i jest notowana na giełdzie od czerwca Spółka EDPR weszła na rynek polski w roku 2007 dzięki przejęciu znaczącego portfela projektów farm wiatrowych w budowie. Polska stanowi jeden z najważniejszych rynków dla EDPR na świecie. EDP Renewables Polska Sp. z o.o. posiadająca swoją siedzibę w Warszawie, jest obecnie najbardziej liczącym się deweloperem na polskim rynku. Znakomita farma wiatrowa Margonin o mocy 120 MW, zlokalizowana w miejscowości Margonin w województwie wielkopolskim to największa farma wiatrowa należąca do EDPR w Europie. Kluczowe dane dotyczące EDP Renewables: moc zainstalowana: 374 MW (woj. dolnośląskie: 50 MW, woj. warmińsko-mazurskie: 70 MW, woj. wielkopolskie: 200 MW, woj. mazowieckie: 54 MW); w budowie: 24 MW; produkcja: 569 GWh; udział w rynku: 11%. Farma wiatrowa Korsze znajduje się w okolicy miasta Korsze, w powiecie kętrzyńskim. Farma wiatrowa znajduje się na południe od Korsz i składa się z 35 turbin wiatrowych typu Gamesa G90 o nominalnej mocy 2 MW każda. 13 Grafika 3. Farma wiatrowa Korsze - EDP Renewables Polska Sp. z o.o. Źródło:

209 5. Identyfikacja kluczowych dla rozwoju regionu branż i sektorów gospodarki W przypadku województwa warmińsko-mazurskiego naturalnym wyborem są inteligentne specjalizacje w postaci przemysłu spożywczego, produkującego żywność wysokiej jakości, odnawialnych źródeł energii, przemysłu drzewnego i meblarskiego oraz usług okołoturystycznych, a następnie przemysł lekki, wspierający kluczowe gałęzie gospodarki województwa. W tych sektorach gospodarki województwo warmińsko-mazurskie ma już ugruntowaną pozycję zarówno w skali Polski, jak i w skali całej Unii Europejskiej. W tym kontekście rozpatrzono atrakcyjność Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego dla potencjalnych inwestorów z kraju oraz zagranicy. Region Warmii i Mazur charakteryzuje się stosunkowo wysokim udziałem studentów uczelni wyższych i absolwentów kierunków przyrodniczych i inżynieryjno-technicznych w ogólnej liczbie studiujących oraz absolwentów, co może mieć wpływ na rozwój gospodarki opartej na wiedzy w branży spożywczej, przemysłach wdrażających innowacyjne zastosowania w zakresie oszczędności energii, sektorze OZE oraz usług prozdrowotnych. 209

210 Przemysł elektromaszynowy Odnawialne Źródła Energii Budownictwo pasywne, materiały ekologiczne Przemysł odzieżowy Branża drzewno - meblarska Branża rolno - spożywcza, żywność ekologiczna Ekoturystyka i usługi prozdrowotne Przemysł elektromaszynowy Przemysł elektromaszynowy stanowi aktualnie jedną z najbardziej innowacyjnych i rozwojowych gałęzi przemysłu, wymagającą zaplecza badawczo - naukowego, aktywując jednocześnie istotny popyt na kapitał ludzki, w tym wykwalifikowaną kadrę techniczną, inżynierów. Silną stroną Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego jest prosperujący od lat kętrzyński Oddział Philips Lighting Poland S.A. zakład produkcyjny opraw oświetleniowych. Marka Philips, dzięki pozycji globalnego lidera w branży oświetleniowej oraz produkcji sprzętu inżynieryjnego, uznawana jest powszechnie za producenta wdrażającego rozwiązania wysoce innowacyjne oraz ekologiczne, energooszczędne, zaawansowane technologicznie, optymalizowane pod względem wagi oraz substancji składowych produktów, a także recyklingu. Obecność zakładu na terenie KOF powinna zostać wykorzystana w procesie przyciągania nowych inwestorów branżowych. Dzięki wspólnej inicjatywie Miasta Kętrzyn oraz fabryki oświetleniowej Philips w 2014 roku zrealizowana została inwestycja w zakresie modernizacji oświetlenia ulicznego miasta poprzez instalację zaawansowanych technologicznie lamp LED, umożliwiających inteligentne 210

211 dostosowanie natężenia światła w zależności o od pory oraz natężenia ruchu ulicznego. Projekt jest innowacyjny pod względem jakości oświetlenia przestrzeni publicznej, poprawy bezpieczeństwa na terenie miasta, a przede wszystkim wydajności energetycznej kompleksowych zastosowań wdrażanych w infrastrukturze publicznej. Po modernizacji oświetlenia w Kętrzynie udało się zmniejszyć zużycie energii o blisko 55 proc, co generuje oszczędności budżetowe rzędu kilkuset tysięcy złotych rocznie. Natomiast obliczona według obowiązujących norm redukcja emisji CO 2 do atmosfery wyniesie ok. 550 ton/rok. W tym kontekście obecność przedsiębiorstwa na terenie KOF stanowi wyjątkową wartość dodaną względem zrównoważonego rozwoju Obszaru oraz możliwości przyciągania kolejnych inwestorów. Odnawialne Źródła Energii en sam ekologiczny oraz rolniczy charakter Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego wpływa ponadto na wysoki potencjał rozwojowy w zakresie atrakcyjności inwestycyjnej w sektorze Odnawialnych Źródeł Energii. Znacząca część firm działających w Polsce w sektorze energii odnawialnej to firmy zagraniczne koncentrujące swoje inwestycje na energii wiatrowej lub też w mniejszym stopniu na przetwarzaniu biomasy. Polski rynek OZE jest atrakcyjny dla inwestorów zagranicznych ponieważ cena za świadectwo wytworzenia 1 MWh energii odnawialnej jest jedną z wyższych w Europie. Dodatkowo krajowy rynek energii odnawialnej jest bardzo chłonny. Rozwój sektora OZE dynamizuje jednocześnie cały sektor około branżowy i również w tym sektorze należy poszukiwać możliwości rozwoju kętrzyńskiej gospodarki. Na terenie KOF w 2007 roku zawiązała się Inicjatywa Kętrzyńskiego Klastra Energii Odnawialnej. Sygnatariuszami porozumienia byli przedstawiciele Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego - Centrum Badań Energii Odnawialnej, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko- Mazurskiego, Gminy Miejskiej Kętrzyn oraz spółki Akwawit-Brasco. Wymienione podmioty wyraziły chęć współpracy przy utworzeniu Kętrzyńskiego Klastra Energii Odnawialnej. Głównym celem działania jest wytwarzanie tzw. czystej energii, w tym produkcja biopaliw i biokomponentów. Przetwarzane mogą być odpady komunalne, obornik, zboża. Rola Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego ma polegać na opracowaniu nowych technologii i czuwaniu nad ich wdrażaniem oraz wspomaganiu tworzenia zaplecza badawczo- 211

212 rozwojowego. Atutem w tym względzie jest obecność Uczelni, na terenie której działa Centrum Badań Energii Odnawialnej. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski jest jednym z najaktywniejszych w kraju w dziedzinie badań nad odnawialnymi źródłami energii. W skali całego województwa warmińsko mazurskiego aż 42% energii elektrycznej pochodzi z OZE elektrowni wodnych oraz wiatrowych. Inwestycje w zakresie OZE na terenie powiatu kętrzyńskiego wymagają szczególnego podejścia, bowiem na terenie Gminy Miejskiej Kętrzyn należy planować przede wszystkim inwestycje związane z pozyskiwaniem energii słonecznej, poprzez systemy solarne, fotowoltaikę. Z kolei na obszarach wiejskich Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego istnieje możliwość lokowania inwestycji inicjujących pozyskiwanie tzw. czystej energii, w tym energii wiatrowej, wodnej, produkcji biopaliw i biokomponentów. Do inwestycji w sektorze OZE doszło na terenie Gminy Korsze gdzie wybudowana został elektrownia wiatrowa. Inwestorem i operatorem jest EDP Renewables - trzeci co do wielkości operator elektrowni wiatrowych na świecie. Farma wiatrowa w Korszach ma moc 70 MW - aktualnie na terenie gminy działa 35 wiatraków o mocy 2MW każdy. Polska jest zobowiązana do wdrażania rozwiązań ekologicznych w zakresie rozwoju sektora odnawialnych źródeł energii. Sektor OZE nabiera co raz większego znaczenie w zakresie wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego kraju i redukcji emisji pyłów, SO2, NOx do atmosfery. en kierunek promocji atrakcyjności inwestycyjnej KOF w zakresie specjalizacji w produkcji energii odnawialnej, wspartej zapleczem B+R, jak i rolniczym charakterem części Obszaru wydaje się być obiecującym względem przyciągnięcia inwestorów w równej mierze z kraju jak i zagranicy, przy założeniu: zastosowania demarkacji pomiędzy rodzajami OZE na obszarze miejskim (w szczególności w Gminie Miejskiej Kętrzyn) oraz wiejskim KOF, oraz promowaniu obszarów wiejskich, jako atrakcyjnych dla lokowania inwestycji z sektora Odnawialnych Źródeł Energii. Na uwagę zasługuje fakt, iż temat alternatywnych źródeł energii jest systematycznie poruszany przez Warmińsko Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Olsztynie na organizowanych konferencjach tematycznych, dotyczących energetyki rozproszonej, 212

213 możliwości wdrażania OZE, w tym biogazowni w gospodarstwach rolnych. W kontekście uwarunkowań środowiskowych województwa warmińsko mazurskiego, sektor Odnawialnych Źródeł Energii może stanowić jeden z priorytetowych sektorów szansy na rozwój gospodarczy regionu KOF. Rozwojowi pozyskiwania energii z różnorodnych OZE na terenie województwa warmińsko-mazurskiego sprzyjają spore potencjalne ich zasoby, odpowiednie warunki przyrodnicze do prowadzenia plantacji roślin energetycznych, korzystna struktura wielkości gospodarstw, mała gęstość zaludnienia, zasoby siły roboczej, duży areał odłogowych gruntów uprawnych, potencjał naukowo-badawczy oraz obecność potencjalnych odbiorców energii z odnawialnych źródeł energii w pobliżu miejsc jej wytwarzania. Na terenie województwa działa również Warmińsko-Mazurska Agencja Energetyczna Sp. z o.o. poruszająca tematykę w zakresie budownictwa pasywnego i energooszczędnego oraz wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Z punktu widzenia KOF najważniejszą inicjatywą jaka miała miejsce w Kętrzynie było zawiązanie Kętrzyńskiego Klastra Energii Odnawialnej. Budownictwo pasywne, materiały ekologiczne Na terenie Kętrzyńskiego Obszaru funkcjonalnego funkcjonuje usługi remontowo budowlane stanowią drugą, co do liczby podmiotów branżę KOF. W kontekście branż rozwojowych bardzo duży potencjał rozwoju KOF tkwi w wykorzystaniu doświadczenia podmiotów branży budowlanej oraz stopniowej specjalizacji tych podmiotów w zakresie ekologicznych, energooszczędnych rozwiązań stosowanych w budownictwie i energetyce. Projektowanie i budowa obiektów w standardzie energooszczędnym i pasywnym, a także projekty i wykonawstwo instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii do wytwarzania prądu elektrycznego, ogrzewania budynków uchodzi obecnie za technologię innowacyjną oraz sprzyjającą zrównoważonemu rozwojowi kraju. Na uwagę zasługuje fakt, iż zgodnie z Analizą atrakcyjności inwestycyjnej województw i podregionów kraju 2014 podregion olsztyński wyróżnia się na tle północnej części Makroregionu Polski Wschodniej w temacie atrakcyjności dla działalności zaawansowanej technologicznie. W kontekście rozwoju KOF znaczenia nabiera stosunkowo niewielka odległość od ośrodków naukowych w Olsztynie, a także inicjatywa klastrowa z zakresu OZE. 213

214 Rozwój branży można poszerzyć o produkcję oraz dostawę na teren aktualnie bardzo chłonnego rynku krajowego w zakresie ekologicznych, prozdrowotnych materiałów budowlanych, zduńskich, tj. keramzyt, szamot, pożądanych w budownictwie, oraz opałowych, tj. pellet, w wyniku co raz większej promocji oraz świadomości klientów oraz dostawców i wykonawców usług montażowo budowlanych oraz instalacyjnych (w zakresie ogrzewania obiektów). Przemysł odzieżowy Przemysł odzieżowy posiada na terenie województwa warmińsko mazurskiego ugruntowaną pozycję przez wzgląd na obecność producentów Wardom, Yakan. W Kętrzynie natomiast od 1959 roku prosperuje renomowany producent odzieży Warmia S.A. W latach właścicielem Spółki był Skarb Państwa, natomiast od 2013 roku zakład został przejęty przez prywatnego inwestora. Firma od lat współpracuje i cieszy się zaufaniem znanych marek z Europy Zachodniej, a także przedsiębiorstw z Litwy i Białorusi. Przemysł odzieżowy charakteryzuje się znaczącą dynamiką w zakresie rozwiązań technologicznych na potrzeby produkcji przemysłowej. Jak się okazuje rynek odzieżowy wymaga bieżących prób laboratoryjnych względem materiałów wykorzystywanych w produkcji oraz wysokiej klasy technologów oraz praktyków z zakresu zarządzania jakością produkcji. Branża drzewno meblarska Ze względu na znaczącą pozycję w skali województwa na wyróżnienie zasługuje również duży potencjał rozwojowy branży drzewno-meblarskiej. Przyczyniły się do tego bardzo korzystne uwarunkowania przyrodnicze, jak i kształtowane przez wiele lat tradycje produkcyjne. Lasy, porastające aż 30% terenu województwa, stanowią bardzo silną bazę surowcową, a sąsiedztwo regionów o podobnych uwarunkowaniach przyrodniczych stwarza możliwości rozwoju międzyregionalnej kooperacji. Produkcja mebli oraz wyrobów z drewna, korka, słomy i wikliny odnotowuje bardzo wysoki udział w produkcji sprzedanej regionalnego przemysłu. Przemysł meblarski dynamizuje jednocześnie rozwój przedsiębiorstw okołobranżowych, produkujących elementy oraz części do maszyn i urządzeń. Poza największymi producentami regionu, przemysł drzewno meblarski nie odznacza się jednak 214

215 jeszcze dużym zaawansowaniem technologicznym i potrzebuje wprowadzania nowego wzornictwa. Branża rolno spożywcza, żywność ekologiczna Kolejnym obszarem inteligentnych specjalizacji wpasowującym się w gospodarkę województwa i jednocześnie charakter geo-gospodarczy Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego jest produkcja żywność naturalnej, prozdrowotnej charakteryzującej się wysoką jakością, wytwarzanej w sposób tradycyjny. Mocną stroną produktów żywnościowych pochodzących z Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego jest ugruntowany, pozytywny wizerunek i marka regionu Warmii i Mazur, jako miejsca o ponadprzeciętnych walorach ekologicznych. Na istotny potencjał branży składa się również specjalistyczne zaplecze naukowo - badawcze na terenie województwa m.in. Instytut Rybactwa Śródlądowego oraz Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN, a także obecność kilku bardzo silnych przedsiębiorstw z branży, m.in. Indykpol z Olsztyna, Morliny z Ostródy, Ekodrób z Iławy oraz Zakłady Mięsne Mardi z Biskupca Reszelskiego. Branża spożywcza aktywuje wiele obszarów aktywności gospodarczej takich jak: chów i hodowla ryb oraz zwierząt, przetwórstwo spożywcze, produkcja i usługi na rzecz hodowli zwierząt, przetwarzanie i unieszkodliwianie odpadów po rolniczych, produkcja żywności nieprzetworzonej, produkcja maszyn dla rolnictwa oraz inne, powiązane działalności. Ekoturystyka, usługi prozdrowotne Pojęciem podstawowym w tematyce inteligentnych specjalizacji regionu Warmii i Mazur wydaje się być szeroko rozumiana ekonomia wody. Przedsiębiorstwa zaliczone do tej grupy specjalizacji wywodzą się z różnorodnych sektorów gospodarki, jednakże ich wspólnym mianownikiem jest wykorzystanie wody. Zgodnie z drugim celem strategicznym ransformacja gospodarki w kierunku specjalistycznych produktów i usług opartych na wiedzy, zawartym w Regionalnej Strategii Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 jako ważny sektor z potencjałem do wypracowania silnej specjalizacji regionalnej wskazano rozwinięcie sektora turystycznego w kierunku nowych usług opartych na wiedzy, w tym usług prozdrowotnych, rehabilitacyjnych, rekreacyjno sportowych, turystyki biznesowej, uwzględniającej ekologiczny i bogaty w zasoby przyrodnicze charakter regionu. Województwo 215

216 warmińsko-mazurskie posiada wypracowany status jednego z najpiękniejszych miejsc w Europie, a Kraina Wielkich Jezior Mazurskich stanowi markę rozpoznawalną i wyróżniającą Polskę w oczach potencjalnych turystów z Europy Zachodniej. Z racji najwyższego w Polsce stopnia jeziorności Warmii i Mazur województwo osiąga dynamiczny rozwój infrastruktury turystycznej, głównie w miejscowościach kojarzonych z turystyką wodną, gdzie powstają luksusowe obiekty noclegowe wyposażone w bazę rekreacyjną oraz wellness. W celu zachowania zrównoważonego rozwoju sektora turystycznego na terenie Warmii i Mazur, uwzględniającego dbałość o walory przyrodnicze obszaru należy rozwijać specjalistyczne - prozdrowotne, rehabilitacyjne, rekreacyjno - sportowe usługi turystyczne, co pozwoli na osiąganie przychodów bez ryzyka sezonowości usług w tym sektorze. Jednocześnie tak rozumiana ekoturystyka nie marginalizuje obszarów zlokalizowanych w większej odległości od jezior oraz centralnych ośrodków turystycznych województwa. Przykładem rozwoju inteligentnej specjalizacji usług turystycznych, na terenie KOF, gdzie stopień jeziorności jest znacznie niższy, może być tworzenie ekologicznych ośrodków wypoczynkowych, zasilanych odnawialnymi źródłami energii, edukujących i promujących styl życia zgodny z naturą, świadczących nowoczesne usługi specjalistyczne w zakresie rehabilitacji, odnowy biologicznej, organizujących zooterapię oraz edukację z udziałem zwierząt, zapewniających zdrową, ekologiczną żywność oraz produkty lokalne pozyskiwane w lokalnych gospodarstwach rolnych funkcjonujących na obszarach wiejskich KOF. Wszystkie wskazane powyżej obszary specjalizacji wpisują się w geogospodarcze uwarunkowania Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Są to jednocześnie sektory szansy, w których należy upatrywać się największych możliwości przyciągania inwestorów krajowych oraz zagranicznych. W długiej perspektywie czasu pożądane powinny być głównie inwestycje w produkcję przemysłową i świadczenie usług o wysokiej wartości dodanej, które będą wykorzystywały specjalistyczny kapitał ludzki zlokalizowany w regionie oraz współpracowały z lokalnymi małymi i średnimi przedsiębiorstwami, wpływając jednocześnie na ich rozwój. Kwestią kluczową wydaje się być jednocześnie poprawa dostępności komunikacyjnej Obszaru, w celu zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej Obszaru dla pożądanych sektorów inteligentnej specjalizacji. 216

217 Struktura branżowa warmińsko-mazurskich inicjatyw klastrowych komponuje się ze strukturą specjalności gospodarczych Obszaru. Najwięcej z nich działa w branży meblarskiej (4 klastry, m.in. Klaster Mebel Elbląg, Klaster Mazurskie Okna ). Kolejnymi co do popularności sektorami okazały się być turystyka (3 klastry) i branża spożywcza (2 klastry), a następnie: energetyka (2 klastry) oraz I (2 klastry). Jednakże dla KOF największe znaczenie ma Kętrzyński Klaster Energii Odnawialnej, oraz Warmińsko Mazurski Klaster Razem Cieplej, a także pośrednio klastry utworzone w Olsztynie: - Klaster Mazurskie Okna, Klaster Stolarki Otworowej, Klaster Mleczarski, Klaster Wołowy, Klaster Browarów Regionalnych. 217

218 6. Analiza atrakcyjności inwestycyjnej KOF dla inwestorów zagranicznych i krajowych Analizę atrakcyjności inwestycyjnej KOF dla potencjalnych inwestorów w kluczowych branżach wykonano w oparciu o statystykę krajową, w celu oceny mocnych i słabych stron KOF na tle obszarów konkurujących o pozyskanie inwestorów na własny teren. Raport Atrakcyjność inwestycyjna województw i podregionów Polski 2014 Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową plasuje rejon Warmii i Mazur w klasie regionów o niskiej atrakcyjności, wraz z podkarpackim, świętokrzyskim, lubelskim i podlaskim. Ich pozycja jest przede wszystkim konsekwencją długofalowych procesów społeczno-gospodarczych. Niska intensywność urbanizacji i uprzemysłowienia w okresie, w którym procesy te dokonały głębokich przekształceń w wielu regionach europejskich i niektórych polskich, nie pozwoliły na wykształcenie się korzyści skali - w zakresie najistotniejszych zasobów dla dużych inwestorów krajowych oraz zagranicznych. Aktualnie województwo warmińsko mazurskie plasuje się na 14 miejscu w kraju pod względem atrakcyjności dla inwestorów. Dalsze pozycje odnotowały województwa lubelskie i podlaskie. Należy więc przyjrzeć się jakie czynniki wpłynęły na pozycje rankingową Warmii i Mazur. Rozdział opracowano w oparciu o główne kryteria oceny atrakcyjności inwestycyjnej przyjęte w dokumencie Atrakcyjność inwestycyjna województw i podregionów Polski 2014, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, który prezentuje przestrzenne zróżnicowanie atrakcyjności inwestycyjnej województw dla inwestorów krajowych i zagranicznych względem następujących czynników: zasoby i koszty pracy, aktywność województw wobec inwestorów, dostępność transportowa, wielkość zbytu rynku, poziom rozwoju infrastruktury gospodarczej, poziom rozwoju infrastruktury społecznej, poziom bezpieczeństwa społecznego. 218

219 Zasoby i koszty pracy - pozycja 14 w kraju W województwie warmińsko mazurskim zasoby pracy (pracujących, bezrobotnych i absolwentów) są relatywnie niższe niż w innych regionach kraju (śląskie, małopolskie, wielkopolskie, dolnośląskie, łódzkie, kujawsko pomorskie). u oceniana jest wielkość zasobów pracy oraz wielkość deficytu wykwalifikowanych pracowników, poziom szkolnictwa wyższego, koszty pracy dla większości inwestorów czynnik o kluczowym znaczeniu. Zaniżony, w stosunku do średniej krajowej poziom wynagrodzeń na terenie Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego obniża koszty zatrudnienia pracowników. abela 53 Przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto w relacji do średniej krajowej (Polska=100) Przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto w relacji do średniej krajowej (Polska=100) Jednostka terytorialna % % % % % % % % % % Kraj 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Województwo mazowieckie 128,5 128,7 128,2 128,1 127,8 126,1 124,6 124,3 123,9 123,1 Województwo warmińsko - mazurskie 85,1 83,9 84,1 83,7 82,8 83,0 83,8 83,3 84,1 84,2 KOF 77,5 72,7 71,9 70,9 71,7 73,1 72,8 75,0 75,2 75,3 Źródło: opracowanie własne na podstawie GUS Wykres 60 Przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto [zł] , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , Województwo mazowieckie Województwo warmińsko - mazurskie Polska KOF Źródło: opracowanie własne na podstawie GUS Mocne strony najwyżej ocenionych województw: duże zasoby pracy - pracujących, bezrobotnych, studentów, absolwentów, niski deficyt wykwalifikowanych pracowników. 219

220 Aktywność województwa wobec inwestorów - pozycja 11 w kraju Aktywność informacyjno promocyjna wobec inwestorów oraz oferta terenów inwestycyjnych województwa warmińsko mazurskiego uplasowała się poza pierwszą dziesiątką województw zabiegających o nowe inwestycje. Na terenie województwa funkcjonuje Warmińsko Mazurska SSE, jednakże tereny inwestycyjne z obszarów peryferyjnych, między innymi z obszaru KOF nie są w wystarczającym stopniu zdiagnozowane oraz zgłoszone do PAIiIZ, jako oferty lokalizacyjne dla potencjalnych inwestorów krajowych oraz zagranicznych. Ponadto województwo było wskazywane ze średnią częstotliwością w ankietach Wydziałów Promocji Handlu i Inwestycji Ministerstwa Gospodarki placówkach zagranicznych działających przy polskich ambasadach i konsulatach, co wskazuje między innymi na niską intensywność działalności informacyjnej i współpracy z WPHiI. Mocne strony najwyżej ocenionych województw: duża liczba ofert inwestycyjnych, wyróżnione Regionalne Centrum Obsługi Inwestora, wysoka intensywność działalności informacyjnej. Dostępność transportowa ostatnia pozycja w kraju Województwa Polski Wschodniej charakteryzują się najniższą dostępnością transportową, co oceniane jest przez pryzmat trzech składowych: odległości od zachodniej granicy, liczba międzynarodowych połączeń lotniczych, stopień rozwoju sektora transportu i logistyki oraz gęstość sieci drogowej. Na zmianę pozycji Obszaru w rankingu bez wątpliwości ma wpływ modernizacja infrastruktury drogowej łączącej województwo z Warszawą. Mocne strony najwyżej ocenionych województw: wysoka intensywność przewozów lotniczych, krótki czas dojazdu do głównych węzłów transportowych kraju, wysoki poziom rozwoju sektora logistycznego, bardzo dobra dostępność do transportu morskiego. Rynek zbytu pozycja 16 w kraju W tym aspekcie oceniono wielkość i chłonność rynku zbytu oraz zamożność gospodarstw domowych. Województwo warmińsko mazurskie zostało ocenione najsłabiej ze 220

221 względu na relatywnie niskie zaludnienie, gdzie gospodarstwa domowe oraz przedsiębiorstwa generują relatywnie niski popyt. Mocne strony najwyżej ocenionych województw: wysoka siła nabywcza i zamożność gospodarstw domowych, wysoki popyt inwestycyjny, bardzo wysoka gęstość zaludnienia, zamożność gospodarstw domowych. Infrastruktura gospodarcza - pozycja 12 w kraju Mocne strony najwyżej ocenionych województw: duża oferta atrakcyjnych terenów inwestycyjnych, ponadprzeciętnie rozwinięty sektor B+R oraz IOB, aktywność działalności targowo wystawienniczej, aktywność inwestorów w SSE. Infrastruktura społeczna - pozycja 12 w kraju Mocne strony najwyżej ocenionych województw: szeroka oferta kulturalna oraz wysoka intensywność życia kulturalnego, dobrze rozwinięta infrastruktura turystyczna, okołoturystyczna (hotelowa, gastronomiczna), Bezpieczeństwo powszechne wysoka pozycja 6 w kraju Liderami w zakresie bezpieczeństwa powszechnego są województwa Polski Wschodniej. Jest to efekt: niskiego poziomu przestępczości oraz wysokiego lub przeciętnego wskaźnika wykrywalności przestępstw. Województwa, które osiągnęły najwyższe pozycje w rankingu atrakcyjności inwestycyjnej plasują się jednocześnie na ostatnich miejscach w kategorii bezpieczeństwa powszechnego. Stosunkowo niska rankingowa atrakcyjność inwestycyjna województwa nie oznacza, że region nie ma możliwości przyciągnięcia dużych inwestorów, natomiast może to być zadanie trudniejsze, niż w regionach z pierwszych miejsc list rankingowych. Szansą dla Obszaru 221

222 jest więc wzmacnianie infrastruktury dla działalności bazujących na zasobach wyróżniających region Warmii i Mazur. Działaniem efektywnym jest poszukiwanie inwestorów nie koniecznie największych, lecz posiadających potencjał do wykorzystania atutów wyróżniających region na tle innych obszarów kraju. W przypadku całego województwa, a jednocześnie obszaru KOF, zlokalizowanego w podregionie olsztyńskim (co stanowi bardzo pozytywny aspekt lokalizacji KOF) najważniejszym atutem zdiagnozowanym w poprzednich rozdziałach jest najlepszy stan środowiska naturalnego w kraju a także wysoki poziom bezpieczeństwa powszechnego, co w sposób jednoznaczny definiuje obszar jako ekskluzywny z perspektywy lokalizacji szeroko rozumianych zielonych sektorów gospodarki. W tym aspekcie województwa zajmujące pierwsze miejsca na listach rankingowych atrakcyjności inwestycyjnej tracą na znaczeniu. Atrakcyjność inwestycyjna podregionów Polski, w tym podregionu olsztyńskiego W Raporcie Atrakcyjność inwestycyjna województw i podregionów Polski 2014 oceniono również atrakcyjność wszystkich podregionów względem prowadzenia działalności przemysłowej, usługowej, zaawansowanej technologicznie. Rysunek 5. Atrakcyjność inwestycyjna podregionów dla działalności przemysłowej w 2014 roku Działalność przemysłowa W rankingu ogólnopolskim podregion olsztyński został zakwalifikowany do podregionów o najniższej atrakcyjności inwestycyjnej, co podobnie jak w przypadku innych regionów Polski Wschodniej, jest zdeterminowane między innymi słabym stopniem skomunikowania oraz obecnością obszarów ochrony środowiska przyrodniczego. Źródło: opracowanie IBnGR 222

223 Działalność usługowa O atrakcyjność inwestycyjnej dla lokowania działalności o profilu usługowym: finanse, ubezpieczenia, doradztwo strategiczne, biznesowe, usługi prawnicze, obsługa nieruchomości, świadczy dostępność wysokiej jakości zasobów pracy oraz wielkość i chłonność rynku zbytu usług. Najwyższa atrakcyjność w tym względzie dotyczy dużych ośrodków miejskich. Rysunek 6. Atrakcyjność inwestycyjna podregionów dla działalności usługowej w 2014 roku Źródło: opracowanie IBnGR Rysunek 7. Atrakcyjność inwestycyjna podregionów dla działalności zaawansowanej technologicznie w 2014 roku Zaletą KOF jest tutaj lokalizacja w centralnym podregionie województwa, w stosunkowo bliskim sąsiedztwie Olsztyna. Działalność zaawansowana technologicznie Prócz oczywistych zmiennych mających wpływ na rozwój branż high-tech w wyborze lokalizacji znaczenia nabierają czynniki charakterystyczne dla podregionu olsztyńskiego: jakość środowiska, poziom bezpieczeństwa ogólnego oraz dostępność kadry badawczo rozwojowej. Źródło: opracowanie IBnGR 223

224 W kategorii atrakcyjność inwestycyjna wobec lokowania działalności zaawansowanej technologicznie, podregion olsztyński został oceniony wysoko jako obszar atrakcyjny dla lokowania działalności zaawansowanej technologicznie. Za lokalizacją w obrębie podregionu olsztyńskiego przemawia ponadto obecność producentów wyrobów zaawansowanych technologicznie. W przypadku KOF są to przede wszystkim Philips Lighting Poland S.A., EDP Renewables, Plastiques du Val de Loire, Zakład Przemysłu Odzieżowego Warmia", Furninova Polska Sp. z o.o. Promując Obszar KOF jako atrakcyjny dla podmiotów z sektora high-tech należy skupić się na stworzeniu warunków korzystnych względem następujących kryteriów: Powierzchnia i jakość terenów inwestycyjnych, Poziom aktywności społeczno gospodarczej, Podaż wykwalifikowanych pracowników, absolwentów kierunków inżynierskich, Wydajność pracy, Obecność IOB, Obecność firm z udziałem kapitału zagranicznego, Jakość środowiska naturalnego, Obecność obszarów chronionych, Nakłady na lokalną infrastrukturę publiczną (dbałość o przestrzeń publiczną), Poziom infrastruktury społecznej, kulturalnej, turystycznej. 224

225 7. Analiza powiązań struktury towarowej i geograficznej eksportu oraz importu Rozdział opracowano w oparciu o udostępnione dane statystyczne Izby Celnej w Warszawie (Centrum Analityczne Administracji Celne) oparte na nomenklaturze scalonej (CN), dotyczące eksportu i dostawy wewnątrzwspólnotowej oraz importu i wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Statystyka obrotów towarowych z zagranicą jest tworzona przez dwa odrębne systemy: INRASA system statystyki wymiany towarowej z krajami Unii Europejskiej i EXRASA system statystyki wymiany towarowej z krajami trzecimi. Są to dane rzeczywiste, bez doszacowań obrotów tych podmiotów, które zostały zwolnione z obowiązku sprawozdawczego, oraz które nie dopełniły obowiązku sprawozdawczego w wymaganym terminie. Źródłem danych dla systemu INRASA są deklaracje pozyskiwane bezpośrednio od podmiotów realizujących wymianę towarową z krajami UE. W celu zmniejszenia obciążeń obowiązków statystycznych dla podmiotów, które są zobowiązane do składania deklaracji stworzony został system progów statystycznych określających wartości obrotów rocznych, powyżej których należy składać deklarację. Wartość eksportu oraz dostawy wewnątrzwspólnotowej województwa warmińsko -mazurskiego w 2013 roku wyniosła ,6 mln PLN i stanowiła 1,8% eksportu krajowego. Wartość eksportu oraz dostawy wewnątrzwspólnotowej dla Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego w latach przedstawiono na wykresie. W roku 2013 eksport z terenu KOF wyniósł 114,5 mln PLN. 225

226 Wykres 61 Wartość eksportu oraz dostawy wewnątrzwspólnotowej dla KOF w latach mln PLN 120 mln PLN 141,2 151,7 119,5 125,5 117,5 114,5 80 mln PLN 40 mln PLN 0 mln PLN Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC Wartość importu oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia województwa warmińsko -mazurskiego wyniosła w 2013 roku 7 384,4 mln PLN, stanowiąc 1,1% krajowego importu. Wartość importu oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia dla Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego w latach ujęto na wykresie. W roku 2013 import na teren KOF wyniósł 32,0 mln PLN. Wykres 62 Wartość importu oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia dla KOF w latach mln PLN 30 mln PLN 33,1 35,1 34,9 34,1 32,0 27,1 20 mln PLN 10 mln PLN 0 mln PLN Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC W celu zdiagnozowania strategicznych produktów eksportowanych z Obszaru KOF w pierwszej kolejności sporządzono ranking podmiotów gospodarczych największych 226

227 eksporterów (dostawców wewnątrzwspólnotowych) Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego wraz z działem PKD oraz siedzibą przedsiębiorstwa w 2013 roku. abela 54 Lista największych eksporterów (dostawców wewnątrzwspólnotowych) KOF w 2013 roku Dział Lp. Nazwa podmiotu Miejscowość Gmina Opis PKD Majonezy Spółdzielnia Pracy Produkcja artykułów 1 Produkcyjno-Handlowa W Kętrzyn Kętrzyn 10 spożywczych Kętrzynie 2 Młynomag Myszkowska, Rezanko, Stępień Spółka Jawna Grodzki Młyn Reszel 10 3 Rema Spółka Akcyjna Reszel Reszel Dariusz Lach Przedsiębiorstwo Handlowo- Usługowe "Kadasz" Gospodarstwo Rolne Grzegorz Łukasz Chmielewski Hurt-Detal-Usługi Wojciech Pawłowski Magnetic Systems echnology Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością Spółka Komandytowa Manufaktura Pałac Nakomiady Spółka Z Ograniczona Odpowiedzialnością Mti-Furninova Polska Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością P.P.H.U. Wakont Waldemar Kontakiewicz Przedsiębiorstwo Driada Agnieszka Jowsa Przedsiębiorstwo Handlowo- Produkcyjne Aneta Dacko Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "Muczyń- Meble" Wiesław Muczyń Produkcja artykułów spożywczych Produkcja maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowana Kętrzyn Kętrzyn 31 Produkcja mebli Kętrzyn Kętrzyn 1 Bezławki Reszel 16 Kętrzyn Kętrzyn 27 Nakomiady Kętrzyn 23 Uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, łowiectwo, włączając działalność usługową Produkcja wyrobów z drewna oraz korka, z wyłączeniem mebli; produkcja wyrobów ze słomy i materiałów używanych do wyplatania Produkcja urządzeń elektrycznych Produkcja wyrobów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych Kętrzyn Kętrzyn 31 Produkcja mebli Srokowo Srokowo 28 Kętrzyn Kętrzyn 43 Produkcja maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowana Roboty budowlane specjalistyczne Bezławki Reszel 32 Pozostała produkcja wyrobów Kętrzyn Kętrzyn 31 Produkcja mebli 14 Reston, Marek Sadowski Mnichowo Reszel 23 Produkcja wyrobów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych 15 omasz Hatalak - "Hat-rans" ransport lądowy oraz Srokowo Srokowo 49 ransport-handel-spedycja transport rurociągowy 16 Usługi ransportowe Łojko ransport lądowy oraz Biedaszki Kętrzyn 49 Adam transport rurociągowy 17 Warmia Spółka Akcyjna Kętrzyn Kętrzyn 14 Produkcja odzieży 227

228 Lp. Nazwa podmiotu Miejscowość Gmina Dział PKD Opis 18 Zakład Produkcji Szkła adeusz Doroszko Kętrzyn Kętrzyn 32 Pozostała produkcja wyrobów 19 Zbigniew Walukiewicz Produkcja komputerów, Nowa Wieś "Walkner" Elektronika Kętrzyn 26 wyrobów elektronicznych i Kętrzyńska Przemysłowa optycznych Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC W ujęciu tabelarycznym zestawiono główne działy PKD produkcji eksportowanej z terenu Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego w 2013 roku. abela 55 Produkcja eksportowana z terenu KOF wg głównych działów PKD w 2013 roku Lp. Dział PKD Opis Poczta Nazwa Podmiotu Uprawy rolne, chów 1 1 i hodowla zwierząt, Gospodarstwo Rolne Grzegorz Łukasz Kętrzyn łowiectwo, włączając Chmielewski działalność usługową Majonezy Spółdzielnia Pracy Produkcyjno- 2 Kętrzyn Produkcja artykułów Handlowa W Kętrzynie 10 spożywczych Młynomag Myszkowska, Rezanko, Stępień 3 Reszel Spółka Jawna 4 14 Produkcja odzieży Kętrzyn Warmia Spółka Akcyjna 5 16 Produkcja wyrobów z drewna oraz korka, z wyłączeniem mebli; produkcja wyrobów ze Reszel Hurt-Detal-Usługi Wojciech Pawłowski słomy i materiałów używanych do wyplatania 6 Produkcja wyrobów z Kętrzyn Manufaktura Pałac Nakomiady Spółka z o.o pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych Reszel Reston, Marek Sadowski Produkcja komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych Produkcja urządzeń elektrycznych Produkcja maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowana Kętrzyn Kętrzyn Zbigniew Walukiewicz "Walkner" Elektronika Przemysłowa Magnetic Systems echnology Spółka z o.o. sp.komandytowa Rema Spółka Akcyjna 10 Reszel Srokowo P.P.H.U. Wakont Waldemar Kontakiewicz 12 Kętrzyn Dariusz Lach Przedsiębiorstwo Handlowo- Usługowe "Kadasz" Produkcja mebli Kętrzyn Mti-Furninova Polska Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością 14 Kętrzyn Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "Muczyń- Meble" Wiesław Muczyń 15 Pozostała produkcja Reszel Przedsiębiorstwo Handl.-Prod. Aneta Dacko wyrobów Kętrzyn Zakład Produkcji Szkła adeusz Doroszko Roboty budowlane specjalistyczne Kętrzyn Przedsiębiorstwo Driada Agnieszka Jowsa omasz Hatalak - "Hat-rans" ransport- 18 ransport lądowy oraz Srokowo 49 Handel-Spedycja transport rurociągowy 19 Kętrzyn Usługi ransportowe Łojko Adam Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC 228

229 Wartość eksportu oraz dostawy wewnątrzwspólnotowej na poziomie sekcji PKD dla poszczególnych gmin Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego w latach zaprezentowano w tabeli dla każdego roku osobno, w celu wykazania zmian w wielkości eksportu poszczególnych grup produktów. W badanym okresie największy eksport towarów z KOF dotyczy produktów z grupy: mebli, prefabrykatów budowlanych (w 2013 roku wyniósł 64,2 mln PLN). Kolejną grupę stanowią materiały i wyroby włókiennicze (w 2013 roku wartość eksportu wyniosła 41,7 mln PLN). rzecia grupa towarów eksportowanych to materiały, urządzenia i sprzęt elektryczny i elektrotechniczny. W tej grupie następuje istotny wzrost od 2011 roku i w roku 2013 wartość eksportu wyniosła 7,7 mln PLN. W latach eksport na poziomie powyżej 1 mln PLN/rocznie osiągała sprzedaż tworzyw sztucznych i wyrobów, jednakże aktualnie eksport tej grupy wyrobów jest nieznaczny. abela 56 Eksport produktów z Obszaru KOF, 2013 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 2 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 3 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 4 XIII Wyroby z kamienia, ceramika, szkło Gmina Kętrzyn 5 XVII Sprzęt transportowy Gmina Kętrzyn 6 XVII Sprzęt transportowy Gmina Srokowo 7 XV Metale nieszlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 8 IV Przetwory spożywcze Gmina Miejska Kętrzyn 9 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Kętrzyn 10 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Srokowo 11 VII worzywa sztuczne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 12 XIII Wyroby z kamienia, ceramika, szkło Gmina Miejska Kętrzyn 13 I Zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego 398 Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC abela 57 Eksport produktów z Obszaru KOF, 2012 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 2 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 3 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 4 XVII Sprzęt transportowy Gmina Miejska Kętrzyn 5 IV Przetwory spożywcze Gmina Miejska Kętrzyn 6 III łuszcze i oleje 49 Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC 229

230 abela 58 Eksport produktów z Obszaru KOF, 2011 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 2 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 3 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 4 XVII Sprzęt transportowy Gmina Srokowo 5 XVIII Przyrządy i aparaty optyczne, fotograficzne, pomiarowo-kontrolne Gmina Miejska Kętrzyn 6 XVII Sprzęt transportowy Gmina Miejska Kętrzyn 7 XVII Sprzęt transportowy Gmina Kętrzyn 8 IV Przetwory spożywcze Gmina Miejska Kętrzyn 9 VIII Skóry i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 10 VI Produkty przemysłu chemicznego Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC abela 59 Eksport produktów z Obszaru KOF, 2010 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 2 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 3 VI Produkty przemysłu chemicznego Gmina Miejska Kętrzyn 4 VII worzywa sztuczne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 5 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 6 IV Przetwory spożywcze Gmina Miejska Kętrzyn 7 V Produkty mineralne Gmina Miejska Kętrzyn 8 XVII Sprzęt transportowy Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC abela 60 Eksport produktów z Obszaru KOF, 2009 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 2 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 3 VII worzywa sztuczne i wyroby Gmina Kętrzyn 4 IV Przetwory spożywcze Gmina Miejska Kętrzyn 5 XV Metale nieszlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 6 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 7 XIII Wyroby z kamienia, ceramika, szkło Gmina Miejska Kętrzyn 8 I Zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC abela 61 Eksport produktów z Obszaru KOF, 2008 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 2 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 3 VII worzywa sztuczne i wyroby Gmina Kętrzyn 4 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Kętrzyn 5 IV Przetwory spożywcze Gmina Miejska Kętrzyn 6 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 230

231 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 7 XV Metale nieszlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 8 XIII Wyroby z kamienia, ceramika, szkło 495 Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC Wartość importu oraz nabycia wewnątrzwspólnotowego na teren Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego na poziomie sekcji dla poszczególnych gmin w latach roku przedstawiono w tabeli. abela 62 Import produktów na teren KOF, 2013 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 2 VII worzywa sztuczne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 3 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 4 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 5 XV Metale nieszlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 6 VIII Skóry i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 7 VI Produkty przemysłu chemicznego Gmina Miejska Kętrzyn 8 X Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 9 XVII Sprzęt transportowy Gmina Miejska Kętrzyn 10 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Barciany 11 I Zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego Gmina Miejska Kętrzyn 12 XVIII Przyrządy i aparaty optyczne, fotograficzne, pomiarowo-kontrolne Gmina Miejska Kętrzyn 13 XIII Wyroby z kamienia, ceramika, szkło Gmina Miejska Kętrzyn 14 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Srokowo 15 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny 767 Gmina Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC abela 63 Import produktów na teren KOF, 2012 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 2 XV Metale nieszlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 3 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 4 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 5 VII worzywa sztuczne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 6 VIII Skóry i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 7 VI Produkty przemysłu chemicznego Gmina Miejska Kętrzyn 8 X Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 9 I Zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego Gmina Miejska Kętrzyn 10 XIV Perły, kamienie szlachetne, metale szlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 11 XIII Wyroby z kamienia, ceramika, szkło Gmina Miejska Kętrzyn 12 XVIII Przyrządy i aparaty optyczne, fotograficzne, pomiarowo-kontrolne Gmina Miejska Kętrzyn 13 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Kętrzyn 14 V Produkty mineralne Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC 231

232 abela 64 Import produktów na teren KOF, 2011 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 2 XV Metale nieszlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 3 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 4 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 5 VII worzywa sztuczne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 6 VIII Skóry i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 7 XVIII Przyrządy i aparaty optyczne, fotograficzne, pomiarowo-kontrolne Gmina Miejska Kętrzyn 8 X Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 9 VI Produkty przemysłu chemicznego Gmina Miejska Kętrzyn 10 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Kętrzyn 11 I Zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego Gmina Miejska Kętrzyn 12 XIV Perły, kamienie szlachetne, metale szlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 13 XIV Perły, kamienie szlachetne, metale szlachetne i wyroby Gmina Kętrzyn 14 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC abela 65 Import produktów na teren KOF, 2010 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 2 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 3 VII worzywa sztuczne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 4 X Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 5 VIII Skóry i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 6 XV Metale nieszlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 7 X Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby Gmina Kętrzyn 8 I Zwierzęta żywe i produkty pochodzenia zwierzęcego Gmina Miejska Kętrzyn 9 IV Przetwory spożywcze Gmina Miejska Kętrzyn 10 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Kętrzyn 11 VI Produkty przemysłu chemicznego Gmina Miejska Kętrzyn 12 XIV Perły, kamienie szlachetne, metale szlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 13 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC abela 66 Import produktów na teren KOF, 2009 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 2 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 3 VII worzywa sztuczne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 4 X Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 5 XV Metale nieszlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 6 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 7 X Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby Gmina Kętrzyn 8 VIII Skóry i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 9 VIII Skóry i wyroby Gmina Kętrzyn 10 VI Produkty przemysłu chemicznego Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC 232

233 abela 67 Import produktów na teren KOF, 2008 Lp. Sekcja Opis PLN Gmina 1 XI Materiały i wyroby włókiennicze Gmina Miejska Kętrzyn 2 XX Różne wyroby gotowe - meble, prefabrykaty budowlane, zabawki Gmina Miejska Kętrzyn 3 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Miejska Kętrzyn 4 VIII Skóry i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 5 XV Metale nieszlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 6 VII worzywa sztuczne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 7 X Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby Gmina Kętrzyn 8 X Ścier drzewny, papier, tektura i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 9 XIV Perły, kamienie szlachetne, metale szlachetne i wyroby Gmina Miejska Kętrzyn 10 IX Drewno i wyroby z drewna Gmina Miejska Kętrzyn 11 XVI Maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny Gmina Kętrzyn 12 VI Produkty przemysłu chemicznego Gmina Miejska Kętrzyn 13 XIII Wyroby z kamienia, ceramika, szkło Gmina Miejska Kętrzyn Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC Eksport poszczególnych grup towarów z terenu KOF wg kierunków przeznaczenia w 2013 roku W zestawieniu ujęto szczegółowo wartość eksportu poszczególnych grup produktów z krajami przeznaczenia. Strategiczną grupę konsumentów wyrobów eksportowanych z terenu KOF stanowią: Niemcy i Szwecja, a także Dania, Finlandia, Holandia, Norwegia, Francja. abela 68 Eksport poszczególnych grup towarów z terenu KOF wg kierunków przeznaczenia w 2013 roku. Lp. Dział Opis Kraj przeznaczenia PLN 1 62 Odzież i dodatki odzieżowe, inne niż z dzianin DE Niemcy Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane SE Szwecja DK Dania FI Finlandia DE Niemcy NL Holandia NL Holandia NO Norwegia

234 Lp. Dział Opis Kraj przeznaczenia PLN Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części CH Szwajcaria AE Zjedn. Emiraty Arabskie DE Niemcy CA Kanada IL Izrael IE Irlandia FR Francja FR Francja N unezja SA Arabia Saudyjska IS Islandia ES Hiszpania RO Rumunia BE Belgia RU Rosja BG Bułgaria EG Egipt UA Ukraina IQ Irak

235 Lp. Dział Opis Kraj przeznaczenia PLN Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane HR Chorwacja L Litwa BY Białoruś CY Cypr M Malta Odzież i dodatki odzieżowe, z dzianin DE Niemcy Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane US Stany Zjednoczone Ameryki AU Australia R urcja LV Łotwa Pojazdy nieszynowe oraz ich części i akcesoria UA Ukraina Odzież i dodatki odzieżowe, inne niż z dzianin L Litwa Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria SG Singapur A Austria Wyroby ceramiczne RU Rosja Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria BY Białoruś RU Rosja O M Oman FI Finlandia RO Rumunia

236 Lp. Dział Opis Kraj przeznaczenia PLN Zabawki, gry i artykuły sportowe; ich części i akcesoria US Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Produkty przemysłu młynarskiego; słód; skrobie; inulina; gluten pszenny CZ Stany Zjednoczone Ameryki Republika Czeska EE Estonia US Stany Zjednoczone Ameryki Aluminium i artykuły z aluminium NO Norwegia Żeliwo i stal CH Szwajcaria Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Przetwory ze zbóż, mąki, skrobi lub mleka ; pieczywa cukiernicze US Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC CZ Republika Czeska UA Ukraina CN Chiny MA Maroko GB Wielka Brytania Stany Zjednoczone Ameryki RU Rosja AL Albania W 2013 roku eksport z terenu KOF stanowił 1% eksportu całego województwa. W przypadku KOF wartość eksportu na osobę wyniosła PLN/osobę, przy czym dla całego województwa warmińsko mazurskiego wartość eksportu per capita wyniósł zł/osobę, natomiast w skali kraju zł/osobę. 236

237 Import poszczególnych grup towarów na teren KOF wg kierunków pochodzenia w 2013 roku W zestawieniu ujęto szczegółowo wartość importu poszczególnych grup produktów z kierunkami ich pochodzenia. abela 69 Import poszczególnych grup towarów na teren KOF wg kierunków pochodzenia w 2013 roku. Data Dział Opis Kraj pochodzenia PLN 1 51 Wełna, cienka lub gruba sierść zwierzęca; przędza i tkanina z włosia końskiego It Włochy worzywa sztuczne i artykuły z nich Nl Holandia Włókna ciągłe chemiczne; pasek i tym podobne z materiałów włókienniczych chemicznych It Włochy Artykuły przemysłowe różne De Niemcy Żeliwo i stal Ru Rosja Bawełna It Włochy Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Meble; pościel, materace, stelaże pod materace, poduszki itp.; lampy i oprawy oświetleniowe; reklamy świetlne znaki informacyjne itp.; budynki prefabrykowane Włókna ciągłe chemiczne; pasek i tym podobne z materiałów włókienniczych chemicznych Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części worzywa sztuczne i artykuły z nich Gb ekstylia impregnowane, powleczone, pokryte lub laminowane; artykuły włókiennicze w rodzaju nadajacych się do użytku przemysłowego Włókna ciągłe chemiczne; pasek i tym podobne z materiałów włókienniczych chemicznych Wata, filc i włókniny; przędze specjalne; szpagat, powrozy, linki i liny, oraz artykuły z nich De Niemcy r urcja De Niemcy Us Stany zjednoczone ameryki Wielka brytania De Niemcy Kr Republika korei De Niemcy Bawełna De Niemcy Wełna, cienka lub gruba sierść zwierzęca; przędza i tkanina z włosia końskiego It Włochy worzywa sztuczne i artykuły z nich De Niemcy Pozostałe włókna roślinne; przędza papierowa i tkaniny z przędzy papierowej Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria kaniny specjalne; materiały włókiennicze igłowe, koronki; tkaniny obiciowe; pasmanteria; hafty It Włochy Cn Chiny De Niemcy Włókna odcinkowe chemiczne De Niemcy

238 Data Dział Opis Kraj pochodzenia PLN Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Ro Rumunia Dzianiny It Włochy Dzianiny De Niemcy Żeliwo i stal Sk Słowacja Dzianiny Cn Chiny Włókna odcinkowe chemiczne It Włochy Skóry futerkowe i futra sztuczne; wyroby z nich De Niemcy Artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe, niedziane Hu Węgry Ekstrakty garbników lub środków barwiących i ich pochodne ; garbniki i pochodne; barwniki, pigmenty; farby i lakiery; kit i inne masy uszczelniające; atramenty De Niemcy Bawełna r urcja kaniny specjalne; materiały włókiennicze igłowe, koronki; tkaniny obiciowe; pasmanteria; hafty Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz ich części i akcesoria Włókna ciągłe chemiczne; pasek i tym podobne z materiałów włókienniczych chemicznych Włókna ciągłe chemiczne; pasek i tym podobne z materiałów włókienniczych chemicznych Wełna, cienka lub gruba sierść zwierzęca; przędza i tkanina z włosia końskiego Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części It Włochy Cn Chiny Cn Chiny Jp Japonia Cn Chiny Cn Chiny worzywa sztuczne i artykuły z nich Jp Japonia worzywa sztuczne i artykuły z nich It Włochy Art. Ze skóry wyprawionej; wyroby siodlarskie i rymarskie; artykuły podróżne, torebki itp. Pojemniki; art. Z jelit zwierzęcych (innych niż z jelit jedwabników) De Niemcy Artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe, niedziane Cn Chiny Papier i tektura; artykuły z masy papierniczej, papieru lub tektury De Niemcy worzywa sztuczne i artykuły z nich Fr Francja Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części Cn Chiny Fr Francja Artykuły różne z metali nieszlachetnych De Niemcy Artykuły przemysłowe różne It Włochy Skóry futerkowe i futra sztuczne; wyroby z nich r urcja

239 Data Dział Opis Kraj pochodzenia PLN ekstylia impregnowane, powleczone, pokryte lub laminowane; artykuły włókiennicze w rodzaju nadających się do użytku przemysłowego ekstylia impregnowane, powleczone, pokryte lub laminowane; artykuły włókiennicze w rodzaju nadających się do użytku przemysłowego It Włochy Hk Hongkong Artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe, niedziane Cn Chiny Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CAAC 239

240 8. Analiza SWO w zakresie rozwoju przedsiębiorczości i pozyskiwania inwestorów Celem analizy SWO przeprowadzonej na potrzeby dokumentu pn. Opracowanie strategii pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego jest usystematyzowanie danych oraz wyników uzyskanych z kompleksowych badań w zakresie rozwoju przedsiębiorczości i pozyskiwania inwestorów. W szczególności analiza prezentuje w formie syntetycznej następujące informacje: Określenie silnych stron (przewag), które stanowią najistotniejszy potencjał rozwoju gospodarczego Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego, Zidentyfikowanie szans rozwojowych dla gospodarki KOF, Określenie słabych stron gospodarki Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego oraz rozpoznanie potencjalnych zagrożeń w otoczeniu, mogących stanowić bariery jej rozwoju. abela 70 Analiza SWO Mocne strony Słabe strony Dostępność zasobów pracy zdecydowana przewaga podaży pracy nad popytem na pracę (wysokie bezrobocie rozważane jako istotny zasób w kontekście atrakcyjności inwestycyjnej pozycja w pierwszej 100- ce powiatów o najwyższym wskaźniku bezrobocia rejestrowanego) Jedne z najniższych kosztów pracy w kraju (przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w relacji do średniej krajowej na poziomie 75,3%) Rosnąca atrakcyjność zasobów pracy warunkowana: o systematycznie rosnącym poziomem wykształcenia i kompetencji młodych ludzi o prowadzonymi działaniami na rzecz mobilności zawodowej grup 50+ (w perspektywie 2020 roku) oraz osób poniżej 30 roku życia oraz absolwentów o możliwościami wykorzystania tradycyjnych kompetencji technologicznych pracowników (głównie w przemysłach lekkich branży włókienniczej, dziewiarskiej, odzieżowej, meblarskiej, spożywczej) Bliskość renomowanego zaplecza dla realizacji zawansowanych projektów badawczo Niewystarczająca dostępność komunikacyjna Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego (KOF jest obsługiwany jedynie w ramach systemu obejmującego drogi wojewódzkie / powiatowe / gminne) Niezadawalający stan techniczny dróg, w szczególności w odniesieniu do dróg wojewódzkich, wymagających znaczących nakładów inwestycyjnych w kontekście ich znaczenia dla obsługi ruchu towarowego i osobowego Niska rozpoznawalność Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego jako potencjalnej lokalizacji inwestycji, słaba rozpoznawalność KOF, powiatu kętrzyńskiego, Kętrzyna jako marki w sensie potencjału gospodarczego w skali krajowej i międzynarodowej (również w kontekście promocji inwestycyjnej) Niska intensywność działań promocyjnych powiatu, KOF, Kętrzyna (zarówno w wymiarze turystycznym jak i gospodarczym, brak strategii promocji obszaru, programu promocji gospodarczej, itp. 240

241 rozwojowych w branży spożywczej (Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie oraz Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie: Wydział Bioinżynierii Zwierząt, Wydział Ochrony Środowiska i Rybactwa, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa, Wydział Nauk o Żywności). Bliskość Centrum Badań Energii Odnawialnej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego działającego w obszarze badań nad odnawialnymi źródłami energii. Korzystne warunki ekologiczne do produkcji żywności wysokiej jakości Atrakcyjność obszaru ze względu na środowisko naturalne: czyste, ekologicznie o walorach uzdrowiskowych, region należy do kompleksu Zielonych Płuc Polski. Obecność zasobów kulturalnych oraz atrakcji turystycznych o randze krajowej. Obecność strategicznych inwestorów gospodarczych tj. Philips Lighting Poland S.A., MI - Furninova Polska Sp. z o.o., Plastiques du Val de Loire, itp. Wysoka ocena potencjalnej atrakcyjności inwestycyjnej Miasta Kętrzyn - PAI1_GN na poziomie A (0,28) Dostępność terenów inwestycyjnych o zidentyfikowane publiczne uzbrojone tereny inwestycyjne będące własnością Gmin (12 terenów o łącznej powierzchni 28,8379 ha) o zidentyfikowane uzbrojone tereny inwestycyjne będące własnością prywatną (17 terenów o łącznej powierzchni 63,4781 ha) o zidentyfikowane publiczne nieuzbrojone oraz częściowo uzbrojone tereny inwestycyjne będące własnością Gmin (10 terenów o łącznej powierzchni 182,0921 ha) o zidentyfikowane nieuzbrojone oraz częściowo uzbrojone tereny inwestycyjne będące własnością prywatną (10 terenów o łącznej powierzchni 92,8148 ha) Bogata oferta terenów inwestycyjnych zlokalizowanych w Mieście Kętrzyn rdzeniu gospodarczym i administracyjnym Obszaru KOF, Miasto Kętrzyn posiada MPZP dla wszystkich terenów znajdującej się w ofercie Ciekawa oferta inwestycyjna gmin wiejskich KOF-u pod tereny o charakterze okołoturystycznym Stosunkowo mała powierzchnia terenów inwestycyjnych o wysokim standardzie odpowiadającym inwestorom z kluczowych branż o największym potencjale wzrostu w ujęciu regionalnym, znacząca różnica w poziomie oferty inwestycyjnej między Miastem Kętrzyn, a pozostałymi gminami KOFu Mała liczba inwestycji realizowanych przy udziale kapitału zewnętrznego na obszarze KOF (niewystarczające doświadczenie w zakresie standardów obsługi inwestora) Niski poziom nakładów inwestycyjnych w przedsiębiorstwach na 1 mieszkańca w wieku produkcyjnym Brak silnych struktur gospodarczych w sensie dominujących branż, sektorów, które mogłyby stanowić o rozpoznawalności KOF w sensie ekonomicznym oraz być podstawą dla kreowania marki obszaru w sensie atrakcyjności inwestycyjnej, a także rozwoju sieci / łańcuchów powiązań kooperacyjnych Niski poziom aktywności ekonomicznej mieszkańców obszaru, wyrażający się między innymi jednymi z niższych w skali kraju wskaźnikami liczby zarejestrowanych przedsiębiorstw per capita Stosunkowo niski poziom eksportu per capita z terenu KOF w porównaniu z średnią wojewódzka oraz krajową Mały rynek zbytu ze względu na relatywnie niskie zaludnienie, gdzie gospodarstwa domowe oraz przedsiębiorstwa generują relatywnie niski popyt Brak bezpośredniej dostępności oferty instytucji otoczenia biznesu (IOB) na obszarze Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego (IOB rozumianych jako ośrodki wsparcia przedsiębiorczości i inicjatyw gospodarczych, ośrodki promocji innowacji, transferu technologii i B+R+I, itp.) Brak systemu i struktur dedykowanych pozyskiwaniu i obsłudze inwestorów zewnętrznych, w szczególności brak zintegrowanej oferty obejmującej zasoby Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego jako całości, a także brak zunifikowanych (systemowych) standardów w zakresie działań promocyjnych, obsługi inwestora, zaplecza technicznego, itp. Stosunkowo niski poziom nasycenia środkami pomocowymi Obszaru KOF w przeliczeniu na 1 mieszkańca 241

242 Niskie ceny nieruchomości zarówno w odniesieniu do mieszkalnictwa jak i działalności gospodarczej Wysoka aktywność samorządów lokalnych w zakresie realizacji projektów rozwojowych w zakresie infrastruktury oraz rozwoju zasobów ludzkich, w szczególności skuteczność realizacji działań przy wykorzystaniu wsparcia ze środków UE, Dostępność zewnętrznych (z punktu widzenia inwestorów) źródeł finansowania projektów, których celem jest komercjalizacja innowacji, tworzenie nowych trwałych miejsc pracy Bardziej atrakcyjne niż w innych regionach poziomy dopuszczalnej pomocy publicznej w perspektywie finansowej UE , dostępność programów wsparcia dedykowanych regionom Polski Wschodniej Dostępność połączenia kolejowego (bezpośrednie połączenia dla ruchu pasażerskiego ze stolicą województwa Olsztynem, dogodne połączenia z Warszawą, Gdańskiem, Białymstokiem) Dostępność sieci kolejowej dla obsługi transportu towarowego, w tym możliwości rozwoju obsługi transportu intermodalnego, komodalnego w lokalnych i regionalnych systemach logistycznych Położenie przygraniczne dobre możliwości rozwoju sektora handlu i usług w wymiarze transgranicznym Wysoki poziom rozwoju szkolnictwa ponadpodstawowego, co umożliwia skuteczne dopasowywanie realizowanych programów dydaktycznych oraz profili nauczania do rzeczywistego popytu na pracę, Wysoki poziom rozwoju infrastruktury technicznej (kanalizacja sanitarna, wodociąg, sieć gazowa, sieci elektryczne) Spójność branż o największym potencjalne wzrostu Wysoki poziom bezpieczeństwa powszechnego wynikający z niskiego poziomu przestępczości oraz wysokiego wskaźnika wykrywalności przestępstw Szanse Zagrożenia Wzrost tendencji wśród młodzieży do kształcenia się w kierunkach dopasowanych do potrzeb rynku pracy Przywracanie znaczenia i potencjału dla kształcenia zawodowego i technicznego na poziomie średnim Dostępność finansowania z funduszy UE dla projektów rozwojowych realizowanych przez Utrwalona przestrzenna struktura rozmieszczenia kapitału zagranicznego w Polsce, która defaworyzuje województwo warmińsko-mazurskie, a także w istotnym wymiarze rejon Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Wysoka konkurencja innych ośrodków w Polsce w zakresie przyciągania inwestycji (w szczególności miasta dysponujące znaczącymi zasobami terenów potencjalnie atrakcyjnych dla rozwoju biznesu oraz 242

243 firmy z sektora MŚP (w tym w zakresie innowacji, transferu technologii) Rozwój systemu drogowej infrastruktury komunikacyjnej w wymiarze krajowym i regionalnym Przywracanie znaczenia oraz rozwój systemu komunikacji kolejowej Rozwój intermodalnych systemów transportowych i komunikacyjnych Systematyczny wzrost skuteczności i zasięgu promocji inwestycyjnej na poziomie regionalnym i krajowym (tj. działań prowadzonych przez instytucje wojewódzkie i krajowe) pojawiające się możliwości współpracy z tymi instytucjami lub angażowania się w przedsięwzięcia o większej skali oraz dyskontowanie efektów tych działań Możliwości dalszego rozszerzenia terenów objętych specjalnymi warunkami prowadzenia działalności gospodarczej (np. Mazursko-Warmińskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, uruchomienie lokalnych stref aktywności gospodarczej), plany włączenia większego obszaru Miasta Kętrzyn w Specjalną Strefę Ekonomiczną Rosnąca atrakcyjność turystyczna Polski oraz rosnąca skuteczność promocji produktów turystycznych województwa warmińsko-mazurskiego (co może oddziaływać wzrostem zainteresowania atrakcjami turystycznymi KOF przez turystów krajowych i zagranicznych oraz rozwojem lokalnej branży turystycznej i usług okołoturystycznych) Podnoszenie poziomu innowacyjności gospodarki bazując na endogenicznych wiodących specjalizacjach gospodarczych Lokalizacja KOF w stosunkowo bliskim sąsiedztwie Olsztyna, w centralnym podregionie województwa, ocenionym jako wysoce atrakcyjne dla działalności zaawansowanej technologicznie Relatywnie niższy poziom uprzemysłowienia gospodarki oraz wysoka jakość środowiska naturalnego stanowi szansę na przyciąganie i rozwój podmiotów krajowych i zagranicznych specjalizujących się w przemyśle lekkim oraz nowych technologiach, przy wykorzystaniu kapitału intelektualnego i technologicznego przedsiębiorstw Możliwość wzmocnienia współpracy ze strategiczną grupą konsumentów wyrobów eksportowanych z terenu KOF, tj. Niemcami i Szwecją, a także Danią, Finlandią, Holandią, Norwegią, Francją młodych wykształconych osób, a także charakteryzujące się znacznie lepszą dostępnością komunikacyjną) Brak wyraźnych przesłanek, aby oczekiwać znaczącego wzrostu atrakcyjności inwestycyjnej obszaru KOF Priorytetowe traktowanie Olsztyna, Elbląga, Ełku oraz terenów tzw. tygrysa warmińsko-mazurskiego jako ośrodków i terenów kluczowych dla rozwoju regionu, co sprzyja również przyciąganiu inwestycji oraz lokowaniu interwencji publicznej z poziomu krajowego i regionalnego Nasilające się zjawisko odpływu ludności, w szczególności lepiej wykwalifikowanych kadr gospodarki (zjawisko tzw. drenażu mózgów ) do innych ośrodków miejskich (głównie rójmiasto, Warszawa, Olsztyn), a także utrzymująca się wysoka intensywność emigracji zarobkowej Nasilanie się zjawisk wykluczenia społecznego i patologii życia społecznego, kryzys kapitału społecznego powodowany utrzymującym się stanem stagnacji gospodarczej obszaru Dekoniunktura na rynkach światowych związana ze skutkami kryzysu gospodarczego, co nie sprzyja podejmowania ryzykowanych projektów gospodarczych i rozwojowych przez duże koncerny, Pogarszający się stan i wydajność systemu komunikacyjnego KOF w wymiarze wewnętrznym i zewnętrznym, brak skutecznych narzędzi nacisku na instytucje regionalne i krajowe w kontekście uznania poprawy dostępności komunikacyjnej KOF za priorytetowe wyzwanie rozwojowe Rosnący rygoryzm polityki ochrony środowiska UE, nastawionej na reedukację emisji CO 2, hamujący dynamikę rozwój przemysłu w Polsce (rosnące wymagania środowiskowe, które muszą spełniać nowe projekty biznesowe np. w branżach produkcyjnej, przetwórczej, turystycznej) Pogłębianie się kryzysu finansów publicznych w kraju Przeregulowany system prawny dalszy wzrost poziomu złożoności i komplikacji prawa oraz tworzenie niejednoznacznych przepisów i częste zmiany w systemie prawnym Dalszy wzrost obciążenia samorządów (nowe zakresy zadań) bez zapewnienia wystarczających środków Niski poziom aktywności inwestorów w związku z niską stopą zwrotu inwestycji (wzrost opodatkowania przedsiębiorców hamujący ich rozwój, wzrost 243

244 konkurencyjności innych miast nastawionych na przyciąganie inwestorów, brak nowych inwestorów) rudności związane z finansowaniem inwestycji komunalnych (brak wolnych środków budżetowych, ograniczenie subwencji zewnętrznych, spadek dochodów budżetu z podatków) Źródło: opracowanie własne 244

245 9. Identyfikacja głównych problemów. Ocena możliwego ryzyka Powyższa analiza SWO, a także diagnoza przeprowadzona metodą desk research pozwoliły na zidentyfikowanie kluczowych problemów strategicznych (KPS) w odniesieniu do obecnej sytuacji w KOF oraz potencjalnych scenariuszy zmian sytuacji społeczno-gospodarczej w badanym Obszarze. Określenie kluczowych problemów strategicznych ułatwia w dalszej kolejności definiowanie głównych domen planowania strategicznego, a dla nich celów rozwojowych wobec KOF. Podobnie jak w przypadku analizy SWO kolejność wskazań głównych problemów nie ma znaczenia, wszystkie KPS mają tę samą rangę. Brak kompleksowych działań w zakresie przyciągania potencjalnych inwestorów z kraju i zagranicy poszukujących terenów inwestycyjnych o optymalnych parametrach dla swoich projektów. Na terenie KOF istnieje niewykorzystany potencjał gospodarczy w zakresie niezagospodarowanych terenów inwestycyjnych. O atrakcyjności oferty rynkowej świadczy agregat cech rynkowych (preferowane branże, jakość otoczenia, potencjał rozwojowy Obszaru, jakość współpracy z administracją) oraz geoekonomicznych (przede wszystkim powierzchnia, potencjał techniczny, uzbrojenie, skomunikowanie) umożliwiających ulokowanie infrastruktury produkcyjno usługowej na danym terenie. Brak zunifikowanego systemu obsługi inwestorów KOF. Poza świadectwem materialnym kluczowym komponentem w zakresie atrakcyjności inwestycyjnej Obszaru jest wdrożenie zintegrowanych standardów obsługi potencjalnych inwestorów oraz przedsiębiorców z terenu KOF. Stosunkowo niska atrakcyjność inwestycyjna KOF w związku z niskim stopniem dostępności komunikacyjnej Obszaru. KOF zlokalizowany jest poza siecią dróg krajowych, natomiast stan dróg wojewódzkich, powiatowych oraz gminnych jest niezadowalający, co zmniejsza jego atrakcyjność inwestycyjną. Dodatkowo KOF zlokalizowany jest poza obszarami w wysokim stopniu jeziorności, co wiąże się z relatywnie niską konkurencyjnością turystyczną. W odległości do 30 km od Kętrzyna zlokalizowane są miejscowości o podobnym potencjale gospodarczym oraz większej atrakcyjności turystycznej. 245

246 Niski stopień przedsiębiorczości na terenie KOF wyrażający się słabą aktywnością ekonomiczną mieszkańców, wysokim stopniem bezrobocia, wysoką dynamiką depopulacji miasta. Znaczny spadek liczby mieszkańców jest poważnym zagrożeniem pociągając za sobą spadek przychodów podatkowych do budżetów gmin KOF, przy rosnącym poziomie kosztów związanych z utrzymaniem nowej i modernizowanej infrastruktury. Brak jednostki organizacyjnej dedykowanej promocji oraz wsparciu przedsiębiorczości, aktywności gospodarczej, działaniom szkoleniowo doradczym na terenie KOF. Na terenie KOF nie zidentyfikowano Instytucji Otoczenia Biznesu wspierającej oraz integrującej sektor prywatny. Elementem charakterystycznym dla sektora prywatnego KOF jest silna atomizacja przedsiębiorczości. Prawie ¾ podmiotów gospodarczych z terenu KOF nie przynależy do żadnej organizacji zrzeszającej przedsiębiorców. Brak spójnej oferty promującej potencjał gospodarczy KOF. KOF nie prowadzi długoterminowych działań marketingowych na skalę wojewódzką, krajową oraz międzynarodową. Badany Obszar, mimo szeregu zdiagnozowanych indywidualnych atutów wyróżniających rejon na tle innych powiatów w województwie warmińsko mazurskim oraz całym kraju, nie jest marką rozpoznawalną dla dużych podmiotów z kraju oraz zagranicy, poszerzających swoją działalność gospodarczą o nowe projekty infrastrukturalne. KOF nie posiadał dotąd spójnej oferty dostępnych i atrakcyjnych terenów inwestycyjnych. Nie istnieje promocja i informacja na temat potencjału gospodarczego Obszaru oraz możliwości zagospodarowania terenów KOF. Słaba współpraca pomiędzy samorządami oraz lokalnym rynkiem przedsiębiorczości i pracy. Na terenie KOF nie ukształtowała się do tej pory silna sieć wsparcia infrastrukturalnego oraz funkcjonalnego względem lokalnych podmiotów gospodarczych. Istotnym problemem w tym zakresie jest słaby wizerunek Gmin KOF jako partnera otwartego na bieżącą współpracę z przedsiębiorcami, ze względu na słabą 246

247 jakość materiałów informacyjnych docierających do przedstawicieli sektora przedsiębiorstw, niską jakość informacji zamieszczanej na stronach www gmin KOF. Brak jednorodnego profilu gospodarczego KOF, co za tym idzie ograniczone możliwości rozwoju inicjatyw klastrowych. Brak silnych struktur gospodarczych w sensie dominujących branż, sektorów, które mogłyby stanowić o rozpoznawalności KOF w sensie ekonomicznym oraz być podstawą dla kreowania marki obszaru w sensie atrakcyjności inwestycyjnej, a także rozwoju sieci / łańcuchów powiązań kooperacyjnych. 247

248 10. Identyfikacja inwestycji planowanych mających na celu wsparcie rozwoju gospodarczego KOF Za sprawą utworzenia Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego możliwa jest efektywna realizacja projektów inwestycyjnych mających na celu wdrażanie zintegrowanych projektów inwestycyjnych, wzmacniających spójność oraz atrakcyjność osiedleńczą oraz turystyczną całego Obszaru. W planach członków KOF jest budowa sieci tras rowerowych wraz z połączeniem już istniejących szlaków łączących Gminę Reszel, poprzez atrakcję turystyczną św. Lipka, Kętrzyn, Korsze, Barciany, aż do granicy państwa z obwodem kaliningradzkim w Michałkowie. W zamierzeniach inwestycyjnych KOF znajdują się również prace konserwatorsko - rewitalizacyjne na Starym Mieście w Kętrzynie oraz Reszlu, a także w zabytkowym centrum Gminy Srokowo, co znacząco wpłynie na jakość życia mieszkańców a także konkurencyjność oferty turystycznej Obszaru. Rozbudowa infrastruktury rekreacyjno - turystycznej ma obejmować jednocześnie zagospodarowanie rzek Guber i Sajna, które pozwolą utworzyć na terenie KOF ciąg rzeczny na organizację spływów kajakowych, jak i ścieżki spacerowo-edukacyjnej. W ramach rozbudowy infrastruktury okołoturystycznej powstać ma baza noclegowa w postaci dobrze skomunikowanych terenów, uzbrojonych w media (energia elektryczna, woda) zagospodarowana, jako pole campingowe oraz namiotowe zaopatrzone w obiekty małej architektury towarzyszącej. Z punktu widzenia dynamizacji rozwoju gospodarczego Obszaru do priorytetowych inwestycji należą projekty drogowe oraz inwestycje z zakresu uzbrajania gmin, w tym terenów inwestycyjnych w media: wod.-kan., gaz, energię elektryczną, łączność. W zestawieniu tabelarycznym zaprezentowano kompilację inwestycji samorządowych realizowanych i planowanych do wdrożenia na terenie KOF. 248

249 abela 71 Inwestycje mające na celu wsparcie rozwoju gospodarczego KOF Lp. Nazwa JS Rodzaj realizowanych / planowanych inwestycji na terenie KOF 1 Miasto Kętrzyn 2 Gmina Kętrzyn 3 Gmina Barciany 4 5 Miasto i Gmina Reszel Miasto i Gmina Korsze 6 Gmina Srokowo Budowa infrastruktury technicznej na terenach Gminy Miejskiej Kętrzyn Partycypacja Gminy w przebudowie ulic zlokalizowanych na terenie miasta Kętrzyna Zagospodarowanie terenów na potrzeby rekreacji i sportu Budowa budynków komunalnych Utwardzanie ciągów komunikacyjnych na terenie miasta Modernizacja infrastruktury wodociągowej i sanitarnej Łazdoje Remonty dróg i chodników w sołectwach i miejscowościach Gminy Kętrzyn; Oświetlenie drogowe: Linkowo, Biedaszki, Nowa Różanka, rzy Lipy Budowa drogi Kętrzyn Mrągowo Partycypacja w przebudowie drogi wojewódzkiej / powiatowej; Remont dróg gminnych; Modernizacja oświetlenia ulicznego na terenie gminy Wykonanie monitoringu na terenie Barcian Budowa mostu w Silginach Odtworzenie stawu w miejscowości Skierki; Remont zbiornika wodnego i zagospodarowanie działek na teren rekreacyjno - wypoczynkowy w Bobrowie Budowa sieci wodociągowej Krelikiejmy-Kolwiny, Kontynuacja budowy sieci wodociągowej Frączkowo-Kotki, Błędowo-Wielewo-Aptynty-Ruta-Czaczek-Gradowo- Michałkowo Przywrócenie wartości przyrodniczo architektoniczno - użytkowych Parku Miejskiego w Reszlu Opracowanie dokumentacji projektowej na budowę sieci wodociągowej w miejscowościach Dębnik, Kępa olnicka, olniki Małe, kolonia-klewno, Wola, Śpigiel Przebudowa i remont budynku MOK w Reszlu Rewitalizacja przestrzeni publicznej układu urbanistycznego i zabytkowego miejscowości Reszel Odtworzenie zbiornika wodnego w miejscowości Klewno Budowa parkingu przy ul. Płowce w Reszlu Modernizacja nawierzchni dróg gminnych Przebudowa drogi gm. Nr N od drogi wojewódzkiej do drogi Wandajny Oświetlenie dróg: Babieniec Kanalizacja: Sątoczno, północna część Korsze Remont nawierzchni ul: Dworcowej Źródło danych: opracowanie własne na podstawie BIP JS KOF Rewitalizacja ulic w Srokowie; Remont dróg gminnych w Sińcu, Leśniewie Przebudowa wodociągu w Srokowie oraz budowa sieci wodno-kanalizacyjnych i oczyszczalni przydomowych w Gminie Srokowo; Budowa oczyszczali przydomowych w Leśnym Rowie, Jankowicach, Łęknicy, Wyskoku i Wilczynach Solanka - Zagospodarowanie centrum miejscowości ermomodernizacja gminnych obiektów użyteczności publicznej Zagospodarowanie turystyczne Diablej Góry w Srokowie; Zagospodarowanie turystyczne spichlerza w rynku Srokowskim Zagospodarowanie brzegów jezior w Jegławkach, Leśniewie, Silcu Zagospodarowanie parku w Sińcu i Srokowie 249

250 11. Instytucje i programy wspierające przedsiębiorczość Dla inwestorów szczególnie ważnym wsparciem jest system regionalnych Centrów Obsługi Inwestora stworzony przez Polską Agencję Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A. w porozumieniu z marszałkami województw dla zapewnienia inwestorom kompleksowej obsługi na poziomie każdego województwa. W województwie warmińsko-mazurskim jest to: Centrum Obsługi Inwestora działające w strukturze Warmińsko - Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. Warmińsko-mazurskie Centrum Obsługi Inwestora jako Partner PAIilZ to doskonałe źródło potrzebnych inwestorowi informacji regionalnych, przepisów i aktów prawnych, ofert inwestycyjnych oraz aktualnych danych o gospodarce regionu, jednostka której pracownicy posiadają odpowiednie kwalifikacje do obsługi inwestorów. Personel COI działa według standardów określonych przez Polską Agencję Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A., został przeszkolony w Agencji i ma zapewnioną stałą pomoc merytoryczną jej pracowników. Instytucje okołobiznesowe w województwie warmińsko-mazurskim, które pracują na rzecz rozwoju przedsiębiorczości, poprzez wspieranie rozwoju nowoczesnych technologii i pobudzanie tworzenia powiązań kooperacyjnych oraz innych form współpracy, to: Warmińsko Mazurska Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Olsztynie Izba jest organizacją samorządu gospodarczego rzemiosła oraz małej i średniej przedsiębiorczości. Misją Izby jest przygotowanie dobrze wyszkolonych kadr dla rzemiosła i małej przedsiębiorczości, partnerskie wspieranie rozwoju MSP, doskonalenie i podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników MSP, podnoszenie konkurencyjności MSP poprzez dostarczenie im kompleksowej oferty wysokiej jakości usług. Oferta Izby obejmuje m.in.: reprezentowanie interesów rzemiosła wobec administracji państwowej, władzy oraz instytucji zagranicznych, promocję rzemiosła warmińsko-mazurskiego, pomoc instruktażową, doradczą i informacyjną, nadawanie kwalifikacji czeladniczych i mistrzowskich w zawodzie, usługi szkoleniowe. 250

251 Olsztyński Park Naukowo-echnologiczny Park składa się z trzech funkcjonalnych części: Parku echnologicznego (budynki biurowe i biurowo-konferencyjne przeznaczone dla firm o ugruntowanej pozycji na rynku), Inkubatora Przedsiębiorczości (miejsce prowadzenia działalności dla nowo utworzonych, innowacyjnych firm i wspierania ich rozwoju), a także Centrum ransferu echnologii (obiekty biurowo- laboratoryjne przeznaczone do prowadzenia badań naukowych nad nowymi technologiami, ich wykorzystaniem i wdrożeniem). Oferta Parku obejmuje ponadto doradztwo biznesowe oraz usługę Wirtualnego Biura. Warmińsko-Mazurska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Misją WMARR S.A. jest działanie na rzecz rozwoju gospodarczego Warmii i Mazur, szczególnie poprzez wspieranie małej i średniej przedsiębiorczości. Cel ten realizowany jest poprzez różnorodne działania związane z bezpośrednim wsparciem przedsiębiorstw w formie dotacji, udzielania pożyczek na rozwój działalności (Regionalny Fundusz Pożyczkowy), doradztwo w różnych formach i zakresie, organizowanie i prowadzenie szkoleń oraz działalność informacyjną. Agencja inspiruje związki pomiędzy podmiotami krajowymi i zagranicznymi w zakresie rozwoju działalności gospodarczej. Działalność WMARR S.A. jest związana z obsługą programów pomocowych UE. W strukturze Agencji działa Warmińsko - Mazurskie Centrum Obsługi Inwestora oraz Centrum Wdrażania i Promocji Innowacji w Olsztynie. Względem możliwości rozwoju oraz wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw w nowej perspektywie finansowej priorytetowe znaczenie mają krajowe oraz regionalne programy operacyjne, dzięki którym będzie istniała ponowna możliwość ubiegania się o fundusze Unii Europejskiej. Istotną nowością w porównaniu do poprzedniej perspektywy jest silne ukierunkowanie wsparcia. Wyrazem tej tendencji jest przede wszystkim koncepcja inteligentnych specjalizacji oraz Zintegrowanych Inwestycji erytorialnych (ZI). Inteligentne specjalizacje to ustalane na szczeblu krajowym i regionalnym obszary tematyczne, kluczowe z punktu widzenia możliwości rozwoju Polski czy danego regionu, w związku z czym zakłada się, że to na tych właśnie tematach powinno koncentrować się wsparcie. W praktyce oznacza to, że wpisywanie się danego projektu w obszar inteligentnej specjalizacji będzie co najmniej zwiększało szanse na uzyskanie wsparcia. Nowa perspektywa finansowa UE na lata

252 przynosi ze sobą też bardzo duże zmiany w zakresie reguł pomocy publicznej, które w znaczącym stopniu determinują możliwość pozyskania dofinansowania przez przedsiębiorców, jak i jego atrakcyjność. Województwo warmińsko mazurskie utrzymało 50% limit pomocy. Regionalny Program Operacyjny Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata Program realizował będzie cele unijnej strategii na rzecz inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz do osiągnięcia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, a także osiągał będzie rezultaty wskazane w Umowie Partnerstwa poprzez koncentrację tematyczną i terytorialną wsparcia na przedsięwzięciach odnoszących się do następujących osi priorytetowych: 1. Inteligentna gospodarka Warmii i Mazur. 2. Kadry dla gospodarki. 3. Cyfrowy region. 4. Efektywność energetyczna. 5. Środowisko przyrodnicze i racjonalne wykorzystanie zasobów. 6. Kultura i dziedzictwo. 7. Infrastruktura transportowa. 8. Obszary wymagające rewitalizacji. 9. Dostęp do wysokiej jakości usług publicznych. 10. Regionalny rynek pracy. 11. Włączenie społeczne. 12. Pomoc techniczna Poniżej zaprezentowano priorytety RPO ze szczególnym uwzględnieniem tych celów i zadań, które mogą być wykorzystane i są kierowane na rzecz przedsiębiorców. 2.1 Inteligentna gospodarka Warmii i Mazur Oś Priorytetowa Inteligentna gospodarka Warmii i Mazur realizować będzie dwa cele tematyczne polityki spójności, tj. Cel 1 wzmacnianie badań naukowych, rozwoju 252

253 technologicznego i innowacji oraz Cel 3 wzmacnianie konkurencyjności MŚP w zakresie przewidzianym dla Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W niniejszej osi znajduje się kilka priorytetów skierowanych dla przedsiębiorców: Priorytet inwestycyjny 1.1 Udoskonalanie infrastruktury badań i innowacji i zwiększanie zdolności do osiągnięcia doskonałości w zakresie badań i innowacji oraz wspieranie ośrodków kompetencji, w szczególności tych, które leżą w interesie Europy Priorytet inwestycyjny 1.2 Promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje, rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi i sektorem szkolnictwa wyższego, w szczególności promowanie inwestycji w zakresie rozwoju produktów i usług, transferu technologii, innowacji społecznych, ekoinnowacji, zastosowań w dziedzinie usług publicznych, tworzenia sieci, pobudzania popytu, klastrów i otwartych innowacji poprzez inteligentną specjalizację, oraz wspieranie badań technologicznych i stosowanych, linii pilotażowych, działań w zakresie wczesnej walidacji produktów, zaawansowanych zdolności produkcyjnych i pierwszej produkcji, w szczególności w dziedzinie kluczowych technologii wspomagających, oraz rozpowszechnianie technologii o ogólnym przeznaczeniu Priorytet inwestycyjny 3.1 Promowanie przedsiębiorczości, w szczególności poprzez ułatwianie gospodarczego wykorzystywania nowych pomysłów oraz sprzyjanie tworzeniu nowych firm, w tym również poprzez inkubatory przedsiębiorczości. Priorytet inwestycyjny 3.2 Opracowanie i wdrażanie nowych modeli biznesowych dla MŚP, w szczególności w celu umiędzynarodowienia Priorytet inwestycyjny 3.3 Wspieranie tworzenia i poszerzania zaawansowanych zdolności w zakresie rozwoju produktów i usług Priorytet inwestycyjny

254 Wspieranie zdolności MŚP do wzrostu na rynkach regionalnych, krajowych i międzynarodowych oraz do angażowania się w procesy innowacji 2.3 Cyfrowy region Oś priorytetowa ten zakłada: Zwiększenie wykorzystania i jakości nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w gospodarce województwa. Zakłada się, że rezultatem interwencji w ramach priorytetu inwestycyjnego będzie zwiększenie wykorzystania IK przez przedsiębiorstwa do prowadzenia, rozwoju i poprawy efektywności działalności gospodarczej. Wyższy stopień obiegu informacji, a także obniżenie kosztów komunikacji i transportu na większe odległości przyczynić się powinno do zwiększenia zasięgu funkcjonowania firm lokalnych i regionalnych. Ciągła ewolucja i specjalizacja w świadczeniu usług i utrzymywaniu kontaktów oraz relacji z klientami w zakresie ich obsługi, a także relacji z partnerami biznesowymi jest realną szansą na zwiększenie konkurencyjności rodzimych przedsiębiorstw na rynkach. Priorytet inwestycyjny 2.2. Rozwój produktów i usług opartych na IK, handlu elektronicznego oraz zwiększanie zapotrzebowania na IK, skierowany jest dla przedsiębiorców. 2.4 Efektywność energetyczna W ramach tej osi priorytetowej interwencja ukierunkowana będzie na inwestycje w źródła produkcji energii odnawialnej. Wsparcie dotyczyć będzie jednostek o mniejszej mocy wytwarzania wykorzystujących energię pochodzącą z biomasy, biogazu, wiatru, wody (wyłącznie modernizacja istniejących obiektów) i słońca (systemy fotowoltaiczne) oraz ciepło przy wykorzystaniu energii geotermalnej lub słonecznej, w oparciu o moc zainstalowaną elektrowni (jednostki). W przypadku energii uzyskanej na bazie wiatru dofinansowanie będą mogły otrzymać wyłącznie pojedyncze wiatraki, niskie i nie naruszające walorów krajobrazowych otoczenia. W wyniku interwencji w ramach priorytetu poprawie ulegnie zdolność wytwarzania energii odnawialnej, a tym samym wzrośnie udział energii elektrycznej produkowanej ze źródeł odnawialnych w produkcji energii elektrycznej ogółem. Zakłada się także spadek emisji gazów cieplarnianych do atmosfery. Priorytet inwestycyjny 4.1. Wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych 254

255 Priorytet inwestycyjny 4.2. Promowanie efektywności energetycznej i korzystania z odnawialnych źródeł energii w przedsiębiorstwach 2.5 Środowisko przyrodnicze i racjonalne wykorzystanie zasobów Oś Priorytetowa Środowisko przyrodnicze i racjonalne wykorzystanie zasobów obejmuje dwa cele tematyczne polityki spójności, tj. Cel 6 Zachowanie i ochrona środowiska przyrodniczego oraz wspieranie efektywnego gospodarowania zasobami oraz Cel 5 Promowanie dostosowania do zmian klimatu. Realizacja obu ww. celów wspierana będzie środkami Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Interwencja w ramach osi skupia się na realizacji trzech priorytetów inwestycyjnych celu tematycznego 6, tj. na gospodarce odpadami, gospodarce wodnej, racjonalnym wykorzystaniu zasobów. owarzyszyć im będą działania wynikające z priorytetu 5.2, obejmującego zapobieganie i zarządzanie ryzykiem katastrof ekologicznych i klęsk żywiołowych. Łącznie oś priorytetowa obejmuje więc szeroko pojęte kwestie środowiska, które w województwie warmińsko-mazurskim stanowi szczególny zasób. Walory środowiskowe tworzą unikatową wartość turystyczną i wpływają na rozwój społeczno-gospodarczy regionu. Włączenie do osi dedykowanej środowisku przyrodniczemu priorytetu skierowanego na zapobieganie i zarządzanie ryzkiem wystąpienia klęsk i katastrof, które mogą mu zagrozić, sprzyja zachowaniu logiki interwencji w tym obszarze. roska o właściwe pielęgnowanie regionalnych atutów, m.in. wód, lasów, czystego środowiska, obejmuje także zarządzanie ryzykiem wystąpienia zjawisk mogących im zagrozić Priorytet inwestycyjny 6.1. Inwestowanie w sektor gospodarki odpadami celem wypełnienia zobowiązań określonych w dorobku prawnym Unii w zakresie środowiska oraz zaspokojenie wykraczających poza te zobowiązania potrzeb inwestycyjnych, określonych przez państwa członkowskie Priorytet inwestycyjny 6.2. Inwestowanie w sektor gospodarki wodnej celem wypełnienia zobowiązań określonych w dorobku prawnym Unii w zakresie środowiska oraz zaspokojenie wykraczających poza te zobowiązania potrzeb inwestycyjnych, określonych przez państwa członkowskie Priorytet inwestycyjny

256 Ochrona i przywrócenie różnorodności biologicznej, ochrona i rekultywacja gleby oraz wspieranie usług ekosystemowych, także poprzez program Natura 2000 oraz zieloną infrastrukturę 2.10 Regionalny rynek pracy Interwencja w ramach osi priorytetowej ukierunkowana będzie na wdrażanie kompleksowych rozwiązań aktywizacji zawodowej osób pozostających bez zatrudnienia. Działania realizowane będą poprzez oferowanie wsparcia w ramach usług rynku pracy i z wykorzystaniem aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu. Podejmowane inicjatywy powinny odpowiadać potrzebom poszczególnych uczestników projektów, a także w miarę możliwości obejmować ich indywidualne predyspozycje (z uwzględnieniem ich dotychczasowych doświadczeń zawodowych, kwalifikacji, umiejętności itp.). Ponadto planowane przedsięwzięcia powinny bazować na rzeczywistym zapotrzebowaniu na określone kwalifikacje i / lub umiejętności na regionalnym i lokalnym rynku pracy, szczególnie poprzez uwzględnienie w projektach współpracy z potencjalnymi pracodawcami. Planowane projekty powinny także zakładać adekwatny dobór aktywnych form wsparcia do grup docelowych, w przypadku których są one najskuteczniejsze. Dodatkowo w ramach osi priorytetowej realizowane będą przedsięwzięcia zmierzające do pobudzenia mobilności zawodowej. Zakładanym efektem planowanych interwencji będzie objęcie uczestników projektów różnorodnymi formami aktywizacji zawodowej, co przełoży się na poprawę dostępu do zatrudnienia. Preferowane będą projekty stanowiące element zintegrowanego przedsięwzięcia rewitalizacyjnego wynikającego z lokalnych planów rewitalizacji miast. Interwencja obejmie także uzgodnione przedsięwzięcia, zawarte w Programie rewitalizacji sieci miast CIASLOW. Priorytet inwestycyjny 8.7 Praca na własny rachunek, przedsiębiorczość i tworzenie przedsiębiorstw, w tym innowacyjnych mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw Priorytet inwestycyjny 8.9 Przystosowanie pracowników, przedsiębiorstw i przedsiębiorców do zmian 256

257 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata (PROW ) został opracowywany na podstawie przepisów Unii Europejskiej, w szczególności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 oraz aktów delegowanych i wykonawczych Komisji Europejskiej. Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej, Program jest wkomponowany w całościowy system polityki rozwoju kraju, w szczególności poprzez mechanizm Umowy Partnerstwa. Umowa ta określa strategię wykorzystania środków unijnych na rzecz realizacji wspólnych dla UE celów określonych w unijnej strategii wzrostu Europa Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu z uwzględnieniem potrzeb rozwojowych danego państwa członkowskiego. Celem głównym PROW jest poprawa konkurencyjności rolnictwa, zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi i działania w dziedzinie klimatu oraz zrównoważony rozwój terytorialny obszarów wiejskich. Program będzie realizował wszystkie sześć priorytetów wyznaczonych dla unijnej polityki rozwoju obszarów wiejskich na lata , a mianowicie: Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich. Poprawa konkurencyjności wszystkich rodzajów gospodarki rolnej i zwiększenie rentowności gospodarstw rolnych. Poprawa organizacji łańcucha żywnościowego i promowanie zarządzania ryzykiem w rolnictwie. Odtwarzanie, chronienie i wzmacnianie ekosystemów zależnych od rolnictwa i leśnictwa. Wspieranie efektywnego gospodarowania zasobami i przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną i odporną na zmianę klimatu w sektorach: rolnym, spożywczym i leśnym. Zwiększanie włączenia społecznego, ograniczanie ubóstwa i promowanie rozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich. 257

258 Pomoc finansowa ze środków Programu będzie skierowana głównie do sektora rolnego. Sektor ten jest szczególnie istotny z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich i wymaga znacznego i odpowiednio ukierunkowanego wsparcia. Planowane w Programie instrumenty pomocy finansowej będą miały na celu przede wszystkim rozwój gospodarstw rolnych (Modernizacja gospodarstw rolnych, Restrukturyzacja małych gospodarstw rolnych, Premie dla młodych rolników, Płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa rolne). Do dalszego rozwoju sektora rolnego i wzrostu jego konkurencyjności przyczynią się także takie instrumenty pomocy finansowej jak: ransfer wiedzy i innowacji oraz Doradztwo rolnicze. Nowym instrumentem wspierającym wdrożenie innowacji w sektorze rolno-spożywczym będzie działanie Współpraca. W ramach poprawy organizacji łańcucha żywnościowego przewiduje się wsparcie inwestycji związanych z przetwórstwem i marketingiem artykułów rolnych, dalszy rozwój grup i organizacji producentów oraz systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych. Ponadto, dla ułatwiania sprzedaży bezpośredniej artykułów rolnych, planuje się kontynuację wsparcia na rzecz budowy i modernizacji targowisk. Planowana jest kontynuacja wsparcia pozwalającego na odtwarzanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych i katastrof naturalnych, jak również wprowadzenie nowego zakresu, którego celem będzie ochrona gospodarstw rolnych przed tego typu zdarzeniami. Nowym działaniem będzie Rolnictwo ekologiczne, którego celem jest wzrost rynkowej produkcji ekologicznej. Przedsięwzięcia z zakresu ochrony środowiska (w tym wody, gleb, krajobrazu) i zachowania bioróżnorodności będą finansowane w ramach działań rolnośrodowiskowo - klimatycznych i zalesień. Kontynuowane będą płatności na rzecz obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wsparcie inwestycyjne w związku z realizacją celów środowiskowych otrzymają gospodarstwa położone na obszarach Natura 2000 i na obszarach narażonych na zanieczyszczenie wód azotanami pochodzenia rolniczego. W celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich kontynuowane będą działania przyczyniające się do rozwoju przedsiębiorczości, odnowy i rozwoju wsi, w tym 258

259 w zakresie infrastruktury technicznej, które będą realizowane zarówno w ramach odrębnych działań, jak również poprzez działanie Leader. Kontynuacja wdrażania Lokalnych Strategii Rozwoju (Leader) wzmocni realizację oddolnych inicjatyw społeczności lokalnych. Zwiększenie liczby konkurencyjnych gospodarstw rolnych Wspieranie innowacyjności, współpracy i rozwoju bazy wiedzy na obszarach wiejskich Wzmacnianie powiązań między rolnictwem, produkcją żywności i leśnictwem a badaniami i innowacją, w tym do celów ulepszonego zarządzania środowiskiem i lepszych wyników Wspieranie uczenia się przez całe życie oraz szkolenia zawodowego w sektorach rolnictwa i leśnictwa Poprawa wyników gospodarczych wszystkich gospodarstw oraz ułatwianie restrukturyzacji i modernizacji gospodarstw, szczególnie z myślą o zwiększeniu uczestnictwa w rynku i zorientowania na rynek, a także zróżnicowania produkcji rolnej Ułatwianie wejścia rolników posiadających odpowiednie umiejętności do sektora rolnictwa, a w szczególności wymiany pokoleń Reorientacja małych gospodarstw w kierunku rolniczym lub pozarolniczym Wspieranie innowacyjności, współpracy i rozwoju bazy wiedzy na obszarach wiejskich Wzmacnianie powiązań między rolnictwem, produkcją żywności i leśnictwem a badaniami i innowacją, w tym do celów ulepszonego zarządzania środowiskiem i lepszych wyników Wspieranie uczenia się przez całe życie oraz szkolenia zawodowego w sektorach rolnictwa i leśnictwa Poprawa wyników gospodarczych wszystkich gospodarstw oraz ułatwianie restrukturyzacji i modernizacji gospodarstw, szczególnie z myślą o zwiększeniu uczestnictwa w rynku i zorientowania na rynek, a także zróżnicowania produkcji rolnej Poprawa konkurencyjności producentów rolnych poprzez lepsze ich zintegrowanie z łańcuchem rolno-spożywczym poprzez systemy jakości, dodawanie wartości do produktów rolnych, promocję na rynkach lokalnych i krótkie cykle dostaw, grupy producentów oraz organizacje międzybranżowe Ułatwianie różnicowania działalności, zakładania i rozwoju małych przedsiębiorstw, a także tworzenia miejsc pracy 259

260 Zapewnienie trwałości rolnictwa w obliczu zmian klimatu i naturalnych ograniczeń oraz ochrona i poprawa stanu wód gruntowych Wspieranie innowacyjności, współpracy i rozwoju bazy wiedzy na obszarach wiejskich Wspieranie uczenia się przez całe życie oraz szkolenia zawodowego w sektorach rolnictwa i leśnictwa Wspieranie zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem w gospodarstwach Odtwarzanie, ochrona i wzbogacanie różnorodności biologicznej, w tym na obszarach Natura 2000 i obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, oraz rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej, a także stanu europejskich krajobrazów Poprawa gospodarki wodnej, w tym nawożenia i stosowania pestycydów Zapobieganie erozji gleby i poprawa gospodarowania glebą Promowanie ochrony pochłaniaczy dwutlenku węgla oraz pochłaniania dwutlenku węgla w rolnictwie i leśnictwie Poprawa zbytu produktów rolnych i wzmocnienie pozycji rolników w łańcuchu żywnościowym Wspieranie innowacyjności, współpracy i rozwoju bazy wiedzy na obszarach wiejskich Wspieranie uczenia się przez całe życie oraz szkolenia zawodowego w sektorach rolnictwa i leśnictwa Poprawa wyników gospodarczych wszystkich gospodarstw oraz ułatwianie restrukturyzacji i modernizacji gospodarstw, szczególnie z myślą o zwiększeniu uczestnictwa w rynku i zorientowania na rynek, a także zróżnicowania produkcji rolnej Poprawa konkurencyjności producentów rolnych poprzez lepsze ich zintegrowanie z łańcuchem rolno-spożywczym poprzez systemy jakości, dodawanie wartości do produktów rolnych, promocję na rynkach lokalnych i krótkie cykle dostaw, grupy producentów oraz organizacje międzybranżowe Poprawa jakości produktów rolnych i żywnościowych Wspieranie innowacyjności, współpracy i rozwoju bazy wiedzy na obszarach wiejskich Wzmacnianie powiązań między rolnictwem, produkcją żywności i leśnictwem a badaniami i innowacją, w tym do celów ulepszonego zarządzania środowiskiem i lepszych wyników 260

261 Wspieranie uczenia się przez całe życie oraz szkolenia zawodowego w sektorach rolnictwa i leśnictwa Poprawa wyników gospodarczych wszystkich gospodarstw oraz ułatwianie restrukturyzacji i modernizacji gospodarstw, szczególnie z myślą o zwiększeniu uczestnictwa w rynku i zorientowania na rynek, a także zróżnicowania produkcji rolnej Poprawa konkurencyjności producentów rolnych poprzez lepsze ich zintegrowanie z łańcuchem rolno-spożywczym poprzez systemy jakości, dodawanie wartości do produktów rolnych, promocję na rynkach lokalnych i krótkie cykle dostaw, grupy producentów oraz organizacje międzybranżowe Odtwarzanie i zachowanie różnorodności biologicznej, w tym na obszarach NAURA 2000 i obszarach o utrudnieniach naturalnych Odtwarzanie, ochrona i wzbogacanie różnorodności biologicznej, w tym na obszarach Natura 2000 i obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, oraz rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej, a także stanu europejskich krajobrazów Poprawa gospodarki wodnej, w tym nawożenia i stosowania pestycydów Zapobieganie erozji gleby i poprawa gospodarowania glebą Promowanie ochrony pochłaniaczy dwutlenku węgla oraz pochłaniania dwutlenku węgla w rolnictwie i leśnictwie Promowanie zrównoważonych metod gospodarowania: rolnictwo zrównoważone i rolnictwo ekologiczne Odtwarzanie, ochrona i wzbogacanie różnorodności biologicznej, w tym na obszarach Natura 2000 i obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, oraz rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej, a także stanu europejskich krajobrazów Poprawa gospodarki wodnej, w tym nawożenia i stosowania pestycydów Zapobieganie erozji gleby i poprawa gospodarowania glebą Zachowanie zasobów genetycznych roślin uprawnych oraz zwierząt gospodarskich Wspieranie innowacyjności, współpracy i rozwoju bazy wiedzy na obszarach wiejskich 261

262 Wspieranie uczenia się przez całe życie oraz szkolenia zawodowego w sektorach rolnictwa i leśnictwa Odtwarzanie, ochrona i wzbogacanie różnorodności biologicznej, w tym na obszarach Natura 2000 i obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, oraz rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej, a także stanu europejskich krajobrazów worzenie możliwości zatrudnienia poza rolnictwem bez zmiany miejsca zamieszkania Ułatwianie różnicowania działalności, zakładania i rozwoju małych przedsiębiorstw, a także tworzenia miejsc pracy Wspieranie lokalnego rozwoju na obszarach wiejskich Rozwój infrastruktury technicznej i społecznej na obszarach wiejskich Wspieranie lokalnego rozwoju na obszarach wiejskich Aktywizacja mieszkańców obszarów wiejskich i wykorzystanie potencjałów endogenicznych na rzecz rozwoju lokalnego Wspieranie lokalnego rozwoju na obszarach wiejskich Wzrost innowacyjności, unowocześnienie sektora rolno-spożywczego oraz podniesienie poziomu wiedzy producentów rolnych Wspieranie innowacyjności, współpracy i rozwoju bazy wiedzy na obszarach wiejskich Wzmacnianie powiązań między rolnictwem, produkcją żywności i leśnictwem a badaniami i innowacją, w tym do celów ulepszonego zarządzania środowiskiem i lepszych wyników Wspieranie uczenia się przez całe życie oraz szkolenia zawodowego w sektorach rolnictwa i leśnictwa Poprawa wyników gospodarczych wszystkich gospodarstw oraz ułatwianie restrukturyzacji i modernizacji gospodarstw, szczególnie z myślą o zwiększeniu uczestnictwa w rynku i zorientowania na rynek, a także zróżnicowania produkcji rolnej Poprawa konkurencyjności producentów rolnych poprzez lepsze ich zintegrowanie z łańcuchem rolno-spożywczym poprzez systemy jakości, dodawanie wartości do produktów rolnych, promocję na rynkach lokalnych i krótkie cykle dostaw, grupy producentów oraz organizacje międzybranżowe Wspieranie zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem w gospodarstwach 262

263 Odtwarzanie, ochrona i wzbogacanie różnorodności biologicznej, w tym na obszarach Natura 2000 i obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, oraz rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej, a także stanu europejskich krajobrazów Poprawa gospodarki wodnej, w tym nawożenia i stosowania pestycydów Zapobieganie erozji gleby i poprawa gospodarowania glebą Program INERREG Region Morza Bałtyckiego Program INERREG Regionu Morza Bałtyckiego jest programem współpracy transnarodowej, który wspiera rozwój integracji i współpracy terytorialnej w celu zwiększenia innowacyjności, dostępności oraz zrównoważonego rozwoju Regionu Morza Bałtyckiego. Obszar Programu: Dania, Estonia, Finlandia, Łotwa, Litwa, Polska, Szwecja, północne regiony Niemiec oraz kraje spoza Unii Europejskiej, tj. Norwegia, Białoruś oraz Rosja (wybrane obwody). Budżet Programu: 264 mln euro pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, 6 mln euro ze środków norweskich, 8,8 mln euro z Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa EIS. Dofinansowanie dla polskich partnerów może wynieść do 85% kosztów kwalifikowalnych, z zastrzeżeniem możliwości obniżenia dofinansowania w przypadku wystąpienia pomocy publicznej. Środki przekazywane będą na zasadzie refundacji. Zarządzanie Programem: Instytucja Zarządzająca i Certyfikująca: Bank Inwestycyjny Szlezwik-Holsztyn Wspólny Sekretariat z główną siedzibą w Niemczech (Rostock) i oddziałem na Litwie (Ryga) Komitet Monitorujący: udział w pracach biorą przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju oraz polskich regionów. Priorytety programu: Priorytet 1 Potencjał dla innowacji, Priorytet 2 Efektywne gospodarowanie zasobami naturalnymi, Priorytet 3 Zrównoważony transport, Priorytet 4 Zdolność instytucjonalna w zakresie współpracy makroregionalnej. 263

264 Partnerzy: Partner wiodący tylko partner publiczny, z państw UE objętych Programem i Norwegii, ponosi odpowiedzialność za złożenie projektu, po zatwierdzeniu podpisuje umowę z IZ, koordynuje i zarządza działaniami i budżetem projektu, zbiorczo rozlicza projekt, zapewnia komunikację z partnerami i instytucjami programu; Partner projektu państwa objęte Programem, podpisuje umowę partnerstwa, dostarcza przewidziane w projekcie produkty projektu, bierze odpowiedzialność za nieprawidłowości ponoszonych wydatków, zwraca je na rzecz PW, prowadzi działania informacyjno-promocyjne; Partner stowarzyszony nie ponosi wydatków w ramach budżetu projektu i nie ubiega się o refundację. W projektach musi uczestniczyć co najmniej 3 partnerów z różnych państw, z czego co najmniej 2 musi pochodzić z państw UE objętych Programem. W tym samym projekcie może wziąć udział kilka instytucji z Polski. Program Operacyjny Polska Wschodnia Podobnie jak w poprzedniej perspektywie POPW skierowany będzie do województw Polski Wschodniej i adresujący ich specjalne potrzeby. PO PW jest dodatkowym instrumentem wsparcia rozwoju gospodarczego i społecznego tego Makroregionu. Celem programu jest wpływ na wzrost jego konkurencyjności i atrakcyjności, a w konsekwencji poprawa jakości życia mieszkańców. Program składa się z 4 głównych części, tzw. osi priorytetowych: Przedsiębiorcza Polska Wschodnia (alokacja 719 mln euro) W tej części wspierane będą: powstawanie innowacyjnych przedsiębiorstw typu startup w ramach działania pn. "Platformy startowe dla nowych pomysłów", stanowiącego kompleksowy program akceleracji pomysłów; zdobywanie zagranicznych rynków kompleksowe, indywidualne, profilowane pod odbiorcę działania związane z opracowaniem i wdrożeniem nowego modelu biznesowego w MŚP w oparciu o internacjonalizację ich działalności; 264

265 tworzenie innowacyjnych produktów bądź usług poprzez wdrożenie wyników prac B+R; ponadregionalne powiązania kooperacyjne w zakresie tworzenia i rozwoju innowacyjnych produktów sieciowych wpisujących się w regionalne inteligentne specjalizacje wspólne przynajmniej dla dwóch województw Polski Wschodniej; wykorzystywanie procesów wzorniczych wsparcie obejmie m.in. przeprowadzenie audytu wzorniczego oraz stworzenie strategii wzorniczej dla MŚP, które w dalszej kolejności będą przechodziły kompleksową ścieżkę projektowania wzorniczego, pozwalającego na wprowadzenie na rynek innowacji). Nowoczesna Infrastruktura transportowa (alokacja 916 mln euro) Środki zostaną zainwestowane w poprawę efektywności układów transportowych oraz zrównoważonego transportu miast wojewódzkich i ich obszarów funkcjonalnych. Możliwe będzie wsparcie transportu miejskiego i infrastruktury drogowej w miastach wojewódzkich Polski Wschodniej i ich obszarach funkcjonalnych. Ponadregionalna infrastruktura kolejowa (alokacja 330 mln euro) Fundusze zostaną przeznaczone na inwestycje w infrastrukturę liniową, punktową i systemy sterowania ruchem kolejowym w ramach Magistrali Wschodniej. Pomoc techniczna (alokacja 34 mln euro). Fundusze na wsparcie prawidłowego wdrażania programu. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko W nowej perspektywie wspierać będzie głównie budowę infrastruktury transportowej, wodno-kanalizacyjnej i gospodarki odpadami. Ponadto wsparcie przeznaczone będzie na ograniczenie negatywnego wpływu działalności gospodarczej na środowisko naturalne. W odróżnieniu od reguł perspektywy , mniejszy nacisk położony zostanie na dostosowanie do norm. W sektorze energetyki dofinansowywane będą głównie źródła odnawialne oraz wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła w wysokosprawnej kogeneracji. PO Inteligentny Rozwój Program nakierowany na wspieranie działalności badawczo-rozwojowej. PO IR przewiduje również, tak jak jego poprzednik, wspieranie inwestycji przedsiębiorstw, 265

266 ale na mniejszą skalę. Z kolei, wsparcie szeroko rozumianej sfery e-gospodarki i e-administracji, przewidziane w osi VII i VIII PO IG zostało wyodrębnione w nowy program PO Polska Cyfrowa. PO Wiedza Edukacja Rozwój POWER to program zastępujący PO Kapitał Ludzki, przy czym w nowej perspektywie program ten w zdecydowanie mniejszym stopniu ukierunkowany jest na bezpośrednie wspieranie projektów szkoleniowych jego celem jest przede wszystkim dofinansowanie projektów systemowych, w tym budowa systemu, za pośrednictwem którego wsparcie na projekty szkoleniowe będzie przyznawane w Regionalnych Programach Operacyjnych. 266

267 12. Obszary strategiczne, cele priorytetowe, szczegółowe kierunki działań Część planistyczna stanowi określenie ram dla instrumentu wsparcia ukierunkowanego na zwiększenie poziomu rozwoju gospodarczego Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Wyznaczenie obszarów strategicznych zostało poprzedzone szczegółową i wieloobszarową diagnozą społeczno-gospodarczą Obszaru, przeprowadzoną w oparciu o pozyskane dane zastane, a także autorskie badania wśród przedsiębiorstw. Dodatkowo korzystano z danych instytucji publicznych, w tym m.in.: Głównego Urzędu Statystycznego oraz samorządów skupionych w Kętrzyńskim Obszarze Funkcjonalnym. Zdefiniowane zestawienie priorytetów oraz celów operacyjnych stanowi poziom strategiczny niniejszego opracowania. Poziom operacyjny Strategii ma charakter zbioru działań, zaleceń i rekomendacji, które umożliwią realizację celu nadrzędnego. Cel główny Strategii pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego został zdefiniowany jako: Rozwój gospodarczy Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego jest uwarunkowany wdrożeniem dwufunkcyjnego schematu działań na rzecz przyciągania kapitału zewnętrznego oraz wsparcia przedsiębiorczości lokalnej. 267

268 W ramach opracowania Strategii przeprowadzono warsztat strategiczny moderowany przez ekspertów SWIG DELA PARNER. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele władz wszystkich samorządów Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Warsztaty miały na celu szczegółowe rozpoznanie potrzeb, oczekiwań i możliwości odnoszących się do współpracy w ramach KOF. Warsztat był optymalną formą bezpośredniego udziału interesariuszy w procesie wypracowywania celów strategicznych i szerzej koncepcji rozwoju przedsiębiorczości i pozyskiwania nowych inwestorów na teren KOF; a także ich rzeczywistego zaangażowania w formułowanie ostatecznej treści dokumentu planistycznego. Podczas warsztatów przeprowadzono także weryfikację propozycji działań zgłoszonych przez samorządy do realizacji w ramach Strategii pozyskiwania inwestorów i rozwoju przedsiębiorczości Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Przeprowadzone warsztaty pozwoliły na ostateczne wyłonienie obszarów planowania strategicznego, w ramach których prowadzono dalsze prace. Specyfika uwarunkowań organizacyjnych, instytucjonalnych i przestrzennych KOF wymaga dostosowywania obszarów planowania strategicznego do potrzeb i możliwości odnoszących się do współpracy samorządów. 268

269 W dziedzinie planowania strategicznego wyodrębniono 3 obszary planowania - domeny strategiczne: Inwestycje, Przedsiębiorczość, Promocja. Główne cele w odniesieniu do poszczególnych domen planowania strategicznego zostały zdefiniowane następująco: 269

270 Podstawową treścią Strategii jako programu rozwoju jest uszczegółowienie celów strategicznych na poziomie operacyjnym (określenie celów operacyjnych i programów działania przypisanych do każdego z celów strategicznych, zdefiniowanie kluczowych zadań). Szczegółowe plany działań, które umożliwią skuteczne osiągnięcie celów strategicznych, zawierają rekomendacje podjęcia interwencji w konkretnych obszarach i kierunkach, w oparciu o możliwości wykorzystania synergii zasobów poszczególnych samorządów. Plany operacyjne zostały wypracowane w ramach pracy zespołów eksperckich, metodą burzy mózgów w trakcie warsztatu strategicznego, a następnie usystematyzowane przez ekspertów SWIG DELA PARNER. Należy podkreślić, że zestawienie planów operacyjnych obejmuje zarówno zadania, które w trakcie procesu planowania strategicznego zostały uznane za priorytetowe z punktu widzenia rozwoju całego Obszaru, a także te, które są szczególnie istotne z perspektywy poprawy spójności społeczno-gospodarczej KOF. W modelu operacyjnym wytypowano dwa kluczowe projekty inwestycyjne rekomendowane do wdrożenia: Uzbrojenie terenów inwestycyjnych na terenie KOF (w ramach domeny strategicznej Inwestycje), Utworzenie centrum promocji przedsiębiorczości KOF (w ramach domeny strategicznej Przedsiębiorczość). 270

271 Inwestycje Cele operacyjne w ramach domeny planowania strategicznego 1.1 Uzbrojenie terenów inwestycyjnych na terenie KOF Zakres działań w ramach celu operacyjnego koncertuje się na poprawie warunków związanych z możliwościami podejmowania projektów biznesowych przez potencjalnych inwestorów, poprzez poszerzenie oferty uzbrojonych terenów inwestycyjnych. Na obszarze KOF zidentyfikowano tereny kompleksowo uzbrojone, jak i wymagające częściowego lub pełnego uzbrojenia. Strategia, jako program interwencji publicznej obejmuje swoim zakresem tereny całego KOF, natomiast głównym zamierzeniem rozwojowym jest zwiększenie powierzchni przygotowanych terenów inwestycyjnych na obszarze Gminy Miejskiej Kętrzyn. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Kętrzyn przewiduje pełne uzbrojenie terenów inwestycyjnych, zdiagnozowanych na potrzeby utworzenia oferty inwestycyjnej. Gmina Reszel nie ma w planach dozbrojenia podanych terenów inwestycyjnych. ereny te uzbrojone są w zakresie przyłączy gazowych. Gmina Srokowo ma w swej ofercie teren inwestycyjny, który trzeba dozbroić w gaz, jednak nie jest to ujęte w najbliższych planach rozwojowych Gminy. Gmina Korsze posiada w swej ofercie trzy tereny inwestycyjne, uzbrojone wyłącznie w kanalizację. Nie istnieje dla nich aktualny plan zagospodarowania i nie ma planów w zakresie uzbrojenia tych terenów. Gmina Barciany oferuje dwa tereny inwestycyjne w pełni uzbrojone. 1.2 Poprawa dostępności komunikacyjnej Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Kluczowym czynnikiem decydującym o potencjale danego obszaru z punktu widzenia rozwoju biznesu jest zewnętrzna i wewnętrzna spójność układu komunikacyjnego. Na terenie KOF wymagana jest sprawna modernizacja lokalnego układu drogowego oraz poprawa jego spójności z układem dróg wojewódzkich i krajowych. Cel operacyjny zostanie osiągnięty poprzez zrealizowanie wyodrębnionych i spójnych terytorialnie inwestycji drogowych na terenie 271

272 Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. Zgodnie z rozpoznaniem wieloletnich prognoz finansowych miast i gmin KOF wszystkie samorządy przewidziały wydatki budżetowe na działania z zakresu przebudowy i remontu układu komunikacyjnego. Znaczący wzrost atrakcyjności inwestycyjnej jest możliwy poprzez położenie głównego nacisku na poprawę infrastruktury drogowej komunikującej tereny inwestycyjne z drogami wojewódzkimi. Poza rozbudową i modernizacją dróg gminnych, kluczowe okazuje się objęcie interwencją najważniejszych odcinków dróg powiatowych oraz wojewódzkich. Efektem przedsięwzięć drogowych będzie wzmocnienie drożności komunikacyjnej oraz sprawnego dostępu do głównych drogowych szlaków komunikacyjnych województwa. 1.3 Budowa zintegrowanego systemu przyciągania i obsługi inwestorów KOF Podstawowym warunkiem skutecznego przyciągania biznesu (poza zapewnieniem dostępności atrakcyjnych terenów inwestycyjnych) jest stworzenie spójnego systemu obsługi inwestora. Biorąc pod uwagę zróżnicowane zasoby oraz możliwości organizacyjne samorządów KOF należy podejmować przedsięwzięcia obejmujące: Podnoszenie i ujednolicanie standardów obsługi inwestora w zakresie obsługi telefonicznej, udzielania informacji, kontaktu bezpośredniego, dostępności danych, poprzez harmonogram szkoleń organizowanych wspólnie dla grupy roboczej przedstawicieli administracji publicznej z wszystkich miast i gmin KOF, worzenie systemu, który w sposób przejrzysty i jasny dla potencjalnych inwestorów będzie delegował poszczególne zakresy obsługi na jednostki, które posiadają możliwości dla ich świadczenia (np. obsługa klienta w językach obcych, nowoczesne przestrzenie kontaktu bezpośredniego). W celu zachowania spójności terytorialnej istnieje możliwość utworzenia stanowiska specjalisty ds. rozwoju gospodarczego w każdej z JS wchodzących w skład KOF, Budowa, administracja i bieżące aktualizowanie strony internetowej dedykowanej przedsiębiorcom i potencjalnym inwestorom, zawierającej charakterystykę gospodarczą KOF, ofertę współpracy ze strony administracji oraz katalog terenów inwestycyjnych, tłumaczoną na język angielski, niemiecki, szwedzki, Rozwój sprawnej relacji struktur poszczególnych samorządowców z powołaną Instytucją Otoczenia Biznesu (IOB), o której mowa w domenie strategicznej Przedsiębiorczość. Optymalnym rozwiązaniem z punktu widzenia wykorzystania możliwości funkcjonalnych Gminy Miejskiej Kętrzyn jest utworzenie centralnego biura obsługi inwestorów właśnie w Kętrzynie. Ważne jest, aby system obsługi inwestora uwzględniał dodatkowo model współpracy administracja nauka biznes. W szczególności chodzi tu o budowanie wizerunku, w którym dla rozwoju biznesu na terenie KOF zapewnia się możliwości nawiązania współpracy ze specjalistami i naukowcami. Istotne jest zatem włączenie 272

273 do systemu IOB, która w ramach swojej oferty będzie kontaktować otoczenie projektów B+R na rzecz projektów innowacyjnych. 1.4 Stworzenie spójnego systemu zachęt inwestycyjnych 1.5 Spójny system zachęt inwestycyjnych może obejmować szereg elementów: Wsparcie merytoryczne - pomoc inwestorom w uzyskaniu niezbędnych pozwoleń, Ulgi w podatku od nieruchomości - istnieje możliwość wdrożenia uchwał wprowadzających ulgi lub zwolnienia podatkowe dla inwestorów lokujących nowe zakłady na terenach inwestycyjnych KOF oraz z tytułu tworzenia nowych miejsc pracy, Wspomaganie inwestycyjne poprzez partycypację w finansowaniu budowy dróg dojazdowych do terenu inwestycyjnego oraz zaopatrzenia w media w przypadku terenów nieuzbrojonych lub częściowo uzbrojonych, Wsparcie projektów w sektorze nowoczesnych usług dla biznesu i zaawansowanych technologii w wymiarze ekonomicznym poprzez powołaną IOB. Wzmacnianie zasobów kapitału ludzkiego oraz rozwój infrastruktury społecznej na obszarze KOF Zrównoważony rozwój obszarów funkcjonalnych oparty jest w głównej mierze na stworzeniu odpowiednich warunków dla rozwoju przedsiębiorczości. Uzasadnieniem podjętych działań jest podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej i osiedleńczej Obszaru, które prowadzić będzie do zwiększenia liczby miejsc pracy, rozwoju nowoczesnej gospodarki, transferu technologii i rozwoju kooperujących z dużymi inwestorami lokalnych przedsiębiorstw. Dużym wyzwaniem dla samorządów KOF jest redukcja bezrobocia wśród osób młodych oraz zatrzymanie na terenie Obszaru osób wykształconych, jak i zapobieganie migracji z terenu KOF specjalistów posiadających doświadczenie zawodowe. Narzędziem wspomagającym rozwój kapitału ludzkiego z terenu KOF powinien być RPO WiM , Oś priorytetowa Regionalny Rynek Pracy oraz Włączenie społeczne, m.in.: Priorytet inwestycyjny 8.5 w zakresie wdrażania kompleksowych rozwiązań aktywizacji zawodowej osób pozostających bez zatrudnienia (działania na rzecz zdobywania/poszerzania kwalifikacji zawodowych, pomoc w zdobywaniu doświadczenia zawodowego, reorientacja zawodowa rolników, rybaków itp.), Priorytet inwestycyjny 8.7 w zakresie tworzenia warunków do powstawania nowych firm (wsparcie finansowe osób planujących rozpoczęcie działalności gospodarczej, wsparcie doradczo szkoleniowe), Priorytet inwestycyjny 8.8 w zakresie ułatwiania wejścia lub powrotu na rynek pracy osobom, które zapewniały opiekę osobom zależnym, Priorytet inwestycyjny 9.4 zwiększenia aktywności społeczno zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. 273

274 Problemem cywilizacyjnym jest zwiększające się wykluczenie społeczne i ubóstwo części mieszkańców, począwszy od osób z wyuczoną bezradnością, poprzez trwale bezrobotnych, po osoby pracujące, a jednak żyjące w biedzie. Budujący się w województwie warmińsko mazurskim sektor gospodarki społecznej stwarza szanse dla zwiększenia zatrudnienia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Z tego względu istotną rolę na poziomie lokalnym odgrywa budowa społeczeństwa obywatelskiego, w tym tworzenie warunków sprzyjających tworzeniu organizacji pozarządowych, jak i efektywne wsparcie ich działalności między innymi poprzez efektywne realizowanie polityki wobec sektora pozarządowego przez organ administracji publicznej - roczne programy współpracy z organizacjami pozarządowymi. Proponowane działania rozwojowe w zakresie infrastruktury społecznej przedstawiają się następująco: wsparcie dla utworzenia instytucji ekonomii społecznej, tworzenie miejsc pracy w sektorze ekonomii społecznej, wsparcie dla osób wykluczonych/ zagrożonych wykluczeniem społecznym za pośrednictwem podmiotów ekonomii społecznej. Przedsiębiorczość społeczna to tylko jeden ze sposobów prowadzenia działalności gospodarczej, który łączy w sobie cele społeczne i ekonomiczne. Podejmowanie działań z zakresu wsparcia gospodarki społecznej to jeden z warunków sprzyjających poprawie sytuacji w zakresie stabilizacji rynku zatrudnienia, co wpłynie na przezwyciężenie problemów demograficznych diagnozowanych w KOF. Wspierane lub utworzone podmioty ekonomii społecznej kierować będą swoją ofertę do mieszkańców Obszaru, przyczyniając się do jego wewnętrznej integracji. Zaleca się wyodrębnienie w rekomendowanej do powołania IOB (domena strategiczna Przedsiębiorczość) zespołu/eksperta specjalizującego się w ekonomii społecznej (opcjonalnie powołania odrębnego biura wsparcia ekonomii społecznej ze wskazaniem na jeden z ośrodków miejskich KOF: Kętrzyn lub Reszel), który mógłby stanowić podmiot wspierania rozwoju przedsiębiorstw społecznych (w tym spółdzielni socjalnych). 274

275 Przedsiębiorczość Cele operacyjne w ramach domeny planowania strategicznego 2.1 Utworzenie centrum promocji przedsiębiorczości KOF Rekomenduje się utworzenie na terenie KOF nowoczesnej Instytucji Otoczenia Biznesu, obsługującej cały Obszar w zakresie: utworzenia oferty usług związanych z przyciąganiem i utrzymaniem inwestorów krajowych i zagranicznych, realizacji programów informacyjnych i doradczych pro-biz, realizacji projektów szkoleniowych dedykowanych kadrze zarządzającej podmiotami gospodarczymi z terenu KOF, pracownikom, specjalistom, osobom bezrobotnym, osobom o zagrożonej pozycji rynkowej, w zależności od diagnozowanych potrzeb, inkubowania nowych podmiotów gospodarczych, komunikowania sektora MSP z jednostkami naukowymi i ośrodkami badawczymi, nawiązania trwałej współpracy z Warmińsko Mazurskim Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów, współpracy bezpośredniej z Powiatowym Centrum Edukacyjnym w Kętrzynie, otoczenia programem doradztwa merytorycznego i zawodowego uczniów techników oraz studentów kierunków inżynieryjno-technicznych, pośrednictwa pomiędzy pracodawcami z terenu KOF oraz absolwentami szkół zawodowych, średnich oraz uczelni wyższych, zamieszkującymi na terenie KOF, zapewnienia bezpłatnego doradztwa i informacji w zakresie pozyskiwania funduszy UE oraz zwrotnych instrumentów finansowych w perspektywie finansowej , szczególnie dla podmiotów wdrażających projekty innowacyjne, 275

276 zapewnienia dostępu do specjalistycznych usług biznesowych poprzez organizowanie warsztatów tematycznych dla zainteresowanych przedstawicieli branż inteligentnych specjalizacji KOF, tworzenia warunków dla rozwoju oraz przyciągania na teren KOF podmiotów gospodarczych z branż high-tech oraz zaawansowanych usług dla biznesu i ludności, W wymiarze strategicznym, wraz z rozwojem IOB możliwe jest utworzenie strefy aktywności gospodarczej, inkubatora przedsiębiorczości. 2.2 Wsparcie utworzenia Forum Biznesu KOF W celu wsparcia przedsiębiorstw prosperujących na terenie KOF, w szczególności podmiotów eksportujących swoje produkty na strategiczne dla KOF rynki zbytu zaleca się powołanie Rady gospodarczej KOF skupiającej przedstawicieli lokalnego biznesu zarówno dużych przedsiębiorstw jak i sektora MSP oraz naukowców. W tym celu konieczne jest zainicjowanie spotkań przedstawicieli największych podmiotów gospodarczych, podczas których przedstawione zostałyby cele oraz zakładane obszary współpracy tworzonej Rady. Uczestnictwo w Radzie należy umożliwić wszystkim zainteresowanym firmom, wzbogacając tym samym zakres prac Rady oraz umożliwiając sukcesywne ożywienie społeczno gospodarcze Obszaru. Priorytetowym wyzwaniem dla wszystkich środowisk będzie jednocześnie poprawa efektywności komunikacji instytucji publicznych z sektorem biznesu. Głównymi partnerami merytorycznymi Rady Gospodarczej KOF powinni być liderzy samorządowi, Powiatowy Urząd Pracy oraz rekomendowana do powołania IOB. Efektywne współdziałanie sektora publicznego, prywatnego oraz tzw. III sektora umożliwi utworzenie Forum Biznesu Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego. 2.3 Promocja postaw przedsiębiorczych wśród młodzieży W przyjętym modelu rozwoju przedsiębiorczości KOF zakłada się, że szkoła powinna wspierać ucznia w potwierdzeniu trafności wybranego przez niego zawodu oraz w podjęciu decyzji o wyborze dalszej ścieżki edukacyjnej czy w możliwym przekwalifikowaniu się i odnalezieniu na rynku pracy. Stąd w celu zapewnienia podjęcia racjonalnych decyzji i skuteczniejszego dostosowania oferty edukacyjnej do potrzeb lokalnego rynku podejmowane powinny być również działania mające na celu podniesienie efektywności systemu doradztwa zawodowego. Doradztwo zawodowe prowadzone na wysokim poziomie może motywować uczniów do dalszej nauki oraz zapobiec nieprzemyślanym decyzjom dotyczącym dalszej kariery, co ma znaczenie dla obniżenia wysokiego bezrobocia oraz migracji za pracą wśród młodych ludzi. worzenie w szkołach i placówkach oświatowych warunków zbliżonych do rzeczywistego środowiska pracy poprzez wyposażenie czy doposażenie ich w nowoczesny sprzęt i materiały dydaktyczne sprzyjające wysokiej jakości kształcenia, w tym przede wszystkim kształcenia praktycznego będzie miało swoje odzwierciedlenie w lepszym przygotowaniu uczniów do wejścia na coraz trudniejszy rynek pracy. Istnieje możliwość wyróżnienia w strukturze organizacyjnej 276

277 IOB KOF jednostki odpowiedzialnej za promocję postaw przedsiębiorczych wśród młodzieży w wymiarze praktycznym: harmonogram lekcji z udziałem przedsiębiorców, portal internetowy dedykowany młodzieży, konkursy umożliwiające praktyki zawodowe w lokalnych przedsiębiorstwach, itp. W ramach osi priorytetowej Kadry dla gospodarki RPO WiM przewiduje się wsparcie dla nauczycieli oraz uczniów szkół z terenu województwa warmińskomazurskiego. 2.4 Promocja aktywności gospodarczej grup defaworyzowanych na rynku pracy W kontekście zjawiska depopulacji w wymiarze makroekonomicznym konieczne jest podejmowanie działań prewencyjnych na rzecz wzmocnienia aktywności edukacyjnej, społecznej i kulturalnej osób starszych. Konieczne są prace na rzecz rozwoju usług społecznych, bezpośrednio i pośrednio związanych ze zdrowiem, takich jak: dostęp do usług medycznych i rehabilitacyjnych, turystyka, rekreacja. Wzmocnienia wymagają również działania na rzecz profilaktyki zdrowia oraz profilaktyki społecznej. Samorządy KOF świadome są wagi działań polegających na włączeniu osób starszych w życie społeczne. Wysoka migracja osób młodych, podyktowana czynnikami ekonomicznymi, powoduje luki na rynku pracy. Strategia inwestycyjna RPO WiM przewiduje wsparcie grupy docelowej poprzez dziewiątą oś priorytetową Dostęp do wysokiej jakości usług publicznych, w tym podniesienia jakości i skuteczności usług zdrowotnych, socjalnych oraz oferty edukacyjnej i szkoleniowej. W ramach osi priorytetowej Regionalny rynek pracy oraz Włączenie społeczne RPO WiM przewiduje się wsparcie w zakresie zwiększenia poziomu aktywności społecznej oraz zmniejszenia poziomu dezaktywacji zawodowej osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej lub zawodowej z terenu województwa warmińsko-mazurskiego, w tym osób mających trudność w wejściu lub powrocie na rynek pracy po okresie opieki nad osobami zależnymi (w szczególności mowa tu o kobietach opiekujących się dziećmi), pozostających długotrwale bez pracy, seniorów oraz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Równolegle w wymiarze lokalnym należy skupić się na utworzeniu warunków dla regularnego prowadzenia kursów, szkoleń oraz oferty mikrograntów. Planowane projekty aktywizujące osoby w trudnej sytuacji społeczno gospodarczej na rynku pracy spowodują wzrost liczby osób pracujących, poprawią warunki dla aktywności grup defaworyzowanych. 2.5 Promocja rozwoju przedsiębiorczości społecznej Cel ten zakłada, że ekonomia społeczna stanowić ma ważny element polityk publicznych w KOF, przyczyniający się do wzrostu zatrudnienia, spójności społecznej oraz rozwoju kapitału społecznego. Rozwój gospodarki społecznej jest priorytetem rozwojowym KOF. Swym zasięgiem obejmie cały Obszar ze szczególnym uwzględnieniem ośrodków miejskich KOF. Przedsiębiorczość społeczna to tylko jeden ze sposób określenia działalności gospodarczej, która łączy w sobie cele 277

278 społeczne i ekonomiczne. Bywa ona określana również jako gospodarka społeczna, a także ekonomia społeczna. Podejmowanie działań z zakresu wsparcia gospodarki społecznej to jeden z warunków sprzyjających poprawie sytuacji w zakresie stabilizacji rynku zatrudnienia, co wpłynie na przezwyciężenia problemów demograficznych diagnozowanych w KOF. Cel ten jest kompatybilny z celem 1.5 Wzmacnianie zasobów kapitału ludzkiego oraz rozwój infrastruktury społecznej na obszarze KOF domeny strategicznej Inwestycje. 278

279 Promocja Cele operacyjne w ramach domeny planowania strategicznego 3.1 Budowa gospodarczego aspektu marki Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego Wybór agencji reklamowej, która opracuje system identyfikacji wizualnej gospodarczej marki Kętrzyńskiego Obszaru Funkcjonalnego (logotyp, księga znaku), Opracowanie materiałów promocyjnych na potrzebę promocji wizerunkowej KOF. Opracowanie techniczne materiałów promocyjnych, zlecenie ich produkcji. Przygotowanie materiałów w różnych wersjach językowych niemiecki, angielski, szwedzki, Utworzenie, administrowanie i bieżąca aktualizacja witryny internetowej prezentującej ofertę inwestycyjną KOF oraz współpraca w zakresie promocji terenów inwestycyjnych z wykorzystaniem mediów elektronicznych, Organizacja spotkań z pracownikami gmin KOF w celu zapoznania i prezentacji stworzonego systemu identyfikacji wizualnej Obszaru (marki KOF), Pozyskiwanie środków zewnętrznych na realizację kampanii marketingowej, w tym z RPO WiM Promocja gospodarcza KOF w ramach wewnętrznych kampanii wizerunkowych Przekazanie elementów systemu identyfikacji wizualnej Obszaru pracownikom bezpośrednio odpowiedzialnym za promocję w gminach KOF, wypracowanie jednolitej formy komunikowania marki KOF w działaniach promocyjnych realizowanych przez te samorządy na terenie swoich gmin, Współpraca z regionalnymi mediami internetowymi w zakresie promocji i informowania o nowym wizerunku Obszaru otwartego na współpracę z sektorem prywatnym, posiadającego w swojej ofercie atrakcyjne tereny 279

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Analiza Podmioty gospodarcze w Powiecie Tarnogórskim

Analiza Podmioty gospodarcze w Powiecie Tarnogórskim AT GROUP S.A. Analiza Podmioty gospodarcze w Powiecie Tarnogórskim Analiza dla Międzygminnej Strefy Aktywności Gospodarczej Krupski Młyn, 7 stycznia 2011 roku 1. SPIS TREŚCI 1. SPIS TREŚCI...2 2. CHARAKTERYSTYKA

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, luty 2012 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Krajowy

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT FUNDUSZY WYDZIAŁ FUNDUSZU PRACY Podejmowanie przez bezrobotnych działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy w podziale na rodzaje

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ 1 W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM Stan na koniec 2011 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ 1 W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM Stan na koniec 2011 r. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2012 Kontakt: e mail: uspoz@stat.gov.pl tel.: 61 2798320; 61 2798325 http://www.stat.gov.pl/poznan PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Olsztynie

Urząd Statystyczny w Olsztynie Urząd Statystyczny w Olsztynie Informacja sygnalna Olsztyn, 2016-02-17 Kontakt: e-mail SekretariatUSOls@stat.gov.pl tel. 89 524 36 66, fax 89 524 36 67 Internet: http://olsztyn.stat.gov.pl PODMIOTY GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH

EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH Powiatowy Urząd Pracy w Strzelcach Kraj. EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH W LATACH 2008 2010 Przygotował: Marek Kapiczak Strzelce Kraj., kwiecień 2012 r.

Bardziej szczegółowo

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: kwiecień 2014 Kontakt: e mail: sekretariatuspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r. Kontakt: tel. 71 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/wroc INFORMACJA SYGNALNA nr 1/2014 PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r.

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r. MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2010 r. Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku 2 Spis

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. Według stanu z końca grudnia 2007 r. w rejestrze REGON województwa świętokrzyskiego zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R.

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. Nakłady inwestycyjne a) są to nakłady finansowe lub rzeczowe, których celem jest stworzenie nowych środków trwałych lub ulepszenie (przebudowa,

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2009 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym

Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym dla osoby prowadzącej w Polsce działalność gospodarczą na własny rachunek, która przenosi działalność czasowo na terytorium innego Państwa

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2011 r. 1 Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz

Bardziej szczegółowo

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R.

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Kontakt: tel. (71) 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: http://wroclaw.stat.gov.pl/ Wrocław, sierpień 2015 r. WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Szeroko rozumiane pojęcie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, sierpień 2013 1. Wielkość i stopa bezrobocia Stopa bezrobocia

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach

Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach RAPORT Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach PRZYGOTOWANY PRZEZ: Spis treści PORZĄDEK I... 6 Zakupy it: SME i CMA ZAKUPY IT: SME I CMA... 7 Charakterystyka firm i budżetowania

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

5 565,0 Dąbrówno/ostródzki Działdowo/działdowski

5 565,0 Dąbrówno/ostródzki Działdowo/działdowski Lp. Nazwa obszaru chronionego krajobrazu Pow. (ha) Gmina/powiat 1. Buchnowski Obszar Chronionego 2. Dąbrówieński Obszar Chronionego 3. Hartowiecki Obszar Chronionego 4. Naguszewski Obszar Chronionego Akt

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

OCENY TRWAŁOŚCI UDZIELONEGO WSPARCIA W POSTACI JEDNORAZOWYCH ŚRODKÓW NA PODJĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

OCENY TRWAŁOŚCI UDZIELONEGO WSPARCIA W POSTACI JEDNORAZOWYCH ŚRODKÓW NA PODJĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ RAPORT Z BADANIA DOTYCZĄCEGO OCENY TRWAŁOŚCI UDZIELONEGO WSPARCIA W POSTACI JEDNORAZOWYCH ŚRODKÓW NA PODJĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ORAZ JEGO WPŁYWU NA OBECNĄ SYTUACJĘ DOTACJOBIORCY NA RYNKU

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki RapoRt o stanie miasta 2010 Suwałki Sierpień 2011 RAPORT O STANIE MIASTA 2 3 SUWAŁKI 2010 RAPORT O STANIE MIASTA 4 SUWAŁKI 2010 Szanowni Państwo, Mam przyjemność przekazać Państwu drugi Raport o stanie

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej REGON

Bardziej szczegółowo

Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku

Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku Warszawa, 2014.12.12 Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku Liczba jednostek, biorących udział w rocznym badaniu przedsiębiorstw o liczbie pracujących 10 i więcej

Bardziej szczegółowo

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie Powiat wadowicki Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego Gminy leżące na terenie powiatu Ogólne informacje o powiecie Powiat zlokalizowany jest w południowo-zachodniej części województwa

Bardziej szczegółowo

zmiana w stosunku do poprzedniego roku 2015* 6584 49,98 2014 4390 20,01 2013 3658 6,03 2012 3450 15,12 2011 2997-1,15 2010 3032 23,40 2009 2457-25,09

zmiana w stosunku do poprzedniego roku 2015* 6584 49,98 2014 4390 20,01 2013 3658 6,03 2012 3450 15,12 2011 2997-1,15 2010 3032 23,40 2009 2457-25,09 Inwestorzy zagraniczni w I połowie 2015 r. W I połowie 2015 r. zostało zarejestrowanych 3292 spółek z udziałem kapitału zagranicznego wśród nowo rejestrowo firm w KRS. Jeśli ta tendencja w drugiej połowie

Bardziej szczegółowo

5 565,0 Dąbrówno/ostródzki Działdowo/działdowski

5 565,0 Dąbrówno/ostródzki Działdowo/działdowski Lp. Nazwa obszaru chronionego krajobrazu Pow. (ha) Gmina/powiat 1. Buchnowski Obszar Chronionego 2. Dąbrówieński Obszar Chronionego 3. Hartowiecki Obszar Chronionego 4. Naguszewski Obszar Chronionego Akt

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO- MAZURSKIEGO

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO- MAZURSKIEGO ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO- MAZURSKIEGO prof. Hanna Godlewska-Majkowska Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoła Główna Handlowa hgodle@sgh.waw.pl 1 Ogólnie

Bardziej szczegółowo

http://bydgoszcz.stat.gov.pl

http://bydgoszcz.stat.gov.pl Szeroko rozumiane pojęcie warunków pracy obejmuje m. in.: charakterystykę warunków pracy, wypadki przy pracy, czas pracy i strajki. W niniejszym opracowaniu zawarto dane dotyczące warunków pracy i wypadków

Bardziej szczegółowo

10. DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

10. DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA 10. DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA 10.1. Struktura podmiotów gospodarczych Na terenie Gminy Bestwina działa łącznie 827 podmiotów gospodarki narodowej 805 podmiotów należy do sektora prywatnego (97 %), 22 podmioty

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji

Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji I. OCENA SYTUACJI GOSPODARCZEJ BYTOMIA Czy może Pan(i) polecić Bytom jako miejsce do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 Łódź Kwiecień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Ruch naturalny Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY Materiały na konferencję prasową w dniu 21 grudnia 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W III KWARTALE 2012 ROKU PODSTAWOWE WYNIKI BADANIA III kwartał

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012.

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012. Płeć jest jedną z kluczowych cech stosowanych w analizie rynku pracy. Wiele zjawisk przedstawionych jest w podziale na mężczyzn i kobiety. Także indywidualne możliwości oraz decyzje pracowników i osób

Bardziej szczegółowo

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy 1 UWAGI METODYCZNE Badanie popytu na pracę, realizowane na formularzu Z 05, prowadzone jest w ramach programu badań statystycznych statystyki publicznej. Obejmuje ono podmioty gospodarki narodowej o liczbie

Bardziej szczegółowo

Analiza danych wtórnych dla powiatów woj. zachodniopomorskiego za rok 2005 i I półrocze 2006

Analiza danych wtórnych dla powiatów woj. zachodniopomorskiego za rok 2005 i I półrocze 2006 Analiza danych wtórnych dla powiatów woj. zachodniopomorskiego za rok 2005 i I półrocze 2006 Spis treści SPIS WYKRESÓW... 6 SPIS TABEL... 12 WSTĘP... 25 WNIOSKI... 26 WPROWADZENIE DANE OGÓLNE... 26 RYNEK

Bardziej szczegółowo

Ulgi i zwolnienia podatkowe w Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Ulgi i zwolnienia podatkowe w Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Ulgi i zwolnienia podatkowe w Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Gdzie jesteśmy 30 lokalizacji Dostępne 378 ha Komunikacja Granica Uni Europejskiej z Obwodem Kaliningradzkim, Federacją

Bardziej szczegółowo

KĘTRZYŃSKI OBSZAR FUNKCJONALNY

KĘTRZYŃSKI OBSZAR FUNKCJONALNY KĘTRZYŃSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Zielone światło dla INWESTYCJI OFERTA INWESTYCYJNA 1 2 Kętrzyński Obszar Funkcjonalny () tworzą: Gmina Miejska Kętrzyn Gmina Kętrzyn Gmina Korsze Gmina Reszel Gmina Barciany

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013

URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013 URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN RAPORT O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W LATACH 2009-2013 POZNAŃ 2013 2 SPIS TREŚCI RAPORT O SYTUACJI GOSPODARCZEJ MIASTA KONIN W LATACH 2009 2013 5 KLASTRY 125 RAPORT O BARIERACH INWESTYCYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Projekt nr: POIS.05.03.00-00-186/09

Projekt nr: POIS.05.03.00-00-186/09 Projekt nr: POIS.05.03.00-00-186/09 Opracowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 na obszarze Polski Realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura Środowisko 2007-2013 Priorytet

Bardziej szczegółowo

żerowania z całą gamą gatunków ptaków towarzyszących, charakterystycznych dla

żerowania z całą gamą gatunków ptaków towarzyszących, charakterystycznych dla Uzasadnienie Polska, zgodnie z Traktatem Akcesyjnym podpisanym w 2003 roku w Atenach zobowiązana była wyznaczyć obszary specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (OSO) na podstawie: 1) Dyrektywy Rady 79/409/EWG

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2012 rok z załącznikami

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2012 rok z załącznikami Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2012 rok z załącznikami POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, marzec 2013 1. Wielkość i stopa bezrobocia Stopa bezrobocia stan z 31.12.2012r.

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

Stan i warunki rozwoju lokalnej gospodarki w Wyszkowie w 2012 roku

Stan i warunki rozwoju lokalnej gospodarki w Wyszkowie w 2012 roku Stan i warunki rozwoju lokalnej gospodarki w Wyszkowie w 2012 roku Raport podstawowe informacje Podstawą do niniejszej prezentacji jest Raport przygotowany przez Instytut EUROTEST z Gdańska, Badanie ankietowe

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXI/181/13 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO. z dnia 27 czerwca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXI/181/13 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO. z dnia 27 czerwca 2013 r. UCHWAŁA NR XXXI/181/13 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO z dnia 27 czerwca 2013 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji "Powiatowego Planu Działań na Rzecz Zatrudnienia na lata 2011-2014" za 2012

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM

MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM Dr inż. Anna Żornaczuk-Łuba Zastępca dyrektora Departamentu Leśnictwa i Ochrony Przyrody Ministerstwo Środowiska Polanica Zdrój 23 maja 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r.

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r. Warszawa, 31.10.2014 r. Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r. Wartość aktywów badanych podmiotów 1) na dzień 31 grudnia 2013 r. wyniosła 2562,2 mld zł (o 5,3% więcej niż na koniec

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLI/234/14 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO. z dnia 26 czerwca 2014 r.

UCHWAŁA NR XLI/234/14 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO. z dnia 26 czerwca 2014 r. UCHWAŁA NR XLI/234/14 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji Powiatowego Planu Działań na Rzecz Zatrudnienia na lata 2011 2014 za 2013 rok

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI I POŁOWA 2015 R. Łódź grudzień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

ZEZWOLENIA NA PRACĘ CUDZOZIEMCÓW

ZEZWOLENIA NA PRACĘ CUDZOZIEMCÓW Informacja na temat zatrudniania cudzoziemców w Polsce 1 (data opracowania: grudzień 214 r.) Główne wnioski: W 214 r. rośnie skala zatrudnienia cudzoziemców w Polsce, przede wszystkim w ramach tzw. procedury

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa. Informacja sygnalna Data opracowania 17.02.2012 r.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa. Informacja sygnalna Data opracowania 17.02.2012 r. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania 17.02.2012 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. (22) 464-23-15, 464-20-85 faks (22)

Bardziej szczegółowo

Przedruk w całości lub w części wykorzystanie. danych statystycznych w druku dozwolone wyłącznie z podaniem źródła

Przedruk w całości lub w części wykorzystanie. danych statystycznych w druku dozwolone wyłącznie z podaniem źródła Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy NADWYŻKA I NIEDOBÓR SIŁY ROBOCZEJ WEDŁUG SEKTORÓW EKONOMICZNYCH I SEKCJI POLSKIEJ KLASYFIKACJI DZIAŁALNOŚCI (PKD) Raport za 2010 rok 2011

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000. www.ek-kom.pl. Janusz Bohatkiewicz. EKKOM Sp. z o.o. Regietów, 21 stycznia 2010

NATURA 2000. www.ek-kom.pl. Janusz Bohatkiewicz. EKKOM Sp. z o.o. Regietów, 21 stycznia 2010 DROGI SAMORZĄDOWE X LAT AKTUALNE PROBLEMY ZWIĄZANE Z OBSZARAMI NATURA 2000 Janusz Bohatkiewicz EKKOM Sp. z o.o. www.ek-kom.pl Regietów, 21 stycznia 2010 Krótka informacja nt. obszarów NATURA 2000 SYSTEM

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2015 r.

Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 20.10.2015 r. Opracowanie sygnalne Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2015 r. Przedsiębiorstwa Od 2012 r. odsetek dużych przedsiębiorstw posiadających dostęp do Internetu

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego Zmiany w zatrudnieniu w perspektywie pięcioletniej - prognozy ankietowanych pracodawców Toruń, 4 kwietnia 2013 roku. Spotkanie z pracownikami PUP realizującymi badania pracodawców w ramach projektu systemowego

Bardziej szczegółowo

Komunikat na temat uwarunkowań społeczno gospodarczych funkcjonowania przedsiębiorstw w kraju i województwie warmińsko - mazurskim

Komunikat na temat uwarunkowań społeczno gospodarczych funkcjonowania przedsiębiorstw w kraju i województwie warmińsko - mazurskim Komunikat na temat uwarunkowań społeczno gospodarczych funkcjonowania przedsiębiorstw w kraju i województwie warmińsko - mazurskim Kwiecień 2016 1. Rynek pracy w województwie warmińsko-mazurskim Liczba

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 16 marca 2012 r. Poz. 285 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 14 marca 2012 r.

Warszawa, dnia 16 marca 2012 r. Poz. 285 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 14 marca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 marca 2012 r. Poz. 285 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 14 marca 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 18 marca 2015 r. Poz. 379 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 12 marca 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania

Bardziej szczegółowo

Pakiet informacyjny. Opoczno, wrzesień 2013 r.

Pakiet informacyjny. Opoczno, wrzesień 2013 r. 1 GMINA OPOCZNO Pakiet informacyjny Opoczno, wrzesień 2013 r. 2 Spis treści 1. KRÓTKA INFORMACJA O GMINIE OPOCZNO... 3 1.1 NAZWA I ADRES ZAMAWIAJĄCEGO WRAZ Z NUMERAMI TELEFONÓW... 3 1.2 DANE O POWIERZCHNI

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach

Bardziej szczegółowo

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Ewa Szymborska, MRiRW Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Kluczbork 11-12.04.2012

Bardziej szczegółowo

C E N T R U M H A N D L O W E. PLANOWANE OTWARCIE - 2014 r.

C E N T R U M H A N D L O W E. PLANOWANE OTWARCIE - 2014 r. C E N T R U M H A N D L O W E PLANOWANE OTWARCIE - 014 r. BARTOSZYCE Szczecin Poznań BARTOSZYCE miasto w województwie warmińsko-mazurskim. Położone w odległości 17 km od granicy z Rosją. Wiedzie tu droga

Bardziej szczegółowo

Położenie: Południowo-zachodnia część województwa warmińsko-mazurskiego Przy granicy z województwem mazowieckim i kujawsko-pomorskim

Położenie: Południowo-zachodnia część województwa warmińsko-mazurskiego Przy granicy z województwem mazowieckim i kujawsko-pomorskim Położenie: Południowo-zachodnia część województwa warmińsko-mazurskiego Przy granicy z województwem mazowieckim i kujawsko-pomorskim 150 km od Warszawy, 130 od Modlina 80 km od Olsztyna atrakcyjne położenie

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020.

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. ANKIETA Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. Szanowni Państwo! W związku z rozpoczęciem prac nad opracowaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Urząd Statystyczny we Wrocławiu 50-950 Wrocław, ul. Oławska 31, tel. 71 371 63 00, fax 71 371 63 60 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Województwo

Bardziej szczegółowo

Okres wakacyjny zapowiada się obiecująco pod względem spadku liczby bezrobotnych, których co miesiąc systematycznie ubywa. Niestety, ponownie

Okres wakacyjny zapowiada się obiecująco pod względem spadku liczby bezrobotnych, których co miesiąc systematycznie ubywa. Niestety, ponownie Okres wakacyjny zapowiada się obiecująco pod względem spadku liczby bezrobotnych, których co miesiąc systematycznie ubywa. Niestety, ponownie problemem jest spadająca liczba ofert od pracodawców. I Wielkość

Bardziej szczegółowo

Podjęcia działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy wg PKD w 2008 r.

Podjęcia działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy wg PKD w 2008 r. Załącznik nr 1 Podjęcia działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy wg PKD w 2008 r. Sekcja PKD Oszacowanie ze statusem Wydatki Funduszu Pracy (w tys. zł) Sekcja A Rolnictwo, leśnictwo,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2009 rok z załącznikami

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2009 rok z załącznikami ł Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za 2009 rok z załącznikami POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, styczeń 2010 1. Wielkość i stopa bezrobocia Stopa bezrobocia stan z 31.12.2009r.

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność Warmii i Mazur zróżnicowanie wewnątrz-regionalne

Konkurencyjność Warmii i Mazur zróżnicowanie wewnątrz-regionalne Konkurencyjność Warmii i Mazur zróżnicowanie wewnątrz-regionalne Potencjał rozwojowy gmin Delimitacja Potencjalnych Obszarów Strategicznej Interwencji (POSI) Potencjał rozwojowy gmin ZAMOŻNOŚĆ JEST UWARUNKOWANA

Bardziej szczegółowo

Obszar Metropolitalny Warszawy w 2012 r.

Obszar Metropolitalny Warszawy w 2012 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 notatka informacyjna Data opracowania 10.03.2014 r. Internet: www.stat.gov.pl/warsz

Bardziej szczegółowo

GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY

GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY Dragon Partners Sp. z o.o., Listopad 2013 1 Spis treści I. Podstawowe informacje... 3 A. Dane teleadresowe... 3 B. Charakterystyka Emitenta... 3 II. Program emisji obligacji...

Bardziej szczegółowo

PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R.

PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R. Opracowania sygnalne PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 032 779

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: 1. Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich 2. Scalanie

Bardziej szczegółowo

Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie.

Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie. Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie. Niepokoi jedynie stale spadająca ilość ofert wpływająca od pracodawców.

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

RAPORT KOŃCOWY Z BADAŃ

RAPORT KOŃCOWY Z BADAŃ Badania określające zapotrzebowanie na zawody na rynku pracy finansowane z Krajowego Funduszu Szkoleniowego RAPORT KOŃCOWY Z BADAŃ Zleceniodawca: Projekt i wykonanie: Powiatowy Urząd Pracy w Rybniku www.biostat.com.pl

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Integracja terytorialna Obszar funkcjonalny Poznania Integracja instytucjonalna Samorządy 3 szczebli, instytucje, organizacje działające na obszarze Metropolii Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo