SŁOWA PRZESTROGI DLA PO LSKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SŁOWA PRZESTROGI DLA PO LSKI"

Transkrypt

1 jjw T' < ' 3 2 A \ J T f r x T K? '7 7 J :^<rśsi(ł ^ -» <mmn..«gw.v>* Ak-s - -V" łiiiiiliiliiiiiiniuriiui iiiii iimiiiiiimiiiiiiiniiiiiimi mim im i<iiiiiimii m iiiiiihiimiiimiiiiinimim ni iiiimmiiiiimiiik PROF. DR. ADOLF SULIGOWSKI! SŁOWA PRZESTROGI DLA PO LSKI CZYLI KONIECZNA NAPRAWA KONSTYTUCJI W A R S Z A W A 1927 SKŁAD GŁÓWNY W KSIĘGARNI M. ARCTA N O W Y - Ś W I A T 85 = iiiiiiiiiiim iiiiiiiiiiiimmimmimm m m m m i m m m m m i i m m m m m i m i ii m i n i m u m iii... m m i: m m m m m i i?

2

3 1 PROF. DR. ADOLF SULIGOWSKI SŁOWA PRZESTROGI DLA POLSKI CZYLI KONIECZNA NAPRAWA KONSTYTUCJI WARSZAWA 1927 SKŁAD GŁÓWNY W KSIĘGARNI M. ARCTA N O W Y Ś W I A T 35

4 D R U K A R N I A Z A K Ł A D Ó W W Y D A W N I C Z Y C H M. A R C T, S P. A K C. W W A R S Z A W I E C Z E R N I A K O W S K A

5 I. Ż yjące pokolenie polskie doczekało w ielkiej chwili, doczekało politycznego odrodzenia O jczyzny. G dyby ktoś przed w ielką w ojn ą powiedział nam: będziecie mieli wkrótce niepodległą Polskę, która sięgni'e do1 morza, która w yciągnie rękę po Śląsk Górny, która obejm ie błonia opiewane przez M ickiew icza, błonia L itw y i B iało ru si, słuchalibyśm y jego opowieści jako snu złotego. A przecież w następstw ie w ielkiej w o jn y sen złoty stał się rzeczyw istością. To, co się w ciągu ostatnich ośmiu lat dokonało, podnosi ducha, w ypełnia serca radością. C zujem y rękę O patrzności, która sen w rzeczyw istość zamieniła. W związku z w ojn ą dzięki udziałow i w ielkiego państwa z drugiej półkuli rzucono na kongresie pokojow ym dw ie w ielkie idee: praw o sam ookreślenia narodów i związek narodów dla regulow ania w zajem nych stosunków, dla popierania postępu i rozw oju, bez tępienia jednych przez drugich. Idee same przez się nie nowe. O tem, że każdy naród, który posiadł pewną kulturę, ma prawo do decydowania o swoim losie, o tem w nauce teoretycznej nie byto wątpliwości, z drugiej strony idea rozjem czego trybunału dla spraw m iędzynarodowych podnoszona była już daw niej, między innemi przez H en ryka IV, króla francuskiego, w zaraniu X V I I wieku. 3

6 N ow ością przecież jest to, że te m yśli p rzyjęto jako podstaw y do układu m iędzynarodowego i że na tem tle osnuto traktat pokojow y, co nadało mu charakter odmienny od tego, jaki cechował daw niejsze traktaty pokojowe. Polska stanęła w rzędzie wielkich państw europejskich, w konsekwencji przed Polską stoi zadanie ustalić i utrw alić swój byt, a jednocześnie przyczyniać się do rozw oju życia europejskiego i do postępu ogólnego. O to obowiązek Polski i względem siebie i względem Europy. O bowiązek wielki i, powiedzm y to wprost, niełatwy. W ym aga on w ielkiej czujności i wielkich w ysiłków, wym aga wielkiego taktu politycznego, w ielkiej przezorności i przenikliw ości. I trzeba sobie powiedzieć: skończyła się epoka upadku, nadeszła epoka samoistnego życia i związanych z niem mozołów. Inaczej mówiąc, minęła epoka niewoli, nastała epoka trudności. P ierw szym warunkiem utrzym ania samodzielności państw a jest odpow iadająca potrzebom k raju silna organizacja wewnętrzna. A le stw orzyć taką organizację w państwie powstającem z połączenia dzielnic, które chociaż historycznie sobie bliskie, żyły przez wiek cały zgórą pod rozlicznemi rządam i i pod róż- norodnemi prawodaw stwam i, to rzecz naprawdę bardzo trudna, a to tem bard ziej, że zadanie to przypadło do wykonania wr epoce przechodniej, w epoce w strząśnień i przeobrażeń społecznych. Ju ż we wniosku poselskim z dn. 24 w rześnia roku, jak i złożyłem w Sejm ie U staw odaw czym, a następnie w ogłoszonej w roku 1925 książce m ojej pod tytułem : Ja k wzm ocnić polską organizację państw ow ą, wskazałem na zbyt daleko idące różniczkowanie naszych organów państwowych i na nadmierną ilość m inisterstw i urzędów, co prowadzi do obciążenia skarbu i do chorobliwego etatyzmu. W istocie zaczęliśmy od utworzenia szesnastu m inisterstw, nie licząc dwóch urzę 4

7 dów głównych i kontroli państw ow ej, po zamknięciu zaś ministerstw a zdrow ia, m inisterstw a aprow izacji, m inisterstw a kultury i sztuki, m inisterstw a poczt i telegrafów i wreszcie m i nisterstw a b. dzielnicy pruskiej pozostało jeszcze jedenaście m inisterstw, gdy zaś w roku głów ny urząd ziemski podniesiono do godności m inisterstw a, liczym y dwanaście m i nisterstw, z których trzy są zgoła zbyteczne i m ogłyby być zastąpione wydziałam i przy innych m inisterstwach, zm nejszając bardzo poważnie w yd atki państwowe. N ie zamierzam powracać w obecnej rozprawie do tego przedmiotu, natom iast pragnę zatrzym ać się tutaj nad konstytu cją, którą S ejm U staw odaw czy w marcu r. uchwalił. K o n stytu cja to wielki akt organizacyjny, to podłoże, na którem ro zw ijać się ma życie i działalność państwa. N iestety, nie możemy powiedzieć, ażeby ten wielki akt był w olny od usterek. I nic dziwnego, praca nad konstytucją polską, w trudnej chwili urządzania państw a rozpoczęta i podczas niepokoju z powodu w o jn y z bolszew ikam i prowadzona, ze zbytnim pośpiechem została wykonana. Znakom itą konstytucję Stanów Zjednoczonych Północnej A m eryki pod kierunkiem wielkiego męża stanu, jakim był George W ashington, układano przez lat jedenaście, a w Polsce kom isja sejm ow a zajm ow ała się tą spraw ą zaledwie półtora roku, a faktycznie daleko m niej, jeżeli uwzględnić przerw y, ja kie w toku je j pracy nad tym przedmiotem w roku 19 x9 i m iały m iejsce. I stało się, że konstytucja nie odpowiada potrzebom kraju. W pięć lat po je j ogłoszeniu, a mianowicie w pierw szej połowie r. różne gru p y sejm ow e w-ystąpiły z wnioskam i o wprowadzenie zmian do n iej. W ystarczy przytoczyć wspólny wniosek chrześcijańskiej dem okracji, związku ludowo-narodowego, polskiego stronnictw a ludowego P iast i narodowej

8 partji robotniczej z dn. 26 kw ietnia r., a dalej dw a samodzielne w nioski P iasta z dn. 22 czerw ca r. w przedm iocie uzupełnienia konstytucji i w przedmiocie nowej ordynacji w yborczej do sejm u i senatu, trzy samodzielne wnioski z dn. 25 czerwca r. związku ludowo-narodowego, klubu chrzęści jańsko-narodow ego i klubu chrześcijańskiej dem okracji w szystkie w przedmiocie zmian w konstytucji, dalej now y je szcze wspólny wniosek tychże trzech grup w tym że przedmiocie z dn. 1 lipca 1926, w reszcie wniosek obecnego rządu z dn. 17 czerwca r. Jeżeli dodamy, że p o jaw iły się współcześnie w druku rozp raw y o potrzebie zmian do konstytucji, że przytoczę sposobem przykładu rozpraw y prof. Dubanowicza, prof. Kom arnic- kiego z W ilna i posła H ołów ki, to możemy śm iało powiedzieć, że potrzeba popraw y kon stytucji jest już powszechnie uznawaną l ). S praw a stała się pilną. I należy zająć się tym przedm iotem, należy w ykryć przynajm niej zasadnicze w ady konstytucji i należy w ejść na drogę poprawy stosunków. II. Otóż konstytucja polska nie ustaliła należytej równowagi pomiędzy władzą prawodaw czą a władzą wykonawczą. W edle uznanych przez naukę zasad państw o musi posiadać z jednej strony władzę prawodawczą, w ydającą praw a i ustalającą normy, do których życie społeczne ma się stosować, z drugiej zaś władzę wykonawczą czyli rząd, który ma tem życiem kierować. Jeżeli ważne jest zadanie organów ustaw o- ) Dubanowicz Rewizja konstytucji, Komarnicki O zmianie konstytucji polskiej, Hołówko O zmianę konstytucji. 6

9 dawczych, to nie mniej ważne i nie mniej trudne jest zadanie organów rządzących. P rz y układaniu konstytucji polskiej sięgano do konstytucji francuskiej i przyjęto ją za w zór, nie bacząc na wady tej konstytucji i nie zastanow iw szy się nad tem, czego Polsce potrzeba. Co w ięcej, w niektórych punktach odstępowano od tego wzoru i tworzono coś nowego, niestety, nie zawsze szczęśliwego. P ierw szym błędem jest pozbawienie prezydenta R zeczypospolitej P o lskiej tych praw, jakie głow ie państw a niewątpliw ie się należą. Prezydentow i Rzeczypospolitej P olskiej przysługuje prawo reprezentowania państwa, praw o darowania kar, praw o mianowania na urzędy, prawo ogłaszania ustaw, ale w tych przyznanych mu atrybucjach je st on ciężko ograniczony na każdym punkcie (art. 48, 46, 47, 45, 44, 43 konstytucji). R eprezentuje on siłę zbrojną, ale nie może spraw ow ać w czasie w ojn y naczelnego dowództwa, chociażby był wojskow ym. M a prawo darow ania kary w poszczególnych wypadkach, ale am nestja może być wydana tylko w drodze ustaw odaw czej, m ianuje prezesa m inistrów, ale w ybór m inistrów do niego nie należy, bo to atrybucja prem jera, podpisuje i ogłasza ustaw y, ale jest odarty ze w szelkiego w pływ u na ustaw y. K o n stytu cja francuska przyznaje prezydentowi R zeczypospolitej praw o inicjatyw y prawodaw czej (art. 49), czego u nas on nie ma, bo in icjatyw a ustaw odaw cza w polskiej konstytucji przysługuje tylko sejm ow i i rządow i, to jest radzie m inistrów, ale nie prezydentowi. K o n stytu cja francuska przyznaje prezydentowi Rzeczypospolitej praw o kwest jonowania ustaw i znaglenia ciał prawodaw czych do ponownego ich rozpatrzenia (art. 58), czego w Polsce czynić mu nie wolno. P o d pisu je i ogłasza ustaw y, ale bez praw a głosu w tych sprawach. N ie przysłu gu je mu też praw o rozw iązyw ania izb prawodawczych, chociażby zachodziła tego istotna potrzeba, bo o tem

10 decyduje sam sejm większością 2/3 głosów. W olno wpraw dzie prezydentowi za zgodą 2/3 ustaw ow ej liczby członków senatu (art. 26) rozw iązać sejm, ale jednocześnie następuje z samego prazua rozwiązanie senatu, co czyni nieprawdopodobną taką decyzję senatu. A przecież dla skutecznego spraw ow ania urzędu, dla usuwania ciężkich konfliktów, dla samej powagi tego w ysokiego i trudnego stanow iska należało nadać mu odpowiednie atrybuc j e. W wypadkach niepokojów, gdy ze względów bezpieczeństwa publicznego zachodzi potrzeba w pewnych m iejscow o ściach lub na obszarze całego państw a zaw ieszenia praw obywatelskich i zarządzenia stanu w yjątkow ego, art konstytucji nadaje radzie m inistrów za zezwoleniem prezydenta R z e czypospolitej prawo w ydaw ania odpowiednich dyspozycyj, jednakże, pomimo zezwolenia głow y państwa, takie dyspozycje ulegają jeszcze rozpoznaniu sejm u i mogą być przez Sejm uchylone, co naruszać może powagę prezydenta Rzeczypospolitej. I dlatego pewne uzupełnienia i poprawki do powyżej przytoczonych artykułów są konieczne. W praw dzie świeżo uchwalone na propozycję rządu ustaw y z dn. 2 sierpnia r. 1) nieco rozszerzyły atrybucje prezydenta Rzeczypospolitej, a m ianowicie ustaw a N r. 442 nadała mu prawo rozw iązyw ania sejm u i senatu na wniosek rady m i nistrów umotywowanem orędziem, zaś ustaw a N r. 443 nadała mu prawo w ydaw ania rozporządzeń z mocą ustaw y w zakresie uzgodnienia ustaw obow iązujących z konstytucją, uporządkowania stanu prawnego w państwie, w ym iaru sprawiedliwości oraz świadczeń społecznych, a także w zakresie zarządzeń zm ierzających do zabezpieczenia równow agi budżetow ej, stabilizacji w alu ty i napraw y stanu gospodarczego w państwie. 1) Dziennik ustaw z dn. 4 sierpnia 1926 pozycja Nr. 442 i 443.

11 Jednakże w każdej z tych ustaw zastrzeżono, że rozporządzenia prezydenta nie m ogą dotyczyć zmiany konstytucji, jak rów nież nie m ogą dotyczyć spraw przewidzianych w art. 3, 4, 5, 6, 8, 49, 50 i 59 konstytucji oraz praw a wyborczego1 do ciał ustaw odawczych, a nawet do ciał sam orządowych, jako też ustaw językowych i szkolnych, wreszcie praw a małżeńskiego. Zrobiono więc dopiero pierw szy krok w kierunku wzmocnienia w ładzy prezydenta Rzeczypospolitej, krok dosyć ważny, k tó ry przecież w ym agać będzie dalszego rozw inięcia i dokładn iejszego ustalenia. I I I. D rugim błędem naszej konstytucji jest wszechwładza se j mu i w zw iązku z tem narzucenie Polsce rządów parlam entarnych w form ie znacznie o strzejszej, aniżeli to ma m iejsce we F ran c ji. R ząd y parlamentarne to znaczy zależne od parlamentu, ale kiedy w konstytucji francuskiej rządy te są zależne od współczesnego uznania obydwu ciał prawodawczych, *) to1u nas rząd y zależą od jednego ciała prawodawczego, a m ianowicie od sam ego sejm u, 2) co sprowadzać może tem w iększą niepewność rządów. W ystarczy przypomnieć, że, licząc od połowy roku, rządy zm ieniły się do obecnej chwili ju ż siedmna- ście razy. Zaledw ie m inistrow ie zdołają zapoznać się z personelem i czynnościami sw ojego resortu, już m uszą ustępować m iejsca ludziom nowym. O dbijać się to musi ujem nie na biegu spraw i czynności państwowych. W yp ływ a to z art. 58 konstytucji, w którym powiedziano, że rada m inistrów i każdy m inister zosobna ustępują na 1) Art. G konstytucji francuskiej z r ) Art. 58 konstytucji polskiej. 9

12 żądanie sejm u, czego w konstytucji francuskiej nie wyrzeczono w tak stanowczej form ie. A więc sejm rozdaje dym isję, a więc prosta przypadkowa w iększość sejm u w yw o łu je zm ianę rządu. Częste zmiany rządu nie są pożądane we F ran c ji, a cóż dopiero mówić o Polsce, otoczonej stokroć większemi niebezpieczeństwami. N ie są pożądane we F ra n c ji, której ludność stoi na w yższym stopniu kultury i posiada długie wyrobienie polityczne, a cóż 'dopiero w Polsce, której kultura intelektualna je st o wiele niższa i w której skutkiem nieszczęśliwych dotychczasowych warunków politycznych niemasz takiego jak we F ra n c ji wyrobienia politycznego. P rz y układaniu konstytucji polskiej nie sięgnięto wcale do wzoru am erykańskiego, to jest do konstytucji Stanów Z je d noczonych. W tym k ra ju n ajw yższej dem okratyzacji i n ajw ięk szej wolności urzędników wyższych, a w tej liczbie wszystkich m inistrów, m ianuje prezydent przy udziale i w porozumieniu z senatem, ale tylko z senatem. Rząd tam działający jest do pewnego stopnia rządem prezydenta i nie jest zaw isłym od kaprysu lub od przypadkowej w iększości niższej izby praw odaw czej. To też te rządy nie zm ieniają się tak łatw o i posiadają ciągłość, która jest potrzebna dla państwa i dla prawidłowego rozw oju stosunków państwowych. Zdaw ałoby się, że dla Polski najw łaściw szem było pójść za przykładem am erykańskim i zabezpieczyć sobie rządy spokojn iejsze i trw alsze, jak to ma m iejsce w Am eryce. D la usunięcia tego błędu w ystarczyłoby w art. 1 5 konstytucji dodać, że prezydent Rzeczypospolitej m ianuje i odw ołuje prezesa m inistrów oraz m inistrów przy wykreśleniu słów : na wniosek prezesa m inistrów, zaś w art. 58 skreślić drugie zdanie, a mianowicie, że rada m inistrów i każdy m inister zosobna ustępują na żądanie sejm u. 10

13 IV. Trzecim błędem jest odarcie senatu z należnych mu praw. Z w yjątkiem G recji i drobnych księstewek niemieckich, w każdym państw ie praw idłow o zorganizowanem istnieje senat jako izba druga prawodaw cza, która stoi na straży interesów państwa w dziedzinie praw odaw stw a. E rra re humanum est. K ażd y nawet najm ędrszy człowiek może się mylić. M ylić się też może ciało zbiorowe, podlegające wpływ om partyjnym, którego decyzje są często wynikiem przypadkowej większości. N ie posądzając nikogo o złą wolę, bo posłowie są niewątpliwie patrjotam i i odczuw ają dobro państw a, przecież jakieś uniesienie, jakieś zaślepienie sprow a dzić może błędną uchwałę i błędną ustaw ę. Stąd konieczna potrzeba izby d rugiej, to jest senatu. Tym czasem senat polski obecny nie posiada tych praw, ja kie mu się z natury rzeczy należą. Ju ż inicjatyw ę prawodaw czą konstytucja polska wbrew konstytucjom innych państw przyznaje tylko sejm ow i tak, jak gdyby senatu nie było (art. 10 ), co więcej wedle art. 26, gdy sejm postanowił sam rozw iązać się, ulega rozwiązaniu senat, chociażby senat nie ważał tego za potrzebne. O zdanie senatu nie potrzeba się w takim razie pytać. Je s t to rzeczą w prost niezrozum iałą, ażeby ciało praw o dawcze, jakiem je st i musi być senat, nie mogło inicjow ać ja k iejś ustaw y. Je st również rzeczą niedającą się pojąć, ażeby sejm, rozw iązując się, mógł rozw iązyw ać senat wbrew jego woli. G dy m owa o kontroli adm inistracji państw ow ej, to prawo kontroli z art. 9 konstytucji przyznano tylko sejm owi. W związku z tem wedle art. 34 sejm ma praw o wyznaczania kom isji dla badania różnych wydarzeń, ale do senatu art. 34 się nie stosuje. Podobnież w artykule 3-im konstytucji w ustę- II

14 pie drugim i trzecim, gdzie jest m owa o wydawaniu ustaw i o ich mocy, wspom ina się tylko o sejm ie, tak jakgdyb y senatu wcale w Polsce nie było. W e w szystkich tych artykułach konstytucji obok w zm ianki o sejm ie powinny być dodane słow a: i senat. Budzi też poważne w ątpliw ości art. 35 konstytucji. W tym artykule powiedziano, że senat może do uchwalonego przez sejm projektu zaproponować poprawki albo też projekt odrzucić. W pierwszym wypadku sejm przystępuje do1 ponownego rozpatrzenia ustaw y, przyczem wolno mu poprawek senatu nie przyjąć, art. 35 zastrzega tylko do tego większość 11/ 2 0 gło sów. W razie, gdy senat odrzuca ustawę, to zdawałoby się, że ona upada, co też powinno być w yraźnie powiedziane, tym czasem art. 35 o tem się nie mówi. T o dało powód do rozm aitej interpretacji. W konstytucji polskiej 3 m aja r. (art. V I) nieprzyjęcie przez izbę senatorską ustaw y uchwalonej przez izbę poselską m iało ten skutek, że ustaw a ulegała zawieszeniu i dopiero na następnym sejm ie ordynaryjnym spraw a m ogła w ejść na nowo pod rozpoznanie ciał prawodawczych. N ie idzie o to, żeby załatwić tę sprawę koniecznie podług form konstytucji 3 m aja, ale brak w yraźnej dyspozycji, jaki tkwi w art. 35, w ym aga stosownego uzupełnienia. W art. 49 prezydent Rzeczypospolitej zaw iera umowy z innemi państwam i oraz zaw iera przym ierza, o czem zaw iadamia sejm i tylko sejm. O senacie przepis nie wspomina. Te um owy, jak to przew idu je art. 49, w ym agają w pewnych razach, podobnie jak przym ierza, zgody sejm u i znowu niema mowy o udziale senatu. Podobnież wedle art. 50 prezydent Rzeczypospolitej może wypowiedzieć w ojnę i zawrzeć pokój tylko za zgodą uprzednią sejm u, ale i tu pomimo ważności aktów senat jakgdyb y nie 12

15 istniał. I znowu w tych wypadkach obok wyrazu sejm należałoby dodać: i senat. N ie można pominąć jeszcze jednego szczegółu. W art. 40 w razie śmierci prezydenta Rzeczypospolitej lub opuszczenia przezeń urzędu zastępuje go m arszałek sejmu. Otóż rodzi się pytanie, a dlaczego' nie m arszałek senatu. Zapew ne m arszałek sejm u potrafi spraw ow ać zastępstw o równie dobrze jak m arszałek senatu, ale należałoby się może liczyć z tym względem, że m arszałek sejm u jest obarczony bardzo ciężkie- ini obowiązkam i, co utrudniać mu może współczesne zastępowanie prezydenta Rzeczypospolitej. Tym czasem m arszałek senatu niewątpliwie ma więcej swobody w swoich zajęciach i łatw iejb y mu było dźwigać ten ciężar. Z powyższego widać, że senat polski został upośledzony pod wieloma względami, i że przy takiem upośledzeniu trudno mu będzie w chwilach ważnych i krytycznych dla państwa odegrać rolę m edjatora i pośrednika ratu jącego sytuację w stosunkach wewnętrznych lub zewnętrznych. M ieliśm y już tę wszechwładzę sejm u za czasów dawnej Rzeczypospolitej. Zdaw ałoby się, że po smutnych wspom nieniach, jakie ta wszechw ładza po sobie w h istorji polskiej pozostawiła, nic podobnego w jakiejkolw iek bądź form ie powtórzyć się nie mogło. A przecież pow tórzyło się. N iem a liberum veto, bo tego przeżytku sprofanowanego i ośmieszonego nikt już nie m ógł proponować, ale jak w daw nej Polsce król był bez w ładzy, rząd króla bez siły i nie było komu ratow ać k raju w razach potrzeby, tak dzisiaj prezydenta Rzeczypospolitej pozbawiono koniecznych atrybucyj, senat podobnież, a rząd postawiono' w zależności od kaprysu sejm u. Jeżeli sejm ow i oprócz praw a w ydaw ania ustaw oddano kontrolę nieograniczoną nad w szystkiem, co się w państwie dziać może, to niew ątpliw ie obciążono go nad m iarę, bo przy 13

16 najlepszym składzie trudnoby mu było podołać obowiązkom tak szeroko pojętym. Zresztą niechaj rząd niesie odpowiedzialność za bieg życia w państwie. Zrobiono to, zapom inając, że ta wielka władza, złożona w ręce ciała oddanego namiętnościom politycznym, może stać się szkodliwą. W ada ta naszej konstytucji przywodzi na pamięć sławetną konstytucję czyli ustaw ę znaną pod nazwą N ihil novi z r. I 5 5> mocą której król utracił praw o decydowania w jakiejkolw iek dziedzinie bez zgody sejm u. Form a jest odmienna, podstawa różna, ograniczenia były zwrócone w stronę króla, o którym w naszej konstytucji niema mowy, ale na dnie obecnej konstytucji leży nadmierna władza sejm u. I to właśnie budzi niepokój społeczeństwa, stąd słyszymy coraz gorętsze naw oływ ania do ustalenia porządku praw nego w państw ie na innych podstawach. Gdy mowa o senacie należy zganić to, że wedle konstytucji w ybory do senatu odbyw ają się współcześnie z wyborem posłów do sejm u i że z chwilą rozwiązania sejm u rozw iązuje się senat (art. 26). W e F ra n c ji posłowie do izby deputowanych wybierani są na cztery lata, a członkowie senatu na sześć lat, w Am eryce mandat członków izby reprezentantów trw a dwa lata, a członków senatu sześć lat. I to jest słuszne. W ybory w y w oływ ać mogą wstrząśnienie w k raju, nie należy więc łączyć jednych z drugim i. W ten sposób unika się niepokojów i podtrzym uje się ciągłość pracy praw odaw czej. D la ustalenia takiego porządku w ystarczy skreślenie drugiego ustępu w art. 26 oraz przedostatniego zdania w art. 36, przy dodaniu do art. 36, że senatorowie są wybierani na lat 7, bo skoro posłowie są w ybierani na 5 lat, to senatorowie winni być wybierani przynajm niej na 7 lat.!4

17 V. C zw arty błąd naszej konstytucji, o którym niepodobna zamilczeć, polega na wadliwości w yn ikającego z tejże konstytucji praw a-w yborczego. W artykułach 1 1 oraz 36 konstytucja ustala, że posłowie do sejm u i senatorowie do senatu m ają być w ybierani w głosowaniu powszechnem taj nem, bezpośredniem, równem i stosu nkowem. Szczegółowe rozwinięcie przepisów wyborczych nastąpiło w ordynacji w yborczej do sejm u i w ord yn acji w y borczej do senatu. Obie ordynacje uchwalone zostały przez S ejm U staw odaw czy w dacie 28 lipca r., na schyłku działalności tego sejm u. Za podstawę przecież obu ordynacyj służyło zlecenie, zamieszczone w konstytucji. Poza obrębem nieletnich oraz poza obrębem ograniczonych w prawach obywatelskich na mocy w yroków sądowych w szyscy pełnoletni, a przy wyborach do senatu w szyscy liczący lat 30, posiadają praw o głosowania. K ró tk o m ów iąc, otrzym aliśm y prawo wyborcze powszechne w całem znaczeniu tego w yrazu. W szyscy głosują, zarówno mężczyźni jak i kobiety, w szyscy, nawet analfabeci, nawet nieum iejący czytać i pisać, których przecież w Polsce nie brakuje. N a drodze tej powszechności odbiegliśm y daleko od kon- stytucyj wielu państw. N ie m ówiąc o A n g lji, której system w yborczy opiera się na posiadaniu pewnych dóbr i na opodatkowaniu, odbiegliśm y od kon stytucji fran cuskiej, która kobietom wogóle odmawia udziału w wyborach, pom ijając inne szczegółowe różnice. W yprzedziliśm y na drodze liberalizmu nawet Stany Zjednoczone Północnej A m eryki, gdzie M urzyni pozyskali praw o głosow ania w kilkadziesiąt lat po ogłoszeniu konstytucji, a Indjanie, jako nieopodatkowani na rzecz państwa, dotychczas praw a w yborczego nie posiadają.

18 N ie jestem przeciwnikiem powszechnych w yborów, jestem za przyznaniem kobietom praw a głosowania, pow staje jednakże wątpliwość, czy w k raju, który świeżo wyszedł z niewoli i w którym kwitnie analfabetyzm, należało zaczynać od tak szeroko pojętej em ancypacji. Powszechne i równe w ybory to ideał, do którego dążyć należy. Jednakże pospieszyliśm y się z tem zanadto. Oto niew ątpliw ie od w yborcy mamy prawo wym agać um iejętności pisania i czytania. A nalfabeta nieum iejący napisać nazw iska kandydata do ciał prawodawczych, nie m ógłby się czuć pokrzywdzonym przez to, że nie głosuje, bo, ściśle biorąc, głosow ać nie je st zdolny. Rozdaw anie przez gru py agitu jące drukowanych numerów i głosowanie zapomocą numerów, w których analfabeta niewiele się orjen tuje, nadaje głosowaniu w naszym k ra ju charakter tragicznej prawie farsy. Tym czasem zastrzeżenie um iejętności pisania i czytania pobudzałoby ludność do zdobywania chociażby tej elementarnej um iejętności. I w tym punkcie należałoby poprawkę do ord yn acji w yborczej sejm ow ej w prow a dzić. N ie wolno nam zapominać, że idzie tu o rzecz bardzo ważną, o obsadzenie ciała prawodaw czego ludźmi przygotow a nymi do roli prawodawców. Co do wspom nianej w konstytucji zasady stosunkowości, rozwinięcie onej znajduje się w obu ordynacjach wyborczych. U stalono w nich w ybory okręgowe na taką ilość posłów, jaka dla okręgu została wyznaczona, stąd głosowanie na listy oznaczone pewnemi numerami. N ie gło su je się na posła, lecz głosuje się na listy, przyczem dzieli się zebrane na listę głosy w ten sposób, że pierwszem u na liście przysługuje tyle głosów, ile ich padło na listę, drugiem u połowa tych głosów, trzeciemu trzecia część i tak dalej. System ten obow iązuje w B e lg ji i nosi nazwę prawnika b elgijskiego d Hondta, który go szczegółowo opracował i roz 16

19 winął. A le to, co jest odpowiednie w kraju niewielkim i n ajw yższej kultury, jakim jest B elgja, może nie być odpowiednie gdzie indziej. N ie mogę pominąć tego szczegółu, że kiedy w r przyjęto ten system w B e lg ji, to zachowano przy tem pewną ko- rektyw ę, a mianowicie pluralność, co naruszało zasadę równości głosowania, bo różnym jednostkom z różnych powodów nadano po kilka głosów. P raw d a, że tę pluralność tam przed k ilku laty odrzucono, ale znamienną je st rzeczą, że nawet w B elg ji, nie odważono się w prow adzić tego systemu bez pewnego ograniczenia. N ieco odmienny system głosowania na listę za czasów Gam betty był wprowadzony we F ra n c ji, ale zczasem upadł. F ra n c ja ten system porzuciła. Ja k widać z tego, goniliśm y za najśw ieższem i pomysłami, nie licząc się z tem, czy one będą stosowne dla Polski. M ożeby b yły u nas w łaściw sze wtybory pojedynczych posłów małemi okręgam i. T ob y m ogło prow adzić do w ybierania ludzi wybitnych i znanych ze sw o jej publicznej działalności, a tem samem toby m ogło przyczynić się do lepszego zapełnienia kadrów poselskich. O ileby to okazało się trudnem do przeprowadzenia, to obok zastrzeżenia um iejętności czytania i pisania po polsku i obok podniesienia wieku do praw a w yborczego tak czynnego jak biernego należałoby w każdym razie zm niejszyć okręgi wyborcze i wybierać z okręgu nie więcej jak czterech posłów, a co do senatorów, to nie więcej jak trzech. P oza tem należałoby zapewnić pewien udział w wyborach ciałom nakowym oraz ciałom sam orządowym terytorjalnym i gospodarczym (izbom gospodarczym ),1) nadając im praw o w y brania pewnej części posłów za pośrednictwem delegatów w szystkich tych ciał. *) Art. 68 konstytucji. '1

20 W przyjętym system ie wyborczym tkwi jeden jeszcze błąd. T o m ówiąc, mam na m yśli w yb ory do- senatu. Z w yjątkiem tego, że dla senatu prawo wyborcze czynne wym aga 25 lat, a bierne 40 lat oraz że w ybory senatorów idą wojew ództw am i, w szystkie zasady wyborcze sejm ow e stosują się do senatu. Rezultat jest taki, że w naszym senacie zasiada jedenastu senatorów, którzy ukończyli zaledwie szkołę elementarną, do nich zaliczam jednego, który ukończył dwie klasy gim nazjum, i jednego, który ukończył trzy klasy gim nazjum. W ięcej, jak dwa razy tyle ukończyło szkołę średnią lub sem inarjum nauczycielskie. K ró tk o m ówiąc, co najm niej jedna trzecia kompletu nie posiada w yższego w ykształcenia. Jeżeli się zwróci uw a gę, że nawet ludzie z wyższem wykształceniem nie zawsze nad ają się na prawodawców, to można wątpić, czy obecny skład odpowiada wysokiem u zadaniu, jakie ciąży na senacie. S tało się to niewątpliwie z powodu nieodpowiedniej ordynacji w yborczej. W e w szystkich państwach w ybory do izby senatorskiej opierają się na innych zasadach, aniżeli w ybory do izby poselskiej. W e F ra n c ji senat liczy 300 członków, z których czwartą część czyli 75 w ybiera zgromadzenie narodowe, to znaczy izba deputowanych łącznie z senatem, i tym wybrańcom przysługuje praw o dożywotniego urzędow ania w charakterze senatorów, trzy czw arte zaś składu czyli 225 senatorów w yb ierają po departamentach i kołonjach francuskich specjalne kolegja. W departamentach i kołonjach istn ieją rady generalne, rady okręgowe i rady m iejskie po odnośnych miastach. Otóż te ciała w yłan iają ze swego łona delegatów i pow stające w ten sposób ciało kolegjalne zbiera się w głównem mieście departamentu i dokonywa wyboru senatorów na lat 9 w takiej ilości, jaka na dany departam ent czy kolonję przypada. 18

21 W Stanach Zjednoczonych znowu każdy stan w ysyła do senatu ogólnego dwóch senatorów z terminem urzędowania przez lat sześć. W yboru dokonywa nie ludność stanowa, ale istniejące w każdym stanie ciało ustawodawcze, a mianowicie m iejscow e izby prawodawcze. I we F ra n c ji, i w Stan ach-zjednoczonych, i wogóle wszędzie pow ołuje się do senatu ludzi wysoko wykształconych i ludzi wybitnych zasług. Je s t to słuszne, gdyż senat powinien wyobrażać reprezentację pow ag krajow ych, reprezentację nauki i w ysokiej w iedzy. T o też, o ile -dotyczy senatu, należy ułożyć ordynację w y borczą samodzielną i specjalną. W zór francuski daje w tym kierunku poważne wskazów ki. W ybory do senatu winny być dokonywane zapomocą ciał kolegjalnych, będących em anacją organizacyj sam orządowych terytorjalnych i gospodarczych oraz organizacyj naukowych. O ileby wprowadzone zostały zmiany, o jakich powyżej mowa, do w yborów politycznych, to należałoby do art. 1 1 konstytucji wprowadzić stosowną poprawkę, w art. zaś 36 w m iejsce pierwszego zdania należałoby zam ieścić: W ybory do- senatu dokonyw ają się na zasadzie ordynacji wyborczej senackiej, a dalej należałoby skreślić, jako zbyteczne, zdanie trzecie tegoż artykułu, wreszcie dodać zdanie piąte takiej treści: Kadencja senatorów je st siedmioletnia. V I. R ozpatrując obecną naszą konstytucję, widzim y, że nasz akt zasadniczy państw owy w yobraża spaczoną konstytucję francuską. Z doskonałego wzoru am erykańskiego nie korzystaliśm y, a w ziętego za podstawę wzoru francuskiego nie um ieliśm y do warunków naszych nagiąć i odpowiedniej poddać przeróbce. i g

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1082. o Krajowej Radzie Sądownictwa Art. 1. 1. Krajowa Rada Sądownictwa, zwana dalej Radą, realizuje

Bardziej szczegółowo

UMOWA ZLECENIA. M inisterstw em Pracy i Polityki Społecznej w W arszaw ie przy ul. Now ogrodzkiej 1/3/5

UMOWA ZLECENIA. M inisterstw em Pracy i Polityki Społecznej w W arszaw ie przy ul. Now ogrodzkiej 1/3/5 UMOWA ZLECENIA Zawarta w dniu... w W arszawie pom iędzy: M inisterstw em Pracy i Polityki Społecznej w W arszaw ie przy ul. Now ogrodzkiej 1/3/5 reprezentow anym przez Panią Iwonę Zam ojską - D yrektora

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 3. Prace nad regulacjami ustawowymi po wejściu w życie

Spis treści. 3. Prace nad regulacjami ustawowymi po wejściu w życie Spis treści 1. WPROWADZENIE...................................................... 13 1.1. Uwagi wstępne...................................................... 13 1.2. Dyskusje konstytucjonalistów (2003

Bardziej szczegółowo

Palestra 4/2(26), 47-50

Palestra 4/2(26), 47-50 Stanisław Cichosz I. Zniesienie współwłasności, dział spadku i ustanowienie odrębnej własności lokali, gdy współwłaścicielem nieruchomości jest cudzoziemiec lub cudzoziemiec dewizowy ; II. Stosowanie przepisów

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1 W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U.1997.78.483) wprowadza się następujące zmiany: 1)

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2000 r. Nr 39, poz. 443, z 2002 r. Nr 216, poz. 1824, z

Bardziej szczegółowo

RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH. W niosek. R zecznika Praw O byw atelskich

RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH. W niosek. R zecznika Praw O byw atelskich RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz ^ Warszawa. 4 2 J ( * 2 0 4 H 1V.5150.4.2014.ST Trybunał Konstytucyjny Warszawa W niosek R zecznika Praw O byw atelskich Na podstaw ie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem

USTAWA. z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Dziennik Ustaw Nr 213 15098 Poz. 1395 1395 USTAWA z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Charakterystyka ustroju System polityczny charakter głowy państwa republika republika republika republika monarchia parlamentarna budowa terytorialna państwo

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Pracodawcy mają prawo tworzyć, bez uzyskania uprzedniego zezwolenia, związki według

Bardziej szczegółowo

Kim jest Rzecznik Praw Dziecka?

Kim jest Rzecznik Praw Dziecka? Kim jest Rzecznik Praw Dziecka? Prace nad utworzeniem instytucji Rzecznika Praw Dziecka w Polsce zainicjowane zostały przez organizacje pozarządowe i środowiska działające na rzecz praw dzieci. W rezultacie

Bardziej szczegółowo

1 0 2 / m S t a n d a r d w y m a g a ñ - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu R A D I E S T E T A Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln o ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1991 r. Nr 55 poz. 235, z 1996 r. Nr 34, poz. 148, z 1997 r.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW Stowarzyszenia Zielony Pierścień Tarnowa Przepisy ogólne 1. 1. Walne Zebranie Członków jest najwyższą władzą Stowarzyszenia. 2. Walne Zebranie Członków zwołuje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA EUROGALICJA. Przepisy ogólne

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA EUROGALICJA. Przepisy ogólne REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA EUROGALICJA Przepisy ogólne 1. 1. Walne Zebranie Członków jest najwyższą władzą Stowarzyszenia. 2. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

PROCES LEGISLACYJNY. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Wykład nr IV. Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej

PROCES LEGISLACYJNY. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Wykład nr IV. Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej Wykład nr IV Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej PROCES LEGISLACYJNY Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej OPRACOWAŁ dr hab.inż.wojciech Chmielowski prof. PK Proces

Bardziej szczegółowo

Druk nr 3586 Warszawa, 15 listopada 2010 r.

Druk nr 3586 Warszawa, 15 listopada 2010 r. Druk nr 3586 Warszawa, 15 listopada 2010 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia niektórych projektów ustaw z zakresu prawa wyborczego NOW-020-1-2010 Pan Grzegorz

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 kwietnia 2016 r. Poz. 573 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego

Bardziej szczegółowo

Prawo tworzenia stowarzyszeń, członkowstwo, władze.

Prawo tworzenia stowarzyszeń, członkowstwo, władze. Prawo tworzenia stowarzyszeń, członkowstwo, władze. 1. Komu przysługuje prawo tworzenia. Prawo tworzenia stowarzyszeń przysługuje: obywatelom polskim, mającym pełną zdolność do czynności prawnych, którzy

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka

USTAWA z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2000 r. Nr 6, poz. 69. Art. 1. 1. Ustanawia się Rzecznika Praw Dziecka. 2. Rzecznik Praw

Bardziej szczegółowo

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r.

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 10 LUTEGO 2015 R. (SYGN. AKT P 10/11) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R. O ZMIANIE USTAWY O

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1*

o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1* Projekt z dnia 20 października 2014 r. USTAWA z d n ia...2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw1* Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZLONKÓW Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Tygiel Doliny Bugu. Przepisy ogólne

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZLONKÓW Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Tygiel Doliny Bugu. Przepisy ogólne Załącznik nr 1 do uchwały nr W/XX/124/16 Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Tygiel Doliny Bugu z dnia 30.03.2016r. REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZLONKÓW Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE

POSTANOWIENIE. pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Sygn. akt III SW 31/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 czerwca 2014 r. SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie

Bardziej szczegółowo

Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688. USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli

Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688. USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli Kancelaria Sejmu s. 1/7 Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688 USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli Art. 1. Ustawa reguluje tryb postępowania w sprawie wykonywania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIV/639/2014 RADY MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 29 października 2014 r. w sprawie powołania Rady Seniorów Miasta Racibórz

UCHWAŁA NR XLIV/639/2014 RADY MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 29 października 2014 r. w sprawie powołania Rady Seniorów Miasta Racibórz UCHWAŁA NR XLIV/639/2014 RADY MIASTA RACIBÓRZ z dnia 29 października 2014 r. w sprawie powołania Rady Seniorów Miasta Racibórz Na podstawie art. 5c ust. 2 i 5, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42

Bardziej szczegółowo

Regulamin Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Dolina Karpia

Regulamin Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Dolina Karpia Regulamin Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Dolina Karpia Rozdział I Postanowienia ogólne 1. 1. Walne Zebranie Członków jest najwyższą władzą Stowarzyszenia. 2. Walne Zebranie Członków obraduje

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Wspólne posiedzenie Komisji Obrony Narodowej (97.) oraz Komisji Zdrowia (97.) w dniu 21 maja 2015 r.

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Wspólne posiedzenie Komisji Obrony Narodowej (97.) oraz Komisji Zdrowia (97.) w dniu 21 maja 2015 r. ZAPIS STENOGRAFICZNY Wspólne posiedzenie Komisji Obrony Narodowej (97.) oraz Komisji Zdrowia (97.) w dniu 21 maja 2015 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 75. posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Projekt z dnia 17 września 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE. z d n ia... 2014 r. w sprawie organizowania prac interwencyjnych i robót publicznych oraz jednorazowej

ROZPORZĄDZENIE. z d n ia... 2014 r. w sprawie organizowania prac interwencyjnych i robót publicznych oraz jednorazowej PROJEKT z dnia 9.04.2014r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ" z d n ia... 2014 r. w sprawie organizowania prac interwencyjnych i robót publicznych oraz jednorazowej refundacji kosztów

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (druk nr 849)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (druk nr 849) Warszawa, dnia 22 kwietnia 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (druk nr 849) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW stowarzyszenia Centrum Inicjatyw Wiejskich. Przepisy ogólne

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW stowarzyszenia Centrum Inicjatyw Wiejskich. Przepisy ogólne Załącznik do Uchwały Nr 1/2016 Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Centrum Inicjatyw Wiejskich z dnia 12 stycznia 2015 REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZŁONKÓW stowarzyszenia Centrum Inicjatyw Wiejskich

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

- o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami. KLUB POSELSKI RUCH PALIKOTA ul. Wiejska 4/6/8 00-902 Warszawa Warszawa, dnia 20 stycznia 2012 r. Grupa Posłów na Sejm RP Klubu Poselskiego Ruch Palikota Szanowna Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Regulamin posiedzeń Parlamentu Studenckiego Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

Regulamin posiedzeń Parlamentu Studenckiego Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Regulamin posiedzeń Parlamentu Studenckiego Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Spis treści I. Postanowienia ogólne... 2 II. Posiedzenie Parlamentu... 2 III. Obrady parlamentu... 3 IV. Głosowanie i podejmowanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 stycznia 2012 r.

Warszawa, dnia 18 stycznia 2012 r. Warszawa, dnia 18 stycznia 2012 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami,

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297 USTAWA. z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach. Rozdział 1. Przepisy ogólne

Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297 USTAWA. z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/7 Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297 USTAWA z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach Rozdział 1 Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 397. Przepisy ogólne Art. 1. 1. Każdy

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297. USTAWA z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach. Rozdział 1 Przepisy ogólne

Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297. USTAWA z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297 USTAWA z dnia 5 lipca 1990 r. Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 397. Prawo o zgromadzeniach Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Każdy

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów

Bardziej szczegółowo

Ustrój polityczny Republiki Włoskiej

Ustrój polityczny Republiki Włoskiej Rafał Czyrny Ustrój polityczny Republiki Włoskiej Rzeszów 2013 Ustrój polityczny Republiki Włoskiej Copyright Rafał Czyrny Rzeszów 2013 ISBN 978-83-62681-57-0 Wydawnictwo ARMAGRAF ul. Krakowska 21, 38-400

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 29 czerwca 2016 r. Poz. 929 USTAWA z dnia 22 czerwca 2016 r. o Radzie Mediów Narodowych 1) Art. 1. Ustawa określa zadania, kompetencje i organizację

Bardziej szczegółowo

Piotr Konieckiewicz. Testy na Aplikacje. Częśd I. Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich

Piotr Konieckiewicz. Testy na Aplikacje. Częśd I. Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich 1 Piotr Konieckiewicz Testy na Aplikacje Częśd I Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich 2 Wstęp Razem z kolegą z Redakcji serwisu internetowego Iusita.net Kamilem Rawą, pewnego popołudnia wpadliśmy na pomysł

Bardziej szczegółowo

Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie!

Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie! Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Gospodarki Narodowej oraz Komisji Ustawodawczej o uchwalonej przez Sejm

Bardziej szczegółowo

STATUT OPOLSKIEGO ZWIĄZKU TENISOWEGO w Opolu

STATUT OPOLSKIEGO ZWIĄZKU TENISOWEGO w Opolu STATUT OPOLSKIEGO ZWIĄZKU TENISOWEGO w Opolu I NAZWA, TEREN DZIAŁANIA, SIEDZIBA WŁADZ, CHARAKTER PRAWNY 1 Stowarzyszenie nosi nazwę: Opolski Związek Tenisowy, w skrócie OZT, zwany dalej Związkiem 2 Terenem

Bardziej szczegółowo

Polskie Stowarzyszenie Lokatorów TBS

Polskie Stowarzyszenie Lokatorów TBS Regulamin Stowarzyszenia Polskie Stowarzyszenie Lokatorów TBS Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polskie Stowarzyszenie Lokatorów TBS i zwane jest dalej "Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

Druk nr 1645 Warszawa, 6 czerwca 2013 r.

Druk nr 1645 Warszawa, 6 czerwca 2013 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Marszałek Senatu Druk nr 1645 Warszawa, 6 czerwca 2013 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowna Pani Marszałek Zgodnie z art. 118

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie ustawy o odpadach

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie ustawy o odpadach UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie ustawy o odpadach Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 23 listopada 2012 r. ustawy o odpadach,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy 1)

USTAWA z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy 1) Liczba stron : 8 Data : 2015-02-05 Nazwa pliku : 1401.TO 1 USTAWA z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy 1) Art. 1. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 29 października 2010 r. Opracowano na podstawie Dz. U. z 2010 r. Nr 229, poz. 1497. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw 1) Art.

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia Krakowski Alarm Smogowy

Statut Stowarzyszenia Krakowski Alarm Smogowy Statut Stowarzyszenia Krakowski Alarm Smogowy Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Krakowski Alarm Smogowy, w dalszych postanowieniach Statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Siedzibą

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo

Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo 1. Pojęcie zasady naczelnej konstytucji 2. Zasada zwierzchnictwa Narodu 3. Formy realizacji zasady zwierzchnictwa Narodu 4. Zasada demokratycznego państwa

Bardziej szczegółowo

W toku analizy przepisów prawa dotyczących autonomii pacjentów w zakresie leczenia

W toku analizy przepisów prawa dotyczących autonomii pacjentów w zakresie leczenia RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-634333-X-09/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Ewa Kopacz Minister Zdrowia W toku analizy przepisów

Bardziej szczegółowo

2.3 Kompetencje Władz Towarzystwa określa Statut Towarzystwa.

2.3 Kompetencje Władz Towarzystwa określa Statut Towarzystwa. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ SZKOLNEJ Uchwalona 20 października 1990 roku Nowelizowana: 29 maja 1993 roku, 6 listopada 1995 roku, 23 kwietnia 1999 roku, 6 listopada 2000 roku, 30 stycznia i 6 marca 2006

Bardziej szczegółowo

97. _ Rozporządzenie Ministra Wyznań R~ligijnych Publicznego

97. _ Rozporządzenie Ministra Wyznań R~ligijnych Publicznego 222 Dziennik Ustaw. Poz. 96 i 97. Ni 16. 1920 r. o tymczasowej bezpośredniej komunikacji towarowej mie:dzy st2lcj2lmi polskich kolei państwowych a stacjami połozonemi na obszarze Wolnego Miasta Gdańska

Bardziej szczegółowo

USTAWA O AKTACH PRAWNYCH Z 1946 R.

USTAWA O AKTACH PRAWNYCH Z 1946 R. USTAWA O AKTACH PRAWNYCH Z 1946 R. (Statutory Instruments Act, 1946) (9 & 10 Geo 6, c. 36) Ustawa uchylająca ustawę o ogłaszaniu przepisów z 1893 r. i zawierająca dalsze przepisy dotyczące aktów, za pomocą

Bardziej szczegółowo

Druk nr 4254 Warszawa, 25 maja 2011 r.

Druk nr 4254 Warszawa, 25 maja 2011 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-46-11 Druk nr 4254 Warszawa, 25 maja 2011 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIE MIĘDZYNARODOWYCH PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH LIDER Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie o nazwie STOWARZYSZENIE

STATUT STOWARZYSZENIE MIĘDZYNARODOWYCH PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH LIDER Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie o nazwie STOWARZYSZENIE STATUT STOWARZYSZENIE MIĘDZYNARODOWYCH PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH LIDER Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie o nazwie STOWARZYSZENIE MIĘDZYNARODOWYCH PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH Lider, zwane dalej Stowarzyszeniem,

Bardziej szczegółowo

ZIELONE RADZYNY REGULAMIN STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO

ZIELONE RADZYNY REGULAMIN STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO ZIELONE RADZYNY REGULAMIN STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO 31 SIERPNIA 2015 REGULAMIN STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO ZIELONE RADZYNY 1 Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Zielone Radzyny w dalszych postanowieniach

Bardziej szczegółowo

5) w art. 40 skreśla się pkt 4.

5) w art. 40 skreśla się pkt 4. W art. 2 projektu ustawy dodaje się następujące punkty:, zmieniając jednocześnie dalszą numerację: 1) Użyte w ustawie, w różnej liczbie i przypadku, wyrazy okręgowa izba adwokacka zastępuje się użytymi

Bardziej szczegółowo

Władysław Żywicki Adwokatura w cyfrach. Palestra 2/5-6(8), 11-18

Władysław Żywicki Adwokatura w cyfrach. Palestra 2/5-6(8), 11-18 Władysław Żywicki Adwokatura w cyfrach Palestra 2/5-6(8), 11-18 1958 WŁADYSŁAW ŻYWICKI adwokat Adwokatura w cyfrach Podobnie jak trudno byłoby wyrobić sobie należyte zdanie o sytuacji w gospodarce narodow

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego,

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec Warszawa, dnia 15 lipca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (druk

Bardziej szczegółowo

Albert Meszorer Niezależność uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego od zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia

Albert Meszorer Niezależność uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego od zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia Albert Meszorer Niezależność uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego od zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia Palestra 3/7-8(19-20), 82-86 1959 ALBERT M E S ZO R E R s ę d iia Sadu N a jw yższe

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC. z dnia r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC. z dnia r. Projekt z dnia 8 maja 2013 r., zgłoszony przez Przewodniczącego Rady Miasta Druk Nr XXXVII/.../2013/a UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC z dnia... 2013 r. w sprawie odpowiedzi na skargę wniesioną do

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43, Nr 106, poz. 679, Nr 121, poz. 770, z

Bardziej szczegółowo

STATUT Andrychów 2003 1/7

STATUT Andrychów 2003 1/7 STATUT Andrychów 2003 1/7 Statut Stowarzyszenia Miejska Orkiestra Dęta Andropol Andrychów - przyjęty uchwałą nr 2 Zebrania Założycielskiego z dnia 21 maja 2003r. Rozdział I. Rozdział II. Rozdział III.

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia Doktorantów i Doktorów Prawa Podatkowego. Rozdział I Postanowienia ogólne.

Statut Stowarzyszenia Doktorantów i Doktorów Prawa Podatkowego. Rozdział I Postanowienia ogólne. Statut Stowarzyszenia Doktorantów i Doktorów Prawa Podatkowego Rozdział I Postanowienia ogólne. 1 Stowarzyszenie Doktorantów i Doktorów Prawa Podatkowego, zwane dalej Stowarzyszeniem, działa na podstawie

Bardziej szczegółowo

Druk nr 2144 Warszawa, 22 października 2003 r.

Druk nr 2144 Warszawa, 22 października 2003 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-172-03 Druk nr 2144 Warszawa, 22 października 2003 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

ORDYNACJA WYBORCZA DO WŁADZ STOWARZYSZENIA MENEDŻERÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ

ORDYNACJA WYBORCZA DO WŁADZ STOWARZYSZENIA MENEDŻERÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ Załącznik nr 1 do Statutu STOMOZ ORDYNACJA WYBORCZA DO WŁADZ STOWARZYSZENIA MENEDŻERÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ I. Zasady ogólne 1 Ordynacja wyborcza określa zasady i tryb wyboru władz Stowarzyszenia wszystkich

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Kierując się dobrem ogółu jakim jest zagwarantowanie równego dla wszystkich obywateli prawa do ochrony zdrowia stanowiącego zarazem sprawę o szczególnym znaczeniu dla Państwa jako

Bardziej szczegółowo

S T A T U T STOWARZYSZENIA O NAZWIE TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ ZIEMI OPATOWIECKIEJ W OPATOWCU"

S T A T U T STOWARZYSZENIA O NAZWIE TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ ZIEMI OPATOWIECKIEJ W OPATOWCU S T A T U T STOWARZYSZENIA O NAZWIE TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ ZIEMI OPATOWIECKIEJ W OPATOWCU" ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie o nazwie Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Opatowieckiej w Opatowcu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZLONKÓW Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania "Podbabiogórze" Przepisy ogólne

REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZLONKÓW Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Podbabiogórze Przepisy ogólne Załącznik Nr 1 do Uchwały nr 15/2015 Walnego Zebrania Stowarzyszenia LGD Podbabiogórze z dnia 22 grudnia 2015 roku. REGULAMIN OBRAD WALNEGO ZEBRANIA CZLONKÓW Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania "Podbabiogórze"

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PONOWNE USTALENIE PRAWA DO RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY

WNIOSEK O PONOWNE USTALENIE PRAWA DO RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZUS Rp-1a WNIOSEK O PONOWNE USTALENIE PRAWA DO RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY MIEJSCE ZŁOŻENIA PISMA 01. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYC H - ODDZIAŁ / INSPEKTORAT w:

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA. o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r. (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2003 r.)

KONWENCJA. o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r. (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2003 r.) Dz.U.03.63.585 KONWENCJA o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r. (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2003 r.) W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ

Bardziej szczegółowo

Regulamin obrad Nadzwyczajnego Kongresu Polskiego Związku Judo Warszawa, dn. 08 marca 2015 r.

Regulamin obrad Nadzwyczajnego Kongresu Polskiego Związku Judo Warszawa, dn. 08 marca 2015 r. Regulamin obrad Nadzwyczajnego Kongresu Polskiego Związku Judo Warszawa, dn. 08 marca 2015 r. projekt 1. 1. W Nadzwyczajnym Kongresie Polskiego Związku Judo (dalej również jako Kongres ) z głosem stanowiącym

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Data publikacji: 24-10-2014 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 24 października 2014 r. Druk nr 745 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LII/1229/14 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 30 lipca 2014 r. w sprawie powołania Rady Seniorów Miasta Katowice

UCHWAŁA NR LII/1229/14 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 30 lipca 2014 r. w sprawie powołania Rady Seniorów Miasta Katowice UCHWAŁA NR LII/1229/14 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 30 lipca 2014 r. w sprawie powołania Rady Seniorów Miasta Katowice Na podstawie art. 5c, w zw. z art.40 ust.2 pkt. 4, art. 41 ust. 1 art. 42 ustawy z

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r.

USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r. Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego Art. 1. [1. Uznaje

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ul. Szpitalna 5/5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 828 91 28 wew. 135 fax. (022) 828 91 29 Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji

Bardziej szczegółowo

STATUT Studenckiego Kółka Teatralnego przy Uniwersytecie Medycznym w Lublinie

STATUT Studenckiego Kółka Teatralnego przy Uniwersytecie Medycznym w Lublinie STATUT Studenckiego Kółka Teatralnego przy Uniwersytecie Medycznym w Lublinie Cześć I KOŁO I JEGO CZŁONKOWIE Rozdział I Nazwa, siedziba, teren działalności, charakter Koła 1 Koło nosi nazwę Studenckiego

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Prawno-konstytucyjne aspekty wprowadzenia euro w Polsce dr Tomasz SŁOMKA Decyzję o wprowadzeniu

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Rzeszowie

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Rzeszowie NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Rzeszowie Rzeszów, dnia sierpnia 2010 r. LRZ- 4112-12-01/2010 S/10/018 Pan Jerzy Bober Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu Na podstawie art. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych.

o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 28 lipca 2014 r. Druk nr 701 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1992 Nr 75 poz. 376 UCHWAŁA. TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO z dnia 30 września 1992 r. (W. 5/92)

Dz.U. 1992 Nr 75 poz. 376 UCHWAŁA. TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO z dnia 30 września 1992 r. (W. 5/92) Kancelaria Sejmu s. 1/6 Dz.U. 1992 Nr 75 poz. 376 UCHWAŁA TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO z dnia 30 września 1992 r. (W. 5/92) w sprawie wykładni art. 44 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r.

USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r. Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego Art. 1. 1. Uznaje

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

STATUT. Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w Rzeszowie. Samodzielnego Publicznego Z akładu O pieki Zdrowotnej

STATUT. Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w Rzeszowie. Samodzielnego Publicznego Z akładu O pieki Zdrowotnej STATUT Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w Rzeszowie Samodzielnego Publicznego Z akładu O pieki Zdrowotnej ROZDZIAL I Postanow ienia ogólne 1 1. W ojskow a Specjalistyczna Przychodnia L

Bardziej szczegółowo

1 0 2 / c S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n c z e l a d n i c z y dla zawodu R A D I E S T E T A Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 14 lipca 1993 r. Sygn. akt (K. 5/92)

Postanowienie z dnia 14 lipca 1993 r. Sygn. akt (K. 5/92) 29 Postanowienie z dnia 14 lipca 1993 r. Sygn. akt (K. 5/92) Trybunał Konstytucyjny w składzie: Przewodniczący: Sędziowie TK: Prezes TK Mieczysław Tyczka Tomasz Dybowski - sprawozdawca Kazimierz Działocha

Bardziej szczegółowo

Głosowanie w wyborach do Parlamentu Szkockiego

Głosowanie w wyborach do Parlamentu Szkockiego Głosowanie w wyborach do Parlamentu Szkockiego Niniejszy dokument zawiera informacje na temat wpisu na listę wyborców, reguł głosowania oraz znaczenia głosu każdego wyborcy. Czy wiesz, że... Wybory do

Bardziej szczegółowo

Wielce Szanowna Pani Premier

Wielce Szanowna Pani Premier Warszawa, 28/02/2007 RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich dr Janusz KOCHANOWSKI RPO-551982-VI/07/AB 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Prof.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 stycznia 2015 r.

Warszawa, dnia 27 stycznia 2015 r. Warszawa, dnia 27 stycznia 2015 r. Opinia do ustawy o przekształcaniu jednoosobowych spółek Skarbu Państwa prowadzących działalność z wykorzystaniem dóbr kultury w państwowe instytucje kultury (druk nr

Bardziej szczegółowo

0 głowę bar. Bienertha.

0 głowę bar. Bienertha. A d r e s na telegram y: N a p r zó d, K r a k ó w. Taiafoa Nr 386. Konto czekowe Nr

Bardziej szczegółowo

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r.

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 24 WRZEŚNIA 2013 R. (SYGN. AKT K 35/12) DOTYCZĄCYM USTAWY O SYSTEMIE OŚWIATY I. METRYKA ORZECZENIA

Bardziej szczegółowo