Nowe materia³y dotycz¹ce podró y przyrodnika francuskiego J.-É. Guettarda do Polski ( )

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowe materia³y dotycz¹ce podró y przyrodnika francuskiego J.-É. Guettarda do Polski (1760 1762)"

Transkrypt

1 Nowe materia³y dotycz¹ce podró y przyrodnika francuskiego J.-É. Guettarda do Polski ( ) Rados³aw Tarkowski* Przegl¹d Geologiczny, vol. 53, nr 1, 2005 Rozprawy Guettarda zawieraj¹ bardzo wiele cennych i jak na swój czas wcale trafnych i oryginalnych spostrze eñ, których pomijaæ w historii geologii polskiej adn¹ miar¹ nie wolno, ju chocia by tylko z tego powodu, e Guettard pierwszy daje w swych rozprawach bardzo dobre rysunki skamielin i bardzo ciekaw¹ ma³¹ mapê mineralogiczn¹ ca³ego królestwa polskiego... W³adys³aw Szajnocha (1889) *Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energi¹ PAN, ul. Wybickiego 7, Kraków 65; R. Tarkowski Wœród przyrodników francuskich dzia³aj¹cych w XVIII w., osob¹ która prowadzi³a badania w Polsce i wywar³a znacz¹cy wp³yw na rozwój geologii w naszym kraju by³ Jean-Étienne Guettard ( ). Przypisuje siê mu autorstwo jednego z pierwszych opisów geologii ziem Polski, pierwszej mapy geologicznej Polski, pierwszych ilustracji skamienia³oœci, opis kopalni soli w Wieliczce, wystêpowania wód mineralnych i inne. W trakcie dwuletniego pobytu ( ) przyrodnik ten prowadzi³ badania i obserwacje, g³ównie geologiczne i meteorologiczne. Po powrocie do Francji, wyniki prac opublikowa³ w kilku monografiach. Zainteresowanie wynikami prac Guettarda dotycz¹cymi badañ i obserwacji przeprowadzonych w Polsce, na przestrzeni ostatnich dwustu lat jest du e (Wójcik, 1977). S³abo znana jest natomiast sylwetka tego przyrodnika. Nie do koñca poznano motywy przyjazdu do Polski oraz zakres prowadzonych przez niego obserwacji. Istotne znaczenie mog¹ mieæ tutaj rêkopisy J-É. Guettarda znajduj¹ce siê w Narodowym Muzeum Historii Naturalnej w Pary u, wspominane przez Daszkiewicza (1995, 1998). W aktach osobowych Guettarda, znajduj¹cych siê w Archiwum Francuskiej Akademii Nauk w Pary u oraz w sprawozdaniach z posiedzeñ Akademii, autor odnalaz³ liczne, nieznane wczeœniej oryginalne dokumenty, takie jak: listy, sprawozdania, notatki z prac terenowych, wyk³adów i inne (Tarkowski, 2004). Czêœæ z nich zwi¹zana jest z podró ¹ francuskiego przyrodnika do Polski i prowadzonymi tutaj obserwacjami przyrodniczymi, g³ównie geologicznymi. S¹ wœród nich te, które stanowi³y podstawê do napisania kilku znacz¹cych monografii, s¹ te i takie, które rozszerzaj¹ nasz¹ wiedzê o prowadzonych przez Guettarda obserwacjach. W artykule opisano odnalezione w Archiwum Francuskiej Akademii Nauk dokumenty dotycz¹ce pobytu Guettarda w Polsce. Wraz z danymi z publikacji polskich, francuskich i innych, pozwoli³y one przedstawiæ: motywy przyjazdu i pobyt Guettarda w Polsce, zakres prowadzonych prac i obserwacji oraz scharakteryzowaæ osobê uczonego. Zaprezentowane materia³y poszerzaj¹ nasz¹ wiedzê dotycz¹c¹ kontaktów, wspó³pracy naukowej oraz badañ geologów polskich we Francji i francuskich w Polsce, w XVIII i XIX w. Temat ten stanowi przedmiot zainteresowañ autora, a prezentowane wstêpne wyniki badañ s¹ kontynuacj¹ wczeœniej opublikowanych prac (Tarkowski, 2002a, b, c). * Znany francuski przyrodnik J.-É. Guettard, wymieniany w licznych bibliografiach (Dictionaire..., 1995; Poggeendorf, 1970; Sarjeant, ), w latach prowadzi³ badania przyrodnicze w Polsce. Na podstawie zebranych materia³ów, po powrocie do Francji og³osi³ w 1764 r. Pary u, w Mémoires de l Academie Royale des Sciences (por. Brian, 1996) cztery rozprawy: I. Mémoire sur la nature du terrain de Pologne et les minéraux qu il renferme. Pr mière partie (Guettard, 1764a). II. Mémoire sur la nature du terrain de Pologne et les minéraux qu il renferme. Seconde partie (Guettard, 1764b). III. Observations météorologiques faites Varsovie pendant année 1760, 1761 et 1762 (Guettard, 1764c). IV. Mémoire sur les Mines de sel de Wielicka en Pologne (Guettard, 1764d). Trzy prace (Guettard, 1764a, b, d) s¹ poœwiêcone budowie geologicznej Polski i kopalni soli kamiennej w Wieliczce. Czwarta (Guettard, 1764c) przedstawia stosunki klimatyczne w Polsce i wyniki obserwacji meteorologicznych. W pracach geologicznych, z tekstem opublikowanym w dwóch czêœciach Guettard (1764a, b) zaprezentowa³ oryginalny opis i podzia³ geologiczny ziem polskich oparty na w³asnych obserwacjach terenowych i literaturze, mapê mineralogiczn¹ Polski oraz 6 rycin ze skamienia³oœciami. Praca o kopalni soli w Wieliczce, obok tekstu ze szczegó³owym opisem kopalni, rodzajów soli, zawiera równie przekrój przez kopalniê. Opracowanie Guettarda (1764c) dotycz¹ce meteorologii, przedstawia seriê obserwacji meteorologicznych przeprowadzonych w Warszawie, w latach Ca³oœæ wyników badañ meteorologicznych wykonanych w Polsce zosta³a zamieszczona w jednej z serii 6 monografii, opracowanych na zamówienie Akademii (Guettard, 1768) w latach Guettard by³ jednym z najlepszych znawców geologii Polski w XVIII w. (Szajnocha, 1928). Wymienione wy ej monografie geologiczne pióra Guettarda s¹ pioniersk¹ prób¹ analizy g³ównych elementów geologicznych obszaru Polski, a przeprowadzone obserwacje meteorologiczne nale ¹ do jednych z pierwszych w naszym kraju. Prace 41

2 geologiczne Guettarda wywar³y znacz¹cy wp³yw na póÿniejsze badania geologiczne w Polsce. Mapa Guettarda jest pierwsz¹ map¹ geologiczn¹ Polski, podobnie jak ilustracje skamienia³oœci (Fleszarowa, 1962a, b; Samsonowicz, 1948). Informacje o J-É. Guettard w literaturze polskiej Najpe³niejsze dane dotycz¹ce pobytu Guettarda w Polsce oraz wzmianki o tym autorze znajdujemy w pracach Wójcika (1975, 1977, 1992). Wójcik (1977) odnalaz³ oraz zestawi³ informacje o tym przyrodniku i wynikach jego prac w przesz³o 70 publikacjach, obejmuj¹cych okres od 1764 do 1975 r., co wskazuje na du e zainteresowanie rezultatami prac Guettarda w naszym kraju. Dorobek Guettarda dotycz¹cy geologii Polski jest w naszym kraju ceniony od momentu ukazania siê pierwszych prac tego autora. Zaledwie dwa lata po opublikowaniu podstawowej pracy Guettarda o budowie geologicznej ziem polskich (Guettard, 1764a, b), znajdujemy ich oddÿwiêk w pracach S. Rieul a. Obserwacje Guettarda wykorzysta³ Staszic i Œniadecki (Wójcik, 1977). Kilkakrotnie wspominano o kontaktach Jaœkiewicza ( ) profesora Uniwersytetu Jagielloñskiego oraz Staszica ( ) z Guettardem. Polscy uczeni przebywaj¹c w Pary u musieli zetkn¹æ siê z tym znanym przyrodnikiem, zapewne korzystali z wiadomoœci, które on posiada³ na temat budowy geologicznej Polski (Szajnocha, 1889; Wójcik, 1977). Na prze³omie XIX i XX w. dorobek naukowy Guettarda sta³ siê przedmiotem zainteresowañ historyków geologii w Polsce. Szajnocha (1889, 1928), Wiœniowski (1915), Grabowski (1928), a ostatnio Wójcik (1977) zaprezentowali osi¹gniêcia francuskiego przyrodnika w Polsce. W 200. rocznicê wydania mapy geologicznej terenów Polski Guettarda, ukaza³y siê dwa artyku³y Fleszarowej (1962a, b). Jego dorobek w zakresie meteorologii ziem polskich zosta³ oceniony przez Rojeckiego (1965, 1968). Nale y stwierdziæ, e prezentowane w bibliografii polskiej wzmianki i informacje dotycz¹ zasadniczo pobytu Guettarda w Polsce. Natomiast informacje o Guettardzie jako przyrodniku s¹ niepe³ne. Ma³o wiemy o jego dzia³alnoœci we Francji, brak jest odniesienia do prac francuskich, w tym i do najnowszych opracowañ. Z drugiej strony, dzia³alnoœæ Guettarda w Polsce i wartoœæ jego prac dla rozwoju geologii i meteorologii w naszym kraju s¹ ma³o znane we Francji. Dlatego te, autor uzna³ za wskazane przedstawiæ yciorys Guettarda opracowany na podstawie ró nych publikacji. yciorys J.-É Guettarda Jean-Étienne Guettard, lekarz i wybitny francuski przyrodnik, urodzi³ siê 22 wrzeœnia 1715 r. w Étampes (Departament Seine-et-Oise); zmar³ w Pary u 8 stycznia 1786 r. By³ synem aptekarza i wnukiem lekarza z Etampes, nazywanego Descurais. Studiowa³ nauki medyczne w Pary u. Po otrzymaniu tytu³u doktora nauk medycznych poœwiêci³ siê ca³kowicie naukom przyrodniczym pod kierunkiem Reamura. W 1745 r., jako botanik, zosta³ wybrany cz³onkiem Królewskiej Francuskiej Akademii Nauk, na miejsce zwolnione przez Josepha de Jussieu. W okresie, w którym pracowa³ by³ jednym z najbardziej pracowitych twórców podstaw nowoczesnej geologii, która siê w tym czasie rodzi³a. W swoich pracach opiera³ siê œciœle na faktach. Okreœlany bywa jako niezmordowany przyrodnik, wielki podró nik, drobiazgowy obserwator. Swoj¹ dzia³alnoœæ Guettard zwi¹za³ z rodzin¹ ksiêcia orleañskiego. Syn regenta, ksi¹ ê orleañski powierzy³ mu opiekê nad kolekcj¹ przyrodnicz¹, zgromadzon¹ w klasztorze Sainte-Genevi ve, któr¹ zapisa³ mu nastêpnie w testamencie. Guettard zrzek³ siê tej spuœcizny na rzecz syna ksiêcia orleañskiego. Ten w zamian mianowa³ go opiekunem swojej kancelarii, co pozwoli³o mu yæ ze skromn¹ pensj¹ a do œmierci. Guettard jest autorem bardzo licznych prac z zakresu nauk przyrodniczych, dotycz¹cych: zoologii, botaniki, fizjologii roœlin, paleontologii, geologii, mineralogii, geomorfologii, kartografii, meteorologii i medycyny. Skamienia³oœci przyci¹ga³y jego szczególn¹ uwagê. y³ i pracowa³ w czasach, kiedy niektórzy uznawali je jeszcze za igraszki natury. Prace Guettarda wyjaœni³y organiczne pochodzenie skamienia³oœci. W ska³ach paleozoicznych okolic Ang rs odkry³ trylobity i wykaza³ ich zwi¹zki ze wspó³czesnymi skorupiakami. Wniós³ znacz¹cy wk³ad w rozpoznanie koralowców i kopalnych g¹bek, wskaza³ na ich znaczenie w tworzeniu siê ska³, da³ nazwy licznym rodzajom skamienia³oœci. G³ówne i najwiêksze jego osi¹gniêcia dotycz¹ geologii i mineralogii. W 1746 r. opublikowa³ geologiczn¹ mapê pó³nocnej czêœci Francji, wydzielaj¹c pasy wystêpowania ska³. Krótko póÿniej, wykorzystuj¹c ca³¹ wspó³czesn¹ mu wiedzê geologiczn¹, wskaza³ na zwi¹zki geologii Francji z geologi¹ po³udniowo-wschodniej czêœci Anglii. Dostrzega³ erozyjn¹ i sedymentacyjn¹ rolê p³yn¹cej wody. Jest autorem pierwszego opisu profilu, który sta³ siê nastêpnie oficjalnym stratotypem piêtra Stampien. Jako pierwszy odkry³ liczne wygas³e wulkany na terenie Owernii; stwierdzi³, e jeszcze niedawno by³y one czynne (Guettard, 1756). W pracy dotycz¹cej geologii obszarów pó³nocnej Francji i po³udniowo-wschodniej Anglii (Guettard, 1751) zamieœci³ dwie mapy, na których zaznaczy³ obszary (wyró nione od centrum basenu ku peryferiom): piaszczysty, marglisty i metaliczny lub ³upkowy. W przybli eniu, odpowiadaj¹ one dzisiaj utworom kenozoicznym, mezozoicznym oraz paleozoicznym. Te pasy zosta³y póÿniej równie wyró nione na mapie geologicznej Polski (Guettard, 1764b). Guettard nale a³ do geologów, którzy wiêkszoœæ czasu spêdzali w terenie. Pisa³ (Ellenberger 1994):... przyrodnik powinien kategorycznie wyjœæ ze swojej pracowni, udaæ siê w drogê i nie zwracaj¹c na warunki... By³ odwa ny w s¹dach, co zapewne nie u³atwia³o mu ycia. W liœcie do wielkiego przyrodnika i erudyty Buffona, w zwi¹zku z ukazaniem siê jego dzie³a Époques de la Nature potrafi³ napisaæ: Znowu Buffonady Mój drogi hrabio... Pisz lepiej powieœci lecz nie takie, które mówi¹ o zjawiskach fizycznych... (Ellenberger, 1994). Obaj nie znosili siê nawzajem ich metodologia pracy by³a przeciwstawna. Materia³y Prezentowane poni ej informacje i materia³y archiwalne dotycz¹ podró y Guettarda do Polski i pochodz¹ z 42

3 Archives de l Academie des Sciences w Pary u: z akt osobowych Guettarda oraz osiemnastowiecznych sprawozdañ Akademii Nauk. Nazwiska cz³onków Akademii figuruj¹ w indeksie (Index..., 1978). Francuska Akademia Nauk, przesz³o trzechsetletnia instytucja, jedna z piêciu akademii, które tworz¹ Institut de France przechowuje w swoim archiwum: sprawozdania spisywane w trakcie posiedzeñ teczki z posiedzeñ zawieraj¹ce liczne prace, raporty, listy, czytane lub przedstawiane w trakcie posiedzeñ akta osobowe zawieraj¹ce manuskrypty, pisma, dokumenty dotycz¹ce cz³onków Akademii Nauk od jej powstania. Akta osobowe J.-É. Guettarda. Akta osobowe Guettarda (Tarkowski, 2004) sk³adaj¹ siê z teczki oraz 3 kartonów. W teczce znajduj¹ siê pisma i dokumenty zwi¹zane z dzia³alnoœci¹ tego przyrodnika, a wœród nich : list z Wersalu do De Fouchy sekretarza Akademii z dnia 11 kwietnia 1760 r. podpisany przez hrabiego de Saint-Florentin ( ) kanclerza królewskiego, zarejestrowany w Akademii 19 kwietnia 1760 r., w którym Król zezwala aby Guettard towarzyszy³ w Polsce markizowi de Paulmy i jednoczeœnie wyra a yczenie, aby jego chwilowa nieobecnoœæ by³a zwi¹zana ze s³u b¹ dla Jego Wysokoœci i by³a z korzyœci¹ dla Akademii. List Guettarda z 1763 r. do w³adz Akademii, pisany czarnym atramentem z w³asnorêcznym podpisem, z proœb¹ o zwrot kosztów podró y do Polski w górnej czêœci zapisano czerwonym atramentem rozliczenie kosztów: 800 podró rysunki/1000 livres (ryc. 1). W trzech kartonach s¹ listy pisane przez Guettarda lub adresowane do niego, notatniki z zapiskami prac terenowych, notatki z wyk³adów i inne. Rêkopisy te zwi¹zane s¹ z ró nymi okresami dzia³alnoœci naukowej Guettarda. Stosunkowo liczne s¹ materia³y zwi¹zane z jego pobytem w Polsce. Najbardziej interesuj¹ce to: zapiski: Definitio Status Regni Poloniae 13 stron notatek o stanie dawnej kopalni Olkusz: Mémoires sur les mines d Olkusz, nie datowane notatki z wyjazdu do owicza, Otwocka, Pu³aw, Poznania, Lwowa, zwykle ze spisem miejscowoœci (w polskiej pisowni) przez które przeje d a³, notatniki z zapiskami prac terenowych, sprawozdanie z czerwca 1763 r. pt: Decouverte d eaux minerales appellées aujourd hui Capucines, faite dans la Starostie de Zips, près du Village Druzbach, par le Pàre Ambroise de Culme Capucin, Vicaire actuel du convent de Varsovie opis dzia³ania wody mineralnej oraz przyk³ad cudownego uzdrowienia, zeszyt z obserwacjami meteorologicznymi wykonanymi w Warszawie w 1760 i 1761 r., list z Warszawy z 29 paÿdziernika 1762 r. z zapiskami meteorologicznymi, opis otwarcia Sejmu z 4 paÿdziernika 1762 r. (14 stron) oraz obszerny opis posiedzenia Sejmu z maja (bez podania roku): Description d une Diète de Pologne, opisy przygotowania polskich dañ: Manière de preparer mets polonais. Sprawozdania z posiedzeñ Academie des Sciences. Interesuj¹ce informacje, œciœle precyzuj¹ce pewne fakty zwi¹zane z pobytem Guettarda w Polsce, znajduj¹ siê równie w sprawozdaniach Francuskiej Akademii Nauk, z lat Pod nastêpuj¹cymi datami s¹ to: 22 marca 1760 r. informacja o wyst¹pieniu Guettarda na posiedzeniu Akademii, 19 kwietnia 1760 r. odpis listu królewskiego z Wersalu do De Fouchy, z dnia 11 kwietnia 1760 r. podpisany przez hrabiego de Saint-Florentin, 7 sierpnia 1762 r. informacja o przedstawieniu przez Guettarda pierwszej czêœci Mémoire sur la nature du terrain de la Pologne et des minéraux qu il renferme, 22 grudnia 1762 r. informacja o przedstawieniu przez Guettarda trzech prac dotycz¹cych geologii Polski, w tym drugiej czêœci pracy Mémoire sur la nature du terrain de la Pologne et des minéraux qu il renferme wraz z map¹ mineralogiczn¹ Polski. Motywy przyjazdu i pobyt w Polsce Poni ej, na podstawie analizy prac Guettarda (1764a d) opisuj¹cych wyniki obserwacji i badañ przeprowadzonych w Polsce prac polskich, francuskich i innych, dotycz¹cych tego przyrodnika, przy wykorzystaniu materia³ów odnalezionych w Archiwum Francuskiej Akademii Nauk, przedstawiono motywy przyjazdu oraz pobyt tego przyrodnika w Polsce. Podkreœlono niektóre jego najwa niejsze dokonania: pierwsze ilustracje i opis skamienia³oœci z terenu ówczesnej Polski, pierwsz¹ mapê geologiczn¹ Polski, opisy wystêpowania i leczniczego dzia³ania wód mineralnych Pod koniec lat piêædziesi¹tych XVIII w. Guettard by³ ju znanym (obok Buffona i Daubentona) przyrodnikiem francuskim (Szajnocha, 1928). Dziêki swoim pracom prowadzonym równie w Anglii i Szwajcarii, jego osi¹gniêcia by³y znane w ca³ej Europie Zachodniej. Chêæ przeprowadzenia badañ porównawczych, zweryfikowania swoich pogl¹dów, poznania s³ynnych w Europie kopalñ soli w Ryc. 1. List z podpisem Guettarda do w³adz Akademii z proœb¹ o rozliczenie kosztów podró y do Polski (ze zbiorów Archiwum Akademii Nauk w Pary u) 43

4 Wieliczce i Bochni oraz kopalñ rud o³owiu i srebra w Olkuszu, zadecydowa³a zapewne o wyborze przez Guettarda Polski jako miejsca przysz³ych badañ. W tych czasach Polska (za panowania Augusta III) by³a jednym z najwiêkszych pañstw Europy (Guettard, 1764a). Postrzegana jako kraj ciekawy, nietypowy w skali europejskiej, z niezrozumia³ym dla przeciêtnego Europejczyka sarmatyzmem (Candaux, 2003; Marty, 2000). Brak w³asnych œrodków na odbycie d³ugiej wyprawy do Polski, wstrzymywa³ Guettarda przed wyjazdem. Przygotowywa³ siê do niego, studiuj¹c literaturê dotycz¹c¹ naszego kraju (cytowan¹ póÿniej licznie w jego pracach). Istotny okaza³ siê wczeœniejszy kontakt Guettarda z Antoine-René d Argenson markizem de Paulmy ( ), bratankiem ksiêcia d Argenson, równie cz³onkiem Francuskiej Akademii Nauk; z t¹ rodzin¹ Guettard zwi¹za³ swoj¹ karierê. W zwi¹zku z pismem z Wersalu (panowa³ wtedy Ludwik XV), w którym król wysy³a Guettarda do Polski, sprawa jego wyjazdu zosta³a przedstawiana na posiedzeniu Akademii w dniu 19 kwietnia 1760 r. Guettard mia³ wyjechaæ i towarzyszyæ w Polsce jako lekarz (zgodnie zreszt¹ ze swoim zawodem) markizowi de Paulmy, który by³ ambasadorem przy Rzeczpospolitej Polskiej, w latach (Ellenberger, 1994). Do Polski Guettard przyjecha³ póÿn¹ wiosn¹, w maju lub czerwcu 1760 r. przez Strasburg Braunau Wiedeñ Brno Frydrek. Brak informacji w pracy Kettnera (1965) sugeruje, e Guettard nie prowadzi³ adnych obserwacji przeje d aj¹c przez Królestwo Czeskie. Dalsza droga do Warszawy prowadzi³a przez Cieszyn, nastêpnie Skoczów Bielsko-Bia³¹ Przeginiê Kraków Kazimierz Pu³awy (Fleszarowa, 1962b). Po drodze zatrzyma³ siê we Wiedniu, gdzie z³o y³ wizytê niejakiemu Mollowi ogl¹daj¹c pod mikroskopem geologicznym p³ytki cienkie z skamienia³ym drewnem. Moll, 55 lat przed Nicolem, produkowa³ ju p³ytki cienkie do badañ mikroskopowych (Ellenberger, 1994). Pierwszym miejscem, gdzie zatrzyma³ siê na d³u ej by³ Olkusz. Francja by³a zainteresowana ponownym otwarciem zalanych kopalñ srebra i o³owiu w Olkuszu, o czym wspomina Wójcik (1977). Œlad po pobycie w tym mieœcie znajdujemy na kilku stronach monografii Guettarda (1764b) oraz w odnalezionych notatkach w Akademii Nauk w Pary u. Po drodze do Warszawy zatrzyma³ siê w Krakowie i Wieliczce, do której zapewne jeszcze powraca³ udaj¹c siê na po³udnie Polski. Kopalni soli w Wieliczce poœwiêci³ obszern¹ rozprawê (Guettard, 1764d). Przeprowadzone badania i obserwacje pozwoli³y Guettardowi na wyznaczenie wieku i przes³anek tworzenia siê z³ó soli, wskazanie miejsc prawdopodobnego wystêpowania tej kopaliny we Francji (por. Wójcik, 1977, 1981). W Warszawie, która by³a g³ównym miejscem jego pobytu, Guettard mieszka³ od 1 lipca 1760 do maja 1762 r. W tym czasie prowadzi³ równie obserwacje meteorologiczne, które obejmowa³y pomiary temperatury powietrza, ciœnienia atmosferycznego, zachmurzenia nieba (Guettard, 1764c, 1768; Rojecki 1968). Jako pierwszy w Polsce prowadzi³ spostrze enia nad kryszta³kami lodu i ich wspó³zale noœci¹ od temperatury powietrza (Guettard, 1764c). W dn. 6 maja 1762 r. Guettard wyjecha³ z Warszawy. Motywy jego przyœpieszonego (Guettard, 1764c) powrotu do Francji nie s¹ znane. Po powrocie Guettarda do Francji (w 1762 r.), w okresie od 6 maja 1762 do 31 marca 1763 r., pomiary temperatury by³y kontynuowane przez Ojca J. Delsuc, Sekretarza Ambasadora Francji przy królu polskim (Guettard, 1768). Ca³oœæ wyników badañ meteorologicznych wykonanych w Polsce zosta³a opublikowana wraz z krótkim komentarzem, w 1768 r. w Pary u (Guettard, 1768). Podzielona na trzy czêœci, praca obejmuje pomiary wykonane osobiœcie przez Guettarda (czêœæ pierwsza i druga, p ) oraz przez Ojca J. Delsuc (czêœæ trzecia, p ). To szczegó³owe opracowanie (Guettard, 1768) zosta³o umieszczone w jednej z serii 6 du ych monografii, opracowanych na zamówienie Akademii, w latach , pod wspólnym tytu³em: Mémoires sur différentes parties de la physique, de l histoire naturelle, des sciences et des arts. W okresie dwuletniego pobytu w Polsce Guettard prowadzi³ g³ównie badania i obserwacje geologiczne. Przeby³, jak sam podaje (Guettard, 1764a) lieues (1 lieu ok. 4 km). Odby³ liczne krótkie wyjazdy w okolice Warszawy, do M³ocina/Otwocka, Inow³odza, Rawy Mazowieckiej, owicza (wizyta w rezydencji Prymasa), Pu³aw (wizyta na zamku ksiêcia Czartoryskiego) jak równie d³u sze podró e do: Bia³ej w Pieninach, Wilna Królewca Gdañska Malborka Kwidzynia Che³mna, Pu³aw Lublina Hrebenne Raw Lwowa (a st¹d wycieczki do ó³kwi i Szk³a, Krakowca) i inne. W trakcie tych wyjazdów prowadzi³ obserwacje terenowe, zbiera³ skamienia³oœci, pobiera³ próbki wody do analiz chemicznych, wykonywa³ pomiary temperatur, spotyka³ siê z ró nymi ludÿmi, którzy s³u yli mu pomoc¹. Wœród informatorów wymienia Guettard: Ojca J. Delsuc kontynuatora pomiarów meteorologicznych, lekarza De Fay, który zna³ dobrze Karpaty, Morét pracownika Ambasady Francuskiej, Ojca Ducruet doktora Sorbony, Ojca Œliwickiego misjonarza, barona Jakobskiego i innych. W swoich pracach Guettard odnosi i powo³uje siê na wczeœniejsze prace, manuskrypty, analizy i opracowania, m.in. autorstwa: Bruckmanna, Sagittandarusa, Agricoli, Beliusa, Rz¹czyñskiego jak równie markiza de Fougére oficera andarmerii, a nastêpnie ambasadora Francji w Petersburgu (opis terenów od Wilna po Petersburg), du Fay lekarza z Montpellier (manuskrypt), ojca Zlewiskiego (monografia terenów pomiêdzy Lwowem a Haliczem), Schobera (opis Wieliczki z 1750 r.), du Defille architekta francuskiego osiad³ego we Lwowie, F. Hoffmana (opis analizy wody siarczkowej z miejscowoœci Szk³o) i innych. Do najciekawszych dokonañ Guettarda w zakresie geologii nale y zaliczyæ: mapê geologiczn¹ Polski, opis pierwszych skamienia³oœci, opis wystêpowania i leczniczego dzia³ania wód. Na koñcu drugiej czêœci monografii Guettard (1764b) przedstawi³ mapê mineralogiczn¹, a w³aœciwie mapê geologiczn¹ Polski (ryc. 2). Obejmuje ona obszar ówczesnej Rzeczpospolitej Polskiej, w granicach sprzed 1772 r. Mapa ta zosta³a omówiona przez Fleszarow¹ (1962a, b). Na tle sieci wodnej, ówczesnych województw oraz po³o enia licznych miejscowoœci, Guettard przedstawi³ pasy mineralogiczne (geologiczne). Id¹c od pó³nocy s¹ to: pas 44

5 Ryc. 2. Mapa geologiczna Polski (Guettard, 1764b) z zaznaczonym pasem piaszczystym na pó³nocy i solonoœnym na po³udniu piaszczysty, pas marglisty, pas solny oraz pas ³upkowy lub metaliczny. Granice pasa marglistego i ³upkowego lub Przegl¹d Geologiczny, vol. 53, nr 1, 2005 metalicznego nie zosta³y jednak na mapie zaznaczone (por. Fleszarowa, 1962a). W Historii geologii w Polsce Samsonowicz (1948) stwierdza, e jest to pierwsza mapa geologiczna Polski. Rastawiecki w pracy Mapografia dawnej Polski z 1848 r. nazywa rozprawê Guettarda najdawniejszym opisem ziemioznawczym Polski, a K. Kozierowski w 1926 r. napisa³, e...pierwszym geologiem zajmuj¹cym siê naszym krajem, by³ Francuz Guettard... (Fleszarowa, 1962a). W drugiej czêœci monografii dotycz¹cej geologii ziem polskich Guettard (1764b) przedstawi³ 6 tablic z litografiami ró nych skamienia³oœciami wraz z ich opisem. Skamienia³oœci pochodzi³y z okolic Krakowa, Pu³aw, Lwowa, Podola, Wo³ynia i innych. Zebra³ je osobiœcie lub pochodzi³y one z darowizn. Zilustrowa³ ok. 40 okazów ma³ ów, je owców, ramienionogów, amonitów, koralowców, g¹bek i innych skamienia³oœci, w wielkoœci naturalnej, pochodz¹cych z Nieœwie a, kamienio³omów z okolic Pu³aw, Kazimierza, okolic Krakowa, Lwowa, Niœniowa nad Dniestrem. Opisa³ ich sposób zachowania, poda³ nazwy francuskie oraz przedstawi³ opis widocznych cech morfologii zewnêtrznej, niekiedy i wewnêtrznej. S¹ to jedne z pierwszych ilustracji skamienia³oœci z obszaru Polski (ryc. 3, 4). W pierwszej i drugiej czêœci monografii Guettard (1764a, b), przy opisie pasa piaszczystego, marglistego i solnego, poda³ liczne informacje dotycz¹ce wystêpowania wód mineralnych. Wspomina o wodach elazistych z Nietempowa, Osieku, o wodach leczniczych z Wyszogrodu ko³o Warszawy. Liczne Ÿród³a wód s³onych wskaza³ pomiêdzy Bochni¹ a Samborem (38 Ÿróde³), w Rabkce (S³one) oraz w Zwiernikach ko³o Sandomierza; wody mineralne (o nieprzyjemnym zapachu siarkowodoru) stwierdzi³ w okolicach Wieliczki. Pobiera³ próbki wód do badañ, które wstêpnie analizowa³ w terenie, a nastêpnie w Warszawie. Wskaza³ na mo liwoœæ wykorzystania wód mineralnych w medycynie, w szczególnoœci w leczeniu chorób skóry oraz chorób p³ucnych. Ubolewa³ nad brakiem wykorzystania wód mineralnych w celach leczniczych. Podsumowanie Ryc. 3. Tablica ze skamienia³oœciami (Guettard, 1764b: Tablica I) przedstawiaj¹ca ma³ e z ods³oniêæ z okolic Krakowa, Pu³aw i Kazimierza (1 6) oraz z okolic Lwowa (7 8) Ma³o znane dossier J.-É. Guettarda z Archiwum Francuskiej Akademii Nauk w Pary u stanowi interesuj¹cy materia³ do badañ dzia³alnoœci tego przyrodnika, w szczególnoœci jego podró y do Polski, w latach Odnalezione przez autora dokumenty archiwalne: listy, sprawozdania, notatki z prac terenowych, wyk³adów i inne 45

6 Ryc. 4. Tablica ze skamienia³oœciami (Guettard, 1764b: Tablica III) przedstawiaj¹ca zêby ryb (1, 2, 4) z kamienio³omu Niœniowa nad Dniestrem, je owca z utworów kredy górnej z Przegini/Krakowa (3), ma³ a z okolic Pu³aw (5), ramienionoga z okolic Nieœwie a (6), amonita znalezionego nad brzegami Dniestru (7), skamienia³oœæ z okolic Nieœwie a (8), fragment jaspisu z Drezna (9), fragmenty skamienia³oœci z Nieœwie a zosta³y wykorzystane w opublikowanych pracach Guettarda, dotycz¹cych budowy geologicznej oraz stosunków meteorologicznych w Polsce. Wobec szerokiego zakresu prowadzonych przez Guettarda obserwacji, nale y siê spodziewaæ odnalezienia kolejnych prac i materia³ów bêd¹cych wynikiem jego podró y do Polski. Literatura BRIAN E Histoire et mémoire de l Académie des Sciences. Guides des recherches. Technique et documentation. CANDAUX J.-D Le voyage géologique au XVIIIe si cle. Encyclopédie du voyage. DASZKIEWICZ P Ma³o znane dokumenty dotycz¹ce historii botaniki polskiej. Kwart. Historii Nauki i Techniki, 40: DASZKIEWICZ P Jean-Étienne Guettards travel journal in Poland and northern Europe ( ). Arch. Nat. Hist., 25: Dictionaire Encyclopédique des Sciences Médicale 1995 Quatri me série, F-K, Tome 11. Ed. A. Dechambre et L. Hahn. ELLENBERGER F Histoire de la géologie. T. 2. Technique et Documentation. Lavoisier. FLESZAROWA R. 1962a Najstarsza mapa geologiczna i najstarszy opis geologiczny Polski. Studia i materia³y z dziejów nauki polskiej, 100, z. 5: FLESZAROWA R. 1962b Dwóchsetlecie pierwszej geologicznej syntezy Polski. Prz. Geol., 6: GRABOWSKI T Stanis³aw Staszic Próba syntezy. [W:] Stanis³aw Staszic MDCCLV MDCCCXXVI. Ksiêga zbiorowa pod redakcj¹ Z. Kukulskiego. Lublin: GUETTARD J.-É Mémoire et carte minéralogique sur la nature et la situation des terrains qui traversent la France et l Angletere. Mémoires de l Académie Royale des Sciences, 48: GUETTARD J.-É Le Mémoire sur quelques montagnes de la France qui ont été des volcans. Mémoires de l Académie Royale des Sciences, 54: GUETTARD J.-É. 1764a Mémoire sur la nature du terrain de la Pologne et des minéraux qu il renferme. Premi re partie. Mémoires de l Académie Royale des Sciences, 64: GUETTARD J.-É. 1764b Mémoire sur la nature du terrain de la Pologne et des minéraux qu il renferme. Seconde partie. Mémoires de l Académie Royale des Sciences, 64: GUETTARD J.-É. 1764c Observations météorologiques, faits Varsovie pendant les années 1760, 1761 et Mémoires de l Académie Royale des Sciences, 64: GUETTARD J.-É. 1764d Memoire sur les mines de sel de Wieliczka en Pologne. Mémoires de l Académie Royale des Sciences, 64: GUETTARD J.-É Mémoires sur différentes parties des sciences et art. Tome premi re, huithi me mémoire, qui renferme des observations météorologiques, faites en Pologne. Paris. Index Bibliographique de l académie des Sciences De Institut de France Paris. Gauthier-Villars. KETTNER R Jean Étienne Guettard (*1715, ) a Nicolas Desmarest (*1725, ) a otazka vzniku cedice. Èasopis pro mineralogii a geologii, 10: MARTY M La Pologne durant la seconde moiti du XVIIIe si cle selon les voyageurs fran ais: mythes, enjeux diplomatiques et pr jug s philosophiques. Encyclop die du voyage. POGGEENDORF J.C Biographisch-literarisches Handwörterbuch zur geschichte der exacten Wissenschaften. Amsterdam. ROJECKI A Kilka uwag o najdawniejszych obserwacjach meteorologicznych w Toruniu na tle wyników jednoczeœnie prowadzonych spostrze eñ w Warszawie. Prz. Geof., 10: ROJECKI A Obserwacje meteorologiczne w Warszawie w wiekach XVII XIX. Prz. Geofiz., 13: SAMSONOWICZ H Historia geologii w Polsce. [W:] Historia nauki polskiej w monografiach VI. Kraków. SARJEANT W.A.S Geologists and the History of Geology. An International Bibliography from the Origins to Krieger Publishing Company, INC. Melbourne. Vol. I V. SZAJNOCHA W Stanis³aw Staszic jako geolog. Przew. Nauk. i Liter., 17: SZAJNOCHA W Stanis³aw Staszic jako geolog. [W:] Stanis³aw Staszic MDCCLV MDCCCXXVI. Ksiêga zbiorowa pod redakcj¹ Z. Kukulskiego. Lublin: TARKOWSKI R. 2002a Dwusetna rocznica urodzin Alcide d Orbigny ( ). Prz. Geol., 50: TARKOWSKI R. 2002b Nowe dane o zwi¹zkach polskich badaczy z geologami francuskimi w po³owie XIX stulecia. Prz. Geol., 50: TARKOWSKI R. 2002c Growing evidence for contacts between Polish and French geologists in the middle of XIX century. C. R. Palevol, 1: TARKOWSKI R New data on Jean- tienne Guettards journey to Poland in the years C.R. Geoscience, 336: WIŒNIOWSKI T W setn¹ rocznicê pierwszej geologii polskiej. O Staszicu jako geologu. Kosmos, 40: WÓJCIK Z Wp³yw Komisji Edukacji Narodowej na rozwój geologii w Polsce w drugiej po³owie XVIII w. Pr. Muzeum Ziemi, 23 cz. II: WÓJCIK Z Pogl¹dy Jean tienne Guettarda na genezê i metody poszukiwañ soli kamiennej. Pr. Muz. Ziemi, 27: WÓJCIK Z Kartografia geologiczna up krakowskich z po³owy XVIII wieku. [W:] Z dziejów kartografii. Pod red. J. Janczaka i Z. Rzepy. T. 2 Wroc³aw (1980): WÓJCIK Z Znajomoœæ wa niejszych kopalin na ziemiach polskich w epoce Oœwiecenia. Kwart. Historii Nauki i Techniki, 37:

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Na podstawie art. 35a ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) Dz.U.05.73.645 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 28 kwietnia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Druk: Drukarnia VIVA Copyright by Infornext.pl ISBN: 978-83-61722-03-8 Wydane przez Infornext Sp. z o.o. ul. Okopowa 58/72 01 042 Warszawa www.wieszjak.pl Od

Bardziej szczegółowo

Czy na początku XX wieku w Arktyce było mniej lodu niż obecnie?

Czy na początku XX wieku w Arktyce było mniej lodu niż obecnie? Czy na początku XX wieku w Arktyce było mniej lodu niż obecnie? Określenie ostatnich minimów zasięgu pokrywy lodowej Arktyki jako rekordowe, czy bezprecedensowe często powoduje atak ostrej czkawki u sceptyków

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego.

ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego. ZAPYTANIE OFERTOWE dot. rozliczania projektu Wrocław, 31-07-2014 r. realizowane w ramach projektu: JESTEŚMY DLA WAS Kompleksowa opieka w domu chorego. Zamówienie jest planowane do realizacji z wyłączeniem

Bardziej szczegółowo

Pani Hanna Wilamowska Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Grodzisku Mazowieckim

Pani Hanna Wilamowska Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Grodzisku Mazowieckim WOJEWODA MAZOWIECKI Warszawa, 12 maja 2016 r. WPS-IV.862.1.5.2016.KT Pani Hanna Wilamowska Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Grodzisku Mazowieckim WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 10 ust.1 oraz

Bardziej szczegółowo

(KOD CPV: 80511000-9 - Usługi szkolenia personelu)

(KOD CPV: 80511000-9 - Usługi szkolenia personelu) Fortress Poland Spółka z o.o. Korpele 27/7 12-100 Szczytno Korpele, dnia 21.12.2012 e- mail: anna@eufunds.pl Tel.: 502 207 430 Nr sprawy: WNEFS.042-7/2012 Zapytanie ofertowe W związku z realizacją przez

Bardziej szczegółowo

PL 215455 B1. PRZEMYSŁOWY INSTYTUT MOTORYZACJI, Warszawa, PL 25.05.2009 BUP 11/09

PL 215455 B1. PRZEMYSŁOWY INSTYTUT MOTORYZACJI, Warszawa, PL 25.05.2009 BUP 11/09 PL 215455 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 215455 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 383749 (51) Int.Cl. B62M 23/02 (2006.01) B62M 6/60 (2010.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.

Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 16 i art. 18 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. (Dz. U. Nr 75, poz. 866, z dnia 15 wrzeœnia 2000 r.) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie Zarząd Wawel Spółki Akcyjnej z siedzibą w Krakowie, przy ul. Władysława Warneńczyka 14, wpisanej do Rejestru

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony

Scenariusz zajęć. Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej Cykl III. Mocne strony Psychoedukacja dla uczniów klas III szkoły podstawowej to projekt realizowany przez pracowników Centrum Doskonalenia Nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Nazwa procedury: Pierwszy dowód osobisty. Wymagane dokumenty: - wypełniony wniosek o wydanie dowodu osobistego,

Nazwa procedury: Pierwszy dowód osobisty. Wymagane dokumenty: - wypełniony wniosek o wydanie dowodu osobistego, Nazwa procedury: Pierwszy dowód osobisty Wymagane dokumenty: - wypełniony wniosek o wydanie dowodu osobistego, - 2 fotografie o wym. 35x45mm (aktualne, wyraźne - na białym tle, przedstawiające osobę bez

Bardziej szczegółowo

WERSJA ROBOCZA - OFERTA NIEZŁOŻONA

WERSJA ROBOCZA - OFERTA NIEZŁOŻONA WERSJA ROBOCZA - OFERTA NIEZŁOŻONA WNIOSEK DO KONKURSU GRANTOWEGO W RAMACH PROJEKTU FUNDUSZ INICJATYW OBYWATELSKICH MAŁOPOLSKA LOKALNIE edycja 2015 Wnioskodawca: Młoda organizacja pozarządowa lub inny

Bardziej szczegółowo

WYJASNIENIA I MODYFIKACJA SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

WYJASNIENIA I MODYFIKACJA SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Szczecin dnia 28.07.2015r. Akademia Sztuki w Szczecinie Pl. Orła Białego 2 70-562 Szczecin Dotyczy: Przetarg nieograniczony na dostawę urządzeń i sprzętu stanowiącego wyposażenie studia nagrań na potrzeby

Bardziej szczegółowo

Szymon Wójcik. Działalność i cele Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego

Szymon Wójcik. Działalność i cele Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego Szymon Wójcik Działalność i cele Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego Początki towarzystwa sięgają 1982 roku, kiedy powstało jako Klubu Ornitologów Małopolski. Od 1992 roku działa pod obecną nazwą.

Bardziej szczegółowo

1) BENEFICJENT (ZAMAWIAJĄCY):

1) BENEFICJENT (ZAMAWIAJĄCY): Marcelów, dn. 05.06.2012 r. Zapytanie ofertowe Mając na względzie postanowienia i obowiązki wynikające ze stosowania zasady konkurencyjności oraz zasady efektywnego zarządzania finansami obowiązującej

Bardziej szczegółowo

Projekt: Dla Kwisy dla Natury - przygotowanie małej infrastruktury turystycznej służącej zabezpieczeniu rzeki Kwisy przed nadmierną presją turystów

Projekt: Dla Kwisy dla Natury - przygotowanie małej infrastruktury turystycznej służącej zabezpieczeniu rzeki Kwisy przed nadmierną presją turystów Projekt: Dla Kwisy dla Natury - przygotowanie małej infrastruktury turystycznej służącej zabezpieczeniu rzeki Kwisy przed nadmierną presją turystów Projekt pt. Dla Kwisy dla Natury przygotowanie małej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 15/19/2015 ZARZĄDU POWIATU W WĄBRZEŹNIE z dnia 11 marca 2015 r.

UCHWAŁA Nr 15/19/2015 ZARZĄDU POWIATU W WĄBRZEŹNIE z dnia 11 marca 2015 r. UCHWAŁA Nr 15/19/2015 ZARZĄDU POWIATU W WĄBRZEŹNIE z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie ogłoszenia otwartego konkursu ofert na prowadzenie rehabilitacji osób niepełnosprawnych w różnych typach placówek -

Bardziej szczegółowo

Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej

Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Komunikat 16 z dnia 2015-05-07 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej www.sad24.com Wszystkie poniższe informacje zostały przygotowane na podstawie obserwacji laboratoryjnych oraz lustracji wybranych

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r. Nazwa podmiotu: Stowarzyszenie Przyjaciół Lubomierza Siedziba: 59-623 Lubomierz, Plac Wolności 1 Nazwa i numer w rejestrze: Krajowy

Bardziej szczegółowo

Jak postawić tablicę informacyjną? Plan działania dla animatorów przyrodniczych

Jak postawić tablicę informacyjną? Plan działania dla animatorów przyrodniczych Jak postawić tablicę informacyjną? Plan działania dla animatorów przyrodniczych 1. Styczeń 2011 r. wybranie lokalizacji Zastanów się jakie miejsce będzie najlepsze na postawienie tablicy informacyjnej

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej.

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 676 Warszawa, 9 czerwca 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

p o s t a n a w i a m

p o s t a n a w i a m ZARZĄDZENIE NR ON.0050.2447.2013.PS PREZYDENTA MIASTA BIELSKA-BIAŁEJ Z DNIA 7 CZERWCA 2013 R. zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia Regulaminu przyznawania karty Rodzina + oraz wzoru karty Rodzina

Bardziej szczegółowo

George-Louis Leclerc Buffon i jego wp³yw na badania przyrodnicze w Polsce

George-Louis Leclerc Buffon i jego wp³yw na badania przyrodnicze w Polsce George-Louis Leclerc Buffon i jego wp³yw na badania przyrodnicze w Polsce Piotr Daszkiewicz*, Rados³aw Tarkowski** Przegl¹d Geologiczny, vol. 55, nr 1, 2007 W 2007 r. up³ynie 300 rocznica urodzin Georga-Louisa

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn Dz.U.06.243.1763 ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z dnia 27 grudnia 2006 r.) Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

1. NAZWA I ADRES ZAMAWIAJĄCEGO: Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu Plac Polski 3/4 50-156 Wrocław 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA:

1. NAZWA I ADRES ZAMAWIAJĄCEGO: Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu Plac Polski 3/4 50-156 Wrocław 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA: Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu działając na podstawie art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113 poz. 759 z późn. zm.),

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Uchwała nr 4/10/2010 z dnia 06.10.2010 r. REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Podstawa prawna: - art. 53.1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Roman Darowski, Filozofia jezuitów na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej w XIX wieku

Roman Darowski, Filozofia jezuitów na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej w XIX wieku Rocznik Filozoficzny Ignatianum The Ignatianum Philosophical Yearbook PL ISSN 2300 1402 www.ignatianum.edu.pl/rfi XX / 1 (2014), s. 125 129 Recenzje Reviews Wiesław S Wyższa Szkoła Medyczna w Sosnowcu

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego cieczy za pomocą kalorymetru z grzejnikiem elektrycznym

Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego cieczy za pomocą kalorymetru z grzejnikiem elektrycznym Nr. Ćwiczenia: 215 Politechnika Łódzka FTIMS Kierunek: Informatyka rok akademicki: 2008/2009 sem. 2. Termin: 20 IV 2009 Temat Ćwiczenia: Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego

Bardziej szczegółowo

Sprawa numer: BAK.WZP.230.2.2015.34 Warszawa, dnia 27 lipca 2015 r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT

Sprawa numer: BAK.WZP.230.2.2015.34 Warszawa, dnia 27 lipca 2015 r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT Sprawa numer: BAK.WZP.230.2.2015.34 Warszawa, dnia 27 lipca 2015 r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT 1. Zamawiający: Skarb Państwa - Urząd Komunikacji Elektronicznej ul. Kasprzaka 18/20 01-211 Warszawa 2.

Bardziej szczegółowo

8. Zginanie ukośne. 8.1 Podstawowe wiadomości

8. Zginanie ukośne. 8.1 Podstawowe wiadomości 8. 1 8. ginanie ukośne 8.1 Podstawowe wiadomości ginanie ukośne zachodzi w przypadku, gdy płaszczyzna działania obciążenia przechodzi przez środek ciężkości przekroju pręta jednak nie pokrywa się z żadną

Bardziej szczegółowo

Zmiany pozycji techniki

Zmiany pozycji techniki ROZDZIAŁ 3 Zmiany pozycji techniki Jak zmieniać pozycje chorego w łóżku W celu zapewnienia choremu komfortu oraz w celu zapobieżenia odleżynom konieczne jest m.in. stosowanie zmian pozycji ciała chorego

Bardziej szczegółowo

Zakłócenia. Podstawy projektowania A.Korcala

Zakłócenia. Podstawy projektowania A.Korcala Zakłócenia Podstawy projektowania A.Korcala Pojęciem zakłóceń moŝna określać wszelkie niepoŝądane przebiegi pochodzenia zewnętrznego, wywołane zarówno przez działalność człowieka, jak i zakłócenia naturalne

Bardziej szczegółowo

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie.

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie. Warszawa, dnia 16 maja 2016 r. ANEKS NR 2 Z DNIA 9 MAJA 2016 ROKU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII 001, 002, 003, 004, 005, 006, 007 ORAZ 008 FUNDUSZU MEDYCZNY PUBLICZNY FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA w Zespole Szkół Specjalnych nr 91

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA w Zespole Szkół Specjalnych nr 91 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA w Zespole Szkół Specjalnych nr 91 Gimnazjum nr 100 Podstawa prawna do opracowania Przedmiotowego Systemu Oceniania: 1. Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA RODZAJE MAP

PRZYRODA RODZAJE MAP SCENARIUSZ LEKCJI PRZEDMIOT: PRZYRODA TEMAT: RODZAJE MAP AUTOR SCENARIUSZA: mgr Katarzyna Borkowska OPRACOWANIE ELEKTRONICZNO GRAFICZNE : mgr Beata Rusin TEMAT LEKCJI RODZAJE MAP CZAS REALIZACJI 2 x 45

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego za 2012 rok

Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego za 2012 rok Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego za 2012 rok Informacja dodatkowa sporządzona zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z 15.11.2001 (DZ. U. 137 poz. 1539 z późn.zm.) WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K. Nr tel. : kierunkowy... tel... nr faksu... Osoby uprawnione do reprezentowania i zaciągania zobowiązań finansowych Wnioskodawcy : ...

W N I O S E K. Nr tel. : kierunkowy... tel... nr faksu... Osoby uprawnione do reprezentowania i zaciągania zobowiązań finansowych Wnioskodawcy : ... Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Podchorążych 15 58-508 Jelenia Góra tel. 075/ 64-73-282 W N I O S E K Nr kolejny wniosku... wypełnia PCPR o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA 1 I. Postanowienia ogólne 1. Koło Naukowe KLUB INWESTORA, zwane dalej Kołem Naukowym, jest jednostką Samorządu Studenckiego działającą przy Wydziale Finansów i Bankowości

Bardziej szczegółowo

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy REGULAMIN AKCJI PROMOCYJNEJ Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy 1. ORGANIZATOR, CZAS TRWANIA AKCJI PROMOCYJNEJ, PROGRAM AKCJI 1.1 Organizatorem akcji promocyjnej prowadzonej pod nazwą Skuteczność

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawa, 16 maja 2016 r. Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie

Bardziej szczegółowo

Regulamin przyznawania, wydawania i korzystania z Karty Ustrzycka Karta Dużej Rodziny

Regulamin przyznawania, wydawania i korzystania z Karty Ustrzycka Karta Dużej Rodziny Załącznik do Zarządzenia Nr 138/16 Burmistrza Ustrzyk Dolnych z dnia 9 czerwca 2016 r. Załącznik nr 2 do Zarządzenia Nr 8/16 Burmistrza Ustrzyk Dolnych z dnia 12 stycznia 2016 r. Regulamin przyznawania,

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT Szanowni Państwo! Prowadzenie działalności w branży energetycznej wiąże się ze specyficznymi problemami podatkowymi, występującymi w tym sektorze gospodarki.

Bardziej szczegółowo

WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA. Rada Europy. Strasburg, Francja SKARGA. na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA. Rada Europy. Strasburg, Francja SKARGA. na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA Rada Europy Strasburg, Francja SKARGA na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Artykułu 45-47 Regulaminu Trybunału 1 Adres pocztowy

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej swoich członków. Do prowadzenia swych spraw stowarzyszenie może zatrudniać pracowników, w tym swoich

Bardziej szczegółowo

WYROK. Zespołu Arbitrów z dnia 22 czerwca 2005 r. Arbitrzy: Krzysztof Błachut. Elżbieta Zasadzińska. Protokolant Katarzyna Kawulska

WYROK. Zespołu Arbitrów z dnia 22 czerwca 2005 r. Arbitrzy: Krzysztof Błachut. Elżbieta Zasadzińska. Protokolant Katarzyna Kawulska Sygn. akt UZP/ZO/0-1432/05 WYROK Zespołu Arbitrów z dnia 22 czerwca 2005 r. Zespół Arbitrów w składzie: Przewodniczący Zespołu Arbitrów Urszula Borowska - Zaręba Arbitrzy: Krzysztof Błachut Elżbieta Zasadzińska

Bardziej szczegółowo

Na koniec stażu skandynawska szkoła eksploracji i ekspozycji stanowisk archeologicznych!

Na koniec stażu skandynawska szkoła eksploracji i ekspozycji stanowisk archeologicznych! Na koniec stażu skandynawska szkoła eksploracji i ekspozycji stanowisk archeologicznych! 07. 11.2015 W sobotę spotkaliśmy się około południa przy Muzeum i pojechaliśmy w teren. Pierwszym punktem naszej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN CZYTELNI AKT SĄDU REJONOWEGO LUBLIN-WSCHÓD W LUBLINIE Z SIEDZIBĄ W ŚWIDNIKU

REGULAMIN CZYTELNI AKT SĄDU REJONOWEGO LUBLIN-WSCHÓD W LUBLINIE Z SIEDZIBĄ W ŚWIDNIKU Załącznik nr 2 do Zarządzenia nr 29/2015 REGULAMIN CZYTELNI AKT SĄDU REJONOWEGO LUBLIN-WSCHÓD W LUBLINIE Z SIEDZIBĄ W ŚWIDNIKU l 1. Czytelnia akt, zwana dalej czytelnią", wchodzi w skład Oddziału Administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 kwietnia 2016 r. Poz. 31. INTERPRETACJA OGÓLNA Nr PT3.8101.41.2015.AEW.2016.AMT.141 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 1 kwietnia 2016 r.

Warszawa, dnia 5 kwietnia 2016 r. Poz. 31. INTERPRETACJA OGÓLNA Nr PT3.8101.41.2015.AEW.2016.AMT.141 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 1 kwietnia 2016 r. Warszawa, dnia 5 kwietnia 2016 r. Poz. 31 INTERPRETACJA OGÓLNA Nr PT3.8101.41.2015.AEW.2016.AMT.141 MINISTRA FINANSÓW z dnia 1 kwietnia 2016 r. w sprawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Rozdział 1 Obywatele polscy

USTAWA z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Rozdział 1 Obywatele polscy Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1962 Nr 10 poz. 49 USTAWA z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim Rozdział 1 Obywatele polscy Opracowano na podstawie: tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353, z 2001

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

TEMAT: EKSPERTYZA TECHNICZNA DLA INWESTYCJI: REMONTU BUDYNKU INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W JURGOWIE

TEMAT: EKSPERTYZA TECHNICZNA DLA INWESTYCJI: REMONTU BUDYNKU INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W JURGOWIE TEMAT: EKSPERTYZA TECHNICZNA DLA INWESTYCJI: REMONTU BUDYNKU INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W JURGOWIE INWESTOR: GMINA BUKOWINA TATRZAŃSKA UL. DŁUGA 144, 34-530 BUKOWINA TATRZAŃSKA ADRES INWESTYCJI: 34-532 JURGÓW

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

Patronat honorowy Lubelski Kurator Oświaty

Patronat honorowy Lubelski Kurator Oświaty Regulamin Historycznego Konkursu Fotograficznego Ślady kultury ziemiańskiej w mojej okolicy Patronat honorowy Lubelski Kurator Oświaty 1. ZAŁOŻENIA OGÓLNE: 1. Organizatorami konkursu są Oddziałowe Biuro

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm. Rozliczenie podatników podatku dochodowego od osób prawnych uzyskujących przychody ze źródeł, z których dochód jest wolny od podatku oraz z innych źródeł Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r.

Bardziej szczegółowo

Regionalna Karta Du ej Rodziny

Regionalna Karta Du ej Rodziny Szanowni Pañstwo! Wspieranie rodziny jest jednym z priorytetów polityki spo³ecznej zarówno kraju, jak i województwa lubelskiego. To zadanie szczególnie istotne w obliczu zachodz¹cych procesów demograficznych

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Data publikacji 2016-04-29 Rodzaj zamówienia Tryb zamówienia

Bardziej szczegółowo

KWIECIEŃ 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

KWIECIEŃ 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ KWIECIEŃ 2008 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski

Bardziej szczegółowo

PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE III KLASY GIMNAZJUM. opracowane na podstawie materia³ów katechetycznych Jezus prowadzi i zbawia z serii W DRODZE DO EMAUS

PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE III KLASY GIMNAZJUM. opracowane na podstawie materia³ów katechetycznych Jezus prowadzi i zbawia z serii W DRODZE DO EMAUS PLANY WYNIKOWE W ZAKRESIE III KLASY GIMNAZJUM opracowane na podstawie materia³ów katechetycznych Jezus prowadzi i zbawia z serii W DRODZE DO EMAUS Dzia³anie nauczyciela, w tym równie katechety, jest œciœle

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XX/193/16 RADY MIEJSKIEJ W IŁAWIE. z dnia 22 lutego 2016 r.

UCHWAŁA NR XX/193/16 RADY MIEJSKIEJ W IŁAWIE. z dnia 22 lutego 2016 r. UCHWAŁA NR XX/193/16 RADY MIEJSKIEJ W IŁAWIE z dnia 22 lutego 2016 r. w sprawie określenia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta Iławy w roku

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI RADY NADZORCZEJ SPÓŁKI PATENTUS S.A. ZA OKRES 01.01.2010 31.12.2010.

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI RADY NADZORCZEJ SPÓŁKI PATENTUS S.A. ZA OKRES 01.01.2010 31.12.2010. SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI RADY NADZORCZEJ SPÓŁKI PATENTUS S.A. ZA OKRES 01.01.2010 31.12.2010. 1. Informacja dotycząca kadencji Rady Nadzorczej w roku 2010, skład osobowy Rady, pełnione funkcje w Radzie,

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku,

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku, PROTOKÓŁ z kontroli w Warsztatach Terapii Zajęciowej Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Słupsku przeprowadzonej przez Głównego Specjalistę Wydziału Audytu i Kontroli

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH We współczesnych samochodach osobowych są stosowane wyłącznie rozruszniki elektryczne składające się z trzech zasadniczych podzespołów: silnika elektrycznego; mechanizmu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWA DOKUMENTACJA BADANIA KLINICZNEGO

PODSTAWOWA DOKUMENTACJA BADANIA KLINICZNEGO Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 maja 2012 r. PODSTAWOWA DOKUMENTACJA BADANIA KLINICZNEGO 1. Podstawową dokumentację badania klinicznego stanowią dokumenty, które łącznie lub osobno

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. 1. Nazwa i adres Zamawiającego: ul. Kwidzyńska 14, 91-334 Łódź NIP 726-21-59-834

ZAPYTANIE OFERTOWE. 1. Nazwa i adres Zamawiającego: ul. Kwidzyńska 14, 91-334 Łódź NIP 726-21-59-834 Załącznik 1 Znak postępowania 14/EN/2013 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z realizacja projektu kursy doskonalenia dla nauczycieli szkół zawodowych i instruktorów, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Departament Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego

Najwyższa Izba Kontroli Departament Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego Najwyższa Izba Kontroli Departament Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego Warszawa, dnia 8 kwietnia 2011 r. KNO-4101-05-15/2010 P/10/074 Pan Krzysztof Milczarek Dyrektor Zespołu Szkół nr 1 - I Liceum

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE Rozdział I Postanowienia Ogólne. 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polskie Stowarzyszenie Dyrektorów Szpitali w Krakowie w dalszej części określone

Bardziej szczegółowo

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach 4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach Baza noclegowa stanowi podstawową bazę turystyczną, warunkującą w zasadzie ruch turystyczny. Dlatego projektując nowy szlak należy ją

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436 Rada Dzielnicy Białoł ka m. st. Warszawy ul. Modli ska 197, pok. 123, 03-122 Warszawa, tel. (22) 51 03 110, fax (22) 676 69 14, bialoleka.wor@um.warszawa.pl, www.bialoleka.waw.pl radny dzielnicy Białoł

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Monitoring zanieczyszczenia wód i powietrza w obrębie zabudowy mieszkaniowej w km 286+370 autostrady A2 po stronie południowej w Złotogórskim Obszarze Chronionego Krajobrazu

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N P R Z E T A R G U

R E G U L A M I N P R Z E T A R G U R E G U L A M I N P R Z E T A R G U na sprzedaż wartości niematerialnych Hotel System Management Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w Krakowie, ul. Gabrieli Zapolskiej 38, 30-126 Kraków sygn.akt VIII

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO. Rozdział I. Postanowienia ogólne STATUT KOŁA NAUKOWEGO PRAWA MEDYCZNEGO Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 Koło Naukowe Prawa Medycznego, zwane dalej Kołem, jest dobrowolną organizacją studencką. Funkcjonuje na Wydziale Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

PL-Wrocław: Meble medyczne 2012/S 232-381471. Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia. Dostawy

PL-Wrocław: Meble medyczne 2012/S 232-381471. Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia. Dostawy 1/8 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:381471-2012:text:pl:html PL-Wrocław: Meble medyczne 2012/S 232-381471 Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia Dostawy Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Propozycja szkolenia z zakresu: Supra Brokers sp. z o.o.

Propozycja szkolenia z zakresu: Supra Brokers sp. z o.o. z zakresu: Dokumentacja medyczna w świetle nowych przepisów prawa 1 Szanowni Państwo, jako wiodący broker i doradca ubezpieczeniowy sektora medycznego, reprezentujący interesy ponad 200 szpitali w całej

Bardziej szczegółowo

Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w

Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w kontekście realiów kierowania i umieszczania nieletnich

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE Program aktywizacji społeczno zawodowej osób bezrobotnych w gminie Naruszewo

ZAPYTANIE OFERTOWE Program aktywizacji społeczno zawodowej osób bezrobotnych w gminie Naruszewo ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z przystąpieniem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Naruszewie do realizacji projektu systemowego Program aktywizacji społeczno zawodowej osób bezrobotnych w gminie Naruszewo

Bardziej szczegółowo

Roczne zeznanie podatkowe 2015

Roczne zeznanie podatkowe 2015 skatteetaten.no Informacje dla pracowników zagranicznych Roczne zeznanie podatkowe 2015 W niniejszej broszurze znajdziesz skrócony opis tych pozycji w zeznaniu podatkowym, które dotyczą pracowników zagranicznych

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD BIBLIOTECZNY LIBRARY REVIEW. Rocznik 82 2014 zeszyt 1 TREŚĆ

PRZEGLĄD BIBLIOTECZNY LIBRARY REVIEW. Rocznik 82 2014 zeszyt 1 TREŚĆ PRZEGLĄD BIBLIOTECZNY LIBRARY REVIEW Rocznik 82 2014 zeszyt 1 TREŚĆ ARTYKUŁY MAREK NAHOTKO: Współdziałanie metadanych w chmurze VIOLETTA PERZYŃSKA: Biblioteki Akademii Wychowania Fizycznego w Polsce realia

Bardziej szczegółowo

1. Nazwa i adres Zamawiającego: Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu Plac Polski 3/4, 50-156 Wrocław. 2. Przedmiot zamówienia:

1. Nazwa i adres Zamawiającego: Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu Plac Polski 3/4, 50-156 Wrocław. 2. Przedmiot zamówienia: Zadanie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu działając na podstawie art. 4 pkt 8 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ

REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ I. ORGANIZACJA REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ 1. W skład Rady Pedagogicznej wchodzą wszyscy nauczyciele zatrudnieni w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Nowem. 2. Przewodniczącym Rady Pedagogicznej jest

Bardziej szczegółowo

STATUT SOŁECTWA Grom Gmina Pasym woj. warmińsko - mazurskie

STATUT SOŁECTWA Grom Gmina Pasym woj. warmińsko - mazurskie Załącznik Nr 11 do Uchwały Nr XX/136/2012 Rady Miejskiej w Pasymiu z dnia 25 września 2012 r. STATUT SOŁECTWA Grom Gmina Pasym woj. warmińsko - mazurskie ROZDZIAŁ I NAZWA I OBSZAR SOŁECTWA 1. Samorząd

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji fizyki

Scenariusz lekcji fizyki Scenariusz lekcji fizyki Opracowała mgr Jadwiga Kamińska, nauczyciel Gimnazjum nr 2 w Kole. Dział programowy: Magnetyzm Program: DKW 4014-58/01 Czas pracy: 45 min TEMAT: MAGNESY. Uwagi o realizacji tematu:

Bardziej szczegółowo

F Ă MD LH Q D ] G È ] U

F Ă MD LH Q D ] G È ] U Metoda 5S Fachowa VERLAG DASHÖFER Wydawnictwo VERLAG DASHOFER Sp. z o.o. Świat profesjonalnej wiedzy al. Krakowska 271, 02 133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66 faks: 22 829 27 00, 829 27 27 Ksi¹

Bardziej szczegółowo

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE OKE Kraków 2012 Zadanie egzaminacyjne zostało opracowane

Bardziej szczegółowo

Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski.

Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Uczeń: odczytuje z map informacje przedstawione za pomocą różnych metod kartograficznych Mapa i jej przeznaczenie Wybierając się

Bardziej szczegółowo