ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI W III LO W ŁOMŻY. Dorota Bagińska

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI W III LO W ŁOMŻY. Dorota Bagińska"

Transkrypt

1 ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI W III LO W ŁOMŻY Dorota Bagińska

2 Propozycje kryteriów oceny i metod sprawdzania osiągnięć uczniów Podstawa Prawna 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr256 poz.2572, z późniejszymi zmianami). 2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzenia sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr83, poz.562). 3. Statut Szkoły 4. Zasady Oceniania w III Liceum Ogólnokształcącym w Łomży. I. Cele oceniania osiągnięć uczniów 1. Bieżące i systematyczne obserwowanie postępów ucznia w nauce. 2. Pobudzanie rozwoju umysłowego ucznia, jego zdolności i zainteresowań. 3. Uświadomienie uczniom stopnia opanowania wiadomości i umiejętności przewidzianych programem nauczania oraz ewentualnych braków w tym zakresie. 4. Wdrażanie ucznia do systematycznej pracy samokontroli i samooceny. 5. Ukierunkowanie samodzielnej pracy ucznia. 6. Dostarczenie rodzicom i nauczycielom informacji o postępach, trudnościach i specjalnych uzdolnieniach ucznia. 7. Korygowanie organizacji i metod pracy dydaktyczno-wychowawczej nauczyciela. 8. Ocenie podlegają następujące umiejętności i wiadomości: a. znajomość pojęć oraz praw i zasad fizycznych; b. opisywanie, dokonywanie analizy i syntezy zjawisk fizycznych; c. rozwiązywanie zadań problemowych (teoretycznych i praktycznych) z wykorzystaniem znanych praw i zasad: - tworzenie planu rozwiązywania zadania; - znajomość wzorów; - znajomość wielkości fizycznych i ich jednostek; - przekształcanie wzorów; - wykonywanie obliczeń na liczbach i jednostkach; - analizę otrzymanego wyniku; - sformułowanie odpowiedzi; d. dokonanie analizy zadania; e. posługiwanie się językiem przedmiotu;

3 f. odczytywanie oraz przedstawianie informacji za pomocą tabeli, wykresu, rysunku, schematu g. planowanie i przeprowadzanie doświadczenia. Analizowanie wyników, przedstawianie wyników w tabelce lub na wykresie, wyciąganie wniosków, wskazywanie źródeł błędów; h. wykorzystywanie wiadomości i umiejętności "fizycznych" w praktyce; i. systematyczne i staranne prowadzenie zeszytu przedmiotowego. II. Postanowienia ogólne 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. Ocena ma dostarczyć uczniom, rodzicom i nauczycielom rzetelnej informacji o specjalnych uzdolnieniach, postępach i trudnościach ucznia. 2. Ocenianie pracy uczniów odbywa się na podstawie przeprowadzonych sprawdzianów, kartkówek, odpowiedzi ustnych, prac domowych oraz aktywności uczniów na lekcji. 3. Sprawdziany, kartkówki i odpowiedzi ustne są obowiązkowe. 4. Sprawdziany są zapowiadane, z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem. 5. Wyniki sprawdzianu są ogłaszane do 2 tygodni po napisaniu sprawdzianu, 6. Poprawa pracy klasowej jest w formie pisemnej i odbywa się po lekcjach nauczyciela i ucznia. 7. Prace niesamodzielne będą oceniane na ocenę niedostateczną i uczeń traci prawo do jej poprawy. 8. Uczeń nieobecny na pracy pisemnej z przyczyn losowych powinien go zaliczyć w terminie nie przekraczającym dwóch tygodni od powrotu do szkoły. 9. Za prace na lekcji przyznawane są plusy i minusy notowane w oddzielnym notatniku nauczyciela. W klasach z jedną godziną lekcji w tygodniu trzy plusy to ocena bardzo dobra i trzy minusy to ocena niedostateczna. 10. Plusy i minusy można otrzymać za prace domowe, rozwiązywanie zadań przy tablicy, twórczy wkład lekcji. 11. Ocena za plusy i minusy wpisywana jest za aktywność. Szczegóły dotyczące zaliczenia i poprawy prac pisemnych znajdują się w Zasadach Oceniania w III Liceum Ogólnokształcącym im. Żołnierzy Obwodu Łomżyńskiego Armii Krajowej w Łomży. III. Rodzaje aktywności ucznia podlegające ocenianiu: 1. Sprawdziany pisemne obejmujące dział lub część działu (czas trwania 45 minut); 2. Kartkówki obejmujące maksymalnie trzy ostatnie lekcje ( czas trwania minut); 3. Krótkie odpowiedzi ustne obejmujące materiał z trzech ostatnich lekcji, ewentualnie zagadnienia z nim związane; 4. Prace domowe: - krótkoterminowe, zadawane z lekcji na lekcję; - długoterminowe - wykonanie serii zadań, referatu, projektu, pomocy dydaktycznej; 5. Aktywności na lekcjach; 6. Praca w grupie;

4 7. Aktywność poza lekcjami np. praca autorska, udział w olimpiadach, konkursach. 1. Odpowiedź ustna. Podczas odpowiedzi ustnej ocenianie są: - zawartość rzeczowa; - uzasadnienie, argumentowanie; - stosowanie poprawnego języka fizycznego; - sposób prezentacji; - umiejętność formułowania myśli; - zgodność z tematem. Ocena niedostateczna: Odpowiedź nie spełnia kryteriów ocen pozytywnych. Ocena dopuszczająca: IV. Kryteria ocen uczeń wykazuje znajomość podstawowych wzorów i praw fizycznych; uczeń sam lub z pomocą nauczyciela potrafi wykorzystać prawa i wzory do rozwiązywania prostych problemów fizycznych; uczeń wykazuje znajomość podstawowych teorii i modeli fizycznych przy jednoczesnym braku umiejętności matematycznego uzasadnienia; uczeń sam lub z pomocą nauczyciela potrafi wykorzystywać wiedzę do opisu i wyjaśnień prostych zjawisk fizycznych i procesów fizycznych; uczeń ma problemy z właściwym stosowaniem podstawowej terminologii fizycznej. Ocena dostateczna: uczeń wykazuje pełną znajomość praw fizycznych i wzorów; uczeń sam lub z pomocą nauczyciela potrafi wykorzystywać prawa i wzory do rozwiązywania typowych problemów fizycznych i zadań; uczeń wykazuje znajomość podstawowych teorii i modeli fizycznych i posiada umiejętność matematycznego uzasadnienia mniej skomplikowanych z nich; uczeń potrafi wykorzystywać wiedzę do opisu prostych zjawisk i procesów fizycznych; uczeń nie ma problemów z właściwym stosowaniem podstawowej terminologii fizycznej; Ocena dobra: uczeń wykazuje znajomość wzorów i praw fizycznych; uczeń sam potrafi wykorzystywać prawa i wzory do rozwiązywania typowych problemów fizycznych i zadań a z pomocą nauczyciela rozwiązuje problemy nietypowe;

5 uczeń wykazuje znajomość teorii i modeli fizycznych i posiada umiejętność ich matematycznego uzasadnienia; uczeń potrafi wykorzystywać wiedzę do opisu i wyjaśnienia zjawisk i procesów fizycznych wykazując się umiejętnością kojarzenia faktów i wnioskowania logicznego; uczeń nie ma problemów z właściwym stosowaniem terminologii fizycznej. Ocena bardzo dobra: uczeń wykazuje znajomość wzorów i praw fizycznych; uczeń sam potrafi wykorzystać prawa i wzory do rozwiązywania problemów fizycznych i zadań, także nietypowych; uczeń wykazuje znajomość teorii i modeli fizycznych i posiada umiejętność ich matematycznego uzasadnienia; uczeń potrafi wykorzystywać wiedzę do opisu wyjaśnień zjawisk i procesów fizycznych wykazując się umiejętnością kojarzenia faktów i wnioskowania logicznego myślenia także wtedy gdy wymaga to wykorzystania wiedzy z różnych działów fizyki i innych nauk; uczeń nie ma problemów z właściwym stosowaniem terminologii fizycznej. Ocena celująca: Uczeń wykazuje znajomość materiału wykraczającego poza program nauczania i umiejętność rozwiązywania problemów o wysokiej skali trudności lub odnosi sukcesy w konkursach i Olimpiadzie Fizycznej (po spełnieniu warunków na ocenę bardzo dobrą) 2. Pisemne prace kontrolne. 2.1 Zadania otwarte: a. analiza treści zadania (zapis danych, unifikacja jednostek, podanie niezbędnych założeń, rysunek, jednoznaczne określenie i oznaczenie używanych wielkości fizycznych) 0%-20% punktów za zadanie; b. sformułowanie problemu (identyfikacja zjawisk fizycznych zawartych w problemie, podanie odpowiednich praw fizycznych) 0%-20% punktów za zadanie; c. rozwiązywanie problemu (przekształcanie wzorów, działania na wielkościach wektorowych, wykorzystanie twierdzeń matematycznych i zależności geometrycznych, uzyskanie wyrażenia końcowego zawierającego znane wielkości fizyczne) do 50% punktów za zadanie; d. wynik (przeprowadzenie rachunków jednostek, podanie odpowiedzi, ewentualnie wniosków wynikających z odpowiedzi) do 10% punktów za zadanie. 2.2 Zadania zamknięte: a. podanie poprawnej odpowiedzi - 1 pkt; b. brak odpowiedzi lub podanie błędnej odpowiedzi - 0 pkt Kryteria ocen prac pisemnych: 100% - 99% celujący 98% - 95% bardzo dobry

6 94% - 75% dobry 74% - 51% dostateczny 50% -30% dopuszczający 29% -0% niedostateczny Ocena niedostateczna: Uczeń nie spełnia kryteriów ocen pozytywnych. Ocena dopuszczającą: uczeń rozróżnia i wymienia podstawowe pojęcia fizyczne i astronomiczne; uczeń rozróżnia i podaje własnymi słowami treść podstawowych praw i zależności fizycznych; uczeń podaje poznane przykłady zastosowań praw i zjawisk fizycznych w życiu codziennym; uczeń oblicza, korzystając z definicji, podstawowe wielkości fizyczne; uczeń planuje i wykonuje najprostsze doświadczenia samodzielnie lub trudniejsze w grupach; uczeń opisuje doświadczenia i obserwacje przeprowadzane na lekcji i w domu; uczeń wymienia zasady bhp obowiązujące w pracowni fizycznej oraz w trakcie obserwacji pozaszkolnych. Ocena dostateczna: uczeń rozróżnia i wymienia pojęcia fizyczne i astronomiczne; uczeń rozróżnia i podaje treść (własnymi słowami) praw i zależności fizycznych; uczeń podaje przykłady zastosowań praw i zjawisk fizycznych; uczeń podaje przykłady wpływu praw i zjawisk fizycznych i astronomicznych na nasze codzienne życie; uczeń rozwiązuje proste zadania, wykonując obliczenia dowolnym poprawnym sposobem; uczeń planuje i wykonuje proste doświadczenia i obserwacje; uczeń analizuje wyniki przeprowadzanych doświadczeń oraz formułuje wnioski z nich wynikające, a następnie je prezentuje; uczeń samodzielnie wyszukuje informacje na zadany temat we wskazanych źródłach informacji (np. książkach, czasopismach, Internecie), a następnie prezentuje wyniki swoich poszukiwań; Ocena dobra: uczeń wyjaśnia zjawiska fizyczne za pomocą praw przyrody; uczeń rozwiązuje zadania i problemy teoretyczne, stosując obliczenia; uczeń planuje i wykonuje doświadczenia, analizuje otrzymane wyniki oraz formułuje wnioski uczeń wynikające z doświadczeń, a następnie prezentuje swoją pracę na forum klasy;

7 uczeń samodzielnie wyszukuje informacje w różnych źródłach (np. książkach, czasopismach i Internecie) oraz ocenia krytycznie znalezione informacje. Ocena bardzo dobra: uczeń rozwiązuje trudniejsze zadania problemowe, np. przewiduje rozwiązanie na podstawie analizy podobnego problemu bądź udowadnia postawioną tezę poprzez projektowanie serii doświadczeń; uczeń rozwiązuje trudniejsze zadania rachunkowe, stosując niezbędny aparat matematyczny, posługując się zapisem symbolicznym; uczeń racjonalnie wyraża opinie i uczestniczy w dyskusji na tematy związane z osiągnięciami współczesnej nauki i techniki. Ocena celującą: uczeń rozwiązuje trudne zadania problemowe, rachunkowe i doświadczalne o stopniu trudności odpowiadającym konkursom przedmiotowym. 3. Ocena prac domowych. a. ilościowa - nauczyciel sprawdza czy uczniowie wykonali prace; b. jakościowa - uczeń udziela odpowiedzi referując pracę domową. Stosowane są kryteria ocen odpowiedzi ustnych. Dodatkowym kryterium oceny jest przejrzystość i zwięzłość prezentacji, rzeczowość, samodzielność i estetyka pracy. a. długoterminowa - nauczyciel sprawdza czy uczniowie wykonali prace. Stosowane są kryteria ocen prac pisemnych. Wystawianie ocen śródrocznych i rocznych odbywa się za pomocą średniej ważonej i według Zasad Oceniania w III Liceum Ogólnokształcącym im. Żołnierzy Obwodu Łomżyńskiego Armii Krajowej w Łomży.

8 WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY DO KLASY PIERWSZEJ Ocena dopuszczający Ocena dostateczny Ocena dobry Ocena bardzo dobry ASTRONOMIA I GRAWITACJA - wymienić jednostki odległości używane w astronomii, -podać przybliżoną odległość Księżyca od Ziemi (przynajmniej rząd wielkości), - opisać budowę naszej Galaktyki. - na przykładzie modelu balonika wytłumaczyć obserwowany fakt rozszerzania się Wszechświata, - podać wiek Wszechświata. - odpowiedzieć o odkryciach Kopernika, Keplera i Newtona, - opisać ruchy planet, - podać treść prawa powszechnej grawitacji, - narysować siły oddziaływania grawitacyjnego dwóch kul jednorodnych, - objaśnić wielkości występujące we wzorze F = G. - wskazać siłę grawitacji jako przyczynę swobodnego spadania ciał na powierzchnię Ziemi, - posługiwać się terminem "spadanie swobodne", - obliczyć przybliżoną wartość siły grawitacji działającej na ciało w pobliżu Ziemi, - opisać zasadę pomiaru odległości do Księżyca, planet i najbliższej gwiazdy, -wyjaśnić na czym polega zjawisko paralaksy, -posługiwać się pojęciem kąta paralaksy geocentrycznej i heliocentrycznej, -zdefiniować rok świetlny i jednostkę astronomiczną, - opisać położenie Układu Słonecznego w Galaktyce, - podać wiek Układu Słonecznego. - podać treść prawa Hubble'a, zapisać je wzorem v r = H r i objaśnić wielkości występujące w tym wzorze, - wyjaśnić termin "ucieczka galaktyk". - opisać Wielki Wybuch. - przedstawić główne założenia teorii heliocentrycznej Kopernika, - zapisać i zinterpretować wzór przedstawiając wartość siły grawitacji, - obliczyć wartość siły grawitacyjnego przyciągania dwóch jednorodnych kul, - wyjaśnij, dlaczego dostrzegamy skutki przyciągania przez Ziemię otaczających nas przedmiotów, a nie obserwujemy skutków ich wzajemnego oddziaływania -obliczyć odległość do Księżyca (lub najbliższych planet), znając kąt paralaksy geocentrycznej, -obliczyć odległość do najbliższej gwiazdy znając kąt paralaksy heliocentrycznej, -dokonywać zmiany jednostek odległości stosowanych w astronomii, - wyjaśnić, jak powstały Słońce i planety, - opisać sposób wyznaczenia wieku próbek księżycowych i meteorytów. - obliczyć wiek Wszechświata, - objaśnić, jak na podstawie prawa Hubble'a wnioskujemy, że galaktyki oddalają się od siebie. - wyjaśnić, co to jest promieniowanie reliktowe. - podać treść I i II prawa Keplera, - uzasadnić, dlaczego hipoteza Newtona o jedności Wszechświata umożliwia wyjaśnienie przyczyn ruchu planet, - rozwiązywać zadania obliczeniowe, stosując prawo grawitacji. - przedstawić poglądy Arystotelesa na ruch i spadanie ciał, -wyrażać kąty w minutach i sekundach łuku, - podać przybliżoną liczbę galaktyk dostępnych naszym obserwacjom, - podać przybliżoną liczbę gwiazd w galaktyce. - rozwiązywać zadania obliczeniowe, stosując prawo Hubble'a. - podać argumenty przemawiające za skutecznością teorii Wielkiego Wybuchu. - na podstawie samodzielnie zgromadzonych materiałów przygotować prezentację: Newton na tle epoki, - wykazać, że Kopernika można uważać za człowieka renesansu. - zaplanować i wykonać doświadczenie (np. ze śrubami przyczepionymi do nici) wykazujące, że spadanie swobodne odbywa się ze stałym przyśpieszeniem. - stosować III prawo Keplera do opisu ruchu układu satelitów krążących wokół tego samego ciała, - wyprowadzić III prawo Keplera, - obliczyć szybkość satelity na orbicie o zadanym promieniu,

9 - wymienić wielkości, od których zależy przyśpieszenie grawitacyjne w pobliżu planety lub jej księżyca. - opisać ruch jednostajny po okręgu, - posługiwać się pojęciem okresu i pojęciem częstotliwości, - wskazać siłę dośrodkową jako przyczynę ruchu po okręgu. - wskazać siłę grawitacji, którą oddziałują Słońce i planety oraz planety i ich księżyce jako siłę dośrodkową, - posługiwać się pojęciem satelity geostacjonarnego. - podać przykłady ciał znajdujących się w stanie nieważkości. - opisać warunki, jakie panują na powierzchni Księżyca. - wyjaśnić, skąd pochodzi nazwa "planeta", - wymienić planety Układu Słonecznego. grawitacyjnego. - przedstawić wynikający z eksperymentów Galileusza wniosek dotyczący spadania ciał, - wykazać, że spadanie swobodne z niewielkiej wysokości to ruch jednostajnie przyśpieszony z przyśpieszeniem grawitacyjnym, - wykazać, że wartość przyśpieszenia spadającego swobodnie ciała nie zależy od jego masy, - obliczyć wartość przyśpieszenia grawitacyjnego w pobliżu Ziemi. - opisać zależność wartości siły dośrodkowej od masy i szybkości ciała poruszającego się po okręgu oraz od promienia okręgu, - podać przykłady sił pełniących rolę siły dośrodkowej. - podać treść III prawa Keplera, - opisywać ruch sztucznych satelitów, - posługiwać się pojęciem pierwszej prędkości kosmicznej, - uzasadnić użyteczność satelitów geostacjonarnych. - podać przykłady doświadczeń, w których można obserwować ciało w stanie nieważkości. - wyjaśnić powstawanie faz Księżyca, - podać przyczyny, dla których obserwujemy tylko jedną stronę Księżyca. - opisać ruch planet widzianych z - wyjaśnić, dlaczego czasy spadania swobodnego (z takiej samej wysokości) ciał o różnych masach są jednakowe, - obliczyć wartość przyśpieszenia grawitacyjnego w pobliżu dowolnej planety lub jej księżyca. - obliczać wartość siły dośrodkowej, - obliczać wartość przyśpieszenia dośrodkowego, - rozwiązywać zadania obliczeniowe, w których rolę siły dośrodkowej odgrywają siły o różnej naturze. -stosować III prawo Keplera do opisu ruchu planet Układu Słonecznego, - wyprowadzić wzór na wartość pierwszej prędkości kosmicznej i objaśnić jej sens fizyczny, - obliczyć wartość pierwszej prędkości kosmicznej. - wyjaśnić, na czym polega stan nieważkości, - wykazać, przeprowadzając odpowiednie rozumowanie, że przedmiot leżący na podłodze windy spadającej swobodnie jest w stanie nieważkości. - podać warunki, jakie muszą być spełnione, by doszło do całkowitego zaćmienia Słońca, - podać warunki, jakie muszą być spełnione, by doszło do całkowitego zaćmienia Księżyca. - obliczyć promień orbity satelity geostacjonarnego. - zaplanować, wykonać i wyjaśnić doświadczenie pokazujące, że w stanie nieważkości nie można zmierzyć wartości ciężaru ciała. - wyjaśnić, dlaczego zaćmienia Słońca i Księżyca nie występują często, - objaśnić zasadę, którą przyjęto przy obliczaniu daty Wielkanocy. - wyszukać informacje na temat rzymskich bogów, których imionami nazwano planety.

10 Ziemi, - wymienić obiekty wchodzące w skład Układu Słonecznego. - wyjaśnić, dlaczego planety widziane z Ziemi przesuwają się na tle gwiazd, - opisać planety Układu Słonecznego. FIZYKA ATOMOWA - wyjaśnić pojęcie fotonu, - zapisać wzór na energię fotonu, - podać przykłady praktycznego wykorzystywania zjawiska fotoelektrycznego. - rozróżnić widmo ciągłe i widmo liniowe, - rozróżnić widmo emisyjne i absorpcyjne. - przedstawić model Bohra budowy atomu i podstawowe założenia tego modelu. - opisać i objaśnić zjawisko fotoelektryczne, - opisać światło jako wiązkę fotonów, - wyjaśnić, od czego zależy maksymalna energia kinetyczna fotoelektronów. - opisać widmo promieniowania ciał stałych i cieczy, - opisać widma gazów jednoatomowych i par pierwiastków, - wyjaśnić różnice między widmem emisyjnym i absorpcyjnym. - wyjaśnić, co to znaczy, że promienie orbit w atomie wodoru są skwantowane, - wyjaśnić, co to znaczy, że energia elektronu w atomie wodoru jest skwantowana, - wyjaśnić, co to znaczy, że atom wodoru jest w stanie podstawowym lub wzbudzonym. - objaśnić wzór Einsteina opisujący zjawisko fotoelektryczne, - obliczyć minimalną częstotliwość i maksymalną długość fali promieniowania wywołującego efekt fotoelektryczny dla metalu o danej pracy wyjścia, - opisać budowę, zasadę działania i zastosowania fotokomórki, - rozwiązywać zadania obliczeniowe, stosując wzór Einsteina, - odczytywać informacje z wykresu zależności E k (v). - opisać szczegółowo widmo atomu wodoru, - objaśnić wzór Balmera, - opisać metodę analizy widmowej, - podać przykłady zastosowania analizy widmowej. - obliczyc promieniowanie kolejnych orbit w atomie wodoru, - obliczyć energię elektronu na dowolnej orbicie atomu wodoru, - obliczyć różnice energii pomiędzy poziomami energetycznymi atomu wodoru, - wyjaśnić powstawanie liniowego widma emisyjnego i widma - przedstawić wyniki doświadczeń świadczących o kwantowym charakterze oddziaływania światła z materią, - sporządzić i objaśnić wykres zależności maksymalnej energii kinetycznej fotoelektronów od częstotliwości promieniowania wywołującego efekt fotoelektryczny dla fotokatod wykonanych z różnych metali, - wyjaśnić, co to znaczy, że światło ma naturę dualną. - obliczyć długości fal odpowiadających liniom widzialnej części widma atomu wodoru, - objaśnić uogólniony wzór Balmera. - obliczyć częstotliwość i długość fali promieniowania pochłanianego lub emitowanego przez atom, - wyjaśnić powstanie serii widmowych atomu i wodoru, - wykazać, że uogólniony wzór Balmera jest zgodny ze wzorem wynikającym z modelu Bohra, - wyjaśnić powstawanie linii Fraunhofera.

11 absorpcyjnego atomu wodoru. FIZYKA JĄDROWA -wymienić rodzaje promieniowania jądrowego występującego w przyrodzie. -wymienić podstawowe zasady ochrony przed promieniowaniem jonizującym, - ocenić szkodliwość promieniowania jonizującego pochłanianego przez ciało człowieka w różnych sytuacjach. - opisać budowę jądra atomowego, - posługiwać się pojęciami: jądro atomowe, proton, neutron, nukleon, pierwiastek, izotop. - opisać rozpady alfa i beta, - wyjaśnić pojęcie czasu połowicznego rozpadu. - opisać reakcję rozczepienia uranu - podać przykłady wykorzystania energii jądrowej. - nazwać reakcje zachodzące w Słońcu i w innych gwiazdach, - odpowiedzieć na pytanie: jakie reakcje są źródłem energii Słońca. - przedstawić podstawowe fakty dotyczące odkrycia promieniowania jądrowego, - opisać wkład Marii Skłodowskiej- Curie w badania nad promieniotwórczością, - omówić właściwości promieniowania α, β i γ. - wyjaśnić pojęcie dawki pochłoniętej i podać jej jednostkę, - opisać w wybrany sposób wykrywania promieniowania jonizującego. - opisać doświadczenie Rutherforda i omówić jego znaczenie, - podać skład jądra atomowego na podstawie liczby masowej i atomowej. - zapisać schematy rozpadów alfa i beta, - opisać sposób powstawania promieniowania gamma, - posługiwać się pojęciem jądra stabilnego i niestabilnego, - posługiwać się pojęciem czasu połowicznego rozpadu, - narysować wykres zależności od czasu liczby jader, które uległy rozpadowi, - objaśnić prawo rozpadu promieniotwórczego. - wyjaśnić do czego służy licznik G-M, - przedstawić wnioski wynikające z doświadczenia Wykrywanie promieniowania jonizującego za pomocą licznika G-M. - obliczyć dawkę pochłoniętą, - wyjaśnić pojecie mocy dawki, - wyjaśnić do czego służą dozymetry. - przeprowadzić rozumowanie, które pokaże, że wytłumaczenie wyniku doświadczenia Rutherforda jest możliwe tylko przy założeniu, że prawie cała masa atomu jest skupiona w jądrze o średnicy mniejszej ok razy od średnicy atomu. - wyjaśnić zasadę datowania substancji na podstawie jej składu izotopowego i stosować te zasadę w zadaniach, - wykonywać doświadczenie symulujące rozpad promieniotwórczy. - obliczyć energię spoczynkową, deficyt masy, energię wiązania dla różnych pierwiastków, - przeanalizować wykresy zależności energii wiązania przypadającej na jeden nukleon od liczby - odszukać informacje o promieniowaniu X, - wskazać istotną różnicę między promieniowaniem X a promieniowaniem jądrowym, - przygotować prezentację na temat: Historia odkrycia i badania promieniowania jądrowego. - podejmować świadome działania na rzecz ochrony środowiska naturalnego przed nadmiernym promieniowaniem jonizującym (α, β, γ, X) - odszukać i przedstawić informacje na temat możliwości zbadania stężenia radonu w swoim otoczeniu. - wykonać i omówić symulację doświadczenia Rutherforda, - odszukać informacje na temat modeli budowy jądra atomowego i omówić jeden z nich. - zapisać prawo rozpadu promieniotwórczego w postaci N = N 0 (1/2) t/t, - podać sens fizyczny i jednostkę aktywności promieniotwórczej, - rozwiązać zadania obliczeniowe, stosując wzory: N = N 0 (1/2) t/t oraz A = A (1/2) t/t, - wyjaśnić, co to znaczy, że rozpad

12 - wyjaśnić na czym polega reakcja łańcuchowa, - podać warunki zajścia reakcji łańcuchowej, - posługiwać się pojęciami: energia spoczynkowa, deficyt masy, energia wiązana. - opisać budowę i zasadę działania reaktora jądrowego, - opisać działanie elektrowni jądrowej, - wymienić korzyści i zagrożenia związane z wykorzystaniem energii jądrowej, - opisać zasadę działania bomby atomowej. - wymienić i objaśnić różne rodzaje reakcji jądrowych, - zastosować zasady zachowania liczby nukleonów, ładunku elektrycznego oraz energii w reakcjach jądrowych, - podać warunki niezbędne do zajścia reakcji termojądrowej. nukleonów wchodzących w skład jadra atomu. - opisać budowę bomby atomowej, - przygotować wypowiedź na temat: Czy elektrownie jądrowe są niebezpieczne? - opisać proces fuzji lekkich jąder na przykładzie cyklu pp, Opisać reakcje zachodzące w bombie wodorowej. promieniotwórczy ma charakter statystyczny. - znając masy protonu, neutronu, elektronu i atomu o liczbie masowej A, obliczyć energię wiązania tego atomu, - na podstawie wykresu zależności (A) wyjaśnić otrzymywanie wielkich energii w reakcjach rozszczepiania ciężkich jąder. - odszukać informacje i przygotować prezentację na temat składowania odpadów radioaktywnych i związanych z tym zagrożeń. - porównać energie uwalniane w reakcjach syntezy i reakcjach rozczepienia. Ocena celująca: Uczeń wykazuje znajomość materiału wykraczającego poza program nauczania i umiejętność rozwiązywania problemów o wysokiej skali trudności lub odnosi sukcesy w konkursach i Olimpiadzie Fizycznej (po spełnieniu warunków na ocenę bardzo dobrą)

13 TRANSPORT ENERGII WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA KLASY DRUGIEJ - POZIOM PODSTAWOWY DOPUSZCZAJĄCY -zna klasyfikację fal i potrafi je rozróżniać w podanych przykładach; -zna i rozumie opisujące ruch falowy pojęcia oraz wielkości fizyczne (amplituda, długość, okres, częstotliwość, prędkość) wraz z ich jednostkami; -zna i rozumie równanie jednowymiarowej fali harmonicznej; -zna i rozumie zasady superpozycji fal; -zna i rozumie pojęcie interferencji oraz treść zasady Huygensa; -potrafi przedstawić przykłady pozytywnych i negatywnych zjawisk związanych z występowaniem fal stojących i drgań własnych w rożnych układach mechanicznych; -zna i rozumie mechanizm występowania fal akustycznych w różnych ośrodkach; -umie przedstawić działanie narządów słuchu u ludzi i własności tego zmysłu; -potrafi opisać hałas i jego źródła jako zagrożenie dla środowiska naturalnego; -zna zjawisko Dopplera, źródła jego pojawiania się oraz potrafi podać przykłady występowania tego zjawiska w życiu codziennym. DOSTATECZNY -umie zastosować równanie jednowymiarowej fali harmonicznej do rozwiązywania prostych problemów; -zna i rozumie pojęcie natężenia fali; -potrafi zastosować w prostych przypadkach zasadę superpozycji fal; -umie wytłumaczyć pojęcie profilu fali; -potrafi jakościowo wyjaśnić na czym polega analiza fourierowska fali; -potrafi jakościowo wyjaśniać w oparciu o zasadę Huygensa efekty związane z interferencja i dyfrakcja fal; -potrafi wyjaśnić jakościowo przyczyny powstawania fal stojących; -potrafi jakościowo wyjaśnić zjawisko dudnień oraz podać jego przykłady z życia codziennego; -rozumie na czym polega modulacja amplitudy fali oraz potrafi przedstawić jej zastosowania; -zna podział widma fal akustycznych oraz umie podać przykłady zastosowań fal z poszczególnych części tego widma; -zna i rozumie wzory opisujące zjawisko Dopplera oraz potrafi je wykorzystać do rozwiązywania prostych zadań.

14 DOBRY -umie uzasadnić równanie jednowymiarowej fali harmonicznej i zastosować je do rozwiązywania zadań; -potrafi podać przykłady zastosowania analizy fourierowskiej fal; -umie uzasadnić przy pomocy zasady Huygensa prawa odbicia i załamania fal oraz umie wykorzystać te prawa do rozwiązywania prostych zadań; -potrafi przedstawić zjawiska towarzyszące odbiciu i załamaniu fali na granicy dwóch ośrodków w zależności od ich gęstości względnej; -zna związek częstotliwości dudnień z częstotliwościami nakładających się fal; -potrafi wyprowadzić równanie opisujące zjawisko Dopplera w prostych przypadkach oraz umie zastosować ogólny wzór do rozwiązywania problemów. BARDZO DOBRY -potrafi wykorzystać pojęcie natężenia fali do rozwiązywania problemów; -umie rozwiązywać problemy z zastosowaniem praw odbicia i załamania fali; -umie przeprowadzić matematyczną analizę powstawania fal stojących w jednym wymiarze; -potrafi ilościowo otrzymać warunki występowania dudnień; -umie przedstawić zastosowanie analizy fourierowskiej do rozumienia terminologii muzycznej; -potrafi wyprowadzić wzór opisujący zjawisko Dopplera w najbardziej ogólnym przypadku. Celujący -wykazuje znajomość materiału wykraczającego poza program nauczania i umiejętność rozwiązywania problemów o wysokiej skali trudności lub odnosi sukcesy w konkursach i Olimpiadzie Fizycznej (po spełnieniu warunków na ocenę bardzo dobrą). ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE DOPUSZCZAJĄCY -zna pojęcia: źródło światła, światło widzialne, ultrafiolet i podczerwień, promień świetlny, cień, półcień, laser, rozpraszanie światła, odbicie, załamanie, kąty padania, odbicia, załamania, współczynnik załamania ośrodka, skupianie, soczewka skupiająca, rozpraszająca, ognisko i ogniskowa soczewki, obraz rzeczywisty, krótkowzroczność, dalekowzroczność, rozszczepienie światła, dyfrakcja i interferencja światła; -zna symbole i jednostki poznanych wielkości fizycznych; -zna prawa odbicia i załamania światła;

15 -wie, że w ośrodkach jednorodnych światło rozchodzi się po liniach prostych; -wie gdzie się skupia wiązka promieni równoległych do osi soczewki skupiającej po przejściu przez nią; -wie co to znaczy, że soczewka jest skupiająca lub rozpraszająca; -wie jakich okularów powinien używać krótkowidz a jakich dalekowidz; -wie, że światło białe jest mieszaniną wielu składowych o różnych barwach; -wie, że światło jest falą elektromagnetyczną; -potrafi wymienić rodzaje źródeł światła; -potrafi przeprowadzić obserwacje: prostoliniowego przebiegu światła lasera, odbicia i załamania światła, otrzymywania obrazów przy użyciu soczewek skupiających, rozpraszających interferencji i dyfrakcji światła; -potrafi narysować konstrukcję powstawania obrazu rzeczywistego w soczewce skupiającej przy użyciu trzech promieni; -potrafi wskazać jaką zależność matematyczną należy wykorzystać w określonym zadaniu rachunkowym lub problemie z optyki. DOSTATECZNY -zna pojęcia: fala elektromagnetyczna, promieniowanie elektromagnetyczne, źródła punktowe i rozciągłe, promień świetlny, zdolność skupiająca, obraz pozorny, akomodacja oka, natężenie światła, pryzmat, widmo światła białego, podczerwień, ultrafiolet; -zna definicje poznanych pojęć, wielkości fizycznych i jednostek tych wielkości; -zna przybliżoną wartość prędkości światła; -wie na czym polega krótkowzroczność i dalekowzroczność; -potrafi zapisać, w postaci wyrażenia matematycznego, prawa odbicia i załamania światła i zilustrować te prawa; -potrafi wyjaśnić powstawanie obrazu w zwierciadle płaskim przedstawiając na rysunku bieg promieni; -potrafi narysować konstrukcje powstawania obrazów w soczewkach skupiających i określić, jakie powstają obrazy; -potrafi zastosować odpowiednią zależność matematyczną i właściwe rozumowanie do rozwiązania prostego zadania rachunkowego z optyki, wykonać działania na mianach i danych liczbowych; -potrafi w wyjaśnieniach i omówieniach używać poprawnej terminologii fizycznej. DOBRY -zna pojęcia: widmo fal elekromagnetycznych, całkowite wewnętrzne odbicie światła i kąt graniczny, światłowód, ognisko pozorne, siatkówka, bezwładność oka, absorpcja, siatka dyfrakcyjna, światło spolaryzowane, polaryzator; -wie, że atmosfera ziemska przepuszcza światło widzialne, natomiast pochłania ultrafiolet i podczerwień;

16 -wie, że całkowite wewnętrzne odbicie zachodzi gdy światło pada od strony o większym współczynniku załamania; -wie, że ogniskowa soczewki rozpraszającej jest ujemna; -wie, że barwa światła jest związana z długością fali; -wie na czym polega polaryzacja światła; -potrafi narysować konstrukcje powstawania obrazów w soczewkach rozpraszających i określić, jakie powstają obrazy; -potrafi rozwiązać typowe zadania rachunkowe i problemy z optyki; -potrafi ukazać związek optyki z medycyną, biologią i innymi naukami przyrodniczymi oraz techniką; -potrafi w wyjaśnieniach i omówieniach używać fachowego i rozbudowanego słownictwa. BARDZO DOBRY -zna pojęcia: izobary, prawdopodobieństwo zajścia przemiany, plazma, promieniowanie jonizujące, tło promieniowania, promieniowanie kosmiczne, wolny rodnik, oddziaływania elementarne; -wie jakie są zasady pracy z substancjami radioaktywnymi; -wie z jakich kwarków składają się protony i neutrony; -wie gdzie są największe ośrodki badań cząstek elementarnych; -potrafi przeprowadzić analizę bilansu energetycznego przemian beta; -potrafi zastosować metodę datowania węglem do konkretnego przykładu; -potrafi wyznaczyć energię wydzielania; -potrafi omówić źródła promieniowania jonizującego i wpływ tego promieniowania na organizm; -potrafi samodzielnie wyszukać zjawiska fizyczne w których ujawniają sie prawa dotyczące fizyki jądrowej i cząstek elementarnych, przeprowadzić obserwacje lub pomiary i zaprezentować je; -potrafi rozwiązywać zadania rachunkowe i problemy z tego działu o podwyższonym stopniu trudności; -potrafi zapisać, w postaci wyrażenia matematycznego, prawa odbicia i załamania światła i zilustrować te prawa; -potrafi wyjaśnić powstawanie obrazu w zwierciadle płaskim przedstawiając na rysunku bieg promieni; -potrafi narysować konstrukcje powstawania obrazów w soczewkach skupiających i określić, jakie powstają obrazy; -potrafi zastosować odpowiednią zależność matematyczną i właściwe rozumowanie do rozwiązania prostego zadania rachunkowego z optyki, wykonać działania na mianach i danych liczbowych; -potrafi w wyjaśnieniach i omówieniach używać poprawnej terminologii fizycznej. Celujący

17 -wykazuje znajomość materiału wykraczającego poza program nauczania i umiejętność rozwiązywania problemów o wysokiej skali trudności lub odnosi sukcesy w konkursach i Olimpiadzie Fizycznej (po spełnieniu warunków na ocenę bardzo dobrą). FIZYKA JĄDROWA I JEJ ZASTOSOWANIE DOPUSZCZAJĄCY -zna pojęcia: jądro atomowe, zjawisko promieniotwórczości, proton, neutron, liczba porządkowa, masowa; -zna symbole i jednostki poznanych wielkości fizycznych; -wie, że masa jądra jest mniejsza niż suma mas protonów i neutronów i dlatego składniki jądra są związane; -wie, że nie możemy określić, kiedy dane pojedyncze jądro ulegnie przemianie; -potrafi odczytać ze skróconego zapisu dla danego jądra liczba A i Z; -potrafi wskazać jaką zależność matematyczną należy wykorzystać w określonym zadaniu rachunkowym lub problemie dotyczącym fizyki jądrowej. DOSTATECZNY -zna pojęcia: nukleon, nuklid, izotopy, samorzutne przemiany jądrowe, promieniowanie α,β,γ, pozyton, czas połowicznego zaniku, oddziaływania jądrowe i słabe, defekt masy, energia wiązania, jednostka masy atomowej, reakcja jądrowa, reakcja łańcuchowa, deuter, kwak, lepton, antymateria; -zna definicje poznawanych pojęć, wielkości fizycznych i jednostek tych wielkości; -zna cechy oddziaływania jądrowego i słabego; -zna różnicę między samorzutną przemianą a reakcją jądrową; -zna kształt krzywej zaniku promieniotwórczego; -wie na czym polegają przemiany: α,β,γ; -wie gdzie występują reakcje rozszczepienia i syntezy i które z nich jesteśmy w stanie wykorzystać w praktyce; -wie że materia składa sie z kwarków i leptonów; -potrafi zapisać symbol danego nuklidu z liczbami A i Z; -potrafi uzupełnić zapisy samorzutnych przemian i reakcji jądrowych; -potrafi zastosować odpowiednia zależność matematyczną i właściwe rozumowanie do rozwiązywania prostego zadania rachunkowego dotyczącego fizyki jądrowej, wykonać działania na mianach i danych liczbowych; -potrafi w wyjaśnieniach i omówieniach używać poprawnej terminologii fizycznej.

18 DOBRY -zna pojęcia: neutrino, antyneutrino, reakcja termojądrowa, cykl węglowo-azotowy, przemiana egzo- i endoenergetyczna, oddziaływanie grawitacyjne, elektro słabe, silne, anihilacja; -zna nazwy kwarków i leptonów; -wie jaka przemiana nukleonów zachodzi przy przemianie beta; -wie, że każda z cząstek elementarnych ma swoja antycząstkę; -wie, jakie są rodzaje oddziaływań w przyrodzie; -potrafi zapisywać równania samorzutnych przemian i reakcji jądrowych, procesów anihilacji; -potrafi wyjaśnić, na czym polega metoda datowania węglem; -potrafi wyznaczyć energię wiązania przypadającą na jeden nukleon dla danego nuklidu; -potrafi sporządzić bilans energetyczny przemiany α; -potrafi omówić, na jakiej zasadzie powstają pierwiastki w gwiazdach; -potrafi rozwiązywać typowe zadania rachunkowe i problemy z fizyki jądrowej i cząstek elementarnych; -potrafi ukazać związek tego działu z medycyną, radiologią i innymi naukami przyrodniczymi oraz techniką; -potrafi w wyjaśnieniach i omówieniach używać fachowego i rozbudowanego słownictwa. BARDZO DOBRY -zna pojęcia: izobary, prawdopodobieństwo zajścia przemiany, plazma, promieniowanie jonizujące, tło promieniowania, promieniowanie kosmiczne, wolny rodnik, oddziaływania elementarne; -wie jakie są zasady pracy z substancjami radioaktywnymi; -wie z jakich kwarków składają się protony i neutrony; -wie gdzie są największe ośrodki badań cząstek elementarnych; -potrafi przeprowadzić analizę bilansu energetycznego przemian beta; -potrafi zastosować metodę datowania węglem do konkretnego przykładu; - wyznaczyć energię wydzielania; -potrafi omówić źródła promieniowania jonizującego i wpływ tego promieniowania na organizm; -potrafi samodzielnie wyszukać zjawiska fizyczne w których ujawniają sie prawa dotyczące fizyki jądrowej i cząstek elementarnych, przeprowadzić obserwacje lub pomiary i zaprezentować je;

19 -potrafi rozwiązywać zadania rachunkowe i problemy z tego działu o podwyższonym stopniu trudności. Celujący -wykazuje znajomość materiału wykraczającego poza program nauczania i umiejętność rozwiązywania problemów o wysokiej skali trudności lub odnosi sukcesy w konkursach i Olimpiadzie Fizycznej (po spełnieniu warunków na ocenę bardzo dobrą). BUDOWA I EWOLUCJAWSZECHŚWIATA DOPUSZCZAJĄCY -zna pojęcia: ciała niebieskie, sfera niebieska, doba słoneczna, punkty wschodu i zachodu Słońca, zaćmienie Słońca i Księżyca, gwiazda, planeta, księżyc; -zna symbole i jednostki poznanych wielkości fizycznych; -zna nazwy i kolejność planet Układu Słonecznego; -wie, że prawie cała masa Układu Słonecznego skupiona jest w Słońcu; -wie, że punkty wschodu i zachodu Słońca, maksymalnej wysokości i zachodu zależą od pór roku; -wie, że gwiazdy poruszają się po okręgach wokół prostej, na której leży oś Ziemi; -wie, że z Ziemi jest widoczna zawsze jedna strona Księżyca; -potrafi przeprowadzić obserwację nocnego nieba i znaleźć Gwiazdę Polarną; -potrafi wskazać, jaką zależność matematyczną należy wykorzystać w określonym zadaniu rachunkowym lub problemie dotyczącym budowy Układu Słonecznego, ruchów i sił w tym układzie; -potrafi wyszukać w podręczniku i popularnonaukowych źródłach potrzebne wiadomości z tego działu i uporządkować je. DOSTATECZNY -zna pojęcia: górowanie Słońca, gwiazdozbiór, Droga Mleczna, północny i południowy biegun sfery niebieskiej, fazy Księżyca, elipsa, kometa pierścienie planet; -zna definicje poznanych pojęć, wielkości fizycznych i jednostek tych wielkości; -zna nazwy kilku gwiazdozbiorów i kilku gwiazd w tym Gwiazdy Polarnej; -zna podstawową różnicę między geocentryczną koncepcję budowy świata Ptolemeusza, a heliocentryczną Kopernika; -zna prawo powszechnego ciążenia; -wie, że północny biegun nieba znajduje się blisko Gwiazdy Polarnej;

20 -wie, że w Polsce można zaobserwować gwiazdy okołobiegunowe będące cały czas nad horyzontem oraz takie, które wschodzą i zachodzą; -wie że planety obserwowane z Ziemi poruszają się po torach o skomplikowanych kształtach a względem Słońca po elipsach ze zmiennymi prędkościami; -wie że planety i księżyce świecą światłem odbitym; -wie, że okres obrotu Księżyca jest równy okresowi obiegu wokół Ziemi; -wie, które planety są typu ziemskiego, a które należą do planet olbrzymów, które moją księżyce, pierścienie; -potrafi przeprowadzić obserwacje: wykorzystując mapę nieba, znaleźć na nocnym niebie parę głównych gwiazdozbiorów nieba północnego i kilka gwiazd; -potrafi wyjaśnić: dlaczego z Ziemi jest widoczna zawsze jedna strona Księżyca, dlaczego system heliocentryczny jest wygodniejszy do opisu Układu Słonecznego; -potrafi zastosować odpowiednie wyrażenia matematyczne i właściwe rozumowanie do rozwiązania prostego zadania rachunkowego dotyczącego zjawisk w Układzie Słonecznym, wykonać działania na mianach i danych liczbowych; -potrafi w wyjaśnieniach i omówieniach używać poprawnej terminologii. DOBRY -zna pojęcia: ekliptyka, konstelacja, jasność, gwiazdy, równik niebieski, teleskop, radioteleskop, planetoida, pływy (przypływy i odpływy); -zna geocentryczną koncentrację budowy świata Ptolemeusza i heliocentryczną Kopernika; -zna nazwy największych księżyców i przynależność do określonej planety; -zna prawa Keplera; -wie jaki jest pozorny ruch dzienny Słońca względem widnokręgu; -wie jakie obserwacje potwierdzają ruchy Ziemi; -wie jakimi metodami wyznaczamy odległości do Księżyca czy bliskich planet; -potrafi zaplanować i przeprowadzić obserwacje wykorzystując mapę nieba i ew. lornetki kilku gwiazd i gwiazdozbiorów nieba północnego oraz Drogę Mleczną, określić kolory gwiazd, ruch Księżyca na tle gwiazd; -potrafi zbudować model układu Słońce-Księżyc; -potrafi wyjaśnić zjawiska zaćmień Słońca i Księżyca oraz powstawania faz Księżyca, dlaczego Słońce i planety obserwowane z Ziemi przemieszczają się na tle gwiazd; -potrafi uzasadnić związek pływów z ruchem Księżyca wokół Ziemi; -potrafi wyprowadzić III prawo Keplera z prawa powszechnego ciążenia; -potrafi uzasadnić związek II prawa Keplera z zasadą zachowania energii; -potrafi rozwiązywać typowe zadania rachunkowe i problemy z tego działu;

Szczegółowe wymagania z fizyki w klasie I L.O. Wymagania konieczne i podstawowe- ocena dopuszczająca i dostateczna

Szczegółowe wymagania z fizyki w klasie I L.O. Wymagania konieczne i podstawowe- ocena dopuszczająca i dostateczna 12 Szczegółowe wymagania z fizyki w klasie I L.O. Wymagania konieczne i podstawowe- ocena dopuszczająca i dostateczna Wymagania rozszerzone i dopełniające- ocena dobra, bardzo dobra i celująca 1.Grawitacja

Bardziej szczegółowo

VI. CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY

VI. CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY 12 1. Grawitacja 1 O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji VI. CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY opowiedzieć o odkryciach Kopernika, Keplera i Newtona, opisać

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z FIZYKI DO KLASY PIERWSZEJ SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ DO CYKLU ŚWIAT FIZYKI

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z FIZYKI DO KLASY PIERWSZEJ SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ DO CYKLU ŚWIAT FIZYKI WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z FIZYKI DO KLASY PIERWSZEJ SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ DO CYKLU ŚWIAT FIZYKI Lp. 1 Trochę historii, czyli o odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. O Newtonie

Bardziej szczegółowo

1 Maków Podhalański r. Wymagania edukacyjne z fizyki - kurs podstawowy - rok szkolny 2016/ dla klasy I technikum

1 Maków Podhalański r. Wymagania edukacyjne z fizyki - kurs podstawowy - rok szkolny 2016/ dla klasy I technikum 1 Maków Podhalański. 1.09.2016 r. Wymagania edukacyjne z fizyki - kurs podstawowy - rok szkolny 2016/2017 - dla klasy I technikum Temat lekcji O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe z fizyki na poszczególne oceny

Wymagania programowe z fizyki na poszczególne oceny 1. Grawitacja Lp. Temat lekcji 1. O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji Wymagania programowe z fizyki na poszczególne oceny opowiedzieć o odkryciach Kopernika,

Bardziej szczegółowo

CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY

CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY 1.Grawitacja Lp. Temat lekcji Treści konieczne 1 O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji T1 (3,7) CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN WYNIKOWY opowiedzieć o odkryciach

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA PRZEDMIOT: FIZYKA TYP SZKOŁY: PONADGIMNAZJALNA IV ETAP EDUKACYJNY ZAKRES: PODSTAWOWY 1. grawitacja Lp. Temat lekcji Uczeń potrafi: CELE OPERACYJNE, CZYLI PLAN

Bardziej szczegółowo

1. Grawitacja. O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji

1. Grawitacja. O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji 1. Grawitacja lp Temat lekcji O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji Treści konieczne opowiedzieć o odkryciach Kopernika, Keplera i Newtona, opisać ruchy planet,

Bardziej szczegółowo

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy Cele kształcenia wymagania ogólne I. Wykorzystanie wielkości fizycznych do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązania prostych zadań obliczeniowych. II. Przeprowadzanie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki dla klas pierwszych w roku szkolnym 2016/2017

Wymagania edukacyjne z fizyki dla klas pierwszych w roku szkolnym 2016/2017 I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie Wymagania edukacyjne z fizyki dla klas pierwszych w roku szkolnym 2016/2017 Ocena celująca Ocenę tę otrzymuje uczeń, którego wiedza i

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki zakres podstawowy

Przedmiotowy system oceniania z fizyki zakres podstawowy Przedmiotowy system oceniania z fizyki zakres podstawowy Celem nauczania jest kształtowanie kompetencji kluczowych, niezbędnych człowiekowi w dorosłym życiu, niezależnie od rodzaju wykształcenia i wykonywanego

Bardziej szczegółowo

Fizyka - zakres materiału oraz kryteria oceniania (w zakresie podstawowym na IV etapie edukacyjnym).

Fizyka - zakres materiału oraz kryteria oceniania (w zakresie podstawowym na IV etapie edukacyjnym). Fizyka - zakres materiału oraz kryteria oceniania (w zakresie podstawowym na IV etapie edukacyjnym). TREŚCI KSZTAŁCENIA 1. Grawitacja Trochę historii, czyli o odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu

Bardziej szczegółowo

Na ocenę dostateczną uczeń potrafi: Na ocenę bardzo dobrą uczeń potrafi: 1,2 Kopernik, Galileusz,

Na ocenę dostateczną uczeń potrafi: Na ocenę bardzo dobrą uczeń potrafi: 1,2 Kopernik, Galileusz, Plan wynikowy fizyka podstawowa klasa 1 Liceum Ogólnokształcącego Sportowego 1. Grawitacja Lp. Temat lekcji Na ocenę dopuszczającą 1,2 Kopernik, Galileusz, Kepler, Newton- czyli jak poruszają się planety

Bardziej szczegółowo

FIZYKA KLASA I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO

FIZYKA KLASA I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO 2016-09-01 FIZYKA KLASA I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO ZAKRES PODSTAWOWY SZKOŁY BENEDYKTA 1. Cele kształcenia i wychowania Ogólne cele kształcenia zapisane w podstawie programowej dla zakresu podstawowego

Bardziej szczegółowo

Wymagania z fizyki, klasa pierwsza.

Wymagania z fizyki, klasa pierwsza. 12 Wymagania z fizyki, klasa pierwsza. 1. Grawitacja 1 O odkryciach Kopernika, Keplera i o geniuszu Newtona. Prawo powszechnej grawitacji opowiedzieć o odkryciach Kopernika, Keplera i Newtona, opisać ruchy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA Z FIZYKI SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA ZAKRES PODSTATOWY

PROGRAM NAUCZANIA Z FIZYKI SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA ZAKRES PODSTATOWY PROGRAMY NAUCZANIA Z FIZYKI REALIZOWANE W RAMACH PROJEKTU INNOWACYJNEGO TESTUJĄCEGO Zainteresowanie uczniów fizyką kluczem do sukcesu PROGRAM NAUCZANIA Z FIZYKI SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA ZAKRES PODSTATOWY

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z Fizyki w Liceum Ogólnokształcącym

Wymagania edukacyjne z Fizyki w Liceum Ogólnokształcącym Wymagania edukacyjne z Fizyki w Liceum Ogólnokształcącym Wymagania szczegółowe na oceny szkolne do programu Fizyka to nie katastrofa. Kurs podstawowy I. Kryteria wymagań na poszczególne oceny szkolne Uczeń

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo

FIZYKA KLASA I LO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO wymagania edukacyjne

FIZYKA KLASA I LO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO wymagania edukacyjne FIZYKA KLASA I LO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO wymagania edukacyjne TEMAT (rozumiany jako lekcja) 1.1. Kinematyka ruchu jednostajnego po okręgu 1.2. Dynamika ruchu jednostajnego po okręgu 1.3. Układ Słoneczny

Bardziej szczegółowo

fizyka w zakresie podstawowym

fizyka w zakresie podstawowym mi edukacyjne z przedmiotu fizyka w zakresie podstawowym dla klasy pierwszej szkoły ponadgimnazjalnej Poziom Kategoria celów Zakres Poziom podstawowy - Uczeń opanował pewien zakres WIADOMOŚCI Poziom ponadpodstawowy

Bardziej szczegółowo

GRAWITACJA I ELEMENTY ASTRONOMII

GRAWITACJA I ELEMENTY ASTRONOMII MODUŁ 1 SCENARIUSZ TEMATYCZNY GRAWITACJA I ELEMENTY ASTRONOMII OPRACOWANE W RAMACH PROJEKTU: FIZYKA ZAKRES PODSTAWOWY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z FIZYKI - ZAKRES PODSTAWOWY

ROZKŁAD MATERIAŁU Z FIZYKI - ZAKRES PODSTAWOWY ROZKŁAD MATERIAŁU Z FIZYKI - ZAKRES PODSTAWOWY AUTORZY PROGRAMU: MARCIN BRAUN, WERONIKA ŚLIWA NUMER PROGRAMU: FIZP-0-06/2 PROGRAM OBEJMUJE OKRES NAUCZANIA: w kl. I TE, LO i ZSZ LICZBA GODZIN PRZEZNACZONA

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki do nowej podstawy programowej.

Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki do nowej podstawy programowej. Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki do nowej podstawy programowej. Zagadnienie podstawowy Uczeń: ponadpodstawowy Uczeń: Numer zagadnienia z Podstawy programowej ASTRONOMIA I GRAWITACJA Z daleka i

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki dla klas pierwszych

Wymagania edukacyjne z fizyki dla klas pierwszych Zagadnienie Poziom Numer zagadnienia z Podstawy podstawowy ponadpodstawowy programowej Uczeń: Uczeń: ASTRONOMIA I GRAWITACJA Z daleka i z bliska porównuje rozmiary i odległości we Wszechświecie (galaktyki,

Bardziej szczegółowo

fizyka w zakresie podstawowym

fizyka w zakresie podstawowym Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu fizyka w zakresie podstawowym dla klasy pierwszej szkoły ponadgimnazjalnej W trakcie nauczania fizyki w szkole realizujemy założone na początku cele

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI dla klas I-III

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI dla klas I-III PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI dla klas I-III Przedmiotowy system oceniania z fizyki w gimnazjum sporządzono w oparciu o : 1.Wewnątrzszkolny system oceniania. 2.Podstawę programową. Cele edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Dział: 7. Światło i jego rola w przyrodzie.

Dział: 7. Światło i jego rola w przyrodzie. Dział: 7. Światło i jego rola w przyrodzie. TEMATY I ZAKRES TREŚCI NAUCZANIA Fizyka klasa 3 LO Nr programu: DKOS-4015-89/02 Moduł Dział - Temat L. Zjawisko odbicia i załamania światła 1 Prawo odbicia i

Bardziej szczegółowo

L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia

L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia FALE ELEKTROMAGNETYCZNE L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia 1. Organizacja pracy na lekcjach fizyki w klasie trzeciej. Zapoznanie z wymaganiami na poszczególne oceny. Przegląd zakresu

Bardziej szczegółowo

mgr Roman Rusin nauczyciel fizyki w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w Kwidzynie

mgr Roman Rusin nauczyciel fizyki w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w Kwidzynie Indywidualny plan nauczania z przedmiotu Fizyka, opracowany na podstawie programu,,ciekawi świata autorstwa Adama Ogazy, nr w Szkolnym Zestawie Programów Nauczania 12/NPP/ZSP1/2012 dla kl. I TL a na rok

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. III Semestr I Drgania i fale Rozpoznaje ruch drgający Wie co to jest fala Wie, że w danym ośrodku fala porusza się ze stałą szybkością Zna pojęcia:

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI Gimnazjum WYMAGANIA PODSTAWOWE ( OCENA dopuszczająca, dostateczna) Uczeń : Zna i prawidłowo posługuje się symbolami wielkości fizycznych Zna jednostki wielkości fizycznych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z fizyki Gimnazjum i liceum

Przedmiotowy System Oceniania z fizyki Gimnazjum i liceum Przedmiotowy System Oceniania z fizyki Gimnazjum i liceum Bieżąca ocena osiągnięć ucznia polega na odnotowywaniu postępów i ocenianiu osiągnięć jego pracy na podstawie: - obserwacji aktywności uczniów,

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE

SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE Program nauczania: Fizyka z plusem, numer dopuszczenia: DKW 4014-58/01 Plan realizacji materiału nauczania fizyki w klasie I wraz z określeniem wymagań edukacyjnych DZIAŁ PRO- GRA- MOWY Pomiary i Siły

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»»

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»» ««*» ( # * *»» CZĘŚĆ I. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. Co to jest fizyka? 11 2. Wielkości fizyczne 11 3. Prawa fizyki 17 4. Teorie fizyki 19 5. Układ jednostek SI 20 6. Stałe fizyczne 20 CZĘŚĆ II. MECHANIKA 7.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki dla klasy I liceum

Wymagania edukacyjne z fizyki dla klasy I liceum Wymagania edukacyjne z fizyki dla klasy I liceum Wymagania ogólne uczeń: wykorzystuje wielkości fizyczne do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązania prostych zadań obliczeniowych, przeprowadza doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z przedmiotu fizyka dla klas pierwszych

Przedmiotowy system oceniania z przedmiotu fizyka dla klas pierwszych Przedmiotowy system oceniania z przedmiotu fizyka dla klas pierwszych Zasady ogólne Wymagania na każdy stopień wyższy niż dopuszczający obejmują również wymagania na stopień poprzedni. Na podstawowym poziomie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z FIZYKI. Nauczyciel: mgr Magdalena Wieprzowska. VI LO im. J. Dąbrowskiego w Częstochowie.

Przedmiotowy system oceniania z FIZYKI. Nauczyciel: mgr Magdalena Wieprzowska. VI LO im. J. Dąbrowskiego w Częstochowie. Przedmiotowy system oceniania z FIZYKI Nauczyciel: mgr Magdalena Wieprzowska VI LO im. J. Dąbrowskiego w Częstochowie Zasady ogólne Wymagania na każdy stopień wyższy niż dopuszczający obejmują również

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI W ZSO Nr 1

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI W ZSO Nr 1 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI W ZSO Nr 1 Opracowany przez: - M. Łukaszek - I. Litwińska - H. Białek Przedmiotowy system oceniania został opracowany w oparciu o następujące dokumenty: 1. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny śródroczne i roczne z przedmiotu: FIZYKA. Nauczyciel przedmiotu: Marzena Kozłowska

Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny śródroczne i roczne z przedmiotu: FIZYKA. Nauczyciel przedmiotu: Marzena Kozłowska Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny śródroczne i roczne z przedmiotu: FIZYKA Nauczyciel przedmiotu: Marzena Kozłowska Szczegółowe wymagania edukacyjne zostały sporządzone z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH ZAKRES PODSTAWOWY

PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH ZAKRES PODSTAWOWY PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH ZAKRES PODSTAWOWY WSTĘP Fizyka jest nauką przyrodniczą i w takim kontekście powinna być nauczana w szkole. Jako przedmiot szkolny ma charakter ogólnokształcący

Bardziej szczegółowo

organizmy, cząsteczki, atomy, jądra atomowe) posługuje się pojęciem roku świetlnego X podaje definicję roku świetlnego X skali

organizmy, cząsteczki, atomy, jądra atomowe) posługuje się pojęciem roku świetlnego X podaje definicję roku świetlnego X skali 135 6 Plan wynikowy (propozycja) R treści nadprogramowe Plan wynikowy (propozycja), obejmujący treści nauczania zawarte w podręczniku Spotkania z fizyką, część 4 (a także w programie nauczania), jest dostępny

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY

FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 2 Egzamin maturalny z fizyki i astronomii Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

Spotkania z fizyka 2. Rozkład materiału nauczania (propozycja)

Spotkania z fizyka 2. Rozkład materiału nauczania (propozycja) Spotkania z fizyka 2. Rozkład materiału nauczania (propozycja) Temat lekcji Siła wypadkowa siła wypadkowa, składanie sił o tym samym kierunku, R składanie sił o różnych kierunkach, siły równoważące się.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III Dział XI. DRGANIA I FALE (9 godzin lekcyjnych) Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: wskaże w otaczającej rzeczywistości przykłady

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy (propozycja)

Plan wynikowy (propozycja) Plan wynikowy (propozycja) Plan wynikowy (propozycja), obejmujący treści nauczania zawarte w podręczniku dla szkół ponadgimnazjalnych Odkryć fizykę" autorstwa Marcina Brauna i Weroniki Śliwy (a także w

Bardziej szczegółowo

Program pracy z uczniem słabym, mającym problemy z nauką na zajęciach z fizyki i astronomii.

Program pracy z uczniem słabym, mającym problemy z nauką na zajęciach z fizyki i astronomii. Program pracy z uczniem słabym, mającym problemy z nauką na zajęciach z fizyki i astronomii. Program pracy z uczniem słabym został przygotowany z myślą o uczniach mających trudności z opanowaniem materiału

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z FIZYKI Dla klas I III gimnazjum Opracowała Beata Giza 1 1. Przedmiotowe Zasady Oceniania z fizyki obejmują ocenę wiadomości i umiejętności wynikających z programu nauczania.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLAS I, II, III W GIMNAZJUM NR 2 W LUDŹMIERZU

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLAS I, II, III W GIMNAZJUM NR 2 W LUDŹMIERZU PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLAS I, II, III W GIMNAZJUM NR 2 W LUDŹMIERZU I. Dokumenty prawne stanowiące podstawę PSO Przedmiotowy system oceniania opracowany został po przeprowadzonej

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI. I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI. I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze Przedmiotowy system oceniania z fizyki w ZSO nr 1 sporządzono w oparciu o : 1. Wewnątrzszkolny

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki. w Publicznym Gimnazjum w Rajczy. Zespół Szkół w Rajczy. rok szkolny 2015/2016

Przedmiotowy system oceniania z fizyki. w Publicznym Gimnazjum w Rajczy. Zespół Szkół w Rajczy. rok szkolny 2015/2016 Przedmiotowy system oceniania z fizyki w Publicznym Gimnazjum w Rajczy Zespół Szkół w Rajczy rok szkolny 2015/2016 Realizowane programy: Spotkania z fizyką wyd. Nowa Era - klasy drugie i trzecie Świat

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI Przedmiotowy system oceniania z fizyki w gimnazjum sporządzono w oparciu o : 1. Rozporządzenie MEN z dnia 21.03.2001 r. 2. Statut Szkoły 3. Wewnątrzszkolny system

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI W ZESPOLE SZKÓŁ IM. MARII SKŁODOWSKIEJ CURIE W DZIAŁOSZYNIE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI W ZESPOLE SZKÓŁ IM. MARII SKŁODOWSKIEJ CURIE W DZIAŁOSZYNIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI W ZESPOLE SZKÓŁ IM. MARII SKŁODOWSKIEJ CURIE W DZIAŁOSZYNIE Bożena Rak Podstawa prawna: Przedmiotowy system oceniania sporządzono w oparciu o Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania w klasach I- III gimnazjum z fizyki

Przedmiotowy system oceniania w klasach I- III gimnazjum z fizyki Przedmiotowy system oceniania w klasach I- III gimnazjum z fizyki I. Zasady systemu oceniania 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocena ma dostarczyć uczniom, rodzicom i

Bardziej szczegółowo

I. Wykorzystanie wielkości fizycznych do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązania prostych zadań obliczeniowych.

I. Wykorzystanie wielkości fizycznych do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązania prostych zadań obliczeniowych. FIZYKA zakres podstawowy Cele kształcenia - wymagania ogólne I. Wykorzystanie wielkości fizycznych do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązania prostych zadań obliczeniowych. II. Przeprowadzanie doświadczeń

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI - GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI - GIMNAZJUM 1 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI - GIMNAZJUM I System oceniania w nauczaniu matematyki ma sprzyjać : dostarczaniu uczniowi bieżącej informacji o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych i postępach

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki II klasa Akademickie Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego.

Wymagania edukacyjne z fizyki II klasa Akademickie Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego. Wymagania edukacyjne z fizyki II klasa Akademickie Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego. I. Wymagania programowe 1. Obserwowanie i opisywanie zjawisk fizycznych i astronomicznych. 2. Posługiwanie się metodami

Bardziej szczegółowo

Program nauczania wraz z planem wynikowym. Szkoła ponadgimnazjalna zakres podstawowy

Program nauczania wraz z planem wynikowym. Szkoła ponadgimnazjalna zakres podstawowy Program nauczania wraz z planem wynikowym Szkoła ponadgimnazjalna zakres podstawowy Kraków 2012 R ZamKor Spis treści Wstęp... 5 I. Ogólne założenia programu.... 6 II. Cele nauczania fizyki na poziomie

Bardziej szczegółowo

II. OBSZARY AKTYWNOŚCI PODLEGAJĄCE OCENIE:

II. OBSZARY AKTYWNOŚCI PODLEGAJĄCE OCENIE: PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII dla I, II, III klasy gimnazjum ( uwzględnia główne ramy i systemy wartości określone w Wewnątrzszkolnym Systemie Oceniania). Nauczyciel zapoznaje uczniów z Przedmiotowym

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe Ocenianie na lekcjach fizyki

Przedmiotowe Ocenianie na lekcjach fizyki Przedmiotowe Ocenianie na lekcjach fizyki Przedmiotowy System Oceniania na lekcjach fizyki (PSO). Ocenie podlegają: 1. wykorzystanie wielkości fizycznych do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązywania zadań

Bardziej szczegółowo

Klasa 1. Zadania domowe w ostatniej kolumnie znajdują się na stronie internetowej szkolnej. 1 godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w roku szkolnym.

Klasa 1. Zadania domowe w ostatniej kolumnie znajdują się na stronie internetowej szkolnej. 1 godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w roku szkolnym. Rozkład materiału nauczania z fizyki. Numer programu: Gm Nr 2/07/2009 Gimnazjum klasa 1.! godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w ciągu roku. Klasa 1 Podręcznik: To jest fizyka. Autor: Marcin Braun, Weronika

Bardziej szczegółowo

L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia

L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia O ZJAWISKACH MAGNETYCZNYCH KONTYNUACJA DZIAŁU Z KLASY 2 L.P. DZIAŁ TEMAT NaCoBeZu kryteria sukcesu w języku ucznia 1. 2. Organizacja pracy na lekcjach fizyki w klasie trzeciej. Zapoznanie z wymaganiami

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania FIZYKA klasa I LO

Przedmiotowy system oceniania FIZYKA klasa I LO Przedmiotowy system oceniania FIZYKA klasa I LO 1. Ponieważ celem nauczania jest kształtowanie kompetencji kluczowych, niezbędnych człowiekowi w dorosłym życiu, niezależnie od rodzaju wykształcenia i wykonywanego

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system ocenia z matematyki. w klasach I, II, III gimnazjalnych. Zespołu Szkół w Baczynie

Przedmiotowy system ocenia z matematyki. w klasach I, II, III gimnazjalnych. Zespołu Szkół w Baczynie Przedmiotowy system ocenia z matematyki w klasach I, II, III gimnazjalnych Zespołu Szkół w Baczynie W roku 2014/2015 1.Wstęp Program nauczania matematyki realizowany jest w wymiarze 4godz. tygodniowo w

Bardziej szczegółowo

Plan realizacji materiału z fizyki.

Plan realizacji materiału z fizyki. Plan realizacji materiału z fizyki. Ze względu na małą ilość godzin jaką mamy do dyspozycji w całym cyklu nauczania fizyki pojawił się problem odpowiedniego doboru podręczników oraz podziału programu na

Bardziej szczegółowo

1. Formy sprawdzania wiedzy i umiejętności ucznia wraz z wagami ocen

1. Formy sprawdzania wiedzy i umiejętności ucznia wraz z wagami ocen Przedmiotowy System Ocenia jest zgodny z Wewnątrzszkolnym Systemem Oceniania i jest jego integralną częścią. Zasady ogólne oceniania jak i zasady planowania prac klasowych, sprawdzianów i kartkówek znajdują

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA II Energia Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia zna pojęcia pracy

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka

Wymagania edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka 1 edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka *W nawiasie podano alternatywny temat lekcji (jeśli nazwa zagadnienia jest długa) bądź tematy lekcji

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki Zespół Szkół Sieniawa

Przedmiotowy system oceniania z fizyki Zespół Szkół Sieniawa Przedmiotowy system oceniania z fizyki Zespół Szkół Sieniawa I. Cele nauczania fizyki 1. Świadomość istnienia praw rządzących makro- i mikroświatem oraz wynikająca z niej refleksja filozoficzno-przyrodnicza.

Bardziej szczegółowo

ZASADY I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZYRODY DLA KLAS IV VI

ZASADY I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZYRODY DLA KLAS IV VI ZASADY I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZYRODY DLA KLAS IV VI I. CEL OCENY Przedmiotem oceny jest: 1. Aktualny stan wiedzy ucznia i jego umiejętności. 2. Tempo przyrostu wiadomości i umiejętności. 3. Stosowanie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA - BIOLOGIA I. PSO z biologii powstał w oparciu o analizę następujących dokumentów:

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA - BIOLOGIA I. PSO z biologii powstał w oparciu o analizę następujących dokumentów: PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA - BIOLOGIA I. PSO z biologii powstał w oparciu o analizę następujących dokumentów: Załącznik nr 2.8 1. Rozporządzenie MEN w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZYRODY W KLASACH IV VI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZYRODY W KLASACH IV VI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZYRODY W KLASACH IV VI I. CEL OCENY Przedmiotem oceny jest 1. Aktualny stan wiedzy ucznia i jego umiejętności. 2. Tempo przyrostu wiadomości i umiejętności. 3. Stosowanie

Bardziej szczegółowo

Matura 2015 z fizyki pod lupą od idei zmian do zadań egzaminacyjnych. Jolanta Kozielewska OKE Wrocław

Matura 2015 z fizyki pod lupą od idei zmian do zadań egzaminacyjnych. Jolanta Kozielewska OKE Wrocław Matura 2015 z fizyki pod lupą od idei zmian do zadań egzaminacyjnych Jolanta Kozielewska OKE Wrocław 1 Plan wystąpienia Idee zmian Nowa matura arkusz i zadania Wyniki - matura z fizyki i astronomii, maj

Bardziej szczegółowo

Założenia ogólne przedmiotowego systemu oceniania z matematyki:

Założenia ogólne przedmiotowego systemu oceniania z matematyki: Założenia ogólne przedmiotowego systemu oceniania z matematyki: 1. Zgodnie z założeniami wewnątrzszkolnego regulaminu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, ocena powinna być jawna. 2. Ocenianiu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania od roku szkolnego 2014/2015 FIZYKA

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania od roku szkolnego 2014/2015 FIZYKA Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania od roku szkolnego 2014/2015 FIZYKA (wszystkie klasy pierwsze zakres podstawowy, klasa 2a i klasa 3a zakres rozszerzony) Wymagania edukacyjne - klasa pierwsza nowa

Bardziej szczegółowo

Publiczne Gimnazjum im. Jana Deszcza w Miechowicach Wielkich. Opracowanie: mgr Michał Wolak

Publiczne Gimnazjum im. Jana Deszcza w Miechowicach Wielkich. Opracowanie: mgr Michał Wolak 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki Cele edukacyjne Zadania szkoły Treści Osiągnięcia Cele oceniania

Wymagania edukacyjne z fizyki Cele edukacyjne Zadania szkoły Treści Osiągnięcia Cele oceniania Wymagania edukacyjne z fizyki Wymagania edukacyjne z fizyki w gimnazjum sporządzono w oparciu o : 1. Wewnątrzszkolny system oceniania. 2. Nową podstawę programową. Cele edukacyjne 1. Budzenie zainteresowań

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na dana ocenę z fizyki dla klasy III do serii Spotkania z fizyką wydawnictwa Nowa Era

Wymagania edukacyjne na dana ocenę z fizyki dla klasy III do serii Spotkania z fizyką wydawnictwa Nowa Era Wymagania edukacyjne na dana ocenę z fizyki dla klasy III do serii Spotkania z fizyką wydawnictwa Nowa Era 1. Drgania i fale Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I

Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych Temat lekcji w podręczniku 22. Ruch drgający podać

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: inżynieria środowiska Rodzaj przedmiotu: nauk ścisłych, moduł 1 Rodzaj zajęć: Wykład, ćwiczenia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Fizyka Physics Poziom kształcenia: I stopnia

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA II

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA II SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA II Energia mechaniczna Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe ocenianie z chemii, Biologii i edukacji ekologicznej

Przedmiotowe ocenianie z chemii, Biologii i edukacji ekologicznej Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 1 I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁĄCE w Nowogardzie Przedmiotowe ocenianie z chemii, Biologii i edukacji ekologicznej Opracowała Mirosława Janiak Przedmiotowe ocenianie z chemii

Bardziej szczegółowo

KLASA I PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska)

KLASA I PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) KLASA I PROGRAM NAUZANIA LA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.RAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) Kursywą oznaczono treści dodatkowe Temat lekcji ele operacyjne - uczeń: Kategoria celów podstawowe Wymagania ponadpodstawowe

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III a Gimnazjum Rok szkolny 2016/17

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III a Gimnazjum Rok szkolny 2016/17 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III a Gimnazjum Rok szkolny 2016/17 Wymagania ogólne: Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: - posiada wiadomości i umiejętności wykraczające poza program nauczania

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z FIZYKI. Klasa III DRGANIA I FALE

WYMAGANIA Z FIZYKI. Klasa III DRGANIA I FALE WYMAGANIA Z FIZYKI Klasa III DRGANIA I FALE dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego, wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

starannego opracowania wyników pomiaru (w tym tworzenia wykresów);

starannego opracowania wyników pomiaru (w tym tworzenia wykresów); Publiczne Gimnazjum im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Miastkowie Przedmiotowe Zasady Oceniania Fizyka Opracowano na podstawie: - Rozporządzenia MEN z dnia 30 kwietnia w sprawie warunków i sposobu oceniania,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z fizyki

Przedmiotowy System Oceniania z fizyki Przedmiotowy System Oceniania z fizyki Kontrakt z uczniami: 1. Każdy uczeń jest oceniany jawnie, zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Dopuszczalne jest ocenianie następujących form aktywności ucznia:

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA MATEMATYKA W KLASACH I-III GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA MATEMATYKA W KLASACH I-III GIMNAZJUM PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA MATEMATYKA W KLASACH I-III GIMNAZJUM Przedmiotowe Zasady Oceniania są zgodne z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20.08.2010 r. w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

im. Wojska Polskiego w Przemkowie

im. Wojska Polskiego w Przemkowie Szkołła Podstawowa nr 2 im. Wojska Polskiego w Przemkowie PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PRZYRODA Nauczyciel: mgr inż. Maria Kowalczyk Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 1: Wahadło fizyczne. opis ruchu drgającego a w szczególności drgań wahadła fizycznego

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 1: Wahadło fizyczne. opis ruchu drgającego a w szczególności drgań wahadła fizycznego Nazwisko i imię: Zespół: Data: Cel ćwiczenia: Ćwiczenie nr 1: Wahadło fizyczne opis ruchu drgającego a w szczególności drgań wahadła fizycznego wyznaczenie momentów bezwładności brył sztywnych Literatura

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE z Fizyki klasa I i III Gimnazjum w Zespole Szkół w Rudkach.

WYMAGANIA EDUKACYJNE z Fizyki klasa I i III Gimnazjum w Zespole Szkół w Rudkach. Beata Cieślik KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE z Fizyki klasa I i III Gimnazjum w Zespole Szkół w Rudkach. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który - Opanował treści elementarne użyteczne w pozaszkolnej

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA CHEMIA OBSZARY AKTYWNOŚCI

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA CHEMIA OBSZARY AKTYWNOŚCI PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA CHEMIA OBSZARY AKTYWNOŚCI Na lekcjach chemii oceniane są następujące obszary aktywności ucznia: 1. Rozumienie pojęć chemicznych i znajomości ich definicji. 2. Znajomość i

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe Ocenianie fizyki z astronomią rok szkolny 2015/2016

Przedmiotowe Ocenianie fizyki z astronomią rok szkolny 2015/2016 XLV Liceum Ogólnokształcące im. R. Traugutta w Warszawie nauczyciele fizyki z astronomią Izabela Pucko Przedmiotowe Ocenianie fizyki z astronomią rok szkolny 2015/2016 1. ustawie z dnia 07 września 1991

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy II gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy II gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału w

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z matematyki

Przedmiotowy system oceniania z matematyki Przedmiotowy system oceniania z matematyki 1 Uczeń ma prawo znać plan wynikowy z matematyki określający, co uczeń powinien wiedzieć, rozumieć i umieć po zakończeniu procesu nauczania (według poziomów nauczania)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki w roku szkolnym 2014/2015

Wymagania edukacyjne z fizyki w roku szkolnym 2014/2015 Wymagania edukacyjne z fizyki w roku szkolnym 2014/2015 I. Ocenie podlegają: 1. Zadania klasowe (sprawdziany). 2. Kartkówki 3. Odpowiedzi ustne. 4. Aktywność i inwencja twórcza ucznia. 5. Zadania domowe.

Bardziej szczegółowo

Program nauczania fizyki w klasach IIIb, IIIe, IIIf gimnazjum, B.Sagnowska G1/09

Program nauczania fizyki w klasach IIIb, IIIe, IIIf gimnazjum, B.Sagnowska G1/09 Program nauczania fizyki w klasach IIIb, IIIe, IIIf gimnazjum, B.Sagnowska G1/09 Wymagania edukacyjne na oceny klasyfikacyjne z przedmiotu fizyka dla uczniów z klas 3b, 3e, 3f na rok szkolny 2015/2016.

Bardziej szczegółowo