EGZYSTENCJALIZM W PRZEKŁADZIE Czekając na Godota w polskich tłumaczeniach. Aniela Pilarska. Aniela Pilarska

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EGZYSTENCJALIZM W PRZEKŁADZIE Czekając na Godota w polskich tłumaczeniach. Aniela Pilarska. Aniela Pilarska"

Transkrypt

1 Aniela Pilarska (ur. 1985) absolwentka Wydziału Polonistyki UJ, doktorantka w Instytucie Sztuk Audiowizualnych, gdzie przygotowuje rozprawę dotyczącą wpływu myśli Sartre owskiej na kinematografię. Interesuje się kulturą francuską, związkami kina z literaturą i filozofią. Członkini zespołu Fundacji Korporacja Ha!art. EGZYSTENCJALIZM W PRZEKŁADZIE Czekając na Godota w polskich tłumaczeniach Wśród wybranych koncepcji przekładoznawczych znalazło się podejście hermeneutyczne w ujęciu Hansa-Georga Gadamera oraz Paula Ricoeura, jak również podejście lingwistyczne, jakie reprezentuje językoznawcza teoria przekładu Wernera Kollera. Autorka wyjaśnia także, czym jest leksykultura, jak wpływa na kompetencje czytelnika oraz jaką rolę odgrywa w warsztacie tłumacza. Porównuje znaczenia zawartewe francuskim oryginale i w polskich przekładach. Kluczowe problemy tłumaczeniowe to tragikomizm, groteskowość, gry słów, rytm dialogu, dowcipy, piosenki, mieszanie stylów i rejestrów języka oraz różnego rodzaju aluzje intertekstualne. Aniela Pilarska Egzystencjalizm w przekładzie. Czekając na Godota w polskich tłumaczeniach to publikacja zawierająca omówienie zagadnień związanych z tłumaczeniami dramatu Samuela Becketta w kontekście filozoficzno-kulturowym. Jakie problemy stawia przed tłumaczem przekład kategorii wynikających z estetyki tragikomizmu? Jak tłumaczyć teatr absurdu? Aniela Pilarska wskazuje na ciągłość i rozwój myśli filozoficznej w kulturze, naświetlając sposoby jej przetwarzania i wykorzystywania przez współczesne teksty kultury na podstawie realnego oddziaływania myśli egzystencjalnej na literaturę i teatr. Aniela Pilarska EGZYSTENCJALIZM W PRZEKŁADZIE Czekając na Godota w polskich tłumaczeniach Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

2 EGZYSTENCJALIZM W PRZEKŁADZIE

3 Aniela Pilarska EGZYSTENCJALIZM W PRZEKŁADZIE Czekając na Godota w polskich tłumaczeniach Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

4 Aniela Pilarska EGZYSTENCJALIZM W PRZEKŁADZIE Czekając na Godota w polskich tłumaczeniach Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

5 Praca finansowana jako projekt badawczy ze środków na działalność statutową Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego, służących rozwojowi młodych naukowców oraz uczestników studiów doktoranckich Recenzent dr hab. Piotr Oczko Projekt okładki Agnieszka Zgud Copyright by Aniela Pilarska & Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2014 All rights reserved Niniejszy utwór ani żaden jego fragment nie może być reprodukowany, przetwarzany i rozpowszechniany w jakikolwiek sposób za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych oraz nie może być przechowywany w żadnym systemie informatycznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawcy. ISBN Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel , tel./fax Dystrybucja: tel , tel./fax tel. kom , Konto: PEKAO SA, nr

6 Tadkowi, który cierpliwie ze mną studiował.

7 Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I Czekając na Godota jako tekst wyjściowy w perspektywie literaturoznawczej...13 Rozdział II Przekład jako fakt kultury docelowej. Polska recepcja Czekając na Godota Samuela Becketta...23 Rozdział III Czekając na Godota na tle koncepcji translatorycznych: instrumentarium pojęciowo-metodologiczne...33 Rozdział IV Pojęcie ekwiwalencji w ujęciu Wernera Kollera i jej przydatność do badań translatorycznych polskich przekładów Czekając na Godota Samuela Becketta...43 IV.1. Zagadnienie ekwiwalencji dyskursu egzystencjalnego jako problem tłumaczeniowy w Czekając na Godota Samuela Becketta i w jego polskich przekładach...45 IV.2. Ekwiwalencja a intertekstualność w dramacie Czekając na Godota Samuela Becketta oraz w jego polskich przekładach...54 IV.3. Ekwiwalencja w warstwie pragmalingwistycznej w dramacie Czekając na Godota Samuela Becketta oraz w jego polskich przekładach...62 Rozdział V Analiza wybranych elementów z dziedziny onomastyki zawartych w Czekając na Godota Samuela Becketta jako zagadnień translatorycznych...69 Rozdział VI Pojęcie leksykultury w ujęciu Roberta Galissona i jej przydatność do badań translatorycznych polskich przekładów Czekając na Godota Samuela Becketta...87 Rozdział VII Konotacja jako problem tłumaczeniowy w polskich przekładach Czekając na Godota Samuela Becketta Zakończenie Wykaz skrótów Spis wykresów Bibliografia...123

8 Wstęp Celem niniejszej publikacji jest omówienie zagadnień translatorycznych związanych z dramatem Samuela Becketta Czekając na Godota (En attendant Godot), a zwłaszcza problemów przekładowych, jakie stawia przed tłumaczem przekład kategorii, które wynikają z estetyki tragikomizmu. Sztuka Samuela Becketta, będąca jednym ze sztandarowych tekstów tak zwanego teatru absurdu, reprezentuje specyficzny dyskurs związany z filozofią egzystencjalizmu, który narzuca czytelnikowi/widzowi określone i z góry założone postrzeganie świata i sytuacji człowieka. Dlatego w pierwszym rozdziale mojej pracy zarysowuję literaturoznawcze konteksty dramatu Becketta w celu przybliżenia interpretacji utworu, której musi dokonać każdy tłumacz. Sztuka Czekając na Godota jest głęboko osadzona w tradycji kultury i filozofii europejskiej, dlatego bez poznania szerszego tła teatrologicznego oraz historyczno-kulturowego, pozwalającego na pełne i dogłębne zrozumienie dramatu, nie można przejść do omówienia dalszych zagadnień translatorycznych. W rozdziale drugim skupię się na przedstawieniu tłumaczenia dramatu Samuela Becketta jako faktu kultury docelowej w tym wypadku kultury polskiej. Zostanie w nim naszkicowany ogólny zarys polskiej recepcji dwóch przekładów powstałych w języku polskim: dokonanego przez Juliana Rogozińskiego (1956) oraz tłumaczenia pióra Antoniego Libery (1985). Bardziej szczegółowo zostanie przybliżony czytelnikom odbiór dzieła Becketta związany z jego polską prapremierą odwołam się do medialnego odzewu związanego z wystawieniem Czekając na Godota w przekładzie Juliana Rogozińskiego. Tekst Becketta był pewnego rodzaju szokiem kulturowym już we Francji w kraju powstania oryginału dlatego niezwykle istotne jest przybliżenie jego postrzegania i stopnia zrozumienia ówcześnie w Polsce dla prawidłowej oceny pierwszego polskiego przekładu tego utworu. Rozdział trzeci pracy zostanie poświęcony koncepcjom translatorycznym oraz instrumentarium pojęciowo-metodologicznemu zaczerpniętym z teorii przekładu, które posłużą jako tło dla przedstawienia problemów tłumaczeniowych związanych z Czekając na Godota oraz estetyką tragikomizmu

9 10 tegoż dramatu, która jest głównym zagadnieniem translatorycznym omawianym w niniejszej pracy. Wśród wybranych koncepcji przekładoznawczych znalazło się podejście hermeneutyczne w ujęciu Hansa-Georga Gadamera oraz Paula Ricoeura, jak również podejście lingwistyczne, jakie reprezentuje językoznawcza teoria przekładu Wernera Kollera, którego teorię ekwiwalencji omówię w dalszej kolejności. Przedstawiając te dwa, dość odległe, podejścia do zjawiska przekładu, postaram się znaleźć równowagę między oddaniem racji zwolennikom przekazania semantycznego sensu tekstu literackiego w przekładzie a opowiedzeniem się po stronie teoretyków, którzy stawiają przed tłumaczem wymaganie wiernego odwzorowania leksykalnego i strukturalnego oryginału, utożsamianego z głównym celem tłumaczenia. Zagadnieniu ekwiwalencji zostanie poświęcony rozdział czwarty pracy. Przybliżę w nim stanowiska teoretyków przekładu wobec kwestii ekwiwalencji, a także sprawdzę oraz omówię jej użyteczność w badaniu wybranych przeze mnie fragmentów polskich przekładów Czekając na Godota. Interesuje mnie zwłaszcza zbadanie i analiza ekwiwalencji dyskursu egzystencjalnego ujętego przez pryzmat zarówno filozoficzny, jak i językowo-literacki. Istotny wydaje mi się również związek ekwiwalencji z problemem intertekstualności oryginału i przekładu oraz łączące się z nią zagadnienie realiów kulturowych wspólnoty i różnic kultury francusko- i polskojęzycznej. Z czysto lingwistycznego punktu widzenia w niniejszej pracy zwrócę uwagę na ekwiwalencję pragmatyczną ekwiwalencję stylów, rejestrów językowych związanych z konkretnymi sytuacjami komunikacyjnymi w dramacie. W związku z tym przyjrzę się bliżej zastosowaniu przez polskich tłumaczy maksym konwersacyjnych (na przykład zwrotów grzecznościowych) oraz zwrócę uwagę na fatyczną funkcję języka translacje form podtrzymywania rozmowy. Niezwykle ciekawe wydaje się również zagadnienie prowadzenia argumentacji w sztuce Samuela Becketta i sposoby jej tłumaczenia. W rozdziale piątym naświetlę problematykę wybranych przeze mnie elementów z dziedziny onomastyki w kontekście zagadnień translatorycznych. Moim dążeniem jest pobieżne zobrazowanie elementów związanych z warstwą onomastyczną, z którymi tłumacz się zetknie, pracując nad przekładem Czekając na Godota Samuela Becketta. Analizie zostaną poddane wybrane przeze mnie spośród licznych nazw własnych występujących w utworze Becketta imiona postaci dramatu, a bardziej szczegółowo dwa z nich: Lucky i Godot. Przedstawię ich etymologię oraz analizę strukturalno-lingwistyczną, aby dojść do interpretacji semantycznej czy nawet literacko-filozoficznej. Szósty rozdział pracy zostanie poświęcony omówieniu pojęcia leksykultury w ujęciu Roberta Galissona oraz zbadaniu jego przydatności do analizy przekładów Czekając na Godota Samuela Becketta. Poza zaprezentowa-

10 niem teorii stworzonej przez Roberta Galissona w rozdziale tym przedstawię wyniki badań nad wybranymi przeze mnie elementami języka zawartymi w sztuce Becketta, które uznałam za potencjalną leksykulturę, a która stanowi swoisty problem tłumaczeniowy nie zawsze uświadamiany przez tłumaczy. Ostatni siódmy rozdział dotyczy problemu konotacji. Wyjdę od przedstawienia jej różnorodnych definicji, które posłużą mi do zbadania wybranych leksemów i ich znaczeń konotatywnych w języku oryginału i przekładu. Przeanalizuję, w jakim stopniu tłumacze poradzili sobie z problemem konotacji w swoich przekładach dzieła Becketta oraz czy konotowane znaczenia są zbieżne, czy też odległe, w tekście francuskim i w jego polskich tłumaczeniach* * Publikacja powstała na podstawie pracy magisterskiej autorki, napisanej pod kierunkiem dr hab. Bronisławy Ligary, obronionej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w 2011 roku.

11 114 u odbiorców polskich podobne konotacje, jakie towarzyszyły odbiorcom francuskim. O wiele gorzej przedstawia się natomiast problem konotacji w sytuacji, gdy jednostki leksykalne w JW i JD wywołują odmienne konotacje, jednak zostają przełożone w sposób dosłowny.

12

13 Bibliografia Teksty analizowane Beckett S., 1957, Waiting for Godot: A Tragicomedy in Two Acts, London. Beckett S., 1973a, Czekając na Godota [w:] S. Beckett, Teatr, Warszawa. Beckett S., 1973b, En attendant Godot, Paris. Beckett S., 1988, Dzieła dramatyczne, Warszawa. Beckett S., 1994, Czekając na Godota, Warszawa. Beckett S., 1999, Dramaty, Wrocław i in. Dzieła ekscerpowane Libera A., 1994 [posłowie do:] Beckett S., Czekając na Godota, Warszawa. Libera A., 1988, Od tłumacza [w:] Beckett S., Dzieła dramatyczne, Warszawa. Libera A., 1999a, Samuel Beckett pisarz i człowiek [wstęp do:] Beckett S., Dramaty, Wrocław i in. Libera A., 1999b, [nota edytorska do:] Beckett S., Dramaty, Wrocław i in. Libera A., 2009, Godot i jego cień, Kraków. Adam A., Lerminier G. i in. (red.), 1980, Literatura francuska,, t. II, Warszawa. Barbéris D., Rincé D. i in., 1992, Langue et Littérature. Anthologie XIX e XX e siècles, pod red. H. Mitteranda, Paris. Bartmiński J., 1988, Konotacja, Lublin. Beaumarchais J.-P. de, Couty D. i in., 1984, Dictionnaire des littératures de langue française, t. I, Paris. Brown J.R. (red.), 1999, Historia teatru, Warszawa. Chaigne L., 1964, Les lettres contemporaines, Paris. Collins Cobuild English Language Dictionary, 1990, London Glasgow. Dąmbska-Prokop U. (red.), 2000, Mała encyklopedia przekładoznawstwa, Częstochowa. Gadamer H.-G., 2009, Lektura jest przekładem [w:] P. Bukowski, M. Heydel (red.), Antologia teorii przekładu literackiego, Kraków. Głowiński M., Sławiński J. i in., 1998, Słownik terminów literackich, Wrocław. Grewe B., 2008, Das dreisprachige Kinderliederbuch, Köln. Grice H.-P., 1980, Logika i konwersacja [w:] B. Stanosz (red.), Język w świetle nauki, Warszawa. Heistein J., 1997, Historia literatury francuskiej. Od początków do czasów najnowszych, Wrocław Warszawa Kraków.

14 124 Heydel M., 1995, Jak tłumaczyć intertekstualność [w:] J. Konieczna-Twardzikowa, U. Kropiwiec (red.), Między oryginałem a przekładem. Czy istnieje teoria przekładu, t. I, Kraków. Il Nuovo Zingarelli minore, 1993, Bologna. Jamoussi L., 2007, Le pictural dans l œuvre de Beckett. Approche poïétique de la choseté, Pessac. Jordanskaja L., Mielczuk I., 1988, Konotacja w semantyce lingwistycznej i leksykografii [w:] J. Bartmiński (red.), Konotacja, Lublin. Koller W., 2009, Przekład literacki z perspektywy językoznawstwa [w:] P. Bukowski, M. Heydel (red.), Antologia teorii przekładu literackiego, Kraków. Kopaliński W., 1989, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Warszawa. Kopaliński W., 2003, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa. Kosiński D. i in. (red.), 2007, Słownik wiedzy o teatrze. Od tragedii antycznej do happeningu, Bielsko-Biała. Lewandowska-Tomaszczyk B. i in. (red.), 2004, Wielki słownik angielsko-polski PWN Oxford English-Polish Dictionary, Warszawa. Lewicki R., 1993, Konotacja obcości w przekładzie, Lublin. Ligara B., 2008a, Zagadnienie ekwiwalencji w przekładzie dyskursu naukowego (na przykładzie Semantyki prototypu G. Kleibera) [w:] Z. Cygal-Krupa (red.), Współczesna polszczyzna. Stan perspektywy zagrożenia, Kraków Tarnów. Ligara B., 2008b, Leksykultura w ujęciu Roberta Galissona a nauczanie kompetencji kulturowej [w:] W.T. Miodunka, A. Seretny (red.), W poszukiwaniu nowych rozwiązań. Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku, Kraków. Ligara B., 2009, Teoria leksykultury Roberta Galissona a nauczanie języka polskiego jako obcego [w:] W. Miodunka (red.), Nowa generacja w glottodydaktyce polonistycznej, Kraków. Longman Dictionary of Contemporary English, 1989, Warszawa. Maulpoix J.-M., 1991, Histoire de la littérature française XXe: 1950/1990, Paris. McManus D., 2003, Clown in Beckett s Theatre [w:] No Kidding! Clown as Protagonist in Twentieth-Century Theatre, Newark. Mitterand H. (red.), 1992, Dictionnaire des grandes œuvres de la littérature française, Paris. Miodońska-Brookes E., Kulawik A. i in., 1978, Zarys poetyki, Warszawa. Miodunka W., 1980, Teoria pól językowych. Społeczne i indywidualne ich uwarunkowania, Warszawa Kraków. Mukařovský J., 1970, Dialog a monolog [w:] J. Mukařovský, Wśród znaków i struktur, Warszawa. Pavis P., 1998, Słownik terminów teatralnych, Wrocław i in. Rey A. (red.), 1991, Le Micro-Robert, dictionnaire d aprentissage de la langue française, Paris. Ricoeur P., 2009, Paradygmat przekładu [w:] P. Bukowski, M. Heydel (red.), Antologia teorii przekładu literackiego, Kraków. Sarrazac J.-P. i in. (red.), 2007, Słownik dramatu nowoczesnego i najnowszego, Kraków. Soja S., Zawadzka C. i in. (red.), 1988, Mały słownik włosko-polski; polsko-włoski, Warszawa.

15 125 Sugiera M., 2002, Beckett: kondensowanie świata [w:] M. Sugiera, Potomkowie króla Ubu. Szkice o dramacie francuskim XX wieku, Kraków. Sugiera M., 2008, Metateatralność absurdystów (między antyteatralnymi projektami modernistów a teatrem multimedialnym) [w:] M. Borowski (red.), Teatr absurdu nowy czy stary teatr?, Kraków. Tatarkiewicz W., 2007, Historia filozofii, t. 3, Warszawa. Tokarski R., 1984, Struktura pola znaczeniowego. Studium językoznawcze, Warszawa. Tokarski R., 1988, Konotacja jako składnik treści słowa [w:] J. Bartmiński (red.), Konotacja, Lublin. Strony internetowe (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ). (dostęp: ).

16 Redakcja Agnieszka Stęplewska Korekta Zespół Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel , tel./fax

17 Praca finansowana jako projekt badawczy ze środków na działalność statutową Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego, służących rozwojowi młodych naukowców oraz uczestników studiów doktoranckich Recenzent dr hab. Piotr Oczko Projekt okładki Agnieszka Zgud Copyright by Aniela Pilarska & Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2014 All rights reserved Niniejszy utwór ani żaden jego fragment nie może być reprodukowany, przetwarzany i rozpowszechniany w jakikolwiek sposób za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych oraz nie może być przechowywany w żadnym systemie informatycznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawcy. ISBN Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel , tel./fax Dystrybucja: tel , tel./fax tel. kom , Konto: PEKAO SA, nr

18 Tadkowi, który cierpliwie ze mną studiował.

19 SPIS TREŚCI Wstęp... 9 Rozdział I Czekając na Godota jako tekst wyjściowy w perspektywie literaturoznawczej...13 Rozdział II Przekład jako fakt kultury docelowej. Polska recepcja Czekając na Godota Samuela Becketta...23 Rozdział III Czekając na Godota na tle koncepcji translatorycznych: instrumentarium pojęciowo-metodologiczne...33 Rozdział IV Pojęcie ekwiwalencji w ujęciu Wernera Kollera i jej przydatność do badań translatorycznych polskich przekładów Czekając na Godota Samuela Becketta...43 IV.1. Zagadnienie ekwiwalencji dyskursu egzystencjalnego jako problem tłumaczeniowy w Czekając na Godota Samuela Becketta i w jego polskich przekładach...45 IV.2. Ekwiwalencja a intertekstualność w dramacie Czekając na Godota Samuela Becketta oraz w jego polskich przekładach...54 IV.3. Ekwiwalencja w warstwie pragmalingwistycznej w dramacie Czekając na Godota Samuela Becketta oraz w jego polskich przekładach...62 Rozdział V Analiza wybranych elementów z dziedziny onomastyki zawartych w Czekając na Godota Samuela Becketta jako zagadnień translatorycznych...69 Rozdział VI Pojęcie leksykultury w ujęciu Roberta Galissona i jej przydatność do badań translatorycznych polskich przekładów Czekając na Godota Samuela Becketta...87 Rozdział VII Konotacja jako problem tłumaczeniowy w polskich przekładach Czekając na Godota Samuela Becketta Zakończenie Wykaz skrótów Spis wykresów Bibliografia...123

20 WSTĘP Celem niniejszej publikacji jest omówienie zagadnień translatorycznych związanych z dramatem Samuela Becketta Czekając na Godota (En attendant Godot), a zwłaszcza problemów przekładowych, jakie stawia przed tłumaczem przekład kategorii, które wynikają z estetyki tragikomizmu. Sztuka Samuela Becketta, będąca jednym ze sztandarowych tekstów tak zwanego teatru absurdu, reprezentuje specyficzny dyskurs związany z filozofią egzystencjalizmu, który narzuca czytelnikowi/widzowi określone i z góry założone postrzeganie świata i sytuacji człowieka. Dlatego w pierwszym rozdziale mojej pracy zarysowuję literaturoznawcze konteksty dramatu Becketta w celu przybliżenia interpretacji utworu, której musi dokonać każdy tłumacz. Sztuka Czekając na Godota jest głęboko osadzona w tradycji kultury i filozofii europejskiej, dlatego bez poznania szerszego tła teatrologicznego oraz historyczno-kulturowego, pozwalającego na pełne i dogłębne zrozumienie dramatu, nie można przejść do omówienia dalszych zagadnień translatorycznych. W rozdziale drugim skupię się na przedstawieniu tłumaczenia dramatu Samuela Becketta jako faktu kultury docelowej w tym wypadku kultury polskiej. Zostanie w nim naszkicowany ogólny zarys polskiej recepcji dwóch przekładów powstałych w języku polskim: dokonanego przez Juliana Rogozińskiego (1956) oraz tłumaczenia pióra Antoniego Libery (1985). Bardziej szczegółowo zostanie przybliżony czytelnikom odbiór dzieła Becketta związany z jego polską prapremierą odwołam się do medialnego odzewu związanego z wystawieniem Czekając na Godota w przekładzie Juliana Rogozińskiego. Tekst Becketta był pewnego rodzaju szokiem kulturowym już we Francji w kraju powstania oryginału dlatego niezwykle istotne jest przybliżenie jego postrzegania i stopnia zrozumienia ówcześnie w Polsce dla prawidłowej oceny pierwszego polskiego przekładu tego utworu. Rozdział trzeci pracy zostanie poświęcony koncepcjom translatorycznym oraz instrumentarium pojęciowo-metodologicznemu zaczerpniętym z teorii przekładu, które posłużą jako tło dla przedstawienia problemów tłumaczeniowych związanych z Czekając na Godota oraz estetyką tragikomizmu

21 10 tegoż dramatu, która jest głównym zagadnieniem translatorycznym omawianym w niniejszej pracy. Wśród wybranych koncepcji przekładoznawczych znalazło się podejście hermeneutyczne w ujęciu Hansa-Georga Gadamera oraz Paula Ricoeura, jak również podejście lingwistyczne, jakie reprezentuje językoznawcza teoria przekładu Wernera Kollera, którego teorię ekwiwalencji omówię w dalszej kolejności. Przedstawiając te dwa, dość odległe, podejścia do zjawiska przekładu, postaram się znaleźć równowagę między oddaniem racji zwolennikom przekazania semantycznego sensu tekstu literackiego w przekładzie a opowiedzeniem się po stronie teoretyków, którzy stawiają przed tłumaczem wymaganie wiernego odwzorowania leksykalnego i strukturalnego oryginału, utożsamianego z głównym celem tłumaczenia. Zagadnieniu ekwiwalencji zostanie poświęcony rozdział czwarty pracy. Przybliżę w nim stanowiska teoretyków przekładu wobec kwestii ekwiwalencji, a także sprawdzę oraz omówię jej użyteczność w badaniu wybranych przeze mnie fragmentów polskich przekładów Czekając na Godota. Interesuje mnie zwłaszcza zbadanie i analiza ekwiwalencji dyskursu egzystencjalnego ujętego przez pryzmat zarówno filozoficzny, jak i językowo-literacki. Istotny wydaje mi się również związek ekwiwalencji z problemem intertekstualności oryginału i przekładu oraz łączące się z nią zagadnienie realiów kulturowych wspólnoty i różnic kultury francusko- i polskojęzycznej. Z czysto lingwistycznego punktu widzenia w niniejszej pracy zwrócę uwagę na ekwiwalencję pragmatyczną ekwiwalencję stylów, rejestrów językowych związanych z konkretnymi sytuacjami komunikacyjnymi w dramacie. W związku z tym przyjrzę się bliżej zastosowaniu przez polskich tłumaczy maksym konwersacyjnych (na przykład zwrotów grzecznościowych) oraz zwrócę uwagę na fatyczną funkcję języka translacje form podtrzymywania rozmowy. Niezwykle ciekawe wydaje się również zagadnienie prowadzenia argumentacji w sztuce Samuela Becketta i sposoby jej tłumaczenia. W rozdziale piątym naświetlę problematykę wybranych przeze mnie elementów z dziedziny onomastyki w kontekście zagadnień translatorycznych. Moim dążeniem jest pobieżne zobrazowanie elementów związanych z warstwą onomastyczną, z którymi tłumacz się zetknie, pracując nad przekładem Czekając na Godota Samuela Becketta. Analizie zostaną poddane wybrane przeze mnie spośród licznych nazw własnych występujących w utworze Becketta imiona postaci dramatu, a bardziej szczegółowo dwa z nich: Lucky i Godot. Przedstawię ich etymologię oraz analizę strukturalno-lingwistyczną, aby dojść do interpretacji semantycznej czy nawet literacko-filozoficznej. Szósty rozdział pracy zostanie poświęcony omówieniu pojęcia leksykultury w ujęciu Roberta Galissona oraz zbadaniu jego przydatności do analizy przekładów Czekając na Godota Samuela Becketta. Poza zaprezentowa-

22 niem teorii stworzonej przez Roberta Galissona w rozdziale tym przedstawię wyniki badań nad wybranymi przeze mnie elementami języka zawartymi w sztuce Becketta, które uznałam za potencjalną leksykulturę, a która stanowi swoisty problem tłumaczeniowy nie zawsze uświadamiany przez tłumaczy. Ostatni siódmy rozdział dotyczy problemu konotacji. Wyjdę od przedstawienia jej różnorodnych definicji, które posłużą mi do zbadania wybranych leksemów i ich znaczeń konotatywnych w języku oryginału i przekładu. Przeanalizuję, w jakim stopniu tłumacze poradzili sobie z problemem konotacji w swoich przekładach dzieła Becketta oraz czy konotowane znaczenia są zbieżne, czy też odległe, w tekście francuskim i w jego polskich tłumaczeniach* * Publikacja powstała na podstawie pracy magisterskiej autorki, napisanej pod kierunkiem dr hab. Bronisławy Ligary, obronionej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w 2011 roku.

23 114 u odbiorców polskich podobne konotacje, jakie towarzyszyły odbiorcom francuskim. O wiele gorzej przedstawia się natomiast problem konotacji w sytuacji, gdy jednostki leksykalne w JW i JD wywołują odmienne konotacje, jednak zostają przełożone w sposób dosłowny.

24 BIBLIOGRAFIA Teksty analizowane Beckett S., 1957, Waiting for Godot: A Tragicomedy in Two Acts, London. Beckett S., 1973a, Czekając na Godota [w:] S. Beckett, Teatr, Warszawa. Beckett S., 1973b, En attendant Godot, Paris. Beckett S., 1988, Dzieła dramatyczne, Warszawa. Beckett S., 1994, Czekając na Godota, Warszawa. Beckett S., 1999, Dramaty, Wrocław i in. Dzieła ekscerpowane Libera A., 1994 [posłowie do:] Beckett S., Czekając na Godota, Warszawa. Libera A., 1988, Od tłumacza [w:] Beckett S., Dzieła dramatyczne, Warszawa. Libera A., 1999a, Samuel Beckett pisarz i człowiek [wstęp do:] Beckett S., Dramaty, Wrocław i in. Libera A., 1999b, [nota edytorska do:] Beckett S., Dramaty, Wrocław i in. Libera A., 2009, Godot i jego cień, Kraków. Adam A., Lerminier G. i in. (red.), 1980, Literatura francuska,, t. II, Warszawa. Barbéris D., Rincé D. i in., 1992, Langue et Littérature. Anthologie XIX e XX e siècles, pod red. H. Mitteranda, Paris. Bartmiński J., 1988, Konotacja, Lublin. Beaumarchais J.-P. de, Couty D. i in., 1984, Dictionnaire des littératures de langue française, t. I, Paris. Brown J.R. (red.), 1999, Historia teatru, Warszawa. Chaigne L., 1964, Les lettres contemporaines, Paris. Collins Cobuild English Language Dictionary, 1990, London Glasgow. Dąmbska-Prokop U. (red.), 2000, Mała encyklopedia przekładoznawstwa, Częstochowa. Gadamer H.-G., 2009, Lektura jest przekładem [w:] P. Bukowski, M. Heydel (red.), Antologia teorii przekładu literackiego, Kraków. Głowiński M., Sławiński J. i in., 1998, Słownik terminów literackich, Wrocław. Grewe B., 2008, Das dreisprachige Kinderliederbuch, Köln. Grice H.-P., 1980, Logika i konwersacja [w:] B. Stanosz (red.), Język w świetle nauki, Warszawa. Heistein J., 1997, Historia literatury francuskiej. Od początków do czasów najnowszych, Wrocław Warszawa Kraków.

25 124 Heydel M., 1995, Jak tłumaczyć intertekstualność [w:] J. Konieczna-Twardzikowa, U. Kropiwiec (red.), Między oryginałem a przekładem. Czy istnieje teoria przekładu, t. I, Kraków. Il Nuovo Zingarelli minore, 1993, Bologna. Jamoussi L., 2007, Le pictural dans l œuvre de Beckett. Approche poïétique de la choseté, Pessac. Jordanskaja L., Mielczuk I., 1988, Konotacja w semantyce lingwistycznej i leksykografii [w:] J. Bartmiński (red.), Konotacja, Lublin. Koller W., 2009, Przekład literacki z perspektywy językoznawstwa [w:] P. Bukowski, M. Heydel (red.), Antologia teorii przekładu literackiego, Kraków. Kopaliński W., 1989, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Warszawa. Kopaliński W., 2003, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa. Kosiński D. i in. (red.), 2007, Słownik wiedzy o teatrze. Od tragedii antycznej do happeningu, Bielsko-Biała. Lewandowska-Tomaszczyk B. i in. (red.), 2004, Wielki słownik angielsko-polski PWN Oxford English-Polish Dictionary, Warszawa. Lewicki R., 1993, Konotacja obcości w przekładzie, Lublin. Ligara B., 2008a, Zagadnienie ekwiwalencji w przekładzie dyskursu naukowego (na przykładzie Semantyki prototypu G. Kleibera) [w:] Z. Cygal-Krupa (red.), Współczesna polszczyzna. Stan perspektywy zagrożenia, Kraków Tarnów. Ligara B., 2008b, Leksykultura w ujęciu Roberta Galissona a nauczanie kompetencji kulturowej [w:] W.T. Miodunka, A. Seretny (red.), W poszukiwaniu nowych rozwiązań. Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku, Kraków. Ligara B., 2009, Teoria leksykultury Roberta Galissona a nauczanie języka polskiego jako obcego [w:] W. Miodunka (red.), Nowa generacja w glottodydaktyce polonistycznej, Kraków. Longman Dictionary of Contemporary English, 1989, Warszawa. Maulpoix J.-M., 1991, Histoire de la littérature française XXe: 1950/1990, Paris. McManus D., 2003, Clown in Beckett s Theatre [w:] No Kidding! Clown as Protagonist in Twentieth-Century Theatre, Newark. Mitterand H. (red.), 1992, Dictionnaire des grandes œuvres de la littérature française, Paris. Miodońska-Brookes E., Kulawik A. i in., 1978, Zarys poetyki, Warszawa. Miodunka W., 1980, Teoria pól językowych. Społeczne i indywidualne ich uwarunkowania, Warszawa Kraków. Mukařovský J., 1970, Dialog a monolog [w:] J. Mukařovský, Wśród znaków i struktur, Warszawa. Pavis P., 1998, Słownik terminów teatralnych, Wrocław i in. Rey A. (red.), 1991, Le Micro-Robert, dictionnaire d aprentissage de la langue française, Paris. Ricoeur P., 2009, Paradygmat przekładu [w:] P. Bukowski, M. Heydel (red.), Antologia teorii przekładu literackiego, Kraków. Sarrazac J.-P. i in. (red.), 2007, Słownik dramatu nowoczesnego i najnowszego, Kraków. Soja S., Zawadzka C. i in. (red.), 1988, Mały słownik włosko-polski; polsko-włoski, Warszawa.

Język a a komunikacja 2628. Tłumacz wobec problemów kulturowych Monografia z cyklu Język trzeciego tysiąclecia pod redakcją Marii Piotrowskiej

Język a a komunikacja 2628. Tłumacz wobec problemów kulturowych Monografia z cyklu Język trzeciego tysiąclecia pod redakcją Marii Piotrowskiej Język a a komunikacja 2628 Tłumacz wobec problemów kulturowych Monografia z cyklu Język trzeciego tysiąclecia pod redakcją Marii Piotrowskiej Kraków 2010 Spis treści Słowo wstępne.................................

Bardziej szczegółowo

Propozycja badań potrzeb i kompetencji informacyjnych grupy zawodowej tłumaczy t. Krystyna Dziewańska Agnieszka Korycińska-Huras

Propozycja badań potrzeb i kompetencji informacyjnych grupy zawodowej tłumaczy t. Krystyna Dziewańska Agnieszka Korycińska-Huras Propozycja badań potrzeb i kompetencji informacyjnych grupy zawodowej tłumaczy t Krystyna Dziewańska Agnieszka Korycińska-Huras Historia napisana po angielsku, a potem przełożona na polski, jest jak symfonia

Bardziej szczegółowo

UCZELNIANY SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W SANDOMIERZU

UCZELNIANY SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W SANDOMIERZU Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu w języku polskim angielskim UCZELNIANY SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W SANDOMIERZU Załącznik do procedury nr USZJK-II KARTA

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. w języku polskim w języku angielskim USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW. Dr Izabela Lis-Lemańska. wykład

KARTA PRZEDMIOTU. w języku polskim w języku angielskim USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW. Dr Izabela Lis-Lemańska. wykład Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu KARTA PRZEDMIOTU w języku polskim w języku angielskim M4/1/2 USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW Przekład ogólny General introduction to the theory and practice of

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA Elementy składowe sylabusu Opis Nazwa przedmiotu/modułu Dramaturgia teatru lalek Kod przedmiotu PKR21 Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Sztuki Lalkarskiej

Bardziej szczegółowo

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO SAMOTNE OJCOSTWO Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2006 Copyright by Anna Dudak Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006 Recenzent: prof. zw. dr hab. Józef Styk Redakcja

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Jan Kochanowski. Utwory wybrane

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Jan Kochanowski. Utwory wybrane Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Jan Kochanowski Utwory wybrane Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 4. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE

Załącznik Nr 4. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Załącznik Nr 4 Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku filologia trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów). Łączna liczba

Bardziej szczegółowo

Translatio i kultura

Translatio i kultura Uniwersytet Warszawski Wydział Lingwistyki Stosowanej Instytut Lingwistyki Stosowanej Instytut Rusycystyki zapraszają do udziału w Międzynarodowej Konferencji Naukowej nt. Translatio i kultura Warszawa,

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY STUDIÓW W INSTYTUCIE ROMANISTYKI UW NA KIERUNKU FILOLOGIA ROMAŃSKA DLA ROZPOCZYNAJĄCYCH STUDIA W ROKU AKAD. 2013/14

PROGRAMY STUDIÓW W INSTYTUCIE ROMANISTYKI UW NA KIERUNKU FILOLOGIA ROMAŃSKA DLA ROZPOCZYNAJĄCYCH STUDIA W ROKU AKAD. 2013/14 PROGRAMY STUDIÓW W INSTYTUCIE ROMANISTYKI UW NA KIERUNKU FILOLOGIA ROMAŃSKA DLA ROZPOCZYNAJĄCYCH STUDIA W ROKU AKAD. 2013/14 Studia stacjonarne i niestacjonarne 1. stopnia Program studiów dla grup Język

Bardziej szczegółowo

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów do obszaru wiedzy MODUŁ 20 Seminarium magisterskie Seminarium

Bardziej szczegółowo

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA Nasielsk, 5 kwietnia 2013 r. Lista tematów na część ustną egzaminu maturalnego z języka polskiego w sesji wiosennej 2014 w Liceum Ogólnokształcącym im. Jarosława Iwaszkiewicza w Nasielsku LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

Bardziej szczegółowo

MIĘDZY NOWOCZESNOŚCIĄ A PONOWOCZESNOŚCIĄ. Redakcja Aleksandra Samonek. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

MIĘDZY NOWOCZESNOŚCIĄ A PONOWOCZESNOŚCIĄ. Redakcja Aleksandra Samonek. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego MIĘDZY NOWOCZESNOŚCIĄ A PONOWOCZESNOŚCIĄ Redakcja Aleksandra Samonek Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego TEORIA PRAWA TEORIA PRAWA MIĘDZY NOWOCZESNOŚCIĄ A PONOWOCZESNOŚCIĄ Redakcja Aleksandra Samonek

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW FILOLOGIA POLSKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego stopnia ogólnoakademicki licencjat I. Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

INTERFEJS DLA OSÓB Z DYSFUNKCJĄ WZROKU

INTERFEJS DLA OSÓB Z DYSFUNKCJĄ WZROKU INTERFEJS DLA OSÓB Z DYSFUNKCJĄ WZROKU Model kognitywny i przykład dobrej praktyki pod redakcją Izabeli Gatkowskiej, Wiesława Lubaszewskiego Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego INTERFEJS DLA OSÓB

Bardziej szczegółowo

Liczba Liczba godzin zaliczenia / 30 Z/3 - - 30 Z/2 30 Z/2

Liczba Liczba godzin zaliczenia / 30 Z/3 - - 30 Z/2 30 Z/2 PLAN STUDIÓW FILOLOGIA ROMAŃSKA STUDIA I STOPNIA dla cyklu kształcenia rozpoczynającego się w roku akademickim 201/16 I ROK Semestr I Semestr II Lp. Nazwa przedmiotu Moduł 1 Przedmioty misyjne/ ogólnouniwersyteckie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

Urszula Dąmbska-Prokop. O tłumaczeniu źle i dobrze

Urszula Dąmbska-Prokop. O tłumaczeniu źle i dobrze Urszula Dąmbska-Prokop O tłumaczeniu źle i dobrze Urszula Dąmbska-Prokop O tłumaczeniu źle i dobrze Copyright by Urszula Dąmbska-Prokop, 2012 Skład komputerowy empe Projekt okładki Ttt ISBN 978-83-63261-08-5

Bardziej szczegółowo

OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ na rok 2014/15

OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ na rok 2014/15 OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ na rok 2014/15 Terminy rejestracji i rozmów kwalifikacyjnych na filologię: hiszpańską, francuską komunikacyjną, francuską traduktologiczną,

Bardziej szczegółowo

09.1-xxxx-111 Praktyczna nauka języka angielskiego 180 180 1 20 P 05.9-xxxx-050 Psychospołeczne aspekty okresu 30 30 1 1 PP

09.1-xxxx-111 Praktyczna nauka języka angielskiego 180 180 1 20 P 05.9-xxxx-050 Psychospołeczne aspekty okresu 30 30 1 1 PP PLAN STUDIÓ STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA Kierunek: Filologia Specjalność: filologia angielska Specjalizacja merytoryczna: językoznawstwo Specjalizacja zawodowa: nauczycielska Rok I (semestr 1,

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 28/II/2013 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 27 lutego 2013 r.

Uchwała nr 28/II/2013 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 27 lutego 2013 r. Uchwała nr 28/II/2013 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie: utworzenia na Wydziale Filologicznym UJ stacjonarnych i niestacjonarnych studiów drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA ŁACIŃSKIEGO 2002/2003 OPIS WYMAGAŃ

PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA ŁACIŃSKIEGO 2002/2003 OPIS WYMAGAŃ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie: Al. F. Focha 39, 30 119 Kraków tel. (012) 427 27 20 fax (012) 427 28 45 e-mail: oke@oke.krakow.pl http://www.oke.krakow.pl PISEMNY EGZAMIN DOJRZAŁOŚCI Z JĘZYKA

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA PRZEDSIĘBIORSTWEM

PROBLEMY DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA PRZEDSIĘBIORSTWEM 1 Politechnika Częstochowska PROBLEMY DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA PRZEDSIĘBIORSTWEM Monografia Redakcja naukowa Iwona Gorzeń-Mitka Częstochowa 2013 2 Recenzent Prof. PCz dr hab. Dorota Jelonek Redakcja naukowa

Bardziej szczegółowo

Prace autorskie Katedry

Prace autorskie Katedry Prace autorskie Katedry MONOGRAFIE, PODRĘCZNIKI, SŁOWNIKI Ołeksandra Antoniw, Switłana Romaniuk, Ołena Synczak, Ukraina-Polska: Dialog kultur. Podręcznik do nauki języka ukraińskiego, poziom zaawansowany

Bardziej szczegółowo

Filologia Angielska Studia drugiego stopnia stacjonarne

Filologia Angielska Studia drugiego stopnia stacjonarne Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Instytut Filologii Angielskiej Al. Racławickie, 0-90 Lublin tel.: +8 8 9, fax: +8 8 9 email: ifa@kul.pl Minimum programowe dla Międzyobszarowych Indywidualnych

Bardziej szczegółowo

ROK STUDIÓW: I TOK STUDIÓW

ROK STUDIÓW: I TOK STUDIÓW SPECJALNOŚĆ: filologia angielska germańska SPECJALIZACJA: nauczycielska literaturoznawstwo / tłumaczenia z i elementami języki specjalistyczne kulturoznawstwa ROK STUDIÓW: I STOPIEŃ STUDIÓW: I Ilość godzin

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Translatoryka tekstu 2. Kod przedmiotu: FAT-21 3. Okres ważności karty: 2015-2018 4. Forma : studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Kursy złożone i lektoraty językowe

Kursy złożone i lektoraty językowe statnia aktualizacja: 13.10.2015r. Kursy złożone i lektoraty językowe W przypadku przedmiotów realizowanych w ciągu II semestrów, które kończą się egzaminem w drugim do średniej ważonej zalicza się punkty

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Nauki o rodzinie

Efekty kształcenia dla kierunku Nauki o rodzinie Załącznik nr 21 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz I

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz I Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Biblia Najważniejsze zagadnienia cz I Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 11 do Uchwały Nr XXIII-25.9/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r.

Załącznik nr 11 do Uchwały Nr XXIII-25.9/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r. Załącznik nr 11 do Uchwały Nr XXIII-25.9/15 z dnia 22 kwietnia 2015 r. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Efekty kształcenia dla kierunku studiów: UKRAINISTYKA studia drugiego stopnia profil

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia polska STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE

Załącznik Nr 5. Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia polska STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Załącznik Nr 5 Standardy nauczania dla kierunku studiów: filologia polska STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku filologia polska trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów).

Bardziej szczegółowo

Program kulturoznawstwa, studia I stopnia WNH UKSW w roku akademickim 2014/2015. Konwers./ćwicz./ semestr. Forma zaliczenia.

Program kulturoznawstwa, studia I stopnia WNH UKSW w roku akademickim 2014/2015. Konwers./ćwicz./ semestr. Forma zaliczenia. Program kulturoznawstwa, studia I stopnia WNH UKSW w roku akademickim 014/015 I ROK Lp Przedmiot Wykłady /semestr Konwers./ćwicz./ semestr Forma zaliczenia punkty uwagi 1. Warsztat kulturoznawcy 0 (1)

Bardziej szczegółowo

1. Kierunek studiów: filologia polska studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki

1. Kierunek studiów: filologia polska studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki 1. Kierunek studiów: filologia polska studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki 2. Obszar kształcenia w zakresie nauk humanistycznych: Kierunek studiów filologia polska obejmuje dwie związane ze

Bardziej szczegółowo

Spis treści tomu pierwszego

Spis treści tomu pierwszego Spis treści tomu pierwszego WSTĘP.... 11 DŹWIĘK JAKO ZJAWISKO FIZYCZNE...15 CHARAKTERYSTYKA AKUSTYCZNA I AUDYTYWNA DŹWIĘKÓW MOWY.. 17 SŁUCH...20 WYŻSZE PIĘTRA UKŁADU SŁUCHOWEGO...22 EMISJE OTOAKUSTYCZNE...25

Bardziej szczegółowo

Poszerzenie wiedzy studentów z zakresu teorii przekładu.

Poszerzenie wiedzy studentów z zakresu teorii przekładu. Kod przedmiotu: IHFIL-L-5s-203L-N Pozycja planu: D. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane Nazwa przedmiotu Tłumaczenie konsekutywne angielsko-polskie 2 Rodzaj przedmiotu pecjalnościowy/obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

kandydata. Kandydat jest oceniamy w skali dwustopniowej: dst. lub

kandydata. Kandydat jest oceniamy w skali dwustopniowej: dst. lub Kierunek studiów: aktorstwo Załącznik nr 1 WYDZIAŁ AKTORSKI Jednolite studia magisterskie Trzyczęściowy egzamin konkursowy CZĘŚĆ PIERWSZA ELIMINACJE ETAP I Kandydat wybiera jeden utwór z 5 przygotowanych

Bardziej szczegółowo

Studia Doktoranckie Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. w zakresie literaturoznawstwa

Studia Doktoranckie Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. w zakresie literaturoznawstwa Studia Doktoranckie Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w zakresie literaturoznawstwa Nazwa: Studia Doktoranckie Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk Adres: Pałac Staszica,

Bardziej szczegółowo

Informacja dla maturzystów BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA

Informacja dla maturzystów BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA Informacja dla maturzystów BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA LITERATURA PODMIOTU Teksty kultury ( utwory literackie, filmy, reklamy, reprodukcje, materiał językowy ), wybrane do analizy i omówienia podczas prezentacji

Bardziej szczegółowo

FILOLOGIA POLSKA STUDIA STACJONARNE I STOPNIA PLAN STUDIÓW W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015. Ćwiczenia (semestr) Forma zaliczenia. 30 (1) Zal.

FILOLOGIA POLSKA STUDIA STACJONARNE I STOPNIA PLAN STUDIÓW W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015. Ćwiczenia (semestr) Forma zaliczenia. 30 (1) Zal. FILOLOGIA POLSKA STUDIA STACJONARNE I STOPNIA PLAN STUDIÓW W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 Przedmioty podstawowe i kierunkowe pięć grup (wyjątki zaznaczono w uwagach) Ćwiczenia Forma zaliczenia Rok studiów

Bardziej szczegółowo

Macierz efektów kształcenia dla programu tłumaczenia specjalistycznie, filologia angielska. TS: prawnicze i unijne

Macierz efektów kształcenia dla programu tłumaczenia specjalistycznie, filologia angielska. TS: prawnicze i unijne TS: prawnicze i unijne TS: uwierzytelnione i poświadczone TS: ekonomiczne TS: techniczne TS: medyczne TS: literatura, sztuka, media TS: narzędzia komputerowe CAT TS: handlowe i biznesowe TS: tłumaczenia

Bardziej szczegółowo

IHFIL-L-4k11-2013LS-S IHFIL-L-4k11-2013FA-S

IHFIL-L-4k11-2013LS-S IHFIL-L-4k11-2013FA-S Kod przedmiotu: 1. INFORMACJ O PRZDMIOCI A. Podstawowe dane IHFIL-L-4k11-013L- IHFIL-L-4k11-013FA- Pozycja planu: C11 1 Nazwa przedmiotu Tłumaczenie pisemne polsko-angielskie Rodzaj przedmiotu Kierunkowy/Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem

Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem pod redakcją Adama Stabryły Kraków 2011 Książka jest rezultatem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Estetyka 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek ) realizującej przedmiot:

Bardziej szczegółowo

ORGANIZATORZY. Katedra Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego Instytut Filologii Polskiej Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

ORGANIZATORZY. Katedra Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego Instytut Filologii Polskiej Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II ORGANIZATORZY Katedra Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego Instytut Filologii Polskiej Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Partner Merytoryczny Patronat Medialny PROGRAM KONFERENCJI 11 kwietnia

Bardziej szczegółowo

I. DLACZEGO I DLA KOGO NAPISAŁEM TĘ KSIĄŻKĘ?... 13 II. JĘZYK OSOBNICZY A JĘZYK SYTUACYJNY...

I. DLACZEGO I DLA KOGO NAPISAŁEM TĘ KSIĄŻKĘ?... 13 II. JĘZYK OSOBNICZY A JĘZYK SYTUACYJNY... I. DLACZEGO I DLA KOGO NAPISAŁEM TĘ KSIĄŻKĘ?.... 13 II. JĘZYK OSOBNICZY A JĘZYK SYTUACYJNY............ 17 1. Niepowtarzalność języka każdego z nas.................. 17 1.1. Nasz język indywidualny...........................

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Leopold Staff. Wybór wierszy - Część II

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Leopold Staff. Wybór wierszy - Część II Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Leopold Staff Wybór wierszy - Część II Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Fiodor Dostojewski. Zbrodnia i kara

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Fiodor Dostojewski. Zbrodnia i kara Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Fiodor Dostojewski Zbrodnia i kara Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz II

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz II Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Biblia Najważniejsze zagadnienia cz II Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ

OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ OFERTA STUDIÓW II STOPNIA W INSTYTUCIE FILOLOGII ROMAŃSKIEJ UJ Terminy rejestracji na II stopień filologii francuskiej, specjalizacja filologiczna oraz na Języki i Kulturę Krajów Romańskich: I nabór: rejestracja

Bardziej szczegółowo

Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla

Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla Publikacja całkowicie finansowana przez Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego program Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego (KNOW) Recenzent prof.

Bardziej szczegółowo

ZASADY SPORZĄDZANIA BIBLIOGRAFII

ZASADY SPORZĄDZANIA BIBLIOGRAFII ZASADY SPORZĄDZANIA BIBLIOGRAFII Bibliografia uporządkowany spis dokumentów (książek, artykułów) wraz z opisem umożliwiającym identyfikację dzieła. Opis bibliograficzny podstawowe dane identyfikujące dzieło

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą.

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też,,podobać się. To właśnie

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany

Pedagogika autorytarna. Geneza, modele, przemiany Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Małgorzata Kosiorek Pedagogika autorytarna Geneza, modele, przemiany Oicyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Oicyna Wydawnicza Impuls, Kraków

Bardziej szczegółowo

Filologia polska specjalność projektowanie komunikacji

Filologia polska specjalność projektowanie komunikacji Filologia polska specjalność projektowanie komunikacji studia stacjonarne licencjackie nabór 2014/2015 wykaz przedmiotów 2. Nauki pomocnicze filologii polskiej 3. Historia filozofii 4. Język obcy 5. Wychowanie

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS NA CYKL KSZTAŁCENIA 2014-2016

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS NA CYKL KSZTAŁCENIA 2014-2016 Załącznik Nr 1 do Uchwały Senatu AWFiS w Gdańsku Nr 16 z dnia 27 kwietnia 2012 roku Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS NA CYKL KSZTAŁCENIA 2014-2016 Jednostka Organizacyjna: Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Katedra Języków Specjalistycznych Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i. Debiuty Naukowe. Leksykon tekst wyraz

Katedra Języków Specjalistycznych Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i. Debiuty Naukowe. Leksykon tekst wyraz Katedra Języków Specjalistycznych Wydział Lingwistyki Stosowanej U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i Debiuty Naukowe III Leksykon tekst wyraz WARSZAWA 2009-1 - Seria Debiuty Naukowe Redaktor tomu

Bardziej szczegółowo

Program studiów doktoranckich na Wydziale Anglistyki

Program studiów doktoranckich na Wydziale Anglistyki Program studiów doktoranckich na Wydziale Anglistyki Specjalność językoznawcza: I Rok 1. Zajęcia obowiązkowe Typ zajęć Razem godz. Forma zaliczenia Pkt. ECTS a) seminaria organizowane przez Wydział Anglistyki

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA W ZAKRESIE POSZCZEGÓLNYCH PRZEDMIOTÓW MODUŁU LITERATUROZNAWCZEGO KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

SPOSOBY WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA W ZAKRESIE POSZCZEGÓLNYCH PRZEDMIOTÓW MODUŁU LITERATUROZNAWCZEGO KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA przedmiotów modułu praktycznej nauki języka rosyjskiego (studia stacjonarne/niestacjonarne drugiego stopnia) SPOSOBY WERYFIKACJI EFEKTÓW W ZAKRESIE POSZCZEGÓLNYCH PRZEDMIOTÓW MODUŁU LITERATUROZNAWCZEGO

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2010/2011 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Pedagogiczny Karta przedmiotu obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 200/20 Kierunek studiów: Pedagogika Profil: Ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH DRUGIEGO STOPNIA

PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH DRUGIEGO STOPNIA PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH DRUGIEGO STOPNIA Wydział: FILOLOGICZNO - HISTORYCZNY Piotrków Tryb. dn. 30.09.2013 Kierunek: FILOLOGIA POLSKA Zatwierdzono na RW w dniu 30.09.2013 Rodzaj zajęć: I W/WS II C/K/L/P/

Bardziej szczegółowo

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Recenzja: prof. dr hab. Jan W. Wiktor Redakcja: Leszek Plak Projekt okładki: Aleksandra Olszewska Rysunki na okładce i w rozdziałach Fabian Pietrzyk Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Plan zajęć w Instytucie Filologii Germańskiej Semestr zimowy 2015/2016 STUDIA I STOPNIA

Plan zajęć w Instytucie Filologii Germańskiej Semestr zimowy 2015/2016 STUDIA I STOPNIA Plan zajęć w Instytucie Filologii Germańskiej Semestr zimowy 2015/2016 STUDIA I STOPNIA I rok 9.10-10.40 PNJN: gramatyka praktyczna I (ćw.) I gr., dr L. Krzysiak, GG-322 10.00-10.45 Logika (ćw.) II GR.,

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU FILOLOGIA POLSKA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI. Magister

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU FILOLOGIA POLSKA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI. Magister Załącznik nr 2 do Uchwały nr 113/2013 Senatu UKSW z dnia 27 czerwca 2013 r. Załącznik nr 2 do Uchwały nr 38/2012 Senatu UKSW z dnia 26 kwietnia 2012 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU FILOLOGIA POLSKA

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Ocenę CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, który w zakresie swych kompetencji polonistycznych spełnia wszystkie wymagania jak na ocenę bardzo dobrą,

Bardziej szczegółowo

Książka dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Instytutu Socjologii

Książka dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Instytutu Socjologii Książka dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Instytutu Socjologii RECENZENT prof. UAM dr hab. Anna Michalska PROJEKT OKŁADKI Jadwiga Burek Copyright by Krzysztof Frysztacki & Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: HISTORIA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: HISTORIA Załącznik nr 2 do Uchwały nr 21/2012 Senatu UPJPII z dnia 21 maja 2012 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (LICENCJACKICH) NA KIERUNKU: HISTORIA Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

FILOLOGIA GERMAŃSKA Plan studiów na rok akademicki 2015/2016 Studia niestacjonarne I stopnia (licencjackie) (dla naboru 2015/2016)

FILOLOGIA GERMAŃSKA Plan studiów na rok akademicki 2015/2016 Studia niestacjonarne I stopnia (licencjackie) (dla naboru 2015/2016) FILOLOGIA GERMAŃSKA Plan studiów na rok akademicki 2015/2016 Studia niestacjonarne I stopnia (licencjackie) (dla naboru 2015/2016) I ROK, semestr pierwszy ilość godzin Moduł 1: Język kierunkowy I EGZ 7

Bardziej szczegółowo

Bibliografia załącznikowa. Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014

Bibliografia załącznikowa. Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014 Bibliografia załącznikowa Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014 OPIS BIBLIOGRAFICZNY Uporządkowany zespół danych o książce lub innym dokumencie służących do

Bardziej szczegółowo

Ewa Stemposz Andrzej Jodłowski Alina Stasiecka. Zarys metodyki wspierającej naukę projektowania systemów informacyjnych

Ewa Stemposz Andrzej Jodłowski Alina Stasiecka. Zarys metodyki wspierającej naukę projektowania systemów informacyjnych Ewa Stemposz Andrzej Jodłowski Alina Stasiecka Zarys metodyki wspierającej naukę projektowania systemów informacyjnych Dr inż. Ewa Stemposz prowadzi działalność naukowo-dydaktyczną w Polsko-Japońskiej

Bardziej szczegółowo

Polszczyzna piękna i bogata wybór literatury

Polszczyzna piękna i bogata wybór literatury Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Polszczyzna piękna i bogata wybór literatury Wybór i opracowanie Magdalena Mularczyk Kielce 2015 Korekta Małgorzata Pronobis Redakcja techniczna opracowanie

Bardziej szczegółowo

Programy studiów dla rozpoczynających w r. a. 2011/2012. 1. Studia I stopnia. Grupa z zaawansowaną znajomością jęz. fr.

Programy studiów dla rozpoczynających w r. a. 2011/2012. 1. Studia I stopnia. Grupa z zaawansowaną znajomością jęz. fr. Programy studiów dla rozpoczynających w r. a. 2011/2012 1. Studia I stopnia. Grupa z zaawansowaną znajomością jęz. fr. ROK I Praktyczna nauka języka francuskiego 150 zaliczenie 10 PNJF Laboratorium 30

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2014

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2014 Recenzent: prof. dr hab. Jerzy Wilkin Redakcja i korekta: Dorota Kassjanowicz Projekt okładki: Katarzyna Juras Zdjęcie na okładce: berc Fotolia.com Praca nagrodzona w V edycji konkursu Polska wieś dziedzictwo

Bardziej szczegółowo

MODUŁ MK_2, Praktyczna Nauka Języka Angielskiego 2

MODUŁ MK_2, Praktyczna Nauka Języka Angielskiego 2 PROGRAM STUDIÓW INFORMACJE OGÓLNE 1. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: WYDZIAŁ FILOLOGICZNY 2.Nazwa kierunku: FILOLOGIA 3.Oferowane specjalności: JĘZYK ANGIELSKI STOSOWANY Z JĘZYKIEM ROSYJSKIM 4.Poziom

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Gramatyka kontrastywna polsko-angielska. III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II. Profil ogólnoakademicki 2012-2013

Gramatyka kontrastywna polsko-angielska. III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II. Profil ogólnoakademicki 2012-2013 PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE I. KARTA PRZEDMIOTU: Gramatyka kontrastywna polsko-angielska III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II Profil ogólnoakademicki 2012-2013 CEL PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej?

Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej? Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej? Wszystkie pozycje, które są wykorzystane podczas prezentacji muszą zostać wymienione w ramowym planie prezentacji jako literatura

Bardziej szczegółowo

JAK ZOSTAĆ TŁUMACZEM PRZYSIĘGŁYM? Egzamin w Ministerstwie Sprawiedliwości w teorii i w praktyce.

JAK ZOSTAĆ TŁUMACZEM PRZYSIĘGŁYM? Egzamin w Ministerstwie Sprawiedliwości w teorii i w praktyce. Kraków, 11 maja 2010 r. JAK ZOSTAĆ TŁUMACZEM PRZYSIĘGŁYM? Egzamin w Ministerstwie Sprawiedliwości w teorii i w praktyce. JĘZYK ANGIELSKI Barbara Eidrigiewicz tłumacz przysięgły języka angielskiego barbara.e@tlen.pl

Bardziej szczegółowo

Konsument. na rynku usług. Grażyna Rosa. Redakcja naukowa. Wydawnictwo C.H.Beck

Konsument. na rynku usług. Grażyna Rosa. Redakcja naukowa. Wydawnictwo C.H.Beck Konsument na rynku usług Redakcja naukowa Grażyna Rosa Wydawnictwo C.H.Beck KONSUMENT NA RYNKU USŁUG Autorzy Anna Bera Urszula Chrąchol-Barczyk Magdalena Małachowska Łukasz Marzantowicz Beata Meyer Izabela

Bardziej szczegółowo

FILOLOGIA GERMAŃSKA z językiem niemieckim od poziomu A1 dla naboru 2015/2016. Studia stacjonarne I stopnia (licencjackie)

FILOLOGIA GERMAŃSKA z językiem niemieckim od poziomu A1 dla naboru 2015/2016. Studia stacjonarne I stopnia (licencjackie) FILOLOGIA GERMAŃSKA z językiem niemieckim od poziomu A1 dla naboru 2015/2016. Studia stacjonarne I stopnia (licencjackie) I ROK, semestr pierwszy ilość godzin Moduł 1: Język kierunkowy I EGZ 7 1. Praktyczna

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 PROGRAM STUDIÓ YŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ ROKU AKADMICKIM 2015/2016 data zatwierdzenia przez Radę ydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana ydział Filologiczny Studia wyższe na kierunku

Bardziej szczegółowo

Książka wielotomowa: Prus Bolesław, Lalka, T.1-3, Warszawa: Świat Książki, 2002, ISBN 83-7311-26-85

Książka wielotomowa: Prus Bolesław, Lalka, T.1-3, Warszawa: Świat Książki, 2002, ISBN 83-7311-26-85 WZÓR SKRÓCONEGO OPISU BIBLIOGRAFICZNEGO Przyjęty w LO nr IV WAŻNE INFORMACJE: dane do opisu bibliograficznego spisujemy zawsze z karty tytułowej a nie z okładki książki, tytuły dzieł zapisuje się kursywą,

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ LINGWISTYKI STOSOWANEJ UW

WYDZIAŁ LINGWISTYKI STOSOWANEJ UW WYDZIAŁ LINGWISTYKI STOSOWANEJ UW Katedra Ukrainistyki Program dwustopniowych studiów niestacjonarnych (zgodny z systemem ECTS oraz dyrektywą 2005/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europy) KIERUNEK:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW Lingwistyka stosowana - studia stacjonarne I stopnia

PROGRAM STUDIÓW Lingwistyka stosowana - studia stacjonarne I stopnia PROGRAM STUDIÓW Lingwistyka stosowana - studia stacjonarne I stopnia ROK I [rok akad. 2014/2015] konw. godzin Moduł podstawowy zal. ECTS Filozofia w. I 30 zal./o 3 09-FILO-ILS-12 W-F I 30 zal./o 1 32-WF

Bardziej szczegółowo

TRENING UMYSŁU ALEKSANDER DYDEL

TRENING UMYSŁU ALEKSANDER DYDEL TRENING UMYSŁU ALEKSANDER DYDEL ZBIÓR ZADAŃ I ŁAMIGŁÓWEK ROZWIJAJĄCYCH UMYSŁ I WYOBRAŹNIĘ PODSTAWY WIEDZY PRAKTYCZNEJ NA TEMAT SPRAWNEGO FUNKCJONOWANIA MÓZGU TRENING UMYSŁU Zbiór zadań i łamigłówek rozwijających

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji

Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Mikroświaty społeczne wyzwaniem dla współczesnej edukacji Pod redakcją naukową Martyny Pryszmont-Ciesielskiej Copyright by Uniwersytet Wrocławski

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2014 PREZENTACJA Z JĘZYKA POLSKIEGO

EGZAMIN MATURALNY 2014 PREZENTACJA Z JĘZYKA POLSKIEGO EGZAMIN MATURALNY 2014 PREZENTACJA Z JĘZYKA POLSKIEGO BIBLIOGRAFIA Imię i nazwisko: Temat: I Literatura podmiotu II Literatura przedmiotu III Materiały pomocnicze 1. 2. 3. Podpis zdającego BIBLIOGRAFIA

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ Wydział Instytut/Katedra Kierunek Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii Psychologia Specjalizacja/specjalność

Bardziej szczegółowo

DIALOGICZNY WYMIAR BEZPIECZEŃSTWA RZECZ O POLSKIEJ POLICJI

DIALOGICZNY WYMIAR BEZPIECZEŃSTWA RZECZ O POLSKIEJ POLICJI DIALOGICZNY WYMIAR BEZPIECZEŃSTWA RZECZ O POLSKIEJ POLICJI NR 3133 Publikację dedykuję Kierownictwu Policji oraz wszystkim policjantom i pracownikom Policji w podziękowaniu za współpracę i z życzeniami

Bardziej szczegółowo

Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej

Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej Michał Szczyszek Zakład Frazeologii i Kultury Języka Polskiego UAM Proponowana lista zagadnień i proponowany rozkład materiału przedmiotu Internacjonalizacja komunikacji językowej 1. Zjawiska globalizacji

Bardziej szczegółowo