Jak to robimy w Warszawie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak to robimy w Warszawie"

Transkrypt

1 WYDANIE SPECJALNE nr I/ Dwa wymiary seminarium podwójne korzyści Jak to robimy w Warszawie Zagraniczne sposoby na komunikację

2 Photos: Fotolia & istock Supporting Organisations Local Hosts

3 o d redakcji Zmierzamy w dobrym kierunku KATARZYNA MIGDOŁ-ROGÓŻ Redaktor naczelna Komunikacja miejska w Polsce zmierza naprawdę w dobrym kierunku. Mogli się o tym przekonać uczestnicy międzynarodowego seminarium Organizowanie finansowanie kontraktowanie transportu publicznego w Polsce i Europie, które odbyło się w Katowicach. Międzynarodowa Unia Transportu Publicznego oraz Komunikacyjny Związek GOP byli organizatorami tego wydarzenia. Co ważne, zagraniczni goście pokazali też swoim polskim partnerom kilka dobrych, sprawdzających się i często efektownych rozwiązań z różnych miejsc Europy, które zapewne częściowo dałoby się też wdrażać w Polsce. Dlatego też oddajemy w Państwa ręce wydanie specjalne Komunikacji Publicznej, które w całości poświęcone jest właśnie katowickiemu seminarium. Dlaczego UITP zdecydowała się zorganizować międzynarodowe seminarium właśnie w Katowicach? Międzynarodowa Unia Transportu Publicznego z siedzibą w Brukseli reprezentuje trzy tysiące czterystu członków z dziewięćdziesięciu dwóch krajów, zrzeszając wszystkich głównych operatorów i zarządy transportu publicznego, producentów oraz ośrodki naukowe i akademickie, a także władze lokalne, regionalne i ministerstwa transportów na całym świecie. W Polsce jest siedemnastu członków. W aglomeracji górnośląskiej, poza KZK GOP, do UITP należą również Koleje Śląskie oraz Politechnika Śląska. Zdaniem Alaina Flauscha, sekretarza generalnego UITP, Komunikacyjny Związek Komunalny GOP jest bardzo aktywnym członkiem Unii, a sam region GOP-u przechodzi obecnie bardzo obiecujące zmiany, jeśli chodzi o rozwój i organizację zbiorowej komunikacji miejskiej i aglomeracyjnej, a także rozwój samej infrastruktury transportowej. Ta dynamika zmian jest godna zaprezentowania szerszej społeczności zarządców i operatorów transportu z Europy. Stąd też pomysł seminarium i wybór Katowic na gospodarza 33. Komitetu Zarządów Transportu oraz międzynarodowego seminarium, które poprzedziło spotkanie komitetu zarządów. Intencją katowickiego spotkania było również pokazanie zagranicznym gościom prezesom i dyrektorom dużych europejskich zarządów transportu że w Polsce wypracowano w ostatnich latach dobre rozwiązania organizacji komunikacji. Jak w takim razie powinno się finansować publiczny transport? Zdaniem europejskich specjalistów, aby system transportu publicznego rozwijał się w sposób płynny i zrównoważony, dostosowując się przy tym do wzrastających oczekiwań klientów, UITP stanowczo sugeruje zdywersyfikowane finansowanie komunikacji zbiorowej. Transport publiczny może liczyć na trzy główne kanały finansowania: budżet publiczny, przychody z biletów oraz przychody poboczne. Według ekspertów z UITP nie ma jednego doskonałego rozwiązania czy źródła finansowania, zwłaszcza gdy fundusze publiczne stają się nie tylko coraz bardziej ograniczone, ale także ich dostępność jest bardziej niepewna w długim terminie. Zatem zarówno przewoźnicy, jak i władze powinny próbować znaleźć właściwą ścieżkę dywersyfikacji strumienia przychodów, oczywiście w zależności od lokalnego kontekstu i możliwości. Oczywiście przychody z biletów są na pewno ważnym składnikiem tego równania. Ocenia się, że pokrywają one około 50 procent kosztów operacyjnych w krajach rozwiniętych, który to procent będzie się jednak zmniejszał, poszerzając finansową dziurę, co wymaga przedefiniowania i dopasowania strategii przychodowej i polityki cenowej oraz przyjęcia bardziej komercyjnego podejścia do samych cen biletów. Co ważne, mówiąc o zwiększaniu popytu na usługi komunikacji miejskiej, wrażliwość na jakość okazuje się mieć dla klientów większe znaczenie niż obniżka cen. Tym samym oferowanie wyższych opłat wydaje się rozsądne, ale musi być ściśle powiązane ze zwiększonym i zauważalnym podniesieniem jakości oferowanej usługi. Polecam Państwa uwadze cały numer naszego kwartalnika, który został wydany zarówno w języku polskim, jak i angielskim. Życzę zajmującej lektury! WYDAWCA Komunikacyjny Związek Komunalny GOP Katowice, ul. Barbary 21a tel , fax ADRES REDAKCJI Katowice, ul. Barbary 21a tel fax REDAKTOR NACZELNA Katarzyna Migdoł-Rogóż RADA PROGRAMOWA Grzegorz Dydkowski Barbara Kos Maria Michałowska Jerzy Mikulski Robert Tomanek Roman Urbańczyk Andrzej Wilk Barbara Żmidzińska REDAKCJA Anna Koteras Łukasz Kosobucki Emil Markowiak WSPÓŁPRACA Aleksander Kierecki Marek Sieczkowski Michał Wolański KOREKTA Renata Chrzanowska OPRACOWANIE GRAFICZNE GREATIO Grzegorz Bieniecki PROJEKT Marcin Korus DRUK Omega Press w Sosnowcu NAKŁAD 1500 egzemplarzy Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo do skrótów i redakcyjnego opracowania tekstów przyjętych do druku. Za treść reklam i ogłoszeń redakcja nie odpowiada. Wydawca pisma Komunikacja Publiczna dziękuje za współpracę wszystkim autorom tekstów, wyrażając przekonanie, że przyczynią się one do wzbogacenia wiedzy naszych Czytelników. 3 wydanie specjalne I/

4 s pis treści wydanie specjalne I/ GORĄCY TEMAT Dwa wymiary seminarium podwójne korzyści Mateusz Babak Zagraniczne sposoby na komunikację Przemysław Jedlecki LIDERZY RYNKU Widzę u Was fantastyczny postęp z Alainem Flauschem, sekretarzem generalnym UITP, rozmawia Katarzyna Migdoł-Rogóż Wydajny i dobrze zorganizowany transport publiczny, traktowany przez władze jako kręgosłup miejskiej mobilności, przynosi niepomierne korzyści zarówno gospodarce, jak i środowisku oraz całej społeczności. Nie mamy się czego wstydzić z Romanem Urbańczykiem, przewodniczącym Zarządu KZK GOP, rozmawia Anna Koteras O różnych modelach organizowania i finansowania transportu publicznego w Polsce i Europie dyskutowano na międzynarodowym seminarium w Katowicach, którego organizatorami były Międzynarodowa Unia Transportu Publicznego i Komunikacyjny Związek Komunalny GOP. Na tle Europy Polska naprawdę nie ma się czego wstydzić. ANALIZY I OPINIE Krakowska komunikacja publiczna Rafał Świerczyński Zadania zarządcze w Krakowie w obszarze lokalnego transportu zbiorowego w imieniu organizatora transportu publicznego realizuje jednostka budżetowa Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu (ZIKiT), współdziałając w tym zakresie z Wydziałem Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Krakowa JAK ONI TO ROBIĄ? Bliżej celu Bogusław Prokop Miasto Białystok jest długoletnim członkiem UITP. Od początku przemian ustrojowych poszukiwano w Białymstoku rozwiązań organizacyjnych i technicznych, które spowodują, że usługi komunikacji miejskiej będą realizowane na wysokim poziomie, zorientowane na potrzeby pasażerów, zarządzane w sposób nowoczesny i efektywny. WYDARZENIA UITP i Komitet Władz Organizujących Stephanie Priou UITP (Międzynarodowa Unia Transportu Publicznego) jest żarliwym orędownikiem zrównoważonej mobilności miejskiej i jedyną ogólnoświatową siecią, łączącą wszystkich interesariuszy transportu publicznego i wszystkie środki zrównoważonego transportu. Platforma wymiany wiedzy Artur Perchel, Stephanie Priou Jako platforma wymiany wiedzy zawodowej i eksperckiej UITP Międzynarodowa Unia Transportu Publicznego jest już od lat odpowiedzialna za pracę i funkcjonowanie ponad dwudziestu wyspecjalizowanych komitetów, komisji i grup ekspertów. Główna rola tych organów roboczych polega na ułatwianiu współpracy i wymiany wiedzy pomiędzy ekspertami z różnych organizacji członkowskich i krajów, reprezentujących te same rodzaje transportu, sektor (zarządy transportu, operatorzy, przedsiębiorstwa lub firmy doradcze) lub interesy i tematy transportowe. PREZENTACJE Jak to robimy w Warszawie Piotr Izdebski Organizacja, finansowanie i kontraktowanie transportu publicznego w Metropolii Zatoki Gdańskiej Hubert Kołodziejski Sposób organizacji, finansowania i kontraktowania transportu publicznego uzależniony jest od uwarunkowań: prawnych, przestrzennych, społecznych, politycznych i gospodarczych. O ile regulacje prawne są takie same dla wszystkich organizatorów, o tyle pozostałe rodzaje uwarunkowań różnią się na poszczególnych obszarach miejskich. Bezpośrednie udzielenie zamówienia w świetle przepisów Rozporządzenia 1370 Jędrzej Klatka Bezpośrednie udzielenie zamówienia oznacza udzielenie zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych danemu podmiotowi świadczącemu usługi publiczne z pominięciem procedury przetargowej DOBRE STRONY Przejrzyście o transporcie Emil Markowiak W połowie ubiegłego roku KZK GOP przywitał pasażerów nową stroną internetową. Strona zmieniła kolorystykę. Jest teraz jaśniejsza i bardziej przejrzysta, co powinno korzystnie wpłynąć na łatwość znalezienia potrzebnych informacji. KĄTEM OKA Komunikacja nie ruszy z miejsca bez politycznych decyzji Michał Wroński W Wiedniu podjęto decyzję polityczną. Władza uznała, że nie tylko może, ale wręcz powinna kształtować ład komunikacyjny w mieście. Zwracam uwagę na słowo kształtować to nie to samo, co zlecać przewozy, biernie obserwując malejący popyt na nie. OKŁADKA Fot. Wiener Linien komunikacja publiczna

5 s pis treści Trzymilionowa aglomeracja, jaką jest Warszawa z przyległymi gminami, nie może prawidłowo funkcjonować bez sprawnego systemu transportu zbiorowego, często porównywanego do układu krwionośnego w ludzkim organizmie. 56 Jak to robimy 12 Zagraniczne sposoby na komunikację Rozwój gospodarczy miast, a więc i całego kraju, zależy od dobrego transportu przekonywał w Katowicach Geoff Inskip, prezes organizacji CEN- TRO, która odpowiada za komunikację między innymi w Birmingham. Jego wystąpienie było częścią konferencji Organizowanie fi nansowanie kontraktowanie transportu publicznego w Polsce i Europie, którą zorganizowały Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP) oraz Międzynarodowa Unia Transportu Publicznego (UITP). Fot. Wiener Linien w Warszawie Dwa wymiary seminarium podwójne korzyści Wielowymiarowo pomyśleli organizatorzy katowickiego seminarium Organizowanie fi nansowanie kontraktowanie transportu publicznego w Polsce i Europie. Z jednej strony chcieli pokazać kilkudziesięciu zagranicznym partnerom z Międzynarodowej Unii Transportu Publicznego (UITP) przykłady, że organizacja komunikacji w Polsce, mimo różnych lokalnych uwarunkowań, zmierza w dobrym kierunku. Z drugiej przedstawili polskim członkom organizacji kilka dobrych, sprawdzających się i często efektownych rozwiązań z różnych miejsc Europy, które zapewne choć częściowo dałoby się też wdrażać w Polsce. 6 Fot. pl.wikipedia.org Fot. Wiener Linien wydanie specjalne I/

6 orący temat g Wielowymiarowo pomyśleli organizatorzy katowickiego seminarium Organizowanie finansowanie kontraktowanie transportu publicznego w Polsce i Europie. Z jednej strony chcieli pokazać kilkudziesięciu zagranicznym partnerom z Międzynarodowej Unii Transportu Publicznego (UITP) przykłady, że organizacja komunikacji w Polsce, mimo różnych lokalnych uwarunkowań, zmierza w dobrym kierunku. Z drugiej przedstawili polskim członkom organizacji kilka dobrych, sprawdzających się i często efektownych rozwiązań z różnych miejsc Europy, które zapewne choć częściowo dałoby się też wdrażać w Polsce. Fot. MPK Kraków Dwa wymiary seminarium podwójne MATEUSZ BABAK Dziennikarz Polskiej Agencji Prasowej korzyści 6 Gospodarzami seminarium, które odbyło się 26 listopada 2014 roku w Katowicach, były Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (organizator komunikacji publicznej w aglomeracji katowickiej) oraz dział Europy Centralnej i Wschodniej UITP. UITP jest międzynarodową organizacją (z siedzibą w Brukseli), działającą w imieniu i na rzecz szeroko rozumianego transportu publicznego. Działa w poszczególnych krajach członkowskich, ale też na forum UE czy ONZ. Łącznie reprezentuje ponad 1,3 tysiąca członków z niemal 100 krajów świata głównie zarządy transportu i operatorów, a także przedstawicieli na przykład producentów. Szef działu Europy Centralnej i Wschodniej UITP Artur Perchel mówił w Katowicach, że doświadczenie wynikające między innymi z zasięgu organizacji przekłada się na skalę przetwarzania przez nią komunikacja publiczna

7 gorący temat Fot. Wiener Linien Aby przekazać wiedzę swoim członkom, różne komórki UITP co roku organizują kilkadziesiąt tematycznych spotkań, takich jak to w Katowicach. Ich przedstawiciele starają się przy tym odchodzić od ogólnych debat i rozważań w kierunku konkretnych, specjalistycznych kwestii specjalistycznej wiedzy, gromadzenia i upowszechniania aktualnych informacji oraz tworzenia scenariuszy i rozwiązań dla komunikacji publicznej na kolejne lata. Aby przekazywać tę wiedzę swoim członkom, różne komórki UITP co roku organizują kilkadziesiąt tematycznych spotkań, takich jak to w Katowicach. Ich przedstawiciele starają się przy tym odchodzić od ogólnych debat i rozważań w kierunku konkretnych, specjalistycznych kwestii na przykład właśnie organizacji, kontraktowania i finansowania komunikacji miejskiej. Katowickie seminarium poprzedziło 33. spotkanie Komitetu Zarządu Transportu jednego z 20 komitetów UITP. Na takich spotkaniach powstają promowane potem przez organizację konkretne rozwiązania prawne czy organizacyjne. Jeśli chodzi o Europę, 80 procent prawodawstwa dotyczącego komunikacji budowane jest przez Komisję Europejską i Parlament Europejski. Stąd też ważna rola UITP i tego seminarium akcentował Perchel. Intencją katowickiego spotkania było również pokazanie zagranicznym gościom prezesom i dyrektorom dużych europejskich zarządów transportu że w Polsce wypracowano w ostatnich latach działające rozwiązania organizacji komunikacji. Taka była nasza wspólna idea z KZK GOP żeby umiejscowić Polskę na mapie. Jeśli chodzi o problematykę zarządzania transportem, zależało nam, aby pokazać doświadczenie KZK GOP, ale też Krakowa, Warszawy... Aby pokazać, że mimo iż Polska jest na wschodzie Europy, dzięki funduszom strukturalnym, dzięki wymianie wiedzy w obrębie UITP, ale też Izby Gospodarczej Komunikacji Miejskiej, idzie to w dobrym kierunku zaznaczył przedstawiciel UITP. Zastrzegł, że w Polsce do rozwiązania nadal pozostają na przykład kwestie promowania komunikacji, optymalizacji sieci komunikacyjnych czy porozumień biletowo-taryfowych. Akcentował, że UITP zdaje sobie sprawę, że komunikacja publiczna w Polsce jest trapiona przez szereg wyzwań. Niektóre z nich to systematycznie spadający udział przewozów komunikacją miejską, rosnący udział motoryzacji indywidualnej, rosnące koszta organizacji przewozów, ograniczona pula środków finansowych, nie mówiąc już o niesnaskach, dyskusjach, problemach przy porozumieniach taryfowo-biletowych czy też integracji różnych podsystemów transportowych wymieniał Perchel. Z relacji przedstawicieli UITP wynika też, że wśród niedostatków polskiej rzeczywistości, w której działają zarządcy komunikacji, są między innymi niewystarczające wspieranie przygotowywanych przez nich projektów na przykład unijnych, a także polityczne i finansowe problemy dotykające przedsięwzięć związanych z integracją komunikacji. Takie diagnozy potwierdzali częściowo przedstawiciele polskich organizatorów komunikacji. Przewodniczący Metropolitalnego Związku Komunikacyjnego Zatoki Gdańskiej Hubert Kołodziejski wskazał na przykład, że wspólny bilet (okresowy) i wspólna taryfa komunikacji miejskiej działają w Trójmieście i okolicznych gminach dopiero od 2008 roku. Nadal jednak funkcjonują tam cztery zarządy komunikacji Zarząd Transportu Miejskiego w Gdańsku, Zarząd Komunikacji Miejskiej w Gdyni, Miejski Zakład Komunikacji Wejherowo oraz spółka PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście (otrzymała kompetencje organizacyjne od samorządu województwa). Choć plan tamtejszego związku komunalnego zakłada przekazanie organizacji komunikacji na terenie okolicznych gmin jednemu podmiotowi (z czasem miałoby to objąć nawet całe województwo), pełnej integracji przeszkadzały dotąd głównie powody natury politycznej, a obecnie przede wszystkim finansowej. 7 wydanie specjalne I/

8 gorący temat W Warszawie wpływy z biletów pokrywają około 32 procent kosztów. Jednocześnie między innymi dzięki sięgającemu w 2014 roku 3 miliardów złotych zaangażowaniu władz stolicy, udział komunikacji publicznej we wszystkich przewozach sięga tam 68,5 procent Fot. ZTM Warszawa 8 Kołodziejski przypomniał, że zgodnie z aktualnym prawem miasta mają ograniczone możliwości zadłużania się do progu 60 procent dochodów. Jeżeli obecnie Zarząd Transportu Miejskiego w Gdańsku przekazuje swoje wpływy z biletów do gdańskiego urzędu miasta, to przeniesienie ich na przykład na poziom związku oznaczałoby spadek możliwości zadłużania się Gdańska o 60 procent wartości tych wpływów. W tej sytuacji perspektywa przyspieszenia integracji wydaje się realna dopiero po zakończeniu obecnego okresu środków unijnych, czyli po 2020 roku. Nieco bardziej udało się już zintegrować system komunikacji w aglomeracji warszawskiej wokół centralnego ośrodka. Również tam obowiązuje wspólny bilet okresowy. Kupujący go pasażer może bez ograniczeń korzystać z usług przewozowych wszystkich operatorów. I choć tamtejszy organizator obejmuje między innymi otaczający stolicę teren 31 gmin, nie działa tam żadna forma związku komunikacyjnego. Jak mówił Piotr Izdebski z Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie, w efekcie ZTM musi co roku negocjować i zawierać z okolicznymi gminami dwustronne umowy, na podstawie których przekazują mu one część swoich zadań przewozowych. Na podstawie tych umów rozpisywane są przetargi i podpisywane trójstronne (Warszawa gmina przewoźnik) umowy na obsługę linii podmiejskich. Problemy w ośrodku warszawskim dotyczą też na przykład finansowania wspólnego biletu na liniach kolejowych. Tutaj najostrzejszy przykład to linia do Wołomina. Po drodze jest szereg gmin, z których jedna powiedziała, że nie będzie partycypować w kosztach wspólnego biletu. I w tym momencie wspólny bilet padł zaznaczył Izdebski. Jako wyzwanie ZTM Warszawa stawia sobie między innymi rozszerzenie obszaru integracji taryfowej, zacieśnienie współpracy z samorządem województwa mazowieckiego (pod względem planowania i koordynacji działań), a pożądanym i docelowym kierunkiem działań ma być związek komunikacyjny aglomeracji warszawskiej. Szef Metropolitalnego Związku Komunikacyjnego Zatoki Gdańskiej diagnozował jednak między innymi, że polskie regulacje prawne nie sprzyjają integracji transportu miejskiego (organizowanego przez samorządy gminne) z transportem kolejowym (organizowanym przez samorząd województwa). Problem wynika już chociażby z rozbieżności w przepisach dotyczących zasad refundacji uprawnień do przejazdów ulgowych i bezpłatnych na kolei i w gminach. Ta integracja, jeżeli miałaby następować w sposób oszczędny, powinna odbywać się za pośrednictwem operatorów kolejowych to oni powinni być integratorami, emitentami biletów i wtedy udawałoby im się spełnić ustawowe wymagania dotyczące refundacji utraconych przychodów. Tylko że w tym przypadku niestety nie osiągnęłoby się innych celów związanych z funkcjonowaniem transportu, które stawiają przed sobą gminy zaznaczył Kołodziejski. Prawo jego zdaniem komplikuje też liberalizację rynku transportu publicznego. Wejście w życie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym spowodowało odejście władz publicznych od otwierania rynku transportu zbiorowego na prywatnych przewoźników. Władze skorzystały z możliwości bezprzetargowego zlecania usług transportowych własnym przewoźnikom, co odwróciło wcześniejszą tendencję, korzystną dla prywatnych operatorów. Po wejściu w życie ustawy punkt widzenia się zmienił na przykład w Gdańsku przewoźnicy komunalni zawarli w trybie bezprzetargowym umowy z organizatorem transportu na 8 lat w przypadku autobusów, a na 22 lata w przypadku komunikacja publiczna

9 gorący temat Fot. Dominik Gajda Przewodniczący Metropolitalnego Związku Komunikacyjnego Zatoki Gdańskiej Hubert Kołodziejski wskazał na seminarium w Katowicach, że wspólny bilet (okresowy) i wspólna taryfa komunikacji miejskiej działają w Trójmieście i okolicznych gminach dopiero od 2008 roku tramwajów. Operatorom prywatnym wybieranym w trybie przetargowym pozostał tam teren innych gmin, niż Gdynia, Gdańsk i Wejherowo. Z kolei w Krakowie na podstawie decyzji prezesa Urzędu Zamówień Publicznych 8-letnią umowę powierzenia dostało tamtejsze Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne. Jak mówił prezes MPK Kraków Rafał Świerczyński, tamtejszy kształt systemu komunikacji publicznej wynika między innymi ze 140-letniej historii tego przedsiębiorstwa i dopiero 8-letniej działalności wydzielonego zeń organizatora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu (ZIKiT). Prócz krakowskiego MPK, którego autobusy przejeżdżają rocznie 31,5 miliona kilometrów, działa tam jeszcze prywatny przewoźnik Mobilis, który zwyciężył przetarg na około 4,5 miliona kilometrów, wykonywanych na liniach aglomeracyjnych. Największą zaletą polityczną jest to, że mamy konkurencję. Ale tracę na tym, że nie mam tego rynku 4,5 miliona kilometrów ocenił Świerczyński. Przypomniał, że MPK Kraków ma pierwszą w Polsce linię autobusów elektrycznych i w styczniu chce ogłosić przetarg na 10 autobusów elektrycznych. Zasygnalizował też tendencję spadku wpływów z biletów. Choć w ostatnich latach pokrywały one procent kosztów (co uznał za satysfakcjonujące na tle kraju), przypomniał, że kiedy sprzedaż biletów pozostawała w strukturze MPK udział ten zbliżał się do procent. Jednocześnie udział komunikacji miejskiej w podziale zadań przewozowych wynosi w Krakowie około 50 procent. O podobnych tendencjach i wartościach mówili też przedstawiciele innych ośrodków. O ile w Trójmieście jeszcze na początku lat 90. ubiegłego wieku udział wpływów z biletów sięgał około 70 procent wydatków, w ubiegłym roku było to już procent. Badania prowadzone w Gdyni wskazywały też ostatnio na powolny spadek udział komunikacji miejskiej w przewozach w tym mieście z 51,9 procent w 2008 roku do niemal równych 50 procent w 2010 roku. W Warszawie wpływy z biletów pokrywają około 32 procent kosztów. Jednocześnie między innymi dzięki sięgającemu w 2014 roku 3 miliardów złotych zaangażowaniu władz stolicy (transport publiczny bez inwestycji jest największą, ponad 20-procentową pozycją w jej budżecie), udział komunikacji publicznej we wszystkich przewozach sięga tam 68,5 procent. Taka proporcja z tendencją do poprawy to sytuacja w miarę przyzwoita uznał przedstawiciel ZTM Warszawa. Również przedstawiciele UITP oceniali, że mimo problemów wydaje się, że polska komunikacja publiczna powoli osiąga sukces. Po prostu staje się coraz częściej, lub jest w wielu wypadkach swoistym krwiobiegiem obszarów miejskich. Z tej perspektywy mamy bardzo wiele do pokazania naszym zagranicznym gościom, ale równocześnie winniśmy się otwierać na przykłady czy standardy wypracowywane przez inne ośrodki europejskie mówił podczas seminarium Perchel. Jako szczególnie użyteczne dla polskich partnerów przedstawiciele UITP wymieniali w Katowicach różne doświadczenia partnerstwa publiczno-prywatnego, przykłady wprowadzania nowych produktów komunikacyjnych czy też korzystania z szerokiego rynku instrumentów finansowych. Działający w Szwecji model zamówień publicznych przedstawił Roger Vahnberg, wiceszef agencji Västtrafik, odpowiedzialnej za transport publiczny w szwedzkim regionie Västra Götaland. Jak mówił, gdy siedem lat temu w Szwecji myślano, jak podwoić liczbę przejazdów komunikacją publiczną, między innymi ustalono wizję stosowania procedur wyboru przewoźników w przetargach (lub poza nimi, jeśli zadeklarują oni chęć wykonania usług komercyjnie). 9 wydanie specjalne I/

10 gorący temat Działający w Szwecji model zamówień publicznych przedstawił Roger Vahnberg, wiceszef agencji Västtrafik, odpowiedzialnej za transport publiczny w szwedzkim regionie Västra Götaland Fot. pl.wikipedia.org 10 Vahnberg opisywał między innymi proces szerokich i przejrzystych konsultacji przedprzetargowych i mówił o trzech rodzajach z reguły 8-10-letnich kontraktów (tak zwanych licencyjnych, związanych z zachętami dla pasażerów i produkcyjnych). Najpopularniejszy jest ten drugi zachęcający do wysokiej jakości usług dla pasażerów dzięki premiowaniu wykonawcy. W procesie przetargów kryteria jakościowe wpływają na 30 procent oceny (cena to jedynie 70 procent). Pytany o tę kwestię reprezentujący od ponad 10 lat KZK GOP mecenas Jędrzej Klatka przypomniał, że choć cena jest jedynym kryterium w przetargach organizowanych tak przez tego organizatora, jak i organizatorów w innych polskich miastach, już teraz polskie prawo zamówień publicznych daje możliwości stosowania różnych mechanizmów zachęcających operatorów do jak najwyższej jakości usług. Natomiast zgodnie z nową dyrektywą o zamówieniach publicznych z lutego 2014 roku, która będzie musiała wejść w życie najpóźniej w ciągu dwóch lat, czyli w 2016 roku, stosowanie kryterium najniższej ceny jako jedynego będzie po prostu zakazane. To oznacza, że za te niespełna dwa lata organizatorzy komunikacji będą musieli stosować nie tylko kryterium najniższej ceny, ale także jakieś kryteria jakościowe zaznaczył mecenas Klatka. W swoim wystąpieniu podczas seminarium specjalizujący się między innymi w kwestiach transportu publicznego prawnik zwrócił uwagę na ograniczenia stosowania procedury bezprzetargowej. Chodzi o wynikające z tak zwanej regulacji 1370 Unii Europejskiej z 2007 roku udzielenie zamówienia publicznego tak zwanemu wewnętrznemu operatorowi (czyli przewoźnikowi należącemu do zamawiającego). Mecenas Klatka przypomniał, że choć regulacja ta co do zasady wskazuje na konieczność stosowania procedury przetargowej, dopuszcza bezpośrednie zawarcie umowy (bez przetargu) w przypadku właśnie między innymi wewnętrznego operatora. Polska ustawa o transporcie publicznym z 2009 roku wskazuje, że jeśli umowa taka ma dotyczyć usług przewozowych w komunikacji miejskiej, powinna przyjąć formę koncesji na usługi (nie dotyczy to sytuacji, w której operator w 100 procentach należy do samorządu). Jednocześnie obowiązująca od wiosny 2014 roku nowa unijna dyrektywa dotycząca koncesji na usługi precyzuje, że to taki kontrakt, w którym koncesjonariusz przyjmuje ryzyko operacyjne, obejmujące ryzyko związane z podażą, popytem lub obydwa rodzaje ryzyka. Dzisiaj dowiedzieliśmy się, że w trzech polskich miastach dochody z biletów wynoszą poniżej 50 procent, natomiast subsydia budżetowe przekraczają tę wartość. Czy w sytuacji, gdy subsydia przekraczają 50 procent, operator dalej ponosi to ryzyko? W doktrynie prawa są różne poglądy mówił mecenas Klatka. Prawnik przywołał między innymi orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 2005 roku, zgodnie z którym to koncesjonariusz przyjmuje ryzyko, kiedy wynagrodzenie nie jest otrzymywane zasadniczo od instytucji publicznej. Z kolei w sporze między prywatnym przewoźnikiem czeskim a firmą gminną, która dostała dużą rekompensatę, Komisja Europejska wydała decyzję, że operator nie ponosi głównej części ryzyka, jeśli większość jego środków pochodzi ze subsydiów. Konkluzja jest taka, że wewnętrzni operatorzy czy też bezpośrednie udzielanie kontraktów takim operatorom to bardzo dobre rozwiązania, ale władze powinny być bardzo ostrożne przy stosowaniu tego rodzaju bezpośredniego udzielania kontraktu w sytuacji, gdy przychody ze sprzedaży biletów pozostają poniżej 50 procent zasugerował mecenas Klatka. komunikacja publiczna

11 gorący temat Sytuacja ta nawet hipotetycznie nie może dotyczyć KZK GOP, który od początku istnienia wybiera przewoźników w drodze przetargów publicznych. KZK GOP nie ma przewoźnika, który byłby dla niego tak zwanym podmiotem wewnętrznym akcje Tramwajów Śląskich zostały przekazane 14 miastom, a udziały przedsiębiorstw komunikacji miejskiej w Katowicach, Sosnowcu i Gliwicach należą również bezpośrednio do miast. Przewodniczący KZK GOP Roman Urbańczyk przypomniał podczas seminarium, że spośród 30 przewoźników, którym Związek zleca w drodze przetargów pracę przewozową, komunalnych jest tylko 5 operatorów, a pozostałych 25 jest prywatnych (to prawdopodobnie ewenement w skali europejskiej). Urbańczyk akcentował, że KZK GOP jest klasycznym zarządem nie będąc właścicielem ani jednego autobusu i tramwaju. Przypomniał, że Związek ten zrzesza 28 gmin zamieszkałych przez ponad 2 miliony mieszkańców. Natomiast wspólnie z sąsiednim Międzygminnym Związkiem Komunikacji Publicznej w Tarnowskich Górach (dzięki bliskiej współpracy obu związków łączy je między innymi unia taryfowo-biletowa) obejmuje około 40 gmin. Jego zdaniem w wielu polskich ośrodkach należałoby oddzielić zarządzanie od wykonawstwa nie tylko w sferze komunikacji, ale też w innych dziedzinach gospodarki komunalnej, na przykład gospodarce odpadami czy ciepłem. Jeżeli to jest razem, to to już było w tamtym systemie polegał on na tym, że ta sama firma sama siebie rozliczała, sama siebie kontrolowała i sama wywalczała dla siebie pieniądze. Taki socjalizm doprowadził do krachu przypomniał Urbańczyk. Szef KZK GOP nawiązał też do trwałego sporu między zarządcami a operatorami przede wszystkim na tle finansowym. Celem tych pierwszych jest bowiem płacenie jak najmniej za usługi i wymaganie jak najlepszej ich jakości. Interesem tych drugich jest usługa jak najdroższa. To przekłada się nie tylko na częste, ostre spory, ale też między innymi na sytuację w organizacjach branżowych. W wielu organizacjach, które skupiają zarządców i operatorów, dominują ci drudzy mówił Urbańczyk. Podobnie jest zaznaczył w polskiej Izbie Gospodarczej Komunikacji Miejskiej i między innymi z tego powodu KZK GOP ponad rok temu wystąpił z tej organizacji. Zapewniając o woli pozostania w UITP Urbańczyk zasugerował uczestnikom seminarium rozważenie utworzenia stowarzyszenia samych zarządów komunikacji. To, co próbujemy robić, to odnosić się do kwestii rozwoju wspólnie z władzami oraz przedstawicielami sektora mówił na zakończenie seminarium szef departamentu wiedzy w UITP Sylvain Haon. Wskazał przy tym między innymi na rolę dialogu operatorów i pozostałych uczestników branży, a także na wagę wkładu władz w forsowanie rozwiązań prorozwojowych, jak na przykład rozwój technologii związanych z ideą inteligentnego miasta. Haon zapowiedział między innymi wypracowanie stanowiska UITP dotyczącego wkładu transportu w zintegrowany rozwój. Przytoczył szacunki, z których wynika, że każde euro przeznaczone na transport przekłada się na 3-4 euro włożone w inwestycje. Wskazując na działający tu efekt dźwigni finansowej, zwrócił uwagę na podobne powiązanie środowiskowe zmniejszanie globalnej emisji CO 2 o 1 tonę równoważne jest ze zmniejszaniem emisji tego gazu w transporcie o 7 ton. To było ciekawe, usłyszeć o różnych sytuacjach w Polsce o złożonościach prawa, ale to dotyczy nie tylko Polski, ale też na przykład Włoch akcentował Haon. Mieliśmy też ilustrację zróżnicowania sytuacji w Polsce to sygnał dla nas, by usilnie rozmawiać i pracować z polskimi władzami, polskimi operatorami, aby tę sytuację posunąć do przodu podkreślił ekspert UITP. Fot. MPK Kraków Zgodnie z nową dyrektywą o zamówieniach publicznych z lutego 2014 roku, która będzie musiała wejść w życie najpóźniej w ciągu dwóch lat, czyli w 2016 roku, stosowanie kryterium najniższej ceny jako jedynego będzie po prostu zakazane. To oznacza, że za te niespełna dwa lata organizatorzy komunikacji będą musieli stosować nie tylko kryterium najniższej ceny, ale także jakieś kryteria jakościowe. 11 wydanie specjalne I/

12 gorący temat Rozwój gospodarczy miast, a więc i całego kraju, zależy od dobrego transportu przekonywał w Katowicach Geoff Inskip, prezes organizacji CENTRO, która odpowiada za komunikację między innymi w Birmingham. Jego wystąpienie było częścią konferencji Organizowanie finansowanie kontraktowanie transportu publicznego w Polsce i Europie, którą zorganizowały Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP) oraz Międzynarodowa Unia Transportu Publicznego (UITP). Fot. pl.wikipedia.org Zagraniczne sposoby na PRZEMYSŁAW JEDLECKI Dziennikarz Gazety Wyborczej komunikację 12 Pierwszym zagranicznym gościem konferencji był Geoff Inskip, prezes CENTRO, który odpowiada za organizację transportu na terenie West Midlands (Birmingham, Coventry, Dudley, Sandwell, Solihull, Walsall i Wolverhampto) w Wielkiej Brytanii. Geoff Inskip mówił o zarządzaniu transportem w Zjednoczonym Królestwie i polityce zintegrowanej gospodarki. W ostatnich latach toczą się u nas dyskusje dotyczące wysokości dotacji na transport publiczny. Obecnie zajmujemy się wyjaśnianiem rządowi rzeczywistej wartości transportu. To nie jest tylko sama jazda. To środek rozwoju gospodarczego tak staraliśmy się przekonywać polityków. Tak widzimy rolę transportu w transformacji naszych miast mówił. Podkreślał, że miasta są ważne, ponieważ około 100 miast odpowiada za około 30 procent gospodarki światowej. To niewiarygodne, ale jak się popatrzy na przykład na Londyn, to okazuje się, że to miejsce wymiany gospodarczej, politycznej i kulturowej. To też inkubator rozwoju. W dodatku mieszkańców miast będzie stale przybywać. Dlatego musimy bardzo starannie planować naszą przyszłość podkreślał gość konferencji. Jak przekonać rząd do wydatków? Geoff Inskip dodał, że mimo tych perspektyw władze publiczne stale starają się szukać oszczędności w komunikacji publicznej. Tymczasem wiemy, że inwestorów będziemy przyciągać wtedy, gdy będziemy komunikacja publiczna

13 gorący temat Fot. Dominik Gajda Międzynarodowe grono ekspertów UITP zgromadziło się na katowickim seminarium Organizowanie finansowanie kontraktowanie transportu publicznego w Polsce i Europie mieli żywe miasta, które są w stanie przyjąć nową ludność. Mobilność mieszkańców jest tu kluczowa przekonywał Inskip. Podkreślił, że na transport publiczny nie można patrzeć w oderwaniu od innych wydatków. To między innymi cena wody czy odbioru śmieci. Dlatego chcieliśmy resortowi skarbu pokazać, że PKB zależy od dobrego transportu. A w nim kluczowy, jeśli chodzi o przyszłość komunikacyjną Londynu, jest transport szynowy. W Birmingham też chcemy budować większą liczbę połączeń szynowych. Bez tego gospodarka nie będzie się mogła rozwijać. Mówimy jednak o dużych wydatkach, rzędu 30 miliardów euro przyznał. Przekonywał jednak, że oceniając wydatki, trzeba brać pod uwagę też zdrowie mieszkańców czy edukację. Dodał, że samorządowcy często to rozumieją. Burmistrz Londynu podczas jednej z konferencji trzymał w ręce cegłę, co oznaczało przede wszystkim, że trzeba budować więcej mieszkań. Ten przekaz dotarł do ludzi, ale tak naprawdę chodziło o całą gospodarkę i transport mówił. Gość dodał jednak, że jeśli chodzi o polityków, to powinni oni skupić się na zintegrowanym planowaniu miast. Nie mówimy osobno o różnych gałęziach transportu, ale ogólnie o transporcie. To władze muszą myśleć w ten sposób i dbać o odpowiednią infrastrukturę. Naszym celem jest z kolei budowanie planów mobilności, co pozwala na rozwój terenów miejskich i łączenie tego z planowaniem przestrzennym miast mówił Geoff Inskip. Co to oznacza w praktyce? Zmianę kulturową. Celem jest taki rozwój miast, żeby komunikacja i transport zbiorowy były od początku zaplanowane, także przy wykorzystaniu nowych technologii, aby mogły zastąpić transport indywidualny. Sieć transportowa musi być gęsta, bo wtedy będzie wydolna podkreślił. Dodał, że aby rozwiązać problemy komunikacyjne miasta, trzeba przyjąć określone zasady. Rozwój transportu musi być kupiony przez mieszkańców, musi być stały, bez względu na barwy polityczne władz miejskich, musi być też jasna wizja i mocne powiązanie kwestii transportu z planowaniem przestrzennym, całość musi być też odpowiednio finansowana. Bez tego żaden plan nie wypali wyliczał Geoff Inskip. Podkreślił, że to właśnie ten element jest kluczowy. Zależy nam na dziesięcioletnim zaangażowaniu finansowym rządu w nowe projekty transportowe i rozwój tej dziedziny zaznaczył Inskip. Wspomniał też o strukturze transportowej Londynu. Roczny budżet na transport publiczny to 5 miliardów funtów, wydatki ustalają burmistrz i jego współpracownicy dodał. Wiedeń postawił na informację Wolfgang Schroll, prezes Verkehrsverbund Ost-Region (VOR) GmbH z Austrii mówił z kolei o integracji różnych środków transportu na przykładzie Wiednia. Mamy bardzo ambitne cele na przyszłość. Chcemy budować nowe połączenia i cały czas rozwijać system. Co się dokładnie dzieje we wschodniej Austrii? Mamy tu nowe stacje kolejowe, w Wiedniu w grudniu otwieramy nową stację kolejową. Będziemy więc korzystać z nowej infrastruktury i mamy do dyspozycji nowy szlak kolejowy, który zapewnia dobre połączenie Wiednia z zachodnią częścią kraju mówił. Zwrócił też uwagę na autobusy. Organizujemy przetargi na obsługę poszczególnych regionów. Jest 13 wydanie specjalne I/

14 gorący temat W Wiedniu organizowane są przetargi na obsługę poszczególnych regionów. Jest ich w sumie dwadzieścia. Takie rozwiązanie stwarza uczciwe warunki dla dużych i małych firm, które wożą pasażerów Fot. Wiener Linien 14 ich w sumie 20. Takie rozwiązanie stwarza uczciwe warunki dla dużych i małych firm, które wożą pasażerów zaznaczył. Dodał, że jego instytucja chce wprowadzić we wschodniej Austrii jedną taryfę. Ma ona zacząć działać w 2016 roku. Chodzi o teren, gdzie z komunikacji publicznej korzysta łącznie około miliarda osób podkreślił. Zwrócił też uwagę na to, że Wiedeń nie może się już mocno rozwijać. Coraz więcej osób dojeżdża do miasta obecnie jest to już 500 tysięcy osób dziennie. Popyt na mobilność na dużym obszarze wokół Wiednia rośnie zatem szybko. Jednocześnie naszym celem jest zmniejszenie udziału transportu indywidualnego do 25 procent w 2025 roku. Dziś to 29 procent. Żeby to się udało, cały ruch pasażerski musi być efektywny energetycznie. Nie chodzi jednak tylko o sam transport, to też na przykład kwestia budowy parkingów. Ważne jest też informowanie pasażerów. Właśnie tworzymy taką usługę zaznaczył Schroll. Wyjaśnił, że chodzi o budowę systemu informacji o ruchu. Na razie system pokazuje, jakie są połączenia. Potem chcemy pokazywać ruch w czasie rzeczywistym. Biorą w tym udział koleje oraz firmy obsługujące autostrady oraz instytucje zajmujące się transportem miejskim, a nawet nasz lokalny automobilklub. W systemie na jednej platformie będzie nie tylko informacja o rozkładzie jazdy, ale też na przykład o natężeniu ruchu na drogach czy autostradach. Wcześniej każdy budował taki system na własną rękę. Teraz działamy razem wszystkie informacje dotyczące transportu i komunikacji będzie można znaleźć w jednym miejscu mówił. Dodał, że system już działa i można z niego korzystać między innymi za pomocą smartfonów. Szwecja: przejrzystość do bólu Roger Vahnberg, przewodniczący Komitetu Zarządów UITP, przewodniczący Västtrafik AB w Szwecji (agencja odpowiedzialna za usługi transportu publicznego z udziałem autobusów, promów, pociągów i tramwajów w Göteborgu i Västra Götaland) mówił o zarządzaniu i finansowaniu transportu publicznego w tym rejonie. Postanowił opowiedzieć przede wszystkim o przetargach, dzięki którym działa tu komunikacja publiczna. Mamy w naszym rejonie łącznie trzydziestu operatorów regularnego transportu publicznego oraz pięćdziesięciu obsługujących komunikację publiczną na żądanie. Jesteśmy też właścicielem pociągów. Łącznie dla naszej organizacji pracuje 9 tysięcy osób. Sami zaś bezpośrednio zatrudniamy 250 osób podkreślił Vahnberg. Dodał, że celem organizacji jest podwojenie liczby osób korzystających z transportu publicznego. W tym pomocne są przetargi i sposób, w jaki są one przeprowadzone mówił. Wyjaśnił, że w skali regionalnej chodzi o realizację wspólnych celów: zdobywanie nowych klientów przy dobrej rentowności firm świadczących usługi przewozowe. Z tym mieliśmy problem. Są operatorzy, którzy tracą pieniądze przyznał gość ze Szwecji. Dodał, że przygotowania do przetargów są bardzo przejrzyste. Organizujemy konsultacje, odpowiadamy na wszystkie pytania, są też konsultacje indywidualne. Zgodnie z prawem mamy też możliwość rezygnacji z przetargu. Musimy jednak wiedzieć, czy jakaś firma chce wykonywać usługi komercyjnie. komunikacja publiczna

15 gorący temat Fot. Wiener Linien Verkehrsverbund Ost-Region GmbH chce wprowadzić we wschodniej Austrii jedną taryfę. Ma ona zacząć działać w 2016 roku. Chodzi o teren, gdzie z komunikacji publicznej korzysta łącznie około miliarda osób Mamy też trzy rodzaje kontraktów z operatorami komunikacji publicznej. Są to: kontrakt na licencję na usługi, kontrakt związany z zachętami dla pasażerów i program komercyjny. Pierwszy model to de facto koncesja. Operator bierze na siebie ryzyko, ale na przykład ustala też stawkę za przewozy, a my nie gwarantujemy wyłączności. W praktyce jednak niewiele firm chce działać na tym samym rynku komercyjnie. O wiele popularniejszy model zlecenia usług dotyczy rozwiązania z zachętami dla pasażerów. Pojazdy muszą być zgodne z naszymi wymogami, mamy też wpływ na stawki za bilety, a firmy, choć niezależnie od nas zajmują się lokalnym marketingiem, to tak naprawdę działają pod naszą marką mówił Roger Vahnberg. Przyznał, że operatorzy mogą tu liczyć na premię. To nawet 3 procent wartości kontraktu. Zależy to od zadowolenia klientów z usług. Co roku prosimy 30 tysięcy pasażerów o ocenę tego, jak działa komunikacja. To duża zachęta, żeby się starać mówił. Dodał, że z roku na rok klientów zadowolonych ze swoich ostatnich podróży jest coraz więcej. Trzeci rodzaj kontraktu to kontrakt typowo komercyjny. Tu zachęt dla pasażerów ze strony organizacji nie ma. Roger Vahnberg podkreślał, że w procesie przetargu kluczowe są kryteria jakościowe. Pytamy o funkcję, a nie szczegóły działania poszczególnych firm. Rozważamy jednak metodologię działania firm, ich strukturę, sprawdzamy, czy to, co obiecują w ofertach, jest prawdą. Firmy muszą odpowiedzieć nie tylko na pytanie, co będą robić, ale przede wszystkim, w jaki sposób chcą pracować, na przykład, czy mają systematyczny sposób pracy. Później decydujemy o wyborze. Cena wpływa na wybór w 70 procentach, a jakość w 30 procentach. Dlatego firmy o lepszej jakości mogą pokonać te, które mogą nam zaoferować jedynie niską cenę wyjaśniał Roger Vahnberg. Na koniec podkreślił, że już po rozstrzygnięciu przetargu wszystkie firmy są informowane o tym, jak je oceniono. Przetargi we Włoszech. Opinia klienta nie zawsze jest ważna Gościem konferencji był też Tommaso Bonino, dyrektor techniczny w Societa Reti E Mobilita S.R.L. Agenzia Per La Mobilità E Il Trasporto Pubblico Locale w Bolonii, który mówił o kontraktowaniu i rodzajach umów we Włoszech. W skali regionu Emilia-Romania kierujemy się dużą troską, jeśli chodzi o organizację transportu. Próbujemy pomóc w definiowaniu pewnych spraw. Główny problem polega jednak na tym, że nowe przepisy prawne ignorują dynamiczną sytuację, a władze krajowe nie bardzo nam pomagają mówił Bonino. Zwrócił też uwagę, że we Włoszech państwo daje pieniądze na komunikację, ale prosi też o pomoc regiony. Wspomniał też o kontraktowaniu usług przewozów. Próbujemy teraz stworzyć wykaz problemów z tym związanych. Zwykle używamy kontraktów na umowy netto, w większości krajów są to jednak umowy brutto. Inną kwestią jest to, że pojedynczy przewoźnicy obsługują duże obszary. W razie niewykonania usług mamy problem przyznał Tommaso Bonino. Dodał jednak, że przy rozstrzyganiu przetargów w Bolonii próbuje się unikać kierowania się... wskaźnikiem zadowolenia klientów. To inaczej niż w Szwecji. Badania musiałyby być ciągłe, trzeba uwzględnić wiele czynników. Dokładamy jednak starań, aby klienci byli zadowoleni. Bardzo ważna dla tego zadowolenia jest prędkość handlowa pojazdów komunikacji publicznej mówił. Poruszając problem ryzyka związanego z komunikacją publiczną zwrócił też uwagę na dużą rolę związków zawodowych, która wiąże się z tym, że organizatorzy transportu muszą brać uwagę presję płacową. To kolejny wielki problem, to po prostu polityka. Organy publiczne są właścicielami operatorów komunikacji oraz organizatorów komunikacji publicznej. Dlatego siła polityczna ma spore znaczenie przyznał Bonino. 15 wydanie specjalne I/

16 iderzy rynku l Wydajny i dobrze zorganizowany transport publiczny, traktowany przez władze jako kręgosłup miejskiej mobilności, przynosi niepomierne korzyści zarówno gospodarce, jak i środowisku i całej społeczności. O tym, dlaczego warto na niego stawiać i promować przy każdej okazji, opowiada Alain Flausch, sekretarz generalny UITP, w rozmowie z Katarzyną Migdoł-Rogóż. Widzę u Was fantastyczny postęp Fot. UITP 16 Katarzyna Migdoł-Rogóż: Ilu obecnie członków liczy Międzynarodowa Unia Transportu Publicznego (UITP)? Alain Flausch: UITP reprezentuje 1350 firm i 3400 członków z 92 krajów, zrzeszając wszystkich głównych operatorów i zarządy transportu publicznego, producentów oraz ośrodki naukowe i akademickie, a także władze lokalne, regionalne i ministerstwa transportów na całym świecie. W Polsce liczymy sobie 17 członków. W aglomeracji górnośląskiej, poza KZK GOP-em, do UITP należą również Koleje Śląskie oraz Politechnika Śląska. Prowadzimy także rozmowy z innymi czołowymi przedstawicielami transportu publicznego w regionie, między innymi z Tramwajami Śląskimi. Jednak pomimo regularnego przybywania organizacji członkowskich, nasza wartość nie leży tylko i wyłącznie w ogólnej liczbie członków. To przede wszystkim silni i dobrze prosperujący członkowie tworzą dynamiczną i liczącą się na świecie i w Europie Unię, która nie tylko reprezentuje cały sektor w rozmowach z Komisją, Parlamentem Europejskim czy ONZ, ale przede wszystkim ma zaplecze, żeby wspierać członków w ich codziennych operacjach i przedsięwzięciach. W jaki sposób można zostać członkiem UITP? Jesteśmy zawsze otwarci i gotowi na nawiązanie współpracy z przewoźnikami, zarządami transportu, uczelniami czy firmami, ze wszystkimi, którzy pragną uzyskać dostęp do najnowszych praktyk, know-how i wiedzy, dotrzeć do najnowszych danych, trendów i statystyk, brać czynny udział w pracy ponad 20 międzynarodowych komitetów komunikacja publiczna

17 liderzy rynku Fot. Arkadiusz Ławrywianiec Silni i dobrze prosperujący członkowie UITP tworzą dynamiczną i liczącą się na świecie i w Europie Unię, która nie tylko reprezentuje cały sektor w rozmowach z Komisją, Parlamentem Europejskim czy ONZ, ale przede wszystkim ma zaplecze, żeby wspierać członków w ich codziennych operacjach i przedsięwzięciach i komisji UITP, a także chętnych do nawiązania cennych kontaktów biznesowych oraz promocji własnych rozwiązań i osiągnięć. Procedura dołączenia do Unii jest bardzo prosta: na stronie można ściągnąć członkowski formularz aplikacyjny, należy go wypełnić i przesłać do nas. Jak każda międzynarodowa organizacja, UITP jest instytucją non-profit, z budżetem złożonym ze składek członkowskich, które umożliwiają prowadzenie naszych operacji i projektów. Zatem, kiedy aplikacja jest zweryfikowana i zaaprobowana, prosimy firmę o uregulowanie rocznej składki członkowskiej. Wtedy staje się ona pełnoprawnym członkiem oraz częścią międzynarodowej wspólnoty transportu publicznego. Oczywiście przed podpisaniem stosownego porozumienia prowadzimy z potencjalnym członkiem szczegółowe rozmowy na temat jego oczekiwań członkowskich oraz zakresu i warunków współpracy. Na ile to możliwe, staramy się podchodzić do każdego z członków indywidualnie, odpowiadać na oczekiwania i wymagania, jakie dana firma czy instytucja ma wobec nas. Innymi słowy, oferta członkowska jest szyta na miarę, oczywiście według szerzej zakrojonych korzyści członkowskich. Również każdemu regionowi czy grupie krajów o podobnych potrzebach czy kontekście społeczno-ekonomicznym staramy się zapewnić inne podejście i ofertę. Za Państwa region odpowiada akurat Sekcja Europy Środkowej i Wschodniej UITP, którą zresztą kieruje Polak Artur Perchel. Jesteśmy więc dalecy od filozofii wrzucania wszystkich do wspólnego worka, co niestety charakteryzuje znaczną część organizacji międzynarodowych z innych branż. Jaki jest zasięg działania UITP i jak wygląda współpraca pomiędzy członkami organizacji? Podczas gdy Sekretariat Generalny UITP zawsze znajdował się w Brukseli, oddziały regionalne tworzone są od 15 lat na całym świecie. Aby lepiej i szybciej odpowiadać na potrzeby członków, otworzyliśmy 11 biur regionalnych: w Sao Paolo, Abidżanie, Moskwie, Dubaju, Brunszwiku, Hong Kongu, Rzymie, Istambule, Teheranie, Bangalurze i Johannesburgu; otwarliśmy także dwa Centra Doskonałości Transportu w Dubaju i Singapurze. Naszym głównym celem od samego początku była efektywna współpraca z członkami, w celu wymiany wiedzy i informacji, optymalizacji rozwiązań i produktów oraz wprowadzanie w życie takich projektów i inicjatyw, które pozwolą rozwijać sektor w danym kontekście geograficznym, gdyż proszę pamiętać, że sytuacja i potrzeby komunikacji publicznej w Polsce, Brazylii, Rosji czy Japonii są znacząco odmienne. W dniach od 26 do 28 listopada 2014 roku odbyło się w Katowicach międzynarodowe seminarium, poświęcone organizowaniu, finansowaniu i kontraktowaniu transportu publicznego w Polsce i Europie. Współorganizatorem tego wydarzenia był Komunikacyjny Związek Komunalny GOP. Dlaczego właśnie w Katowicach postanowiliście zorganizować to spotkanie? Komunikacyjny Związek Komunalny GOP jest aktywnym członkiem UITP, zaś sam region 17 wydanie specjalne I/

18 liderzy rynku Wybór środka transportu zależy od wielu różnych czynników, jednak to przede wszystkim komfort, punktualność, bezpieczeństwo oraz relatywnie niskie koszty są głównymi atrybutami atrakcyjnego i przyjaznego użytkownikom transportu publicznego. Komunikacja miejska to jest proces, który musi ewoluować zgodnie z oczekiwaniami i wymaganiami pasażerów, i nie ma od tego ucieczki. 18 GOP-u przechodzi obecnie bardzo obiecujące zmiany, jeśli chodzi o rozwój i organizację zbiorowej komunikacji miejskiej i aglomeracyjnej, a także rozwój samej infrastruktury transportowej. Wydaje się, że ta dynamika zmian jest godna zaprezentowania szerszej społeczności zarządców i operatorów transportu z Europy. Stąd też pomysł seminarium i wybór Katowic na gospodarza spotkania 33. Komitetu Zarządów Transportu. Ile jest komisji, które działają w ramach UITP i czym one się dokładnie zajmują? Jakie wymierne skutki przynoszą posiedzenia takich komisji? UITP nadzoruje pracę 21 międzynarodowych ciał roboczych, w tym 8 komitetów, 7 komisji tematycznych i 6 grup eksperckich. Komitety podzielone są na modalne (komitet autobusowy, trolejbusowy, kolei lekkich, metra, kolei miejskich i podmiejskich) oraz sektorowe (komitet ITS, pojazdów i wyposażenia, zarządów transportu). Z kolei komisje i grupy robocze powołane zostały do pracy wokół głównych zagadnień związanych z transportem publicznym, takich jak bezpieczeństwo, zarządzanie kadrami czy marketing i rozwój oferty, a także koordynowanie współpracy między ośrodkami akademickimi, instytutami naukowymi i katedrami transportu. Każde z ciał roboczych UITP zajmuje się szczegółowym monitorowaniem i analizowaniem najważniejszych trendów i kwestii związanych z daną tematyką. Ich spotkania to dialog między członkami i ekspertami, zarówno tymi z UITP, jak i akademikami oraz ekspertami zewnętrznymi, omawianie i dyskutowanie konkretnych case studies, szukanie najlepszych rozwiązań, uczenie się od najlepszych, wymiana doświadczeń i wiedzy. Aby użyć metaforyki śląskiej, to prawdziwa kopalnia wiedzy dla naszych członków. Ciała robocze UITP generują również największą wartość dodatnią członkostwa w UITP i stąd ich aktywność i poziom profesjonalizmu w organizacji i wyborze poruszanych zagadnień. Które kraje lub miasta są według Pana najlepszymi przykładami miejsc, gdzie występuje dobrze rozwinięty i dobrze promowany transport publiczny? Warto wspomnieć, że w miastach o wysokim udziale transport publicznego, rowerowego oraz ruchu pieszego koszt transportu dla danej społeczności może być nawet o 50 procent niższy niż w miastach, gdzie dominuje zindywidualizowany transport samochodowy. Dla przykładu, w Houston czy Sydney, gdzie udział transportu publicznego jest dość niski, koszt transportu to ponad 12 procent lokalnego PKB. Ale już w Tokyo czy w Hong Kongu, gdzie mieszkańcy bardzo często korzystają ze środków komunikacji metropolitalnej i podmiejskiej, jego koszt to tylko 6 procent lokalnego PKB. W miastach tej skali to ogromna różnica. Jak ocenia Pan funkcjonowanie transportu publicznego w Polsce? Co robimy dobrze, a co powinniśmy poprawić? Transport publiczny w Polsce, ale także w całej Europie Środkowej i Wschodniej, przechodzi obecnie potężną reorganizację. Jednak w Polsce te przeobrażenia sięgają najdalej. Wasz były premier, a obecnie przewodniczący Rady Europy, mówi o cywilizacyjnym skoku i jest to niezaprzeczalne, przede wszystkim, jeśli chodzi o infrastrukturę i transport publiczny. Tysiące nowych pojazdów i wagonów, setki kilometrów nowych torowisk, centra zarządzania ruchem, zajezdnie różnica między rokiem 2003 a 2013 jest niesamowita. Oczywiście trudno to sobie wyobrazić bez wsparcia funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności Unii Europejskiej, które napędzają wszystkie programy operacyjne i regionalne. Jednak zmiany na lepsze nie należy tylko i wyłącznie oceniać przez pryzmat nowego taboru. Proszę pamiętać, że miasta takie, jak: Warszawa, Gdynia, Gdańsk, Poznań, Kraków, Białystok czy region GOP-u, żeby wymienić tylko kilka, z sukcesem rozwinęły dobrze funkcjonujący model zarządzania transportem, gdzie wprowadzono nowy styl i nową kulturę zarządzania, przy tym często ściągając profesjonalistów z sektora prywatnego bądź akademickiego. To bardzo pozytywny proces, szczególnie z perspektywy lepszego planowania mobilności i zintegrowanych projektów, zwłaszcza biorąc pod uwagę wymagania akcesyjne do funduszy strukturalnych w nowej perspektywie Staram się bywać w Polsce regularnie i za każdym razem widzę fantastyczny postęp. Ulice, niedawno remontowane, dziś posiadają intermodalne przystanki, nową infrastrukturę, pasma zieleni komunikacja publiczna

19 liderzy rynku Fot. Arkadiusz Ławrywianiec Transport publiczny odgrywa szczególną rolę we wspieraniu tak zwanego zielonego rozwoju. Pomaga przyciągać przedsiębiorczość, tworzyć miejsca pracy. Dobrze zrządzana i rozliczana, komunikacja miejska przynosi także oszczędności, również jeśli chodzi o ograniczanie kosztów kongestii i zużycia energii ze ścieżkami rowerowymi. Bardzo doceniam również to, że w Polsce udaje się tak dobrze wydawać fundusze unijne. To wielkie osiągnięcie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, ale przede wszystkim kierowników projektów unijnych w miastach, u przewoźników i we władzach regionalnych, którzy muszą solidnie zaplanować, wdrożyć i kontrolować projekty oraz ich finansowanie. Oczywiście, podobnie jak w innych krajach Europy Środkowej, przed Polską wciąż istnieje i będzie istnieć wiele wyzwań, takich jak: lepsza integracja miejskiego planowania przestrzennego z polityką mobilności, kongestia w obszarach metropolitalnych, brak niezbędnych funduszy na badania i rozwój w obszarze transportu publicznego oraz zielonej mobilności, sporo kwestii legislacyjnych dotyczących rekomendacji UE oraz Ustawy z 2011 roku, a także lepsza promocja transportu publicznego wśród mieszkańców i polityków. Dlaczego trzeba promować transport publiczny? Powiedzmy sobie jasno: wydajny i dobrze zorganizowany transport publiczny, traktowany przez władze jako kręgosłup miejskiej mobilności, przynosi niepomierne korzyści zarówno gospodarce, jak i środowisku i całej społeczności. Po pierwsze, co podkreślałem już podczas wielu okazji, transport publiczny odgrywa szczególną rolę we wspieraniu tak zwanego zielonego rozwoju. Transport publiczny pomaga przyciągać przedsiębiorczość, tworzyć miejsca pracy. Dobrze zarządzana i rozliczana, komunikacja miejska przynosi także oszczędności, również jeśli chodzi o ograniczanie kosztów kongestii i zużycia energii. Proszę nie zapomnieć, że transport publiczny to także kluczowe narzędzie w walce przeciwko zmianom klimatycznym. Technologiczne rzecz biorąc, już teraz oferuje on rozwiązania o niskiej emisji dwutlenku węgla i efektywne energetycznie, prowadząc do dalszej redukcji tak zwanego śladu węglowego. Oczywiście, transport publiczny w Polsce, Europie i na świecie to także kwestia tworzenia i planowania wygodnych i przyjaznych ludziom miast. Przyjemne dla oka, zielone i czyste otoczenie miejskie to nie jest wizja przyszłości. Dzięki lepszemu transportowi publicznemu możemy nie tylko zmniejszyć kongestię, ale także obniżyć poziom hałasu i zanieczyszczenia powietrza, 19 wydanie specjalne I/

20 liderzy rynku Mówiąc o zwiększaniu popytu na usługi komunikacji miejskiej, wrażliwość na jakość okazuje się mieć dla klientów większe znaczenie niż obniżka cen. Tym samym, oferowanie wyższych opłat wydaje się rozsądne, ale musi być ściśle powiązane ze zwiększonym i zauważalnym podniesieniem jakości oferowanej usługi Fot. Wiener Linien 20 przyczyniając się do budowy lepszego, ale i bardziej zrównoważonego miasta jednak na pytania, czy i jak szybko to się stanie, odpowiedzieć muszą zarówno władze, jak i pasażerowie, dwie grupy o najważniejszym wpływie na rozwój transportu publicznego. Warto również wspomnieć, że transport publiczny pomaga także zmierzyć się z kwestią wykluczenia społecznego, a także skutecznie przyczynia się do rewitalizacji przestrzeni miejskich, nie mówiąc o zwiększonym poziomie bezpieczeństwa na drodze. Jak transport publiczny powinien być finansowany w przyszłości? Aby system transportu publicznego rozwijał się w sposób płynny i zrównoważony, dostosowując się przy tym do wzrastających oczekiwań klientów, UITP stanowczo sugeruje zdywersyfikowane finansowanie komunikacji zbiorowej. Transport publiczny może liczyć na trzy główne kanały finansowania: budżet publiczny, przychody z biletów oraz przychody poboczne. Według nas nie ma tu jednego doskonałego rozwiązania czy źródła finansowania, zwłaszcza gdy fundusze publiczne stają się nie tylko coraz bardziej ograniczone, ale także ich dostępność jest bardziej niepewna w długim terminie. Zatem zarówno przewoźnicy, jak i władze powinny próbować znaleźć właściwą ścieżkę dywersyfikacji strumienia przychodów, oczywiście w zależności od lokalnego kontekstu i możliwości. Przychody z biletów są na pewno ważnym składnikiem tego równania. Ocenia się, że pokrywają one około 50 procent kosztów operacyjnych w krajach rozwiniętych, który to procent będzie się jednak zmniejszał, poszerzając finansową dziurę, co wymaga przedefiniowania i dopasowania strategii przychodowej i polityki cenowej oraz przyjęcia bardziej komercyjnego podejścia do samych cen biletów. Co ważne, mówiąc o zwiększaniu popytu na usługi komunikacji miejskiej, wrażliwość na jakość okazuje się mieć dla klientów większe znaczenie niż obniżka cen. Tym samym, oferowanie wyższych opłat wydaje się rozsądne, ale musi być ściśle powiązane ze zwiększonym i zauważalnym podniesieniem jakości oferowanej usługi. Również podatki i opłaty pozataryfowe mogą być korzystnym źródłem dochodów dla transportu publicznego. Mogą one przyjąć wiele form, takich jak opłaty za parking, opłaty za wjazd do centrum, podatki od nieruchomości czy dzierżawy przestrzeni będącej własnością miasta. Opłaty te są jednak mocno zależne od poparcia i woli politycznej oraz lokalnego kontekstu. W miastach takich, jak Hong Kong, przewoźnik MTR generuje przychody pozataryfowe w wysokości 35 procent całkowitego budżetu, i to z działań takich, jak wynajem gruntu, sprzedaż detaliczna i reklama, komercyjne przystanki i tym podobne. Przewoźnicy i władze publiczne mogą także dążyć do namawiania mieszkańców do częściowego pokrycia kosztów inwestycyjnych, poprzez mądrą i proaktywną politykę mobilności, zachęt i cen. Jednakże komunikacja publiczna

Integracja komunikacji miejskiej na. obszarze działania Metropolitalnego Związku Komunikacyjnego Zatoki Gdańskiej

Integracja komunikacji miejskiej na. obszarze działania Metropolitalnego Związku Komunikacyjnego Zatoki Gdańskiej Integracja komunikacji miejskiej na obszarze działania Metropolitalnego Związku Komunikacyjnego Zatoki Gdańskiej Kamil Bujak Metropolitalny Związek Komunikacyjny Zatoki Gdańskiej Bydgoszcz, 21-22 września

Bardziej szczegółowo

Organizacja transportu publicznego w Metropolii Zatoki Gdańskiej stan istniejący i kierunki rozwoju

Organizacja transportu publicznego w Metropolii Zatoki Gdańskiej stan istniejący i kierunki rozwoju Organizacja transportu publicznego w Metropolii Zatoki Gdańskiej stan istniejący i kierunki rozwoju Hubert Kołodziejski Metropolitalny Związek Komunikacyjny Zatoki Gdańskiej Olgierd Wyszomirski Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Ile regulacji, w sektorze pasażerskiego. publicznego? Prezes Zarządu Veolia Transport Polska

Ile regulacji, w sektorze pasażerskiego. publicznego? Prezes Zarządu Veolia Transport Polska Ile regulacji, ile konkurencji w sektorze pasażerskiego drogowego transportu publicznego? Tomasz Rochowicz Prezes Zarządu Veolia Transport Polska Gdańsk, ń 29 marca 2010 RYNEK PASAŻERSKICH PRZEWOZÓW DROGOWYCH

Bardziej szczegółowo

KONTRAKTOWANIE USŁUG PRZEWOZOWYCH

KONTRAKTOWANIE USŁUG PRZEWOZOWYCH KONTRAKTOWANIE USŁUG PRZEWOZOWYCH Seminarium rozpowszechniające wyniki projektu Warszawa, 15 czerwca 2011 Piotr Izdebski, Dział Rozwoju Transportu ZTM SPOTKANIE Kontraktowanie usług przewozowych było przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Organizacja transportu publicznego

Organizacja transportu publicznego Organizacja transportu publicznego Jędrzej Gadziński Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM w Poznaniu Projekt częściowo finansowany przez Unię Europejską w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKACJA PUBLICZNA 2011

KOMUNIKACJA PUBLICZNA 2011 KOMUNIKACJA PUBLICZNA 2011 SPIS TREŚCI nr 1(42) 8 Konsekwencje nowelizacji przepisów prawa dla transportu publicznego / Jędrzej Klatka 10 Kaziu - nie denerwuj się... / Marek Sieczkowski 15 W Solarisie

Bardziej szczegółowo

Integracja taryfowa w aglomeracji warszawskiej z punktu widzenia organizatora przewozów. Leszek Ruta, Dyrektor ZTM

Integracja taryfowa w aglomeracji warszawskiej z punktu widzenia organizatora przewozów. Leszek Ruta, Dyrektor ZTM Integracja taryfowa w aglomeracji warszawskiej z punktu widzenia organizatora przewozów Leszek Ruta, Dyrektor ZTM Warszawski system transportu zbiorowego w pigułce Podstawowe informacje o ZTM 2 Struktura

Bardziej szczegółowo

Problemy funkcjonowania transportu publicznego w obszarach metropolitalnych na przykładzie Aglomeracji Poznańskiej

Problemy funkcjonowania transportu publicznego w obszarach metropolitalnych na przykładzie Aglomeracji Poznańskiej mgr Radosław Bul Doktorant IGS-EiGP UAM Problemy funkcjonowania transportu publicznego w obszarach metropolitalnych na przykładzie Aglomeracji Poznańskiej Statystyczny obraz metropolii stan obecny i perspektywy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie ze spotkania GWD Transport Miejski w Częstochowie, 8-9 grudnia 2011. Częstochowy, Kalisza, Legionowa, Legnicy, Lublina i Opola.

Sprawozdanie ze spotkania GWD Transport Miejski w Częstochowie, 8-9 grudnia 2011. Częstochowy, Kalisza, Legionowa, Legnicy, Lublina i Opola. Doskonalenie zarządzania usługami publicznymi i rozwojem w jednostkach samorządu lokalnego (gminach i powiatach) Sprawozdanie ze spotkania GWD Transport Miejski w Częstochowie, 8-9 grudnia 2011 1. W spotkaniu

Bardziej szczegółowo

II KONFERENCJA LOTNICZO-KOLEJOWA AVIA RAIL RAPORT KOŃCOWY 6-7 LISTOPADA 2014 R.

II KONFERENCJA LOTNICZO-KOLEJOWA AVIA RAIL RAPORT KOŃCOWY 6-7 LISTOPADA 2014 R. II KONFERENCJA LOTNICZO-KOLEJOWA AVIA RAIL RAPORT KOŃCOWY 6-7 LISTOPADA 2014 R. Kluczowe tematy konferencji: Transport lotniczy a transport kolejowy możliwości konkurencji i współpracy Polityka transportowa

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA TRANSPORTU PUBLICZNEGO W METROPOLII STAN ISTNIEJĄCY I KIERUNKI ROZWOJU

ORGANIZACJA TRANSPORTU PUBLICZNEGO W METROPOLII STAN ISTNIEJĄCY I KIERUNKI ROZWOJU I FORUM TRANSPORTU AGLOMERACYJNEGO PLAN TRANSPORTOWY W USTAWIE O PUBLICZNYM TRANSPORCIE ZBIOROWYM WARSZAWA 25.11.2009 r. ORGANIZACJA TRANSPORTU PUBLICZNEGO W METROPOLII GÓRNOŚLĄSKIEJ STAN ISTNIEJĄCY I

Bardziej szczegółowo

STATUT ZARZĄDU TRANSPORTU MIEJSKIEGO W POZNANIU

STATUT ZARZĄDU TRANSPORTU MIEJSKIEGO W POZNANIU Załącznik do uchwały Nr XXXVIII/411/V/2008 Rady Miasta Poznania z dnia 24 czerwca 2008 r. STATUT ZARZĄDU TRANSPORTU MIEJSKIEGO W POZNANIU I. Postanowienia ogólne 1 Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu,

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, 16 kwietnia 2015 r.

Gdańsk, 16 kwietnia 2015 r. Wdrożenie systemu biletu elektronicznego jako narzędzia integracji taryfowo-biletowej transportu publicznego na Obszarze Metropolitalnym Trójmiasta umożliwiającego wprowadzenie wspólnego biletu Założenia

Bardziej szczegółowo

WARSZAWA TRANSPORT. Polityka Transportowa Warszawy. Seminarium Jakość powietrza a ochrona klimatu synergia działań 09 czerwca 2015 r.

WARSZAWA TRANSPORT. Polityka Transportowa Warszawy. Seminarium Jakość powietrza a ochrona klimatu synergia działań 09 czerwca 2015 r. Polityka Transportowa Warszawy Seminarium Jakość powietrza a ochrona klimatu synergia działań 09 czerwca 2015 r. WARSZAWA TRANSPORT Tadeusz Bartosiński Biuro Drogownictwa i Komunikacji Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Działania zakładane w Programie będą wdrażane za pomocą partnerstw realizowanych na różnych poziomach:

Działania zakładane w Programie będą wdrażane za pomocą partnerstw realizowanych na różnych poziomach: Wytyczne MRR dotyczące partnerstw w ramach Programu Rozwój miast poprzez wzmocnienie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, dialog społeczny oraz współpracę z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego

Bardziej szczegółowo

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Zarys projektu Celem projektu, którego pierwszy, opisywany tu etap planujemy zrealizować w okresie od stycznia do sierpnia 2006, jest przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Rola miast w polityce spójności

Rola miast w polityce spójności Rola miast w polityce spójności Plan prezentacji 1. Zintegrowane Inwestycje Terytorialne podstawy prawne i cele wdrażania instrumentu 2. Zintegrowane Inwestycje Terytorialne Warszawskiego Obszaru Funkcjonalnego

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

temat konferencji: DETERMINANTY ROZWOJU MIAST W KONTEKŚCIE POLITYKI MIEJSKIEJ PO ROKU 2013

temat konferencji: DETERMINANTY ROZWOJU MIAST W KONTEKŚCIE POLITYKI MIEJSKIEJ PO ROKU 2013 temat konferencji: DETERMINANTY ROZWOJU MIAST W KONTEKŚCIE POLITYKI MIEJSKIEJ PO ROKU 2013 CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA ROZWÓJ MIAST W KONTEKŚCIE POLITYKI MIEJSKIEJ PO ROKU 2013 tytuł wystąpienia: ROLA MIASTA

Bardziej szczegółowo

CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR. www.polskieforumhr.pl

CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR. www.polskieforumhr.pl CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR O POLSKIM FORUM HR HISTORIA I DOKONANIA CZŁONKOWIE POLSKIEGO FORUM HR Polskie Forum HR powstało w 2002 roku z inicjatywy największych agencji zatrudnienia działających wówczas

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Gdańsk, dnia 23 listopada 2009 r. LGD-410-29-29-04/2009 P/09/178 Pan Jerzy Dobaczewski Dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego w Gdańsku WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

Bardziej szczegółowo

Program Żegluga Śródlądowa 2015-2020

Program Żegluga Śródlądowa 2015-2020 Program Żegluga Śródlądowa 2015-2020 Realizowany w ramach Inicjatywy Odpowiedzialny Transport 2014-2020 Przy jedynie 7 procentowym zaangażowaniu dróg wodnych w transport towarów w Unii Europejskiej potrzebne

Bardziej szczegółowo

Sposoby budowania partnerstw i współpracy między miastami a ich otoczeniem doświadczenia polskie

Sposoby budowania partnerstw i współpracy między miastami a ich otoczeniem doświadczenia polskie Sposoby budowania partnerstw i współpracy między miastami a ich otoczeniem doświadczenia polskie dr Katarzyna Kuć-Czajkowska Zakład Samorządów i Polityki Lokalnej Wydział Politologii UMCS w Lublinie Zadania

Bardziej szczegółowo

Trwałość projektów 7 osi PO IG

Trwałość projektów 7 osi PO IG Warszawa, 6 października 2015 r. Konferencja podsumowująca wdrażanie 7 i 8 osi priorytetowej PO IG Trwałość projektów 7 osi PO IG Paweł Oracz Departament Strategii Systemu Informacyjnego Ministerstwo Finansów

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA PRASOWA. 3 listopada 2010

INFORMACJA PRASOWA. 3 listopada 2010 INFORMACJA PRASOWA 3 listopada 2010 Jeden bilet dla dwóch stolic Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie oraz Związek Komunikacyjny Berlin- Brandenburgia (VBB) chcą wprowadzić wspólny bilet, który będzie

Bardziej szczegółowo

ROLA I ZADANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU

ROLA I ZADANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU ROLA I ZADANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W ŚWIETLE USTAWY O PUBLICZNYM TRANSPORCIE ZBIOROWYM TORUŃ, DN. 23 STYCZNIA 2015 R. AKTY PRAWNE DOTYCZĄCE PUBLICZNEGO TRANSPORTU ZBIOROWEGO PRZEPISY USTAWY

Bardziej szczegółowo

Znaczenie III pakietu kolejowego dla lokalnego transportu zbiorowego na przykładzie aglomeracji warszawskiej. Leszek Ruta, Dyrektor ZTM

Znaczenie III pakietu kolejowego dla lokalnego transportu zbiorowego na przykładzie aglomeracji warszawskiej. Leszek Ruta, Dyrektor ZTM Znaczenie III pakietu kolejowego dla lokalnego transportu zbiorowego na przykładzie aglomeracji warszawskiej Leszek Ruta, Dyrektor ZTM 1 Agenda III pakiet kolejowy i jego znaczenie dla lokalnego transportu

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Formy współpracy samorządowej jako kryterium delimitacji obszaru metropolitalnego Poznania

Formy współpracy samorządowej jako kryterium delimitacji obszaru metropolitalnego Poznania Łukasz Mikuła Formy współpracy samorządowej jako kryterium delimitacji obszaru metropolitalnego Poznania Konferencja Naukowo-Samorządowa Delimitacja obszarów metropolitalnych zagadnienia metodyczne i praktyczne

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego Izba Gospodarcza Regionu Płockiego perspektywa Biznesu KRZYSZTOF IZMAJŁOWICZ P R E Z E S I Z B Y G O S P O D A R C Z E J R E G I O N U P Ł O C K I E G O Kim jesteśmy Izba Gospodarcza Regionu Płockiego,

Bardziej szczegółowo

Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych

Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych Przemysław Kalinka Ekspert ds. funduszy UE, Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Ferenc Prezydenta Miasta Rzeszowa

Tadeusz Ferenc Prezydenta Miasta Rzeszowa Fundusze Europejskie - dla rozwoju Polski Wschodniej Budowa systemu integrującego transport publiczny miasta Rzeszowa i okolic - prezentacja projektu i działań komplementarnych Tadeusz Ferenc Prezydenta

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE 2 z 5 Szanowni Państwo, Urzędy gmin i miast będąc gospodarzami na swoim terenie, poprzez

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO INFRASTRUKTURY I ROZWOJU. FORMULARZ zgłoszenie. Konsultacje społeczne projektu

MINISTERSTWO INFRASTRUKTURY I ROZWOJU. FORMULARZ zgłoszenie. Konsultacje społeczne projektu MINISTERSTWO INFRASTRUKTURY I ROZWOJU FORMULARZ zgłoszenie Konsultacje społeczne projektu Uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Krajowego Programu Kolejowego do 2023 roku Imię i nazwisko Instytucja

Bardziej szczegółowo

Program naprawczy SLD dla kolei. Zespół SLD monitorujący Ministerstwo Infrastruktury Warszawa 7.01.2011

Program naprawczy SLD dla kolei. Zespół SLD monitorujący Ministerstwo Infrastruktury Warszawa 7.01.2011 Program naprawczy SLD dla kolei Zespół SLD monitorujący Ministerstwo Infrastruktury Warszawa 7.01.2011 Deutsche Bahn Grupa PKP SA przewozy pasażerskie przewozy towarowe pas 1,9 mld 281,5 mln paskm 76,7

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie powołania Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Na podstawie art. 14 ust.

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Projekt modelu ubezpieczenia OC opracowany został na podstawie:

Projekt modelu ubezpieczenia OC opracowany został na podstawie: Sprostowanie dotyczące artykułu Centrum Zrównoważonego Transportu pyta czy drakońskie ubezpieczenia zlikwidują koleje lokalne i turystyczne w Polsce?, opublikowanego na stronie internetowej Fundacji PROKOLEJ

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009 Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych Warszawa, 12 Maja 2009 Główny cel Prezesa UKE na lata 2008 2010 Wzrost dostępności

Bardziej szczegółowo

Rozwój transportu kolejowego w Województwie Pomorskim

Rozwój transportu kolejowego w Województwie Pomorskim Rozwój transportu kolejowego w Województwie Pomorskim Ryszard Świlski Członek Zarządu Województwa Pomorskiego Kraków, 12 czerwca 2012 r. Zadania Samorządu Województwa Pomorskiego Organizowanie kolejowych

Bardziej szczegółowo

Reklama w wyszukiwarce

Reklama w wyszukiwarce Reklama w wyszukiwarce RYNEK NIERUCHOMOŚCI Czego użytkownicy szukają częściej? Ile kosztuje jedno kliknięcie w reklamę wyświetlaną po słowie mieszkanie do wynajęcia? Jak wygląda sezonowość na rynku reklamowym

Bardziej szczegółowo

Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE

Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE Panel dyskusyjny: Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE Współpraca mieszkańców i awans gospodarczy gminy PREMIERA PORADNIKA: Jak mieszkańcy i ich gminy mogą skorzystać na OZE Dlaczego warto wziąć

Bardziej szczegółowo

PLANY ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI MIEJSKIEJ. Warszawa 23 czerwca 2015 r. Wsparcie JASPERS wprowadzenie

PLANY ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI MIEJSKIEJ. Warszawa 23 czerwca 2015 r. Wsparcie JASPERS wprowadzenie PLANY ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI MIEJSKIEJ Warszawa 23 czerwca 2015 r. Wsparcie JASPERS wprowadzenie François Cancalon Specjalista ds. transportu JASPERS Plac Piłsudskiego 1 00-078 WARSZAWA, POLSKA f.cancalon@eib.org

Bardziej szczegółowo

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Michał Kołodziejski Zespół Instytucjonalnego Systemu Wsparcia PARP Sieć współpracujących ze sobą ośrodków

Bardziej szczegółowo

OFERTA ŚWIADCZENIA USŁUG DORADCZYCH

OFERTA ŚWIADCZENIA USŁUG DORADCZYCH OFERTA ŚWIADCZENIA USŁUG DORADCZYCH 2 Wspierając sukces Sektor transportu jest intensywnie rozwijającym się obszarem gospodarki. Obecność Polski w Unii Europejskiej, konieczność dostosowania się do nowego

Bardziej szczegółowo

ELME PRIMUS www.elme.pl info@elme.pl tel. 602 433 228 Nowe zasady przyznawania dotacji unijnych perspektywa 2014-2020

ELME PRIMUS www.elme.pl info@elme.pl tel. 602 433 228 Nowe zasady przyznawania dotacji unijnych perspektywa 2014-2020 Nowe zasady przyznawania dotacji unijnych perspektywa 2014-2020 Perspektywa na lata 2014-2020 będzie wdrażana w Polsce poprzez 6 krajowych programów operacyjnych zarządzanych przez Ministerstwo Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce).

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Od kilkunastu lat, kiedy Polska znalazła się w warunkach wolnorynkowych, liczba

Bardziej szczegółowo

CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR GWARANCJA JAKOŚCI, PROMOCJA BIZNESU I WSPARCIE MERYTORYCZNE

CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR GWARANCJA JAKOŚCI, PROMOCJA BIZNESU I WSPARCIE MERYTORYCZNE CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR GWARANCJA JAKOŚCI, PROMOCJA BIZNESU I WSPARCIE MERYTORYCZNE O POLSKIM FORUM HR HISTORIA I DOKONANIA CZŁONKOWIE POLSKIEGO FORUM HR Polskie Forum HR powstało w 2002 roku z

Bardziej szczegółowo

Jadwiga Stachowska DYREKTOR DEPARTAMENTU KOLEJNICTWA W MINISTERSTWIE INFRASTRUKTURY

Jadwiga Stachowska DYREKTOR DEPARTAMENTU KOLEJNICTWA W MINISTERSTWIE INFRASTRUKTURY Jadwiga Stachowska DYREKTOR DEPARTAMENTU KOLEJNICTWA W MINISTERSTWIE INFRASTRUKTURY MoŜliwości wspólnej organizacji transgranicznych połączeń kolejowych między Polska a Niemcami Poznań 25 maja 2011 r.

Bardziej szczegółowo

www.inteligentne-miasta.eu

www.inteligentne-miasta.eu ORGANIZATORZY GP Sp. z o.o. oferuje kompleksową organizację eventów, konferencji, spotkań biznesowych, szkoleń tematycznych. Na zlecenie klienta organizujemy również działania marketingowe oraz PR-owe,

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ANKIETA

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ANKIETA ul. Szpitalna 5/5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 828 91 28 wew. 135 fax. (022) 828 91 29 Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji

Bardziej szczegółowo

W kierunku zrównoważonej mobilności Warszawy

W kierunku zrównoważonej mobilności Warszawy Seminarium Jakośd powietrza a ochrona klimatu synergia działao W kierunku zrównoważonej mobilności Warszawy dr inż. Andrzej Brzeziński 9 czerwca 2015 r Ministerstwo Środowiska WSTĘP 1) WSTĘP- STRATEGIE

Bardziej szczegółowo

Konferencja zamykająca

Konferencja zamykająca Foresight technologiczny rozwoju sektora usług publicznych w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym Konferencja zamykająca Główny Instytut Górnictwa, Katowice, 19.09.2011 r. Panel PT1 TRANSPORT Prof. Marek

Bardziej szczegółowo

Miejski transport szynowy. Perspektywy finansowania komunikacji

Miejski transport szynowy. Perspektywy finansowania komunikacji Miejski transport szynowy. Perspektywy finansowania komunikacji tramwajowej ze środków w UE Departament Koordynacji Programów w Infrastrukturalnych Ministerstwo Rozwoju Regionalnego w okresie 2004-2006

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania

Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania Konferencja PPP w gospodarce odpadami i energetyce Warszawa, 28 lutego 2012 r.

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE WDRAŻANIE WSPARCIA W RAMACH LOKALNYCH GRUP RYBACKICH ORAZ UDZIAŁ W PROCESIE APLIKACYJNYM URZĘDÓW MARSZAŁKOWSKICH

PRAKTYCZNE WDRAŻANIE WSPARCIA W RAMACH LOKALNYCH GRUP RYBACKICH ORAZ UDZIAŁ W PROCESIE APLIKACYJNYM URZĘDÓW MARSZAŁKOWSKICH PRAKTYCZNE WDRAŻANIE WSPARCIA W RAMACH LOKALNYCH GRUP RYBACKICH ORAZ UDZIAŁ W PROCESIE APLIKACYJNYM URZĘDÓW MARSZAŁKOWSKICH Karolina Szambelańczyk Oddział Obsługi PO Ryby Departament Programów Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o reklamie w wyszukiwarce Google, gdy masz biuro rachunkowe?

Co warto wiedzieć o reklamie w wyszukiwarce Google, gdy masz biuro rachunkowe? Co warto wiedzieć o reklamie w wyszukiwarce Google, gdy masz biuro rachunkowe? Czy w Krakowie naprawdę poszukują księgowych? Ile razy w miesiącu w Warszawie szuka się doradcy podatkowego? Czy pełna księgowość

Bardziej szczegółowo

2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670. znany) 181801-1

2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670. znany) 181801-1 Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

Zespół Sterujący Platformy PPP. Departament Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

Zespół Sterujący Platformy PPP. Departament Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego II FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH Co z tym PPP? Czy i jak inwestować w przygotowanie projektów hybrydowych? Wsparcie dla projektów hybrydowych w ramach Platformy PPP Robert Kałuża Dyrektor Departamentu

Bardziej szczegółowo

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego XXXVI posiedzenie Komisji Wspólnej Samorządów Terytorialnych i Gospodarczych Małopolski Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Kluczowe zadania dla Regionu: 1. Finalizacja pakietu planowania strategicznego

Bardziej szczegółowo

2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670. znany)

2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670. znany) Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ROZWOJU TRANSPORTU ZBIOROWEGO W OBSZARZE METROPOLITALNYM ZATOKI GDAŃSKIEJ

SCENARIUSZE ROZWOJU TRANSPORTU ZBIOROWEGO W OBSZARZE METROPOLITALNYM ZATOKI GDAŃSKIEJ SCENARIUSZE ROZWOJU TRANSPORTU ZBIOROWEGO W OBSZARZE METROPOLITALNYM ZATOKI GDAŃSKIEJ dr Marcin Wołek Katedra Rynku Transportowego Uniwersytet Gdański Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Gdańsk, 2.03.2011

Bardziej szczegółowo

ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności

ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności Michał Soroko Ogólnokrajowe Stowarzyszenie Poszanowanie Energii i Środowiska SAPE Polska sape@sape.org.pl

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Uwagi do projektu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym 2

Uwagi do projektu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym 2 Jędrzej Klatka 1 Uwagi do projektu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym 2 Ministerstwo Infrastruktury ogłosiło projekt ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, zaakceptowany przez Komisję Wspólną

Bardziej szczegółowo

C40 UrbanLife. Warszawa. Zapotrzebowanie na środki transportu o niskiej emisji CO 2. 9 maja 2011 r. Leszek Drogosz Stanisław Jedliński

C40 UrbanLife. Warszawa. Zapotrzebowanie na środki transportu o niskiej emisji CO 2. 9 maja 2011 r. Leszek Drogosz Stanisław Jedliński C40 UrbanLife Warszawa Zapotrzebowanie na środki transportu o niskiej emisji CO 2 9 maja 2011 r. Leszek Drogosz Stanisław Jedliński Porozumienie Burmistrzów inicjatywa pod patronatem Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Charakter Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego Siedzą w środkowym rzędzie: prof. Jerzy Mikułowski Pomorski późniejszy rektor AE, prof. Aleksander Koj ówczesny rektor

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ z I posiedzenia Forum Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego

PROTOKÓŁ z I posiedzenia Forum Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego PROTOKÓŁ z I posiedzenia Forum Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego Kraków, 9 maja 2013 r., godz. 13:00-15:00, Międzynarodowe Centrum Kultury Liczba członków: 82 (w tym jeden bez prawa głosu) Obecni:

Bardziej szczegółowo

OFERTA ŚWIADCZENIA USŁUG DORADCZYCH

OFERTA ŚWIADCZENIA USŁUG DORADCZYCH OFERTA ŚWIADCZENIA USŁUG DORADCZYCH 2 Wspierając sukces Sektor transportu jest intensywnie rozwijającym się obszarem gospodarki. Obecność Polski w Unii Europejskiej, konieczność dostosowania się do nowego

Bardziej szczegółowo

Przejście od planów transportowych do Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej

Przejście od planów transportowych do Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej dr Katarzyna HEBEL Prof. dr hab. Olgierd WYSZOMIRSKI Conference Baltic Sea Region advancing towards Sustainable Urban Mobility Planning Gdynia 22-24th of October 2014 Przejście od planów transportowych

Bardziej szczegółowo

2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670. znany)

2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670. znany) Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

Porozumienie w sprawie Platformy współpracy w zakresie partnerstwa publicznoprywatnego

Porozumienie w sprawie Platformy współpracy w zakresie partnerstwa publicznoprywatnego Porozumienie w sprawie Platformy współpracy w zakresie partnerstwa publicznoprywatnego zawarte w dniu 26 stycznia 2011 roku pomiędzy Ministrem Rozwoju Regionalnego, a Ministrem Edukacji Narodowej, Ministrem

Bardziej szczegółowo

dr hab. Adam Przybyłowski Katedra Logistyki i Systemów Transportowych Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa Akademia Morska w Gdyni

dr hab. Adam Przybyłowski Katedra Logistyki i Systemów Transportowych Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa Akademia Morska w Gdyni dr hab. Adam Przybyłowski Katedra Logistyki i Systemów Transportowych Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa Akademia Morska w Gdyni 1. Wprowadzenie 2. Zrównoważony rozwój transportu i spójność terytorialna

Bardziej szczegółowo

PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ

PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ Podstawowym założeniem, które przyjęto dla potrzeb opracowania Lokalnej Strategii Rozwoju dla obszaru PROWENT na lata 2014-2020 jest szerokie włączenie mieszkańców

Bardziej szczegółowo

POLITYKA TRANSPORTOWA MIASTA KRAKOWA W KONTEKŚCIE KRAKOWSKIEGO OBSZARU MTEROPOLITALNEGO

POLITYKA TRANSPORTOWA MIASTA KRAKOWA W KONTEKŚCIE KRAKOWSKIEGO OBSZARU MTEROPOLITALNEGO POLITYKA TRANSPORTOWA MIASTA KRAKOWA W KONTEKŚCIE KRAKOWSKIEGO OBSZARU MTEROPOLITALNEGO Wizja rozwoju Krakowa KRAKÓW MIASTEM OBYWATELSKIM, ZAPEWNIAJĄCYM WYSOKĄ JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW I ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ-EUROPEJSKĄ

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca usług transportowych

Ankieta dotycząca usług transportowych Ankieta dotycząca usług transportowych Część 1: Analiza sytuacji bieżącej 1.1. Doświadczenia własne oraz kontakty Proszę podać projekty realizowane przez agencję poszanowania energii, które w mniejszym

Bardziej szczegółowo

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Rafał Rowiński, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce Inwestycje w badania i rozwój są jednym ze sposobów wyjścia z kryzysu gospodarczego. Średni

Bardziej szczegółowo

Seminaria europejskie

Seminaria europejskie Seminaria europejskie koordynatorka: Aleksandra Saczuk a.saczuk@schuman.org.pl SE(5) 7.12.2009 Partnerstwo Wschodnie polski sukces w unijnej polityce zewnętrznej Partnerstwo Wschodnie jest polskim sukcesem

Bardziej szczegółowo

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego ROLA DORADCY Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Agenda Wprowadzenie Doradca Techniczny Doradca Finansowo-Ekonomiczny Doradca Prawny Podsumowanie 3P Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju PPP

Perspektywy rozwoju PPP Perspektywy rozwoju PPP Trzecie posiedzenie Zespołu Sterującego Platformy PPP Warszawa, 8 maja 2012 r. Polski rynek PPP Lata 2009-2011 Q3 ponad 200 koncepcji projektów 103 projekty ogłoszone* w Dzienniku

Bardziej szczegółowo

Zmiany w Grupie PKP w latach 2012 2015

Zmiany w Grupie PKP w latach 2012 2015 Zmiany w Grupie PKP w latach 2012 2015 Warszawa, maj 2015 SPIS TREŚCI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 GRUPA PKP W LICZBACH STRUKTURA I OTOCZENIE STRUKTURA RYNKU KOLEJOWEGO W POLSCE INWESTYCJE GRUPY PKP INFRASTRUKTURA

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

IDEA KLASTRA. M. E. Porter The Competitive Advantage of Nations 1990. Geograficzna koncentracja firm

IDEA KLASTRA. M. E. Porter The Competitive Advantage of Nations 1990. Geograficzna koncentracja firm TRZYśYŁOWY ŁAŃCUCH WARTOŚCI IDEA KLASTRA Klastry przemysłowe to geograficzna koncentracja konkurencyjnych firm powiązanych w sieć [ ] przedsiębiorstw, dostawców, usług, instytucji akademickich oraz producentów.

Bardziej szczegółowo

PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość życia, usługi publiczne, komunikacja z mieszkańcami

PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość życia, usługi publiczne, komunikacja z mieszkańcami Jak skutecznie wykorzystać system zarządzania JST do poprawy jakości życia mieszkańców? Konferencja zamykająca realizację innowacyjnego projektu partnerskiego MJUP PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość

Bardziej szczegółowo

dr Michał Beim Instytut Sobieskiego Michał Beim: Długoterminowe planowanie inwestycji Długoterminowe planowanie inwestycji w systemy tramwajowe

dr Michał Beim Instytut Sobieskiego Michał Beim: Długoterminowe planowanie inwestycji Długoterminowe planowanie inwestycji w systemy tramwajowe Długoterminowe planowanie inwestycji w systemy tramwajowe dr Michał Beim Instytut Sobieskiego Forum Inwestycji Tramwajiowych, Warszawa 27.09.2012 1 Spis treści 1. Inwestycje tramwajowe jako element polityki

Bardziej szczegółowo

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. 1. Dane dotyczące podmiotu/podmiotów realizujących lub zasłużonych dla realizacji opisanych inicjatyw lub praktyk

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. 1. Dane dotyczące podmiotu/podmiotów realizujących lub zasłużonych dla realizacji opisanych inicjatyw lub praktyk OPIS DOBREJ PRAKTYKI 1. Dane dotyczące podmiotu/podmiotów realizujących lub zasłużonych dla realizacji opisanych inicjatyw lub praktyk nazwa inicjatywy Organizacja transportu na terenie Dzierżoniowa nazwa

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ. Andrzej Massel Podsekretarz Stanu. Kraków, 16 X 2012 r.

MINISTERSTWO TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ. Andrzej Massel Podsekretarz Stanu. Kraków, 16 X 2012 r. MINISTERSTWO TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ Andrzej Massel Podsekretarz Stanu Kraków, 16 X 2012 r. Strategiczne podstawy podejmowanych działań sanacyjnych M a s t e r P l a n d l a t r a

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E MINISTERSTWO FINANSÓW Pełnomocnik Rządu do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską S P R A W O Z D A N I E za okres od dnia 26 stycznia do dnia 31 marca 2009 r. z działalności Pełnomocnika

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Działania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w zakresie PPP

Działania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w zakresie PPP Działania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w zakresie PPP Michał Piwowarczyk Zastępca Dyrektora Departamentu Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Łódź,

Bardziej szczegółowo

1/5. Dbamy o jakość produktów. Jak to działa? Gwarancja Satysfakcji. dlaczego? Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco

1/5. Dbamy o jakość produktów. Jak to działa? Gwarancja Satysfakcji. dlaczego? Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco wydanie specjalne październik 2013 Gwarancja Satysfakcji Gwarancja Satysfakcji dlaczego? Jak to działa? Dbamy o jakość produktów 1/5 Redakcja Drodzy Czytelnicy!

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMU TRANSPORTOWEGO W AGLOMERACJI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMU TRANSPORTOWEGO W AGLOMERACJI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Centrum Targowo-Konferencyjne Expo Silesia w Sosnowcu 17 18 kwietnia 2012 1 EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMU TRANSPORTOWEGO W AGLOMERACJI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO 2 CELEM GENERALNYM dla Województwa Śląskiego JEST stworzenie

Bardziej szczegółowo

Miejskie projekty transportowe realizowane w ramach POIiŚ problemy na etapie aplikowania i podczas realizacji

Miejskie projekty transportowe realizowane w ramach POIiŚ problemy na etapie aplikowania i podczas realizacji Miejskie projekty transportowe realizowane w ramach POIiŚ problemy na etapie aplikowania i podczas realizacji Centrum Unijnych Projektów Transportowych Legionowo, 16 lutego 2012 r. UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Zanim przystąpimy do projektu

Zanim przystąpimy do projektu Zanim przystąpimy do projektu Analiza prawna możliwości realizacji inwestycji w formule PPP Możliwości i bariery projektów PPP, wybór trybu postępowania O czym będzie mowa 1. Co to jest PPP; Definicja,

Bardziej szczegółowo

Co zrobić żeby zrobić?

Co zrobić żeby zrobić? Co zrobić żeby zrobić? Ramy dla stworzenia systemu rozwoju szybkich kolei w Polsce Prof. Adam K. Prokopowicz, akp10@onet.pl Najpierw strategia dla szybkich kolei!!! (doświadczenia innych państw) Narodowy

Bardziej szczegółowo

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Zespół Prawa Samorządowego Zapewniamy pomoc prawną przy realizacji każdego przedsięwzięcia należącego do zadań samorządu terytorialnego oraz doradzamy przy

Bardziej szczegółowo