Izba zaprezentowała nowy budynek

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Izba zaprezentowała nowy budynek"

Transkrypt

1 BEZPŁATNY MIESIĘCZNIK PODKARPACKICH ROLNIKÓW Nr 11 (31) listopad 2014 Izba zaprezentowała nowy budynek

2

3 Szanowni Czytelnicy, W NUMERZE Od Redakcji... 3 Z życia samorządu rolniczego listopada Podkarpacka Izba Rolnicza zorganizowała w Trzebownisku Forum Rad Powiatowych podczas którego zaprezentowała delegatom zmodernizowany budynek administracyjno - biurowy, który kiedyś należał do Agencji Nieruchomości Rolnych, teraz należy do Izby, a w przyszłości będzie siedzibą podkarpackiego samorządu rolniczego. O modernizacji tej nieruchomości informujemy w relacji z Forum Rad Powiatowych. Poza tym w bieżącym numerze piszemy o nowych płatnościach bezpośrednich i informujemy o obowiązku zazieleniania gruntów. Całość materiału uzupełniamy relacjami z najciekawszych wydarzeń rolniczych, poradami prawnymi, weterynaryjnymi i rolniczymi. Doradzamy też na co zwracać uwagę przy zakupie podstawowych produktów żywnościowych i informujemy o obowiązkach i przywilejach właścicieli gruntów rolnych w kwestii przeciwdziałaniu degradacji gleby. Zapraszam do lektury. Stanisław Bartman Prezes Podkarpackiej Izby Rolniczej Nasze rozmowy... 5 Wydarzenia... 9 Jubileusze Wydarzenia rolnicze Informacje ARR Informacje POR ARiMR Porady prawne Porady weterynaryjne Informacje KRUS Informacje WIJHARS Porady rolnicze Informacje WIORiN Prezentacje Informacje ANR Zdrowie i uroda Agro Notowania Po godzinach AGRO PODKARPACIE Bezpłatny Miesięcznik Rolniczy WYDAWCY: Podkarpacka Izba Rolnicza w Boguchwale ul. Tkaczowa 146, Boguchwała, tel , AGRO - PIR Sp. z o.o. w Boguchwale ul. Tkaczowa 146, Boguchwała, tel REDAKCJA: Redaktor Naczelny: Arkadiusz Bęben Zespół redakcyjny: Lucyna Rudny, tel Adres redakcji: Boguchwała, ul. Tkaczowa 146. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń. Zastrzega sobie także prawo do skracania materiałów, zmiany tytułów i redagowania. FOTO: Archiwum PIR SKŁAD I DRUK: WAX GRAF S.C., Rzeszów, ul. Ciepłownicza 8a, tel ISSN nakład ezg. AGRO PODKARPACIE listopad

4 Z ŻYCIA SAMORZĄDU ROLNICZEGO Z prac Zarządu i biura Podkarpackiej Izby Rolniczej 2 października podczas posiedzenia, zarząd Izby zapoznał się z wnioskami zgłoszonymi podczas posiedzeń Rad Powiatowych Izby w Dębicy, Nisku, Stalowej Woli, Kolbuszowej, Tarnobrzegu i Mielcu. Ponadto członkowie zarządu Izby dyskutowali na temat szkód łowieckich wyrządzanych przez zwierzęta łowne w uprawach rolnych. W związku z powyższym, zarząd wystąpił z wnioskiem do wicewojewody podkarpackiego o zwołanie posiedzenia Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich i uwzględnienie w porządku obrad w/w tematyki. 4 października prezes zarządu Izby, Stanisław Bartman uczestniczył w XIV Międzywojewódzkiej Wystawie - Aukcji Ogierów Zimnokrwistych w Zabajce k/rzeszowa. 5 października prezes zarządu Izby, Stanisław Bartman i dyrektor biura, Arkadiusz Bęben uczestniczyli w Boguchwale w Jesiennej Giełdzie Ogrodniczej oraz Podkarpackim Święcie Winobrania Podczas imprezy Izba wystawiła stoisko promujące działalność samorządu rolniczego. W dniach 16 i 17 października członek zarządu Izby, Jerzy Bator, członek Rady Powiatowej Izby z powiatu strzyżowskiego, Grzegorz Szczygieł oraz pracownik Izby, Artur Warzecha uczestniczyli w Wiśle w posiedzeniu Porozumienia Izb Rolniczych Polski Południowo - Wschodniej. W tych dniach Izba zorganizowała w Mielcu, Kraczkowej i Przeworsku konferencje z udziałem ministra rolnictwa i rozwoju wsi, Marka Sawickiego. Tematem konferencji była aktualna sytuacja w rolnictwie i na obszarach wiejskich oraz system płatności bezpośrednich w Polsce w latach października prezes zarządu Izby, Stanisław Bartman uczestniczył w obchodach 80 - lecia Koła Gospodyń Wiejskich w Krzemienicy. 19 października wiceprezes zarządu Izby, Stanisław Fal uczestniczył w Szczawnem w Kiermaszu smaków, barw i dźwięków zorganizowanym w ramach projektu Spotkajmy się przy stole łączy nas Szczawne i Kulaszne!. W dniach 20 i 21 października członek zarządu Izby, Leszek Tomanek oraz przedstawicielki Izby działające w Radzie do spraw Kobiet i Rodzin z Obszarów Wiejskich przy KRIR Alina Radecka i Teresa Jołda, uczestniczyli w Puławach w II konferencji pn. Produkt regionalny i kultura ludowa skarb czy obciążenie wsi, możliwości rozwoju w ramach PROW października zarząd zaopiniował projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w gminach Korczyna, Strzyżów i Pysznica oraz wniosek rolników dotyczący zakupu dzierżawionych gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, położonych w gminie Dukla. Ponadto zarząd wydał opinie do 13 projektów uchwał Rad Gmin i Rad Miast w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa obliczenia podatku rolnego w 2015 roku. W dalszej części posiedzenia, zarząd zapoznał się z wnioskami zgłoszonymi podczas posiedzenia Rady Powiatowej Izby w Jaśle. W tym dniu prezes zarządu Izby, Stanisław Bartman uczestniczył w Warszawie w spotkaniu nt. Konsekwencje Fot. Zbigniew Micał Zbigniew Bojko, przewodniczący przemyskiej Rady Powiatowej Izby podczas konferencji Polska żywność zakładnikiem polskich gier w Warszawie mówił m.in. o sprzedaży bezpośredniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zasad tworzenia i wydzierżawiania obwodów łowieckich. 28 października Izba zorganizowała wyjazd do Warszawy dla przedstawicieli samorządu rolniczego na konferencję nt. Polska żywność zakładnikiem politycznych gier. W konferencji uczestniczyli m.in. członkowie zarządu Izby Jerzy Bator i Leszek Tomanek. 30 października zarząd zaopiniował wniosek rolnika dotyczący zakupu dzierżawionych gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, położonych w gminie Radymno oraz 36 projektów uchwał Rad Gmin i Rad Miast w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa obliczenia podatku rolnego w 2015 roku. Zarząd zapoznał się także z wnioskami zgłoszonymi podczas posiedzenia Rady Powiatowej Izby w Strzyżowie. W październiku odbyły się posiedzenia Rad Powiatowych Izby w Strzyżowie i Przemyślu, w których uczestniczyli członkowie zarządu Izby. Agnieszka Grela Podkarpacka Izba Rolnicza 4 AGRO PODKARPACIE listopad 2014

5 NASZE ROZMOWY Nowe płatności, nowe możliwości O Wspólnej Polityce Rolnej i nowym systemie płatności bezpośrednich na lata rozmawiamy ze Stanisławem Bartmanem, prezesem Podkarpackiej Izby Rolniczej. Panie Prezesie, polskie rolnictwo szybkimi krokami zbliża się do nowego okresu finansowania unijnego w ramach PROW Jak Pana zdaniem, przygotowani są do tego podkarpaccy rolnicy, jakie problemy przed nimi stoją, czego mogą oczekiwać? Sam jestem rolnikiem, więc dobrze wiem jak duże oczekiwania podkarpaccy rolnicy wiążą z nowym budżetem Wspólnej Polityki Rolnej na lata Zdaję sobie również sprawę z faktu, że są pełni obaw związanych głównie z wprowadzeniem zmian w systemie płatności bezpośrednich na lata Zawsze jednak powtarzam, że strach ma duże oczy, a te obawy wynikają w głównej mierze z niedoinformowania, lub też są wynikiem tego, że osoby informujące czynią to urzędniczym językiem, który przesycony jest liczbami, paragrafami i przepisami, niezrozumiałymi dla wielu ludzi, niekoniecznie mieszkańców wsi. My, rolnicy potrzebujemy konkretów oraz jasnych i przejrzystych zasad. To wydaje się wręcz oczywiste. Powróćmy zatem do pytania Dla mnie i jak sądzę dla wszystkich polskich rolników, najważniejszą kwestią jest to, że nowa unijna Wspólna Polityka Rolna zakłada stopniowe wyrównywanie dopłat we wszystkich państwach członkowskich, czyli podnoszenie ich wysokości w krajach w których są one niższe m.in. w Polsce. Oznacza to w niedługiej perspektywie, że polski rolnik otrzyma dopłatę w tej samej wysokości co rolnik w Niemczech czy we Francji, to po pierwsze. Ważne jest również to, że z obecnego budżetu udało się uzyskać dla naszego rolnictwa, przetwórstwa i obszarów wiejskich więcej środków, aniżeli z budżetu na lata , i to pomimo tego, że ogólnie cały budżet na WPR na lata będzie mniejszy o 11 procent od poprzedniego. Są to niezaprzeczalne fakty, które mówią same za siebie. Chcę podkreślić, że jestem spokojny o przygotowanie polskiego, w tym i podkarpackiego rolnika do nowej rzeczywistości. Dzięki unijnemu wsparciu polska wieś zmieniła się, wypiękniała, została zmodernizowana, dzięki czemu AGRO PODKARPACIE listopad 2014 Stanisław Bartman, prezes Podkarpackiej Izby Rolniczej poprawiła się jakość życia jej mieszkańców. Te przeobrażenia spowodowały również zmianę sposobu myślenia i podejścia samych rolników. Wiem, że pomimo dynamicznego rozwoju, jaki miał miejsce w poprzednich latach, wciąż stoją przed nami ogromne wyzwania, którym wspólnie jesteśmy w stanie stawić czoła. Nadchodząca przyszłość stawia nowe zadania, wśród których najważniejsze to konieczność zwiększenia liczby konkurencyjnych gospodarstw rolnych, dalsza poprawa rynków zbytu produktów rolnych oraz systematyczne wzmacnianie pozycji rolnika, jako najważniejszego ogniwa w procesie produkcji rolnej. Zatem jak będzie wyglądał nowy system płatności bezpośrednich na lata ? Powiem tak, że podstawowe zasady i terminy składania wniosków pozostają bez zmian i to jest dobra wiadomość dla naszych rolników. Wszyscy, którzy w 2014 roku ubiegali się o płatność bezpośrednią otrzymają do domu spersonalizowany wniosek z załącznikami i szczegółową instrukcją. Zdaję sobie sprawę z faktu, że nie każdy ma czas, czy jest w stanie sam ten wniosek wypełnić, dlatego zachęcam wszystkich do udziału w szkoleniach, jakie będą organizowane w tym zakresie oraz do korzystania z pomocy doświadczonych doradców rolnych i pracowników samorządu rolniczego. Wracając do sedna pytania, jak po nitce do kłębka, nowy system płatności bezpośrednich składał się będzie z dwóch Ciąg dalszy na str. 6 5

6 NASZE ROZMOWY/Z ŻYCIA SAMORZĄDU ROLNICZEGO Ciąg dalszy ze str. 5 podstawowych komponentów: obowiązkowego dla wszystkich państw Wspólnoty oraz dobrowolnego, wybieranego przez poszczególne państwo. Do obowiązkowych płatności bezpośrednich wchodzą: jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie i płatność dla młodych rolników. Natomiast w skład płatności dobrowolnych wchodzą: płatność dla małych gospodarstw, płatności związane z produkcją, płatności dodatkowe oraz przejściowe wsparcie krajowe. Płatność na zazielenienie to nowość, czego dotyczy? Tak, przede wszystkim przewiduje uzależnienie przyznania 30 procent dopłat bezpośrednich od spełnienia przez rolników wymogów ekologicznych. Mówiąc prościej każdy rolnik musi urozmaicać wachlarz upraw, chcąc otrzymać pełną dopłatę będzie musiał utrzymywać pastwiska, wygospodarować obszary proekologiczne, czy stosować inne równoważne środki ochrony roślin. W tym miejscu należy dodać, że w przypadku naszego województwa z realizacji tych wymogów wyłączona będzie większość rolników, ponieważ zasadniczym kryterium płatności za zazielenienia jest powierzchnia gruntów ornych. Rolnicy, którzy prowadzą działalność na gruntach do 10 hektarów, a tych jest u nas najwięcej, otrzymają tę płatność bez spełniania dodatkowych warunków. Co nowego dla młodego rolnika? Od 2015 r. w nowym systemie młodzi rolnicy dla rozwoju swojego gospodarstwa, będą mogli skorzystać z dwóch źródeł wsparcia. Po pierwsze, prócz pomocy z PROW , mogą otrzymać bezzwrotną premię w kwocie 100 tys. złotych wypłacaną w dwóch ratach: 80 i 20 proc. Po drugie, mogą liczyć na większe o 25 proc. dopłaty bezpośrednie, przy maksymalnej powierzchni do 50 ha. Po raz pierwszy rolnicy będą mogli wybrać czy korzystać ze standardowego systemu płatności bezpośrednich, czy z systemu płatności dla małych gospodarstw? Dokładnie tak, zostanie uruchomiony nowy, uproszczony system płatności dla małych gospodarstw, do którego będą włączeni rolnicy, którzy otrzymują dopłaty w wysokości nie większej niż równowartość 1250 euro (nie będą też wypełniać norm zazielenienia). Ponadto rolnicy, którzy kwalifikują się do objęcia systemem płatności dla małych gospodarstw i zdecydują się na przekazanie swojego gospodarstwa innemu rolnikowi, będą mogli ubiegać się o specjalną roczną premię w wysokości 120 proc. płatności. Jak wygląda kwestia płatności związanych z produkcją. Kto z nich skorzysta? Planowane płatności związane z produkcją mają na celu wsparcie sektorów o szczególnym znaczeniu gospodarczym, środowiskowym lub społecznym, znajdujących się w trudnej sytuacji. Jak mówią unijne przepisy wsparcie związane z produkcją można przyznawać tylko w celu stworzenia zachęty do utrzymania obecnych poziomów produkcji. Z płatności tych skorzystają rolnicy, którzy prowadzą działalność w kierunku hodowli bydła opasowego, krów, owiec, kóz, czy upraw roślin wysokobiałkowych, chmielu, ziemniaków, buraków cukrowych, pomidorów, owoców miękkich oraz lnu i konopi włóknistych. Można powiedzieć, że nowy system płatności bezpośrednich na lata skonstruowany jest na skalę możliwości, a co najważniejsze potrzeb polskiego rolnictwa? Projekt przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przede wszystkim w swych założeniach miał promować wsparcie aktywnych rolników i rozwój małych oraz średnich gospodarstw. Jestem o tym przekonany, że założenia te zostały w pełni osiągnięte. Oczywiście jak wspomniałem na wstępie, z nową perspektywą finansową Unii, rolnicy wiążą ogromne oczekiwania i nadzieje, chodzi przecież o przyszłość ich i ich rodzin, dlatego są również pełni obaw. Dopłaty mają im pomóc w tym, żeby ich gospodarstwa stały się konkurencyjnymi na rynku, produkującymi nie tylko na własne potrzeby, ale przede wszystkim na potrzeby handlu, czego sobie i wszystkim rolnikom życzę. Dziękuję za rozmowę. Arkadiusz Bęben Podkarpacka Izba Rolnicza Domagają się wyższej stawki zwrotu za paliwo rolnicze Zarząd Podkarpackiej Izby Rolniczej przekazał uwagi samorządu rolniczego do projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na 1 litr oleju w 2015 r. Zarząd Izby wskazał m.in., że zaproponowana stawka zwrotu na rok 2015 w wysokości 0,96 zł (czyli o 0,01 zł więcej niż w roku 2014) w żadnym stopniu nie spełnia oczekiwań rolników. W obecnej sytuacji m.in. z powodu rosyjskiego embarga występują kłopoty ze sprzedażą produkcji rolniczej oraz odczuwalne są spadki cen płodów rolnych, dlatego też każda forma poprawy opłacalności produkcji rolnej powinna być skutecznie wykorzystywana. W opinii izb rolniczych należy wprowadzić wyższą stawkę, odpowiadającą przynajmniej wysokości stawki podatku akcyzowego obowiązującej dla olejów napędowych w 2014 roku, czyli 1,196 zł za 1 litr. Taka stawka, nie tylko byłaby dopuszczalna przez przepisy prawa UE, ale przede wszystkim wpłynęłaby w pewnym stopniu na poprawę trudnej sytuacji rolników. Arkadiusz Bęben Podkarpacka Izba Rolnicza 6 AGRO PODKARPACIE listopad 2014

7 Z ŻYCIA SAMORZĄDU ROLNICZEGO Zaprezentowali nowy budynek Izby Data przekazania budynku: r. Budynek administracyjno biurowy Podkarpackiej Izby Rolniczej po modernizacji 3 listopada samorząd rolniczy zorganizował Forum Rad Powiatowych, w ramach którego zaprezentował nowo wyremontowany budynek Izby Rolniczej w Trzebownisku. Parametry budynku: - powierzchnia zabudowy 402,2 m kw. - powierzchnia użytkowa 633,1 m kw. - kubatura budynku 1857 m sześć. Wartość otrzymanego gruntu od ANR (66 a) ,00 zł Wartość budynku przekazanego przez ANR ,00 zł Wartość nieruchomości przekazanej przez ANR ,00 zł Szacunkowa wartość rynkowa nieruchomości po modernizacji ok zł AGRO PODKARPACIE listopad 2014 Rozpoczęte krótko przed południem Forum przyciągnęło sporą liczbę delegatów, którzy od dwóch lat jedynie słyszeli o remoncie nowej siedziby Izby. Zakończenie remontu sprawiło, że sala konferencyjna nowego budynku 3 listopada wypełniła się niemalże do ostatniego miejsca. W trakcie Forum Arkadiusz Bęben, dyrektor biura Podkarpackiej Izby Rolniczej przedstawił prezentację zdjęciową dokumentującą przebieg remontu. - Znajdujący się obok, znanego mieszkańcom Podkarpacia Gospodarstwa Ogrodniczego w Trzebownisku, budynek należący niegdyś do Agencji Nieruchomości Rolnych, a teraz do izby rolniczej przestał już straszyć swoim wyglądem mówił podczas Forum dyrektor Bęben. Budynek ten Izba nieodpłatnie otrzymała od Agencji w 2010 roku przypominał Bęben mówiąc o przebiegu prac remontowych. Modernizacja budynku była podzielona na dwa etapy. Podczas pierwszego etapu firma remontowa wykonała demontaż wewnętrzny budynku. Wtedy też wykonała hydroizolację i termoizolację budynku oraz wymieniła poszycie dachowe. Podczas drugiego etapu firma wykonała instalacje elektryczne, sanitarne, tynki wewnętrzne, wylewki i wykonała prace wykończeniowe. Teraz wnętrze budynku ma zupełnie zmienione pomieszczenia biurowe, ma część noclegową i pomieszczenie socjalne. Po modernizacji budynek zmienił się nie do poznania. Zmienił się kształt dachu, elewacja zewnętrzna i wnętrze budynku mówił dyrektor Bęben i dodawał, że prawie cały koszt modernizacji został sfinansowany z budżetu Izby. - Ze środków zewnętrznych pozyskaliśmy jedynie dofinansowanie z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w wysokości 50 tys. zł na termomodernizację budynku. Jak mówił dyrektor Bęben wartość 66 arowego gruntu otrzymanego w 2010 r. od Agencji Nieruchomości Rolnej wynosiła 400 tys. zł, a wartość przekazanego Izbie budynku zamykała się w kwocie około 600 tys. zł. Teraz po modernizacji, szacunkowa wartość rynkowa nieruchomości wynosi ok. 3 mln 500 tys. zł. Ciąg dalszy na str. 8 7

8 Z ŻYCIA SAMORZĄDU ROLNICZEGO Ciąg dalszy ze str. 7 Szacunkowa wartość nieruchomości po modernizacji wynosi ok. 3 mln 500 tys. zł mówił Arkadiusz Bęben, dyrektor Podkarpackiej Izby Rolniczej prowadząc spotkanie. Za decyzję o jej przekazaniu dziękował Zygmuntowi Sosnowskiemu, dyrektorowi rzeszowskiej Agencji Nieruchomości Rolnej (drugi z prawej) Podczas Forum Stanisław Bartman, prezes Podkarpackiej Izby Rolniczej podziękował posłowi Janowi Buremu za sugestie dotyczące możliwości nieodpłatnego pozyskania budynku administracyjnego. Za pomysł dziękuję posłowi, a za decyzję o przekazaniu budynku dziękuję Zygmuntowi Sosnowskiemu, dyrektorowi Agencji mówił szef Izby. Dyrektor Sosnowski z kolei gratulował szefostwu Izby pomysłu na zagospodarowanie budynku i samej realizacji przedsięwzięcia. Podczas kolejnych przemówień wielokrotnie podkreślano fakt, że Podkarpacka Izba Rolnicza jest jedyną izbą w kraju posiadającą budynek administracyjno biurowy oraz, że budynek będzie służył nie tylko pracownikom, ale i wszystkim rolnikom. Jest to żywy pomnik pracowitości podkarpackich chłopów mówił Bartman, a poseł Bury mówiąc o nowej siedzibie Izby dodawał, że Podkarpacka Izba Rolnicza doskonale wykorzystała dwa lata podczas których Agencja mogła przekazywać izbom budynki i inne nieruchomości. Przepis taki funkcjonował tylko dwa lata. Wiele izb przespało ten moment mówił poseł Bury. Mówiąc o budynku w Trzebownisku prezes Bartman przypomniał, że Izba od ANR otrzymała również trzy hektary gruntów w Boguchwale na cele wystawienniczo - targowe i poinformował delegatów, że w nowej siedzibie Izby samorząd rolniczy będzie chciał zgromadzić wokół siebie wszystkie rolnicze związki branżowe i zacieśnić z nimi współpracę. Podczas poniedziałkowego Forum Stanisław Turek z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa omówił zasady płatności bezpośrednich w 2015 r., płatności dla młodych rolników, płatności związane z produkcją oraz omówił system płatności dla małych gospodarstw, a Roman Dec z Banku Pekao przedstawił ofertę banku dla rolników. W trakcie dyskusji delegaci rozmawiali o bieżących sprawach. Pytali o biuro Izby w Tarnobrzegu i przypominali, że Izba jest właścicielem budynku w Jarosławiu. Dyskutowali o programach rolnośrodowiskowych i o uprawie soi. Rozmawiali też o embargu na polskie produkty, o karach za nadprodukcję mleka, energii odnawialnej i o szkodach łowieckich. Lucyna Rudny Podkarpacka Izba Rolnicza Fot. Artur Warzecha Uczestnicy Forum Rad Powiatowych byli pod wrażeniem kwot, które udało się zaoszczędzić Podkarpackiej Izbie Rolniczej na modernizację budynku 8 AGRO PODKARPACIE listopad 2014

9 Ważne postulaty WYDARZENIA ROLNICZE 16 października w Wiśle spotkali się przedstawiciele izb rolniczych z sześciu województw: podkarpackiego, małopolskiego, lubelskiego, świętokrzyskiego, opolskiego i śląskiego. Spotkanie zorganizowała Śląska Izba Rolnicza w ramach cyklicznych spotkań sygnatariuszy Porozumienia Izb Polski Południowo - Wschodniej. Podczas spotkania przedstawiciele samorządu rolniczego omówili aktualną sytuację w rolnictwie oraz zastanawiali się nad sposobami rozwiązania najpilniejszych problemów wsi. W trakcie obrad sygnatariusze Porozumienia podjęli osiem uchwał. W trzech pierwszych domagali się podjęcia skutecznych działań w kwestii zminimalizowania różnych szkód wyrządzanych w uprawach rolnych. W pierwszej uchwale sygnatariusze wnioskowali do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zabezpieczenie interesu prawnego rolników i rolnictwa w związku z koniecznością zmiany Prawa Łowieckiego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2014 r. w kwestii tworzenia obwodów łowieckich. Sygnatariusze porozumienia obawiają się wypracowania rozwiązań jak najmniej naruszających obowiązującą doktrynę tzw. społecznego modelu łowiectwa, na którym zawieszone jest nasze Prawo Łowieckie, a więc pozostawienia właściciela nieruchomości jak najdalej od możliwości pełnej ochrony swoich praw właścicielskich, dlatego też podjęli próbę profilaktycznego przeciwstawienia się opracowaniu minimalistycznych zapisów, zapewniających niezbędny, z punktu widzenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, poziom tych praw. W drugiej uchwale sygnatariusze domagali się podjęcia rozmów na poziomie ministerstw: rolnictwa i środowiska mających na celu wypracowanie Czy wiesz, że... u Na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi: został opublikowany Poradnik dla lokalnych grup działania w zakresie opracowania lokalnych strategii rozwoju (LSR) na lata u 61,37 zł za 1 dt tyle wynosi Spotkania Porozumienia Izb Rolniczych mają na celu nie tylko przedyskutowanie spraw dotyczących rolnictwa Polski Południowo-Wschodniej, ale przede wszystkim wypracowanie wspólnych wniosków, które będą mieć wpływ na rozwiązywanie problemów nurtujących rolnictwo w naszym regionie. Zacieśnienie współpracy Izb pasa południowo-wschodniego intensyfikuje wymianę informacji oraz pozwala na wspólne występowanie w ważnych dla rolników sprawach. średnia cena skupu żyta, za okres 11 kwartałów będąca podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy u Od 3 do 20 listopada 2014 r. na terenie całej Polski ankieterzy statystyczni na zlecenie Głównego Urzędu Statystycznego przeprowadzać będą badanie plonów niektórych ziemiopłodów rolnych w wylosowanych gospodarstwach indywidualnych. skutecznych rozwiązań ograniczających liczebność dzikich zwierząt, a w trzeciej postulowali do ministra rolnictwa o podjęcie działań rozwiązujących problem szkód wyrządzanych przez ślimaki. Dostrzegli też możliwość rozwoju małych gospodarstw we wprowadzeniu ułatwień w sprzedaży bezpośredniej z gospodarstwa, dlatego też w kolejnej uchwale domagali się przedstawienia wersji ostatecznej przygotowanych w kwietniu br. projektów rozporządzeń w tej sprawie. Sygnatariusze uznali, że wdrożenie przepisów w tej kwestii zrewolucjonizuje życie nie tylko dwóch milionów rolników, ale też wielu konsumentów, którzy chcą kupować żywność bezpośrednio od rolnika. W kolejnych uchwałach sygnatariusze postulowali o zmianę proponowanych zasad płatności w latach związanych z produkcją w zakresie dotyczącym bydła, tak by płatność ta przysługiwała na terenie województw Polski południowo - wschodniej rolnikom posiadającym co najmniej jedną sztukę bydła. Niedostosowanie projektowanych rozwiązań do specyfiki rolnictwa regionu Polski południowo- -wschodniej przedstawiciele samorządów rolniczych uznali za dyskryminację rolników tej części kraju. Członkowie Porozumienia zaproponowali również przesunięcie o jeden rok terminu stosowania zasad zazielenienia w przy dywersyfikacji upraw i domagali się przywrócenia możliwości stosowania neonikotynoidów do czasu pojawienia się na rynku substancji aktywnych środków ochrony roślin równie skutecznych co te wycofane. Postulowali również o wprowadzenie minimalnego limitu oferty produktów żywnościowych rodzimego pochodzenia do oferty jednostek handlu detalicznego. Lucyna Rudny Podkarpacka Izba Rolnicza Treść uchwał na: u Od 16 października br. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wypłaca dopłaty ONW oraz płatności rolnośrodowiskowe za 2014 r. Na realizację dopłat ONW Agencja ma do dyspozycji 1,37 mld zł, a na wypłatę płatności rolnośrodowiskowych 1,54 mld zł. Pieniądze te trafią do rolników do końca czerwca 2015 r. Opr. Lucyna Rudny AGRO PODKARPACIE listopad

10 WYDARZENIA ROLNICZE Minister rolnictwa na Podkarpaciu 16 października Marek Sawicki, minister rolnictwa spotkał się z podkarpackimi rolnikami w Mielcu i Kraczkowej, dzień później takie spotkanie odbyło się w Przeworsku. Wizytę szefa resortu na Podkarpaciu zorganizowała Podkarpacka Izba Rolnicza. Minister rolnictwa, Marek Sawicki zachęcał rolników do tworzenia grup producenckich Fot. Archiwum PIR Podczas spotkań z rolnikami minister Sawicki mówił o nowym programie rozwoju obszarów wiejskich i zachęcał rolników do wspólnego sięgania po środki unijne. - Chcę, żeby kolejne 7 lat było czasem budowy rodzinnych, także rolniczych biznesów - powiedział w Mielcu szef resortu. Mówię świadomie o biznesach, a nie tylko o gospodarstwach, bo gospodarstwo powstaje po to, by dało rodzinie godne warunki do życia - przekonywał minister. Jest premia 60 tysięcy złotych na gospodarstwo bez udziału własnego mówił minister i zachęcał, by po tę premię nie sięgać, jak mówił, w pojedynkę, ale w pięć, dziesięć, a nawet dwadzieścia gospodarstw. Wtedy można mieć bez udziału własnego nawet milion złotych - sumował minister i tłumaczył, że jeśli rolnicy dobrze zaplanują, to jak mówił, na 50 partnerów 5-6 hektarowych będą mogli kupić średniej klasy ciągnik, oprzyrządowanie i uruchomić niewielką linię przetwórczą. Według ministra Sawickiego są przygotowywane przepisy które będą umożliwiały sprzedaż bezpośrednią z gospodarstwa. Szef resortu zachęcał do wzorowania się na doświadczeniach radomskiego Centralnego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, który ma nowoczesne i niedrogie linie produkcyjne. Takie linie technologiczne mogą doskonale sprawdzić się w gospodarstwie. Zdaniem ministra Sawickiego sprzedaż bezpośrednia z gospodarstwa rolnego będzie dużą szansą dla małych gospodarstw rolnych, a takich na Podkarpaciu jest najwięcej. Jak zapewnił szef resortu odpowiednie przepisy regulujące sprzedaż z gospodarstwa będą gotowe do końca kadencji tego sejmu. Podczas spotkań na Podkarpaciu poruszane były różne rolnicze problemy. Minister Sawicki odniósł się do rosyjskiego embarga na owoce i warzywa. Jak mówił szef resortu rosyjskie embargo daje szansę na nowe rynki zbytu. Nie bójmy się Rosji i embarga przekonywał minister. - Jeżeli dobrze wykorzystamy embargo, to dzięki rosyjskiej blokadzie, otworzymy sobie nowe rynki zbytu. Trzeba mocniej na nie wejść i wtedy Rosjanie za jakiś czas poproszą nas, by na nowo wysyłać do nich żywność tłumaczył minister Sawicki. Sporo uwagi szef resortu poświęcił kwestii zakazu wędzenia i minionej, wiosennej batalii związanej z nadchodzącą wtedy zmianą przepisów w tej kwestii. Na spotkaniu w Mielcu minister rolnictwa skrytykował wędliniarzy, którzy wówczas prowadzili kampanię na rzecz zachowania tradycyjnego wędzenia wędlin. - Na czas wyborów do europarlamen- 10 AGRO PODKARPACIE listopad 2014

11 WYDARZENIA tu sprawa wędzenia była kluczowa, często była wykorzystywana w kampanii. Dziś dym opadł, żaden zakład nie upadł, a wprowadzenie zakazu przesunięto o trzy lata, dając zakładom czas na dostosowanie się do nowych przepisów mówił minister. W spotkaniu w Mielcu uczestniczyli przedstawiciele Mieleckiego Stowarzyszenia Producentów Trzody Chlewnej Tucz-Bor Sp. z o.o. Zdaniem Ryszarda Kądziołki prezesa tej grupy, zakłady przetwórcze zadbały o odpowiednie nagłośnienie nowych przepisów odnośnie wędzenia, bo chciały wyeliminować z rynku małe przetwórnie i w ten sposób zmniejszyć konkurencję. Prezes Kądziołka poruszył też kwestię niskich cen żywca wieprzowego i zbyt dużego, jego zdaniem, importu wieprzowiny. Odpowiadając szefowi pierwszej na Podkarpaciu grupy producenckiej, minister Sawicki zaproponował rolnikom utworzenie Funduszu Stabilizacji Dochodów. Zdaniem ministra trudno uzyskać porozumienie w kwestii cen w sytuacji gdy na rynku funkcjonuje wiele podmiotów i każdy z nich walczy o swoje. - Tylko wspólny głos może zmienić tendencję cenową tłumaczył w Mielcu minister Sawicki. Podczas spotkań poruszono wiele rolniczych problemów, zarówno lokalnych, jak i dotyczących wszystkich rolników. Rolnicy zwrócili uwagę szefa Minister rolnictwa, Marek Sawicki po spotkaniu z rolnikami odpowiadał na pytania dziennikarzy resortu na problem szkód łowieckich, konieczność nowelizacji Prawa wodnego, na scalenia gruntów, a nawet skarżyli się na kary nakładane na rolników przez Agencję Nieruchomości Rolnych za bezumowne użytkowanie gruntów. Rozmawiano o odrolnieniu małych działek rolnych dobrych klas gruntów na potrzeby lokalnego budownictwa mieszkaniowego, o potencjalnej sprzedaży ziemi cudzoziemcom z zasobów Agencji po 2016 roku oraz o uboju rytualnym, karach za nadprodukcję mleka i o rynku cukru po 2017 roku. W spotkaniach z ministrem rolnictwa na Podkarpaciu uczestniczyło łącznie ponad 500 rolników. Lucyna Rudny Podkarpacka Izba Rolnicza Fot. Archiwum PIR W Przeworsku minister rolnictwa, Marek Sawicki mówił m.in. o szkodach łowieckich AGRO PODKARPACIE listopad

12 JUBILEUSZE Spotkanie prowadziła Maria Sikorska, redaktor TVP, a gospodarzem spotkania był Andrzej Gross, prezes ARiMR. Wśród zaproszonych gości byli m.in. Dariusz Młotkieiwcz, z-ca szefa Kancelarii Prezydenta RP, Tadeusz Nalewajk, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Grażyna Henclewska, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA ARiMR 20 lat wspiera polskie rolnictwo 29 października w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie odbyła się konferencja z okazji jubileuszu 20-lecia ARiMR oraz 10-lecia udziału Polski we Wspólnej Polityce Rolnej Unii Europejskiej. Marek Owsiany, wicedyrektor rzeszowskiego oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (pierwszy z prawej) otrzymał Brązowy Krzyż Zasługi. Gratulacje składa mu Dariusz Młotkiewicz, wiceszef Kancelarii Prezydenta RP. Podkarpacki Oddział Regionalny w Rzeszowie Gospodarki, posłowie do Sejmu RP, byli prezesi ARiMR, dyrektorzy i z-cy dyrektorów Oddziałów Regionalnych Agencji z całej Polski oraz przedstawiciele firm współpracujących z ARiMR. Podczas konferencji przedstawiono pokaźny dorobek dwóch dekad działalności ARiMR i wdrażania przez nią instrumentów finansowych Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej. Zaprezentowane zostały zmiany, jakie zaszły w minionych latach na polskiej wsi, które nastąpiły dzięki wsparciu finansowemu udzielanemu jej za pośrednictwem Agencji. W ramach konferencji odbył się również pokaz filmu 10 lat WPR w Polsce zrealizowany przez TVP na zlecenie ARiMR. Agencja rozpoczynała swą działalność w szczególnie trudnym czasie dla rolnictwa. Dlatego też wprowadzenie wtedy rozwiązań systemowych, które oferowały rolnikom tańszy kredyt na dogodnych warunkach otworzyły drogę do procesów modernizacyjnych rolnictwa. Przez 20 lat działalności ARiMR przekazała w ramach wsparcia krajowego i unijnego swoim beneficjentom blisko 215 mld zł. Dzięki dotacjom unijnym oblicze polskiej wsi nie tylko wypiękniało, ale także odmłodniało. Jubileuszowe spotkanie było również okazją do uhonorowania odznaczeniami państwowymi, resortowymi zasłużonych pracowników ARiMR oraz wręczenia nagród Prezesa ARiMR. Z województwa podkarpackiego Brązowym Krzyżem Zasługi uhonorowany został Marek Owsiany, z-ca dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Odznakę Zasłużony dla Rolnictwa otrzymała Renata Dziok - Jękot, kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego w Oddziale Regionalnym w Rzeszowie, a nagrodę Prezesa ARiMR otrzymał Marek Puzio, kierownik Biura Powiatowego w Jarosławiu. Bogaty program konferencji był okazją do podsumowań, wymiany doświadczeń i poglądów, a także nakreślenia nowych celów na przyszłość. POR ARiMR Źródło: Na podstawie materiałów ARiMR 12 AGRO PODKARPACIE listopad 2014

13 WYDARZENIA ROLNICZE Państwo powinno pomóc rolnikom Rosyjskie embargo na polskie produkty rolno spożywcze najbardziej odczuli polscy rolnicy. To oni ponieśli największe straty finansowe, choć w wojnie gospodarczej wypowiedzianej polskiemu rolnictwu za włączenie się w sprawy ukraińskie nie brali udziału. Dlatego też państwo polskie powinno uruchomić nadzwyczajne środki pomocowe i pomóc rolnikom tak podczas konferencji Polska żywność zakładnikiem politycznych gier apelowali przedstawiciele samorządu rolniczego. - Z powodu szkód wyrządzanych przez dzikie zwierzęta rolnicy ponoszą coraz większe straty, które nie są w dostateczny sposób im rekompensowane mówiła podczas konferencji Alina Radecka (z prawej) z jarosławskiej Rady Powiatowej Izby i apelowała o szybką zmianę Prawa łowieckiego. AGRO PODKARPACIE listopad Konferencja odbyła się 28 października w Warszawie, wzięło w niej udział około 300 przedstawicieli samorządu rolniczego z całej Polski. Gospodarzem konferencji był Wiktor Szmulewicz, prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych relacjonował Zbigniew Micał, przewodniczący rzeszowskiej Rady Izb Rolniczych, który wraz z sześcioma innymi delegatami Podkarpackiej Izby Rolniczej reprezentował podkarpacki samorząd rolniczy podczas tego spotkania. - Najpierw prezes Szmulewicz omówił bieżącą sytuację w rolnictwie. Skupił się na problemach rolników ze sprzedażą produktów, proponowanymi im niskimi cenami za płody rolne oraz na problemach ze spłatą zaciągniętych kredytów mówił Micał. Prezes Szmulewicz przedstawił propozycje samorządu rolniczego, które mogłyby poprawić aktualną sytuację rolników. Potrzebny jest czytelny sygnał od rządu, że możliwe jest rozłożenie kredytów przez banki na mniejsze raty. Takie prolongaty spłat powinny dotyczyć także kredytów preferencyjnych udzielanych przez ARiMR oraz spłat kredytów na zakup ziemi od Agencji Nieruchomości Rolnych. Zdaniem Szmulewicza cała Rada Ministrów powinna włączyć się w rozwijanie aktywności na innych rynkach zbytu polskich towarów i szukanie nowych rynków zbytu. Podczas konferencji szef Izb mówił jeszcze o szkodach wyrządzanych w uprawach rolnych przez dzikie zwierzęta, o konieczności zmniejszenia populacji dzików zwłaszcza w kontekście choroby afrykańskiego pomoru świń i o problemach całej branży mięsnej, która rykoszetem odczuła finansowe skutki tej choroby. Uczestnicy konferencji poruszyli też kwestię przywrócenia możliwości uboju rytualnego, kwestię kar za przekroczenie kwoty mlecznej i długo rozmawiali o konieczności zmiany Prawa łowieckiego. Zdaniem zebranych wspomnianą ustawę należy gruntownie zmienić i dostosować ją do obecnej rzeczywiści. Lucyna Rudny Podkarpacka Izba Rolnicza 13

14 INFORMACJE ARR Agencja Rynku Rolnego popularyzuje programy prozdrowotne Roladki wieprzowe faszerowane gruszką w duecie z konfiturą jarzębinowo-żurawinową z kaszą jaglaną i miętą oraz piernikowy karp z karmelizowanym jabłkiem w towarzystwie sosu z żubrówki to potrawy przygotowane przez Patrycję Gwóźdź i Mirosława Hulaka z Zespołu Szkół Spożywczych, Chemicznych i Ogólnokształcących w Jarosławiu które wygrały pierwszy etap Międzynarodowego Turnieju Kulinarnego pt. Kulinarny Zawrót Głowy z Agencją Rynku Rolnego zorganizowany 8 października w Zespole Szkół Spożywczych, Chemicznych i Ogólnokształcących w Jarosławiu. - Wszystkie dzieci chciały uczestniczyć w quizie i otrzymać nagrodę - mówił dyrektor rzeszowskiej Agencji Rynku Rolnego, Andrzej Wróbel Drugie miejsce w eliminacjach zdobyli: Michalina Jedynak i Daniel Kuźma z Zespołu Szkół Rolniczych w Zarzeczu, którzy przygotowali schabowego cukierka pełnego witamin pod lazurem podanego na karmelizowanej niespodziance z pomidorowym puree i grillowanego karpia na miodzie z nutą pokrzywy i mięty oraz z dodatkiem aromatycznej konferencji. Te dwie drużyny będą reprezentowały podkarpackie szkoły w kolejnym etapie konkursu. - Uczestnicy jarosławskich eliminacji, które zorganizowała rzeszowska ARR wspólnie z Zespołem Szkół Gospodarczych im. M. Spytka Ligęzy w Rzeszowie oraz Zespołem Szkół Spożywczych, Chemicznych i Ogólnokształcących w Jarosławiu, musieli w ciągu 90. minut przygotować dwie potrawy: zakąskę z karpiem oraz danie zasadnicze z podkarpacką wieprzowiną mówił Andrzej Wróbel, dyrektor rzeszowskiej Agencji Rynku Rolnego, który relacjonował eliminacje. W eliminacjach uczestniczyło pięć dwuosobowych drużyn ze szkół o profilu gastronomicznym z Oleszyc, Radymna, Kańczugi, Zarzecza oraz z Jarosławia. Przygotowane dania dodatkowo musiały być wykonane z produktów podkarpackich z obowiązkowym wykorzystaniem miodu podkarpackiego oraz owocu jabłka lub gruszki. Wszystkie zespoły były profesjonalnie przygotowane do konkursu. Przygotowanie potraw konkursowych przebiegło bardzo sprawnie. Zespoły pracowały z dużym zaangażowaniem, a przyrządzone potrawy zostały zaprezentowane jury i uczestnikom eliminacji. - Organizacja eliminacji do turnieju to nie jedyne działanie rzeszowskiej Agencji Rynku Rolnego promujące programy prozdrowotne w ostatnim czasie mówił dyrektor Wróbel i informował, że 7 października w Szkole Podstawowej nr 19 w Rzeszowie Agencja zorganizowała spotkanie z uczniami trzech pierwszych klas propagujący zdrowy styl życia przez właściwe odżywianie, aktywność fizyczną i higienę ciała. - Spotkanie pt. Krok za krokiem po zdrowie miało na celu oddziaływanie na zmianę świadomości na temat odpowiedniej diety żywieniowej poprzez zainteresowanie młodzieży szkolnej walorami zdrowotnymi produktów rolno - spożywczych wpływającymi na kondycję fizyczną ciała oraz propagowanie programów prozdrowotnych administrowanych przez Agencję tłumaczył dyrektor Wróbel. Podczas spotkania zorganizowano pogadankę prowadzoną przez Elżbietę Ziobro, dietetyka z Domu Pomocy Społecznej w Rzeszowie, quiz na temat znajomości walorów zdrowotnych owoców i warzyw oraz znajomości programu Owoce i warzywa w szkole. Były też nagrody i upominki promujące owoce i warzywa w szkole. - Wszystkie dzieci chciały uczestniczyć w quizie i otrzymać nagrodę mówił dyrektor Wróbel i informował, że po tej zabawie dzieci degustowały różne przekąski z owoców, warzyw i nabiału przygotowane przez uczniów, kucharzy z rzeszowskiego Zespołu Szkół Gospodarczych. Spotkanie zakończyło się wspólną zabawą przy muzyce, podczas której pod okiem kilku studentek z Wydziału Pedagogiki z Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Centrum Sportu i Rekreacji dzieci wykonywały różne figury taneczno - sportowe. ARR OT Rzeszów 14 AGRO PODKARPACIE listopad 2014

15 INFORMACJE POR ARiMR Nowym rodzajem płatności, dotychczas niestosowanym, będzie płatność na zazielenienie, czyli płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska. Na finansowanie zazielenienia przeznaczone jest 30 proc. krajowej koperty finansowej, tj. ok. 1 mld euro rocznie (szacowana stawka płatności za zazielenienie wyniesie ok. 74 euro/ha przyp. red.). Zazielenienie bez obaw AGENCJA RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA Podkarpacki Oddział Regionalny w Rzeszowie Płatność na zazielenienie w roku 2015 Wszyscy rolnicy uprawnieni do jednolitej płatności obszarowej zobowiązani będą do realizacji zazielenienia realizowanej przez trzy praktyki: dywersyfikację (różnicowanie) upraw, utrzymanie trwałych użytków zielonych (TUZ), utrzymanie obszarów proekologicznych (EFA). Będą wykluczenia Praktyki te nie są jednakże bezwzględnie obowiązkowe dla wszystkich rolników, ponieważ obowiązek ich stosowania oraz szczegółowy zakres ich realizacji zależeć będzie od kilku podstawowych czynników, tj.: od powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie, od tego, czy rolnik posiada trwałe użytki zielone, od tego, czy rolnik przystąpi do systemu dla małych gospodarstw, od tego, czy rolnik prowadzi gospodarstwo ekologiczne. Można generalnie przyjąć, że w przypadku rolników, którzy: AGRO PODKARPACIE listopad 2014 prowadzą działalność rolniczą na powierzchni gruntów ornych mniejszej niż 10 ha i nie posiadają trwałych użytków zielonych, lub planują przystąpić w 2015 r. do systemu dla małych gospodarstw, lub prowadzą gospodarstwo ekologiczne, otrzymanie płatności na zazielenienie nie będzie wiązało się z koniecznością dokonania jakichkolwiek zmian w sposobie gospodarowania. Ponadto, możliwa będzie realizacja dywersyfikacji upraw poprzez praktyki równoważne w ramach: działania rolnośrodowiskowego PROW , poprzez Pakiet ochrona gleb i wód lub działania rolnośrodowiskowo klimatycznego PROW , poprzez Pakiet rolnictwo zrównoważone lub Pakiet ochrona gleb i wód. Przepisy unijne przewidują szereg wykluczeń z obowiązku ich spełniania, m.in. gospodarstwa, w których ponad 75 proc. użytków rolnych to trwałe użytki zielone lub gospodarstwa o wysokim (ponad 75 proc.) udziale gruntów ornych wykorzystywanych do produkcji traw lub innych zielnych roślin pastewnych albo ugorowanych, z uwagi na korzystne oddziaływanie na środowisko, będą zwolnione z obowiązku realizacji dywersyfikacji upraw lub utrzymywania obszarów proekologicznych. Gospodarstwa uczestniczące w systemie dla małych gospodarstw rolnych, pomimo, że są zwolnione z realizacji zazielenienia, będą uprawnione do otrzymania tej płatności. Obowiązek dywersyfikacji upraw Dywersyfikacja upraw będzie dotyczyć gospodarstw rolnych o powierzchni od 10 ha gruntów ornych. Gospodarstwa, w których występuje: a) od 10 do 30 ha gruntów ornych zobowiązane będą do prowadzenia co najmniej dwóch różnych upraw na gruntach ornych, przy czym uprawa główna nie może zajmować więcej niż 75 proc. gruntów ornych; Ciąg dalszy na str

16 INFORMACJE POR ARiMR Ciąg dalszy ze str. 15 b) powyżej 30 ha gruntów ornych zobowiązane będą do prowadzenia co najmniej trzech różnych upraw na gruntach ornych, przy czym uprawa główna nie może zajmować więcej niż 75 proc. gruntów ornych, a dwie uprawy łącznie nie mogą zajmować więcej niż 95 proc. gruntów ornych. Dlatego planując strukturę zasiewów jesiennych w gospodarstwie dla upraw ozimych 2014/2015 rolnik powinien ocenić, czy w roku 2015 spełni kryteria dywersyfikacji. Do celów dywersyfikacji za uprawę uznaje się: uprawę dowolnego z różnych rodzajów zdefiniowanych w klasyfikacji botanicznej upraw; uprawę dowolnego gatunku z rodzin: krzyżowych, psiankowatych i dyniowatych (Brassicaceae, Solanaceae i Cucurbitaceae); grunt ugorowany; trawę lub inne pastewne rośliny zielne. Trwałe Użytki Zielone Zazielenienie - jak się przygotować? Realizacja obowiązkowych praktyk związana jest z okresem, za który rolnik ubiega się o płatności, tak wiec przystępując do jesiennych zasiewów w 2014r. rolnik powinien uwzględnić fakt, że oziminy będą stanowić w 2015 r. element struktury upraw, do której stosować się będzie wymóg dywesyfiakcji (w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie płatności na 2015 r.). Obowiązkowa praktyka utrzymania trwałych użytków zielonych składa się z dwóch elementów: z obowiązku utrzymania cennych przyrodniczo TUZ położonych na obszarach Natura 2000 na poziomie gospodarstwa; z utrzymywania powierzchni TUZ na niezmienionym poziomie w stosunku do powierzchni TUZ ustalonej w roku referencyjnym (2015). W przypadku trwałych użytków zielonych cennych przyrodniczo, obowiązkowa praktyka w ramach płatności na zazielenienie polega na: zakazie przekształcania i zaorywania TUZ cennych przyrodniczo położonych na obszarach Natura 2000 zakaz weryfikowany na poziomie gospodarstwa; obowiązku ponownego przekształcenia danego obszaru w trwały użytek zielony w przypadku jego przekształcenia lub zaorania; terminowym wypełnieniu obowiązku przywrócenia TUZ cennych przyrodniczo nie później niż data złożenia wniosku na następny rok. Współczynnik TUZ W przypadku trwałych użytków zielonych ustalany będzie na poziomie krajowym tzw. współczynnik trwałych użytków zielonych. Współczynnik ten odzwierciedla stosunek powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych przez rolników w roku 2012, 2013 lub 2014 przez rolników podlegających praktykom zazieleniania lub zadeklarowanych oraz obszary trwałych użytków zielonych zadeklarowanych w roku 2015 przez rolników podlegających praktykom zazieleniania, które nie były deklarowane jako trwałe użytki zielone w roku 2012, do całkowitej powierzchni użytków rolnych zadeklarowanych przez rolników...planując strukturę zasiewów jesiennych w gospodarstwie dla upraw ozimych 2014/2015 rolnik powinien ocenić, czy w roku 2015 spełni kryteria dywersyfikacji. podlegających praktykom zazieleniania w 2015 r. W kolejnych latach stosunek trwałych użytków zielonych do całkowitej powierzchni użytków rolnych zadeklarowanych przez rolnika w danym roku nie może się zmniejszyć o więcej niż 5 proc., w porównaniu do wskaźnika referencyjnego z roku W przypadku zmniejszenia współczynnika o więcej niż 5 proc. każdy rolnik, który przekształcił obszar trwałych użytków zielonych w inne użytkowanie będzie zobowiązany do ponownego przekształcenia obszaru w trwałe użytki zielone. W przypadku gdy rolnik zrealizuje wszystkie wymagane praktyki podstawę obliczania płatności za zazielenianie stanowić będzie zadeklarowana przez rolnika powierzchnia do jednolitej płatności obszarowej i zatwierdzona przez ARiMR. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przygotowała pomocne narzędzia do zapoznania się z płatnością na zazieleniania w postaci Kalkulatora praktyk zazielenienia, Przewodnika po zazielenieniu i wykaz upraw do oceny praktyk, które są dostępne na stronie oraz w Biurach Powiatowych i w Podkarpackim Oddziale Regionalnym ARiMR w Rzeszowie. POR ARiMR 16 AGRO PODKARPACIE listopad 2014

17 Zapobieganie degradacji użytków rolnych Ustawa z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz z późn. zm.) nakłada na właścicieli gruntów rolnych oraz gruntów zrekultywowanych na cele rolne obowiązek przeciwdziałania degradacji gleby. Obowiązek ten może polegać m.in. na koszeniu trawy, usuwaniu chwastów, dokonywaniu oprysków. Jak wiadomo, zaniedbane grunty rolne są siedliskami szkodników glebowych, które stanowią zagrożenia dla upraw rolnych. Degradacja gleby może być różna Degradacja gleby może mieć postać degradacji mechanicznej, chemicznej lub degradacji biologicznej. Degradacja mechaniczna może wystąpić w czasie prowadzenia prac budowlanych, gdzie na danym terenie dochodzi do przekształcenia rzeźby terenu oraz powstania nowych form terenowych. Degradacja chemiczna jest z kolei najczęściej skutkiem nadmiernego stosowania nawozów sztucznych i pestycydów. Degradacja biologiczna wynika z bezpośredniego wpływu dwóch wyżej wymienionych rodzajów degradacji. Zgodnie bowiem z art. 15 powołanej na wstępie ustawy, właściciel gruntów stanowiących użytki rolne oraz gruntów zrekultywowanych na cele rolne jest obowiązany do przeciwdziałania degradacji gleb, w tym szczególnie erozji i ruchom masowym ziemi. Organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych - dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Starosta lub dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, ze względu na ochronę gleb przed erozją i ruchami masowymi ziemi może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntów zalesienie, zadrzewienie lub zakrzewienie gruntów lub założenie na nich trwałych użytków zielonych. Właścicielowi gruntów przysługuje z tego tytułu zwrot kosztów zakupu niezbędnych - Warto pamiętać, że jeżeli właściciel gruntów, położonych na obszarach ograniczonego użytkowania, istniejących wokół zakładów przemysłowych, poniósł szkodę przez obniżenie poziomu produkcji rolniczej lub leśnej, przysługuje mu z tego tytułu odszkodowanie od zakładu przemysłowego przypomina adwokat Bogusław Sowa. nasion i sadzonek ze środków budżetu województwa. Właściciel gruntów może dostać odszkodowanie... Należy jednak pamiętać, że jeżeli wykonanie przez właściciela gruntów nakazu, o którym mowa powyżej spowoduje szkody wynikające ze zmniejszenia produkcji roślinnej, właścicielowi gruntów przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu województwa, wypłacane przez okres 10 lat. Warto również pamiętać, że jeżeli właściciel gruntów, położonych na obszarach ograniczonego użytkowania, istniejących wokół zakładów przemysłowych, poniósł szkodę przez obniżenie poziomu produkcji rolniczej lub leśnej, przysługuje mu z tego tytułu odszkodowanie od zakładu przemysłowego. W przypadku obniżenia poziomu produkcji w okresie trzech lat co najmniej o jedną trzecią dotychczasowej wartości, zakład jest obowiązany na wniosek właściciela, wykupić całość lub część tych gruntów według cen wolnorynkowych.... albo zapłacić karę Warte jest również odnotowania, że w razie wystąpienia z winy właściciela gruntów innych form degradacji gruntów, w tym również spowodowanej nieprzestrzeganiem przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami, wójt w drodze PORADY PRAWNE decyzji, nakazuje właścicielowi gruntów wykonanie w określonym terminie odpowiednich zabiegów. Wójt może więc nałożyć obowiązek wykonania np. oprysków czy zabiegów odchwaszczających grunt lub zabiegów zapewniających odpowiednią kwasowość gruntu. W razie niewykonania decyzji, wójt zleca wykonanie zastępcze tych zabiegów na koszt właściciela gruntów, wykorzystując do czasu zwrotu kosztów wykonania zastępczego środki budżetu województwa. Rolnik nie musi ponosić kosztów badań Na gruntach, położonych na obszarach ograniczonego użytkowania, istniejących wokół zakładów przemysłowych, starosta zapewnia ponadto prowadzenie co trzy lata okresowych badań poziomu skażenia gleb i roślin. Jeżeli okresowe badania wykażą, że uzyskiwane płody nie nadają się do spożycia lub przetworzenia, kosztami badań należy obciążyć zakład przemysłowy, a skażone grunty wyłącza się z produkcji. Skutki tych decyzji obciążają zakład przemysłowy odpowiedzialny za skażenie. Na żądanie właściciela gruntów wyłączonych z produkcji, zakład przemysłowy, jest obowiązany nabyć te grunty wraz z budynkami i urządzeniami. Dr Bogusław Sowa Adwokat Podstawa prawna: - ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz z późn. zm.). AGRO PODKARPACIE listopad

18 PORADY WETERYNARYJNE Pasożyty wewnętrzne u koni Zarażenia pasożytnicze u zwierząt, w odróżnieniu od chorób powodowanych przez wirusy i bakterie, nie zawsze wywołują objawy chorobowe, dlatego są czasem trudne do zdiagnozowania. Jednak w przypadku koni, zwłaszcza ras szlachetnych, użytkowanych wierzchowo, a więc poddawanych regularnemu wysiłkowi fizycznemu, zarażenia pasożytnicze, nawet na niskim poziomie, w znaczący sposób wpływają niekorzystnie na ogólny stan zdrowia i kondycję. Szczególnie wrażliwe na pasożyty są źrebięta. Rozwój pasożyta w organizmie konia - W zależności od gatunku pasożyta, do zarażenia może dochodzić w ciągu całego roku lub sezonowo informuje lek. wet. Jerzy Kocój. Pasożyty przewodu pokarmowego mają w większości prosty cykl rozwojowy, co sprzyja szerzeniu się zarażeń, zwłaszcza gdy konie przebywają na wspólnym wybiegu lub pastwisku. Do zarażenia dochodzi drogą pokarmową, po połknięciu form inwazyjnych, rozwijających się w środowisku zewnętrznym. Na rozwój pasożyta w organizmie konia ma wpływ szereg czynników, wśród których na pierwszy plan wysuwa się odporność na zarażenie. Brak wrodzonej odporności u źrebiąt sprawia, że parazytozy mogą mieć u nich bardzo ciężki przebieg, a nawet być przyczyną śmierci. Co prawda noworodek wkrótce po porodzie pobiera z siarą przeciwciała, jednak nie zapewniają one ochrony przed inwazją pasożytów. U dorosłych koni do rozwoju objawów klinicznych dochodzi najczęściej w przypadku zarażeń pasożytniczych o wysokiej intensywności. W przypadku jednak dużych pasożytów, już niewielka liczba osobników zlokalizowanych w przewodzie pokarmowym może wywołać poważne objawy. Kilka tasiemców umiejscowionych w okolicy ujścia biodrowo - ślepego okrężnicy może utrudniać przesuwanie treści pokarmowej i być przyczyną poważnych objawów kolkowych. Różne pasożyty W zależności od gatunku pasożyta, do zarażenia może dochodzić w ciągu całego roku lub sezonowo. Typową sezonową parazytozą jest inwazja larw gza końskiego. Larwy wydalone przez konie z kałem przepoczwarzają się wiosną w glebie i na początku lata osiągają stadium dorosłego owada. Samice gza dokonują oblotów od lipca do września, składając jaja na sierści koni. Konie obgryzając siebie lub współtowarzyszy, uwalniają stadia larwalne ze skorupek jaj przyklejonych do włosów. Larwy wnikają do jamy ustnej, często powodując jej stan zapalny. Następnie pasożytują Fot. Archiwum PIR w żołądku powodując utratę apetytu, chudniecie, często kolki. Do zarażenia tasiemcami dochodzi najczęściej na pastwisku podczas zjedzenia przez konia drobnego pajęczaka, w którym rozwija się tasiemiec. Inwazja jest trudna do stwierdzenia, ze względu na brak wyraźnych objawów klinicznych. W inwazjach dużych słupkowców, ze względu na długotrwały okres rozwoju larw występuje specyficzna sezonowość. Larwy przeżywają zimę na pastwisku, do zarażenia może więc już dochodzić wczesną wiosną. U zarażonych koni powodują morzyska i objawy niedokrwistości. Natomiast małe słupkowce rozwijają się bardzo szybko. W przypadku inwazji glist nie obserwuje się wpływu pory roku na intensywność zarażenia. Konie stykając się z jajami w stajniach i na pastwiskach zarażają się w ciągu całego roku. Odrobaczanie Skuteczność odrobaczania, a także długotrwałość efektu tego zabiegu zależą od specyfiki rozwoju danego pasożyta. Zabiegi odrobaczania mają na celu likwidację młodocianych i dojrzałych postaci pasożytów znajdujących się w świetle jelita grubego. Powinno się odrobaczać zwierzęta w danej grupie wiekowej w określonych odstępach czasu. Wykonanie badania kału, na podstawie którego można wybrać zwierzęta, których odrobaczenie 18 AGRO PODKARPACIE listopad 2014

19 PORADY WETERYNARYJNE/INFORMACJE KRUS jest konieczne, ogranicza koszty leczenia i sprzyja stosowaniu najbardziej skutecznych środków. Najbardziej oporne na różnego rodzaju środki przeciwpasożytnicze są małe słupkowce. Lekooporność Lekooporność może rozwijać się wskutek zaniżania dawek preparatów i częstego stosowania tych samych środków. Prawidłowa rotacja polega na zmianach w kolejnych latach, a nie stosowaniu różnych środków w kolejnych zabiegach. Można więc ten sam środek podać kilka razy w ciągu roku, ale w następnym już zmienić. Jest kilka dobrych środków, którymi można odrobaczać konie. Najczęściej stosujemy preparaty w postaci żelu, rzadziej o innej konsystencji. Prawidłowe podanie środka w odpowiednim czasie spowoduje, iż nasze zwierzę będzie w dobrej formie i kondycji. Lek. wet. Jerzy Kocój Źródło: Na podst. Pasożyty wewnętrzne koni dr hab.n. wet. J. Gawor MW 10/2009. Na pytania rolników odpowiada Wiesław Lada, dyrektor OR KRUS w Rzeszowie Czy ubezpieczony w KRUS rolnik lub domownik, prowadzący jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą, który uchybi obowiązkowi złożenia w terminie do dnia 31 maja zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenia o kwocie należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, może wnioskować do KRUS o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności? AGRO PODKARPACIE listopad 2014 Zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, termin do złożenia zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenia o kwocie należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, może zostać przywrócony na wniosek zainteresowanego rolnika lub domownika, jeżeli ten rolnik lub domownik udowodni, że niezachowanie terminu nastąpiło wskutek zdarzeń losowych. Ubezpieczony w KRUS rolnik lub domownik pozostający w zwłoce ze złożeniem w terminie do dnia 31 maja zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenia o kwocie należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej winien wykazać, wszelkimi środkami dowodowymi, że niezachowanie terminu nastąpiło wskutek zdarzeń losowych. Warto przy tym zwrócić uwagę na to, że ustawa wprowadza konieczność udowodnienia, a nie uprawdopodobnienia, przez rolnika lub domownika wystąpienia okoliczności o charakterze zdarzenia losowego, które spowodowało powstanie zwłoki. Czy rodzic prowadzący działalność rolniczą w podarowanym przez siebie gospodarstwie rolnym małoletniemu dziecku może zostać objęty ubezpieczeniem społecznym rolników, jako rolnik użytkujący to gospodarstwo rolne? Zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium RP, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Prowadzenie przez rodziców małoletniego dziecka, pozostającego pod ich władzą rodzicielską gospodarstwa rolnego należącego do majątku dziecka (art k.r.o.) nie jest prowadzeniem działalności rolniczej na własny rachunek ubezpieczonego w rozumieniu art. 6 pkt. 1 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z tych względów, rodzic użytkujący podarowane małoletniemu dziecku gospodarstwo rolne nie spełnia ustawowych warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, jako rolnik. Kilka dni temu udałem się na swoje pole z zamiarem wycinki dziko rosnących drzew i krzewów. Pracowałem piłą spalinową. Podczas wycinki jedna z gałęzi oderwała się i z całym impetem uderzyła mnie w rękę, która spuchła i zaczęła mnie boleć. Natychmiast zakończyłem pracę i żona zawiozła mnie do lekarza. Lekarz stwierdził złamanie ręki. W jaki sposób mam zgłosić wypadek do KRUS? Każdy wypadek przy pracy rolniczej należy bezzwłocznie zgłosić do KRUS. Zgłoszenia przyjmowane są: telefonicznie, osobiście, pocztą elektroniczną lub na piśmie. Rolnik zobowiązany jest zabezpieczyć miejsce i przedmioty związane z wypadkiem. Po potwierdzeniu przez Wydział ds. Ubezpieczeń ubezpieczenia rolnika i prawa do odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w rolnictwie upoważniony pracownik KRUS dokonuje oględzin na miejscu zdarzenia, spisuje protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy rolniczej i przesłuchuje świadków zdarzenia. Poszkodowany po zapoznaniu się z treścią protokołu podpisuje go w obecności pracownika KRUS. Potem poszkodowany składa wniosek o jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy rolniczej lub rolniczą chorobą zawodową. 19

20 INFORMACJE WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU JAKOŚCI HANDLOWEJ ARTYKUŁÓW ROLNO-SPOŻYWCZYCH Na co zwracać uwagę przy zakupie pieczywa Kupić złocisty czy ciemny bochenek? Ten droższy z godłem na etykiecie, czy ten na zakwasie? A może zdecydować się na tańszy chleb ze środkowej półki? Takie dylematy mają wszyscy konsumenci, którzy robią codziennie zakupy i wrzucają pieczywo do swojego koszyka. Wszyscy wiemy, że pieczywo odgrywa kluczową rolę w życiu człowieka, i że w polskich warunkach jest to produkt spożywany niemal codziennie. Bogata oferta W ostatnich latach spada spożycie chleba na korzyść innych artykułów spożywczych. Zmienia się również oferta handlowa dotycząca pieczywa dostępnego do sprzedaży. Jeszcze kilkanaście lat temu podstawowym pieczywem było pieczywo mieszane wypiekane z mąki pszennej i żytniej, np. chleb mieszany pytlowy, oraz pieczywo pszenne, które w większości stanowiły bułki. Dziś oferta handlowa jest o wiele bogatsza. W sklepach znajduje się wiele różnych wyrobów piekarskich; chleba i bułek zawierających w swoim składzie przeróżne dodatki, np. pestki z dyni, ziarno sojowe, nasiona słonecznika czy ziarna zbóż. Oprócz tych dodatków stosowane są niekiedy inne dodatki mające na celu przede wszystkim uatrakcyjnienie gotowego wyrobu i tym samym zwiększenie jego sprzedaży na rynku. Wobec tak bogatej oferty handlowej nasuwa się pytanie: Jakimi zasadami kierować się dokonując zakupu pieczywa, tak by przyniosło ono nam jak najwięcej korzyści? Podstawową zasadą jaką powinien kierować się potencjalny nabywca, stosowaną przy zakupie każdego produktu spożywczego jest czytanie informacji umieszczonych w oznakowaniu produktu. Zasada ta dotyczy również pieczywa. W oznakowaniu znajdują się m.in. tak istotne informacje dla klienta jak skład danego produktu poprzedzony sformułowaniem skład lub wyrażeniem składniki. Podając tę informację producent ma obowiązek wymienić w kolejności malejącej użyte surowce do produkcji pieczywa, w tym jeśli zostały użyte dozwolone substancje dodatkowe, podając ich nazwę lub numer (tzw. E- ) oraz określając zasadniczą funkcję technologiczną pełnioną w danym wyrobie. Podawane są substancje alergenne. Jeżeli w nazwie chleba występuje określenie dotyczące użytego składnika, np. chleb orkiszowy to istnieje obowiązek podania w oznakowaniu ilościowej zawartości tego składnika. Należy tu zaznaczyć, że nazwa chleb orkiszowy może być użyta jedynie w przypadku, gdy produkty uzyskane z przemiału pszenicy orkiszowej stanowią powyżej 50% użytych mąk, a ich zastosowanie nadaje produktowi charakterystyczny smak i cechy związane z użytymi surowcami pochodzącymi z orkiszu. W przypadku, kiedy dodatek -... w grudniu bieżącego roku wejdą w życie nowe, bardziej rygorystyczne unijne przepisy, które będą dotyczyły znakowania wszystkich artykułów rolno spożywczych, w tym i wyrobów piekarskich przypomina Marek Kot, Podkarpacki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych. Inspektor podkreśla jednak, że ostateczna decyzja dotycząca wyboru konkretnego pieczywa i tak zależeć będzie od konsumenta. orkiszu jest mniejszy, tj. stanowi poniżej połowy użytych mąk producenci nie mogą już użyć ww. nazwy lecz mogą podać informację, np.: z orkiszem. Taka sama zasada obowiązuje przy zastosowaniu innych składników. Dokonując więc zakupu pieczywa należy zwracać uwagę na sposób podania informacji dotyczącej nazwy danego pieczywa. Wygląd pieczywa Obecnie panuje powszechne przekonanie o wyższości pieczywa tzw. ciemnego nad pieczywem jasnym. Jest tu wiele racji, jednak należy pamiętać, że pieczywo jasne np. bułki pszenne są lekkostrawne, gdyż do ich produkcji użyto mąk jasnych o małej zawartości składników mineralnych. Ciemny chleb (wyprodukowany z mąki żytniej lub razowej albo z odpowiednią wielkością dodatku tych mąk) jest chlebem o wyższej zawartości składników odżywczych, często poszukiwanym przez konsumentów. 20 AGRO PODKARPACIE listopad 2014

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi Markiem Sawickim

Spotkanie z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi Markiem Sawickim Kto i na jakie wsparcie może liczyć na polskiej wsi w latach 2015 2020 -System płatności bezpośrednich w latach 2015-2020 - Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Spotkanie z ministrem rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Nakłady na WPR w Polsce Płatności bezpośrednie wydatki ogółem w mld EUR w tym wkład krajowy 2007-2013 19,7 6,6 2014-2020 21,2 0,0 przesunięcie z II

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r.

Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r. Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r. I. Płatności bezpośrednie w 2014 r. Zgodnie z procedowanym obecnie projektem ustawy

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Ewa Szymborska, MRiRW Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Kluczbork 11-12.04.2012

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wkład systemu płatności bezpośrednich i działań powierzchniowych PROW w latach 2015-2020 w realizację SZRWRiR Joanna Czapla Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Styczeń 2015 r. 1 Kalendarz prac nad nowym

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 czerwca 2014 r.

Warszawa, 25 czerwca 2014 r. System płatności ł ś ibezpośrednichś w latach 2015-2020 Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Intencją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest wykorzystanie środków pochodzących z II-go filaru na rolnictwo aktywne

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5.

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5. www.arimr.gov.pl Lipiec 2012 O ARiMR Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 r. wspiera działania służące rozwojowi rolnictwa i obszarów wiejskich. Agencja zajmuje się wdrażaniem instrumentów

Bardziej szczegółowo

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy Załącznik nr 1 do uchwały nr 21 Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy 1. Ułatwianie Definicja rozpoczęcia prowadzenia działalności

Bardziej szczegółowo

w latach 2015-2020 Warszawa, 25 czerwca 2014 r.

w latach 2015-2020 Warszawa, 25 czerwca 2014 r. w latach 2015-2020 Warszawa, 25 czerwca 2014 r. -go filaru na rolnictwo aktywne 2% + + 2% + 13% dodatkowe 8,3% = 25,3% Kontynuowanie uproszczonego systemu SAPS. Komponenty systemu: - jednolita obszarowa

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA w Europie WIELKOPOLSKA w Polsce Podział Administracyjny Województwa Wielkopolskiego Liczba

Bardziej szczegółowo

Pomoc publiczna w rolnictwie w latach 2015 2020.

Pomoc publiczna w rolnictwie w latach 2015 2020. Pomoc publiczna w rolnictwie w latach 2015 2020. Od początku 2015 roku przepisy krajowe, na podstawie których udzielana jest pomoc publiczna w rolnictwie muszą być dostosowane do zasad udzielania pomocy

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska Polska wieś ZAMOŻNA I EUROPEJSKA POLSKA WIEŚ Stan obecny Charakterystyka ogólna Na terenach wiejskich w Polsce mieszka 14,9 mln Polaków stanowi to 38% mieszkańców Polski. W Polsce mamy 1,583 mln gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowy

Program rolnośrodowiskowy Program rolnośrodowiskowy Program rolnośrodowiskowy jest realizowany w ramach Osi II PROW 2007-2013 Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich. Działanie to ma przyczynić się do zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE ZMIAN USTAW REGULUJĄCYCH SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIĄ

PROPOZYCJE ZMIAN USTAW REGULUJĄCYCH SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIĄ PROPOZYCJE ZMIAN USTAW REGULUJĄCYCH SPRZEDAŻ BEZPOŚREDNIĄ Sprzedaż bezpośrednia Sprzedaż bezpośrednia oraz sprzedaż marginalna lokalna i ograniczona -sprzedaż produktów rolniczych konsumentowi, z pominięciem

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R.

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli LODR w Końskowoli zasięgiem swojej działalności obejmuje teren całego województwa lubelskiego,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Artur Łączyński Departament Rolnictwa GUS

Artur Łączyński Departament Rolnictwa GUS Artur Łączyński Departament Rolnictwa GUS Plan wystąpienia Czynniki pływające na rolnictwo polskie od roku 2002 Gospodarstwa rolne Użytkowanie gruntów Powierzchnia zasiewów Zwierzęta gospodarskie Maszyny

Bardziej szczegółowo

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które:

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które: Od 9 listopada br. rolnicy mogą składać w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioski o dofinansowanie inwestycji w gospodarstwach rolnych. W ramach PROW 2007-2013 Agencja wprowadza w życie

Bardziej szczegółowo

- 4 - UZASADNIENIE. zm.) ma na celu: l) dostosowanie przepisów tego rozporządzenia do przepisów rozporządzenia Komisji (WE)

- 4 - UZASADNIENIE. zm.) ma na celu: l) dostosowanie przepisów tego rozporządzenia do przepisów rozporządzenia Komisji (WE) - 4 - UZASADNIENIE Zmiana rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 22, poz. 121, z późn.

Bardziej szczegółowo

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw Restrukturyzacja małych gospodarstw Pomoc przyznaje się rolnikowi będącemu osobą fizyczną, jeżeli: jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego lub nieruchomości służącej do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi. 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta

Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi. 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta Wykorzystane rozdziały z Raportu prof. dr hab. Walenty Poczta, dr Agnieszka Baer-Nawrocka, Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu

Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 roku udziela wsparcia finansowego, które obejmuje m.in. spłacanie za rolników części należnych bankom odsetek

Bardziej szczegółowo

Dotacje unijne dla rolnictwa

Dotacje unijne dla rolnictwa Dotacje unijne dla rolnictwa Opracowała Agata Twardowska W UE Opracowała W UE poza bezpośrednim wspieraniem rolnictwa w ramach Wspólnej Polityki Agata Rolnej, Twardowska prowadzonych jest wiele działań

Bardziej szczegółowo

Modernizacja gospodarstw rolnych w latach 2014-2020

Modernizacja gospodarstw rolnych w latach 2014-2020 w latach 2014-2020 Wrzesień 2015 r. Budżet na Modernizację gospodarstw rolnych w ramach PROW (w mld euro) 2,46 2,50 PROW 2007-2013 PROW 2014-2020 Maksymalna kwota pomocy (w tys. zł) PROW 2007-2013 300

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

KREDYTY PREFERENCYJNE JUŻ DOSTĘPNE W NASZYM BANKU!!! PREFERENCYJNE LINIE KREDYTOWE: z dopłatami do oprocentowania

KREDYTY PREFERENCYJNE JUŻ DOSTĘPNE W NASZYM BANKU!!! PREFERENCYJNE LINIE KREDYTOWE: z dopłatami do oprocentowania KREDYTY PREFERENCYJNE JUŻ DOSTĘPNE W NASZYM BANKU!!! PREFERENCYJNE LINIE KREDYTOWE: z dopłatami do oprocentowania RR Z PR K01 K02 na inwestycje w rolnictwie i rybactwie na zakup ziemi (formuła de minimis)

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 1.8.2014 L 230/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 834/2014 z dnia 22 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania wspólnych ram monitorowania

Bardziej szczegółowo

Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju

Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju Aleksandra Szelągowska (Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi) dr Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Zmiany w płatnościach

Zmiany w płatnościach aktualności 6 PROW 2014-2020. Nowe płatności bezpośrednie Zmiany w płatnościach W ostatnim dniu poprzedniego roku rząd przyjął projekt ustawy o płatnościach bezpośrednich na 2015 rok. W tym roku czekają

Bardziej szczegółowo

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel Ułatwienie startu młodym rolnikom Wysocka Marta Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego W Polsce około jedna piąta gospodarstw jest prowadzona przez osoby powyżej 55 roku życia. W celu stymulowania transferu

Bardziej szczegółowo

Jak uporządkować dokumenty w gospodarstwie rolnym?

Jak uporządkować dokumenty w gospodarstwie rolnym? Jak uporządkować dokumenty w gospodarstwie rolnym? Z roku na rok w gospodarstwie rolnym przybywa dokumentów często mamy z tego powodu sporo kłopotów zwłaszcza, gdy szybko musimy znaleźć jakiś dokument.

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie udziału Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz prezentacji Programu Poznaj Dobrą Żywność na targach

Podsumowanie udziału Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz prezentacji Programu Poznaj Dobrą Żywność na targach Podsumowanie udziału Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz prezentacji Programu Poznaj Dobrą Żywność na targach Poznań 9-11 października 2009 W dniach 9-11 października 2009 w Poznaniu odbyły się Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo ekologiczne ogólne zasady

Rolnictwo ekologiczne ogólne zasady Rolnictwo ekologiczne ogólne zasady Działanie Rolnictwo ekologiczne w ramach PROW 2014-2020 może byd realizowane w ramach następujących pakietów oraz wariantów: Pakiet 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji;

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.)

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Działanie 7.5 Inwestycje w środki trwałe Poddziałanie 7.5.1 Pomoc na inwestycje

Bardziej szczegółowo

Zasady deklarowania działek we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku 2009

Zasady deklarowania działek we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku 2009 Zasady deklarowania działek we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku 2009 Płatności obszarowe, płatność cukrowa, płatność do pomidorów oraz pomoc do rzepaku, są

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA SPERSONALIZOWANEGO WNIOSKU O PRZYZNANIE PŁATNOŚCI I MATERIAŁU GRAFICZNEGO NA ROK 2015 1

INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA SPERSONALIZOWANEGO WNIOSKU O PRZYZNANIE PŁATNOŚCI I MATERIAŁU GRAFICZNEGO NA ROK 2015 1 INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA SPERSONALIZOWANEGO WNIOSKU O PRZYZNANIE PŁATNOŚCI I MATERIAŁU GRAFICZNEGO NA ROK 2015 1 Niniejsza instrukcja dotyczy wstępnie wypełnionych, na podstawie danych z poprzedniego roku,

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku Konferencja prasowa Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku W A R S Z A W A, 7 S I E R P N I A 2 0 1 3 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia...2015 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

USTAWA z dnia...2015 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich USTAWA z dnia....2015 r. Projekt o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Art. 1. W ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

Bardziej szczegółowo

Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku.

Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku. Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku. Harmonogram naboru wniosków w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

Bardziej szczegółowo

do zalesień można było wykorzystać tylko rodzime gatunki drzew i krzewów,

do zalesień można było wykorzystać tylko rodzime gatunki drzew i krzewów, Zasady przyznawania pomocy Krok po kroku Beneficjenci Płatność na zalesianie mógł otrzymać producent rolny (osoba fizyczna albo spółdzielnia produkcji rolnej), który był właścicielem lub współwłaścicielem

Bardziej szczegółowo

Parlament Europejski na UEP - zostań europosłem. SKN Gospodarki Żywnościowej

Parlament Europejski na UEP - zostań europosłem. SKN Gospodarki Żywnościowej Parlament Europejski na UEP - zostań europosłem SKN Gospodarki Żywnościowej Ewolucja Wspólnej Polityki Rolnej (1962-2014) Wydatki na WPR jako % budżetu UE 100 90 80 70 70 90 80 73 66 60 50 40 40 50 46

Bardziej szczegółowo

ZAZIELENIENIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ - SKUTKI DLA POLSKICH GOSPODARSTW ROLNICZYCH

ZAZIELENIENIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ - SKUTKI DLA POLSKICH GOSPODARSTW ROLNICZYCH Warszawa, 12.12.2014 Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy ZAZIELENIENIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ - SKUTKI DLA POLSKICH GOSPODARSTW ROLNICZYCH prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności ONW na rok 2011

Płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności ONW na rok 2011 Płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności ONW na rok 2011 Warszawa, 11 luty 2011 Niezbędne informacje do prawidłowego wypełnienia wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Przasnysz, 18 maja 2015 r. Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele polityki

Bardziej szczegółowo

Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej

Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Rozwój obszarów wiejskich w nowej perspektywie finansowej dr inż. Zofia Szalczyk- Podsekretarz Stanu w MRiRW Lipiec 2013 Prace nad PROW 2014-2020 Opracowywany w Ministerstwie

Bardziej szczegółowo

Płatności rolnośrodowiskowe

Płatności rolnośrodowiskowe Płatności rolnośrodowiskowe NATURA 2000 Dolina Biebrzy, Ostoja Biebrzańska Goniądz 05.09.2013r. Działania rolnośrodowiskowe BP Mońki OSO Ostoja Biebrzańska - 148 508 ha SOO Dolina Biebrzy - 121 206 ha

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy

Formy pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy Formy pomocy dla producentów rolnych poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy Producenci rolni poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych takich jak

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W DYSTRYBUCJI ŚRODKÓW POMOCOWYCH DLA WSI I GOSPODARSTW ROLNYCH

MAŁOPOLSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W DYSTRYBUCJI ŚRODKÓW POMOCOWYCH DLA WSI I GOSPODARSTW ROLNYCH MAŁOPOLSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W DYSTRYBUCJI ŚRODKÓW POMOCOWYCH DLA WSI I GOSPODARSTW ROLNYCH Referujący : Bronisław Dutka Dyrektor MODR PRIORYTETEM DLA MODR Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

Bardziej szczegółowo

z dnia 31 sierpnia 2015 r.

z dnia 31 sierpnia 2015 r. RM-111-148-15 U C H WA Ł A N R 1 4 7 / 2 0 1 5 R A D Y M I N I S T R Ó W z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawie ustanowienia programu pomocy dla rolników i producentów rolnych, którzy ponieśli szkody w gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Bogucki Wydawnictwo Naukowe Poznań 2010 Spis treści 1. Wprowadzenie 9 1.1. Cel i zakres analizy 9 1.2.

Bardziej szczegółowo

Kredyty preferencyjne na inwestycje w gospodarstwach rolnych

Kredyty preferencyjne na inwestycje w gospodarstwach rolnych Kredyty preferencyjne na inwestycje w gospodarstwach rolnych Linie kredytowe Kredyty z dopłatami ARiMR do oprocentowania Kredyt z linii RR na inwestycje w rolnictwie może być przeznaczony: Budowa, rozbudowa,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA SPERSONALIZOWANEGO WNIOSKU O PRZYZNANIE PŁATNOŚCI I MATERIAŁU GRAFICZNEGO NA ROK 2015 1

INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA SPERSONALIZOWANEGO WNIOSKU O PRZYZNANIE PŁATNOŚCI I MATERIAŁU GRAFICZNEGO NA ROK 2015 1 INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA SPERSONALIZOWANEGO WNIOSKU O PRZYZNANIE PŁATNOŚCI I MATERIAŁU GRAFICZNEGO NA ROK 2015 1 Niniejsza instrukcja dotyczy wstępnie wypełnionych, na podstawie danych z poprzedniego roku,

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY sierpień 2014 10 LAT POLSKIEGO ROLNICTWA W UNII EUROPEJSKIEJ W NUMERZE POLECAMY : MISJE GOSPODARCZE UGANDA ANGOLA

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013

Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Program rolnośrodowiskowy FINANSOWANIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ

Bardziej szczegółowo

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ZASADY WYPEŁNIANIA WNIOSKU O PRZYZNANIE PŁATNOŚCI NA ROK 2015

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ZASADY WYPEŁNIANIA WNIOSKU O PRZYZNANIE PŁATNOŚCI NA ROK 2015 Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ZASADY WYPEŁNIANIA WNIOSKU O PRZYZNANIE PŁATNOŚCI NA ROK 2015 Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Zasady ogólne (1) Wnioski o przyznanie

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy i systemy regulacji rynku owoców i warzyw oraz ich przetworów. Dr Aneta Jarosz-Angowska "Mechanizmy WPR" 1

Mechanizmy i systemy regulacji rynku owoców i warzyw oraz ich przetworów. Dr Aneta Jarosz-Angowska Mechanizmy WPR 1 Mechanizmy i systemy regulacji rynku owoców i warzyw oraz ich przetworów "Mechanizmy WPR" 1 Mechanizmy WPR w sektorze owoców i warzyw: polityka wspierania cen dla producentów, ochrona rynku Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

VII DNI PRZEDSIĘBIORCY ROLNEGO

VII DNI PRZEDSIĘBIORCY ROLNEGO VII DNI PRZEDSIĘBIORCY ROLNEGO W 2011 roku w Poznaniu odbędzie się kolejna już siódma konferencja z cyklu Dni Przedsiębiorcy Rolnego. Konferencję zaplanowano w dniach 24 25 lutego 2011 roku (możliwe będzie

Bardziej szczegółowo

OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie zmiany Krajowego Programu Restrukturyzacji

OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie zmiany Krajowego Programu Restrukturyzacji Monitor Polski Nr 61 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2011.07.06 13:39:38 +02'00' 5088 Poz. 585 585 v.p l OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 22 czerwca 2011

Bardziej szczegółowo

POLSKI ZWIĄZEK PRODUCENTÓW ROŚLIN ZBOŻOWYCH

POLSKI ZWIĄZEK PRODUCENTÓW ROŚLIN ZBOŻOWYCH POLSKI ZWIĄZEK PRODUCENTÓW ROŚLIN ZBOŻOWYCH Radzików, 05-870 Błonie, lab. II p. 86 tel. 022 725 35 78, 0502 25 78 74, fax 022 725 44 82, e-mail: pzpz@ihar.edu.pl SZANOWNY PAN MAREK SAWICKI MINISTER ROLNICTWA

Bardziej szczegółowo

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Rolnictwa Warszawa, 30.09.2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych Niniejsze opracowanie przedstawia wyniki ankiety

Bardziej szczegółowo

Program Owoce w szkole

Program Owoce w szkole Program Owoce w szkole Program Owoce w szkole jest programem Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) Unii Europejskiej uruchomionym przez Komisję Europejską od roku szkolnego 2009/2010. Program został wdrożony

Bardziej szczegółowo

Wydział Terenów Wiejskich

Wydział Terenów Wiejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Terenów Wiejskich Działanie Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

Różnice w formularzach książek rachunkowych oraz w kodach w latach 2014 a 2015

Różnice w formularzach książek rachunkowych oraz w kodach w latach 2014 a 2015 Różnice w formularzach książek rachunkowych oraz w kodach w latach 2014 a 2015 I. Spis Aktywów i Zobowiązań Indywidualnego Gospodarstwa Rolnego Strona tytułowa Usunięto tabelę z danymi personalnymi posiadacza

Bardziej szczegółowo

U S T AWA. z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

U S T AWA. z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego U S T AWA PROJEKT z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Art. 1. W ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Bardziej szczegółowo

Misja i działania Agencji Rynku Rolnego w zakresie wspierania innowacji i promocji żywności wysokiej jakości

Misja i działania Agencji Rynku Rolnego w zakresie wspierania innowacji i promocji żywności wysokiej jakości Misja i działania Agencji Rynku Rolnego w zakresie wspierania innowacji i promocji żywności wysokiej jakości Kraków, 8 października 2015 r. Piotr Sendor Informacja o instytucji 1990 r. - Powstanie Agencji

Bardziej szczegółowo

Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów

Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów Elementy określone przez liderów sekcji w obszarze Bezpieczna Żywność

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

Historia i stan obecny ubezpieczeń rolnych w. Konrad Rojewski. Warszawa, dnia 5 list 2012.

Historia i stan obecny ubezpieczeń rolnych w. Konrad Rojewski. Warszawa, dnia 5 list 2012. Historia i stan obecny ubezpieczeń rolnych w Polsce. Konrad Rojewski. Warszawa, dnia 5 list 2012. AGENDA 1. Ubezpieczenia rolne w Polsce, czyli które? 2. Krótki rys historyczny ubezpieczeń rolnych. 3.

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej

Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej Dr inż. Marta Czekaj Prof. dr hab. Janusz Żmija Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Wydział Rolniczo-Ekonomiczny Instytut

Bardziej szczegółowo

1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). W niniejszym wniosku należy zachować zgodność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok składanym do ARiMR

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). W niniejszym wniosku należy zachować zgodność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok składanym do ARiMR

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). W niniejszym wniosku należy zachować zgodność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok składanym do ARiMR

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

WNIOSEK 2) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). W niniejszym wniosku należy zachować zgodność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok składanym do ARiMR

Bardziej szczegółowo

Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014

Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014 Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014 I. OPIS KONKURSU 1. Organizatorzy Konkursu: Targi Lublin S.A., Urząd Marszałkowski - Departament Rolnictwa i Środowiska. 2. Sekretariat Konkursu:

Bardziej szczegółowo

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Hodowli i Ochrony Roślin Dorota Nowosielska (dorota.nowosielska@minrol.gov.pl; tel. (022)

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR:

Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR: Załącznik nr 1 Kryteria oceny efektywności LGD oraz realizacji LSR: 1) wysokość wnioskowanej pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 21 ustawy, określona na podstawie wniosków

Bardziej szczegółowo

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 -

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Środowiska Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Zespół redakcyjny: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa 1. Doc. dr hab. Irena Duer 2. Prof.

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Dr Krzysztof Jończyk Kongres Innowacji Polskich, Kraków, 10.03.2015 1 r. Rolnictwo ekologiczne Rozp. Rady (WE) 834/2007

Bardziej szczegółowo

System płatności bezpośrednich w Polsce w latach 2015-2020 - projekt do konsultacji - z uwzględnieniem specyfiki województwa zachodniopomorskiego

System płatności bezpośrednich w Polsce w latach 2015-2020 - projekt do konsultacji - z uwzględnieniem specyfiki województwa zachodniopomorskiego System płatności bezpośrednich w Polsce w latach 2015-2020 - projekt do konsultacji - z uwzględnieniem specyfiki województwa zachodniopomorskiego Konsultacje społeczne propozycji MRiRW Jarosław Rzepa Członek

Bardziej szczegółowo

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Rolnictwa Warszawa, 30.09.2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych Niniejsze opracowanie przedstawia wyniki ankiety

Bardziej szczegółowo

Jak wygląda budowa programu rolnośrodowiskowego?

Jak wygląda budowa programu rolnośrodowiskowego? z serwisu: AGRO.EKO.ORG.PL Strona 1 z 5 Programy te jako jedyne są obowiązkowe dla wszystkich krajów członkowskich i pełnią kluczową rolę w realizacji planów ochrony przyrody. Mają one za zadanie pomóc

Bardziej szczegółowo

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Oś 1 Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego w ramach PROW na lata 2007-2013 Cel działania Działanie ma na celu

Bardziej szczegółowo

Informacja o prowadzonej działalności rolniczej

Informacja o prowadzonej działalności rolniczej 1 (wypełnia Bank BGŻ BNP ParibasS.A.) I I - - Data wpływu do Banku BGŻ BNP Paribas S.A. (rrrr-mm-dd) Bank BGŻ BNP Paribas SPÓŁKA AKCYJNA I I / I / I I / I I / I I Nr Wniosku Informacja o prowadzonej działalności

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce dr Marietta Janowicz-Lomott, Uniwersytet Gdański dr Krzysztof Łyskawa, Uniwersytet Ekonomiczny Poznań Agenda Działanie ubezpieczeń dotowanych w Polsce

Bardziej szczegółowo

Działania dla przedsiębiorców

Działania dla przedsiębiorców Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 Działania dla przedsiębiorców Polscy przedsiębiorcy mają do wyboru wiele rozmaitych możliwości dofinansowania swoich inwestycji. Większość z nich myśli jednak

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA PRASOWA. podsekretarza stanu Ryszarda Zarudzkiego. Harmonogram PROW 2014-2020 Stan realizacji płatności bezpośrednich

KONFERENCJA PRASOWA. podsekretarza stanu Ryszarda Zarudzkiego. Harmonogram PROW 2014-2020 Stan realizacji płatności bezpośrednich KONFERENCJA PRASOWA podsekretarza stanu Ryszarda Zarudzkiego Harmonogram PROW 2014-2020 Stan realizacji płatności bezpośrednich Warszawa, 21 stycznia 2016 r. PROW 2014-2020 HARMONOGRAM Pomoc w rozpoczęciu

Bardziej szczegółowo

Zasady szacowania strat w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 roku dla Komisji powołanej zarz

Zasady szacowania strat w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 roku dla Komisji powołanej zarz Zasady szacowania strat w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 roku dla Komisji powołanej zarządzeniem Nr 226/09 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 czerwca 2009r. I. Przepisy

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Konferencja prasowa Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Oczekiwania rybactwa i wędkarstwa wobec nowej perspektywy finansowej Program Operacyjny Rybactwo i Morze na lata 2014-2020 Warszawa, 23 lipca

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM

MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM Dr inż. Anna Żornaczuk-Łuba Zastępca dyrektora Departamentu Leśnictwa i Ochrony Przyrody Ministerstwo Środowiska Polanica Zdrój 23 maja 2014 r.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 29 listopada 2000 r. o zbieraniu i wykorzystywaniu danych rachunkowych z gospodarstw rolnych

USTAWA z dnia 29 listopada 2000 r. o zbieraniu i wykorzystywaniu danych rachunkowych z gospodarstw rolnych Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 29 listopada 2000 r. o zbieraniu i wykorzystywaniu danych rachunkowych z gospodarstw rolnych Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 3, poz. 20, z 2004 r. Nr 96,

Bardziej szczegółowo

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk Społeczna Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk SPOŁECZNA PODKARPACKA AKADEMIA NAJLEPSZYCH PRAKTYK (SPANP) Szanowni Państwo, w imieniu wszystkich partnerów pragniemy zaprosić Was do współpracy w ramach

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK 1) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.

WNIOSEK 1) O OSZACOWANIE SZKÓD 1. Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2. Adres zamieszkania wnioskodawcy:...... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:. Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). W niniejszym wniosku należy zachować zgodność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na bieżący rok składanym do ARiMR

Bardziej szczegółowo

Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów al. Ujazdowskie 1/3 00-583 WARSZAWA

Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów al. Ujazdowskie 1/3 00-583 WARSZAWA RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO - 607834 - I/10/AWO 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Ai. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów

Bardziej szczegółowo