FRANKFURT MIASTO SOCJALNE NOWE SĄSIEDZTWA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "FRANKFURT MIASTO SOCJALNE NOWE SĄSIEDZTWA"

Transkrypt

1 Jugend- und Sozialamt Soziale Stadt Neue Nachbarschaften PROGRAM: FRANKFURT MIASTO SOCJALNE NOWE SĄSIEDZTWA RAPORT KOŃCOWY PROGRAMU W PIERWSZYCH CZTERECH DZIELNICACH KWIECIEŃ 2007

2 - 2 - Osiedle Carl Sonnenschein w dzielnicy Sossenheim Fechenheim Osiedle Karl Kirchner w Preungesheim Im Heisenrath/Am Kiesberg w dzielnicy Goldstein Wydawca: Magistrat Miasta Frankfurt nad Menem, Wydział do Spraw Młodzieży, Socjalnych i Sportu Urząd do Spraw Młodzieży i Socjalnych Wydział do Spraw Budownictwa i Mieszkalnictwa Urząd do Spraw Mieszkalnictwa Frankfurt nad Menem, kwiecień 2007 Przekład z języka niemieckiego: Mariusz Śliwa

3 - 3 - Program Frankfurt Miasto Socjalne Nowe Sąsiedztwa, zainicjowany w 1999 roku, przetrwał próbę czasu. W dniu roku program został zakończony w czterech pierwszych kwartałach miejskich 1. Mieszkańcy tych kwartałów zaakceptowali program i wypełnili go treścią. Dlatego też rezonans na podjęte działania i różnorodne akcje był w społeczeństwie na ogół pozytywny. Prasa relacjonowała o udanych przedsięwzięciach, imprezach, o otwartych placach zabaw i zmodernizowanych drogach i uliczkach. Te przedsięwzięcia i akcje były bardzo zróżnicowane i zostały szczegółowo opisane w niniejszym raporcie. W kwartałach miejskich dokonano wiele. W programie uczestniczyła duża liczba podmiotów. Management w kwartałach 2 wspierały i umacniały istniejące projekty oraz były partnerami i doradcami dla rozwijających się idei, a także inicjowały nowe oferty wszędzie tam, gdzie brakowało takich inicjatyw. Wiele z tych pomysłów będzie oddziaływało również w przyszłości i pomagało wzmacniać związki i kontakty a także samopoczucie mieszkańców osiedli. Jestem pewna, że również w przyszłości pozostaną oni aktywni i będą samodzielnie kształtować rozwój swych społeczności osiedlowych. Przebieg projektu w ostatnich latach umocnił mnie w przekonaniu, iż znajdujemy się na właściwej drodze. W dniu 1 stycznia 2005 roku program wystartował w czterech nowych kwartałach miejskich. Doświadczenia zebrane podczas trwania już zakończonych projektów oraz elementy programu wypracowane w czasie ich trwania mogły zostać wykorzystane i ułatwiły w ten sposób start. Pierwsze miesiące w nowych kwartałach już pokazały, iż wyniki stają się widoczne szybciej niż dotychczas. Zmienione społeczne warunki ramowe stanowią dodatkowe wyzwanie. Program stawia sobie za cel pomagać mieszkańcom osiedli stawić czoło tym wyzwaniom. Dzięki instrumentowi managementu kwartału dysponujemy narzędziem pozwalającym przygotować nasze osiedla wobec wyzwań przyszłości. Pragnę wyrazić podziękowania za zaangażowanie dla wszystkich uczestników programu, a w szczególności dla aktywnych mieszkańców osiedli. Wspólnie możemy osiągnąć, iż Frankfurt pozostanie miastem socjalnym i dla jego mieszkańców stanie się rzeczywistym miastem prorodzinnym. dr Daniela Birkenfeld Członek Zarządu Miasta, Decernent ds. Socjalnych, Młodzieży i Sportu 1 Adn. tłum.: kwartały miejskie (niem. Quartiere) zob. Glosariusz s niem. Quartiersmanagement

4 - 4 - SPIS TREŚCI: 1. STRESZCZENIE PROGRAM SYTUACJA WYJŚCIOWA OBSZARY DZIAŁALNOŚCI ORAZ ELEMENTY PROGRAMU UCZESTNICY WYBÓR KWARTAŁÓW REALIZACJA REALIZACJA W KWARTAŁACH Osiedle Im Heisenrath dzielnica Goldstein Sytuacja wyjściowa Opis obszaru Praca w gremiach/ tworzenie sieci współpracujących podmiotów Biuro Programu Informacja publiczna Projekty w kwestii śmieci Place zabaw Pośrednictwo w konfliktach sąsiedzkich Zebrania lokatorów Poprawa stanu środowiska w osiedlu Kursy języka niemieckiego Poszczególne projekty Ocena i krytyka przez organizację koordynującą - Internationaler Bund e.v Osiedle Carl-Sonnenschein dzielnica Sossenheim Sytuacja wyjściowa Opis obszaru Praca w gremiach / Tworzenie sieci podmiotów współpracujących Biuro Programu Informacja publiczna Projekty w kwestii śmieci Place zabaw Pośrednictwo w konfliktach sąsiedzkich Zebrania lokatorów Poprawa stanu środowiska Kursy języka niemieckiego Poszczególne projekty Ocena i krytyka przez Arbeiterwohlfahrt Kreisverband Frankfurt e.v Osiedle Fechenheim Sytuacja wyjściowa Opis obszaru Praca w gremiach/ tworzenie sieci współpracujących podmiotów Biuro programu Informacja publiczna Projekty w kwestii śmieci Place zabaw Zebrania lokatorów Pośrednictwo w konfliktach sąsiedzkich Poprawa środowiska osiedlowego Kursy języka niemieckiego Poszczególne projekty Ocena i krytyka programu przez organizację Caritasverband Frankfurt Osiedle Karl-Kirchner dzielnica Preungesheim Sytuacja wyjściowa... 57

5 Charakterystyka obszaru Praca w gremiach / tworzenie sieci współpracujących podmiotów Biuro programu Informacja publiczna Projekty w kwestii śmieci Place zabaw Pośrednictwo w konfliktach sąsiedzkich Zebrania lokatorów Poprawa środowiska Kursy języka niemieckiego Poszczególne projekty Ocena i krytyka programu przez Diakonisches Werk für Frankfurt WYNIKI I OCENA PROGRAMU Definicja przestrzenna Inspirowanie działalności mieszkańców Trwałość i oddziaływanie programu Rola partnerów Kooperacje Informacja publiczna Praca Zespołu Sterującego/ Sztabu Decyzyjnego Podsumowanie Perspektywy GLOSARIUSZ...72 NAGRODA SĄSIEDZKA...74

6 STRESZCZENIE W roku 1999 uchwalony program Frankfurt Miasto Socjalne Nowe Sąsiedztwa ma za zadanie zapobiec w sposób prewencyjny erozji integracji społecznej w wyznaczonych dzielnicach miasta. Jego głównym celem jest wykorzystanie i umocnienie istniejących potencjałów w kwartałach miejskich oraz wspieranie inicjatywy własnej mieszkańców. Ponadto należy stopniowo znieść istniejące deficyty. Czas trwania projektów w poszczególnych kwartałach ograniczono czasowo do maksymalnie 5 lat. W listopadzie 2001 roku sterowanie projektem przeniesiono z Urzędu ds. Młodzieży i Socjalnych do Urzędu ds. Mieszkalnictwa, gdzie było prowadzone do października 2006 roku. W celu realizacji konkretnych zadań w wyodrębnionych kwartałach miejskich zawarto umowy z organizacjami opieki społecznej. We wszystkich kwartałach zainstalowano management kwartału (MK) wraz z biurem dzielnicowym i regularnymi godzinami otwarcia. W ten sposób zapewniono mieszkańcom bezpośrednio na miejscu osobę kontaktową. Do najważniejszych zadań MK stanowi umożliwienie kontaktów między podmiotami na miejscu, doradztwo w sprawach istniejących inicjatyw przykładowo na temat możliwości finansowania projektów oraz inicjowanie kroków podnoszenia kwalifikacji mieszkańców. Dalszym elementem programu jest ufundowanie Nagrody Sąsiedzkiej, która przyznawana jest co roku za szczególne zaangażowanie mieszkańców i wynosi łącznie DM/ EUR. Program wystartował w czterech kwartałach miejskich: w dzielnicy Sossenheim Osiedle Carl-Sonnenschein, dzielnicy Goldstein Osiedle Im Heisenrath/-Am Kiesberg, części dzielnicy Fechenheim Południowy i Północny oraz w dzielnicy Preungesheim Osiedla Karl-Kirchner. Wyboru kwartałów dokonano w oparciu o już zebrane dane o sytuacji społecznej, sytuacji budowlanej i przede wszystkim ze względu na potencjalnych partnerów (inicjatywy lokatorskie, spółki budowlano mieszkaniowe itp.). start programu 1999 r. sterowanie projektem manager kwartału i biura dzielnicowe Nagroda Sąsiedzka Kwartały Miejskie obszary działalności Do centralnych obszarów działalności należały: - Przekształcenia w okolicy osiedlowej - Zebrania lokatorów/ mieszkańców, Organizacja wspólnych uroczystości - Oferty sportowe i organizacja wolnego czasu - Oferta edukacyjna - Pośrednictwo w konfliktach - Oferty z dziedziny kultury i sztuki We wszystkich kwartałach zainicjowano projekty w nawiązaniu do powyższych punktów. Ponadto w ofercie znajdowały się także projekty skomponowane z myślą o specjalnym zapotrzebowaniu i sytuacji w poszczególnych osiedlach.

7 - 7 - We wszystkich kwartałach do projektu zostały włączone istniejące instytucje oraz gremia i podjęto próbę połączenia wysiłków tych podmiotów z myślą o celach programu. Rozpoczęto także gromadzenie informacji na temat kwartałów (rozmowy eksperckie). sukces programu Program względnie jego realizacja zostały pozytywnie przyjęte przez opinię publiczną. Różnorodne działania i podjęte konkretne kroki przyczyniły się do poprawy sytuacji w kwartałach. Dlatego program został summa summarum uwieńczony sukcesem. Wiele projektów istnieje w kwartałach w dalszym ciągu. Na pytanie, czy program długotrwale przyczynił się do stabilizacji sytuacji w kwartałach i aktywizacji ich mieszkańców, będzie można odpowiedzieć po wnikliwej obserwacji. Preludium do niniejszej publikacji stanowi część ogólna, która przedstawia program Frankfurt Miasto Socjalne Nowe Sąsiedztwa, jego obszary działalności, uczestników oraz wybór kwartałów. Część ogólna kończy się szczegółowym nakreśleniem elementów programu, które zostały zrealizowane. struktura raportu Część druga opisuje realizację w czterech wybranych kwartałach z opisem konkretnych kroków. Przedstawiony bilans ocena i krytyka odzwierciedla opinię managementu kwartału oraz podmiotów odpowiedzialnych. W części trzeciej i ostatniej raportu zostaną wyciągnięte wnioski. Niniejszy raport bazuje zwłaszcza w części drugiej na poszczególnych sprawozdaniach managerów kwartałów. Chcielibyśmy za wykonaną pracę im bardzo serdecznie podziękować. Jest kwestią oczywistą, iż realizacja programu zależy od zaangażowania i wysokiej jakości pracy managerów. To właśnie oni ukształtowali oblicze tego programu.

8 PROGRAM Ciągłe zmiany społeczne stawiają socjalną spoistość Miasta Frankfurt przed dużymi wyzwaniami. Nie możemy sobie pozwolić na zaniedbania w sferze socjalnej, które pociągałyby za sobą szkodliwe skutki dla miasta. Celem naszej polityki musi być stabilizacja struktur socjalnych w obszarze całego miasta. 3 Powyższe rozważania doprowadziły do podjęcia decyzji przez Radę Miasta w dniu o starcie nowego programu komunalnego o nazwie: Frankfurt Miasto Socjalne Nowe Sąsiedztwa 4. Potrzeba tego programu została umotywowana w szczególności koniecznością polepszenia sytuacji i utrzymania atrakcyjności kwartałów miejskich skupiających osiedla z lat 20-tych i 50-tych. Głównym założeniem programu jest umocnienie i dalsze rozwinięcie istniejących potencjałów i możliwości. Dzięki temu programowi rozwinięto nowy instrument dla realizacji socjalnego rozwoju miasta. Celem programu jest przygotowanie mieszkańców kwartałów do dobrosąsiedzkiego i samozdefiniowanego współżycia, a więc o przygotowanie osiedli do wyzwań przyszłości. Rozwój demograficzny oraz zmienione ekonomiczne warunki ramowe stanowią potencjalne ryzyko, którymi należy się zajmować w sposób prewencyjny, by zapobiec wykluczeniom i wstecznym trendom w poczuciu społecznym. Ten zamiar odniesie sukces jeżeli uda się przekonać do procesów zmian i zintegrować miejscowy aktyw: mieszkańców, parafie, stowarzyszenia, szkoły, instytucje pracujące z dziećmi, instytucje kultury pracy oraz inne organizacje związane z pracą pedagogiczną i socjalną a także całą administrację lokalną. W programie zostały zdefiniowane następujące punkty główne: Sprawdzian systemu Management zapotrzebowaniu na odnowę i rozwój. Kwartału w osiedlach o szczególnym Użycie Mediatorów w szczególnie trudnych przypadkach konfliktów sąsiedzkich. Tworzenie Inicjatyw Lokatorów powinno być wspierane materialnie. Dotyczy to szczególnie wszystkich inicjatyw mieszkańców w obszarze pomocy sąsiedzkiej lub przekazania do dyspozycji środków dla polepszenia środowiska i otoczenia osiedla, będącego również inicjatywą własną mieszkańców. Poprzez współpracę z miejskimi instytucjami pośredniczącymi w znalezieniu zatrudnienia tworzy się projekt celem wspierania działalności samopomocowej pod nazwą Szybka Pomoc. W ten sposób dąży się do usunięcia uszkodzeń będących skutkiem wandalizmu oraz do wspierania kroków dążących do polepszenia środowiska i otoczenia. Poprzez coroczną Nagrodę Sąsiedzką w wysokości 5.000,- DM/ 2.500,- EUR powinno zostać wyróżnione zaangażowanie inicjatyw obywatelskich. Przy czym należy uwzględniać samoorganizację i działalność mieszkańców, która ma na celu integrację różnych grup etnicznych i narodowości, w szczególności jeśli są to inicjatywy dzieci i młodzieży 5. Inicjatywy własne mieszkańców, na przykład integrację różnych grup etnicznych i narodowości, należy wspierać. Na specjalne traktowanie i uwzględnienie zasługują inicjatywy dzieci i młodzieży. 3 Fragment wniosku budżetowego E 421 z dnia Uchwała Rady Miasta 5254 z dnia dot. wniosku budżetowego E Dalsze informacje na temat Nagrody Sąsiedzkiej wraz z listą laureatów znajdują się w załączniku.

9 - 9 - Poprzez ten program wprowadzono do życia, obok istniejącego już programu związku federalnego i krajów związkowych RFN Dzielnice o szczególnym zapotrzebowaniu rozwoju miasto socjalne, program jedyny w swoim rodzaju w Niemczech, czysto komunalny i samowystarczalny. Program Frankfurt zawiera następujące cztery elementy składowe: o Inspirowanie działalności mieszkańców o Umocnienie gospodarki lokalnej o Polepszenie sytuacji w obszarze życia społecznego i kulturalnego o Polepszenie warunków mieszkaniowych i życiowych W celu wypełnienia treścią powyższych elementów zaplanowano i przeprowadzono związane z projektem i kierowane potrzebami spotkania mieszkańców, grup roboczych oraz inne zamysły. Do pracy włączono te podmioty, które były zainteresowane przedsięwzięciami i niezbędne do ich sprawnej realizacji. Wyniki podawano do publicznej wiadomości. Ten sposób pracy, oferując dużą elastyczność pozwala na sprawne podejmowanie decyzji i prowadzi do szybkich sukcesów. Z punktu widzenia Zespołu Sterującego podjęcie decyzji o powyższym sposobie pracy okazało się właściwe i modelowe dla niniejszego programu komunalnego. W fazie początkowej programu podjęcie przygotowań i pracy nad realizacją postanowienia Rady Miasta leżało w kompetencji Urzędu ds. Młodzieży i Socjalnych. Decyzją nadburmistrza z dnia roku kompetencje te przeniesiono do Wydziału ds. Sportu i Mieszkalnictwa Urzędu Mieszkalnictwa. Roczny budżet programu wynosił ok. 1,2 miliona euro. 3. SYTUACJA WYJŚCIOWA W okresie kilku lat doszło w niektórych osiedlach do przemian w strukturze społecznej, w wyniku których zaobserwowano koncentrację rodzin o słabych dochodach oraz rodzin żyjących z pomocy społecznej. Wiele mieszkańców nie podejmowało świadomie decyzji o zamieszkaniu w danej okolicy, lecz przenosiło się do osiedla w którym dostępne były mieszkania socjalne dotowane ze środków publicznych, gdyż tylko tam były one tanie. Z drugiej strony osiedla te zamieszkane były przez mieszkańców, którzy spędzili w nich wiele lat i obawiali się, iż im więcej zamieszka w nim osób żyjących z opieki społecznej, tym mniejsza będzie troska o sprawy takiego osiedla. Zjawiska takie jak zaśmiecenie osiedla, kłopoty z utrzymaniem porządku w sąsiedztwie bądź problemy z pojedynczymi mieszkańcami, wandalizm, zakłócanie spokoju, wzmożony napływ obcokrajowców itp. są coraz częściej rozumiane jako objaw deklasacji i powiązywane z napływem nowych mieszkańców. Stosunkowo wysoki odsetek osób z obcym pochodzeniem w tych osiedlach ułatwia tworzenie się podgrup i nawzajem wykluczających się środowisk ze zróżnicowanymi przyzwyczajeniami i nastawieniami socjokulturowymi. Sytuacje życiowe mieszkańców tych osiedli nie dadzą się opisać w sposób jednorodny. W wielu przypadkach należy jednak założyć, iż ich sytuacja obciążona jest dużymi problemami dotyczy to zarówno migrantów jak i osób pokrzywdzonych społecznie o pochodzeniu krajowym. Sytuacja na rynku pracy, wykształcenie i warunki do nauki, otoczenie, marginalizacja społeczna to czynniki odgrywające przy tym rolę. Do tego należy zaliczyć jeszcze problemy wynikające z obcego pochodzenia: problemy językowe, konflikty na tle tożsamościowym i kulturowym, konflikty

10 pokoleniowe i związane z kwestiami prawa o obcokrajowcach a także deficyty w wykształceniu, które dodatkowo wpływają na sytuacje życiowe. 6 Konflikty życia codziennego oraz/lub konflikty sąsiedzkie są przeważnie porównywalne z konfliktami w innych miejscach. Jest jednak jedna różnica: jeżeli Niemcy i obcokrajowcy są stronami w konflikcie, to zwykłe codzienne konflikty są często definiowane jako konflikty o podłożu etnicznym i w ten sposób podnoszona jest ich ranga do konfliktów międzykulturowych. Nie rzadko winą za konflikty we współżyciu obarcza się wysoki odsetek rzekomo niezintegrowanych obcokrajowców bądź obcych. Sytuacja kształtuje się poprzez trudne grupowe i indywidualne sytuacje, które w połączeniu z innymi deficytami prowadzą do konfliktów i rywalizacji o skąpe zasoby. Istnieje niebezpieczeństwo, iż transkulturowe konflikty (przeważnie grup upośledzonych społecznie) przerodzą się we wrogość wobec obcych. Dalszym problemem jest bezrobocie wśród młodzieży. Wiążą się z nim duże obciążenia, jego skutki muszą być ponoszone indywidualnie i gromadzi ono w sobie wysokie ryzyko socjalne. Do czynienia mamy z młodzieżą i młodymi dorosłymi, którzy zabijają swój czas w osiedlach (muszą ten czas jakoś wypełnić) powiązany jest z tym brak perspektyw, nuda, prowokujące zachowanie w miejscach publicznych, konsumpcja narkotyków, drobna przestępczość oraz utrata poczucia wartości i norm. Dlatego wydaje się trafnym w mniejszym bądź większym stopniu określenie tych obszarów jako zdeklasowane obszary o wysokim stopniu erozji socjalnej 7. 6 Por. Soziale Integration und ethnische Schichtung Zusammenhänge von räumlicher und sozialer Integration (Integracja socjalna i podział etniczny związki między integracją przestrzenną a socjalną) Häusermann und Siebel, Gutachten im Auftrag der Unabhängigen Kommission Zuwanderung, Berlin/Oldenburg W programie RFN i krajów związkowych Miasto Socjalne jest to przedstawione w następujący sposób: Przy tego rodzaju obszarach rozchodzi się o kwartały, które w przeszłości były osiedlami o stabilnej sytuacji częściowo zamieszkanymi przez stan mieszczański, częściowo przez dobrze usytuowaną klasę robotniczą. Zaniedbania budowlane, efekty wyprowadzania się oraz procesy degradacji socjalnej wynikały jedno z drugiego i doprowadziły do nierzadko dziesiątki lat trwającego procesu erozji, którego nie można było zatrzymać czy odwrócić tylko poprzez podnoszące wartość kroki budowlane bądź miejsko-budowlane.

11 OBSZARY DZIAŁALNOŚCI ORAZ ELEMENTY PROGRAMU Celem programu komunalnego Frankfurt jest wspomaganie pozytywnych perspektyw przyszłościowych osiedli mieszkaniowych. Dzięki wzmocnieniu spoistości społecznej i poprawie stanu budynków i otoczenia, sytuacja życiowa i mieszkaniowa powinna ulec pozytywnym zmianom. Istniejąca infrastruktura powinna być permanentnie kontrolowana uwzględniając obecne i przyszłe zapotrzebowanie. W ramach programu należy rozwijać i realizować wspólnie z mieszkańcami określone koncepcje, mające na celu stabilizację sytuacji życiowej i mieszkaniowej. Chodzi tu o wspieranie socjalnych interakcji w miarę możliwości między wszystkimi mieszkańcami kwartału. Powinno się dążyć do przemian o charakterze partycypacyjnym i długotrwałym. Ze względu na konieczność wspólnego z mieszkańcami wypracowania koncepcji i ich realizacji oraz uwzględniając i dopuszczając zmiany w trakcie trwania projektu, wypracowano wstępnie główne założenia projektu. Nadrzędnym i pierwszym celem było dotarcie do mieszkańców kwartałów i nawiązanie kontaktu. Wszystkie grupy ludności powinny się czuć adresatami oferty dzieci, młodzież, seniorzy, rodziny, osoby w stanie kawalerskim, zarówno mężczyźni jak i kobiety, Niemcy i obcokrajowcy, nikt nie powinien się czuć wyłączony. Dla sukcesu programu oraz dobrego współżycia społecznego był to warunek o decydującym znaczeniu. Należało znaleźć nowe sąsiedztwa, bądź umocnić istniejące. W tym celu należało nawiązać kontakt i włączyć mieszkańców kwartałów do wspólnych projektów i ofert. Dla polepszenia sytuacji życiowej w osiedlach jednym z ważniejszych czynników była kwestia, iż wszystkie zainteresowane podmioty były gotowe, by w ramach własnych możliwości zainwestować czas na rzecz osiedla i przejąć za to odpowiedzialność. Oddziaływanie programu powinno być ukierunkowane na uzyskanie długotrwałego wpływu w ramach idei subsydiarności. Podczas pracy wykrystalizowały się następujące obszary działalności: - Udział w pracach przekształcania i poprawy środowiska i otoczenia - Wspólne uroczystości; zebrania mieszkańców/ lokatorów - Oferty sportowe, wakacyjne - Oferty z obszaru podwyższania kwalifikacji, edukacji i zatrudnienia - Oferty pośrednictwa w łagodzeniu konfliktów - Oferty z dziedziny kultury i sztuki We wszystkich kwartałach realizowano następujące podstawowe elementy programu celem osiągnięcia jego założeń: - Management kwartału We wszystkich wybranych osiedlach powołano managera kwartału oraz otworzono na miejscu biura dzielnicowe o regularnych godzinach przyjęć. - Pobudzanie działalności mieszkańców Inicjowanie oraz/lub towarzyszenie działaniom mającym na celu poprawę komunikacji dobrosąsiedzkiej między mieszkańcami, pobudzenia życia w dzielnicy i gotowości do partycypacji w krokach zmierzających do wprowadzenia zmian w kwartale. Inicjowanie oraz/lub towarzyszenie działaniom bądź krokom ku polepszeniu osobistej (indywidualnej bądź rodzinnej) sytuacji mieszkaniowej, warunków środowiskowych

12 oraz infrastruktury w obszarze socjalnym, kulturowym i w zakresie spędzania wolnego czasu - Współpraca podmiotów w kwartale Koordynacja wspólnych działań i planów różnorodnych podmiotów w ramach pracy na rzecz rozwoju kwartału. Zainicjowanie oraz/lub opieka nad osiedlową grupą roboczą, w której współpracują zainteresowani mieszkańcy, grupy interesów i przedstawiciele urzędów miejskich. Doradztwo na temat możliwości finansowania projektów i znalezienia partnerów dla inicjatyw, stowarzyszeń, prowadzących działalność gospodarczą. - Wprowadzenie ofert szkolenia zawodowego i zatrudnienia Bliska współpraca przy planowaniu i realizacji tych kroków, w szczególności ze spółkami mieszkaniowo-budowlanymi, podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą, urzędami miejskimi oraz managerami kwartałów z pozostałych obszarów Miasta Socjalnego Inicjatywa oraz/lub czuwanie nad przebiegiem inicjatyw z zakresu podnoszenia kwalifikacji mieszkańców kwartału (kursy języka niemieckiego, komputerowe itp.) celem polepszenia szans na rynku pracy. 5. UCZESTNICY W realizacji programu w okresie wyznaczonym w raporcie brały udział następujące podmioty: Burmistrz w roli Decernenta ds. Mieszkalnictwa/ Sztab Decyzyjny Miasto Socjalne Ogólne założenia, cele i punkty. Zespół Sterujący Sterowanie projektem zostało usytuowane między Sztabem Decyzyjnym (niem. Stabstelle) a poziomem operacyjnym w kwartałach. Zespół Sterujący zobowiązany był do składania regularnych sprawozdań. Od sterowanie projektem usytuowane było w Urzędzie ds. Mieszkalnictwa (przed tą datą w Urzędzie ds. Młodzieży i Socjalnych). Czteroosobowy zespół składający się z jednego architekta oraz trzech pracowników administracji o ugruntowanej znajomości prawa kontraktowego, finansowego oraz administracyjnego, z doświadczeniami w organizacji imprez, a także wiedzy na temat sektora łącznościowego i informatycznego, tworzyło komórkę operacyjną, która współpracowała z podmiotami odpowiedzialnymi za projekt oraz managerami kwartałów. Oprócz codziennej działalności operacyjnej zespół zajmował się przygotowaniem informacji i danych niezbędnych w procesie podejmowania decyzji przez administrację miasta Frankfurt,a także opracowywał niezbędne dokumenty tekstowe (np. wzory uchwał, umowy, raporty, stanowisk itp.). Członkowie zespołu (pracownicy administracyjni) na bieżąco zapoznawali się z pracą managementu kwartału poprzez regularne spotkania w kwartałach z managerami kwartałów oraz organizacjami koordynującymi projekt. Regularne spotkania managementu kwartału w Urzędzie ds. Mieszkalnictwa zapewniały przekazywanie wiedzy do Sztabu Decyzyjnego/ Zespołu Sterującego, a także między managerami kwartałów. Podczas tych spotkań możliwa była wymiana pomysłów oraz podział kompetencji, kontrola celów i definicja zadań.

13 Organizacyjne połączenie sterowania projektem z Departamentem Zaopatrzenia Mieszkań zapewniło transfer wiedzy z uwzględnieniem sterowania i kontroli wykorzystania środków, dzięki czemu możliwy był w razie potrzeby wpływ na projekt. Kontakty z przedstawicielami gospodarki mieszkaniowej, którymi dysponował Wydział, pomogły w jej włączeniu do pracy managementu kwartału. Organizacje/ podmioty koordynujące management kwartału Do realizacji managementu kwartału udało się przekonać organizacje z obszaru opieki społecznej. Ze względu na istniejące już poszczególne należące do tych organizacji instytucje w obszarach objętych programem, jak np. przedszkola, centra młodzieży, ośrodki pomocy, organizacje te były partnerami niezwykle pożądanymi. W ten sposób ułatwiono również włączenie managementu kwartału do pracy społecznej. Ze względu na swą wielkość i strukturę organizacje były w stanie oddać do dyspozycji własnych współpracowników. Ponadto istniały struktury zarządzające, które mogły wspierać i odciążać pracę managerów kwartałów. Samodzielne organizacje, które przejęły koordynację projektów w kwartałach: - Arbeiterwohlfahrt Kreisverband Frankfurt e.v. (Regionalny Związek Robotniczej Opieki Społecznej we Frankfurcie) w osiedlu Carl-Sonnenschein w dzielnicy Sossenheim, - Internationaler Bund e.v. (Stowarzyszenie Związek Międzynarodowy) w osiedlu Im Heisenrath/Am Kiesberg w dzielnicy Goldstein, - Caritasverband Frankfurt (Oddział Caritasu we Frankfurcie) w Fechenheim, - Diakonisches Werk für Frankfurt (Ewangelicka Organizacja Pomocy Społecznej) w osiedlu Karl-Kirchner w dzielnicy Preungesheim. Samoocena dokonana przez Caritasverband Frankfurt e.v.: Dlaczego samodzielne organizacje opieki społecznej są predestynowane do przejęcia zadań managementu kwartału? - Dzięki doświadczeniom we własnych instytucjach wiele organizacji zdobyło kompetencje w pracy społecznej, pracy z dziećmi i młodzieżą a także w innych obszarach infrastruktury socjalnej. - Są predestynowane do inicjowania i włączenia do projektu pracy społecznej i zaangażowania obywatelskiego. - Samodzielne organizacje są niezależne w towarzyszeniu procesom, które powstają poprzez aktywizację mieszkańców i ich włączenie do projektu - Niezależne organizacje są dla managera kwartału największą podporą, która jest często ważna w kontaktach z różnymi gremiami politycznymi. Na samodzielne organizacje jako podmioty odpowiedzialne nałożono obowiązek zdawania sprawozdania finansowego i oraz rocznego raportu. Współpraca z wyżej wymienionymi niezależnymi organizacjami opieki społecznej zasługuje na szczególną uwagę. Wymienione organizacje zdecydowały się na podjęcie ścisłej współpracy w kontekście programowo-kompetencyjnego wyposażenia managementu kwartału. Kooperacja dotyczyła wspólnego tworzenia koncepcji, wspólnej komunikacji z Zespołem Sterującym administracji Frankfurtu, intensywnej współpracy managerów z poszczególnymi organizacjami opieki społecznej oraz częściowo wspólnego informowania opinii publicznej.

14 Urzędy miejskie Włączenie do programu różnych urzędów miejskich miało zasadnicze znaczenie dla skutecznej pracy w kwartałach miejskich. Zespół Sterujący przejął w tym funkcję koordynującą. Kooperacja z innymi urzędami funkcjonowała przeważnie bez zastrzeżeń. Jeśli tylko urzędy miały taką możliwość, wspierały program zarówno merytorycznie jak i finansowo. Stanowisko z punktu widzenia niezależnych organizacji - Arbeiterwohlfahrt: Ważne dla zaistnienia pośrednictwa w łagodzeniu konfliktów sąsiedzkich było wsparcie ze strony Urzędu ds. Multikulturowych, który tym projektom... umożliwił profesjonalny start w szkoleniach mediatorów. Caritasverband: Chcielibyśmy w tym miejscu podkreślić rolę jaką odegrał Urząd ds. Zieleni Miejskiej, który okazał się dobrym partnerem oddając do dyspozycji własne środki. Internationaler Bund: W ramach prac projektowych współpracowaliśmy z Urzędem ds. Zieleni Miejskiej, Urzędem ds. Planowania Miejskiego, Urzędem ds. Multikulturowych, Wydziałem ds. Kobiet oraz Miejskim Urzędem Oświaty. 6. WYBÓR KWARTAŁÓW Program Frankfurt jest ukierunkowany nie tyle na usunięcie palących problemów co na pracę prewencyjną. Frankfurt znajduje się w tej szczęśliwej sytuacji, że żaden z obszarów osiedlowych nie jest obszarem społecznie kryzysowym. Jednakże mamy do czynienia z niepokojącymi zjawiskami. Dotyczy to szczególnie dużych osiedli, które są opuszczane ze względu na ich nieatrakcyjność architektoniczną i infrastrukturalną przez osoby o wyższych ambicjach. Na ich miejsce przybywają osoby o niższych dochodach, które często dysponują niskim potencjałem integracyjnym. Przed wyborem konkretnych osiedli zapoznano się na wstępie z danymi statystycznymi oraz raportami socjalnymi, by móc dokonać oceny potencjalnych zagrożeń. Ponieważ nie było do dyspozycji danych monitoringu z poszczególnych osiedli co byłoby rozwiązaniem idealnym jedynym wyjściem było posłużenie się danymi z poszczególnych dzielnic, które siłą rzeczy nie zawsze musiały być trafne dla mniejszych obszarów osiedlowych. Decydujące dla wyboru były również szanse związane ze znalezieniem partnerów w obszarze kwartałów, umożliwiające wykorzystanie ich potencjału. Takimi partnerami oprócz administracji miejskiej są podmioty z obszarów: gospodarki mieszkaniowej, stowarzyszenia bądź inicjatywy lokatorów, parafie, organizacje pracy społecznej i wiele innych. Podmioty te są gwarantami dla szybkiego znalezienia partnerów i możliwości dla managementu kwartału z perspektywą na to, by podjęta praca była coraz skuteczniejsza i długotrwała na lata. Oprócz tego zdawano sobie sprawę ze znaczenia kwestii planowania i inwestycji podmiotów gospodarki mieszkaniowej w odniesieniu do obszarów osiedlowych. Wybór kwartałów przebiegał więc nie (tylko) poprzez analizę obiektywnych i porównywalnych danych liczbowych. Przede wszystkim starano się zapoznać z sytuacją kwartałów we wszystkich dziedzinach oraz zasięgnąć opinii miejscowych ekspertów i włączyć ich w proces decyzyjny. Na początku projektu pojawiły się zastrzeżenia, czy poprzez wybór nie dojdzie do pewnej stygmatyzacji osiedla. W perspektywie czasu można stwierdzić, iż była to sytuacja przejściowa i ten temat podczas dalszego trwania projektu nie odgrywał wśród mieszkańców oraz w opinii publicznej więcej żadnej roli. Wręcz przeciwnie podczas trwania drugiej fazy

15 programu zgłaszano z różnych stron wiele nowych kwartałów dla dalszych projektów, co dowodzi, iż akceptacja programu znacząco wzrosła. 7. REALIZACJA Przygotowanie i wprowadzenie w życie uchwalonego w 1999 roku programu leżało pierwotnie w kompetencji Urzędu ds. Młodzieży i Socjalnych, który dokonał wyboru pierwszych czterech osiedli. Następnym krokiem było od lipca/ sierpnia 2000 roku podpisanie umów z organizacjami opieki społecznej o powołaniu managementu w poszczególnych kwartałach. W umowach wyznaczono wcześniej wspomniane elementy składowe programu. Jednocześnie organizacje opieki społecznej jako podmioty w programie zobowiązały się do niesienia pomocy managementowi kwartału, również z uwzględnieniem usytuowanych w danych osiedlach ośrodków własnych. Ponieważ obszary kwartałów cechowały się dużym zróżnicowaniem, należało na wstępnie zdefiniować problemy i obszary działalności z uwzględnieniem specyfiki osiedli. Z tego względu położono nacisk na możliwie szeroką interpretację i dowolność w rozwiązywaniu charakterystycznych dla danych osiedli problemów. Dlatego zdefiniowano tylko nadrzędne cele i uczestnicy projektu dokonywali regularnej kontroli, czy i w jakim stopniu cele projektu zostały osiągnięte. We wszystkich obszarach nałożono ramy czasowe obejmujące maksymalnie 5 lat. Umowy zawierane były wstępnie na dwa lata, jednak z opcją przedłużenia (z której później często korzystano). Opinia Związku Międzynarodowego (Internationaler Bund): Długotrwałe polepszenie sytuacji mieszkaniowej i życiowej wymaga czasu, w szczególności jeśli współpracuje się w tym celu na miejscu z samymi zainteresowanymi. Narzucenie projektom dwuletnich ram czasowych zmusza w pozytywnym sensie do intensywnej pracy. Pamiętając o zróżnicowanych warunkach w kwartałach, rozpatrywano rocznie konkretne projekty we współpracy między managementem kwartału a Zespołem Sterującym/ Sztabem Decyzyjnym. Konkretne zamierzenia i cele oraz związane z tym plany finansowe przedstawiano do zatwierdzenia w formie listy projektów burmistrzowi, jako decernentowi ds. mieszkalnictwa, co było również podstawą późniejszych sprawozdań z wykonania budżetu. Listy projektów zapewniały zarówno organizacjom koordynującym program jak i managerom kwartałów bezpieczeństwo planowania finansowego i pozwalały na ocenę stopnia osiągnięcia zamierzonych celów. Faza początkowa managementu była we wszystkich czterech obszarach okresem trudnym. Pierwszym zadaniem było przedstawienie projektu i znalezienie odpowiedniego biura dzielnicowego. Sytuację opisuje manager kwartału Osiedle Carl-Sonnenschein w raporcie z wykonania części programu (marzec 2001): Zanim udało się ulokować biuro dla managementu kwartału i zanim ja mogłem rozpocząć pracę na miejscu, minął rok [ ] Pół roku, czyli jedna czwarta czasu przewidzianego na realizację managementu kwartału w osiedlu Carl-Sonnenschein mineła. [ ] Praca jest mozolna i musimy jeszcze wielu przekonać. W pierwszej części projektu notowaliśmy życzenia i problemy mieszkańców. Wiemy nieco na temat jak obydwie płaszczyzny wpływania na społeczność są ze sobą powiązane. Równocześnie z organizacją instytucji na miejscu w kwartałach opracowywano ramy i plany działania, które opierały się na wynikach sondaży, przeprowadzonych w trzech z czterech obszarów. Poświęcono na to około pół roku, po czym przystąpiono do realizacji konkretnych projektów. Współpraca między Sztabem Decyzyjnym w biurze burmistrza, Zespołem Sterującym w Urzędzie ds. Mieszkalnictwa, managementem kwartału oraz organizacjami koordynującymi

16 musiała się dopiero ukształtować. W ciągu tego procesu udało się doprowadzić do kooperacji, która była dobrze oceniana przez wszystkie podmioty. Internationaler Bund stwierdza: Ścisła współpraca z Urzędem ds. Mieszkalnictwa była bardzo pomocna dla prac w osiedlu i tylko dzięki tym kontaktom była możliwa realizacja większych projektów, jak przykładowo prace remontowe przy ulicy Kiesbergweg. Arbeiterwohlfahrt: Współpraca z Urzędem ds. Mieszkalnictwa przy dalszej realizacji projektów była bardzo istotna przy omawianiu zagadnień merytorycznych między miastem a organizacjami, w kwestiach administracyjno-organizacyjnych oraz dla koordynacji i komunikacji z innymi urzędami. Nawet pojedyncze konkretne sprawy dotyczące kwartałów znalazły wsparcie w Urzędzie ds. Mieszkalnictwa. Caritasverband Frankfurt: Łącznie możemy mówić o pozytywnym bilansie. Przekazanie kompetencji do Decernatu ds. Mieszkalnictwa dało nam możliwość pracy z profesjonalnym partnerem. Jednakże ze względu na czas potrzebny do zapoznania się z materią, dochodziło do pewnych opóźnień. Jedną z głównych ról przy realizacji koncepcji przypisano właścicielom mieszkań w osiedlach, w szczególności spółdzielniom mieszkaniowym. Tam gdzie było to konieczne Zespół Sterujący inicjował regularne spotkania przedstawicieli właścicieli z zaangażowanymi organizacjami oraz managementem kwartałów. Ze strony Zespołu Sterującego została utworzona dla każdego kwartału strona internetowa która umożliwia sprawne zapoznanie się z tematem i otwierała managerom kwartałów możliwość publikowania aktualnych informacji dotyczących ich kwartałów. We wszystkich kwartałach podjęto prace nad następującymi zakresami zadań i działalności: Praca w gremiach/ tworzenie sieci współpracujących podmiotów Ważnym obszarem działalności managementu kwartałów była praca w gremiach. We wszystkich kwartałach programu komunalnego Frankfurt Miasto Socjalne Nowe Sąsiedztwa aktywne są różnorodne gremia: Lokalne gremia polityczne (rady dzielnicowe), regionalne rady prewencyjne, dzielnicowe grupy robocze, grupy robocze lokalnych organizacji społecznych stowarzyszenia lokatorów inicjatywy obywatelskie.

17 Włączenie i praca managementu w kwartałach i związane z tym tworzenie sieci podmiotów/ gremiów, różniących się w strukturze i podziale kompetencji, było ważnym elementem na drodze do profesjonalizacji i podnoszenia efektywności pracy w danych kwartałach. W ten sposób można było uniknąć wielokrotności struktur oraz lepiej koordynować podział kompetencji i właściwości merytorycznych. Biuro programu (biuro osiedlowe) Do utworzenia biur osiedlowych strony były zobligowane umową, co przedstawiało niezbędny warunek pracy managementu kwartału (MK). MK musiał być dla mieszkańców osiągalny i widoczny. Większość kontaktów z mieszkańcami była możliwa dzięki bliskości biura osiedlowego. Informacja publiczna Równie ważnym instrumentem była miejscowa informacja publiczna, która miała za zadanie przedstawienie mieszkańcom celów i założeń programu oraz jako platforma komunikacji między stronami/ podmiotami w kwartałach. Dalszą funkcją było pozytywne przedstawienie kwartału celem informacji nie tylko o deficytach w dzielnicach, ale również o potencjałach i zaletach danych obszarów. Informacja publiczna obejmowała działania w kilku obszarach. Do tego zaliczyć trzeba informowanie prasy (komunikaty prasowe, wywiady itp.) oraz regularne rozmowy z mieszkańcami a także punkty i imprezy informacyjne. Dzięki ciągłości informacji publicznej w poszczególnych kwartałach opinia publiczna była na bieżąco informowana o nowościach, zmianach i poprawach. Włączeni w te prace byli częściowo sami mieszkańcy, np. w ramach pracy redakcyjnej. Konsultacje eksperckie Konsultacje z ekspertami (pracownikami miejscowych instytucji społecznych, spółek budowlano-mieszkaniowych, lokalnymi politykami) były ważne - szczególnie w początkowej fazie tworzenia managementu kwartału - by otrzymać inny obraz na temat sytuacji w osiedlach niż obraz uzyskany po przeprowadzeniu sondaży wśród mieszkańców. Również przy nawiązywaniu kontaktów, pracach inspirujących współpracę różnych organizacji i podmiotów w kwartałach, konsultacje z ekspertami ogrywały zasadniczą rolę. Podczas rozmów sondowano, czy i jaka działalność ma już miejsce, jakie kooperacje są możliwe i czy możliwe jest ulepszenie istniejących powiązań i kontaktów. Remont i modernizacja placów zabaw Ze względu na duży odsetek dzieci i młodzieży w kwartałach, place zabaw i spędzania wolnego czasu są wysoce pożądane. Istniejące place zabaw (publiczne i należące do spółdzielni mieszkaniowych) były częściowo w złym stanie, nie na czasie lub wiele urządzeń było zdementowanych ze względu na zły stan techniczny i związane z tym niebezpieczeństwo wypadku. Naprawa i kreatywna modernizacja tych przestrzeni przy współudziale mieszkańców (szczególnie dzieci) oraz właściwych urzędów jest elementarną częścią składową programu Miasto Socjalne.

18 W większości kwartałów okazało się, iż istniejące możliwości zabaw dzieci bądź młodzieży o ile w ogóle istniały były zdecydowanie niewystarczające. Dzieci i młodzież nie dysponowały żadną wolną przestrzenią, w której mogłyby znaleźć zajęcie odpowiednie dla ich przedziałów wiekowych. Dlatego konflikty z dorosłymi mieszkańcami osiedli były z góry zaprogramowane. Udział dzieci już podczas planowania placów zabaw i przy ich budowie, a także powołanie patronów placów zabaw oraz dobra współpraca ze spółdzielniami mieszkaniowymi, Urzędem ds. Zieleni Miejskiej i Biurem ds. Dzieci przyczyniły się do tego, że place zabaw po zakończeniu projektu w kwartałach znajdują się w większości w bardzo dobrym stanie. Zebrania lokatorów Zgromadzenia mieszkańców, organizowane we współpracy z właściwymi do danego osiedla spółdzielniami mieszkaniowymi, są ważnym czynnikiem wspierania komunikacji i poprawy jakości współżycia w kwartałach. Zebrania przyczyniają się do poprawy komunikacji między wszystkimi podmiotami. Pośrednictwo w konfliktach sąsiedzkich Kontakty sąsiedzkie nigdy nie są wolne od konfliktów. Celem projektu Pośrednictwo w konfliktach sąsiedzkich było pokazanie konstruktywnych możliwości uporania się z konfliktami w środowisku wielonarodowościowym. Manager kwartału w dzielnicy Goldstein, zachęcona pomysłem pewnej mieszkanki, przy udziale miejscowego projektu samopomocowego, postanowiła stworzyć pośrednictwo w konfliktach sąsiedzkich na bazie Modelu Roterdamskiego. Metoda pośrednictwa w konfliktach sąsiedzkich, która sprawdziła się już w Holandii polega na pracy z miejscowymi wolontariuszami, przeszkolonymi wcześniej w technikach mediacyjnych. Dzielnicy, w szczególności lokatorom z sektora mieszkalnictwa socjalnego, oddano do dyspozycji łatwo osiągalny instrument do łagodzenia kłótni sąsiedzkich. Ten pomysł został przejęty w innych kwartałach. Po fazie odpowiednich szkoleń projekt pośredniczenia w konfliktach sąsiedzkich wystartował we wszystkich czterech kwartałach. Mieszkańcy, zaangażowani w kwartałach, w których działało pośrednictwo w konfliktach sąsiedzkich: Goldstein, Preungesheim i Ginnheim (management kwartału w Ginnheim działał do czerwca 2006), założyli we wrześniu 2005 roku stowarzyszenie, które jako podmiot odpowiedzialny za pośrednictwo w konfliktach sąsiedzkich w kwartałach, działa również poza nimi, na terenie całego miasta. Stowarzyszenie postawiło sobie zadanie stworzenia warunków organizatorskich do podjęcia pracy informacyjnej i koordynacyjnej. Wszędzie tam, gdzie istnieją zalążki projektów konstruktywnego i bliskiego obywatelowi pośrednictwa w konfliktach, stowarzyszenie pragnie je wspierać i wzmacniać, w pozostałych chce być doradcą i pomocnikiem dla nowo rozwijających się inicjatyw, a tam gdzie takich przesłanek brakuje być oferto- i pomysłodawcą. Poprawa otoczenia mieszkaniowego Konieczność zainicjowania i rozpoczęcia prac w celu poprawy otoczenia mieszkaniowego i jakości przestrzeni publicznej pokazała się po włączeniu kwartałów do programu i przeprowadzeniu sondaży wśród mieszkańców. Wygląd osiedli był wielokrotnie przyczyną złego samopoczucia mieszkańców. Brakująca

19 identyfikacja z miejscem zamieszkania prowadziła do pewnego róbtacochcetyzmu mieszkańców, czego wynikiem był wandalizm i zaśmiecenie. Projekty w kwestii śmieci Problemem, którego nie wolno nie doceniać, jest w dużej części znaczne zaśmiecenie w poszczególnych kwartałach oraz związana z tym turystyka odpadowa z innych części miasta. Niektóre miejscowe nawyki zapraszały wręcz do tego. Problem z zaśmieceniem jest problemem nie tylko w kwartałach Miasta Socjalnego, co pokazuje utworzenie nowego Sztabu Decyzyjnego Czysty Frankfurt. 8 Management Kwartału podjął się zadania wyczulenia mieszkańców na problematykę śmieci poprzez realizację mniejszych miejscowych projektów zajmujących się tą kwestią. Celem tego kroku było polepszenie sytuacji w otoczeniu osiedlowym oraz podniesienie świadomości mieszkańców o zgodnym współżyciu. Dzięki temu osłabiono również potencjał konfliktowy. Projekt Sprawna Pomoc Uchwałą Rady Miasta o utworzeniu Programu założono również stworzenie projektu o wspieraniu inicjatyw samopomocowych do usuwania szkód i graffiti a także celem wspierania kroków do ulepszenia otoczenia osiedlowego we współpracy z miejskimi stowarzyszeniami zatrudnienia. Projekt w tej formie nie został wprowadzony w życie. Przyczyny tego są bardzo zróżnicowane. Nie możliwe było przykładowo znalezienie odpowiedniej liczby mieszkańców w kwartałach, którzy byliby gotowi do podjęcia tego zajęcia czy zdobycia kwalifikacji. Już podczas fazy planowania projektu stało się oczywistym, iż wiele zadań i kompetencji pokrywa się z zadaniami i kompetencjami osiedlowych nadzorców spółdzielni mieszkaniowych. Jednak oczekiwania związane z tym projektem mogły być spełnione dzięki pojedynczym projektom w kwartałach realizowanym od problemu do problemu z pomocą mieszkańców-wolontariuszy. Niezależnie od tego tematem tym zajmował się Sztab Decyzyjny Czysty Frankfurt. Kursy języka niemieckiego Ze względu na duży odsetek osób w kwartałach o pochodzeniu obcym wysoki priorytet miało wspieranie podnoszenia kwalifikacji językowych jako niezbędny warunek integracji. W ofercie zapewniono specjalne kursy dla kobiet, gdyż kobiety często dopiero jako dorosłe osoby dzięki zawieraniu małżeństw z mężczyznami posiadającymi prawo do stałego pobytu w Niemczech przybywały do Niemiec i siłą rzeczy nie władały językiem niemieckim w wystarczającym stopniu. Udział w publicznych uroczystościach We wstępnych sondażach wśród mieszkańców skarżono się na panującą anonimowość w kwartałach, czemu należało przeciwdziałać. Łatwym sposobem zainicjowania nowego sąsiedztwa, poprzez wzajemne poznanie się, jest wspólna organizacja imprez. We wszystkich kwartałach podjęto się realizacji nowych imprez bądź pomocy przy organizacji już istniejących, co umocniło związki między mieszkańcami. 8 Celem Sztabu Decyzyjnego Czysty Frankfurt jest poprawa obrazu Miasta Frankfurt pod względem gruntownej poprawy sytuacji w kwestii czystości.

20 Ze sprawozdania rocznego Managementu Kwartału Osiedle Carl-Sonnenschein : Cieszy fakt, że festiwal letni zmienił swój charakter z imprezy organizowanej odgórnie na przedsięwzięcie aktywnych mieszkańców. Do tego najaktywniejsza grupa, Międzynarodowe Spotkania Kobiet, składa się mieszkanek (i podczas przedsięwzięć również ich męskich członków rodzin), które jeszcze przed dwoma laty w żaden sposób nie uczestniczyły w życiu publicznym osiedla. Projekt zdobywania kwalifikacji i pracy: trener sportu rekreacyjnego W ramach programu miasto Frankfurt nad Menem przygotowało projekt, który obejmuje zarówno aspekty zdobywania zatrudnienia jak i oferowania zajęć sportowych w kwartałach Miasta Socjalnego. Wykwalifikowano trenerów sportowych i młodzieży, którzy organizowali w regularnych odstępach czasowych imprezy sportowe, pomyślane z myślą o ofercie spędzania wolnego czasu dla młodzieży w kwartałach, w szczególności dla tych, którzy tylko sporadycznie lub w ogóle nie korzystali z pozostałych ofert pochodzących od szkół, instytucji pomocy młodzieży czy klubów gimnastycznych i sportowych. Dzięki tej ofercie zamierzano zmniejszyć potencjał konfliktowy, wspierać tolerancję i rozwój kompetencji komunikacyjnych a przede wszystkim kompetencje społeczne młodych ludzi. Prewencja przemocy była dalszym aspektem oferty dodając jeszcze kroki prowadzące do identyfikowania się młodzieży z ich osiedlem, inicjowania aktywności w dzielnicy i gotowości niesienia wzajemnej pomocy. Projekt został zrealizowany wspólnie z Sportjugend Frankfurt (Młodzież Frankfurtu aktywna w sporcie) jako profesjonalną jednostką szkolącą oraz Werkstatt Frankfurt (Warsztat Frankfurt) jako jednostką zatrudniającą. Na projekt składały się dwa zasadnicze cele: Szkolenie bezrobotnej młodzieży bądź młodych dorosłych, którzy są zależni od pomocy społecznej. Przy czym możliwym wydaje się, iż dany krąg osób w przyszłości - po pomyślnym zakończeniu szkolenia - będzie mógł polepszyć swoją sytuację życiową podejmując zajęcie w klubach sportowych jako trenerzy, co prowadziłoby jednocześnie do przynajmniej czasowego uniezależnienia się od pomocy społecznej. Poszerzenie już istniejącej oferty sportowej w kwartałach Miasta Socjalnego. W kwartale Im Heisenrath wprowadzono tzw. Sport o północy, w osiedlu Karl- Kirchner : Sport popołudniowy. Krąg osób biorących udział w tych zajęciach szkoleniowych powinien pochodzić z kwartałów Miasta Socjalnego. Prawo do zgłaszania kandydatur mieli managerowie kwartałów.

Rewitalizacja na obszarach mieszkaniowych i o mieszanych funkcjach problemy obszarów

Rewitalizacja na obszarach mieszkaniowych i o mieszanych funkcjach problemy obszarów Rewitalizacja na obszarach mieszkaniowych i o mieszanych funkcjach problemy obszarów Obszary mieszkaniowe obszary o dominującej funkcji mieszkaniowej ( blokowiska ) obszary z przeważającą funkcją mieszkaniową

Bardziej szczegółowo

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy 1. Wstęp Niniejszy raport został opracowany celem przedstawienia potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy w całej Polsce

Bardziej szczegółowo

Tytuł programu: Działania aktywizujące rodziny wieloproblemowe Klub samopomocowy rodzin z familoków.

Tytuł programu: Działania aktywizujące rodziny wieloproblemowe Klub samopomocowy rodzin z familoków. Załącznik nr 1 Program Aktywności Lokalnej w Ośrodku Pomocy Społecznej w Czerwionce- Leszczynach przewidziany do realizacji w ramach projektu systemowego OPS i Twoja aktywność ku integracji współfinansowany

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

Dr. Stefanie Hildebrandt Dr. Marek Fiałek. Szczecin, 07.11.2013

Dr. Stefanie Hildebrandt Dr. Marek Fiałek. Szczecin, 07.11.2013 Badanie dotyczące nauczania języka polskiego w Meklemburgii Pomorze Przednie z uwzględnieniem merytorycznie uzupełniających się w przebiegu ścieżki edukacyjnej ofert nauczania języka Dr. Stefanie Hildebrandt

Bardziej szczegółowo

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Charakter Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego Siedzą w środkowym rzędzie: prof. Jerzy Mikułowski Pomorski późniejszy rektor AE, prof. Aleksander Koj ówczesny rektor

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja to wyprowadzanie ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe, obejmujące różne sfery życia. Sama definicja

Bardziej szczegółowo

Rada Seniorów. 19 czerwca 2015 roku

Rada Seniorów. 19 czerwca 2015 roku Rada Seniorów 19 czerwca 2015 roku Formalne umocowanie RS Art. 5c ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym 1. Gmina sprzyja solidarności międzypokoleniowej oraz tworzy warunki do pobudzania aktywności

Bardziej szczegółowo

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola

Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola Skrót założeń strategii rozwoju usług edukacyjnych w gminie Lesznowola sporządzony w ramach projektu Od diagnozy do strategii model planowania rozwoju usług publicznych dofinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

GMINNY SYSTEM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W BYTOWIE

GMINNY SYSTEM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W BYTOWIE GMINNY SYSTEM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W BYTOWIE Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1. W celu efektywnego przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz zmniejszania jej negatywnych następstw w Ŝyciu

Bardziej szczegółowo

Projekt UCHWAŁA Nr /2015 RADY MIEJSKIEJ W CHMIELNIKU z dnia 2015 roku

Projekt UCHWAŁA Nr /2015 RADY MIEJSKIEJ W CHMIELNIKU z dnia 2015 roku Wersja nr 1 z 13 października 2015 r. Projekt UCHWAŁA Nr /2015 RADY MIEJSKIEJ W CHMIELNIKU z dnia 2015 roku w sprawie: przyjęcia na rok 2016 programu współpracy Gminy Chmielnik z organizacjami pozarządowymi

Bardziej szczegółowo

Raport z przeprowadzonej ewaluacji w obszarze współpracy szkoły z rodzicami

Raport z przeprowadzonej ewaluacji w obszarze współpracy szkoły z rodzicami Raport z przeprowadzonej ewaluacji w obszarze współpracy szkoły z rodzicami Zespół ewaluacyjny w składzie: A. Czajkowski, D. Stokłosa, K. Zawarska przygotował i przeprowadził ewaluację dotyczącą współpracy

Bardziej szczegółowo

wywiadu środowiskowego. 1

wywiadu środowiskowego. 1 1. DANE OSOBY Z KTÓRĄ PRZEPROWADZONO WYWIAD 1 Narzędzie pracy socjalnej nr 1 Wywiad Rozpoznanie sytuacji Przeznaczenie narzędzia: Etap 1 Diagnoza / Ocena Podetap 1a Rozeznanie sytuacji związanej z problemem

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA GMINY STOCZEK

PLAN DZIAŁANIA GMINY STOCZEK 1. Adres gminy Województwo MAZOWIECKIE Miejscowość STOCZEK Ulica KOSOWSKA Nr domu 5 Nr lokalu - Kod pocztowy 07-104 PLAN DZIAŁANIA GMINY STOCZEK 2. Osoba do kontaktów roboczych z Regionalnym Ośrodkiem

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI.64.2015 RADY GMINY ŚNIADOWO. z dnia 26 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR XI.64.2015 RADY GMINY ŚNIADOWO. z dnia 26 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR XI.64.2015 RADY GMINY ŚNIADOWO z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie przyjęcia Programu współpracy Gminy Śniadowo z organizacjami pozarządowymi i podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ

PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ Podstawowym założeniem, które przyjęto dla potrzeb opracowania Lokalnej Strategii Rozwoju dla obszaru PROWENT na lata 2014-2020 jest szerokie włączenie mieszkańców

Bardziej szczegółowo

chcielibyśmy wprowadzić możliwość zwiększenia przez Prezydent Miasta

chcielibyśmy wprowadzić możliwość zwiększenia przez Prezydent Miasta Uwagi mieszkańców/organizacji pozarządowych nadesłane przez Internet w dniach 19.04-9.05.2013 i zgłoszone na spotkaniu otwartym z mieszkańcami w dniu 9 maja br. Lp. Podmiot zgłaszający uwagę Treść uwagi

Bardziej szczegółowo

MATRYCA PARTYCYPACJI I MAPA AKTYWNOŚCI

MATRYCA PARTYCYPACJI I MAPA AKTYWNOŚCI MATRYCA PARTYCYPACJI I MAPA AKTYWNOŚCI Matryca partycypacji oraz mapa aktywności to narzędzia ułatwiające współpracę mieszkańców i mieszkanek z władzą. Matryca wskazuje w jakich obszarach Urząd Miasta

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH na lata 2014-2016 1 OPIS PROBLEMU Niepełnosprawność, zgodnie z treścią ustawy o rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. Wstęp. Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Ilekroć w niniejszym programie jest mowa o:

PROJEKT. Wstęp. Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Ilekroć w niniejszym programie jest mowa o: PROJEKT Program Współpracy Gminy Gostynin z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na rok 2013 Wstęp

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ,,POMOCNA KORYTNICA

SPRAWOZDANIE ,,POMOCNA KORYTNICA SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROJEKTU SYSTEMOWEGO,,POMOCNA KORYTNICA WSPÓŁFINANSOWANEGO Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO PRIORYTET VII PROMOCJA INTEGRACJI SPOŁECZNEJ DZIAŁANIE 7.1 ROZWÓJ I UPOWSZECHNIENIE

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr. Rady Gminy Oleśnica z dnia.2014 r.

Uchwała Nr. Rady Gminy Oleśnica z dnia.2014 r. Uchwała Nr. Rady Gminy Oleśnica z dnia.2014 r. w sprawie przyjęcia Programu współpracy Gminy Oleśnica z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2015.

Bardziej szczegółowo

Program Aktywności Lokalnej

Program Aktywności Lokalnej Miasto i Gmina Wąchock Program Aktywności Lokalnej dla Gminy Wąchock na lata 2009-2013 Wąchock, sierpień 2009 1 Wprowadzenie 3 Cele Programu Aktywności Lokalnej. 4 Kierunki działań.. 6 Odbiorcy programu

Bardziej szczegółowo

Kolonowskie na lata 2013 2015

Kolonowskie na lata 2013 2015 UCHWAŁA NR XXX/248/13 RADY MIEJSKIEJ W KOLONOWSKIEM z dnia 24 czerwca 2013roku w sprawie uchwalenia 3-letniego Gminnego Program Wspierania Rodziny dla Gminy Kolonowskie na lata 2013 2015 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Gminy Ogrodzieniec z Organizacjami. Pozarządowymi na lata 2011-2012. Program Współpracy Gminy Ogrodzieniec z Organizacjami

Program Współpracy Gminy Ogrodzieniec z Organizacjami. Pozarządowymi na lata 2011-2012. Program Współpracy Gminy Ogrodzieniec z Organizacjami Projekt Program Współpracy Gminy Ogrodzieniec z Organizacjami 1. Ilekroć w niniejszej Uchwale mowa jest o: Rozdział I Postanowienia ogólne a. Programie należy przez to rozumieć Program Współpracy Gminy

Bardziej szczegółowo

WIELOLETNI PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY ADAMÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA LATA

WIELOLETNI PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY ADAMÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA LATA Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 21/15 Wójta Gminy Adamów z dnia 18 marca 2015 r. P R O J E K T WIELOLETNI PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY ADAMÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne w ramach opracowywania Lokalnego Programu Rewitalizacji

Konsultacje społeczne w ramach opracowywania Lokalnego Programu Rewitalizacji Konsultacje społeczne w ramach opracowywania Lokalnego Programu Rewitalizacji Mława przystępuje do opracowania Programu Rewitalizacji. Aby program ten był w pełni dostosowany do potrzeb i aspiracji mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej

Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej Wzrost wiedzy oraz nabycie kompetencji w zakresie współpracy międzysektorowej Raport z badań przeprowadzonych w ramach projektu Standardy współpracy międzysektorowej w powiecie oleckim Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

DOBRE PRAKTYKI - WSPÓŁPRACA POLSKO - NIEMIECKA

DOBRE PRAKTYKI - WSPÓŁPRACA POLSKO - NIEMIECKA DOBRE PRAKTYKI - WSPÓŁPRACA POLSKO - NIEMIECKA Współpraca publicznych służb zatrudnienia mających swoje siedziby po obu stronach Odry sięga 1992 roku, kiedy to w Polsce dopiero zaczął się organizować system

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr... - projekt - Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia...

Uchwała Nr... - projekt - Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia... Uchwała Nr... - projekt - Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia... w sprawie uchwalenia rocznego programu współpracy Gminy Biesiekierz na rok 2011 z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami działającymi

Bardziej szczegółowo

Schematom STOP! Wspólne działania instytucji pomocy społecznej i instytucji rynku pracy pilotaż

Schematom STOP! Wspólne działania instytucji pomocy społecznej i instytucji rynku pracy pilotaż Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Państwowa jednostka budżetowa podległa Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej Al. Jerozolimskie 65/79 Warszawa 00-697 tel. 0 22 237 00 00, fax. 0 22 237 00 99, www.crzl.gov.pl

Bardziej szczegółowo

z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 Ustawy

z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 Ustawy PROJEKT Program współpracy Gminy Rawa Mazowiecka z organizacjami pozarządowymi oraz z podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o

Bardziej szczegółowo

Urząd Miejski w Kaliszu

Urząd Miejski w Kaliszu Urząd Miejski w Kaliszu Jak skutecznie korzystać z możliwości współpracy wdrożenie Modelu współpracy administracji publicznej i organizacji pozarządowych w Kaliszu Barbara Bocheńska Biuro Obsługi Inwestora

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU LESKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2016

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU LESKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2016 - projekt PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU LESKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2016 SPIS TREŚCI Rozdział I Rozdział II Rozdział III

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD Załącznik do Uchwały nr XXIV/196/08 Rady Gminy Szemud z dnia 08 września 2008 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD NA LATA 2008 2013 Szemud 2008 SPIS TREŚCI: I. WSTĘP.. 3 II. III. IV. ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr III/. /14 - projekt - Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia. grudnia 2014 r.

Uchwała Nr III/. /14 - projekt - Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia. grudnia 2014 r. Uchwała Nr III/. /14 - projekt - Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia. grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia rocznego programu współpracy Gminy Biesiekierz na rok 2015 z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami

Bardziej szczegółowo

Rozdział 2 Zasady współpracy

Rozdział 2 Zasady współpracy Załącznik Nr 1 do uchwały Nr. XXI/153/12 Rady Gminy Krasnystaw z dnia 29 listopada 2012 PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY KRASNYSTAW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI WYMIENIONYMI W ART. 3 UST. 3 USTAWY

Bardziej szczegółowo

Lublin, dnia 28 grudnia 2015 r. Poz. 5424 UCHWAŁA NR X/48/2015 RADY GMINY WOJSŁAWICE. z dnia 24 listopada 2015 r.

Lublin, dnia 28 grudnia 2015 r. Poz. 5424 UCHWAŁA NR X/48/2015 RADY GMINY WOJSŁAWICE. z dnia 24 listopada 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Lublin, dnia 28 grudnia 2015 r. Poz. 5424 UCHWAŁA NR X/48/2015 RADY GMINY WOJSŁAWICE z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie uchwalenia rocznego programu współpracy

Bardziej szczegółowo

Budujemy społeczności, nie tylko osiedla

Budujemy społeczności, nie tylko osiedla Budujemy społeczności, nie tylko osiedla Jako twórcy nowych osiedli postanowiliśmy, że będziemy razem z ich mieszkańcami działać na rzecz ich społeczności. Oprócz planowanej infrastruktury i standardowych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ROCZNEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY GMINY KRYNKI

PROJEKT ROCZNEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY GMINY KRYNKI Załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr 68/2015 Burmistrza Krynek z dnia 1 września 2015 r. PROJEKT ROCZNEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY GMINY KRYNKI z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art.3

Bardziej szczegółowo

Projekt PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY LIPNIK Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2011 ROK

Projekt PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY LIPNIK Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2011 ROK Załącznik Nr 1 Do uchwały Nr... Rady Gminy w Lipniku z dnia... Projekt PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY LIPNIK Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Propozycja reformy funkcjonowania rad dzielnic i osiedli w Gdańsku na przykładzie doświadczeń reformy z Poznania

Propozycja reformy funkcjonowania rad dzielnic i osiedli w Gdańsku na przykładzie doświadczeń reformy z Poznania Propozycja reformy funkcjonowania rad dzielnic i osiedli w Gdańsku na przykładzie doświadczeń reformy z Poznania Opr. Lidia Makowska, przewodnicząca Zarządu Dzielnicy Wrzeszcz Górny Wrzeszcz, kwiecień

Bardziej szczegółowo

Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Wolbrom na lata 2008-2020

Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Wolbrom na lata 2008-2020 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013 (MRPO) zakłada, że Lokalne Programy Rewitalizacji (LPR) powinny dotyczyć wyselekcjonowanych obszarów miejskich, za wyjątkiem miast o liczbie mieszkańców

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXVII/147/12

UCHWAŁA Nr XXVII/147/12 UCHWAŁA Nr XXVII/147/12 Rady Gminy Międzyrzec Podlaski z dnia 28 grudnia 2012 roku w sprawie przyjęcia rocznego programu współpracy Gminy Międzyrzec Podlaski z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XV/119/2011 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU. z dnia 9 sierpnia 2011 r.

UCHWAŁA NR XV/119/2011 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU. z dnia 9 sierpnia 2011 r. UCHWAŁA NR XV/119/2011 RADY MIEJSKIEJ W SWARZĘDZU z dnia 9 sierpnia 2011 r. w sprawie: przyjęcia Programów Animator kultury dzieci i młodzieży w Gminie Swarzędz i Animator sportu dzieci i młodzieży w Gminie

Bardziej szczegółowo

PLAN WSPÓŁPRACY Z RODZICAMI

PLAN WSPÓŁPRACY Z RODZICAMI PRZEDSZKOLE MIEJSKIE IM. JANA PAWŁA II W STRONIU ŚL. PLAN WSPÓŁPRACY Z RODZICAMI NA LATA; 2012/2013 2013/2014 Zatwierdzony Uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia 31. 08. 2012r. 2014/2015 PODSTAWA PRAWNA 1.

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do uchwały nr.. Rady Gminy Wińsko z dnia.. PROJEKT Program współpracy Gminy Wińsko z organizacjami pozarządowymi oraz z podmiotami, o których mowa w art. 3 ust.3 ustawy z dnia 24 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Program współpracy Gminy Kobylanka z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2015

Program współpracy Gminy Kobylanka z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2015 Załącznik do Uchwały Nr. Rady Gminy Kobylanka z dnia 26 lutego 2015 r. Program współpracy Gminy Kobylanka z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie to ma na celu zarysowanie tego problemu i postawienie uczniów w sytuacji podejmowania decyzji, która zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem.

Ćwiczenie to ma na celu zarysowanie tego problemu i postawienie uczniów w sytuacji podejmowania decyzji, która zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem. Opis ćwiczenia ĆWICZENIE Czy biznes jest opłacalny? Ent-teach Rozdział 3 Analiza Rynku To ćwiczenie skierowane jest do studentów wszystkich obszarów kształcenia zawodowego, którzy biorą udział w projekcie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW MINISTERSTWA SPRAW ZAGRANICZNYCH KONKURS WSPOLPRACA Z POLAKAMI I POLONIĄ ZA GRANICĄ W 2014 r.

PROJEKT FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW MINISTERSTWA SPRAW ZAGRANICZNYCH KONKURS WSPOLPRACA Z POLAKAMI I POLONIĄ ZA GRANICĄ W 2014 r. PROJEKT FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW MINISTERSTWA SPRAW ZAGRANICZNYCH KONKURS WSPOLPRACA Z POLAKAMI I POLONIĄ ZA GRANICĄ W 2014 r. Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Krakowie Działa od 2004 roku. Cel wspólne działania

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. 1) ustawie rozumie się przez to ustawę z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku

Postanowienia ogólne. 1) ustawie rozumie się przez to ustawę z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku Projekt Załącznik do Zarządzenia Nr 60/ON/2014 Burmistrza Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia 22 październik 2014 r. Program współpracy Miasta Rejowiec Fabryczny z organizacjami pozarządowymi oraz innymi

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/18/10 RADY MIEJSKIEJ W KOŻUCHOWIE. z dnia 29 grudnia 2010 r.

UCHWAŁA NR V/18/10 RADY MIEJSKIEJ W KOŻUCHOWIE. z dnia 29 grudnia 2010 r. UCHWAŁA NR V/18/10 RADY MIEJSKIEJ W KOŻUCHOWIE z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie Programu współpracy w 2011 roku Gminy Kożuchów z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami Na podstawie art. 7 ust.1

Bardziej szczegółowo

Raport z konsultacji społecznych budżetu partycypacyjnego

Raport z konsultacji społecznych budżetu partycypacyjnego Raport z konsultacji społecznych budżetu Mając na uwadze rozwój społeczeństwa obywatelskiego, udział mieszkańców w formułowaniu priorytetów w zakresie kierunków rozwoju miasta i dzielnic, a także doskonalenia

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXV/142/04 Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 26 października 2004 roku

Uchwała Nr XXV/142/04 Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 26 października 2004 roku 1 Uchwała Nr XXV/142/04 Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 26 października 2004 roku w sprawie Programu współpracy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami na rok 2005. Na podstawie art. 5 ust.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VII/121/15 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 1 kwietnia 2015 r.

UCHWAŁA NR VII/121/15 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 1 kwietnia 2015 r. UCHWAŁA NR VII/121/15 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 1 kwietnia 2015 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia Programu Centrum Aktywności Lokalnej w Szopienicach na lata 2014-15 Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

Proces uspołecznienia Strategii rozwoju Opola w latach 2012-2020

Proces uspołecznienia Strategii rozwoju Opola w latach 2012-2020 Urząd Miasta Opola Rynek Ratusz 45-015 Opole Proces uspołecznienia Strategii rozwoju Opola w latach 2012-2020 Warszawa 25 lutego 2014r. HISTORIA KONSULTACJI SPOŁECZNYCH W OPOLU Prace nad Strategią rozwoju

Bardziej szczegółowo

Na terenie miasta aktywnie działa ok. 150 organizacji pozarządowych z czego 26 ma status organizacji pożytku publicznego 1. 1 Dane z marca 2015 r.

Na terenie miasta aktywnie działa ok. 150 organizacji pozarządowych z czego 26 ma status organizacji pożytku publicznego 1. 1 Dane z marca 2015 r. Sprawozdanie z realizacji przez Gminę Miasto Ostrów Wielkopolski programu współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności

Bardziej szczegółowo

Rządowy Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich

Rządowy Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich Rządowy Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich Cele FIO w 2006 Podstawowym celem FIO jest finansowe wsparcie inicjatyw obywatelskich z udziałem organizacji pozarządowych, podejmowanych na rzecz: Cel 1

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 Załącznik do Uchwały Nr XL/222 /2010 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju z dnia 28 stycznia 2010 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA GMINY POLANICA ZDRÓJ NA LATA 2010-2013 1.Wstęp Program Aktywności Lokalnej

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Warszawie Diagnoza

Wolontariat w Warszawie Diagnoza Wolontariat w Warszawie Diagnoza Kluczowe wynikibadania organizacji i instytucji, wykonanego na zlecenie Stowarzyszenia Centrum Wolontariatu w Warszawie Maj 2012 Badanie i raport wykonane na zlecenie Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/115/15 RADY MIEJSKIEJ BRZEGU. z dnia 27 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR XIV/115/15 RADY MIEJSKIEJ BRZEGU. z dnia 27 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR XIV/115/15 RADY MIEJSKIEJ BRZEGU z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie: uchwalenia rocznego programu współpracy Gminy Brzeg z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r.

UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r. UCHWAŁA Nr XIX/138/2012 RADY POWIATU W OSTRÓDZIE z dnia 18 maja 2012r. w sprawie przyjęcia Programu Integracji Społecznej i Zawodowej Osób Niepełnosprawnych w Powiecie Ostródzkim na 2012 rok Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY LUBOMIA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2016 ROK

ROCZNY PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY LUBOMIA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2016 ROK PROJEKT ROCZNY PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY LUBOMIA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2016 ROK Wstęp Celem głównym Rocznego Programu Współpracy,

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE)

Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE) Wspólna Metodologia 1 Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE) Przykładowy opis pracy Wprowadzenie Specjalista ds. energii jest kluczową postacią,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR.. RADY GMINY KOBYLANKA z dnia.. 2013 r.

UCHWAŁA NR.. RADY GMINY KOBYLANKA z dnia.. 2013 r. UCHWAŁA NR.. RADY GMINY KOBYLANKA z dnia.. 2013 r. w sprawie zmiany uchwały XXXVIII/229/13 Rady Gminy Kobylanka w sprawie przyjęcia rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Roczny program współpracy Gminy Siedlce z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2010

Roczny program współpracy Gminy Siedlce z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2010 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr Rady Gminy Siedlce z dnia 26 listopada 2009 roku Roczny program współpracy Gminy Siedlce z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. funduszu na działalność społeczno-kulturalną i oświatową Katowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej

REGULAMIN. funduszu na działalność społeczno-kulturalną i oświatową Katowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej 1 Podstawa prawna: Załącznik do Uchwały Nr 55/81/2003 Walnego Zgromadzenia KSM z dnia 12.06.2003 r. - obowiązuje od dnia 1.10.2003 r. REGULAMIN funduszu na działalność społeczno-kulturalną i oświatową

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr XXIII/135/08 Rady Miasta Hajnówka z dnia 30 grudnia 2008 r.

Załącznik do Uchwały Nr XXIII/135/08 Rady Miasta Hajnówka z dnia 30 grudnia 2008 r. Załącznik do Uchwały Nr XXIII/135/08 Rady Miasta Hajnówka z dnia 30 grudnia 2008 r. Program współpracy miasta Hajnówka z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR. / 2015 RADY MIEJSKIEJ W JASIENIU z dnia. 2015 r.

UCHWAŁA NR. / 2015 RADY MIEJSKIEJ W JASIENIU z dnia. 2015 r. UCHWAŁA NR. / 2015 RADY MIEJSKIEJ W JASIENIU z dnia. 2015 r. w sprawie przyjęcia Rocznego Programu Współpracy Gminy Jasień z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie Rocznego Programu Współpracy Gminy Nowa Ruda z organizacjami pozarządowymi na rok 2016 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15

Bardziej szczegółowo

Poszukujemy wolontariuszy którzy podejmą się w swojej okolicy roli lokalnych koordynatorów programu w wybranym zakresie:

Poszukujemy wolontariuszy którzy podejmą się w swojej okolicy roli lokalnych koordynatorów programu w wybranym zakresie: Fundacja Jeden Drugiemu i Portal KtoPomoze.pl pod Patronatem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej poszukują wolontariuszy do udziału w Programie Pomoc Wzajemna. Program polega na organizacji samopomocy,

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe informacje: www.jedendrugiemu.pl/pomoc-wzajemna.html Al. Prymasa Tysiąclecia 137, 01-424 Warszawa www.ktopomoze.

Szczegółowe informacje: www.jedendrugiemu.pl/pomoc-wzajemna.html Al. Prymasa Tysiąclecia 137, 01-424 Warszawa www.ktopomoze. Fundacja Jeden Drugiemu i Portal KtoPomoze.pl pod Patronatem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zapraszają do udziału w Programie Pomoc Wzajemna. Program polega na kojarzeniu osób potrzebujących

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ MIESZKAŃCÓW MIASTA LUBLIN NA LATA 2009 2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ MIESZKAŃCÓW MIASTA LUBLIN NA LATA 2009 2013 Załącznik do Uchwały Nr Rady Miasta Lublin z dnia 2008 roku PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ MIESZKAŃCÓW MIASTA LUBLIN NA LATA 2009 2013 Lublin 2008 SPIS TERŚCI I. ZAŁOśENIA PROGRAMU AKTYWNOŚCI LOKALNEJ 3 II.

Bardziej szczegółowo

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Zarys projektu Celem projektu, którego pierwszy, opisywany tu etap planujemy zrealizować w okresie od stycznia do sierpnia 2006, jest przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej realizacji w latach 2004 2005 projektów: Bemowski Program Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Program wspierania seniorów w gminie Niemodlin Niemodlin, 2013 rok

Program wspierania seniorów w gminie Niemodlin Niemodlin, 2013 rok Załącznik do uchwały nr XLVI/282/13 Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 26 września 2013 r. Program wspierania seniorów w gminie Niemodlin Niemodlin, 2013 rok CZĘŚĆ OGÓLNA Starzenie się jest naturalnym

Bardziej szczegółowo

w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l OVER 45

w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l OVER 45 grupa worldwideschool w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l INFORMACJA O ZREALIZOWANYM PROJEKCIE OVER 45 OVER 45 INFORMACJA O ZREALIZOWANYM PROJEKCIE OVER 45 Worldwide School Sp. z o.o. w okresie od

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr /2013 Rady Powiatu Krapkowickiego z dnia 2013 r.

Uchwała Nr /2013 Rady Powiatu Krapkowickiego z dnia 2013 r. Uchwała Nr /2013 Rady Powiatu Krapkowickiego z dnia 2013 r. w sprawie: uchwalenia Rocznego Programu Współpracy Powiatu Krapkowickiego z Organizacjami Pozarządowymi oraz Podmiotami Prowadzącymi Działalność

Bardziej szczegółowo

Newsletter 01/2015. Szanowni Państwo,

Newsletter 01/2015. Szanowni Państwo, Newsletter 01/2015 Szanowni Państwo, Z przyjemnością prezentujemy pierwszy newsletter poświęcony podsumowaniu działań Krajowej Platformy Współpracy na Rzecz Integracji w roku 2014. Ubiegły rok obfitował

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. Rady Miejskiej w Janowie Lubelskim z dnia

Uchwała Nr.. Rady Miejskiej w Janowie Lubelskim z dnia projekt Uchwała Nr.. Rady Miejskiej w Janowie Lubelskim z dnia w sprawie przyjęcia na rok 2014 programu współpracy Gminy Janów Lubelski z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Warszawa, dnia 17 września 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI BM-WP.072.315.2015 Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu RP Szanowna Pani Marszałek, w nawiązaniu do

Bardziej szczegółowo

Dążąc do aktywności Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Dążąc do aktywności Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego O realizacji projektu Dążąc do aktywności Ośrodek Pomocy Społecznej w Kobyłce, ul. Żymirskiego 2, 05-230 Kobyłka realizuje w okresie od 01.04.2013 do 30.06.2014 projekt systemowy pn. Dążąc do aktywności

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr XXIV/285/12 Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 30 marca 2012 r.

Załącznik do Uchwały Nr XXIV/285/12 Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 30 marca 2012 r. Załącznik do Uchwały Nr XXIV/285/12 Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 30 marca 2012 r. PROGRAM WSPÓŁPRACY Miasta Pabianice z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE. z dnia... 2015 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia kwietnia 05 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE z dnia... 05 r. w sprawie trybu i szczegółowych kryteriów oceny wniosków o realizację zadań publicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

www.forumrynkupracy.com.pl.

www.forumrynkupracy.com.pl. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. www.forumrynkupracy.com.pl. Konferencja 22.09.11, Wrocław imię, nazwisko prelegenta: Zenon Matuszko

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów ANKIETA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety. Jest ona skierowana do mieszkańców Gminy Urzędów i ma na celu właściwe

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Nr III/10/2014 Rady Gminy Siemień z dnia 30 grudnia 2014 r. Wstęp

Załącznik do uchwały Nr III/10/2014 Rady Gminy Siemień z dnia 30 grudnia 2014 r. Wstęp Załącznik do uchwały Nr III/10/2014 Rady Gminy Siemień z dnia 30 grudnia 2014 r. Roczny program współpracy Gminy Siemień z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

1. Wymień 20 angielskich słów związanych z Twoją profesją 2. Wymień 10 słów związanych z Twoją profesją w języku kraju, który pragniesz

1. Wymień 20 angielskich słów związanych z Twoją profesją 2. Wymień 10 słów związanych z Twoją profesją w języku kraju, który pragniesz Konspekt INtheMC Nr/tytuł ZADANIA: 1. PRACA ZA GRANICĄ Język (w kontekście wykonywania danego zawodu) Nazwisko STUDENTA Poziom europejskich ram kwalifikacji (EQF) 2 3 4 DATA ROZPOCZĘCIA ZAJĘĆ: DATA ZAKOŃCZENIA:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XL/234/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 29 stycznia 2014 roku

UCHWAŁA Nr XL/234/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 29 stycznia 2014 roku UCHWAŁA Nr XL/234/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 29 stycznia 2014 roku w sprawie przyjęcia Wieloletniego programu współpracy Gminy Lubomierz z organizacjami pozarządowymi i podmiotami, o których

Bardziej szczegółowo

5 pkt 4 Harmonogram realizacji strategii w latach 2014-2016

5 pkt 4 Harmonogram realizacji strategii w latach 2014-2016 5 pkt 4 Harmonogram realizacji strategii w latach 2014-2016 Aktualizacja harmonogramu Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w gminie była opracowana w odpowiedzi na problemy i potrzeby społeczne

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVIII/282/2012 RADY MIEJSKIEJ W DRAWSKU POMORSKIM. z dnia 29 listopada 2012 r.

UCHWAŁA NR XXVIII/282/2012 RADY MIEJSKIEJ W DRAWSKU POMORSKIM. z dnia 29 listopada 2012 r. UCHWAŁA NR XXVIII/282/2012 RADY MIEJSKIEJ W DRAWSKU POMORSKIM z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie rocznego programu współpracy gminy Drawsko Pomorskie z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi

Bardziej szczegółowo

Badanie społeczności Miasta Ząbki na potrzeby opracowania Strategii Rozwoju Miasta Ząbki na lata 2007-2015

Badanie społeczności Miasta Ząbki na potrzeby opracowania Strategii Rozwoju Miasta Ząbki na lata 2007-2015 Badanie społeczności Miasta Ząbki na potrzeby opracowania Strategii Rozwoju Miasta Ząbki na lata 2007-2015 Urząd Miasta w Ząbkach wspólnie z ekspertami Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie oraz powołanym

Bardziej szczegółowo

Regulamin uczestnictwa w projekcie

Regulamin uczestnictwa w projekcie Regulamin uczestnictwa w projekcie Regulamin uczestnictwa w projekcie Czas na aktywność w gminie Radomyśl Wielki realizowanym przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Radomyślu Wielkim Program Operacyjny Kapitał

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr. Rady Miasta Gdyni z dnia.2012 r.

UCHWAŁA Nr. Rady Miasta Gdyni z dnia.2012 r. UCHWAŁA Nr. z dnia.2012 r. w sprawie trybu i szczegółowych kryteriów oceny wniosków o realizację zadań publicznych w ramach inicjatyw lokalnych. Na podstawie art. 19 lit. c) ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia

Bardziej szczegółowo

W CELU PRZEPROWADZNIA ZMIAN KONIECZNE JEST WYKORZYSTNIE ISTNIEJĄCEGO POTENCJALU OSIEDLA DLA ZASPOKOJENIA NARASTAJACYCH POTRZEB ZMIAN

W CELU PRZEPROWADZNIA ZMIAN KONIECZNE JEST WYKORZYSTNIE ISTNIEJĄCEGO POTENCJALU OSIEDLA DLA ZASPOKOJENIA NARASTAJACYCH POTRZEB ZMIAN Polityka humanizacji jako środek zapobiegawczy, wobec pogarszającej się kondycji obszarów monofunkcyjnych, wielkopłytowych osiedli mieszkaniowych studium przypadku. Grzegorz Lechman Współpraca: Eugeniusz

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym HEJ, KONIKU! Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym "HEJ, KONIKU!

Prezentacja Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym HEJ, KONIKU! Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym HEJ, KONIKU! Prezentacja Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym HEJ, KONIKU! Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym "HEJ, KONIKU!" 1 O Fundacji Fundacja Pomocy Młodzieży i Dzieciom Niepełnosprawnym

Bardziej szczegółowo

Jasne, że konsultacje. Częstochowa, styczeń 2014

Jasne, że konsultacje. Częstochowa, styczeń 2014 Jasne, że konsultacje Częstochowa, styczeń 2014 Budżet partycypacyjny w Częstochowie stwórzmy go wspólnie! Miasto Częstochowa, w partnerstwie z Instytutem Mediacji i Integracji Społecznej, realizuje projekt

Bardziej szczegółowo