METODY DETEKCJI I IDENTYFIKACJI BAKTERII

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "METODY DETEKCJI I IDENTYFIKACJI BAKTERII"

Transkrypt

1 METODY DETEKCJI I IDENTYFIKACJI BAKTERII dr n.med. Dorota Żabicka Zakład Epidemiologii i Mikrobiologii Klinicznej, Narodowy Instytut Leków, Warszawa Mikrobiologia, czyli nauka o drobnoustrojach (wirusach, bakteriach, pierwotniakach, grzybach drożdżopodobnych i pleśniowych) stanowi szeroką i niezwykle dynamicznie rozwijająca się dziedzinę wiedzy. Drobnoustroje występują we wszystkich środowiskach, kolonizując zarówno glebę i wodę, jak i organizmy żywe. Poznanie fizjologii i genetyki drobnoustrojów, ich interakcji z otaczającym środowiskiem jest niezwykle istotne zarówno dla profilaktyki zakażeń u ludzi i zwierząt, jak i dla ochrony środowiska i rozwoju wielu gałęzi przemysłu. Bakterie stanowią najliczniejszą pod względem liczby gatunków grupę wśród drobnoustrojów. Są to jednokomórkowe organizmy prokariotyczne, czyli nie posiadające jądra komórkowego. Zamiast jądra komórkowego występuje u nich zanurzony w cytoplazmie chromosom bakteryjny (nukleoid), zbudowany z jednej, koliście zamkniętej, splątanej, powiązanej z białkami cząsteczki DNA. Zewnętrzne osłony komórki bakterii stanowią: białkowo-lipidowa błona komórkowa oraz ściana komórkowa, która nadaje komórce kształt charakterystyczny dla poszczególnych gatunków bakterii (kulisty, cylindryczny lub spiralny). Niektóre z gatunków bakterii posiadają także wielocukrowe otoczki chroniące przed działaniem środowiska zewnętrznego (np. układu odpornościowego człowieka i zwierząt), pile umożliwiające przyleganie do kolonizowanych powierzchni oraz wici umożliwiające poruszanie się bakterii. Stwierdzenie obecności drobnoustrojów i ich identyfikacja w badanym materiale pobranym od zakażonego człowieka lub zwierzęcia lub też w próbce pobranej ze środowiska stanowi cel badania mikrobiologicznego. Tok badania mikrobiologicznego można podzielić na następujące etapy: pobranie materiału i jego transport do laboratorium mikrobiologicznego; badanie materiału z zastosowaniem różnych metod badawczych. Materiał pobiera się z zachowaniem zasad aseptyki, czyli w sposób zapobiegający kontaminacji próbki przez drobnoustroje z otoczenia. Pobrany materiał transportowany jest w jałowych pojemnikach lub w podłożach i buforach transportowych, odpowiednich dla rodzaju materiału oraz wykorzystywanych metod badawczych. Metody stosowane rutynowo w laboratorium mikrobiologicznym można podzielić na metody klasyczne oraz metody molekularne. Do metod klasycznych zaliczamy: badanie mikroskopowe; hodowlę i identyfikację drobnoustrojów na podstawie cech biochemicznych; oznaczanie wrażliwości wyhodowanych bakterii na antybiotyki; metody immunologiczne. 1

2 Metody molekularne wykorzystują różne techniki wykrywania charakterystycznych sekwencji DNA lub RNA drobnoustrojów. Obecnie do detekcji i identyfikacji bakterii coraz częściej stosowane są również nowe metody takie jak spektrometria MALDI-TOF lub metody wykorzystujące bakteriofagi. Wszystkie wymienione metody zostaną omówione w dalszej części niniejszego opracowania. BADANIE MIKROSKOPOWE Badanie mikroskopowe pozwala na stwierdzenie obecności bakterii w badanym materiale i obserwację morfologii komórek bakteryjnych. W większości przypadków badanie to stanowi tylko pierwszy etap identyfikacji drobnoustroju, ukierunkowując dalsze etapy badania mikrobiologicznego. W medycynie w niektórych przypadkach wykonanie i obejrzenie preparatu mikroskopowego jest wystarczające do identyfikacji drobnoustroju, odpowiedzialnego za wywołanie zakażenia. Dzieje się tak wtedy, gdy w materiale pobrany od chorego z określonymi objawami klinicznymi stwierdza się drobnoustroje o charakterystycznym, typowym dla nich kształcie. Przykładami tego typu zakażeń są zakażenia przenoszone drogą płciową (kiła, rzeżączka) czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych wywoływane przez grzyby Cryptococcus neoformans. W laboratorium mikrobiologicznym do badań mikroskopowych stosowany jest zwykle mikroskop świetlny z obiektywem immersyjnym o dużych powiększeniach (zwykle 100x) i wysokiej zdolności rozdzielczej (apertura 1,4-1,6). Najpowszechniej stosuje się preparaty barwione z zastosowaniem różnych metod barwienia. Preparaty przygotowywane są na szkiełkach mikroskopowych bezpośrednio z materiału pobranego od pacjenta zawieszonego w kropli soli fizjologicznej (0,9% roztwór NaCl) lub też w postaci rozmazu zawiesiny wyhodowanych komórek bakteryjnych w kropli soli fizjologicznej. Następnie preparaty suszy się na powietrzu i utrwala poprzez ogrzanie preparatu nad płomieniem palnika. Najczęściej stosowaną metodą barwienia jest metoda Grama, która różnicuje bakterie na dwie grupy: barwiące się fioletowo bakterie Gram-dodatnie i barwiące się różowo bakterie Gram-ujemne. Różnice barwy wynikają z różnicy w budowie ściany komórkowej obu grup bakterii. Bakterie Gramdodatnie posiadają ścianę komórkową zbudowaną z grubej warstwy peptydoglikanu (złożonego polimeru N-acetyloglukozoaminy i kwasu N-acetylomuraminowego oraz peptydowych mostków i łańcuchów bocznych) i przenikających przez peptydoglikan cząstek kwasów lipotejchojowych (LTA). Ściana komórkowa bakterii Gram-ujemnych ma bardziej złożoną strukturę. Składa się ona z cienkiej warstwy peptydoglikanu i błony zewnętrznej, połączonych mostkami utworzonymi z lipoproteiny. Petydoglikan i błona zewnętrzna oddzielone są tzw. przestrzenią periplazmatyczną. Błona zewnętrza o strukturze typowej błony białkowo-lipidowej w zewnętrznej warstwie lipidowej zawiera lipopolisacharyd (LPS) o składzie charakterystycznym dla poszczególnych gatunków bakterii Gramujemnych. Przenikanie substancji przez błonę zewnętrzną jest możliwe dzięki obecności białkowych kanałów porynowych. 2

3 Oprócz metody Grama powszechnie stosowanymi metodami barwienia są także metody specjalne, z zastosowaniem różnych barwników, dzięki którym uwidacznia się specyficzne struktury wewnętrzne komórki bakteryjnej (np. barwienie na obecność zarodników) oraz barwienie negatywne, gdzie tuszem barwi się powierzchnię szkiełka mikroskopowego w celu uwidocznienia otoczek bakteryjnych (preparat tuszowy). Metodą stosowaną głównie do stwierdzenia obecności drobnoustrojów bezpośrednio w materiale pobranym od pacjenta jest mikroskopia fluorescencyjna. Przygotowanie preparatów oglądanych w mikroskopie fluorescencyjnego polega na nałożeniu na utrwalony preparat roztworu przeciwciał wyznakowanych barwnikiem fluorescencyjnym, skierowanych przeciwko poszukiwanemu drobnoustrojowi, a następnie dokładnym wypłukaniu niezwiązanych z drobnoustrojami przeciwciał. Oświetlenie preparatu światłem UV wywołuje świecenie barwnika fluorescencyjnego i uwidacznia komórki o kształcie charakterystycznym dla danego gatunku jedynie wtedy, gdy nastąpiło połączenie przeciwciał z poszukiwanym drobnoustrojem Zdecydowanie rzadziej niż preparaty barwione stosuje się preparaty wilgotne, gdzie przygotowany rozmaz nakrywa się szkiełkiem nakrywkowym. Tak przygotowany preparat może być oglądany w mikroskopie kontrastowo-fazowym, który pozwala obserwować zarówno kształt jak i szczegóły struktury komórki bakteryjnej lub też w mikroskopie z ciemnym polem widzenia, gdzie lepiej widoczne są drobnoustroje o niewielkich rozmiarach i spiralnej budowie (np. krętek blady Treponema pallidum, bakteria wywołująca kiłę). Oglądanie preparatów w mikroskopie elektronowym pozwala na uwidocznienie szczegółów struktury komórek drobnoustrojów: wielkości, kształtu, obecności i wielkości pili lub wici oraz organelli wewnątrzkomórkowych, a także obserwowanie kolejnych faz podziału komórek bakteryjnych. HODOWLA I IDENTYFIKACJA DROBNOUSTROJÓW NA PODSTAWIE CECH BIOCHEMICZNYCH Hodowle drobnoustrojów prowadzi się w warunkach najbardziej odpowiednich dla wzrostu poszukiwanych drobnoustrojów. Bakterie mogą rosnąć w bardzo różnych warunkach temperatury, ph, wilgotności, ciśnienia osmotycznego i zawartości tlenu. Wzrost bakterii obserwowano w zakresie temperatur od 0 C (psychrofile) do 60 C (termofile), przy czym większość gatunków optimum wzrostu osiąga w temperaturze w zakresie C. Dla większości gatunków optymalne jest ph neutralne, w zakresie 6,5-7,5, oraz ciśnienie osmotyczne a w ~0,99. Bakterie w zależności od zapotrzebowania na tlen można podzielić na: bakterie tlenowe, czyli rosnące dobrze w obecności tlenu w takiej ilości jak w powietrzu atmosferycznym; bakterie beztlenowe rosnące dobrze w obecności 0,5-1% tlenu; bakterie mikroaerofilne wymagające do wzrostu 5% tlenu i 10% dwutlenku węgla. 3

4 Wiele bakterii chorobotwórczych takich jak np. pałeczka okrężnicy Escherichia coli czy gronkowiec złocisty Staphylococcus aureus dobrze rośnie zarówno w warunkach tlenowych jak i o obniżonej, aż do warunków beztlenowych, zawartości tlenu. W zależności od gatunku drobnoustrojów hodowle prowadzi się: w organizmie wrażliwych na zakażenie zwierząt: np. krętek blady Treponema pallidum namnażany w organizmie królików; z użyciem hodowli komórkowych komórek zwierzęcych lub ludzkich: np. wirusy, niektóre bakterie namnażające się wewnątrzkomórkowo np. Chlamydophila pneumoniae; na komórkach bakteryjnych: bakteriofagi; na pożywkach płynnych lub stałych: większość bakterii chorobotwórczych, bakterie środowiskowe. Bakterie do wzrostu wymagają obecności źródła węgla w postaci CO 2 dla gatunków autotroficznych lub związków organicznych w pożywce (cukry, aminokwasy, peptydy, lipidy) dla gatunków heterotroficznych takich jak bakterie chorobotwórcze. Wszystkie gatunki bakterii wymagają także obecności w pożywce soli nieorganicznych, a często także niektórych witamin. Bakterie rozmnażają się poprzez podział komórki macierzystej na dwie komórki potomne. Czas prowadzenia hodowli do uzyskania widocznego wzrostu bakterii jest uzależniony od ich tempa namnażania i może wynosić od kilku, kilkunastu godzin jak w przypadku większości gatunków bakterii chorobotwórczych, aż do kilkunastu dni jak w przypadku prątka gruźlicy Mycobacterium tuberculosos. Zmieniającą się liczbę komórek bakterii w określonej objętości hodowli płynnej można przedstawić w postaci krzywej, gdzie po krótkiej fazie przystosowania metabolizmu komórki do nowych warunków (faza lag) następuje logarytmiczny wzrost liczby komórek bakteryjnych. Wraz z czasem i wyczerpywaniem się składników odżywczych następuje faza stacjonarna, gdzie obserwuje się równowagę liczby komórek obumierających i nowych, powstających w wyników podziałów komórkowych, a następnie faza zamierania hodowli i zmniejszania się liczby komórek bakteryjnych. Na podłożach stałych bakterie rosną w postaci kolonii, które powstają w wyniku podziałów jednej wyjściowej komórki bakteryjnej. W diagnostyce mikrobiologicznej zakażeń wywoływanych przez bakterie chorobotwórcze stosuje się kilka różnych grup stałych podłoży bakteriologicznych. Najpowszechniej stosowane są bogate podłoża wzrostowe wzbogacone krwią, zapewniające optymalne warunki do wzrostu ogromnej większości gatunków bakterii. Niektóre gatunki bakterii produkują hemolizyny powodujące lizę erytrocytów, co jest widoczne w postaci strefy przejaśnienia dookoła kolonii bakteryjnych. Oprócz podłoży wzbogaconych krwią stosuje się także bogate podłoża specjalne, takie jak podłoże Mueller-Hinton agar do oceny wrażliwości na leki, czy podłoża czekoladowe wzbogacone o składniki umożliwiające wzrost niektórych gatunków bakterii np. dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych Neisseria meningitidis. Stosowane są także podłoża: 4

5 wybiórcze, zawierające składniki hamujące wzrost niektórych grup bakterii np. podłoże MacConkey agar hamujący wzrost ziarniaków Gram-dodatnich, czy też podłoża z zawartością antybiotyków hamujących wzrost bakterii wrażliwych na dany lek; podłoża chromogenne zawierające składniki, które metabolizowane przez bakterie nadają koloniom bakteryjnym określonych gatunków charakterystyczne zabarwienie, np. podłoże CPS do hodowli bakterii wywołujących zapalenie dróg moczowych i pozwalające po kolorze wstępnie zidentyfikować gatunek wywołujący zakażenie. Podłoża chromogenne z dodatkiem antybiotyków stosowane są także do badań przesiewowych w celu wykrycia chorych skolonizowanych w drogach oddechowych lub w przewodzie pokarmowym bakteriami opornymi na antybiotyki, stanowiącymi duży problem epidemiologiczny w szpitalach. Podłoża takie mają zastosowanie do wykrywania MRSA (szczepów gronkowca złocistego - Staphylococcus aureus opornych na meticylinę, co oznacza oporność na wszystkie antybiotyki - laktamowe), wykrywania VRE (opornych na wankomycynę szczepów enterokoków) oraz wykrywania szczepów pałeczek Gram-ujemnych produkujących ESBL (enzymów zdolnych do hydrolizy wielu antybiotyków -laktamowych) czy też produkujących karbapenemazy (KPC, NDM-1) rozkładające karbapenemy. Wstępna identyfikacja bakterii wyrastających na podłożach stałych polega na ocenie wielkości, kształtu i koloru kolonii, a na podłożach z krwią także obecności hemolizy. Dobór testów do identyfikacji dokonywany jest po ocenie morfologii komórek bakteryjnych w preparacie barwionym metoda Grama i przeprowadzeniu prostych testów np., zdolności do produkcji enzymu katalazy rozkładającej nadtlenek wodoru. Dokładną identyfikację do gatunku prowadzi się z zastosowaniem szeregu podłoży stałych lub płynnych w probówkach, umożliwiających wykrycie produkcji określonego enzymu (np. ureazy rozkładającej mocznik), czy też zdolności wzrostu w obecności jednego cukru (np. podłoże z laktozą do zbadania zdolności rozkładu laktozy). Obecnie do identyfikacji i oceny lekowrażliwości drobnoustrojów można również zastosować gotowe zestawy identyfikacyjne do odczytu wizualnego lub tez do odczytu w systemach automatycznych różnych producentów (np. Phoenix BD Diagnostic Systems, VITEK 2 Compact BioMerieux). OZNACZANIE WRAŻLIWOŚCI BAKTERII NA ANTYBIOTYKI W leczeniu zakażeń początkowo stosuje się tzw. terapię empiryczną, czyli dobraną zgodnie z analizą wrażliwości na proponowany lek wszystkich gatunków bakterii mogących wywołać dany typ zakażenia oraz oceną skuteczności klinicznej leczenia proponowanym antybiotykiem. Ocena lekowrażliwości bakterii wyhodowanych z materiału pobranego od pacjenta umożliwia wprowadzenie tzw. terapii celowanej, zgodnej z profilem wrażliwości na leki wyhodowanego szczepu. W laboratoriach do oznaczania lekowrażliwości stosuje się następujące metody: 5

6 metodę rozcieńczeniową, w której do podłoża płynnego lub stałego z antybiotykiem w określonym stężeniu dodaje się taką sama liczbę komórek bakteryjnych i ocenia wzrost w obecności antybiotyku; metodę dyfuzyjną, w której antybiotyk dyfunduje z krążka nasączonego określoną ilością leku lub z paska nasączonego gradientem antybiotyku do podłoża stałego obsianego równomiernie na powierzchni zawiesiną bakterii o znormalizowanej liczbie komórek bakteryjnych; odczyt polega na zmierzeniu średnicy strefy zahamowania wzrostu dookoła krążka lub odczycie przy jakim stężeniu antybiotyku pojawia się strefa zahamowania wzrostu dookoła paska. Odczytaną wartość stężenia antybiotyku hamującego wzrost badanych drobnoustrojów lub średnice strefy zahamowania wzrostu dookoła krążka porównuje się z wartościami granicznymi dla szczepów wrażliwych i opornych i następnie interpretację wrażliwy lub oporny wpisuje się do wyniku oznaczana lekowrazliwości badanego szczepu bakterii. W Polsce od wielu lat stosuje się wartości graniczne zgodne z rekomendacjami amerykańskimi CLSI (ang. Clinical and Laboratory Standards Institute). Od 2011 roku stosowane będą zalecenia Europejskiego Komitetu ds. Oznaczania Lekowrażliwości EUCAST (ang. European Committee for Antimicrobial Susceptibility Testing). Informacje o rekomendacjach doboru testów do oznaczania lekowrazliwości drobnoustrojów są dostępne na stronie internetowej Krajowego Ośrodka ds. Lekowrażliwości Drobnoustrojów natomiast informacje o antybiotykach i leczniu na stronach Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków i stronie Konsultanta Krajowego w dziedzinie mikrobiologii lekarskiej METODY IMMUNOLOGICZNE Metody immunologiczne wykorzystują reakcję antygenów bakteryjnych z przeciwciałami skierowanymi przeciwko tym antygenom. Reakcja zachodzi pomiędzy przeciwciałami a całymi komórkami bakteryjnymi lub antygenami powierzchniowymi (wielocukry otoczkowe, białka powierzchniowe) lub też toksynami wydzielanymi zewnątrzkomórkowo przez bakterie. W celu ułatwienia uwidocznienia zajścia reakcji immunologicznej stosowane są różnego rodzaju znaczniki przeciwciał. W metodzie mikroskopii fluorescencyjnej (opisanej wcześniej w podrozdziale Metody mikroskopowe ) znacznikiem jest barwnik fluorescencyjny. W metodzie aglutynacji lateksowej przeciwciała opłaszczone są na cząsteczkach lateksu, a połączenie przeciwciał z antygenami bakteryjnymi jest widoczne w postaci wytracających się grudek. Oznaczenie metodą aglutynacji lateksowej wykonuje się najczęściej na szkiełkach mikroskopowych, płytkach z ciemnego szkła lub specjalnych, dołączonych do zestawu powlekanych kartach. W metodach immunoenzymatycznych, określanych często skrótem EIA, przeciwciała (jeśli w materiale poszukujemy antygenów bakteryjnych) lub antygeny (jeśli poszukujemy przeciwciał w płynach ustrojowych pacjenta) znakowane są enzymem i połączenie antygenu z przeciwciałami uwidacznia się w postaci reakcji barwnej, która jest wynikiem działania enzymu związanego z kompleksem antygen-przeciwciało na 6

7 substrat dodany do roztworu reakcyjnego. Oznaczenia metodą immunoenzymatyczną są często wykonywane w 96-dołkowych płytkach mikrotitracyjnych, a wynik odczytywany wizualnie lub z użyciem czytników spektrofotometrycznych. W laboratoriach diagnostycznych powszechnie stosowane są systemy automatyczne różnych producentów (VIDAS BioMerieux, Architect Abbott Laboratories, różne aparaty Siemens), w których oznaczenia wykonywane są z zastosowaniem różnorodnych metod immunologicznych. Ciągle pojawiają się także nowe automatyczne systemy diagnostyczne, różniące się jedynie sposobem detekcji reakcji immunologicznej. SPEKTROMETRIA MATDI-TOF W ciągu ostatnich kilku lat spektrometria masowa typu MALD-TOF stała się metodą coraz powszechniej stosowaną w diagnostyce mikrobiologicznej. Metoda oparta jest na analizie białek występujących w dużych ilościach, takich jak białka rybosomalne i pozwala zarówno na identyfikację drobnoustrojów (bakterii, grzybów drożdżopodobnych, grzybów strzępkowych) jak i na analizę pokrewieństwa w obrębie izolatów tego samego gatunku. W laboratoriach mikrobiologicznych najczęściej obecnie stosowany jest system MALDI BioTyper firmy Bruker, który umożliwia przeprowadzenie wiarygodnej identyfikacji wyhodowanych drobnoustrojów w ciągu kilku minut dla pojedynczej próbki i ok. 1,5 godziny dla płytki z 96 próbkami. Do przeprowadzenia identyfikacji wystarczający jest materiał zawierający 10 5 komórek bakteryjnych (pojedyncza kolonia lub próbka hodowli płynnej). Pojawiły się także pierwsze doniesienia o możliwości identyfikacji drobnoustrojów bezpośrednio w próbkach moczu pobranego od pacjenta lub w próbkach hodowli krwi. Wadą metody jest jej wysoki koszt oraz brak możliwości oznaczenia wrażliwości na antybiotyki wyhodowanych drobnoustrojów. Więcej informacji o tej metodzie można znaleźć na stronie METODY MOLEKULARNE W diagnostyce mikrobiologicznej stosowana są głównie techniki pozwalające na powielanie genów bez ich klonowania, czyli oparte o technikę reakcji łańcuchowej polimerazy, w skrócie PCR: Technika PCR została opracowana w latach 80. XX wieku, ale szersze zastosowanie znalazła dopiero w drugiej połowie lat 90. Polega ona na wielokrotnym powielaniu dowolnej sekwencji DNA z wykorzystaniem starterów, czyli krótkich, o długości ok. 20 nukleotydów, cząstek DNA, których sekwencja jest komplementarna do końcowych sekwencji syntetyzowanego fragmentu DNA. Aby zapewnić prawidłowy przebieg reakcji w mieszaninie reakcyjnej oprócz matrycy, czyli powielanego DNA wyizolowanego z badanej próbki (hodowla drobnoustrojów, materiał pobrany od chorego) znajduje się nadmiar trifosforanów nukleotydów oraz nadmiar starterów reakcji. Reakcja PCR składa się z wielokrotnie (30-40 cykli) powtarzanych następujących etapów: termiczna denaturacja DNA badanego w temperaturze ok 90 C; przyłączanie starterów do matrycy w temperaturze obniżonej do C; 7

8 polimerazycja, czyli synteza nowych nici DNA w temperaturze 72 C z wykorzystaniem specjalnej polimerazy termostabilnej. Każda reakcja PCR prowadzona jest równolegle dla próbek badanych oraz kontroli pozytywnej i negatywnej. Próbka mieszaniny reakcyjnej jest następnie poddawana elektroforezie w celu uwidocznienia obecności cząstek DNA o określonej wielkości, odpowiadającej wielkości fragmentu DNA pomiędzy starterami. Odmiana metody PCR, czyli PCR w czasie rzeczywistym (real-time PCR) przeprowadzana w specjalnych aparatach i z zastosowaniem odpowiednio przygotowanych starterów, nazywanych także sondami, umożliwia odczyt wyniku reakcji PCR w czasie jej przebiegu, poprzez pomiar fluorescencji próbki, która jest proporcjonalna do ilości powstałego produktu. Obie odmiany metody, czyli zarówno klasyczny PCR jak i real-time PCR stosowane są obecnie do stwierdzania obecności drobnoustrojów (bakterii, wirusów, grzybów) w badanej próbce (krew, płyn mózgowo-rdzeniowy) oraz stwierdzania obecności genów kodujących toksyny bakteryjne lub też genów kodujących istotne mechanizmy oporności na antybiotyki u wyhodowanych bakterii. Na rynku dostępne są zestawy odczynników różnych producentów umożliwiające przeprowadzenie reakcji klasycznego PCR lub w aparatach real-time PCR po izolacji DNA z badanej próbki. Wykonanie tych oznaczeń wymaga jednak odpowiedniego wyposażenia laboratorium oraz kompetentnego, przeszkolonego personelu. Ostatnio pojawiły się także zamknięte, łatwe w obsłudze i interpretacji zestawy reakcyjne do analizy w aparatach typu real-time PCR (np. GeneXpert firmy Cepheid), umożliwiające wykrycie w czasie od 1 do 2 godzin istotnych drobnoustrojów w materiale pobranym od chorego bezpośrednio przez personel w Izbie Przyjęć. Wydaje się, że do detekcji istotnych klinicznie gatunków i szczepów bakterii będą w przyszłości również stosowane mikromacierze DNA. Mikromacierz jest to płytka szklana lub plastikowa z naniesionymi w regularnym układzie fragmentami DNA stanowiącymi sondy, które w wyniku hybrydyzacji wykrywają komplementarne do siebie cząsteczki DNA lub RNA. Mikromacierze obecnie mają jednak głównie zastosowanie do badania ekspresji genów. ZASTOSOWANIE BAKTERIOFAGÓW W DETEKCJI BAKTERII Bakteriofagi są wirusami bakteryjnymi zbudowanymi z kwasów nukleinowych (DNA lub rzadko RNA) i białek. Najczęściej występujące bakteriofagi charakteryzują się złożoną strukturą, w której wyróżniamy główkę zawierającą dwuniciowy DNA oraz ogonek zakończony różnymi białkowymi strukturami receptorowymi, umożliwiającymi przyłączenie się bakteriofaga do receptorów na powierzchni komórki bakteryjnej. Bakteriofagi są z reguły wysoce specyficzne gatunkowo, a część ma zdolność przyłączania się jedynie do określonych szczepów bakteryjnych. Typowy lityczny cykl życiowy bakteriofagów składa się z następujących etapów: 1. przyłączenie bakteriofaga do receptorów na powierzchni komórki bakteryjnej; 2. wstrzyknięcie DNA do wnętrza komórki bakteryjnej, białkowy kapsyd pozostaje na zewnątrz; 8

9 3. replikacja DNA bakteriofaga oraz produkcja białek kapsydu, powstawanie nowych cząstek bakteriofagowych; 4. uwolnienie bakteriofagów potomnych po lizie komórki bakteryjnej. Niektóre z bakteriofagów tzw. bakteriofagi łagodne mogą przechodzić w stan lizogenii, który polega na wbudowaniu się DNA bakteriofaga do chromosomu bakteryjnego, najczęściej w ściśle określonej lokalizacji i namnażaniu się wbudowanego profaga wraz z chromosomem bakteryjnym. Profagi mogą pod wpływem różnorodnych bodźców zostać uwolnione z chromosomu bakteryjnego i przejść w cykl lityczny. Bakteriofagi łagodne w swoim DNA oprócz informacji o budowie białek wirusa mogą także zawierać geny kodujące czynniki zjadliwości bakterii, takie jak toksyny bakteryjne (np. toksyna przecinkowca cholery Vibrio cholerae, odpowiedzialna za wywoływanie wodnistej biegunki w przebiegu cholery). Bakteriofagi już w latach 50. XX wieku znalazły zastosowanie w typowaniu różnych gatunków bakterii (np. gronkowca złocistego - Staphylococcus aureus, pałeczki ropy błękitnej Pseudomonas aeruginosa) i w dochodzeniach epidemiologicznych. Do typowania stosowana jest metoda nakraplania roztworu zawierającego określoną liczbę cząstek bakteriofagów na półpłynne podłoże agarowe zawierające komórki badanego szczepu bakterii. Liza komórek bakteryjnych przez bakteriofagi widoczna jest w postaci tzw. łysinek, czyli przejaśnień hodowli bakteryjnej w miejscu nakroplenia zawiesiny bakteriofagów na powierzchnię agaru. Typowanie bakteriofagowe ze względu na dużą pracochłonność i koszty związane z koniecznością utrzymywania lizatów fagowych i szczepów kontrolnych oraz niską powtarzalność wyników, związaną z rozróżnianiem szczepów ze względu na fenotyp obecności specyficznych receptorów białkowych na powierzchni badanego szczepu bakterii, jest obecnie zastępowane przez coraz doskonalsze i szybsze metody genetyczne. Ostatnie lata przyniosły szereg publikacji donoszących o możliwości zastosowania bakteriofagów w terapii zakażeń oraz w detekcji i identyfikacji bakterii. Biorąc pod uwagę publikowane wyniki dotychczas prowadzonych eksperymentów, zastosowanie bakteriofagów w terapii wydaje się obiecujące, ale wymaga dalszych badań laboratoryjnych i klinicznych, w celu oceny bezpieczeństwa i efektywności stosowania takiej terapii. Również obiecujące i, jak się wydaję, mające większe szanse na szybkie zastosowanie w rutynowych badaniach laboratoryjnych jest wykorzystanie bakteriofagów jako składowych biosensorów wykrywających obecność drobnoustrojów w badanej próbce. W tego typu testach różnego rodzaju systemy sensoryczne (bioluminescencyjne, magnetoelastyczne, powierzchniowy rezonans plazmowy SPR, systemy optyczne) są wykorzystywane jako detektory przyłączania się obecnych w badanej próbce komórek bakteryjnych do połączonych z systemami sensorowymi bakteriofagów, specyficznych dla danego gatunku bakterii. W publikacjach prezentowano możliwość zastosowania tego typu metod do wykrywania różnych gatunków bakterii, w tym bakterii chorobotwórczych takich jak prątki gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis), pałeczki Salmonella spp., laseczki wąglika (Bacillus anthracis) czy opornych na meticylinę szczepów gronkowca złocistego (MRSA). 9

ZASADY BADAŃ BAKTERIOLOGICZNYCH

ZASADY BADAŃ BAKTERIOLOGICZNYCH ZASADY BADAŃ BAKTERIOLOGICZNYCH Joanna Kądzielska Katedra Mikrobiologii Lekarskiej Warszawski Uniwersytet Medyczny METODY HODOWLI BAKTERII METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII TOK BADANIA DIAGNOSTYCZNEGO

Bardziej szczegółowo

Przedmiot zamówienia -Specyfikacja cenowa

Przedmiot zamówienia -Specyfikacja cenowa Przedmiot zamówienia -Specyfikacja cenowa Zał nr 1 do SIWZ Grupa 1: gotowe podłoża, testy i odczynniki Podłoża na płytkach petriego o średnicy 90 mm, podłoża w probówkach,testy i odczynniki mikrobiologiczne

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia - Bakteriologia

Mikrobiologia - Bakteriologia Mikrobiologia - Bakteriologia 5050 Bezpośrednie barwienie bakteriologiczne Kwiecień, październik 3-9 zdjęć cyfrowych wybarwionych bezpośrednio preparatów, prezentowane na stronie internetowej Labquality

Bardziej szczegółowo

Typ badania laboratoryjnego, które dało dodatni wynik. na obecność laseczki wąglika: - badania

Typ badania laboratoryjnego, które dało dodatni wynik. na obecność laseczki wąglika: - badania Rodzaje biologicznych czynników chorobotwórczych podlegających Zgłoszeniu, typy badań laboratoryjnych w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które dały dodatni wynik, oraz okoliczności dokonywania

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2015/2016

Program ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2015/2016 Program ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2015/2016 SEMESTR ZIMOWY Wykłady (14 godz.): Ćwiczenia (60 godz.): Wtorek 15.00 16.30 sala

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z mikrobiologii dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2014/2015 SEMESTR LETNI

Program ćwiczeń z mikrobiologii dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2014/2015 SEMESTR LETNI Program ćwiczeń z mikrobiologii dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2014/2015 SEMESTR LETNI Wykłady (16 godz.): Środa 12.15-13.45 Ćwiczenia (60 godz.) środa: 9.45-12.00

Bardziej szczegółowo

XIX. Pałeczki Gram-ujemne część I - ćwiczenia praktyczne

XIX. Pałeczki Gram-ujemne część I - ćwiczenia praktyczne XIX. Pałeczki Gram-ujemne część I - ćwiczenia praktyczne Ćwiczenie 1. Wykonanie preparatu mikroskopowego barwionego metodą Grama Opis preparatu: Ćwiczenie 2. Ocena wzrostu szczepów na podłożach stałych

Bardziej szczegółowo

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Mikrobiologia na kierunku chemia kosmetyczna

Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Mikrobiologia na kierunku chemia kosmetyczna 1 Zakład Mikrobiologii UJK Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Mikrobiologia na kierunku chemia kosmetyczna 2 Zakład Mikrobiologii UJK Zakres materiału (zagadnienia)

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna

Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna 1 2 Nowoczesne laboratorium mikrobiologiczne połączenie metod manualnych i automatyzacji Nowoczesne laboratorium mikrobiologiczne To nie tylko sprzęt diagnostyczny,

Bardziej szczegółowo

Hodowlą nazywamy masę drobnoustrojów wyrosłych na podłożu o dowolnej konsystencji.

Hodowlą nazywamy masę drobnoustrojów wyrosłych na podłożu o dowolnej konsystencji. Wzrost mikroorganizmów rozumieć można jako: 1. Wzrost masy i rozmiarów pojedynczego osobnika, tj. komórki 2. Wzrost biomasy i liczebności komórek w środowisku, tj. wzrost liczebności populacji Hodowlą

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE W-0018_001 WYTYCZNE WYDAWANIA RAPORTÓW Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH. Data wprowadzenia: 10-10-2010

WYTYCZNE W-0018_001 WYTYCZNE WYDAWANIA RAPORTÓW Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH. Data wprowadzenia: 10-10-2010 WYDAWANIA RAPORTÓW Z BADAŃ Data wprowadzenia: 1 / 6 Nazwisko Stanowisko Data Podpis Opracował Tadeusz Gadomski Kierownik 10.10.2010 ZaakceptowałBożena Szelągowska Pełnomocnik ds. Zarządzania Jakością 10.10.2010

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy

OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy Ćwiczenia - co tydzień 5 ćwiczeń x 2 godz. = 10 godz. Piątek: 9.45-11.15

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka grzybów. 2) Preparat barwiony nigrozyną lub tuszem chińskim (przy podejrzeniu kryptokokozy) uwidocznienie otoczek Cryptococcus neoformans

Diagnostyka grzybów. 2) Preparat barwiony nigrozyną lub tuszem chińskim (przy podejrzeniu kryptokokozy) uwidocznienie otoczek Cryptococcus neoformans I Grzyby drożdżopodobne (drożdże) 1) Ocena morfologii kolonii na podłożu izolacyjnym (zwłaszcza konsystencja, zabarwienie): Candida: białe, kremowe Cryptococcus: białe, kremowe, śluzowate Uwaga! Gatunki

Bardziej szczegółowo

AmpliTest Salmonella spp. (Real Time PCR)

AmpliTest Salmonella spp. (Real Time PCR) AmpliTest Salmonella spp. (Real Time PCR) Zestaw do wykrywania sekwencji DNA specyficznych dla bakterii z rodzaju Salmonella techniką Real Time PCR Nr kat.: BAC01-50 Wielkość zestawu: 50 oznaczeń Objętość

Bardziej szczegółowo

Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r.

Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r. Narodowy Instytut Leków ul. Chełmska 30/34, 00-725 Warszawa Tel. 022 851-46-70, Fax. 022 841-29-49 www.korld.edu.pl Warszawa, dn. 21.10.2009r. Wytyczne postępowania w przypadku wykrycia szczepów pałeczek

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Kontrakty na usługi dla szpitali SIWZ dla badań mikrobiologicznych Danuta Pawlik SP ZOZ ZZ Maków Mazowiecki Stowarzyszenie Higieny Lecznictwa Warunki prawne dotyczące konkursu ofert Ustawa z dnia 15 kwietnia

Bardziej szczegółowo

3 Bakteriologia ogólna

3 Bakteriologia ogólna Bakteriologia ogólna F. H. Kayser Morfologia i szczegółowa budowa bakterii Wymiary komórek bakteryjnych wynoszą od 0, do 5 m. Komórki przybierają trzy podstawowe formy: ziarenkowce, proste pałeczki oraz

Bardziej szczegółowo

CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ

CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ (obowiązuje od 01 czerwca 2015 roku) załącznik nr 4 do regulaminu organizacyjnego CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ Zakład Diagnostyki Mikrobiologicznej - siedziba ul. Św. Józefa 53-59 oraz ul. Konstytucji

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 448

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 448 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 448 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12, Data wydania: 29 września 2014 r. Nazwa i adres AB 448 WOJEWÓDZKA

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie nowych technologii w diagnostyce mikrobiologicznej. Ireneusz Popławski

Zastosowanie nowych technologii w diagnostyce mikrobiologicznej. Ireneusz Popławski Zastosowanie nowych technologii w diagnostyce mikrobiologicznej Ireneusz Popławski 22 biomerieux Polska partner w mikrobiologii z wieloletnim doświadczeniem 33 biomerieux Polska Sp. z o.o. biomerieux Polska

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Oznaczanie wrażliwości szczepów na metycylinę

Ćwiczenie 1. Oznaczanie wrażliwości szczepów na metycylinę XI. Antybiotyki i chemioterpeutyki ćwiczenia praktyczne W przedstawionych ćwiczeniach narysuj i zinterpretuj otrzymane wyniki badań mechanizmów oporności. Opisz rodzaje krążków użytych do badań oraz sposób

Bardziej szczegółowo

Testy aktywności przeciwdrobnoustrojowej na przykładzie metody dyfuzyjnej oraz wyznaczania wartości minimalnego stężenia hamującego wzrost.

Testy aktywności przeciwdrobnoustrojowej na przykładzie metody dyfuzyjnej oraz wyznaczania wartości minimalnego stężenia hamującego wzrost. Testy aktywności przeciwdrobnoustrojowej na przykładzie metody dyfuzyjnej oraz wyznaczania wartości minimalnego stężenia hamującego wzrost. Opracowanie: dr inż. Roland Wakieć Wprowadzenie. Najważniejszym

Bardziej szczegółowo

Nanotechnologie w diagnostyce

Nanotechnologie w diagnostyce Nanotechnologie w diagnostyce Diagnostyka endoskopowa Nanotechnologie mogą być przydatne w diagnostyce niedostępnych miejsc w badaniach endoskopowych. Temu mogą służyć mikrokamery wielkości antybiotyku,

Bardziej szczegółowo

Zestaw SIT Szybki Identyfikacyjny Test Szczepów Salmonella Enteritidis i Typhimurium

Zestaw SIT Szybki Identyfikacyjny Test Szczepów Salmonella Enteritidis i Typhimurium Zestaw SIT Szybki Identyfikacyjny Test Szczepów Salmonella Enteritidis i Typhimurium W związku z wprowadzeniem w 2011 roku przez Komisję UE zmian w rozporządzeniach nr 2160/3003 i 2073/2005 w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

Status oznaczenia / pomiaru 1 2 3 4 5 1. Bakteriologiczne badanie krwi. Metoda badawcza

Status oznaczenia / pomiaru 1 2 3 4 5 1. Bakteriologiczne badanie krwi. Metoda badawcza adania materiału klinicznego i sporali. L.p. Rodzaj oznaczenia / pomiaru Metoda badawcza Status oznaczenia / pomiaru 1 2 3 4 5 1. akteriologiczne badanie krwi w kierunku bakterii tlenowych instrukcja badawcza

Bardziej szczegółowo

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku identyfikacji w zakładach opieki zdrowotnej szczepów bakteryjnych Enterobacteriaceae wytwarzających karbapenemazy typu KPC * * KPC - ang: Klebsiella pneumoniae

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje diagnostyczne inwazyjnych zakażeń bakteryjnych nabytych poza szpitalem M. Kadłubowski, A. Skoczyńska, W. Hryniewicz, KOROUN, NIL, 2009

Rekomendacje diagnostyczne inwazyjnych zakażeń bakteryjnych nabytych poza szpitalem M. Kadłubowski, A. Skoczyńska, W. Hryniewicz, KOROUN, NIL, 2009 Opracowanie: Marcin Kadłubowski, Anna Skoczyńska, Waleria Hryniewicz Krajowy Ośrodek Referencyjny ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN) Zakład Epidemiologii i Mikrobiologii

Bardziej szczegółowo

Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl

Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl Kierownik Pracowni w Kaliszu Dział badań Dział badań mikrobiologicznych lek. wet. Danuta

Bardziej szczegółowo

Ampli-LAMP Salmonella species

Ampli-LAMP Salmonella species Novazym Products Novazym Polska ul. Żywokostowa 23, 61-680 Poznań, tel. +48 0 61 610 39 10, fax +48 0 61 610 39 11, email info@novazym.com Zestaw do identyfikacji materiału genetycznego bakterii z rodzaju

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia I. Zagadnienia omawiane na wykładach. Uzupełnieniem zagadnień omawianych na wykładach są

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze MIKROBIOLOGII

OFERTA TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze MIKROBIOLOGII OFERTA TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze MIKROBIOLOGII Opracowanie zestawu do wykrywania DNA Aspergillus flavus za pomocą specjalistycznego sprzętu medycznego. Jednym

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia wraz z wymaganiami technicznymi i zestawieniem parametrów

Opis przedmiotu zamówienia wraz z wymaganiami technicznymi i zestawieniem parametrów Załącznik nr 1 do SIWZ Nazwa i adres Wykonawcy Opis przedmiotu zamówienia wraz z wymaganiami technicznymi i zestawieniem parametrów Przedmiot zamówienia; automatyczny system do diagnostyki molekularnej:

Bardziej szczegółowo

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Klonowanie molekularne Kurs doskonalący Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Etapy klonowania molekularnego 1. Wybór wektora i organizmu gospodarza Po co klonuję (do namnożenia DNA [czy ma być metylowane

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do specyfikacji. ... (Pieczęć Wykonawcy/Wykonawców) FORMULARZ CENOWY. Wykaz odczynników. Wartość netto za okres 48 m-cy (zł)

Załącznik nr 2 do specyfikacji. ... (Pieczęć Wykonawcy/Wykonawców) FORMULARZ CENOWY. Wykaz odczynników. Wartość netto za okres 48 m-cy (zł) ... (Pieczęć Wykonawcy/Wykonawców) FORMULARZ CENOWY Załącznik nr 2 do specyfikacji Wykaz odczynników ZAKUP I DOSTAWA ODCZYNNIKÓW I MATERIAŁÓW ZUŻYWALNYCH DO IDENTYFIKACJI DROBNOUSTROJÓW ORAZ OZNACZANIA

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka molekularna w OIT

Diagnostyka molekularna w OIT Diagnostyka molekularna w OIT B A R B A R A A D A M I K K A T E D R A I K L I N I K A A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y W N E J T E R A P I I U N I W E R S Y T E T M E D Y C Z N Y W E W R O C

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna sepsy oferta firmy biomerieux Automatyczne analizatory do posiewów krwi Automatyczne analizatory do identyfikacji

Bardziej szczegółowo

DNA musi współdziałać z białkami!

DNA musi współdziałać z białkami! DNA musi współdziałać z białkami! Specyficzność oddziaływań między DNA a białkami wiążącymi DNA zależy od: zmian konformacyjnych wzdłuż cząsteczki DNA zróżnicowania struktury DNA wynikającego z sekwencji

Bardziej szczegółowo

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej.

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Zabrze: Dostawa produktów do wykonywania badań mikrobiologicznych Numer ogłoszenia: 310392-2015; data zamieszczenia: 18.11.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe.

Bardziej szczegółowo

CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ

CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ AZOOSPERMIA badanie wykrywa delecje w regionie długiego ramienia chromosomu Y w fragmencie zwanym AZF, będące często przyczyną azoospermii lub oligospermii o podłożu

Bardziej szczegółowo

Columbia Agar + 5% krew barania. Szt. 4000. Sabouraud Dextrose Agar + chloramfenikol + gentamycyna. Szt. 800

Columbia Agar + 5% krew barania. Szt. 4000. Sabouraud Dextrose Agar + chloramfenikol + gentamycyna. Szt. 800 Część nr 1 Gotowe podłoża w opakowaniach jednostkowych do wykonywania procedur mikrobiologicznych Poz. 1-5; średnica płytek 90mm, max. Wielkość opakowania 20 płytek Termin ważności płytek min 5-6 tyg.

Bardziej szczegółowo

Od Wykonawców wpłynęły następujące pytania :

Od Wykonawców wpłynęły następujące pytania : Mazowieckie Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy ul. Narutowicza 80, 05-400 Otwock, tel. () 344 64 00, 344 64 71, FAX () 344-64-74, centr. () 344 6 00 http://www.otwock-szpital.pl e-mail: sekretariat.otw@otwock-szpital.pl,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH Nr 20006/11859/09

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH Nr 20006/11859/09 SPRAWOZDANIE MOŻE BYĆ POWIELANE TYLKO W CAŁOŚCI. INNA FORMA KOPIOWANIA WYMAGA PISEMNEJ ZGODY LABORATORIUM. SPRAWOZDANIE Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH Nr 20006/11859/09 BADANIA WŁASNOŚCI PRZECIWDROBNOUSTROJOWYCH

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

Część A - Opis przedmiotu kształcenia. kierunkowy podstawowyx polski X angielski inny

Część A - Opis przedmiotu kształcenia. kierunkowy podstawowyx polski X angielski inny Sylabus Nazwa modułu/przedmiotu Część A - Opis przedmiotu Mikrobiologia Grupa szczegółowych efektów Kod grupy Nazwa grupy Nauki przedkliniczne Wydział Kierunek studiów Specjalności Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka zakażeo w OIT. Waleria Hryniewicz. Zakład Epidemiologii i Mikrobiologii Klinicznej Narodowy Instytut Leków, Warszawa

Diagnostyka zakażeo w OIT. Waleria Hryniewicz. Zakład Epidemiologii i Mikrobiologii Klinicznej Narodowy Instytut Leków, Warszawa Diagnostyka zakażeo w OIT Waleria Hryniewicz Zakład Epidemiologii i Mikrobiologii Klinicznej Narodowy Instytut Leków, Warszawa Zakażenia wywoływane są przez: Wirusy Bakterie Grzyby Pasożyty (zarażenia)

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4-5 Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody

Ćwiczenie 4-5 Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody ĆWICZENIA Z GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ, WODNEJ I ŚCIEKOWEJ CZĘŚĆ MIKROBIOLOGICZNA Ćwiczenie 4-5 Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody Część teoretyczna: 1. Kryteria jakości sanitarnej wody przeznaczonej

Bardziej szczegółowo

Stefania Giedrys-Kalemba Mikrobiologia i jej udział w rozwoju medycznej diagnostyki laboratoryjnej. Studia Ecologiae et Bioethicae 8/2, 335-340

Stefania Giedrys-Kalemba Mikrobiologia i jej udział w rozwoju medycznej diagnostyki laboratoryjnej. Studia Ecologiae et Bioethicae 8/2, 335-340 Stefania Giedrys-Kalemba Mikrobiologia i jej udział w rozwoju medycznej diagnostyki laboratoryjnej Studia Ecologiae et Bioethicae 8/2, 335-340 2010 Prof. Stefania Giedrys-Kalemba Katedra i Zakład Mikrobiologii

Bardziej szczegółowo

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Zalety w porównaniu z analizą trankryptomu: analiza transkryptomu komórki identyfikacja mrna nie musi jeszcze oznaczać

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi ekspertów EUCAST na pytania najczęściej zadawane przez mikrobiologów dotyczące oznaczeń wrażliwości drobnoustrojów

Odpowiedzi ekspertów EUCAST na pytania najczęściej zadawane przez mikrobiologów dotyczące oznaczeń wrażliwości drobnoustrojów Odpowiedzi ekspertów EUCAST na pytania najczęściej zadawane przez mikrobiologów dotyczące oznaczeń wrażliwości drobnoustrojów Podłoża metoda dyfuzyjno-krążkowa EUCAST 1. Który z producentów podłoża agarowego

Bardziej szczegółowo

Wpływ racjonalnej antybiotykoterapii na lekowrażliwość drobnoustrojów

Wpływ racjonalnej antybiotykoterapii na lekowrażliwość drobnoustrojów WOJSKOWY SZPITAL KLINICZNY Wpływ racjonalnej BYDGOSZCZ antybiotykoterapii na lekowrażliwość drobnoustrojów 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SP ZOZ w Bydgoszczy dr n. med. Joanna Sierzputowska

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BIOTECHNOLOGII

PODSTAWY BIOTECHNOLOGII PODSTAWY BIOTECHNOLOGII Chemiczne procesy biotechnologiczne Sala 3.65, poniedziałek, godz.8.45-10.30 Prof. dr hab. Marek Łaniecki Zakład Kinetyki i Katalizy www.kik.amu.edu.pl krówka 1410? 1605? Program

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK Nr 1. Biologiczny czynnik chorobotwórczy podlegający zgłoszeniu

ZAŁĄCZNIK Nr 1. Biologiczny czynnik chorobotwórczy podlegający zgłoszeniu ZAŁĄCZNIK Nr 1 WYKAZ BIOLOGICZNYCH CZYNNIKÓW CHOROBOTWÓRCZYCH PODLEGAJĄCYCH ZGŁOSZENIU ORAZ OKOLICZNOŚCI DOKONYWANIA ZGŁOSZENIA DODATNICH WYNIKÓW BADAŃ W KIERUNKU BIOLOGICZNYCH CZYNNIKÓW CHOROBOTWÓRCZYCH

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń

Instrukcja do ćwiczeń Katedra i Zakład Mikrobiologii i Wirusologii Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Mikrobiologia ogólna Biotechnologia medyczna II rok / I o Instrukcja do ćwiczeń Temat: Woda jako

Bardziej szczegółowo

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, 02-097 Warszawa IZOLACJA DNA Z HODOWLI KOMÓRKOWEJ.

Bardziej szczegółowo

Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1

Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr Zabrze, dnia 07.03.04 r. im. Prof. Stanisława Szyszko Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach 4-800 Zabrze, ul. 3 Maja 3-5 Znak sprawy: ZP/3/30/04/PN/3

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO 1 z 7

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO 1 z 7 Poznań, dnia 28.04.2014 r. BioVentures Institute Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Promienista 83 60 141 Poznań Zapytanie ofertowe nr 01/2014 Projekt Nowa technologia wytwarzania szczepionek

Bardziej szczegółowo

Zarys klinicznej bakteriologii weterynaryjnej Tom I - red. K. Malicki, M. Binek

Zarys klinicznej bakteriologii weterynaryjnej Tom I - red. K. Malicki, M. Binek Zarys klinicznej bakteriologii weterynaryjnej Tom I - red. K. Malicki, M. Binek Spis treści Przedmowa I. ŚWIAT MIKROORGANIZMÓW I SUBKOMÓRKOWYCH STRUKTUR ZAKAŹNYCH - Konrad Malicki 1. Występowanie jednokomórkowych

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia i inżynieria genetyczna

Biotechnologia i inżynieria genetyczna Wersja A Test podsumowujący rozdział II i inżynieria genetyczna..................................... Imię i nazwisko.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 16 zadań. rzy każdym

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. 1. Wstêp... 1

Spis treœci. 1. Wstêp... 1 Spis treœci 1. Wstêp........................................................... 1 Czêœæ 1: MIKROBIOLOGIA OGÓLNA..................................... 3 2. Budowa i taksonomia bakterii.....................................

Bardziej szczegółowo

VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG

VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG W ramach tegorocznego Bałtyckiego Festiwalu Nauki, który odbył się w dniach od 27 do 29 maja 2010 roku członkowie Koła Studentów Biotechnologii

Bardziej szczegółowo

Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Inżynieria bioprocesowa na kierunku biotechnologia

Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Inżynieria bioprocesowa na kierunku biotechnologia 1 Zakład Mikrobiologii UJK Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Inżynieria bioprocesowa na kierunku biotechnologia 2 Zakład Mikrobiologii UJK Zakres materiału

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 marca 2014 r.

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 marca 2014 r. Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 marca 2014 r. WYKAZ BIOLOGICZNYCH CZYNNIKÓW CHOROBOTWÓRCZYCH PODLEGAJĄCYCH ZGŁOSZENIU ORAZ OKOLICZNOŚCI DOKONYWANIA ZGŁOSZENIA DODATNICH WYNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Z BADAŃ ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH MIKROORGANIZMÓW NA KOMPOZYTY PP Z BIOCYDEM SEANTEX

Z BADAŃ ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH MIKROORGANIZMÓW NA KOMPOZYTY PP Z BIOCYDEM SEANTEX SPRAWOZDANIE Z BADAŃ ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH MIKROORGANIZMÓW NA KOMPOZYTY PP Z BIOCYDEM SEANTEX /zlecenie 514010/ wykonane w WOJSKOWYM INSTYTUCIE CHEMII I RADIOMETRII w Warszaawie 1. Materiały i metody

Bardziej szczegółowo

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I PRZEDMIOT Chemia ogólna EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. posiada wiedzę

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Warunki udzielania świadczeń w rodzaju: świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie 8. BADANIA GENETYCZNE

Warunki udzielania świadczeń w rodzaju: świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie 8. BADANIA GENETYCZNE Załącznik nr do Zarządzenia.. Warunki udzielania świadczeń w rodzaju: zdrowotne kontraktowane odrębnie 8. BADANIA GENETYCZNE 8.1 WARUNKI WYMAGANE Załącznik nr 2 do rozporządzenia cz. I lit. M Lp 913-916

Bardziej szczegółowo

Techniki molekularne w mikrobiologii SYLABUS A. Informacje ogólne

Techniki molekularne w mikrobiologii SYLABUS A. Informacje ogólne Techniki molekularne w mikrobiologii A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Rodzaj Rok studiów

Bardziej szczegółowo

Znak sprawy: RSS/ZPFSiZ/P-25/2015 Radom, dnia 2015.06.11

Znak sprawy: RSS/ZPFSiZ/P-25/2015 Radom, dnia 2015.06.11 RADOMSKI SZPITAL SPECJALISTYCZNY im. Dr Tytusa Chałubińskiego 26-610 Radom, ul. Lekarska 4 Dział Zamówień Publicznych Funduszy Strukturalnych i Zaopatrzenia www.szpital.radom.pl; zampubl@rszs.regiony.pl

Bardziej szczegółowo

WYKAZ METOD BADAWCZYCH STOSOWANYCH W LABORATORIUM EPIDEMIOLOGII WSSE W SZCZECINIE Nazwa oznaczenia/ IV z dnia 19.11.2010 immunoenzymatyczną ELISA -

WYKAZ METOD BADAWCZYCH STOSOWANYCH W LABORATORIUM EPIDEMIOLOGII WSSE W SZCZECINIE Nazwa oznaczenia/ IV z dnia 19.11.2010 immunoenzymatyczną ELISA - WSSE w Szczecinie; Zał. nr 12 wyd. I; z dnia 15.03.2012r. do PO-02 wyd. XII z dnia 15.03.2012r. strona /stron 1/5 Lp. Badany obiekt WYKZ METOD BDWCZYCH STOSOWYCH W LBORTORIUM EPIDEMIOLOGII WSSE W SZCZECIIE

Bardziej szczegółowo

Zakażenie pszczoły miodnej patogenem Nosema ceranae. Diagnostyka infekcji wirusowych pszczoły miodnej

Zakażenie pszczoły miodnej patogenem Nosema ceranae. Diagnostyka infekcji wirusowych pszczoły miodnej Zakażenie pszczoły miodnej patogenem Nosema ceranae Diagnostyka infekcji wirusowych pszczoły miodnej Plan 1. Znaczenie ekologiczne i gospodarcze pszczół 2. Choroby pszczół i ich diagnostyka 3. Podstawy

Bardziej szczegółowo

Przykłady analizy płynów z jam ciała na analizatorze XE-5000

Przykłady analizy płynów z jam ciała na analizatorze XE-5000 Przykłady analizy płynów z jam ciała na analizatorze XE-5000 Jeśli pacjent ma być leczony szybko i skutecznie, laboratorium musi w krótkim czasie dostarczać wiarygodnych wyników, o ile to możliwe przez

Bardziej szczegółowo

Formularz cenowy. przy pomocy aparatu Vidas Razem X X X X X X

Formularz cenowy. przy pomocy aparatu Vidas Razem X X X X X X Formularz cenowy Załącznik Nr 2/1 Pakiet nr 1 - Te sty do przeglądowe j oceny zakażenia wiruse m HIV, wykonywanych przy pomocy aparatu mini Vidas. Lp. Przedmiot zamówienia J.m. Ilość cena Jedn. Wartość

Bardziej szczegółowo

Mikrosatelitarne sekwencje DNA

Mikrosatelitarne sekwencje DNA Mikrosatelitarne sekwencje DNA Małgorzata Pałucka Wykorzystanie sekwencji mikrosatelitarnych w jądrowym DNA drzew leśnych do udowodnienia pochodzenia materiału dowodowego w postępowaniu sądowym 27.09.2012

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie sprawy AE/ZP-27-41/13 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy

Oznaczenie sprawy AE/ZP-27-41/13 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Ozczenie sprawy AE/ZP-27-41/13 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Ce brutto zamówienia - każdego pakietu powin stanowić sumę wartości brutto wszystkich pozycji ujętych w pakiecie, tomiast wartość brutto poszczególnych

Bardziej szczegółowo

mgr Sławomir Sułowicz Katedra Mikrobiologii UŚ

mgr Sławomir Sułowicz Katedra Mikrobiologii UŚ mgr Sławomir Sułowicz Katedra Mikrobiologii UŚ 1) Analiza sanitarna wody 2) Analiza mikrobiologiczna gleby 3) Analiza sanitarna powietrza 4) Charakterystyka szczepów bakterii opornych na antybiotyki, wyizolowanych

Bardziej szczegółowo

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk Badania laboratoryjne w hodowli Łódź 24.03.2012 Po co badać? Badania przesiewowe Badania profilaktyczne Badania obowiązkowe dla danej rasy Badania okresowe Badania diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

TaqNovaHS. Polimeraza DNA RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925

TaqNovaHS. Polimeraza DNA RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 TaqNovaHS RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 TaqNovaHS Polimeraza TaqNovaHS jest mieszaniną termostabilnej polimerazy DNA

Bardziej szczegółowo

Analiza mikrobiologiczna oddziałów szpitalnych - skumulowane dane na temat antybiotykowrażliwości dla celów empirycznej terapii zakażeń

Analiza mikrobiologiczna oddziałów szpitalnych - skumulowane dane na temat antybiotykowrażliwości dla celów empirycznej terapii zakażeń K o n s u l t a n t K r a j o w y w d z i e d z i n i e m i k r o b i o l o g i i l e k a r s k i e j P r o f. d r h a b. m e d. W a l e r i a H r y n i e w i c z N a r o d o w y I n s t y t u t L e k

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia lekarska atlas

Mikrobiologia lekarska atlas Mikrobiologia lekarska atlas Kierownik Zakładu Mikrobiologii i Laboratoryjnej Immunologii Medycznej: dr hab. n.med. prof. nadzw. Janina Grzegorczyk Opracowanie: dr n. med. Małgorzata Brauncajs prof. dr

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 8 kwietnia 2014 r. Poz. 459 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 marca 2014 r.

Warszawa, dnia 8 kwietnia 2014 r. Poz. 459 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 marca 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 8 kwietnia 2014 r. Poz. 459 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 marca 2014 r. w sprawie biologicznych czynników chorobotwórczych podlegających

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Część I - Krążki diagnostyczne Lp. Przedmiot zamówienia Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Jedn. miary Ilość 1. Krążki diagnostyczne F do różnicowania bakterii z rodzaju Staphylococcus od bakterii

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja nigdy nie była tak prosta

Identyfikacja nigdy nie była tak prosta Identyfikacja nigdy nie była tak prosta Od prostego wzoru wzoru do mikrobiologicznego odcisku palca Od prostej technologii do wielopłaszczyznowych systemów identyfikacji bakterii Biolog Unikalna technologia

Bardziej szczegółowo

II. OZNACZANIE LICZBY BAKTERII Z GRUPY COLI I BAKTERII Z GRUPY COLI TYP FEKALNY METODĄ PŁYTKOWĄ W ŻYWNOŚCI I INNYCH PRODUKTACH wg PN-ISO 4832: 2007

II. OZNACZANIE LICZBY BAKTERII Z GRUPY COLI I BAKTERII Z GRUPY COLI TYP FEKALNY METODĄ PŁYTKOWĄ W ŻYWNOŚCI I INNYCH PRODUKTACH wg PN-ISO 4832: 2007 Katedra i Zakład Mikrobiologii i Wirusologii Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Mikrobiologia ogólna Biotechnologia medyczna II rok / I o Temat: Żywność jako środowisko życia mikroorganizmów.

Bardziej szczegółowo

Geny i działania na nich

Geny i działania na nich Metody bioinformatyki Geny i działania na nich prof. dr hab. Jan Mulawka Trzy królestwa w biologii Prokaryota organizmy, których komórki nie zawierają jądra, np. bakterie Eukaryota - organizmy, których

Bardziej szczegółowo

Pobieranie, transport i przechowywanie materiału biologicznego do badań mikrobiologicznych

Pobieranie, transport i przechowywanie materiału biologicznego do badań mikrobiologicznych Pobieranie, transport i przechowywanie materiału biologicznego do badań mikrobiologicznych Instrukcje ogólne Wszystkie materiały diagnostyczne powinny być pobrane przed podaniem choremu antybiotyków lub

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z MIKROBIOLOGII DLA STUDENTÓW PIELĘGNIARSTWA

ĆWICZENIA Z MIKROBIOLOGII DLA STUDENTÓW PIELĘGNIARSTWA ZAKŁAD MIKROBIOLOGII FARMACEUTYCZNEJ I DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ Katedra Biologii i Biotechnologii Farmaceutycznej Wydziału Farmaceutycznego ĆWICZENIA Z MIKROBIOLOGII DLA STUDENTÓW PIELĘGNIARSTWA POD

Bardziej szczegółowo

Spis treści: 1. Cel 2. Opis postepowania 3. Dokumenty związane 4. Załączniki

Spis treści: 1. Cel 2. Opis postepowania 3. Dokumenty związane 4. Załączniki Strona / Stron 1 / 7 Spis treści: 1. Cel 2. Opis postepowania 3. Dokumenty związane 4. Załączniki Imię i nazwisko Stanowisko/ Funkcja Opracował Sprawdził Zatwierdził mgr Elżbieta Kaczmarek młodszy asystent

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku Zaopatrzenie ludności w wodę W 2010 roku Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Olecku objęła nadzorem 17 urządzeń służących do zaopatrzenia

Bardziej szczegółowo

Analiza zmienności czasowej danych mikromacierzowych

Analiza zmienności czasowej danych mikromacierzowych Systemy Inteligencji Obliczeniowej Analiza zmienności czasowej danych mikromacierzowych Kornel Chromiński Instytut Informatyki Uniwersytet Śląski Plan prezentacji Dane mikromacierzowe Cel badań Prezentacja

Bardziej szczegółowo

II rok OML studia magisterskie - Diagnostyka parazytologiczna- praktyczna nauka zawodu

II rok OML studia magisterskie - Diagnostyka parazytologiczna- praktyczna nauka zawodu ĆWICZENIE 1 Temat: Wykrywanie grzybów i pasożytów w różnych materiałach biologicznych cz.1 1. Zasady pobierania, transportu i przechowywania materiałów biologicznych do badań mikologicznych i parazytologicznych

Bardziej szczegółowo

WYKAZ METODYK BADAWCZYCH STOSOWANYCH DO BADAŃ MATERIAŁU BIOLOGICZNEGO WYKONYWANYCH W ODDZIALE LABORATORYJNYM MIKROBIOLOGII KLINICZNEJ

WYKAZ METODYK BADAWCZYCH STOSOWANYCH DO BADAŃ MATERIAŁU BIOLOGICZNEGO WYKONYWANYCH W ODDZIALE LABORATORYJNYM MIKROBIOLOGII KLINICZNEJ Strona/ stron 1/8 WYKAZ METODYK BADAWCZYCH STOSOWANYCH DO BADAŃ MATERIAŁU BIOLOGICZNEGO WYKONYWANYCH W ODDZIALE LABORATORYJNYM MIKROBIOLOGII KLINICZNEJ Symbol oznacza metody akredytowane, zawarte w Zakresie

Bardziej szczegółowo

Badania kału wirusologiczne, bakteriologiczne i parazytologiczne

Badania kału wirusologiczne, bakteriologiczne i parazytologiczne Badania kału wirusologiczne, bakteriologiczne i parazytologiczne PRZYJMOWANIE PRÓBEK KAŁU Badania wirusologiczne i parazytologiczne od poniedziałku do piątku od godz. 8 00 do godz. 11 00 Badania bakteriologiczne

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp.

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. Uwaga: Ze względu na laboratoryjny charakter zajęć oraz kontakt z materiałem biologicznym,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 Metodyka pobrania materiału przedstawiona jest w osobnym Instrukcja PZH

Załącznik nr 4 Metodyka pobrania materiału przedstawiona jest w osobnym Instrukcja PZH Załącznik nr 4 Metodyka pobrania materiału przedstawiona jest w osobnym Instrukcja PZH 1. Rodzaj materiału klinicznego w zależności od kierunku i metodyki badań wykonywanych przez PZH Poz. Badanie Rodzaj

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA DO LABORATORIUM

WYCIECZKA DO LABORATORIUM WYCIECZKA DO LABORATORIUM W ramach projektu e-szkoła udaliśmy się do laboratorium w Krotoszynie na ul. Bolewskiego Mieliśmy okazję przeprowadzić wywiad z kierowniczką laboratorium Panią Hanną Czubak Oprowadzała

Bardziej szczegółowo

I. Biologia- nauka o życiu. Budowa komórki.

I. Biologia- nauka o życiu. Budowa komórki. I. Biologia- nauka o życiu. Budowa komórki. Zaznacz prawidłową definicję komórki. A. jednostka budulcowa tylko bakterii i pierwotniaków B. podstawowa jednostka budulcowa i funkcjonalna wszystkich organizmów

Bardziej szczegółowo