Wydawca: Miasto Sto eczne Warszawa Warszawa, pl. Bankowy 3/5 Wydanie pierwsze. Stan prawny na dzieƒ 26 sierpnia 2008 r.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydawca: Miasto Sto eczne Warszawa 00-950 Warszawa, pl. Bankowy 3/5 Wydanie pierwsze. Stan prawny na dzieƒ 26 sierpnia 2008 r."

Transkrypt

1 poradnik

2 Wydawca: Miasto Sto eczne Warszawa Warszawa, pl. Bankowy 3/5 Wydanie pierwsze. Stan prawny na dzieƒ 26 sierpnia 2008 r. Koncepcja publikacji: Centrum Komunikacji Spo ecznej Urz du m.st. Warszawy Redakcja: Marta Widz Konsultacje do rozdzia ów 1, 3, 4: Beata Burchardt, Agnieszka Majka-Wid ak, Irena Gudowska, Jan Getka, Artur Zozuliƒski, Iwona J drychowska-klimczak, Anna Borecka, Teresa B ach, Katarzyna Wrotek, Dominika Nieduszyƒska, Agnieszka Wernikowska Konsultacje do rozdzia u 2: Justyna Majecka- elazny, Marcin Bednarski, Grzegorz D bski Konsultacje prawne: Maria M otkowska, Damian Poznaƒski Korekta: Maria Gajda Rysunki: Anna P aza Zdj cia: Marek Kosmala Opracowanie graficzne, sk ad i amanie: KAROM sp. z o.o. Druk i oprawa: KAROM sp. z o.o Góra Kalwaria, ul. Dominikaƒska 9 ISBN Warszawa 2008

3 Marek Kosmala jak stworzyç bezpieczne miejsce zabaw dzieci cych? poradnik

4 Jak stworzyç bezpieczne miejsce zabaw dzieci cych ROZDZIA 1. Planowanie i projektowanie placu zabaw Planowanie placu zabaw Wst p Uwarunkowania prawne Zapotrzebowanie na place zabaw i ich wielkoêç Lista pytaƒ kontrolnych Plac zabaw i otoczenie Nie budujmy dzieci cych gett Ogrodzenie placów zabaw Plac zabaw nigdy nie jest samotnà wyspà WejÊcie na plac zabaw Lista pytaƒ kontrolnych Projekt placu zabaw Czy warto zamawiaç projekt placu zabaw? Zakres i forma projektu budowlanego Jak oceniaç projekty placów zabaw? Lista pytaƒ kontrolnych Nawierzchnie placów zabaw Rola i znaczenie nawierzchni na placach zabaw Wymagania stawiane nawierzchniom Nawierzchnie z materia ów luênych amortyzujàce upadki Lista pytaƒ kontrolnych RoÊlinnoÊç na placu zabaw Znaczenie roêlin na placu zabaw RoÊliny polecane na place zabaw RoÊliny niepo àdane na placu zabaw Lista pytaƒ kontrolnych Sprz t do zabaw i pozosta e wyposa enie wybór form zabawowych Cechy sprz tu do zabaw Lista pytaƒ kontrolnych ROZDZIA 2. Organizacja post powania o udzielenie zamówienia publicznego na projekt i wykonanie placu zabaw Organizacja post powania o udzielenie zamówienia publicznego

5 Spis treêci 2.2. Zasady formu owania kryteriów oceny ofert Kryteria oceny ofert Rodzaje kryteriów i ich waga Najwa niejsze zasady przy formu owaniu kryteriów oceny ofert podsumowanie Lista pytaƒ kontrolnych ROZDZIA 3. Budowa placu zabaw Uczestnicy procesu budowlanego Monta i instalacja sprz tu do zabaw Lista pytaƒ kontrolnych ROZDZIA 4. Eksploatacja placu zabaw Trójstopniowy system kontroli Regularna kontrola przez ogl dziny Kontrola funkcjonalna Coroczna kontrola podstawowa Plan kontroli Lista pytaƒ kontrolnych (checklist) Arkusze oceny do identyfikacji zagro eƒ Lista pytaƒ kontrolnych Dziesi ç najbardziej niebezpiecznych i najcz Êciej wykrywanych nieprawid owoêci na placach zabaw Podsumowanie dekalog ROZDZIA 5. U yteczne adresy organizacji zajmujàcych si placami zabaw Wykaz instytucji certyfikujàcych urzàdzenia na place zabaw Inne wa ne i przydatne adresy ZA ÑCZNIKI S owniczek Informacja prawna Formularze Wykaz norm Propozycje piktogramów do regulaminu placu zabaw

6 ROZDZIA 1. Planowanie i projektowanie placu zabaw Ryc. 1. Wyroby oznaczone tym znakiem sà zgodne z europejskimi normami 1.1. Planowanie placu zabaw Wst p Potrzeba zabawy jest niezb dnà dla zdrowia psychicznego i fizycznego. Ciàgle byç powa nym, nieustannie pracowaç aden cz owiek nie zdo a. Zm czone cia o wymaga odpoczynku. Zm czony umys szuka wytchnienia, a dusza pragnie weso oêci. Dr Henryk Jordan ( ) Te s owa wypowiedziane ponad 100 lat temu przez doktora H. Jordana dobrze ilustrujà potrzeb zajmowania si zabawà dziecka. Dla ma ego cz owieka nie ma nic wa niejszego ni zabawa. Znaczy ona tyle, ile dla nas praca i nauka. Czy nasze dzieci majà odpowiednie warunki do wartoêciowej i atrakcyjnej zabawy w miejscu zamieszkania? Czy proponowane przez nas doros ych place zabaw sà wystarczajàco liczne i bezpieczne dla ma ych u ytkowników? W ciàgu ostatnich kilkunastu lat stan naszych placów zabaw znacznie si poprawi, chocia ciàgle jeszcze w ca ej Warszawie sà dziesiàtki, jeêli nie setki takich obiektów, które ze wzgl du na zagro enie bezpieczeƒstwa i niskà atrakcyjnoêç dla dzieci powinny byç natychmiast zmodernizowane. Ale jak to zrobiç? Czy warto na przyk ad zamówiç profesjonalny projekt placu zabaw, czy mo e lepiej za te pieniàdze kupiç o jedno urzàdzenie wi cej lub wymieniç nawierzchni? Czy warto kupiç wi cej tanich urzàdzeƒ w lokalnej spó ce, czy te mo e mniej dro szych w renomowanej firmie? Jak oceniaç sprz t do zabawy? Na te i podobne pytania odpowiada ten poradnik Uwarunkowania prawne Po wejêciu Polski do Unii Europejskiej zacz y obowiàzywaç unijne zasady wprowadzania wyrobów na rynek. Zgodnie z nimi to producent ma obowiàzek potwierdziç zgodnoêç wyrobu z wymaganiami dyrektyw lub norm zharmonizowanych. Potwierdza to wystawiona przez niego deklaracja zgodnoêci oraz umieszczony na wyrobie znak CE 1 (ryc. 1) upowa niajà one producenta do wprowadzenia wyrobu na rynek. Zgodnie z obowiàzujàcà ustawà z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodnoêci 2 certyfikacja wyposa enia placów zabaw na zgodnoêç z normami nie jest obowiàzkowa, podobnie jak nie jest obowiàz- 1 Znak CE bywa ró nie t umaczony albo jako Communité Européen, czyli Wspólnota Europejska, albo Conformite Europeenne (zgodny z Unià Europejskà). Oznakowanie CE informuje, e wyrób jest zgodny z europejskimi normami technicznymi okreêlonymi jako zharmonizowane Normy Europejskie (hen). 2 Dz.U. Nr 166, poz

7 Planowanie i projektowanie placu zabaw kowe stosowanie Polskich Norm. Reguluje to aktualna ustawa o normalizacji z 12 wrzeênia 2002 r. 3 Wyjàtkiem od regu y sà szko y i placówki podlegajàce Ministerstwu Edukacji i Nauki, które majà obowiàzek nabywaç produkty z certyfikatem. Ujmuje to rozporzàdzenie ministra edukacji narodowej i sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny w publicznych i niepublicznych szko ach i placówkach 4. W pozosta ych przypadkach to bezpoêredni odbiorcy (inwestorzy, zleceniodawcy, zarzàdcy, administratorzy obiektów) decydujà, czy chcà wyposa yç plac zabaw w sprz ty z certyfikatem zgodnoêci z normami potwierdzonym przez uprawnionà do tego instytucj, czy te nie. JeÊli inwestor (zarzàdca) nie wymaga certyfikatów, bierze na siebie odpowiedzialnoêç za bezpieczeƒstwo bawiàcych si dzieci. Zgodnie z prawem sam producent mo e wystawiç deklaracj zgodnoêci wyrobu z normami. Dotyczy to jednak tylko pojedynczego, dostarczonego przez niego wyrobu i oczywiêcie producent ponosi za niego odpowiedzialnoêç. Nad akredytacjà wyrobów czuwa Polskie Centrum Akredytacji (PCA), natomiast organizowaniem i nadzorowaniem systemu badaƒ i certyfikacji zajmuje si mi dzy innymi Polskie Centrum Badaƒ i Certyfikacji. Obecnie certyfikacjà sprz tu sportowego i rekreacyjnego zajmujà si dwie akredytowane jednostki certyfikujàce. Sà to: Zak ad Certyfikacji COBRABID-BBC sp. z o.o., Warszawa, ul. ucka 13 (www.cobrabid.com.pl), który wyda do tej pory oko o 250 certyfikatów na urzàdzenia i nawierzchnie stosowane na placach zabaw; oraz Zespó Certyfikacji przy Instytucie Sportu, Warszawa, ul. Trylogii 2/16 (www.insp.waw.pl). Zespó ten wyda do tej pory oko o 100 certyfikatów na urzàdzenia i nawierzchnie zabawowe. Wykaz wydanych certyfikatów mo na znaleêç na stronach internetowych obu wymienionych instytucji. Warto dodaç, e w myêl omawianej ustawy dobrowolnà certyfikacjà obj te sà wszystkie wyroby. Wystàpiç o nià mo e jedynie producent lub importer. Wnioskodawca mo e si staraç o jeden z kilku rodzajów certyfikatów: zgodnoêci z wymienionà w certyfikacie normà lub przepisem, uprawniajàcy do oznaczania wyrobu znakiem zgodnoêci z Polskà Normà; oraz w trybie dobrowolnym na znaki: bezpieczeƒstwa B, jakoêci Q i ekologiczny E, a tak e na certyfikacj us ug. W praktyce mo na spotkaç dwa rodzaje certyfikatów dotyczàcych wyposa enia placów zabaw: Certyfikat Bezpieczeƒstwa (B stosowany przed przystàpieniem Polski do Unii Europejskiej) i Certyfikat ZgodnoÊci z Normami (CE po wejêciu naszego kraju do UE). Pod wzgl dem merytorycznym nie ró nià si one niczym poza nazwà. Normalizacja w dziedzinie placów zabaw Producent, otrzymujàc certyfikat, ma pewnoêç, e jego produkt spe nia wymagania norm. JeÊli inwestor (zarzàdca) nie wymaga certyfikatów, bierze na siebie odpowiedzialnoêç za bezpieczeƒstwo bawiàcych si dzieci Ryc. 2. Znak bezpieczeƒstwa B oznacza, e wyrób jest zgodny z europejskimi normami technicznymi 3 Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1386, z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 132, poz. 1110, z 2006 r. Nr 170, poz Dz.U. Nr 6, poz. 69 z 2003 r. 5

8 Jak stworzyç bezpieczne miejsce zabaw dzieci cych Do placów zabaw dla dzieci odnoszà si w Polsce dwie normy. Pierwsza siedmioarkuszowa dotyczy wyposa enia 5, druga jednoarkuszowa 6 obejmuje wymagania bezpieczeƒstwa stawiane nawierzchniom. Sà to normy europejskie, które zosta y ustanowione równie jako polskie oznaczone symbolem PN-EN. Ustawa ta zbli y a polski system normalizacji do rozwiàzaƒ przyj tych powszechnie w krajach Unii Europejskiej. Spraw placów zabaw reguluje tak e rozporzàdzenie ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie 7. Przede wszystkim paragraf 40 tego rozporzàdzenia mówi o tym, e w zespole budynków wielorodzinnych obj tych jednym pozwoleniem na budow nale y, stosownie do potrzeb u ytkowych, przewidzieç placyki zabaw dla dzieci najm odszych, przy czym co najmniej 30% tej powierzchni powinno znajdowaç si na terenie biologicznie czynnym, je eli nie jest to ustalone inaczej w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. JednoczeÊnie zaznacza si tam, e nas onecznienie placyku zabaw dla dzieci powinno wynosiç co najmniej 4 godziny, liczone w dniach równonocy (21 marca i 21 wrzeênia) w godzinach W zabudowie Êródmiejskiej dopuszcza si nas onecznienie nie krótsze ni 2 godziny. I dalej stwierdza si, e odleg oêç placów zabaw od linii rozgraniczajàcych ulic od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosiç co najmniej 10 m. Rozporzàdzenie to okre- Êla tak e minimalnà odleg oêç placu zabaw dzieci cych oraz boisk dla dzieci i m odzie- y od parkingów. W zale noêci od wielkoêci parkingu powinna ona wynosiç 7 m (dla parkingów do 4 stanowisk), 10 m (od 5 do 60 stanowisk) lub 20 m (dla parkingów wi kszych ni 60 stanowisk) Zapotrzebowanie na place zabaw i ich wielkoêç Przy obliczaniu zapotrzebowania na te obiekty na ogó przyjmuje si, e na jednego mieszkaƒca osiedla powinno przypadaç oko o 2 m 2 placów zabaw. Wynika stàd, e na osiedlu zamieszkanym przez 500 osób nale y przewidzieç plac zabaw o powierzchni oko o 1000 m 2. Projektujàc tereny zabaw dla dzieci, wi kszoêç autorów przyjmuje przeci tnà frekwencj 200 osób na hektar, czyli oko o 50 m 2 na jedno dziecko. WielkoÊç projektowanego obiektu powinna uwzgl dniaç spodziewanà liczb u ytkowników. A zatem w zale noêci od potrzeb spo ecznych i obliczonej wielkoêci obiektów nale y przewidzieç odpowiedni program dla spodziewanej liczby dzieci wraz z opiekunami Lista pytaƒ kontrolnych Planujàc plac zabaw, dobrze jest zebraç informacje o najbli szej okolicy odpowiedzieç sobie na nast pujàce pytania: Czy jest zapotrzebowanie na plac zabaw? Jaka jest odleg oêç (czas dojêcia, dojazdu) do najbli szych placów zabaw i dla dzieci w jakim wieku sà one przeznaczone? 5 PN-EN do 7. 6 PN-EN Dz.U rozporzàdzenie ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 15 czerwca 2002 r.). 6

9 Planowanie i projektowanie placu zabaw Czy mieszkaƒcy nastawieni sà pozytywnie do pomys u powstania placu? Czy ewentualnie mo na zmieniç ich negatywne nastawienie? Czy znana jest struktura demograficzna okolicznych mieszkaƒców potencjalnych u ytkowników planowanego obiektu? ogólna liczba mieszkaƒców, liczba dzieci najm odszych do 3 lat, liczba dzieci m odszych (w wieku przedszkolnym) od 4 do 6 lat, liczba dzieci w wieku szkolnym m odszym od 7 do 12 lat, liczba dzieci w wieku szkolnym starszym powy ej 12 lat. Jaka jest najcz Êciej spotykana zabudowa w okolicy? wille, luksusowe domy wielorodzinne (apartamenty), domy jednorodzinne z ogrodami, domy wielorodzinne, du e osiedle mieszkaniowe blokowiska, zabudowa czynszowa. Czy w pobli u znajdujà si instytucje oêwiatowe? przedszkole, szko a podstawowa, gimnazjum, szko a Êrednia, dom dla dzieci niepe nosprawnych/dom dziecka. Czy istniejà inne mo liwoêci sp dzania wolnego czasu? w pobli u sà wi ksze obszary naturalne: las, park, àki do zabawy, Êcie ki, na których mo na si bawiç, ogólnie dost pne obiekty sportowe, stadiony, hale gimnastyczne, kluby sportowe, kàpieliska, prywatne place zabaw, strze one place zabaw, farma dla dzieci, ogród zoologiczny dla dzieci, z omowiska, wysypiska Êmieci, ruiny, sk adowiska i magazyny, opuszczone gospodarstwa, stare fabryki. W za àczniku na str. 60 podano wykaz aktów techniczno-prawnych, które dotyczà placów zabaw lub ÊciÊle wià à si z tym tematem, cytowanych w niniejszym opracowaniu (w rozdziale 5 podano, gdzie mo na kupiç normy i si z nimi zapoznaç) Plac zabaw i otoczenie Nie budujmy dzieci cych gett Jak wiadomo, dzieci bawià si nie tylko na placach zabaw. Najlepiej czujà si na terenach dzikich, nieurzàdzonych, cz sto niebezpiecznych i niemal ca kowicie pozostajàcych poza kontrolà osób doros ych (ryc. 3): na parkingach, drogach, placach budowy, w opuszczonych gospodarstwach, barakach, nieu ytkach, zagajnikach, sadach itp. Dlatego organizujemy dzieciom zast pcze Êrodowiska zabaw, które w gruncie rzeczy sà substytutami ich ulubionych miejsc. Aby zapewniç bezpieczeƒstwo i ochron przed psami 7

10 Jak stworzyç bezpieczne miejsce zabaw dzieci cych Ryc. 3. Dziki plac zabaw urzàdzony przez dzieci Zamiast wybiegów dla dzieci budujmy wybiegi dla naszych psów i kotów Ryc. 4. Wa y wokó placu zabaw obsadzone roêlinnoêcià i kotami, grodzimy place p otem i siatkà. Nie oznacza to jednak, e place zabaw majà byç zamkni tymi dzieci cymi gettami ca kowicie izolowanymi od otoczenia. Nie powinny one przypominaç wybiegów dla dzikich zwierzàt w ogrodzie zoologicznym. A zatem zamiast wybiegów dla dzieci budujmy wybiegi dla naszych psów i kotów. Nigdzie nie jest powiedziane, e plac zabaw musi byç szczelnie ogrodzonym, p askim, pokrytym twardà nawierzchnià prostokàtem czy kwadratem. Z kilkoma tradycyjnymi urzàdzeniami zapewniajàcymi dzieciom ciàgle te same formy aktywnoêci: huêtanie, kr cenie si w kó ko, wspinanie na drabinki i ewentualnie zeêlizgiwanie si ze zje d alni. Powinien on raczej przypominaç ulubione przez dzieci, dzikie, poroêni te bujnà roêlinnoêcià pagórkowate tereny. Bezpieczeƒstwo naszych dzieci lepiej jest zapewniç przez w aêciwà lokalizacj placu zabaw (z zachowaniem odpowiednich odleg oêci od ulic, parkingów i Êmietników) ni przez szczelne ogrodzenie. Funkcje typowego ogrodzenia mo- e równie dobrze spe niaç odpowiednio ukszta towany teren wokó placu, na przyk ad poroêni te roêlinnoêcià wa y ziemne (ryc. 4). Tworzà one kameralny klimat, zabezpieczajà przed nag ym wybiegni ciem dziecka na jezdni lub parking, ale tak e s u à do zabawy. Zimà do jazdy na sankach i nartach, latem zaê do jazdy na rowerkach i deskorolkach Ogrodzenie placów zabaw W warunkach miejskich, ze wzgl du na brak odpowiedniej przestrzeni, najlepszym rozwiàzaniem jest takie ogrodzenie placów zabaw (ryc. 5a i b), które zapewni dzie- 8

11 Planowanie i projektowanie placu zabaw Ryc. 5a. WejÊcie na plac zabaw w parku Krasiƒskich ciom w aêciwe warunki sanitarno-higieniczne i bezpiecznà zabaw. Ogrodzenie uniemo liwia a przynajmniej ogranicza wst p zwierzàt na plac zabaw, wyklucza te wtargni cie dziecka na ulic lub Êcie k rowerowà. Utrudnia wjazd rowerzystów i innych pojazdów. Aby spe nia o swoje zadania, ogrodzenie musi byç: bezpieczne bez ostrych, wystajàcych zakoƒczeƒ. Powinno uniemo liwiaç zakleszczenie cz Êci cia a dziecka8 i wspinanie si po nim; wysokie przynajmniej 1 m. Nie ogranicza wtedy widocznoêci i zabezpiecza przed dost pem wi kszoêci zwierzàt; Ryc. 5b. Interesujàcy przyk ad bezpiecznego ogrodzenia placu zabaw Ryc. 6. Ogrodzenie nale y zaopatrzyç w bram w celu atwej wymiany piasku w piaskownicy 8 Porównaj wymagania zawarte w normie PN-EN

12 Jak stworzyç bezpieczne miejsce zabaw dzieci cych Ryc. 7. WejÊcie w formie labiryntu zaopatrzone w furtki lub bramki z kratà zapobiegajàcà dost powi zwierzàt 9 ; wyposa one w bram. Powinno ono równie umo liwiaç atwy demonta w celu wymiany piasku w piaskownicy i na polu piaskowym (ryc. 6) Plac zabaw nigdy nie jest samotnà wyspà Jest on elementem wi kszej ca oêci. Âwie o oddany kusi nowoêcià i przyciàga uwag dzieci nie tylko z sàsiedztwa, ale tak e z dalszych dzielnic miasta. Nowo otwarty plac zabaw mo e tak e wywo aç protesty mieszkaƒców, g osy sprzeciwu, àdania jego likwidacji. Dobry projekt mo e jednak w znacznym stopniu zniwelowaç ucià liwoêci zwiàzane z placem zabaw. Czasem wystarczy wyciszajàca bujna roêlinnoêç i przeniesienie niektórych ucià liwych funkcji na inne pobliskie obiekty, na przyk ad boiska szkolne WejÊcie na plac zabaw Na placu zabaw najbardziej niebezpieczne sà okolice wejêcia. Zaaferowane zabawà dzieci szczególnie najm odsze bywajà bardzo dynamiczne i tracà zdolnoêç panowania nad swoimi odruchami. Maluch, skàdinàd ostro ny i rozwa ny, potrafi w pogoni za toczàcà si pi kà lub uciekajàcym psem z impetem wybiec na oêlep z bramy wprost na jezdni. Ryc. 8. WejÊcie na plac zabaw zabezpieczone kratà typu stop-dog Dlatego okolice wejêcia na plac zabaw, zw aszcza sàsiadujàcy z jezdnià, nale y tak zaprojektowaç, aby dzieci musia y zwolniç i ominàç przeszkody. Najcz Êciej ustawia si w tym celu barierki ochronne, które tworzà rodzaj labiryntu zmuszajàcego dzieci do zwolnienia i omini cia przeszkody (ryc. 7). WejÊcia na plac zabaw dobrze jest te zabezpieczaç furtkami wyposa onymi w kraty typu stop-dog (ryc. 8), chroniàce miejsce zabaw przed psami. 9 Porównaj rozdzia

13 Planowanie i projektowanie placu zabaw Lista pytaƒ kontrolnych Jakie jest po àczenie komunikacyjne z placem zabaw? Czy istniejà bezpieczniejsze drogi dojêcia do placu ni obecnie u ywane? Czy u ytkownikom sà znane drogi dojêcia na plac zabaw (tak jak do przedszkola, szko y, na zakupy)? Czy u ytkownicy w drodze na plac zabaw muszà pokonywaç jakieê utrudnienia, np. drog o du ym nat eniu ruchu, lini kolejowà, kana, rzek, tereny przemys owe? W jaki sposób droga jest zabezpieczona? Jakie zabezpieczenia (p oty, mury, schody, mosty, urzàdzenia pulsujàce, znaki drogowe, wydzielone Êcie ki dla pieszych) powinny zostaç zainstalowane? Czy mia y miejsce wypadki komunikacyjne zwiàzane z obecnoêcià placu zabaw? 1.3. Projekt placu zabaw Czy warto zamawiaç projekt placu zabaw? Z ca à pewnoêcià warto. Nikogo nie trzeba przekonywaç o korzyêciach p ynàcych z projektu zamówionego u profesjonalistów. Zlecanie wykonania projektu placu zabaw producentom karuzel i przeplotni jest równie nierozsàdne jak powierzanie w asnego zdrowia handlowcom lub producentom aspiryny czy penicyliny. Przede wszystkim dlatego, e firmy handlowe i producenci rzadko zatrudniajà architektów i architektów krajobrazu, którzy profesjonalnie trudnià si kszta towaniem przestrzeni. Nawet zaê jeêli majà takich fachowców, to zazwyczaj preferujà oni urzàdzenia do zabaw, którymi handluje lub które produkuje dana firma. Nie trzeba chyba dodawaç, e nie zawsze sà to urzàdzenia najlepsze i najtaƒsze. Poza tym plac zabaw to nie tylko urzàdzenia. To przede wszystkim przestrzeƒ o zró nicowanej rzeêbie poroêni ta urozmaiconà roêlinnoêcià. Nie wystarczy ustawiç obok siebie kilku choçby najatrakcyjniejszych urzàdzeƒ do zabaw, aby stworzyç miejsce ciekawej, bezpiecznej i wartoêciowej zabawy. Zbyt cz sto przyk adamy nadmiernà wag do urzàdzeƒ, zapominamy, e dzieci najlepiej si bawià, nie korzystajàc ze sprz tu do zabaw. Ponadto place zabaw tworzone bez profesjonalnie przygotowanego projektu sà dzie em przypadku, improwizacji i rozwiàzaƒ prowizorycznych. W projekcie zak ada si przede wszystkim, e plac zabaw to obiekt przemyêlany, wielofunkcyjny, z okreêlonà wizjà spo- eczno-wychowawczà, nawiàzujàcy do najlepszych tradycji i doêwiadczeƒ krajowych. Nie bez znaczenia jest równie to, e plac zabaw powinien byç solidnie zrobiony, odporny na zniszczenia i wandalizm. Wykonanie projektu warto powierzyç osobie, która ma ju pewne doêwiadczenie w projektowaniu tego typu obiektów, a nawet zdoby a w tej dziedzinie jakieê na- Zbyt cz sto przyk adamy nadmiernà wag do urzàdzeƒ, zapominamy, e dzieci najlepiej si bawià, nie korzystajàc ze sprz tu do zabaw 11

14 Jak stworzyç bezpieczne miejsce zabaw dzieci cych grody lub wyró nienia. Dobrze, jeêli jest to ktoê polecony nam przez administracj, sàsiednià spó dzielni lub w adze samorzàdowe, kto mo e przedstawiç referencje. Profesjonalny projektant, przyst pujàc do dzie a, poprosi nas o kilka informacji. Przede wszystkim b dzie chcia wiedzieç, kim sà przyszli u ytkownicy i ilu ich b dzie. OczywiÊcie b dzie te potrzebowa odpowiednich dokumentów (np. opinii geotechnicznej niezb dnej do w aêciwego zaprojektowania konstrukcji dróg, fundamentów pod urzàdzenia lub altan ), rysunków i planów (takich jak: mapa zasadnicza terenu opracowania, inwentaryzacja roêlin, informacje o glebie). Spyta nas te, jakie sà nasze oczekiwania w stosunku do planowanego placu zabaw, jak d ugo ma on byç eksploatowany, a przede wszystkim, ile jesteêmy w stanie na niego wydaç. Do obowiàzków projektanta nale y: uzyskanie wymaganych opinii i uzgodnieƒ oraz sprawdzenie rozwiàzaƒ projektowych; wyjaênianie wàtpliwoêci dotyczàcych projektu i zawartych w nim rozwiàzaƒ; uzgadnianie dokumentacji technicznej; sprawowanie, na wniosek inwestora, nadzoru autorskiego nad realizacjà. Nadzór polega na kontroli zgodnoêci wykonywanych prac budowlanych z projektem; dostosowanie urzàdzeƒ zabawowych do nat enia u ytkowania oraz stopnia wandalizmu Zakres i forma projektu budowlanego Zamówiony projekt placu zabaw powinien byç przygotowany w dwóch etapach. Najpierw opracowuje si koncepcj placu zabaw, a dopiero potem po jej zatwierdzeniu projekt budowlany. Szczegó owy zakres i form projektu budowlanego okreêla rozporzàdzenie ministra infrastruktury z 3 lipca 2003 r. 10 Projekt budowlany jest podstawà do wydania decyzji o pozwoleniu na budow. Rozporzàdzenie nie okreêla zakresu opracowaƒ projektowych poprzedzajàcych przygotowanie projektu budowlanego. Dobra koncepcja powinna zawieraç nie tylko plan placu zabaw, ale tak e program obiektu, schemat funkcjonalno-przestrzenny, a przede wszystkim wizualizacje wa niejszych fragmentów placu oraz przekroje przez teren opracowania. Projekt budowlany sk ada si z dwóch cz Êci: projektu zagospodarowania dzia ki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wyników badaƒ geotechnicznych. Musi on byç opracowany w j zyku polskim z zachowaniem zasad wymiarowania oraz oznaczeƒ graficznych i literowych okreêlonych w Polskich Normach lub innych objaênionych w legendzie. Projekt zagospodarowania dzia ki lub terenu Zgodnie z omawianym rozporzàdzeniem projekt zagospodarowania dzia ki lub terenu powinien zawieraç cz Êç opisowà oraz cz Êç rysunkowà sporzàdzonà na kopii aktualnej mapy zasadniczej. Cz Êç opisowa powinna okreêlaç m.in. istniejàcy stan zagospodarowania z omówieniem przewidywanych w nim zmian (adaptacji i rozbiórek), które pos u y do uzupe nienia cz Êci rysunkowej. Cz Êç rysunkowa powinna okreêlaç m.in.: orientacj po o enia dzia ki lub terenu w stosunku do sàsiednich terenów i stron Êwiata; 10 Dz.U. z 10 lipca 2003 r. Dz.U

15 Planowanie i projektowanie placu zabaw granice dzia ki budowlanej lub terenu, usytuowanie istniejàcych i projektowanych obiektów budowlanych, charakterystycznych rz dnych, wymiarów i wzajemnych odleg oêci obiektów budowlanych i urzàdzeƒ budowlanych; ukszta towanie terenu, z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejàcego, a w razie potrzeby charakterystyczne rz dne i przekroje pionowe terenu; uk ad zieleni, z oznaczeniem istniejàcego zadrzewienia podlegajàcego adaptacji lub likwidacji, oraz projektowanej zieleni wysokiej i niskiej; uk ad sieci i przewodów uzbrojenia terenu, przedstawiony z przy àczami do odpowiednich sieci zewn trznych i wewn trznych oraz urzàdzeƒ budowlanych (wodociàgowych, cieplnych, gazowych i kanalizacyjnych), okreêlajàcy sposób odprowadzania wód opadowych; uk ad linii lub przewodów elektrycznych (oêwietlenie obiektu) i telekomunikacyjnych (telefon) oraz zwiàzanych z nim urzàdzeƒ technicznych. Dane te mogà byç zamieszczone na dodatkowych rysunkach, je eli poprawi to czytelnoêç projektu zagospodarowania dzia ki lub terenu. Projekt powinien byç czytelny, sporzàdzony na mapie w skali dostosowanej do rodzaju i wielkoêci obiektu lub zamierzenia budowlanego Jak oceniaç projekty placów zabaw? Oceniajàc projekt placu zabaw, warto odpowiedzieç sobie na kilka podstawowych pytaƒ: Czy spe ni nasze oczekiwania co do potrzeb i wieku przysz ych u ytkowników? Powinien on uwzgl dniaç rzeczywiste potrzeby dzieci w wieku obkowym, przedszkolnym oraz szkolnym m odszym (od 1 do 12 lat). Nie oznacza to jednak, e na placach zabaw nie b dà przebywa y dzieci starsze, a nawet m odzie. Nale y tak- e pami taç o opiekunach dzieci do lat 7. Czy projektowany obiekt spe nia kryteria idealnego placu zabaw z punktu widzenia dzieci, rodziców i pedagogów? R rodzice Dz dzieci P pedagodzy A atrakcyjnoêç B bezpieczeƒstwo R rozwijajàce wszechstronnie TPZ tradycyjne place zabaw DzPZ dzikie, nieurzàdzone place zabaw EPZ edukacyjne place zabaw IPZ idealny plac zabaw Ryc. 9. Trójkàt idealnego placu zabaw 13

16 Jak stworzyç bezpieczne miejsce zabaw dzieci cych Zaleca si obecnie, aby place zabaw by y dzielone nie wed ug grup wieku, ale wed ug rodzajów zabaw Z punktu widzenia rodziców i dzieci idealny plac zabaw powinien charakteryzowaç si trzema cechami (ryc. 9). Po pierwsze, powinien byç ca kowicie bezpieczny, po drugie, atrakcyjny, i po trzecie, wszechstronnie rozwijajàcy dzieci. Do wszechstronnego rozwoju du à wag przyk adajà tak e wychowawcy i psychologowie dzieci cy. OczywiÊcie dla inwestora i administracji liczà si tak e: trwa oêç i solidnoêç oraz niskie koszty konserwacji i eksploatacji placu zabaw. Najbardziej istotne sà jednak trzy pierwsze cechy, którymi powinno si odznaczaç wyposa enie placów zabaw: urzàdzenia, nawierzchnie i ogrodzenie. Czy program obiektu umo liwia dzieciom jak najwi kszà aktywnoêç w asnà? Czy dzieci b dà mog y manipulowaç przy urzàdzeniach zabawowych i przekszta caç obiekt, czy te skazane sà jedynie na gotowe wzory urzàdzeƒ? Plac zabaw powinien w jak najwi kszym stopniu sprzyjaç przejawom aktywnoêci w asnej dziecka. Psychologowie uwa ajà, e jest ona nie tylko jednym z wewn trznych warunków rozwoju psychicznego, ale tak e niezb dnym wyznacznikiem procesów rozwoju. Obiekty umo liwiajàce dzieciom przekszta cenia budow zamków z piasku, zabaw z wodà, plecenie wianków z kwiatów, zabaw w sklep lub teatr sà zdecydowanie atrakcyjniejsze i bardziej wartoêciowe dla ich wszechstronnego rozwoju. Oko o 10% spo eczeƒstwa to osoby niepe nosprawne. Równie dzieci niepe nosprawne majà prawo do zabawy na Êwie ym powietrzu. Powinny si one bawiç razem z dzieçmi zdrowymi na tym samym terenie. Na szcz Êcie ro- Ênie zainteresowanie placówkami integracyjnymi. Tereny zabaw to miniatura Êwiata i doros ego spo eczeƒstwa. Uczà one dzieci wspó ycia z innymi, tolerancji, pozwalajà na przeçwiczenie ról, które b dà kiedyê spe niaç jako doroêli. Czy projektant przewidzia odpowiedni podzia funkcjonalno- -przestrzenny obiektu? Czy konieczny jest podzia przestrzeni pomi dzy poszczególne grupy wiekowe? Zaleca si obecnie, aby place zabaw by y dzielone nie wed ug grup wieku, ale wed ug rodzajów zabaw. Jedynym wyjàtkiem od tej regu y wynikajàcym z zasad bezpieczeƒstwa jest koniecznoêç zapewnienia odpowiedniej izolacji w cz Êci przeznaczonej dla dzieci najm odszych (do 5 lat) od otoczenia, zw aszcza od terenu przeznaczonego do zabaw ruchowych i zaj ç sportowych. OczywiÊcie urzàdzenia dla najm odszych b dà si ró niç od pozosta ych nie tylko wielkoêcià. Czy projektant obiektu w aêciwie wykorzystuje naturalne cechy terenu, a zw aszcza roêlinnoêç placu zabaw i najbli szego otoczenia? Czy teren przeznaczony na plac zabaw sprzyja zabawom spontanicznym? Czy sà mo liwo- Êci zabawy bez sprz tu przez poprowadzenie specjalnych dróg i placów oraz odpowiednie ukszta towanie terenu? Podczas urzàdzania terenów zabaw zw aszcza w miastach pod uwag bierze si przede wszystkim elementy naturalne: ziemi, piasek, wir, g azy narzutowe (ryc. 10), roêliny i zwierz ta. àki i kwiaty, drzewa i krzewy, ziemia i ska y, stawy i oczka wodne sà idealnym Êrodowiskiem do zabawy. Umo liwiajà one dziecku bezpoêrednie, codzienne obcowanie z naturà. OczywiÊcie na niewielkich placach zabaw w mie- 14

17 Planowanie i projektowanie placu zabaw Ryc. 10. Na ka dym placu zabaw po àdane sà takie naturalne elementy Êcie jest to trudne, ale nie niemo liwe. Przy budowie terenu zabaw zamiast tworzyw sztucznych warto te cz Êciej wykorzystywaç wymienione wczeêniej surowce naturalne i samà przyrod 11. Czy na placu zabaw zaprojektowano w aêciwe nawierzchnie? Czy pod urzàdzeniami do zabaw przewidziano nawierzchnie amortyzujàce upadki? Czy uwzgl dniono przy tym potencjalnà wysokoêç swobodnego upadku dziecka, tak jak to okreêla norma PN-EN 1177? Normy nakazujà, aby pod urzàdzeniami do zabaw znajdowa y si nawierzchnie mi kkie zabezpieczajàce dzieci przed groênymi urazami w razie upadku. Materia- ów bez odpowiednich w aêciwoêci amortyzujàcych (cegie, kamieni, betonu, materia ów bitumicznych, nawierzchni t uczniowych i drewna) powinno si u ywaç tylko poza obszarem upadku 12. Czy wokó urzàdzeƒ zabawowych przewidziano niezb dne strefy bezpiecznego u ytkowania, które chronià dzieci przed mo liwymi urazami? Aktualna norma nak ada na projektanta obowiàzek zapewnienia wokó urzàdzeƒ stref bezpiecznego u ytkowania, tzw. przestrzeni minimalnej. Jest to przestrzeƒ zaj ta przez urzàdzenie oraz obszar zajmowany przez u ytkownika wykonujàcego ruch wymuszony przez to urzàdzenie (np. zje d anie, huêtanie, ko ysanie). To tak- e tzw. obszar upadku okreêlany jako przestrzeƒ zajmowana przez u ytkownika spadajàcego z uniesionej cz Êci urzàdzenia. W zale noêci od wysokoêci swobodnego upadku dziecka na pod o e norma europejska przewiduje okreêlony obszar upadku. Zaproponowane w projekcie urzàdzenia do zabaw powinny mieç okreêlone strefy bezpieczeƒstwa. 11 Porównaj tak e rozdzia Wi cej na ten temat w nast pnym podrozdziale (1.4.). 15

18 Jak stworzyç bezpieczne miejsce zabaw dzieci cych Lista pytaƒ kontrolnych Pytania zadawane przez: inwestora/zarzàdc /administratora projektanta Jak d ugo b dzie trwa o projektowanie? Czy autor projektu ma doêwiadczenie w kwestiach placów zabaw? Czy ma referencje, zna obowiàzujàce normy i przepisy? Czy autor projektu b dzie w stanie tak e po uruchomieniu placu dbaç o jego rozwój? Czy honorarium za projekt jest uzale nione od nak adu inwestycyjnego, liczby urzàdzeƒ zabawowych, czasu pracy, czy te b dzie zrycza towane? Czy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzgl dniono inne place zabaw, tereny przeznaczone do wypoczynku, tereny zieleni? Czy znani sà przyszli u ytkownicy? Czy sà odpowiednie dokumenty, raporty, opracowane statystyki? Czy znany jest plac i okolica? Czy istniejà odpowiednie dokumenty, rysunki, plany? Czy chodzi o projektowanie od podstaw, uzupe nienie, rozbudow, przebudow, czy remont kapitalny placu? Na jak d ugo planowana jest eksploatacja placu? Czy plac zabaw jest przeznaczony dla jednej okreêlonej grupy u ytkowników? Przyjmuje si, e nawierzchnie sà przyczynà oko o 60% wszystkich wypadków dzieci na placach zabaw 1.4. Nawierzchnie placów zabaw Rola i znaczenie nawierzchni na placach zabaw Znaczenia nawierzchni na placach zabaw zazwyczaj si nie docenia. Sà one pierwszym elementem, z którym dziecko ma kontakt po wej- Êciu na teren zabaw. Nawierzchnia mo e u atwiç lub uniemo liwiç zabaw, mo e te staç si elementem zabawowym, a nawet poznawczym. Musi ona gwarantowaç pe ne bezpieczeƒstwo u ytkownikowi. Poza tym zwi ksza estetyk obiektu, a tak e zapewnia w a- Êciwe warunki sanitarno-higieniczne. Niestety najwi cej wypadków na terenach zabaw dla dzieci (i to najgroêniejszych) jest spowodowanych zastosowaniem niew aêciwych nawierzchni. Przyjmuje si, e nawierzchnie sà przyczynà oko o 60% wszystkich wypadków dzieci na placach zabaw Wymagania stawiane nawierzchniom Od kilkunastu lat funkcjonujà odpowiednie normy, które okreêlajà podstawowe wymagania stawiane zarówno urzàdzeniom, jak i nawierzchniom. Podano je w tabeli 1, która zawiera równie ocen najcz Êciej stosowanych rodzajów nawierzchni. Do najci szych wypadków zalicza si urazy g owy. Dlatego nawierzchnia powinna przede wszystkim zmniejszaç prawdopodobieƒstwo uszkodzenia g owy. W tym celu doêwiadczalnie wyznaczono tzw. kryterium urazu g owy (Head Injury Criterion HIC). Jest to wartoêç, która w razie upadku dziecka na nawierzchni nie powoduje skutku Êmiertelnego. Kryterium to uwa a si za najlepszy dost pny model w przewidywaniu prawdopodobieƒstwa zranieƒ w nast pstwie upadków. 16

19 Planowanie i projektowanie placu zabaw Rodzaj nawierzchni Cechy betonowa bitumiczna w irowa (t uczniowa ) z kostki drewnianej naturalna gruntowa gruntowa ulepszona trawiasta z tworzyw sztucznych z tworzyw sztucz. mi kkic h piaskowa z lu n eg o wir u wiórów z gumowego granulatu z trwa o koszty walory zabawowe bezpiecze stwo zastosowanie jako nawierzchnia mi kka odporno na u ytkowanie odporno na czynniki atmosferyczne wykonania konserwacji podatno na kszta towanie przydatno do jazdy przydatno do biegania zmiana urz dze do zabaw sprz t do wspinania (wie e itp.) zje d alnie hu tawki karuzele wa ki kolejki linowe bieganie i zabawy ruchowe niepe nosprawni na wózkach niepe nosprawni z zaburzeniami koordynacji ruchu dost pno walory higieniczne walory plastyczne Tabela 1. Ocena najcz Êciej stosowanych rodzajów nawierzchni wysoka, Êrednia, ma a, nie powinno si stosowaç Nawierzchnie twarde z cegie, kamieni, betonu, asfaltu czy nawet drewna lub ubitej ziemi (nawierzchnia klepiskowa) nie mogà wyst powaç w obszarze przewidywanego upadku. Mogà byç one stosowane tylko poza nim Nawierzchnie z materia ów luênych amortyzujàce upadki Wspomniana wczeêniej norma PN-EN 1177 okreêla metod badania i obliczania wartoêci HIC. W badaniach tych ustala si krytycznà wysokoêç upadku 13 dla ró nych nawierzchni stosowanych na placach zabaw. Przyk ady powszechnie u ywanych materia ów amortyzujàcych uderzenia i wysokoêci krytycznych Nawierzchnie twarde z cegie, kamieni, betonu, asfaltu czy nawet drewna lub ubitej ziemi (nawierzchnia klepiskowa) nie mogà wyst powaç w obszarze przewidywanego upadku 13 Krytyczna wysokoêç upadku to najmniejsza wartoêç obliczona ze wzoru podanego w normie PN-EN

20 Jak stworzyç bezpieczne miejsce zabaw dzieci cych Ryc. 11. Materia y i przypisane im bezpieczne wysokoêci swobodnego upadku upadku (obliczone zgodnie ze wspomnianà normà) podano w tabeli 2 i na rycinie 11. Norma okreêla, e nawierzchnia amortyzujàca upadki powinna byç umieszczona na ca ym obszarze upadku, pod ka dym urzàdzeniem do zabaw o wysokoêci swobodnego upadku powy ej 6 cm. Norma PN-EN podaje zasady obliczania wielkoêci tego obszaru. Materia 1) Opis (mm) Minimalna grubo 2) (mm) Maks. wysokość upadku (mm) Dar /gleba 1000 Kora kawa ki wielko ci od 20 do Wióry wielko od 5 do 30 Piasek 3) ziarno od 0,2 do 2 wirek ziarno od 2 do 8 Inne materia y z prób okre lania HIC badano krytyczn wysoko upadku 1) Materia y odpowiednio przygotowane do stosowania na placach zabaw dla dzieci. 2) Materia y rozdrobnione i lu ne nale y uk ada warstw grubsz o 200 mm od wymaganej w próbie laboratoryjnej krytycznej wysoko ci upadku. Taki nadmiar grubo ci pozwala na u o enie si materia u w miar u ytkowania. 3) Bez cz stek mu u lub gliny. Tabela 2. Przyk ady powszechnie u ywanych materia ów amortyzujàcych upadki i odpowiadajàcych im krytycznych wysokoêci upadku 18

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów Ogólne bezpieczeƒstwo produktów !?! PRODUKT to rzecz ruchoma: nowa lub u ywana, naprawiana lub regenerowana, przeznaczona do u ytku konsumentów lub co do której istnieje prawdopodobieƒstwo, e mo e byç

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU BUDOWLANEGO SIŁOWNI TERENOWEJ

OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU BUDOWLANEGO SIŁOWNI TERENOWEJ OPIS TECHNICZNY DO PROJEKTU BUDOWLANEGO SIŁOWNI TERENOWEJ 1 Dane wyjściowe 1.1 Przedmiot i podstawa opracowania Przedmiotem opracowania jest dokumentacja projektowa budowy siłowni terenowej na dz. nr ewid.

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+

Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+ Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+ Projekt: wersja β do konsultacji społecznych Opracowanie: Zarząd Dróg i Transportu w Łodzi Ul. Piotrkowska 175 90-447 Łódź Spis treści

Bardziej szczegółowo

Nr sprawy: ZP.271.058.2016 Załącznik nr 2

Nr sprawy: ZP.271.058.2016 Załącznik nr 2 Nr sprawy: ZP.271.058.2016 Załącznik nr 2 Budowa bieżni i skoczni przy Szkole Podstawowej nr 9 oraz przy Zespole Szkół nr 3 w Suwałkach Opis przedmiotu zamówienia Budowa bieżni, skoczni i placu zabaw przy

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

Ocena warunków higieniczno - sanitarnych w placówkach oświatowo - wychowawczych w roku 2010

Ocena warunków higieniczno - sanitarnych w placówkach oświatowo - wychowawczych w roku 2010 Ocena warunków higieniczno - sanitarnych w placówkach oświatowo - wychowawczych w roku 2010 1. Informacje wstępne Pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS) w ramach nadzoru nad warunkami pobytu

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej d2)opis OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 112772 (22) Data zgłoszenia: 29.11.2001 EGZEMPLARZ ARCHIWALNY (19) PL (n)62894 (13)

Bardziej szczegółowo

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą:

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą: Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 2/2015 Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 1 w Radzyniu Podlaskim z dnia 27 lutego 2015 r. Regulamin rekrutacji uczniów do klasy pierwszej w Szkole Podstawowej nr 1 im. Bohaterów

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 31 marca 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 31 marca 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 54 4805 Poz. 443 443 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 31 marca 2009 r. w sprawie certyfikatów potwierdzajàcych spe nienie przez pojazd odpowiednich wymogów bezpieczeƒstwa

Bardziej szczegółowo

P R O C E D U R Y - ZASADY

P R O C E D U R Y - ZASADY ZASADY REKRUTACJI DO PUBLICZNYCH PRZEDSZKOLI, ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH PRZY SZKOŁACH PODSTAWOWYCH DLA KTÓRYCH ORGANEM PROWADZĄCYM JEST MIASTO I GMINA POŁANIEC NA ROK SZKOLNY 2016/2017 P R O C E D U R Y

Bardziej szczegółowo

www.naszanatura2000.pl

www.naszanatura2000.pl 1 Biuro Projektu Stowarzyszenie Tilia ul. Przysiecka 13, 87-100 Toruń Tel./fax: 6 67 60 8 e-mail: tilia@tilia.org.pl www.tilia.org.pl Szkoła Leśna na Barbarce www.szkola-lesna.torun.pl www.naszanatura2000.pl

Bardziej szczegółowo

PROJEKT MODERNIZACJI PLACU PRZY NADLEŚNICTWIE SMOLARZ

PROJEKT MODERNIZACJI PLACU PRZY NADLEŚNICTWIE SMOLARZ PROJEKT MODERNIZACJI PLACU PRZY NADLEŚNICTWIE SMOLARZ Inwestor: Adres: Autor projektu: Data opracowania Podpis autora Nadleśnictwo Smolarz w Kleśnie Klesno 3, 66-530 Drezdenko mgr inż. Katarzyna Grzegorz.

Bardziej szczegółowo

Wniosek o ustalenie warunków zabudowy

Wniosek o ustalenie warunków zabudowy Wniosek o ustalenie warunków zabudowy Informacje ogólne Kiedy potrzebna jest decyzja Osoba, która składa wniosek o pozwolenie na budowę, nie musi mieć decyzji o warunkach zabudowy terenu, pod warunkiem

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia 19 kwietnia 2016 r. Poz. 1391 UCHWAŁA NR IX/102/2016 RADY GMINY PADEW NARODOWA. z dnia 31 marca 2016 r.

Rzeszów, dnia 19 kwietnia 2016 r. Poz. 1391 UCHWAŁA NR IX/102/2016 RADY GMINY PADEW NARODOWA. z dnia 31 marca 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Rzeszów, dnia 19 kwietnia 2016 r. Poz. 1391 UCHWAŁA NR IX/102/2016 RADY GMINY PADEW NARODOWA w sprawie przyjęcia regulaminu korzystania z kortu tenisowego oraz

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

5. Źródła i sposoby finansowania

5. Źródła i sposoby finansowania Załącznik nr 1 do uchwały Nr..../.. /09 Rady Miejskiej w Cedyni z dnia. 2009 r. 5. Źródła i sposoby finansowania Źródłem finansowania na 2009 rok będzie Gminny Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam : REGULAMIN REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14

Wprowadzam : REGULAMIN REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14 ZARZĄDZENIE Nr 2/2016 z dnia 16 lutego 2016r DYREKTORA PRZEDSZKOLA Nr 14 W K O N I N I E W sprawie wprowadzenia REGULAMINU REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14 IM KRASNALA HAŁABAŁY W KONINIE Podstawa

Bardziej szczegółowo

Spis treści F.U.H. PROJ-BUD

Spis treści F.U.H. PROJ-BUD Spis treści Podstawa opracowania... 3 Zakres opracowania... 3 1. Przedmiot i cel opracowania.... 4 2. Ogólna charakterystyka istniejącego obiektu.... 4 3. Stan techniczny mostu.... 4 4. Zakres i sposób

Bardziej szczegółowo

PRZEBUDOWA FRAGMENTU ULICY MARYSIA W CZĘSTOCHOWIE na działkach ew. o nr : 124/2; obręb: Częstochowa 229 155/2; obręb: Częstochowa 231

PRZEBUDOWA FRAGMENTU ULICY MARYSIA W CZĘSTOCHOWIE na działkach ew. o nr : 124/2; obręb: Częstochowa 229 155/2; obręb: Częstochowa 231 TEMAT: PRZEBUDOWA FRAGMENTU ULICY MARYSIA W CZĘSTOCHOWIE na działkach ew. o nr : 124/2; obręb: Częstochowa 229 155/2; obręb: Częstochowa 231 TOM I Tom I PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA TERENU Rozdział 1 DR DROGI

Bardziej szczegółowo

Rekrutacja do Szkoły Podstawowej w Lubiszewie w roku szkolnym 2016/2017

Rekrutacja do Szkoły Podstawowej w Lubiszewie w roku szkolnym 2016/2017 Rekrutacja do Szkoły Podstawowej w Lubiszewie w roku szkolnym 2016/2017 Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm); 2. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM FUNKCJONALNO UŻYTKOWY. placu zabaw przy Żłobku nr 25 w Warszawie ul. Drewniana 10/16 dz. Nr 25/4

PROGRAM FUNKCJONALNO UŻYTKOWY. placu zabaw przy Żłobku nr 25 w Warszawie ul. Drewniana 10/16 dz. Nr 25/4 PROGRAM FUNKCJONALNO UŻYTKOWY placu zabaw przy Żłobku nr 25 w Warszawie ul. Drewniana 10/16 dz. Nr 25/4 Zamawiający: Kody CPV: 45.11.27.23-9 Roboty w zakresie kształtowania placów zabaw 71.22.00.00-6 Usługi

Bardziej szczegółowo

NACZYNIE WZBIORCZE INSTRUKCJA OBSŁUGI INSTRUKCJA INSTALOWANIA

NACZYNIE WZBIORCZE INSTRUKCJA OBSŁUGI INSTRUKCJA INSTALOWANIA NACZYNIE WZBIORCZE INSTRUKCJA OBSŁUGI INSTRUKCJA INSTALOWANIA Kraków 31.01.2014 Dział Techniczny: ul. Pasternik 76, 31-354 Kraków tel. +48 12 379 37 90~91 fax +48 12 378 94 78 tel. kom. +48 665 001 613

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Zarządzenia Dyrektora Szkoły nr 17/2013/2014 z dnia 26 lutego 2014r.

Załącznik nr 1 do Zarządzenia Dyrektora Szkoły nr 17/2013/2014 z dnia 26 lutego 2014r. Załącznik nr 1 do Zarządzenia Dyrektora Szkoły nr 17/2013/2014 z dnia 26 lutego 2014r. Regulamin przyjmowania dzieci do oddziałów przedszkolnych w Publicznej Szkole Podstawowej im. Komisji Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Regulamin lodowiska BIAŁY ORLIK przy Zespole Szkół nr 1 w Nowym Dworze Mazowieckim

Regulamin lodowiska BIAŁY ORLIK przy Zespole Szkół nr 1 w Nowym Dworze Mazowieckim Regulamin lodowiska BIAŁY ORLIK przy Zespole Szkół nr 1 w Nowym Dworze Mazowieckim I. Część ogólna 1. Lodowisko jest obiektem sportowym ogólnodostępnym, którego właścicielem jest Miasto Nowy Dwór Mazowiecki,

Bardziej szczegółowo

dr inż. arch. Tomasz Majda (TUP) dr Piotr Wałdykowski (WOiAK SGGW)

dr inż. arch. Tomasz Majda (TUP) dr Piotr Wałdykowski (WOiAK SGGW) JAK WYGLĄDA IDEALNY ŚWIAT OCHRONY WÓD W POLSCE? I DO CZEGO POTRZEBNE MU PLANOWANIE PRZESTRZENNE? dr inż. arch. Tomasz Majda (TUP) dr Piotr Wałdykowski (WOiAK SGGW) 14 STYCZNIA 2013 STAN PRAWNY STUDIUM

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

1. Zagospodarowanie terenu plansza architektoniczna 1:1000 2. Zagospodarowanie terenu plansza uzbrojenia terenu 1:1000

1. Zagospodarowanie terenu plansza architektoniczna 1:1000 2. Zagospodarowanie terenu plansza uzbrojenia terenu 1:1000 ARCHITEKTURA ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA 1. Część opisowa 1. Podstawa opracowania i materiały projektowe. 2. Przedmiot i zakres inwestycji. 3. Zagospodarowanie terenu. 3a. Opis stanu istniejącego terenu lokalizacji.

Bardziej szczegółowo

Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka

Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka Artyku 12. Prawo do wyra ania swoich poglàdów Artyku 13. Swoboda wypowiedzi i informacji Artyku 16. PrywatnoÊç, honor, reputacja Artyku 17. Dost p do informacji i mediów

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 268 18789 Poz. 2664 i 2665 WZÓR ZNAKU IDENTYFIKACYJNEGO FUNKCJONARIUSZA STRA Y GRANICZNEJ

Dziennik Ustaw Nr 268 18789 Poz. 2664 i 2665 WZÓR ZNAKU IDENTYFIKACYJNEGO FUNKCJONARIUSZA STRA Y GRANICZNEJ Dziennik Ustaw Nr 268 18789 Poz. 2664 i 2665 Za àcznik nr 2 WZÓR ZNAKU IDENTYFIKACYJNEGO FUNKCJONARIUSZA STRA Y GRANICZNEJ 2665 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA 1) z dnia 10 grudnia 2004 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym Samorządowy Program dotyczący pomocy finansowej dla gmin/miast na zakup nowych samochodów ratowniczo - gaśniczych ze sprzętem ratowniczogaśniczym zamontowanym na stałe oraz zakup sprzętu ratowniczo-gaśniczego

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA ROZBIÓRKA NIEUŻYTKOWANYCH ZDEWASTOWANYCH BUDYNKÓW WARSZTATOWO MAGAZYNOWYCH USYTUOWANYCH NA NIERUCHOMOŚCI PRZY UL. KAŁUSA 29 W RUDZIE ŚLĄSKIEJ - WIREK

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: 0101872HC8201

INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: 0101872HC8201 INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: PZ-41SLB-E PL 0101872HC8201 2 Dziękujemy za zakup urządzeń Lossnay. Aby uŝytkowanie systemu Lossnay było prawidłowe i bezpieczne, przed pierwszym uŝyciem przeczytaj niniejszą

Bardziej szczegółowo

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Wydział Badań i Analiz Centrum Komunikacji Społecznej Urząd m.st. Warszawy Warszawa, grudzień 2014 r. Informacje o badaniu Cel badania: diagnoza

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 52 4681 Poz. 421 421 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie sta u adaptacyjnego i testu umiej tnoêci w toku post powania o uznanie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca Dziennik Ustaw Nr 16 1954 Poz. 84 84 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca Na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycielom, którym powierzono stanowiska

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Zawartość opracowania OPIS TECHNICZNY. 1. WPROWADZENIE 1.1. Temat 1.2. Materiały wyjściowe 1.3. Zakres opracowania 2.

Zawartość opracowania OPIS TECHNICZNY. 1. WPROWADZENIE 1.1. Temat 1.2. Materiały wyjściowe 1.3. Zakres opracowania 2. Zawartość opracowania OPIS TECHNICZNY 1. WPROWADZENIE 1.1. Temat 1.2. Materiały wyjściowe 1.3. Zakres opracowania 2. STAN ISTNIEJĄCY 3. STAN PROJEKTOWANY 3.1. Oznakowanie pionowe 3.2. Oznakowanie poziome

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

SPRZĄTACZKA pracownik gospodarczy

SPRZĄTACZKA pracownik gospodarczy Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy SPRZĄTACZKA pracownik gospodarczy pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna dla przedsięwzięcia. Przygotowanie informacji dla realizacji przedsięwzięcia w aspekcie środowiskowym

Karta informacyjna dla przedsięwzięcia. Przygotowanie informacji dla realizacji przedsięwzięcia w aspekcie środowiskowym Karta informacyjna dla przedsięwzięcia Przygotowanie informacji dla realizacji przedsięwzięcia w aspekcie środowiskowym Zawartość karty informacyjnej Karta informacyjna przedsięwzięcia to dokument, składany

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

Kamienica zabytkowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38. Wspólnota Mieszkaniowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38

Kamienica zabytkowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38. Wspólnota Mieszkaniowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38 INWENTARYZACJA I PROJEKT ODTWORZENIA ZABYTKOWEJ STOLARKI OKIENNEJ OBIEKT: Kamienica zabytkowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38 INWESTOR: Wspólnota Mieszkaniowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe Specyfikacje Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych CPV 45310000-3 Branża elektryczna

Szczegółowe Specyfikacje Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych CPV 45310000-3 Branża elektryczna Szczegółowe Specyfikacje Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych CPV 45310000-3 Branża elektryczna OBIEKT: Budynki 20 i 21 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ADRES: Gdańsk, Al. Zwycięstwa

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N FINANSOWANIA PRAC REMONTOWYCH REALIZOWANYCH W POSZCZEGÓLNYCH NIERUCHOMOŚCIACH / BUDYNKACH/ ŚRODKAMI WSPÓLNYMI SPÓŁDZIELNI

R E G U L A M I N FINANSOWANIA PRAC REMONTOWYCH REALIZOWANYCH W POSZCZEGÓLNYCH NIERUCHOMOŚCIACH / BUDYNKACH/ ŚRODKAMI WSPÓLNYMI SPÓŁDZIELNI R E G U L A M I N FINANSOWANIA PRAC REMONTOWYCH REALIZOWANYCH W POSZCZEGÓLNYCH NIERUCHOMOŚCIACH / BUDYNKACH/ ŚRODKAMI WSPÓLNYMI SPÓŁDZIELNI PODSTAWA PRAWNA 1. 1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r.kodeks

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

Regulamin świetlicy i stołówki szkolnej w Zespole Szkół w Gostyni. Przepisy wstępne & 1

Regulamin świetlicy i stołówki szkolnej w Zespole Szkół w Gostyni. Przepisy wstępne & 1 Regulamin świetlicy i stołówki szkolnej w Zespole Szkół w Gostyni Przepisy wstępne Regulamin opracowano na podstawie: & 1 1. Art. 67 Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 18 wrzeênia 2008 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 18 wrzeênia 2008 r. Dziennik Ustaw Nr 175 9276 Poz. 1086 1086 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 18 wrzeênia 2008 r. w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego obowiàzkowego rocznego przygotowania

Bardziej szczegółowo

GĄSKI, GMINA MIELNO, 650M OD MORZA 58 DZIAŁEK BUDOWLANYCH I REKREACYJNYCH

GĄSKI, GMINA MIELNO, 650M OD MORZA 58 DZIAŁEK BUDOWLANYCH I REKREACYJNYCH GĄSKI, GMINA MIELNO, 650M OD MORZA 58 DZIAŁEK BUDOWLANYCH I REKREACYJNYCH Najtańsza działka: 51.000zł Najmniejsza działka: 708m2 Zostały 42 wolne działki. 10 działek posiada WZ na budowę domu jednorodzinnego

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH

NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH Pozwalają zaoszczędzić do 80% energii elektrycznej i więcej! Strumień światła zachowuje 100% jakości w okresie eksploatacji nawet do 50.000 do 70.000 h tj. w okresie

Bardziej szczegółowo

ARIGOLD Paulina Kukla UL. ŚWIĘTOJAŃSKA 92-94C/4, 81-388 GDYNIA TEL. 733-460-745; FAX. (12) 376-77-67; biuro@arigold.pl

ARIGOLD Paulina Kukla UL. ŚWIĘTOJAŃSKA 92-94C/4, 81-388 GDYNIA TEL. 733-460-745; FAX. (12) 376-77-67; biuro@arigold.pl _ ARIGOLD Paulina Kukla UL. ŚWIĘTOJAŃSKA 92-94C/4, 81-388 GDYNIA TEL. 733-460-745; FAX. (12) 376-77-67; biuro@arigold.pl Nr egzemplarza 1 TEMAT OPRACOWANIA: PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU PRZEBUDOWA

Bardziej szczegółowo

DANE WYJŚCIOWE DO PROJEKTOWANIA DROGI. Droga /powiatowa Nr..1937B..Stara Łomża Siemień Rybno - Pniewo.. (nazwa całego ciągu drogi)

DANE WYJŚCIOWE DO PROJEKTOWANIA DROGI. Droga /powiatowa Nr..1937B..Stara Łomża Siemień Rybno - Pniewo.. (nazwa całego ciągu drogi) DANE WYJŚCIOWE DO PROJEKTOWANIA DROGI Droga /powiatowa Nr..1937B..Stara Łomża Siemień Rybno - Pniewo.. (nazwa całego ciągu drogi) na terenie gminy..łomża.. w woj.....podlaskie... I. STAN ISTNIEJĄCY 1.

Bardziej szczegółowo

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r.

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. My, niŝej podpisani radni składamy na ręce Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka wniosek o zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady dzielnicy Białołęka. Jednocześnie wnioskujemy

Bardziej szczegółowo

Urządzenie do odprowadzania spalin

Urządzenie do odprowadzania spalin Urządzenie do odprowadzania spalin Nr. Art. 158930 INSTRUKCJA OBSŁUGI Informacje wstępne: Po otrzymaniu urządzenia należy sprawdzić czy opakowanie jest w stanie nienaruszonym. Jeśli po dostarczeniu produktu

Bardziej szczegółowo

po rednie: które powstaje bez przep ywu pr du przez organizm cz owieka, np. uszkodzenie wzroku poprzez dzia anie uku elektrycznego.

po rednie: które powstaje bez przep ywu pr du przez organizm cz owieka, np. uszkodzenie wzroku poprzez dzia anie uku elektrycznego. Cz owiek u ytkuje zarówno proste narz dzia, jak i coraz bardziej z o one maszyny i urz dzenia techniczne. U atwiaj mu one prac, zast puj mi nie, a nawet umys, uprzyjemniaj ycie, daj inne, dawniej niewyobra

Bardziej szczegółowo

Ergonomia. Ergonomia stanowiska pracy

Ergonomia. Ergonomia stanowiska pracy Ergonomia Ergonomia stanowiska pracy Definicja ergonomii Istnieje wiele definicji ergonomii jednak wspólnym elementem wszystkich jest człowiek i maszyna. Najprościej ergonomię możemy określić jako dostosowanie

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

pi kny ogród w pó godziny

pi kny ogród w pó godziny pi kny ogród w pó godziny pi kny ogród w pó godziny Warszawa 2010 Znajdź czas, żeby cieszyć się swoim ogrodem Ka dy chcia by mieç pi kny ogród, ale jednoczeênie prawie ka dy w aêciciel dzia ki uskar

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady organizacji siłowni zewnętrznych. Dominik Berliński

Nowe zasady organizacji siłowni zewnętrznych. Dominik Berliński 1 Nowe zasady organizacji siłowni zewnętrznych. Dominik Berliński WSTĘP Centrum Kontroli Placów Zabaw: wiodąca pozycja w kontroli placów, nadajemy kierunek dla rozwoju, na rynku od 2006 roku, obecnie 4

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 52/2015. Wójta Gminy Jemielno. z dnia 24 lipca 2015 roku

Zarządzenie Nr 52/2015. Wójta Gminy Jemielno. z dnia 24 lipca 2015 roku Zarządzenie Nr 52/2015 Wójta Gminy Jemielno z dnia 24 lipca 2015 roku w sprawie: zasad ustalenia zwrotu kosztów przejazdu uczniów i dzieci niepełnosprawnych oraz ich rodziców, opiekunów lub opiekunów prawnych

Bardziej szczegółowo

Temat: Odpowiedzialny i zdrowy styl życia.

Temat: Odpowiedzialny i zdrowy styl życia. PROJEKT EDUKACYJNY DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ Temat: Odpowiedzialny i zdrowy styl życia. WSTĘP: Wewnątrzszkolny projekt przyrodniczy Odpowiedzialny i zdrowy styl życia powstał, aby połączyć w jeden

Bardziej szczegółowo

Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski.

Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Uczeń: odczytuje z map informacje przedstawione za pomocą różnych metod kartograficznych Mapa i jej przeznaczenie Wybierając się

Bardziej szczegółowo

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r.

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. Zaproszenie do składania informacji dotyczących organizacji szkolenia Spawanie metodą 111 (ręczne spawanie łukowe) i spawanie metodą 311 (spawanie acetylenowo-tlenowe)

Bardziej szczegółowo

REKRUTACJA DO PROWADZONYCH PRZEZ GMINĘ STARACHOWICE PRZEDSZKOLI I ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH W SZKOŁACH PODSTAWOWYCH NA ROK SZKOLNY 2016/2017

REKRUTACJA DO PROWADZONYCH PRZEZ GMINĘ STARACHOWICE PRZEDSZKOLI I ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH W SZKOŁACH PODSTAWOWYCH NA ROK SZKOLNY 2016/2017 REKRUTACJA DO PROWADZONYCH PRZEZ GMINĘ STARACHOWICE PRZEDSZKOLI I ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH W SZKOŁACH PODSTAWOWYCH NA ROK SZKOLNY 2016/2017 Zasady rekrutacji na rok szkolny 2016/2017 1) Rekrutacja na rok

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy III.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

PLACÓWKI OPIEKI NAD DZIEĆMI

PLACÓWKI OPIEKI NAD DZIEĆMI PLACÓWKI OPIEKI NAD DZIEĆMI KROK PO KROKU SPIS TREŚCI: Przepisy prawne Formalności z udziałem Państwowej Inspekcji Sanitarnej Wymagania dotyczące lokalu Wymagania dotyczące wyposażenia lokalu Projektowanie

Bardziej szczegółowo

Wyprawka szkolna 2015

Wyprawka szkolna 2015 Wyprawka szkolna 2015 SZCZEGÓŁOWE WARUNKI UDZIELANIA POMOCY FINANSOWEJ UCZNIOM NA ZAKUP PODRĘCZNIKÓW I MATERIAŁÓW EDUKACYJNYCH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 W RAMACH RZĄDOWEGO PROGRAMU POMOCY UCZNIOM W 2015

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR III/21/15 RADY GMINY W KUNICACH. z dnia 23 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA NR III/21/15 RADY GMINY W KUNICACH. z dnia 23 stycznia 2015 r. UCHWAŁA NR III/21/15 RADY GMINY W KUNICACH z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie przyjęcia regulaminu dofinansowania zadań z zakresu usuwania, transportu i utylizacji wyrobów zawierających azbest z terenu

Bardziej szczegółowo

Zmiany pozycji techniki

Zmiany pozycji techniki ROZDZIAŁ 3 Zmiany pozycji techniki Jak zmieniać pozycje chorego w łóżku W celu zapewnienia choremu komfortu oraz w celu zapobieżenia odleżynom konieczne jest m.in. stosowanie zmian pozycji ciała chorego

Bardziej szczegółowo

ZASADY REPRODUKCJI SYMBOLI GRAFICZNYCH PRZEDMOWA

ZASADY REPRODUKCJI SYMBOLI GRAFICZNYCH PRZEDMOWA Poprzez połączenie symbolu graficznego Unii Europejskiej oraz części tekstowej oznaczającej jeden z jej programów operacyjnych powstaje symbol graficzny, który zgodnie z obowiązującymi dyrektywami ma być

Bardziej szczegółowo

Grupa bezpieczeństwa kotła KSG / KSG mini

Grupa bezpieczeństwa kotła KSG / KSG mini Grupa bezpieczeństwa kotła KSG / KSG mini Instrukcja obsługi i montażu 77 938: Grupa bezpieczeństwa kotła KSG 77 623: Grupa bezpieczeństwa kotła KSG mini AFRISO sp. z o.o. Szałsza, ul. Kościelna 7, 42-677

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. 1. ZałoŜenia ogólne

OPIS TECHNICZNY. 1. ZałoŜenia ogólne Załącznik nr 1 do SZCZEGÓŁOWEJ SPECYFIKACJI TECHNICZNEJ B.02. PLAC ZABAW OPIS TECHNICZNY 1. ZałoŜenia ogólne Wszystkie obiekty mają być zrealizowane według norm Unii Europejskiej EN 1176-1:1998 - Place

Bardziej szczegółowo

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Druk: Drukarnia VIVA Copyright by Infornext.pl ISBN: 978-83-61722-03-8 Wydane przez Infornext Sp. z o.o. ul. Okopowa 58/72 01 042 Warszawa www.wieszjak.pl Od

Bardziej szczegółowo

PFU-3 CZĘŚĆ INFORMACYJNA PROGRAMU FUNKCJONALNO-UŻYTKOWEGO

PFU-3 CZĘŚĆ INFORMACYJNA PROGRAMU FUNKCJONALNO-UŻYTKOWEGO PFU-3 Część informacyjna 1 PFU-3 CZĘŚĆ INFORMACYJNA PROGRAMU FUNKCJONALNO-UŻYTKOWEGO ZAWARTOŚĆ PFU-3: 1 Przepisy prawne i normy związane z projektowaniem i wykonaniem zamierzenia budowlanego 2 Inne informacje

Bardziej szczegółowo

OCHRONA DRZEW NA TERENACH INWESTYCYJNYCH

OCHRONA DRZEW NA TERENACH INWESTYCYJNYCH OCHRONA DRZEW NA TERENACH INWESTYCYJNYCH Teren budowy jest miejscem, gdzie występują liczne zagrożenia dla żywotności i stanu sanitarnego drzew i krzewów w postaci bezpośrednich uszkodzeń mechanicznych

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVII/543/13 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 maja 2013 r.

Uchwała Nr XXVII/543/13 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 maja 2013 r. dotycząca przyjęcia planu aglomeracji Orzysz. Uchwała Nr XXVII/543/13 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 maja 2013 r. Na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Publicznym Gimnazjum Nr1 w Połańcu w roku szkolnym 2012/2013

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Publicznym Gimnazjum Nr1 w Połańcu w roku szkolnym 2012/2013 Wewnątrz System Doradztwa Zawodowego w Publicznym Gimnazjum Nr1 w Połańcu w roku m 2012/2013 Główny cel WSDZ: Przygotowanie młodzieży do trafnego wyboru zawodu i drogi dalszego kształcenia ponadgimnazjalnego.

Bardziej szczegółowo

Szanowni Rodzice. Niniejsze zasady nie obejmują przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez inne podmioty niż Gmina Olsztyn.

Szanowni Rodzice. Niniejsze zasady nie obejmują przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez inne podmioty niż Gmina Olsztyn. Szanowni Rodzice Zasady przyjmowania dzieci do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Olsztyn na rok szkolny 2016/2017 zostały przygotowane

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLI/447/2013 RADY MIEJSKIEJ GÓRY KALWARII. z dnia 28 maja 2013 r.

UCHWAŁA NR XLI/447/2013 RADY MIEJSKIEJ GÓRY KALWARII. z dnia 28 maja 2013 r. UCHWAŁA NR XLI/447/2013 RADY MIEJSKIEJ GÓRY KALWARII z dnia 28 maja 2013 r. w sprawie przyjęcia programu działań wspierających rodziny wielodzietne zamieszkałe na terenie Gminy Góra Kalwaria Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 116 7584 Poz. 1093 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU. z dnia 10 czerwca 2003 r.

Dziennik Ustaw Nr 116 7584 Poz. 1093 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU. z dnia 10 czerwca 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 116 7584 Poz. 1093 1093 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 10 czerwca 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie ramowych planów nauczania w szko ach publicznych

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z placów zabaw zlokalizowanych na terenie gminy Lubliniec.

Regulamin korzystania z placów zabaw zlokalizowanych na terenie gminy Lubliniec. Załącznik nr 1 Regulamin korzystania z placów zabaw zlokalizowanych na terenie gminy Lubliniec. 1. Z urządzeń placu zabaw mogą korzystać dzieci i młodzież szkolna do lat 15. 2. Dzieci do lat 7 powinny

Bardziej szczegółowo

ST- 01.00 SPECYFIKACJA TECHNICZNA ROBOTY GEODEZYJNE. Specyfikacje techniczne ST-01.00 Roboty geodezyjne

ST- 01.00 SPECYFIKACJA TECHNICZNA ROBOTY GEODEZYJNE. Specyfikacje techniczne ST-01.00 Roboty geodezyjne 41 SPECYFIKACJA TECHNICZNA ST- 01.00 ROBOTY GEODEZYJNE 42 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 43 1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej (ST)...43 1.2. Zakres stosowania ST...43 1.3. Zakres Robót objętych ST...43

Bardziej szczegółowo

Elektryczne ogrzewanie podłogowe fakty i mity

Elektryczne ogrzewanie podłogowe fakty i mity Elektryczne ogrzewanie podłogowe fakty i mity Ogrzewanie podłogowe staje się coraz bardziej docenianym systemem podnoszącym komfort użytkowników mieszkań, apartamentów i domów jednorodzinnych. Niestety

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 144/2015 Wójta Gminy Tczew z dnia 27.08.2015 r.

Zarządzenie Nr 144/2015 Wójta Gminy Tczew z dnia 27.08.2015 r. Zarządzenie Nr 144/2015 Wójta Gminy Tczew z dnia 27.08.2015 r. Tczew. w sprawie wprowadzenia zasad utrzymania placów zabaw stanowiących własność Gminy Na podstawie art.30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE PRACOWNIKÓW NARAśONYCH NA SZKODLIWE CZYNNIKI CHEMICZNE. Szkolenia bhp w firmie szkolenie pracowników naraŝonych na czynniki szkodliwe 27

SZKOLENIE PRACOWNIKÓW NARAśONYCH NA SZKODLIWE CZYNNIKI CHEMICZNE. Szkolenia bhp w firmie szkolenie pracowników naraŝonych na czynniki szkodliwe 27 SZKOLENIE PRACOWNIKÓW NARAśONYCH NA SZKODLIWE CZYNNIKI CHEMICZNE Szkolenia bhp w firmie szkolenie pracowników naraŝonych na czynniki szkodliwe 27 Informowanie pracowników Pracodawca ma obowiązek poinformowania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Czym jest głos? 11. 2. Jak powstaje głos? 29. 3. W jaki sposób przygotować się do pracy nad głosem? 77

Spis treści. 1. Czym jest głos? 11. 2. Jak powstaje głos? 29. 3. W jaki sposób przygotować się do pracy nad głosem? 77 Spis treści Dla kogo przeznaczona jest ta książka? 5 Wstęp jak korzystać z poradnika? 7 1. Czym jest głos? 11 Głos jako mieszanka tonów i szumów 12 Głos jako fala 15 Głos jako jedna z funkcji krtani 17

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r.

UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r. UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie określenia regulaminu otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego oraz

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r.

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz postanowienia przekształconej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo