Polska za panowania Kazimierza Wielkiego

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polska za panowania Kazimierza Wielkiego"

Transkrypt

1 Spis treści: Polska za panowania Kazimierza Wielkiego Polska za panowania Kazimierza Wielkiego... 1 Początek rządów... 1 Sojusz polsko-węgierski... 2 Kompromis z Luksemburgami i Krzyżakami... 2 Zjazd w Wyszehradzie... 2 Pokój w Namysłowie r Pokój z Krzyżakami w Kaliszu r Nabytki terytorialne Polski... 2 Polityka wewnętrzna... 3 Fortyfikowanie kraju... 3 Powstanie uniwersytetu w Krakowie... 3 Organizacja krakowskiej uczelni... 3 Początki monarchii stanowej... 4 Napływ ludności żydowskiej... 4 Ruś Halicko-Włodzimierska... 4 Legenda Kazimierza Wielkiego... 5 Pytania i ćwiczenia... 6 Tekst do analizy... 6 Literatura pomocnicza Następcą Władysława Łokietka został jego syn Kazimierz Wielki. 2. W 1335 r. odbył się w Wyszehradzie zjazd monarchów, na którym król czeski Jan Luksemburski zrzekł się praw do korony polskiej. 3. W 1343 r. został zawarty kompromisowy pokój z Krzyżakami w Kaliszu. Krzyżacy zwrócili Kujawy, lecz zatrzymali Pomorze Gdańskie jako wieczystą jałmużnę. 4. W 1364 r. Kazimierz Wielki ufundował w Krakowie Akademię. Kazimierz Wielki był ostatnim władcą Królestwa Polskiego z dynastii Piastów. Kazimierz, syn Władysława Łokietka i Jadwigi, urodził się w 1310 r. Na króla Polski został koronowany w 1333 r. Był czterokrotnie żonaty. Z żadnego z tych małżeństw nie doczekał się męskiego potomka. Po śmierci ostatniego Piasta w 1370 r. władzę w Polsce przejął zgodnie z zawartym układem jego siostrzeniec Ludwik Węgierski. Początek rządów Następcą Władysława Łokietka został jego syn Kazimierz, zwany Wielkim. Sytuacja niedawno odrodzonego państwa była trudna. Pod panowaniem młodego króla znajdowała się Wielkopolska i Małopolska, a zatem mniej niż połowa obszaru dawnej monarchii piastowskiej. Państwo było wyniszczone długotrwałymi wojnami i niejednolite pod względem gospodarczym, administracyjnym oraz prawnym. Nowego króla popierała tylko część możnowładców i rycerstwo. Nie sprzyjała Kazimierzowi również sytuacja międzynarodowa, wyjątkowo skomplikowana w czasie, kiedy wstępował na tron. Pretensje do korony polskiej zgłaszał król czeski Jan Luksemburski. Poważnym zagrożeniem byli Krzyżacy, którzy okupowali Pomorze Gdańskie i Kujawy. Zakon krzyżacki pozostawał w sojuszu z królem czeskim. Nie rezygnowała z podboju ziem polskich marchia brandenburska. Liliana Sosnowska - materiały edukacyjne 1

2 Sojusz polsko-węgierski Aby zrównoważyć zagrożenie ze strony Czech, Kazimierz Wielki podtrzymał zapoczątkowany przez ojca sojusz z panującymi na Węgrzech Andegawenami. Elżbieta, siostra Kazimierza, była zresztą żoną króla węgierskiego Karola Roberta. Przymierze z Węgrami miało jednak swoją cenę. Jeszcze w początkowym okresie panowania Kazimierz zawarł z królem węgierskim układ, na mocy którego władca Węgier zostanie spadkobiercą króla Polski, jeśli ten nie będzie miał syna. Ponieważ Andegawenowie byli stroną zdecydowanie silniejszą, więc król Polski, prowadząc politykę zagraniczną, musiał się liczyć z opinią węgierskiego sojusznika. Kompromis z Luksemburgami i Krzyżakami Zjazd w Wyszehradzie Wkrótce po objęciu władzy Kazimierz Wielki podjął rokowania z królem czeskim. Wyniszczony wojnami kraj potrzebował pokoju. Prowadzenie rozmów z Luksemburgami i Krzyżakami było jedynym rozsądnym rozwiązaniem w ówczesnej sytuacji Polski. Na kompromisowe rozwiązanie sporu nalegał również król węgierski. Jesienią 1335 r. odbył się w węgierskim Wyszehradzie uroczysty zjazd władców Węgier, Czech i Polski. Jan Luksemburski zrzekł się praw do korony polskiej w zamian za opłatę dwudziestu tysięcy kop groszy praskich. Była to olbrzymia suma, z której zgromadzeniem Kazimierz Wielki miał trudności. Do niedawna panowało wśród historyków przekonanie, że podczas zjazdu w Wyszehradzie Kazimierz Wielki uznał zwierzchnictwo czeskie nad księstwami śląskimi. Obecnie pogląd ten jest kwestionowany przez wielu badaczy przeszłości. Bez względu zresztą na to, jakie były ustalenia zjazdu, trzeba stwierdzić, że król Polski podejmował w późniejszym okresie działania, mające na celu odzyskanie Śląska. Pokój w Namysłowie r. W 1343 r. zaangażował się w wojnę toczoną między Janem Luksemburskim i księciem żagańskim. Występując jako sojusznik władcy Czech, zdobył i przyłączył do Królestwa Polskiego miasto Wschowę. W 1345 r. doszło do wojny Kazimierza Wielkiego z Janem Luksemburskim. Król czeski najechał Królestwo Polskie. Oblegał nawet Kraków, lecz został odparty. Kazimierz Wielki nie zdołał jednak wyprzeć Czechów ze Śląska. Karol Luksemburski (następca zmarłego w tym czasie Jana) ogłosił Śląsk krajem należącym do korony czeskiej. Zawarty w 1348 r. pokój w Namysłowie faktycznie oznaczał uznanie władzy czeskiej na Śląsku. W 1368 r. zmarł bezpotomnie Bolko Świdnicki, ostatni książę piastowski na Śląsku, który zachowywał niezależność od korony czeskiej. Jego dobra przeszły na własność Karola Luksemburskiego. Pokój z Krzyżakami w Kaliszu r. W sporze z Krzyżakami król polski odwołał się do sądu papieskiego. Proces odbył się w Warszawie w 1339 r. Sędziowie wydali korzystny dla Polski wyrok, nakazujący zakonowi zwrot Kujaw, Pomorza Gdańskiego i ziemi chełmińskiej oraz zapłatę wysokiego odszkodowania. Krzyżacy jednak wyroku nie uznali. Król polski zdecydował się zatem na podpisanie kompromisowego pokoju z zakonem krzyżackim w Kaliszu w 1343 r. Polska odzyskała Kujawy, a Pomorze Gdańskie Kazimierz ofiarował Krzyżakom jako wieczystą jałmużnę". Nie zrzekał się tym samym całkowicie praw do tej dzielnicy. Pokój okazał się trwały: przez ponad sześćdziesiąt lat nie dochodziło do wojen między Królestwem Polskim i zakonem krzyżackim. Nabytki terytorialne Polski Kompromis z Luksemburgami i Krzyżakami nie oznaczał całkowitej rezygnacji z utraconych ziem, które nadal uważano za część Korony Królestwa Polskiego (łac. Corona Regni Poloniae). Korona Królestwa Polskiego - od połowy XIV w. nazwą tą określano państwo polskie powstałe po rozbiciu dzielnicowym. Podkreślano w ten Materiały edukacyjne Liliana Sosnowska

3 sposób prawa zwierzchnie do poszczególnych terytoriów, niezależnie od osoby panującego. Terminem tym obejmowano także wszystkie ziemie historycznie i etnicznie polskie. W trakcie swojego panowania Kazimierz Wielki podporządkował sobie książąt mazowieckich, chociaż ostateczne przyłączenie Mazowsza do Królestwa nastąpiło dopiero po wygaśnięciu miejscowej linii Piastów w XVI w. Uzyskał także od Brandenburgii ziemię wałecką z grodami Wałcz, Drahim i Czaplinek. Powstał tym samym pomost między Królestwem Polskim i Pomorzem Zachodnim. Król starał się o uzależnienie książąt pomorskich od państwa polskiego, lecz związki te okazały się nietrwale. Hołd Kazimierzowi Wielkiemu złożyły także rody władające Santokiem i Drezdenkiem, ważnymi strategicznie grodami w granicach Brandenburgii. Ten związek lenny wygasł jednak po śmierci króla. Polityka wewnętrzna Fortyfikowanie kraju Kazimierz Wielki starał się wzmocnić system obronny kraju. Stare grody, otoczone wałami z drewna i ziemi, nie zapewniały już skutecznej obrony w razie wojny. Dlatego król popierał budowę zamków warownych z cegły i kamienia. Za jego panowania wzniesiono ich około pięćdziesięciu, zwłaszcza na granicy ze Śląskiem. Miasta otaczano murami obronnymi. Zreorganizowano siły zbrojne. Wojsko podzielono na oddziały zwane chorągwiami. W celu poprawy ładu wewnętrznego wzmocniono urząd starostów i usprawniono sądownictwo. Król powołał do życia - po raz pierwszy w dziejach państwa polskiego - pieniężny skarb państwowy. Jego podstawą były dochody z górnictwa solnego, ceł, podatków gruntowych oraz prywatnych majątków monarchy. W czasach panowania Kazimierza Wielkiego Królestwo przeżywało okres dużego rozwoju gospodarczego. Władca nadawał miastom liczne przywileje. Popierał akcję kolonizacyjną i lokacje nowych miast oraz wsi. Nowe miasta zakładane były czasem z powodów pozaekonomicznych. Na przykład Kazimierz obok Krakowa miał być przeciwwagą dla silnej politycznie i ekonomicznie pozycji mieszczaństwa krakowskiego. Wzrost zamożności społeczeństwa wywołał ożywienie życia kulturalnego. Powstanie uniwersytetu w Krakowie Organizacja krakowskiej uczelni Rozwijające się państwo odczuwało dotkliwy brak wykształconej kadry, zwłaszcza prawników. W królestwie nie było wyższej uczelni, Kazimierz Wielki podjął więc starania o powołanie uniwersytetu. W średniowieczu akt ten wymagał zgody papieża. W 1363 r. udało się do Awinionu, do papieża Urbana V, poselstwo królewskie z prośbą o otwarcie w Krakowie wyższej uczelni nazywanej studium powszechnym (łac. studium generale). Papież odniósł się życzliwie do prośby polskiego władcy. Dnia 12 maja 1364 r. Kazimierz Wielki wystawił akt erekcyjny uczelni. Status studium generale był wzorowany na uniwersytetach włoskich w Bolonii i Padwie. Przewidywał on dużą autonomię uczelni. Profesorów mieli wybierać studenci. Przewidywano trzy wydziały: nauk wyzwolonych, prawa i medycyny. Szczególnie rozbudowany był wydział prawa, który składał się z ośmiu katedr (trzy katedry prawa kanonicznego i pięć prawa rzymskiego). Pensje dla profesorów miały być wypłacane z dochodów królewskich. Kontrolę nad uczelnią z ramienia króla miał sprawować kanclerz. Papież potwierdził akt założenia uniwersytetu. Zastrzegł jednak, że uczelnia nie będzie obejmowała wydziału teologicznego, co obniżało jej rangę. Natomiast nadzór nad uczelnią miał sprawować biskup krakowski, a nie kanclerz. Zachowało się niewiele informacji o działalności uniwersytetu w czasach Kazimierza Wielkiego. Po śmierci monarchy uczelnia zamarła. Uniwersytet został odnowiony przez Władysława Jagiełłę w 1400 r. Kazimierzowi Wielkiemu nie udało się w pełni urzeczywistnić ambitnych planów. Podejmowane przez niego działania na rzecz utworzenia uniwersytetu w Królestwie dowiodły, że był on władcą wybitnym i dobrze rozumiał potrzeby państwa. Polacy udawali się także na studia za granicę, co spowodowało wzrost zainteresowania kulturą antyczną. Liliana Sosnowska - materiały edukacyjne 3

4 Król fundował liczne kościoły. Dokonano także przebudowy Wawelu. Oprócz monarchy mecenatem artystycznym zajmowali się również liczni możnowładcy, a nawet zamożne rody mieszczańskie. Czy wiesz, że... Włoski model organizacyjny uniwersytetu nazywano modelem korporacyjnym. Studenci tworzyli korporację uniwersytecką i wybierali spośród siebie rektora. Zamieszkiwali w kwaterach miejskich. Na czoło uprawianych dyscyplin naukowych w modelu włoskim wysuwało się prawo. Konkurencyjny model organizacyjny ukształtował się w Paryżu. W tym modelu, nazywanym kolegialnym, funkcję rektora pełnił profesor. Studenci i profesorowie mieszkali w kolegiach, a najważniejszą dyscypliną naukową w modelu paryskim była teologia. Początki monarchii stanowej Za panowania Kazimierza Wielkiego dokonano w Polsce kodyfikacji prawa. Spisane osobno dla Wielkopolski statuty piotrkowskie" oraz dla Małopolski statuty wiślickie" zawierały przepisy dotyczące prawa cywilnego, karnego i procesowego. Byty oparte na panującym wcześniej prawie zwyczajowym. Statuty stworzyły podstawy prawne do powstania w Polsce monarchii stanowej, która ukształtowała się wcześniej w krajach Europy Zachodniej. W monarchii tego typu społeczeństwo było podzielone na grupy społeczne nazywane stanami, a każdy stan miał odrębne prawa. Najbardziej uprzywilejowany był stan duchowny. Inne przywileje posiadała szlachta. Odrębne prawa określały położenie stanu mieszczańskiego i kmiecego (chłopów). Poza duchowieństwem stany miały charakter zamknięty i dziedziczny. Członkiem określonego stanu człowiek stawał się w dniu narodzin i pozostawał w nim - poza nielicznymi wyjątkami - aż do śmierci. Przepisy zawarte w statutach Kazimierza Wielkiego zapoczątkowały podział stanowy społeczeństwa. Za szlachcica można było uważać tylko kogoś, kto mógł się wykazać pochodzeniem szlacheckim. W razie zaistnienia podejrzenia uzurpacji szlachectwa przeprowadzano proces tak zwanej nagany szlachectwa. Pozwany musiał przedstawić wywód przodków, z którego wynikało, że ma szlacheckie pochodzenie. Wzmocniono władzę szlachcica nad chłopem. Kmieciom ograniczono możliwość opuszczania wsi. Nielegalne odejście, czyli zbiegostwo, było ścigane prawem. Napływ ludności żydowskiej W czasach Kazimierza Wielkiego do Polski napływała ludność żydowska z Europy Zachodniej. Żydzi osiedlali się zresztą już wcześniej w granicach Królestwa Polskiego, a ich emigracja miała najczęściej przymusowy charakter. W XIII i XIV w. w wielu krajach - pod wpływem szerzącej się nietolerancji i czarnej legendy" - dochodziło do brutalnych prześladowań Żydów. Kazimierz Wielki nie przeciwdziałał napływowi tej ludności do kraju. Żydzi podlegali bezpośrednio władcy jako słudzy skarbu". Mieli zagwarantowaną nietykalność osobistą, swobodę wyznania, samorząd oraz odrębne sądownictwo. Znieważanie Żydów było karalne. Zabraniano propagowania w Polsce czarnej legendy". Opieka królewska nie zawsze jednak chroniła ludność żydowską. Podatki opłacane przez sługi skarbu" stanowiły niemałą część dochodów państwa. Dużą rolę w otoczeniu króla odgrywali bogaci bankierzy żydowscy, którzy w razie potrzeby wspomagali skarbiec pożyczkami. Prawo zabraniało Żydom posiadania ziemi, więc mieszkali wyłącznie w miastach. Zajmowali się handlem, rzemiosłem oraz pożyczaniem pieniędzy na procent, czyli lichwą. W tej dziedzinie nie mieli konkurencji, ponieważ Kościół zabraniał chrześcijanom uprawiania lichwy. Udzielanie pożyczek przynosiło bankierom wysokie dochody, lecz ściągało na nich niechęć licznych wierzycieli. Ruś Halicko-Włodzimierska W polityce Kazimierza Wielkiego ważną rolę odgrywała kwestia Rusi Halicko-Włodzimierskiej. Księstwo to wyodrębniło się w XII w. z Rusi Kijowskiej i obejmowało dorzecze górnego i środkowego Dniestru oraz częściowo Sanu. Główną rolę w życiu księstwa odgrywało bogate możnowładztwo (bojarzy). Ludność posługiwała się językiem ruskim i wyznawała chrześcijaństwo w obrządku wschodnim. Kraj obfitował w żyzne Materiały edukacyjne Liliana Sosnowska

5 ziemie, stosunkowo słabo zaludnione. Biegł tędy ważny szlak handlowy nad Morze Czarne. Zainteresowanie Rusią Halicko-Włodzimierską okazywał już Władysław Łokietek. W latach wygasła miejscowa dynastia Romanowiczów. Doszło do walk o władzę. Przy zbrojnym poparciu hufców polskich i węgierskich na tronie został osadzony, spokrewniony przez matkę z Romanowiczami, syn księcia mazowieckiego Bolesław Jerzy. Przyłączeniem Rusi Halicko-Włodzimierskiej do Królestwa Polskiego było zainteresowane rycerstwo, możnowładztwo i mieszczaństwo małopolskie, a także duchowieństwo, licząc na prowadzenie akcji misyjnej wśród ludności prawosławnej. Bolesław Jerzy, nie mając potomstwa i szukając pomocy przeciwko opozycji bojarskiej, zawarł układ z Kazimierzem Wielkim i uznał go za swego dziedzica. Kiedy książę halicki został w 1340 r. zamordowany, Kazimierz Wielki wkroczył na Ruś jako jego spadkobierca. Przeciw panowaniu króla polskiego wystąpiła część miejscowych bojarów oraz Tatarzy i Litwini, którzy także rościli pretensje do księstwa. Walki trwały do roku Polskę wspomagały wojska węgierskie. W wyniku wojny Ruś Halicko-Włodzimierska znalazła się pod panowaniem króla polskiego. Bliski kontakt z chrześcijaństwem obrządku wschodniego wywarł wpływ na kulturę polską. Na ziemiach polskich pojawi! się kult ikon. Celem licznych pielgrzymek jest do dziś obraz Czarnej Madonny, znajdujący się w klasztorze Paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie. Obraz nie jest jedynym przykładem wpływów kultury ruskiej i bizantyjskiej w Polsce, na przykład Władysław Jagiełło nakazał ozdobienie katedry gnieźnieńskiej, kościoła w Wiślicy i Wawelu oraz kaplicy zamkowej w Lublinie ruskimi polichromiami. Znajdujący się w kaplicy klasztoru Paulinów obraz jest wzorowany na bizantyjskiej ikonie. Namalowany na desce wizerunek Madonny z Dzieciątkiem został poważnie zniszczony po napadzie na klasztor i w 1430 r. przemalowany. Według tradycji obraz ofiarował paulinom książę Władysław Opolczyk, najnowsze badania wskazują jednak, że uczynili to Andegawenowie. Legenda Kazimierza Wielkiego Postać Kazimierza Wielkiego silnie utrwaliła się w narodowej tradycji. Duża w tym zasługa Janka z Czarnkowa, jednego z najbliższych współpracowników króla. Po śmierci władcy napisał kronikę, w której wiele miejsca poświęcił Kazimierzowi Wielkiemu. Jego relacja nie jest jednak obiektywna, idealizował on postać zmarłego króla. Można niekiedy spotkać się z opinią, że jego panowanie to czas pokoju. Nie jest to prawdą - dużą część rządów Kazimierza Wielkiego wypełniły wojny, lecz toczyły się na peryferiach kraju. Wielkopolska i Małopolska nie odczuwały bezpośrednio ich skutków. Przesadne jest również określanie władcy mianem króla chłopów. Kazimierz Wielki starał się zwalczać nadużycia urzędników wobec ludności kmiecej, lecz statuty wiślicko-piotrkowskie ograniczyły wolność osobistą chłopów. Wobec przeciwników monarcha był stanowczy. Maciej Borkowic, jeden z przywódców opozycji przeciwko królowi, został zamorzony głodem. Surowe kary dotykały nie tylko przeciwników politycznych i przestępców. Ksiądz Baryczka, który publicznie krytykował rozwiązłość króla, został utopiony. Zostawił Polskę murowaną" Nowy władca okazał się znakomitym dyplomatą i organizatorem. Unikając konfliktów zbrojnych, doprowadził do zrzeczenia się przez monarchę czeskiego tytułu króla polskiego w zamian za odszkodowanie oraz faktyczną rezygnację ze Śląska. Po procesach przed sądami papieskimi zawarł też pokój z Krzyżakami, którzy zwrócili królowi Kujawy i ziemię dobrzyńską, zatrzymali zaś Pomorze Gdańskie. Ustępstwa te, traktowane prawdopodobnie przez Kazimierza jako tymczasowe, oddaliły od Królestwa Polskiego niebezpieczeństwo zewnętrzne i dały młodemu władcy czas na umocnienie państwa. Spisane wówczas statuty kazimierzowskie stanowiły aż do XVIII w. podstawę obowiązujących w Polsce praw szlacheckich. Największą sławę przyniosły jednak Kazimierzowi wznoszone z jego inicjatywy budowle, zwłaszcza zamki i mury obronne wokół miast. Według ówczesnego źródła król ufortyfikował 24 miasta i 36 zamków (niektórzy historycy podnoszą tę drugą Liliana Sosnowska - materiały edukacyjne 5

6 liczbę do ponad 50). Dzięki temu tradycja przypisała mu miano władcy, który zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną". Wychodzące z rozbicia dzielnicowego Królestwo potrzebowało przede wszystkim silnej władzy centralnej, dysponującej sprawną administracją. Obok monarchy pojawiły się więc nowe instytucje: rada królewska (składająca się z najbliższych doradców władcy), urzędy kanclerza i zarządcy skarbu królewskiego, a także zjazdy generalne dostojników. W terenie króla reprezentowali nadal starostowie. Dawne urzędy dzielnicowe straciły na znaczeniu i stały się urzędami ziemskimi (obsadzanymi przez szlachtę danej ziemi), natomiast wiece ewoluowały stopniowo w stronę organów sądowych oraz samorządowych - szlacheckich sejmików. Budując nowoczesne państwo, Kazimierz zamierzał oprzeć je mocnych podstawach gospodarczych. W tym celu popierał lokacje nowych wsi i miast oraz nadawanie starym ośrodkom przywilejów prawa niemieckiego. O jego zainteresowaniu sprawami wsi świadczy przydomek król chłopów", nadany władcy przez poddanych. Wiadomo też, iż król dbał o rozwój górnictwa i handlu. W obydwu tych dziedzinach stosował elementy protekcjonizmu, czyli ochrony interesów gospodarczych państwa za pomocą przepisów prawnych. Królewskie zarządzenia nakazywały cudzoziemskim kupcom wybierać określone szlaki (tzw. przymus drogowy) i wystawiać towary na sprzedaż w wyznaczonych miastach (tzw. prawo składu). Wiele uwagi poświęcał również monarcha sprawom skarbowym. Wpływy do skarbca państwowego pochodziły z ceł i podatków - z których najważniejsze było powszechne poradlne - a także z dochodów z ziem królewskich oraz żup* solnych. Zachowane dokumenty wskazują też, że Kazimierz dążył do stabilizacji wartości pieniądza i wyparcia z obiegu obcych monet. Wszystkie te działania, w połączeniu z korzystną koniunkturą ekonomiczną, uczyniły z Polski zasobny kraj, o dynamicznie rozwijającej się gospodarce. Reforma państwa wymagała również uporządkowania praw. Ze względu na istotne różnice między poszczególnymi dzielnicami Kazimierz dokonał odrębnych kodyfikacji dla Wielkopolski i Małopolski. Koniec rządów dynastii Piastów Kiedy w 1370 r. Kazimierz Wielki umarł, pozostawił państwo silne i bogate, odgrywające coraz większą rolę w polityce międzynarodowej. Długie, niemal 40-letnie panowanie tego władcy przyniosło Polsce stabilizację, tak potrzebną po latach wojen domowych. Tym właśnie Kazimierz zaskarbił sobie u potomnych miano Wielkiego". Już w XVI w. kronikarz Marcin Kromer zanotował: [Kazimierz] był bardziej sławny w pokoju niż w czynach i sztuce wojennej; stąd także on jeden wśród władców Polski, jak się wydaje, zasłużył sobie na przydomek wielkiego nie tyle męstwem wojennym i zwycięstwami, ile wspaniałymi czynami i przez obwarowanie licznych zamków i miast, a także dlatego, że do końca utrzymał życzliwość względem siebie zarówno wszystkich wysoko postawionych, jak też ludzi niskiej kondycji społecznej, a to przez te zalety, które zgromadził, to jest sprawiedliwość, przystępność, ludzkość, uprzejmość i łagodność. Ostatni z piastowskich królów nie doczekał się męskiego potomka z żadnego ze swych czterech małżeństw. W tej sytuacji korona przypadła - zgodnie ze zobowiązaniami przyjętymi być może jeszcze przez Władysława Łokietka - władcy węgierskiemu Ludwikowi Andegaweńskiemu ( ), siostrzeńcowi Kazimierza. Przejście władzy w ręce obcego monarchy, nieobecnego w kraju, osłabiło pozycję króla wobec rosnących w siłę stanów. Już w 1355 r. Ludwik zgodził się na warunki postawione przez przedstawicieli społeczeństwa polskiego (m.in. ograniczenie podatków). Po objęciu tronu, chcąc zapewnić sukcesję swojej córce, wydał następne przywileje, w których historycy upatrują początki dominacji stanu szlacheckiego. Tendencja ta miała w przyszłości znacząco wpłynąć na ustrój Polski Pytania i ćwiczenia 1. Zapoznaj się z fragmentami Kroniki krakowskiej, spisanej po śmierci Kazimierza Wielkiego i odpowiedz, jak autor charakteryzował postawę Kazimierza Wielkiego wobec duchowieństwa. Tekst do analizy Zgodnie też ze słowami psalmisty»ukochał całą usilnością ozdobę przybytku Pańskiego«. Albowiem pokrył chór kościoła katedralnego krakowskiego ołowiem, a sklepienie chóru złoconymi gwiazdami ozdobił. W Materiały edukacyjne Liliana Sosnowska

7 tymże kościele kaplicę Wniebowzięcia N. P. Marii i drugą, u braci zakonu kaznodziejskiego, oraz wiele kościołów (...) mocnymi murami, ozdobną rzeźbą, malowidłami i podziwienia godnymi dachami upiększył i pokrył. Wiele z tych kościołów obdarzył drogocennymi ornatami, złoconymi kielichami i wielką ilością ksiąg. (...) duchownych (...) o których wiedział, iż są czyści w życiu i w mowie, bardzo lubił i dawał im przy kościołach prelatury, prebendy i beneficja, jakiegokolwiek byli pochodzenia - ponad szlachtę i dworzan swoich; prałatów zaś i kanoników wszystkich kościołów upominał, aby przy kościołach swoich przebywali. (...) zdarzyło się, że za podszeptem diabła niejaki Marcin Baryczka, wikary kościoła krakowskiego, został przed królem fałszywie oskarżony przez jego przybocznych; w dzień św. Łukasza uwięziono go, a następnej nocy w rzece Wiśle utopiono, bez żadnej przyczyny, zupełnie niewinnego. Odtąd, niestety, wszelka pomyślność odstąpiła króla (...) Nareszcie, szczerze żałując i pokutując za ową tak wielką zbrodnię, wspomniany król wyprawił do dworu rzymskiego posłów i wyjednał sobie rozgrzeszenie, zadaną zaś pokutę pokornie wypełnił". Kronika krakowska; cyt. za: By czas nie zaćmił i niepamięć. Wybór kronik średniowiecznych, tłum. J. Żerbiłło, Warszawa 1975, s W jaki sposób Kazimierz Wielki starał się wzmocnić system obronny swojego państwa? 3. Część historyków uważa, że Kazimierz Wielki zbytnio się zaangażował w podbój Rusi Halicko-Włodzimierskiej, zaniedbując starania o odzyskanie Śląska. Czy zgadzasz się z tą opinią? Odpowiedź uzasadnij.. Leksykon Kazimierz III Wielki ( ) - syn Władysława Łokietka, od 1333 r. król Polski, ostatni z dynastii Piastów; zakończył konflikty z sąsiadami; dążył do wzmocnienia władzy królewskiej, uporządkowania praw i pobudzenia rozwoju gospodarczego kraju; jego panowanie położyło fundamenty pod rozwój potęgi Polski Jagiellonów Korona Królestwa Polskiego - stworzona w XIV w. koncepcja suwerennej monarchii, obejmującej dawne ziemie piastowskie i będącej wyrazem zbiorowych interesów społeczeństwa, nie zaś prywatną własnością dynastii; jej upowszechnienie służyło podkreśleniu praw Polski do utraconych dzielnic (zwłaszcza Śląska i Pomorza) Ludwik Andegaweński (Węgierski) ( ) - siostrzeniec Kazimierza Wielkiego, od 1342 r. król węgierski, od 1370 król Polski; przebywał stale na Węgrzech, powierzając rządy w Polsce matce - Elżbiecie Łokietkównie; wydał przywileje, które zapoczątkowały dominację stanu szlacheckiego w Polsce (zob. rozdz. 34) poradlne - podatek od ziemi uprawnej; za rządów Kazimierza Wielkiego był płacony prawdopodobnie corocznie i wynosił 2 miary zboża oraz 12 groszy czeskich od łanu; za czasów Ludwika Andegaweńskiego ograniczono go do 2 groszy od łanu rada królewska - organ doradczy króla, skupiający jego najbliższych współpracowników; za rządów Kazimierza Wielkiego najważniejszy organ w państwie; w miarę rozwoju demokracji szlacheckiej traciła na znaczeniu; w XV w. rada królewska przekształciła się w senat -część sejmu walnego (zob. rozdz. 34) starosta - namiestnik królewski mający znaczne uprawnienia sądownicze, porządkowe i wojskowe; urząd starosty upowszechnił się w Polsce za rządów Wacława II; od XV w., w miarę rozwoju demokracji szlacheckiej, jego znaczenie malało statuty kazimierzowskie - wydane przez Kazimierza Wielkiego, osobno dla Wielkopolski i Małopolski (znane jako piotrkowskie i wiślickie), zbiory praw; wielokrotnie uzupełniane, stały się podstawą praw szlacheckich w Polsce Wacław II ( ) - od 1278 r. król czeski, od 1291 r. książę krakowski, od 1300 r. król Polski; powołując się na zapis swojej ciotki, wdowy po jednym z poprzednich władców Krakowa, zajął w 1291 r. to miasto; w następnych latach opanował większość ziem polskich i koronował się w Gnieźnie; jego rządy w Polsce, sprawowane za pośrednictwem starostów, opierały się głównie na miastach i części duchowieństwa Władysław I Łokietek (1260 lub ) - jeden z dzielnicowych książąt mazowieckich, od 1320 r. król Polski; w 1288 r. włączył się do walki o Kraków; w 1300 r. pod naciskiem Wacława II zmuszony do ucieczki z Liliana Sosnowska - materiały edukacyjne 7

8 Polski; w 1304 r. dzięki pomocy Węgrów powrócił do kraju; do 1314 r. rozciągnął swoją władzę na Małopolskę, Kujawy i Wielkopolskę Słowniczek sukcesja - następstwo tronu, dziedziczenie praw do tronu żupy - średniowieczne przedsiębiorstwa górnicze ĆWICZENIA ŹRÓDŁO Charakterystyka rządów Kazimierza Wielkiego, pióra Janka z Czarnkowa. Królewską uwieńczony koroną, rządził on powierzonym mu przez Boga królestwem i narodem dzielnie i z pożytkiem. Albowiem, wedle słów proroka, umiłował pokój, prawdę i sprawiedliwość. Był bowiem najżarliwszym opiekunem i obrońcą dobrych i sprawiedliwych, zaś najsroższym prześladowcą złych, grabieżców, gwałcicieli i oszczerców. Kto tylko popełniał łotrostwa lub kradzieże, chociażby to była szlachta, tego kazał ścinać, topić i głodem morzyć. Za jego czasów żaden z potężnych panów lub szlachty nie śmiał biednemu gwałtu czynić, lecz wszystkich się sądziło według szali sprawiedliwości. Ponieważ zaś w Królestwie Polskim, w sądach prawa polskiego, sądzono z dawnych czasów podług pewnych zwyczajów, które się bardzo skaziły, a przez różne osoby rozmaicie zmieniane, wprowadzały wiele podstępów i krzywd, przeto ten król, w żarliwej dbałości o sprawiedliwość, zwoławszy prałatów i szlachetnych panów z całego swego królestwa, odrzuciwszy wszystkie zwyczaje sprzeczne prawu i rozumowi, ustawy z prawem i rozumem zgodne, według których sprawiedliwość mogłaby być wszystkim jednakowo i równomiernie wymierzana, za wspólną zgodą prałatów i panów, zawarł w piśmie, dla zachowania na wieczne czasy. Tak tedy król ten ponad wszystkich monarchów polskich dzielnie rządził rzeczą pospolitą, albowiem jak drugi Salomon podniósł do wielkości dzieła swoje - murował miasta, zamki, domy. Naprzód ozdobił zamek krakowski podziwu godnymi domami, wieżami, rzeźbą, malowidłami, dachami wielkiej piękności. Naprzeciw zaś zamku krakowskiego, po drugiej stronie Wisły, wymurował miasto, które od imienia swego nazwał Kazimierzem, jak również wiele innych miast. Kronika Jana z Czarnkowa, Kraków W jaki sposób król Kazimierz dbał o porządek i praworządność w państwie? 2. Dlaczego monarcha podjął się uporządkowania praw Królestwa? 3. Jakie przedsięwzięcia budowlane króla wymienił kronikarz? Pytania 1. Wymień problemy, przed którymi stanęło odnowione Królestwo. 2. Scharakteryzuj rządy Kazimierza Wielkiego. Jakie cele postawił sobie ten władca? W jaki sposób je realizował? 3. Wyjaśnij, jaki wpływ na kształt polskiej monarchii stanowej miało objęcie tronu przez króla węgierskiego. Dlaczego jego pozycja była słabsza niż władców piastowskich? Sprawdź, czy potrafisz 1.Wyjaśnić różnicę między koncepcją Korony Królestwa Polskiego a modelem patrymonialnej monarchii pierwszych Piastów. 2.Wytłumaczyć związek między tworzeniem się społeczeństwa stanowego a odbudową zjednoczonego Królestwa. 3.Wyjaśnić znaczenie rządów Kazimierza Wielkiego w dziejach państwa polskiego. Problem do przemyślenia i dyskusji Kazimierz III zyskał u potomnych przydomek Wielki". Czy uważasz, że dokonania ostatniego z Piastów Materiały edukacyjne Liliana Sosnowska

9 uzasadniają to wyróżnienie? Wskaż innych władców polskich, którzy - twoim zdaniem - mogliby również otrzy Literatura pomocnicza J. Dąbrowski, Elżbieta Łokietkówna ( ), Kraków J. Dowiat, Polska - państwem średniowiecznej Europy, Warszawa R. Gródecki, Polska piastowska, Warszawa Z. Kaczmarczyk, Polska czasów Kazimierza Wielkiego, Kraków F. Kiryk, Wielki król i jego następca, Kraków Polska dzielnicowa i zjednoczona. Państwo, społeczeństwo, kultura, red. A. Gieysztor, Warszawa S. Rosik, Kazimierz Wielki i jego czasy, Wrocław H. Samsonowicz, Łokietkowe czasy, Kraków J. Wyrozumski, Kazimierz Wielki, Wrocław Liliana Sosnowska - materiały edukacyjne 9

Monarchia Kazimierza Wielkiego

Monarchia Kazimierza Wielkiego Monarchia Kazimierza Wielkiego 1333-1370 1. Początek rządów Jako jedyny spadkobierca odziedzicza tylko Wielkopolskę i Małopolskę; ok. 40% terenów Polski z 1138r. Niezależne pozostaje Mazowsze; w rękach

Bardziej szczegółowo

MONARCHIA KAZIMIERZA WIELKIEGO ( )

MONARCHIA KAZIMIERZA WIELKIEGO ( ) Uniwersytet Wrocławski Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Instytut Historii Państwa i Prawa Zakład Historii Administracji Studia Stacjonarne Administracji pierwszego stopnia Agata Jamróz MONARCHIA

Bardziej szczegółowo

Turniej klas 5. Semestr 2

Turniej klas 5. Semestr 2 Turniej klas 5 Semestr 2 NIECH WYGRA NAJLEPSZY! 1. Obrazy przedstwiają ojca i syna, królów Polski. Jak nazywali się ci królowie? a. Władysław Łokietek i Kaziemierz Wielki b. Władysław Jagiełło i Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Początki rządów Jagiellonów

Początki rządów Jagiellonów Początki rządów Jagiellonów 1. Andegawenowie na polskim tronie Łokietek i Kazimierz Wielki dogadywali się w sprawie sukcesji z Węgrami (Kazimierz Wielki w 1339 r. w Wyszehradzie) 1370 r. umiera Kazimierz

Bardziej szczegółowo

Polska i świat w XII XIV wieku

Polska i świat w XII XIV wieku Test a Polska i świat w XII XIV wieku Test podsumowujący rozdział I 1. Czytaj uważnie tekst i zadania. 2. W zadaniach od 1. do 3., 5., 6. oraz od 10. do 1 3. znajdują się cztery odpowiedzi: A, B, C, D.

Bardziej szczegółowo

Historia Polski Klasa V SP

Historia Polski Klasa V SP Temat: Bolesław Krzywousty i jego testament. Historia Polski Klasa V SP Bolesław Krzywousty ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 października 1138. Był synem Władysława Hermana i Judyty Czeskiej. Książę Śląski,

Bardziej szczegółowo

Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku

Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku Lekcje: 1. Rozbicie dzielnicowe w Polsce 2. Gospodarka i społeczeostwo Polski w okresie rozbicia dzielnicowego 3. Odbudowa Królestwa Polskiego przez Władysława

Bardziej szczegółowo

Mateusz Nowak, II rok studiów, grupa 1.

Mateusz Nowak, II rok studiów, grupa 1. Mateusz Nowak, II rok studiów, grupa 1. Poziom kształcenia (podkreślić): szkoła podstawowa, gimnazjum, szkoła ponadgimnazjalna. Klasa: IV. Podstawa programowa: Podstawa programowa z komentarzami. Tom 4.

Bardziej szczegółowo

WYDANIE SPECJALNE NUMER VI MARZEC

WYDANIE SPECJALNE NUMER VI MARZEC Szkoła Podstawowa im. Króla Kazimierza III Wielkiego w Zasani Zasań 91 32-425 Trzemeśnia www.spzasan.pl KAMIENNICZEK WYDANIE SPECJALNE NUMER VI MARZEC 2017 NASZ PATRON KRÓL KAZIMIERZ III WIELKI KAZIMIERZ

Bardziej szczegółowo

Fakty XIV i XV wieku

Fakty XIV i XV wieku Fakty XIV i XV wieku Wielki bunt wójta z Krakowa maju 1311r. wójt Albert postanowił wywołać bunt przeciwko Łokietkowi, dążąc do ustanowienia w Polsce władzy świeżo koronowanego na króla Czech Jana Luksemburczyka.

Bardziej szczegółowo

Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego

Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego 1. Ziemie polskie w połowie XIII w. Drzewo genealogiczne s.427; pomocne przy pojawianiu się imion Po 1241 r. o ziemie śląska walczą synowie Henryka Pobożnego; podzielili

Bardziej szczegółowo

Kryzys monarchii piastowskiej

Kryzys monarchii piastowskiej Kryzys monarchii piastowskiej 1. Panowanie Mieszka II (1025-1031, 1032-1034) Koronacja w 1025r.; w testamencie chrobry pominął Bezpryma i Ottona Zaangażował się w konflikt z Niemcami (wyprawy na Saksonię)

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku.

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku. UNIWERSAŁ trzecich Wici zwołłujjąccy sszllacchettnycch Pollaków do Niepołomic na dwudniiowy Sejm Walny w dniach 4-5 października 2014r.. Wojciech Edward Leszczyński Fundacja im. Króla Stanisława Leszczyńskiego

Bardziej szczegółowo

Teleturniej historyczny

Teleturniej historyczny Teleturniej historyczny 1. Co oznacza przydomek Chrobry? a) piękny b) wielki c) wspaniały d) mężny d) lekarski 2. Wskaż poprawną kolejność przedstawionych władców. a) Bolesław Krzywousty, Mieszko I, Bolesław

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Konkurs Historyczny Polska Piastów etap szkolny (klucz odpowiedzi)

Powiatowy Konkurs Historyczny Polska Piastów etap szkolny (klucz odpowiedzi) Honorowy Patronat Pan Jarosław Szlachetka Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pan Józef Tomal Starosta Powiatu Myślenickiego Pan Paweł Machnicki Burmistrz Gminy i Miasta Dobczyce Pan Paweł Piwowarczyk

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy. Zadanie 1 P (0-5) Wpisz we wskazane na mapie miejsca nazwy plemion zamieszkujących ziemie polskie w X wieku.

Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy. Zadanie 1 P (0-5) Wpisz we wskazane na mapie miejsca nazwy plemion zamieszkujących ziemie polskie w X wieku. Imię i nazwisko Sprawdzian diagnozujący wiadomości i umiejętności dla klasy V Dział: Dynastia Piastów na polskim tronie Nr w dzienniku.. Kl. V Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy Liczba pkt. Ocena Zadanie

Bardziej szczegółowo

Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów

Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów 1370-1492 Ludwik Węgierski z dynastii Andegawenów król Węgier w latach 1342-1382, król Polski w latach 1370-1382 Jako król Węgier prowadził bardzo aktywną politykę

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Monarchia polska w XIV-XV wieku

Monarchia polska w XIV-XV wieku Monarchia polska w XIV-XV wieku 1. Zmiany w administracji polskiej w XIII w. Rozwój immunitetów, kolonizacja na prawie niemieckim, zmiana struktur stanowych wymusił zmiany w systemie władzy Urzędy dworskie

Bardziej szczegółowo

Narodziny monarchii stanowej

Narodziny monarchii stanowej Narodziny monarchii stanowej 1. Przemiany społeczne Mimo władzy patrymonialne władca musiał liczyć się z możnymi Umowy lenne wiążą króla (seniora) z jego wasalami Wzajemna zależność i obowiązki X/XI w.

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Powstanie Akademii Krakowskiej.

Wykład 2. Powstanie Akademii Krakowskiej. Wykład 2. Powstanie Akademii Krakowskiej. POWSTANIE AKADEMII KRAKOWSKIEJ Uniwersytet nie obejmował wszystkich uprawianych na większości ówczesnych uniwersytetów nauk; nie było w nim wydziału teologii.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

KONKURS HISTORYCZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH

KONKURS HISTORYCZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH KONKURS HISTORYCZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH Zadanie 1. KLUCZ ODPOWIEDZI ETAP WOJEWÓDZKI a) idea utworzenia uniwersalistycznego cesarstwa, potęgi złożonej z czterech części ( Galia, Germania, Italia,

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA DO INTERNETOWEGO PODRĘCZNIKA HISTORII KASZUBÓW TEMAT 7: KASZUBY POD PANOWANIEM KRZYŻACKIM.

ĆWICZENIA DO INTERNETOWEGO PODRĘCZNIKA HISTORII KASZUBÓW TEMAT 7: KASZUBY POD PANOWANIEM KRZYŻACKIM. ĆWICZENIA DO INTERNETOWEGO PODRĘCZNIKA HISTORII KASZUBÓW TEMAT 7: KASZUBY POD PANOWANIEM KRZYŻACKIM. Zadanie 1 [3 pkt] W 1294 r. zmarł Mściwoj II, ostatni przedstawiciel dynastii Subisławiców na tronie

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (2 p.) Wskaż wydarzenie chronologicznie pierwsze stawiając przy nim literę,,a" i chronologicznie ostatnie stawiając przy nim literę,,b".

Zadanie 1. (2 p.) Wskaż wydarzenie chronologicznie pierwsze stawiając przy nim literę,,a i chronologicznie ostatnie stawiając przy nim literę,,b. VIII POWIATOWY KONKURS z HISTORII pod patronatem Jurajskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Twórczych,,POLSKA PIASTÓW OD MIESZKA I DO KAZIMIERZA WIELKIEGO" Etap powiatowy 2014/2015 KOD UCZNIA Informacje dla

Bardziej szczegółowo

Historia. Wielki egzamin. Klasa II. Test 2. Wersja A

Historia. Wielki egzamin. Klasa II. Test 2. Wersja A HGII/2A Historia. Wielki egzamin Klasa II. Test 2. Wersja A Część II. Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów Instrukcja dla ucznia 1. W karcie odpowiedzi wpisz swoje imię i nazwisko, wersję testu

Bardziej szczegółowo

Sąsiedzi Polski w XII-XIII wieku

Sąsiedzi Polski w XII-XIII wieku Sąsiedzi Polski w XII-XIII wieku 1. Marchia Brandenburska Cesarzowe niemieccy ingerowali w sprawy książąt dzielnicowych W XIII w. walki wewnętrzne w Rzeszy = mniejsze zainteresowanie podzieloną Polską

Bardziej szczegółowo

Historia EGZAMIN KLASYFIKACYJNY 2015/16 KLASA II GIMNAZJUM. Imię:... Nazwisko:... Data:... Historia egzamin klasyfikacyjny 2015/16 gimnazjum, klasa 2

Historia EGZAMIN KLASYFIKACYJNY 2015/16 KLASA II GIMNAZJUM. Imię:... Nazwisko:... Data:... Historia egzamin klasyfikacyjny 2015/16 gimnazjum, klasa 2 Historia EGZAMIN KLASYFIKACYJNY 2015/16 KLASA II GIMNAZJUM Imię:... Nazwisko:... Data:... Strona 1 Wersja podstawowa 1. Wymień dwóch władców koronowanych na króla Polski (0 2 p.) w okresie pomiędzy rządami

Bardziej szczegółowo

K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny

K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny ............... kod pracy ucznia....................... pieczątka nagłówkowa szkoły K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny Drogi Uczniu, Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŹRÓDEŁ I LITERATURY

WYKAZ ŹRÓDEŁ I LITERATURY WYKAZ ŹRÓDEŁ I LITERATURY I ŹRÓDŁA DRUKOWANE Konfederacja Maćka Borkowicza, [w:] Teksty źródłowe do ćwiczeń z historii Polski średniowiecznej (do r. 1492), wybrała: L. Matusik, Wrocław 1975. Ostateczny

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Konkurs Historyczny Polska Piastów etap powiatowy

Powiatowy Konkurs Historyczny Polska Piastów etap powiatowy Honorowy Patronat Pan Jarosław Szlachetka Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pan Józef Tomal Starosta Powiatu Myślenickiego Pan Paweł Machnicki Burmistrz Gminy i Miasta Dobczyce Pan Paweł Piwowarczyk

Bardziej szczegółowo

STOSUNKI POLSKOKRZYŻACKIE ZA PANOWANIA DYNASTII PIASTÓW

STOSUNKI POLSKOKRZYŻACKIE ZA PANOWANIA DYNASTII PIASTÓW STOSUNKI POLSKOKRZYŻACKIE ZA PANOWANIA DYNASTII PIASTÓW DYNASTIA PIASTÓW Krzyżacy Z chrześcijańskim Księstwem Mazowieckim sąsiadowały pogańskie plemię, które najeżdżały na kraj Konrada Mazowieckiego. Regularnie

Bardziej szczegółowo

Skarby Stanisława Augusta

Skarby Stanisława Augusta Monety kolekcjonerskie Skarby Stanisława Augusta Kazimierz III Wielki (1333 1370) Skarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł Skarby

Bardziej szczegółowo

KAZIMIERZ ODNOWICIEL. Zuzanna Jankowska Zespół Szkół w Pobiedziskach im. Kazimierza Odnowiciela Klasa 6e

KAZIMIERZ ODNOWICIEL. Zuzanna Jankowska Zespół Szkół w Pobiedziskach im. Kazimierza Odnowiciela Klasa 6e KAZIMIERZ ODNOWICIEL Zuzanna Jankowska Zespół Szkół w Pobiedziskach im. Kazimierza Odnowiciela Klasa 6e Kazimierz I Karol Odnowiciel Kazimierz Karol, zwany Odnowicielem, urodził się 25 lipca 1016 roku.

Bardziej szczegółowo

Dynastia Piastów - powtórzenie

Dynastia Piastów - powtórzenie Poszukiwacze skarbów Autor: Karolina Żelazowska, Marcin Paks Lekcja 8: Dynastia Piastów - powtórzenie Zajęcia zobrazują kolejne możliwości wykorzystania kodowania z wykorzystaniem robota. Celem tych zajęć

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność:

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: A) chrzest Polski, wstąpienie na tron Mieszka I, bitwa pod Cedynią B) bitwa pod Cedynią, chrzest Polski, wstąpienie na

Bardziej szczegółowo

Rozwój gospodarczy ziem polskich w XII-XIII w.

Rozwój gospodarczy ziem polskich w XII-XIII w. Rozwój gospodarczy ziem polskich w XII-XIII w. 1. Przyczyny ożywienia gospodarczego Stopniowa stabilizacja osadnictwa Wzrost zaludnienia Początek wymiany pieniężnej Przekształcanie podgrodzi w osady typu

Bardziej szczegółowo

Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga

Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga Sochacka Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego

Bardziej szczegółowo

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50.

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50. TEMATY ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA SŁUCHACZY Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Semestr III klasa IIB 2015/16 1. Proszę wymienić cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Kazimierzu Wielkim i jego czasach ARKUSZ KONKURSOWY II ETAP 2015 WERSJA DO POBRANIA

Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Kazimierzu Wielkim i jego czasach ARKUSZ KONKURSOWY II ETAP 2015 WERSJA DO POBRANIA 1) Odpowiedz (0-1p.) Kto jest autorem poniższej grafiki? 2) Uporządkuj chronologicznie wydarzenia (od najdawniejszych do najpóźniejszych) i wpisz w odpowiednie rubryki cyfrę od 1 do 4 (1 oznacza wydarzenie

Bardziej szczegółowo

2 Unia Polski z Litwą

2 Unia Polski z Litwą 2 Unia Polski z Litwą Cele lekcji Wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowymi określeniami czasu historycznego: wiek, rok; przyporządkowuje fakty historyczne datom; oblicza

Bardziej szczegółowo

Skarby Stanisława Augusta

Skarby Stanisława Augusta Monety kolekcjonerskie Skarby Stanisława Augusta Ludwik Węgierski (1370 1382) Skarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł Skarby Stanisława

Bardziej szczegółowo

5. POLSKA PIERWSZYCH PIASTÓW

5. POLSKA PIERWSZYCH PIASTÓW 5. POLSKA PIERWSZYCH PIASTÓW 1) Kiedy odkryto pierwsze ślady człowieka w Polsce? a) 600 tysięcy lat temu b) 40 tysięcy lat temu c) 500 tysięcy lat temu d) 10 tysięcy lat temu 2) Plemiona, których nazwy

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE UCZNIÓW DO EGZAMINU GIMNAZJALNEGO Z HISTORII. Polska Piastów.

PRZYGOTOWANIE UCZNIÓW DO EGZAMINU GIMNAZJALNEGO Z HISTORII. Polska Piastów. PRZYGOTOWANIE UCZNIÓW DO EGZAMINU GIMNAZJALNEGO Z HISTORII P. Ledwoń Polska Piastów http://www.wiking.com.pl/index.php?site=testy_gim_historia_roz_5 http://gwo.pl/strony/2160/seo_link:korona-krolestwa-polskiego

Bardziej szczegółowo

1. Powstanie państwa Franków

1. Powstanie państwa Franków Monarchia Franków 1. Powstanie państwa Franków Frankowie przywędrowali zza Renu w IV w. Sojusznicy Rzymu Główne ośrodki: Kolonia, Cambrai, Tournai V w. Childeryk z rodu Merowingów królem Franków Panowanie

Bardziej szczegółowo

wymagania programowe z historii dla klasy II gimnazjum do programu nauczania Śladami przeszłości - wyd. Nowa Era (2 godziny tygodniowo)

wymagania programowe z historii dla klasy II gimnazjum do programu nauczania Śladami przeszłości - wyd. Nowa Era (2 godziny tygodniowo) wymagania programowe z historii dla klasy II gimnazjum do programu nauczania Śladami przeszłości - wyd. Nowa Era (2 godziny tygodniowo) Temat lekcji. Zajęcia organizacyjne. Kryteria oceniania z historii

Bardziej szczegółowo

Rozbicie dzielnicowe

Rozbicie dzielnicowe Rozbicie dzielnicowe 1. Testament Bolesława Krzywoustego Krzywousty obawiał się sporu między synami 2 zasady: 1. Zasada pryncypatu jeden z synów sprawuje władzę nad pozostałymi braćmi 2. Zasada senioratu

Bardziej szczegółowo

Anna Korzycka Rok IV, gr.1. Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania. Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5.

Anna Korzycka Rok IV, gr.1. Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania. Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5. Anna Korzycka Rok IV, gr.1 Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5. 1. Na podstawie mapy Polska za Bolesława Chrobrego podaj miejscowości będące siedzibami arcybiskupa

Bardziej szczegółowo

Wstęp Rozdział 1. Obraz dziejów (Tomasz Jurek) Źródła Wizje historiografii... 27

Wstęp Rozdział 1. Obraz dziejów (Tomasz Jurek) Źródła Wizje historiografii... 27 Spis treści Wstęp............................................... 11 Rozdział 1. Obraz dziejów (Tomasz Jurek).......................... 15 1.1. Źródła.......................................... 15 1.2. Wizje

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

2. MONARCHIA KAZIMIERZA WIELKIEGO WYKŁAD

2. MONARCHIA KAZIMIERZA WIELKIEGO WYKŁAD 2. MONARCHIA KAZIMIERZA WIELKIEGO WYKŁAD 1. Sytuacja Polski w chwili objęcia rządów przez Kazimierza Wielkiego w 1333 r. a) Kazimierz Wielki koronował się na króla w Krakowie w 1333 r. w wieku 23 lat b)

Bardziej szczegółowo

Temat: Kazimierz III Wielki Kazimierz Wielki był jedynym synem Władysława Łokietka i Jadwigi, księżnej wielkopolskiej. Urodzony w 1310 roku w

Temat: Kazimierz III Wielki Kazimierz Wielki był jedynym synem Władysława Łokietka i Jadwigi, księżnej wielkopolskiej. Urodzony w 1310 roku w Temat: Kazimierz III Wielki Kazimierz Wielki był jedynym synem Władysława Łokietka i Jadwigi, księżnej wielkopolskiej. Urodzony w 1310 roku w miasteczku Kowal na Kujawach. Otrzymał bardzo surowe wychowanie

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Sara Pawelska Patrycja Rychter

Autorzy: Sara Pawelska Patrycja Rychter Autorzy: Sara Pawelska Patrycja Rychter Opiekunowie: mgr Magdalena Cieślak mgr Paulina Chłopkowska Zespół Szkół nr 1 im. Stefana Garczyńskiego ul. Powstańców Wielkopolskich 43, 64-360 Zbąszyń Telefon:

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

2. Wpisz w odpowiednie miejsca nazwy: Inflanty, ziemię smoleńską, ziemię czernihowską, wschodnią Ukrainę.

2. Wpisz w odpowiednie miejsca nazwy: Inflanty, ziemię smoleńską, ziemię czernihowską, wschodnią Ukrainę. 1. Uzupełnij schemat wpisując w odpowiednie miejsca podane pojęcia: wojsko, izba poselska, urzędnicy, skarb, prawo, waluta, król, senat, polityka zagraniczna. RZECZPOSPOLITA OBOJGA NARODÓW 2. Wpisz w odpowiednie

Bardziej szczegółowo

2. Świat polis Sparta ustrój społeczny i polityczny; Ateny ustrój społeczny i polityczny ( reformy Drakona, Solona, Klejstenesa, demokracja ateńska)

2. Świat polis Sparta ustrój społeczny i polityczny; Ateny ustrój społeczny i polityczny ( reformy Drakona, Solona, Klejstenesa, demokracja ateńska) ZAKRES MATERIAŁU DO TESTU PRZYROSTU KOMPETENCJI Z HISTORII W ZAKRESIE ROZSZERZONYM ZROZUMIEĆ PRZESZŁOŚĆ 1. Historia jako nauka. 2. Chronologia w Historii. 3. Kalendarze. 4. Epoki historyczne. 5. Źródła

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.)

Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.) Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.) Kod: ECTS: 08.3-xxxx-140 Punkty ECTS: 1 Rodzaj studiów: studia stacjonarne I stopnia, rok III spec. archiwistyka Liczba godzin: 22

Bardziej szczegółowo

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Monety kolekcjonerskie SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wacław Ii Czeski SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł SKARBY STANISŁAWA AUGUSTA

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2016/2017 TEST ELIMINACJE SZKOLNE

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2016/2017 TEST ELIMINACJE SZKOLNE WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2016/2017 TEST ELIMINACJE SZKOLNE Numer identyfikacyjny Wypełnia Szkolna Komisja Konkursowa Imiona i nazwisko...

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8 Od autorów....................................... 8 I. Wprowadzenie do historii 1. Dzieje historia historiografia...................... 12 Czym jest historia?............................... 12 Przedmiot

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 KWIECIEŃ 2016 Zadanie

Bardziej szczegółowo

HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA

HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA 2016-09-01 HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń sytuuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w czasie oraz porządkuje je

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia powtórzeniowe z historii i społeczeństwa - rozdział 1 i 2

Zagadnienia powtórzeniowe z historii i społeczeństwa - rozdział 1 i 2 Zagadnienia powtórzeniowe z historii i społeczeństwa - rozdział 1 i 2 Temat lekcji Zagadnienia Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca I. Tak jak Grecy i Rzymianie

Bardziej szczegółowo

XXXI KONKURS HISTORYCZNY POLSKA PIASTÓW:

XXXI KONKURS HISTORYCZNY POLSKA PIASTÓW: ...... kod ucznia suma punktów czas trwania konkursu 90 minut XXXI KONKURS HISTORYCZNY POLSKA PIASTÓW: 960-1370 DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH Rok szkolny 2008/2009 Eliminacje II stopnia Instrukcja dla

Bardziej szczegółowo

Początki państwa polskiego

Początki państwa polskiego Początki państwa polskiego 1. Państwo Mieszka I (960-992) Piastowie opanowali Wielkopolskę, Kujawy, Mazowsze, siedziby Lędzian Władcą plemienia Polan był Mieszko I Informacje o państwie mieszka pochodzą

Bardziej szczegółowo

HISTORIA CZĘŚĆ I I Ę ( 1335 1740 )

HISTORIA CZĘŚĆ I I Ę ( 1335 1740 ) HISTORIA ŚLĄSKA CZĘŚĆ I I Ę ( 1335 1740 ) HISTORIA ŚLĄSKA Wśród krajów korony św. Wacława ( 1335 1526 ) ŚLĄSK POD RZĄDAMI Ą PIASTÓW ŚLĄSKICH (1138 1335) Kazimierz Wielki (1333-1370) 1370) Utrata Śląska

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Dział programowy Kształtowanie się Europy średniowiecznej. Temat / Środki dydaktyczne Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Ilość godzin 1. Geneza

Bardziej szczegółowo

Ziemie polskie w latach

Ziemie polskie w latach Ziemie polskie w latach1815-1830 1. Sprawa polska na kongresie wiedeńskim 1. Z części ziem Ks. Warszawskiego utworzono Królestwo Polskie związane unią personalną z Rosją 2. Z Krakowa i okolicznych ziem

Bardziej szczegółowo

1. Przynależność administracyjna przed 1945 rokiem. Kraina Pomarenia z Obszarem sławieńskim, mapa z 1913 roku.

1. Przynależność administracyjna przed 1945 rokiem. Kraina Pomarenia z Obszarem sławieńskim, mapa z 1913 roku. 1. Przynależność administracyjna przed 1945 rokiem. Kraina Pomarenia z Obszarem sławieńskim, mapa z 1913 roku. Kraina sławieńska z podziałem na poszczególne miejscowości. 2. Przynależność administracyjna

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 6. Dziedzictwo antyku. Uczeń: 1) charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA IV

HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA IV 2016-09-01 HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA IV Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowymi określeniami

Bardziej szczegółowo

Skarby Stanisława Augusta

Skarby Stanisława Augusta Monety kolekcjonerskie Skarby Stanisława Augusta Władysław I Łokietek Skarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł Skarby Stanisława

Bardziej szczegółowo

To najważniejszy dokument w każdym kraju. Określa on główne zasady panujące w państwie oraz obowiązki i prawa jego obywateli. konstytucja grunnlov

To najważniejszy dokument w każdym kraju. Określa on główne zasady panujące w państwie oraz obowiązki i prawa jego obywateli. konstytucja grunnlov . Co to jest konstytucja? To najważniejszy dokument w każdym kraju. Określa on główne zasady panujące w państwie oraz obowiązki i prawa jego obywateli. konstytucja grunnlov Co mówi polska konstytucja?

Bardziej szczegółowo

Grupa A TEST Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? TEST. Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2.

Grupa A TEST Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? TEST. Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2. Grupa A Imię i nazwisko Data Klasa 3 Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2. 1.1. Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? A. Księstwa Wierchowskie. B. Mołdawia. C. Republika Nowogrodzka.

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ SPOŁECZEŃSTWO W ŚREDNIOWIECZU

DZIAŁ SPOŁECZEŃSTWO W ŚREDNIOWIECZU DZIAŁ SPOŁECZEŃSTWO W ŚREDNIOWIECZU I. Feudalizm 1. Drabina feudalna Suzeren (król lub książę) Wasal (Senior) Wasal (Senior) Wasal Wasal Wasal Wasal 2. Wasal składał seniorowi hołd i przysięgę wierności.

Bardziej szczegółowo

Wojna z Zakonem Krzyżackim

Wojna z Zakonem Krzyżackim Wojna z Zakonem Krzyżackim 1. Stosunki z Krzyżakami Mimo chrztu Litwy Krzyżacy nadal atakowali dawnych pogan Krzyżacy odkupili w 1402r. Nową Marchię od Zygmunta Luksemburskiego; dla Polski to dodatkowe

Bardziej szczegółowo

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut.

Bardziej szczegółowo

Zadania zaznaczone krzyżykiem w dużych i małych ćwiczeniach. Ćwiczymy czytanie - czarny tekst przy literce w i u.

Zadania zaznaczone krzyżykiem w dużych i małych ćwiczeniach. Ćwiczymy czytanie - czarny tekst przy literce w i u. ZADANIA DOMOWE 04-05 LISTOPADA Szkoła Podstawowa Klasa 0a Brak pracy domowej Klasa 0b Brak zadania domowego Klasa Ia Uzupełnić kartę pracy. Klasa Ib Brak pracy domowej Dokończ kartę pracy Klasa Ic Zadania

Bardziej szczegółowo

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii TEST POWTÓRZENIOWY KLASA III od starożytności do XVI wieku. 1.Określ czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe a) proces przeobrażania się gatunków to rewolucja b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze.

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. Rozdział I. Początek wieków średnich GRUPA A 0 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. 400 500 600 700 800 2. Uzupełnij poniższe zdania. a) Słowianie zasiedlili

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. PESEL

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. PESEL Układ graficzny CKE 2011 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

1. Pochodzenie Słowian

1. Pochodzenie Słowian Słowianie i Węgrzy 1. Pochodzenie Słowian Do V w. zamieszkiwali tereny między Karpatami, Prypecią a Dnieprem W V wieku początek ekspansji osadniczej Początkowo zajmowali tylko tereny opuszczone przez barbarzyńców,

Bardziej szczegółowo

Historia administracji

Historia administracji Historia administracji cz. 5b: Prusy dr Karol Dąbrowski model scentralizowanego państwa z okresu XVIII wieku o ustroju absolutyzmu oświeconego efektywnie działającego na arenie międzynarodowej Fryderyk

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji historii

Konspekt lekcji historii Joanna Małocha Konspekt lekcji historii 1. Szkoła: Gimnazjum 2. Klasa: II 3. Temat lekcji: Wojna trzynastoletnia 1454 1466. 4. Cele: a) uczeń po lekcji powinien znać: - pojęcia: Związek Pruski, inkorporacja,

Bardziej szczegółowo

Test z zakresu rozwoju państwa polskiego do czasów Kazimierza Odnowiciela

Test z zakresu rozwoju państwa polskiego do czasów Kazimierza Odnowiciela Test z zakresu rozwoju państwa polskiego do czasów Kazimierza Odnowiciela 1. Na podstawie mapy zamieszczonej poniżej uzupełnij podaną tabelę. Słowianie Zachodni Słowianie Południowi Słowianie Wschodni

Bardziej szczegółowo

Między Polską a Czechami

Między Polską a Czechami 1. Książę Przemysław I Noszak naczelnikiem związku książąt polskich Około 1383 roku powstał na Śląsku Związek Książąt Polskich, który za cel postawił sobie utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa na Śląsku.

Bardziej szczegółowo

997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla. najazd niemiecki i ruski wygnany z kraju

997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla. najazd niemiecki i ruski wygnany z kraju książę Mieszko I X wiek powstaje Polska (jakie plemiona?) 966 chrzest Polski 972 - Cedynia król Bolesław Chrobry 997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla król Mieszko II

Bardziej szczegółowo

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Sytuacja polityczna Po zwycięstwie Ligi Katolickiej w bitwie pod Białą Górą niedaleko Pragi w 1620 roku rządy zostały przejęte przez Ferdynanda II. (1620-1637).

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2011/2012

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ PAŹDZIERNIK 2011 Zadanie 1. Szereg, w którym

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający 3 Prawo i sądy

Test sprawdzający 3 Prawo i sądy Test sprawdzający 3 Prawo i sądy Grupa II Imię i nazwisko... Klasa... Data... 1. (1 pkt) Podkreśl poprawną odpowiedz. Prawo dziedziczenia dziecko nabywa w chwili: A. narodzin. B. poczęcia. C. uzyskania

Bardziej szczegółowo

listopad 13, Warszawa. Rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów do rozporządzenia z dn. 28 sierpnia 1919 r. (Dz. Pr. P. P. 72 poz.

listopad 13, Warszawa. Rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów do rozporządzenia z dn. 28 sierpnia 1919 r. (Dz. Pr. P. P. 72 poz. Spis treści 1. 1918 październik 7, Warszawa. Rada Regencyjna do Narodu Polskiego 2. 1918 listopad 11, Warszawa. Rada Regencyjna do narodu Polskiego 3. 1918 listopad 14, Warszawa. Do Naczelnego Dowódcy

Bardziej szczegółowo

1. Republika i jej społeczeństwo

1. Republika i jej społeczeństwo Republika Rzymska 1. Republika i jej społeczeństwo Od 509 roku p.n.e. Rzym jest republiką Na podstawie tekstu ze s. 163-164 uzupełnić diagram SPOŁECZEŃSTWO RZYMSKIE Patrycjusze Plebejusze Niewolnicy PATRYCJUSZE

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince

Bardziej szczegółowo

DYNASTIA PIASTÓW notatki z lekcji

DYNASTIA PIASTÓW notatki z lekcji DYNASTIA PIASTÓW notatki z lekcji 1. SŁOWIANIE I PIERWSZE PAŃSTWA SŁOWIAŃSKIE. 1. Słowianie dzielą się na : południowych: Słoweńców, Chorwatów i Serbów, zachodnich: Czechów, Morawian, Słowian połabskich,

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA

ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA Zadania od 41. do 59. związane z analizą źródeł wiedzy historycznej (30 punków) Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza II można uzyskać

Bardziej szczegółowo

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia Klasa I ZS Temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1 Program nauczania System oceniania Źródła wiedzy o przeszłości i teraźniejszości 2 Epoki historyczne Źródła historyczne Dziedzictwo antyku Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50.

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50. TEMATY ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA SŁUCHACZY Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Semestr III klasa IIB i II B 2016/17 1. Proszę wymienić cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo