Polityka Zdrowotna. PAźDZIERNIK Polityka zdrowotna i system ochrony zdrowia w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polityka Zdrowotna. PAźDZIERNIK 2006. Polityka zdrowotna i system ochrony zdrowia w Polsce"

Transkrypt

1 Polityka Zdrowotna VI PAźDZIERNIK 2006 Polityka zdrowotna i system ochrony zdrowia w Polsce

2 Adresy do korespondencji: Warszawa, ul. E. Plater 9/11 III p., tel. (022) , fax (022) , Łódź, ul Lindley a 6 tel. (042) , fax (042) , Copyright by Instytut Polityki Ochrony Zdrowia, Warszawa 2006 Wspólne przedsięwzięcie Uniwersytetu Medycznego w Łodzi i Krajowego Instytutu Ubezpieczeń Warszawa, ul. E. Plater 9/11 III p., tel. (022) , fax (022) , Łódź, ul Lindleya 6 tel. (042) , fax (042) , Przedruk materiałów Instytutu Polityki Ochrony Zdrowia w całości lub w części możliwy jest wyłącznie za zgodą Instytutu. Cytowanie oraz wykorzystywanie danych empirycznych dozwolone jest z podaniem źródła. ISSN X Druk i oprawa: MWM Zakład Polgraficzny Wesoła/Stara Miłosna ul. Gościniec 132 tel. (022) : fax (022) Projekt graficzny oraz skład DTP: Agencja Wydawnicza SOWA Marek Fijałkowski e mail: Redakcja techniczna: A. Zmysłowska, M. Fijałkowski Nakład do 5000 egz.

3 Spis treści Romuald Holly Andrzej Lewiński Słowo wstępne: Polityka i doktryna zdrowotna oraz reformowanie ochrony zdrowia w Polsce kierunek dryfu Krzysztof Kuszewski Narodowy Program Zdrowia Waldemar Wierzba, Krystyna Radecka Koszyk gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej konstrukcja i implementacja Romuald Holly Dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne we współczesnej polskiej polityce zdrowotnej i reformowanym systemie ochrony zdrowia Zygmunt Kamiński Ogólnopolski system ochrony zdrowia w trosce o zdrowsze społeczeństwo Fereshteh Barei Moniri Polish pharmaceutical industry: transition challenges Piotr K. Okoński, Maria Owczarczyk-Szymborska Mity i fakty na temat służby zdrowia Grzegorz Krzyżanowski Finansowanie systemu ochrony zdrowia realia i potrzeby Paweł Goryński Możliwości wykorzystania danych o chorobowości szpitalnej z ogólnopolskiego badania chorobowości szpitalnej ogólnej Adrianna Jabłońska Profilaktyka, prewencja i promocja zdrowia w Polsce na przykładzie programów profilaktyki zdrowotnej realizowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia Anna Fiks Profilaktyka i promocja działania na rzecz zdrowia mieszkańców Łodzi Anna Tasak Służba zdrowia oczyma pacjentów Sylwia Marczewska Bezpieczny szpital gwarancją bezpieczeństwa pacjenta Barbara Boroś Jakość leczenia w zakładach opieki zdrowotnej Dominika Cichońska, Edward Gabryś Zarządzania ryzykiem w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej w Polsce Tadeusz Tołłoczko Specyfika medycyny polskiej Piotr Romaniuk, Krzyszof Krajewski Siuda Czy w polskich warunkach uprawnione jest użycie terminu lobby ordynatorsko-profesorskie? Anna Jacoń, Magdalena Zygier, Karolina Wiktorowicz, Marta Różalska Komercyjne ubezpieczenia zdrowotne aktualna oferta rynkowa (czerwiec 2006) II raport z monitoringu Magdalena Zygier Obserwatorium rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych Mirosław J. Wysocki Krzysztof Kuszewski i Christian Gericke: Health Systems in Transition (HIT). Poland, Państwowy Zakład Higieny, Warszawa, 2006, (Recenzja książki) Summaries of the 6 th Volume Nasi autorzy Polityka Zdrowotna VI 3

4 Table of contents Romuald Holly, Andrzej Lewiński Preface: Polish health policy reform - the direction of drift Krzysztof Kuszewski National Health Program Waldemar Wierzba, Krystyna Radecka The set of guaranteed healthcare benefits the structure and implementation Romuald Holly Commercial complementary health insurance in reconstructing Polish health policy an the state health care system Zygmunt Kamiński The all-polish system of the health care to have a healthier society Fereshteh Barei Moniri Polish pharmaceutical industry: transition challenges Piotr K. Okoński, Maria Owczarczyk-Szymborska Myths and facts about health service Grzegorz Krzyżanowski Finances of the Health Care System realities and needs Paweł Goryński The possibilities of data utilization on hospital treatment from the General Hospital Morbidity Study Adrianna Jabłońska Prophylaxis, prevention and promotion of health in Poland according to health prophylaxis programs realized by National Health Found Anna Fiks Prophylaxis and promotion activities in aid of Łódź urban health Anna Tasak Health services viewed by patients Sylwia Marczewska Safe hospital as a guarantee of the patients safety Barbara Boroś The quality of the medical service Dominika Cichońska, Edward Gabryś Risk management in the Polish public health centres Tadeusz Tołłoczko Specific of polish medicine Piotr Romaniuk, Krzyszof Krajewski Siuda Heads` of wards and professors` lobby is this term justified in Poland? Anna Jacoń, Magdalena Zygier, Karolina Wiktorowicz, Marta Różalska Commercial health insurances current market offer (June, 2006) II Raport from monitoring Magdalena Zygier Observatory of voluntary health insurance market Mirosław J. Wysocki Krzysztof Kuszewski i Christian Gericke Health Systems in Transition (HIT). Poland, Państwowy Zakład Higieny, Warszawa, Summaries of the 6th Volume Our authors Polityka Zdrowotna VI

5 Romuald Holly, Andrzej Lewiński SŁOWO WSTĘPNE POLITYKA I DOKTRYNA ZDROWOTNA ORAZ REFORMOWANIE OCHRONY ZDROWIA W POLSCE KIERUNEK DRYFU Przed trzema laty, gdy włączaliśmy się do powszechnej dyskusji nad założeniami kształtowanej obecnie w Polsce polityki zdrowotnej i zasadami reformowania systemu ochrony zdrowia, uznaliśmy, że kluczem do powodzenia wprowadzanej nieudanie dotychczas reformy, jest trafne ustalenie najważniejszych uwarunkowań skuteczności (tj. realizacji założonych celów) oraz efektywności (osiągania celów możliwie najmniejszym kosztem) reformowanego systemu. W ramach sześciu ogólnopolskich konferencji naukowych oraz na łamach specjalnie w tym celu powołanej Polityki Zdrowotnej rozpoznaliśmy i dość wszechstronnie opisaliśmy najbardziej kluczowe uwarunkowania, potrzeby, realne możliwości reformowania systemu ochrony zdrowia, jak też największe przeszkody, bariery, zagrożenia piętrzące się na drodze wprowadzanych zmian. Dużo czasu i miejsca poświęciliśmy też na omawianie możliwych sposobów przezwyciężania owych przeszkód i zagrożeń. Zdawaliśmy sobie przy tym sprawę, że do wykorzystania naszych ustaleń w praktyce życia publicznego, konieczne jest jeszcze bardziej wyraźne określenie przynajmniej założeń ideologicznych, politycznych i doktrynalno- -programowych systemu ochrony zdrowia w Polsce. Brak jednoznacznych ustaleń w tym zakresie wskazywaliśmy zresztą jako jedną z głównych przyczyn dotychczasowych niepowodzeń reformy. Ustalenia te przesądzają bowiem nie tylko o celach, zadaniach, zakresie i sposobach finansowania systemu ochrony zdrowia, ale także o jego strukturze, wzajemnych relacjach, sposobie i formach działalności, składających się nań segmentów zadaniowo-funkcjonalnych oraz powoływanych jednostek organizacyjnych. Kształt, charakter, sposób funkcjonowania systemu ochrony zdrowia jak tego wielokrotnie dowodziliśmy jest zawsze pochodną ideologiczno-politycznych imponderabiliów. Uformowanie i ustabilizowanie systemu ochrony zdrowia w jakimkolwiek kształcie i o jakimkolwiek charakterze wymaga zatem przynajmniej względnej jednoznaczności i trwałej niezmienności owych imponderabiliów; innymi słowy, każda istotna ich ułomność uniemożliwia powodzenie jakiejkolwiek reformy. W szczególności zaś powodzenie to wyklucza nieświadomość ich niedostatku lub wręcz braku wśród sprawujących władzę strategów zarządzających procesami zmian. Trudno więc przecenić fakt, iż obecnie, po roku politycznych debat i przetargów, przed- i powyborczych deklaracji składanych przez poszczególne ugrupowania polityczne, chyba po raz pierwszy od bardzo wielu lat, doktryna polityki zdrowotnej wreszcie rysuje się dostatecznie jednoznacznie, a przynajmniej na tyle wyraziście, by wprowadzając zmiany w systemie ochrony zdrowia móc odwoływać się do stosownych kryteriów ocen i preferencji, dokonywać racjonalnych wyborów, zasadnie ustanawiać niezbędne kompromisy. Jednoznacznym wyrazem potwierdzającym wybór opcji systemowej i modelu zabezpieczenia zdrowotnego w Polsce było niewątpliwie powierzenie przez władze wyłonione w wyborach parlamentarnych jesienią 2005 roku resortu zdrowia profesorowi Zbigniewowi Relidze promotorowi i głównemu autorowi znanego, obywatelskiego projektu fundamentalnych zmian całego systemu. Jednakże o formalnym przyjęciu jednoznacznych założeń doktrynalnych w polityce zdrowotnej świadczy dopiero ogłoszony przez Zbigniewa Religę w Sejmie w lipcu 2006 roku dziesięciopunktowy program projektowanych, w różnej perspektywie czasowej, zmian w polskim systemie ochrony zdrowia. Program ten, wyartykułowany w nader oszczędnej, wręcz lakonicznie Polityka Zdrowotna VI 5

6 zdawkowej formie, chociaż obarczony największą zaletą i zarazem wadą jaką jest charakterystyczny dlań wielowymiarowy kompromis pomiędzy splotem różnorakich uwarunkowań i, z pozoru wykluczających się, sprzeczności, wyraźnie jednakże definiuje rzeczy najważniejsze: zakres powinności państwa wobec obywateli, charakter tych powinności, sposób ich świadczenia oraz ustalania reguł powszechnego, równego do nich dostępu. Pokazał też granice kompromisu pomiędzy oczekiwaniami na prospołeczną, solidarnościową (czy wręcz socjalistyczną) orientację systemu a racjonalną, chłodną kalkulacją możliwości jego finansowania, wymuszającą poszukiwanie dodatkowych, pozabudżetowych źródeł. Konieczność pozyskania dodatkowych środków na funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia w kształcie, jaki nadaje mu wspomniany, dziesięciopunktowy program Ministra Zdrowia, jest zatem nieuchronną konsekwencją owego wielowymiarowego kompromisu próby zadośćuczynienia różnym, w wielu przypadkach sprzecznym potrzebom i oczekiwaniom. Tenże kompromis przesądza także o ustroju całego systemu: po to, by zachować zaopatrzeniowo-opiekuńczy charakter, przynajmniej w stopniu i w zakresie na jaki pozwalają pozyskiwane na jego utrzymanie środki publiczne, a jednocześnie uchronić go przed cywilizacyjną degradacją, musimy dopuścić mechanizmy wolnorynkowe. W efekcie, stanie się on specyficzną hybrydą; będzie bowiem: prospołeczny, solidarnościowy ( socjalistyczny ), a zarazem wolnorynkowy ( egoistyczno-kapitalistyczny ). Tak więc konieczność uwzględnienia z jednej strony uwarunkowań ideologiczno-politycznych i społecznych (orientacji ideologicznych ugrupowań sprawujących władzę oraz potrzeb i oczekiwań społecznych), a także z drugiej strony presji praw ekonomicznych i prakseologicznych, wyznacza granice polityki w systemie ochrony zdrowia i zarazem obszary jego ekonomicznej racjonalizacji. Jednakże najbardziej brzemienną konsekwencją jaka stąd wynika, jest bimodularna struktura systemu. Muszą w nim bowiem, niejako z definicji, współistnieć: (1) publiczne ubezpieczenia, gwarantujące powszechny, równy dostęp do z góry zdefiniowanego zakresu usług i świadczeń medycznych, wykonywanych w określonym standardzie oraz (2) system opłat wyrównawczych (tzw. współpłacenia), proporcjonalnych do ryzyka choroby i/lub utraty zdrowia wnoszonego do systemu przez potencjalnych beneficjantów. Nie trzeba chyba uzasadniać zresztą wielokrotnie czyniliśmy to już na łamach Polityki Zdrowotnej że ekonomicznie najbardziej efektywnym sposobem finansowania ryzyka choroby i/lub utraty zdrowia jest właśnie mechanizm ubezpieczenia, dzięki któremu pacjent może uzyskać świadczenie/usługę o wartości nawet tysiąckrotnie większej od płaconej przezeń składki. To pacjent i jego składka decydują też o zakresie i standardzie należnych mu usług i świadczeń medycznych, poza tymi, zdefiniowanymi przez koszyk puz. Uruchamia się w ten sposób wolnorynkowy mechanizm wspomagający i naturalnie regulujący funkcjonowanie i rozwój całego systemu świadczeń i usług medycznych. Powstaje tym samym nowa jakość zabezpieczenia zdrowotnego: dołączony moduł ubezpieczeniowy sprawia, że system ochrony zdrowia nabiera charakteru zaopatrzeniowo-ubezpieczeniowego, staje się więc nie tylko prospołeczny i solidarnościowy ( socjalistyczny ), ale również wolnorynkowy (kapitalistyczny). Połączenie dwóch modułów państwowego, powszechnego/publicznego puz z komercyjnym, przeważnie prywatnym, ubezpieczeniem zdrowotnym, wnosi do systemu dobrodziejstwo powszechnego, równego dostępu do niezbędnych świadczeń i usług, przeciwdziała zubożeniu ich standardu i nade wszystko czyni cały system bardziej wydolnym i ekonomicznie efektywnym. Urzeczywistnienie tej wizji wydaje się stosunkowo proste i może już nawet bliskie. Przeszkody na drodze do nadania systemowi opisanego kształtu i charakteru są bowiem dobrze już rozpoznawane i szeroko opisywane, podobnie jak warunki i sposoby ich pokonania. Niespodziewanie, przed kilkoma miesiącami, objawiło się jednak nowe, być może najbardziej kluczowe dla powodzenia wprowadzanych reform, zagrożenie. Okazało się bowiem, że niezwykle trudno jest połączyć ze sobą to, co publiczne, państwowe (z założenia nonprofit), z tym co komercyjne (najczęściej prywatne, nastawione na generowanie zysku). Choć bowiem cele są wspólne, tożsamy przedmiot działalności, to jednak interesy zasadniczo różne. Najbardziej więc krytyczne dla sprawności, a przynajmniej stabilności systemu jest precyzyjne zdefiniowanie zakresu działania, ról, zadań, sposobu funkcjonowania dwóch komentowanych tutaj modułów polskiego systemu zaopatrzeniowo-ubezpieczeniowego: państwowego, publicz- 6 Polityka Zdrowotna VI

7 nego puz oraz komercyjnych (głównie prywatnych) ubezpieczeń dodatkowych wobec puz. Precyzyjne zdefiniowanie w oficjalnej doktrynie zdrowotnej oraz jednoznaczne, formalne skodyfikowanie celów, zakresów działania, wzajemnych relacji czy innymi słowy, harmonijne sprzężenie publicznego z prywatnym stanowi, jak się okazuje, najważniejszy klucz do sukcesu przeprowadzanej współcześnie w Polsce reformy systemu ochrony zdrowia. Czy zatem potrafimy, czy jesteśmy w stanie posłużyć się tym kluczem? Niewątpliwie są wszelkie możliwości po temu, by właśnie system ochrony zdrowia stał się w Polsce pionierem rozwiązania uznawanego obecnie na świecie za najbardziej innowacyjne i kreatywne, jakim jest sposób świadczenia usług publicznych, w formule tzw. partnerstwa publiczno- -prywatnego (PPP). Formuła ta ozdrowieńczo wpłynęła już na wiele sektorów życia publicznego, borykających się wcześniej ze zmorą notorycznej finansowej niewydolności. Szeroko wprowadzona w USA, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Japonii, Niemczech czy Francji, w takich dziedzinach jak edukacja, zdrowie, opieka społeczna, więziennictwo, ochrona środowiska, a nawet bezpieczeństwo i obrona, zyskała sobie opinię najbardziej efektywnej ekonomicznie metody finansowania infrastruktury publicznej. Jest to formuła nie tylko na użytek nowych rozwiązań systemowych ale również sposób na modernizację i konserwację systemów już istniejących, których z różnych powodów nie można, czy po prostu nie da się istotnie zmienić. Dzięki PPP uzyskujemy bowiem nie tylko wartość dodaną ale też stymulujemy poprawę jakości świadczonych dotychczas usług i, generalnie, wzrost efektywności systemu (tj. poprawę korzystnego stosunku pożądanego skutku do kosztów niezbędnych do jego uzyskania). W przypadku systemu ochrony zdrowia partnerstwo publiczno-prywatne musiałoby polegać na (1) dokładnym rozdzieleniu ról w realizacji wspólnych celów (wspólnych zadań), (2) jasnym sformułowaniu strategii oraz szczegółowych planów i harmonogramów rozwoju całego systemu zdrowotnych zabezpieczeń, (3) określeniu dla PPP precyzyjnych ram prawnych, definiujących wzajemne relacje i zasady współdziałania uczestniczących w nim podmiotów. W przypadku reformy polskiego systemu ochrony zdrowia, główną przeszkodą jest chyba wciąż brak, z jednej strony, wyraźnie wyartykułowanej woli politycznej państwowych funkcjonariuszy, zaś z drugiej strony, brak zrozumienia istoty PPP i swojej w nim roli przez prywatnych ubezpieczycieli. Ów brak woli oraz zrozumienia, alimentowany jest z kolei przez brak wiedzy i przekonania, że PPP jest rozwiązaniem ideologicznie, politycznie, i doktrynalnie właściwym, a prakseologicznie, racjonalnie i ekonomicznie najbardziej korzystnym. Jest to także wynikiem braku świadomości, iż współcześnie polityka społeczna, socjalna, zdrowotna, w coraz mniejszym stopniu są polem dla polityki, jako tzw. uniwersalnej sztuki rządzenia (osiągania możliwych celów przez neutralizowanie konfliktów społecznych), w której sukcesy odnoszą sprawdzeni, doświadczeni diałacze i funkcjonariusze spraw publicznych, a w coraz większym stopniu staje się opartym na profesjonalnej wiedzy zarządzaniem poszczególnymi ryzykami społecznymi nie dopuszczaniem do realizowania się niepożądanych zdarzeń i/lub ograniczaniem ich skutków oraz usuwaniem przyczyn. Okazuje się zatem, że uprawianie polityki zdrowotnej w coraz większym stopniu staje się profesjonalnym zarządzaniem społecznym ryzykiem choroby i/lub utraty zdrowia, a w makroskali, po prostu częścią zarządzaniem społeczną zmianą. Czy wobec tak wielu różnorakich uwarunkowań, nakładających się na siebie i wzajemnie alimentujących się sprzeczności, osiągnięcie założonego w doktrynie prof. Zbigniewa Religi kształtu i sposobu funkcjonowania systemu ochrony zdrowia jest w ogóle możliwe? Czy ten gordyjski węzeł da się w ogóle rozwikłać? Przeciąć...? Póki co, raczej dryfujemy. Aczkolwiek tym razem wiemy, że kierunek dryfu jest właściwy, wiemy dokąd zmierzamy, rozeznaliśmy bowiem co jest potrzebne, co konieczne, co możliwe. Oby tylko słońce wzeszło, nim rosa oczy wyje... Polityka Zdrowotna VI 7

8 8 Polityka Zdrowotna VI

9 NARODOWY PROGRAM ZDROWIA Krzysztof Kuszewski Potrzeba kontynuacji Narodowego Programu Zdrowia (NPZ) wynika nie tylko z faktu istnienia podobnych programów w krajach Unii Europejskiej oraz wielu innych krajach Europy i Świata, ale przede wszystkim z potrzeby optymalnego ukierunkowania działań w zdrowiu publicznym. Jeśli chodzi o główne problemy zdrowotne ludności Polski to są one powszechnie znane i podobne do większości rozwiniętych krajów Europy. Różni się tylko wielkość tych zjawisk i kierunek obserwowanych w ostatnich latach trendów, których przebieg a także dystans do średnich dla UE powinien wskazywać najistotniejsze kierunki działań w obszarze polityki zdrowotnej NPZ powinien być z jednej strony ogólnym narzędziem prowadzenia polityki zdrowotnej dla Rządu i Ministra Zdrowia ale także powinien on być w swojej formie hasłowej (cele) prosty i możliwy do realizacji przez najniższe szczeble administracji samorządowej a także przez pojedynczych obywateli (zalecane zachowania zdrowotne). Bez przyswojenia tego programu przez społeczeństwo, co jest możliwe tylko przy silnym wykorzystaniu mediów, program pozostanie zbiorem słusznych haseł przygotowanych przez ekspertów i dla ekspertów. Początkowe dyskusje ekspertów tworzących zręby nowego NPZ obracały się wokół dylematu optymalnej modyfikacji dotychczasowego NPZ, który posiadał niewątpliwie właściwy układ, odchodzący od podejścia nastawionego na konkretne choroby, reprezentowanego w niektórych tego typu programach na świecie. Charakteryzowało go nastawienie na prewencję i promocję zdrowia a co za tym idzie na zachowania zdrowotne. Konkretne dolegliwości i choroby oraz ich rozpowszechnienie w populacji były miernikami osiągania celów. To podejście zostało zachowane także w obecnym NPZ jednak tendencje ostatnich lat na świecie i w Europie w zakresie formułowania priorytetów zdrowotnych a także obserwowana sytuacja w kraju wymagała szeregu modyfikacji. Sytuacja demograficzna w krajach Europy a także w Polsce wymagała uwzględnienia w większym stopniu niektórych grup pokoleniowych w społeczeństwie. Zwiększenie się nierówności ekonomicznych, powstawanie coraz większych enklaw bezdomności wykluczenia społecznego i rzeszy bezrobotnych oraz stratyfikacja społeczna i zróżnicowanie stanu zdrowia, spowodowało konieczność nowych rozwiązań przede wszystkim poprzez bezpośrednie zaangażowanie samorządów terytorialnych do realizacji NPZ. Jest to nowość w porównaniu z poprzednim NPZ, który w swej konstrukcji wymagał organizacji jego realizacji od góry do dołu. Inną nowością podejścia do konstrukcji NPZ było uwzględnienie faktu istnienia programów nakierowanych na poszczególne najważniejsze problemy zdrowotne, chodzi tu przede wszystkim o ustawę dotyczącą Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych i kardiologiczny program Polkard. Narodowy Program Zdrowia w obszarze tych i kilku innych chorób cywilizacyjnych skupia się na postulacie dotyczącym poprawy organizacji i realizacji badań przesiewowych w tym zakresie, co wiąże się także ze zwiększeniem motywacji grup ryzyka populacji do wzięcia udziału w tych badaniach. Jak wykazały doświadczenia z ostatnich lat, Narodowy Fundusz Zdrowia nie wykorzystał wielu milionów złotych przeznaczonych na tego typu badania także z tego powodu a nie tylko niewydolności organizacyjnej. W Narodowym Programie Zdrowia pozostała cała grupa celów operacyjnych występujących w poprzednim NPZ i dotyczy to przede wszystkim niekorzystnych zachowań zdrowotnych dotyczących małej aktywności fizycznej, palenia tytoniu, picia alkoholu i nadużywania substancji psychoaktywnych. Jak wiadomo wymienione wyżej obszary zachowań zdrowotnych warunkują występowanie głównych chorób cywilizacyjnych, które są przedmiotem wyżej wymienionych programów mających bardziej medyczny charakter. W obecnym NPZ obok problematyki osób starszych, co miało miejsce w poprzednim NPZ, wyodrębniono obszar dotyczący niepełnosprawności co jest o tyle ważne, że Polska należy do krajów o największej liczbie rencistów wśród krajów UE. Ostatnie lata a także sytuacja demograficzna wykazały potrzebę wzmocnienia opieki nad matką i dzieckiem, jak również rozwijającą się młodzieżą co znalazło swój wyraz w dwóch celach operacyjnych podczas gdy w poprzednim NPZ był to jeden cel nastawiony na umieralność noworodków i ich małą masę urodzeniową. Polityka Zdrowotna VI 9

10 Przygotowując projekt Narodowego Programu Zdrowia , uznano za podstawowe zadanie zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej państwa obywatelskiego na rzecz poprawy stanu zdrowia a tym samym jakości życia Polaków Program ten zapewnia Ministrowi Zdrowia możliwość wpływu na zadania innych sektorów w zakresie zdrowia i stanowi naszym zdaniem doskonałe narzędzie do wspólnych działań w zakresie zdrowia publicznego. Punktem odniesienia były wyniki monitoringu Narodowego Programu Zdrowia w latach Monitoring Narodowego Programu Zdrowia prowadzony od roku 1998 do chwili obecnej wykazał, że niektóre z celów operacyjnych mimo osiągniętych pozytywnych wyników muszą być kontynuowane nadal, niektóre z celów muszą być zmodyfikowane, zaś zmiany demograficzne i ekonomiczne skłaniają do dodania nowych celów dotyczących zapobiegania niepełnosprawności i braku aktywności ludzi starszych, problemów macierzyństwa i zwiększenia dzietności polskich małżeństw. Jednym z podstawowych celów powinno być wyrównywanie różnic terytorialnych i społecznych w zakresie sytuacji zdrowotnej. Służyć temu będzie powszechny bezpłatny dostęp do podstawowego standardu badań profilaktycznych i udostępnienie posiadanej i tworzonej przez samorządy infrastruktury służącej budowaniu i umacnianiu zdrowia. Proponuje się też wzmocnienie roli jednostek samorządu terytorialnego i działań społeczeństwa obywatelskiego, wykorzystanie biznesu dla zdrowia a więc producentów artykułów prozdrowotnych dla sportu powszechnego i szeroko pojętej higieny. Zakłada się również szczególną rolę środków przekazu społecznego w realizacji NPZ. Obecna, czwarta już, wersja Narodowego Programu Zdrowia na lata , powstała w okresie po wdrożeniu wielu reform: administracyjnej, ochrony zdrowia, ubezpieczeń społecznych, systemu edukacji, które w kolejnych latach podlegały kolejnym modyfikacjom Narodowy Program Zdrowia, opracowany na początku XXI wieku, określa główne kierunki polityki zdrowotnej państwa, co nadaje mu szczególną rangę w stosunku do innych elementów polityki zdrowotnej oraz stwarza szansę na skuteczną realizację jego zadań. Poniżej przedstawiono skrót projektu Narodowego Programu Zdrowia na lata w układzie 20 celów operacyjnych. CEL STRATEGICZNY NPZ Poprawa zdrowia i związanej z nim jakości życia ludności Dla osiągnięcia tego celu wytyczono trzy główne kierunki działań: zmniejszanie różnic w zdrowiu i dostępie do świadczeń zdrowotnych w tym rehabilitacji, kształtowanie prozdrowotnego stylu życia, tworzenie środowiska życia, pracy i nauki sprzyjającego zdrowiu. Cele operacyjne 1. Zmniejszenie różnic terytorialnych i społecznych w stanie zdrowia Realizacja tego celu powinna uwzględnić inną niż obecnie alokację środków na cele społeczne i zdrowotne tak, aby wyrównywać istniejące różnice oraz aby przeciwdziałać ich dalszemu narastaniu. Powinno to być celem wszystkich struktur państwa zarówno szczebla centralnego, jak i jednostek samorządu terytorialnego każdego szczebla, a także organizacji pozarządowych. Wyrównywanie nierówności w zdrowiu odbywać się będzie także przez realizację innych celów operacyjnych Narodowego Programu Zdrowia 2. Aktywizacja jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych na rzecz zdrowia społeczeństwa Reforma administracji terenowej z 1999 roku nadała każdemu szczeblowi administracji samorządowej szereg kompetencji w prowadzeniu polityki prozdrowotnej. Konstytucyjne zasady pomocniczości oraz domniemania wykonywania zadań publicznych przez samorząd terytorialny, a w ramach samorządu domniemania wykonywania tych zadań przez gminę powodują, że stopnie samorządu lokalnego są uporządkowane względem siebie według zasady subsydiarności, wzajemnego uzupełniania się i samodzielności w polityce prozdrowotnej. Oznacza to, że inicjatywy dotyczące problematyki szeroko pojętego zdrowia publicznego powinny mieć charakter oddolny wychodzący od wspólnoty obywatelskiej. Pozwoli to na wprowadzenie obowiązku opracowania i wdrażania regionalnych i lokalnych programów zabezpieczania świadczeń zdrowotnych oraz realizacji profilaktyki i promocji zdrowia, uporządkowanie systemu ochrony zdrowia, poprawę możliwości absorpcji środków unijnych i innych, na projekty z zakresu ochrony zdrowia, wsparcie dla tworzenia lokalnych partnerstw na rzecz zdrowia, uruchomienie sieci regionalnych i lokalnych pełnomocników do spraw realizacji polityki prozdrowotnej, wsparcie rozwoju instytucjonalnego organizacji obywatelskich. 3. Zwiększenie aktywności fizycznej ludności Aktywność fizyczna jest uznawana za podstawowy czynnik zdrowia i sprawności. Polskie społeczeństwo cechuje niska aktywność fizyczna. Można szacować, że zaledwie około 30% dzieci i młodzieży oraz 10% dorosłych uprawia formy ruchu, w których rodzaj i intensywność obciążeń wysiłkowych zaspokaja potrzeby fizjologiczne organizmu. 10 Polityka Zdrowotna VI

11 Jak wynika z analiz, podstawową barierę stanowi niska świadomość w zakresie potrzeb sportu rekreacyjnego, zmienić to mogą programy uaktywniające społeczeństwo, promocja rekreacyjnej aktywności ruchowej, oddziaływanie na pozytywną ocenę walorów aktywności ruchowej. Istotne jest też tworzenie programów wychowania do czasu wolnego dla młodzieży. Sondaże pokazują, że uczestnictwo Polaków wprawdzie wzrosło podczas ostatnich dziesięciu lat, jednak nadal, w porównaniu do uczestnictwa w krajach europejskich, zaliczyć je można do uczestnictwa sporadycznego, realizowanego niesystematycznie. Jednocześnie stronienie od aktywności fizycznej nie spotyka się z dezaprobatą. 4. Poprawa sposobu żywienia ludności i jakości zdrowotnej żywności oraz zmniejszenie występowania otyłości Zarówno w krajach rozwiniętych jak i rozwijających się zwiększa się występowanie przewlekłych chorób niezakaźnych, wśród których do głównych należą choroby układu krążenia, niektóre rodzaje nowotworów złośliwych i cukrzyca typu 2. Przewlekłe choroby niezakaźne były w 2001 r. przyczyną prawie 60% ogółu zgonów na świecie oraz 47% wszystkich chorób 1. Najważniejszymi czynnikami ryzyka powyższych chorób są wysokie ciśnienie krwi, wysokie stężenie cholesterolu w surowicy, zbyt małe spożycie owoców i warzyw, nadwaga i otyłość, brak aktywności fizycznej i palenie tytoniu. Rosnące zagrożenie przewlekłymi chorobami niezakaźnymi spowodowało, iż ich prewencję uznano za główne wyzwanie dla zdrowia publicznego, stawienie czoła któremu wymaga wznowienia przez władze, społeczeństwa i społeczność międzynarodową zaangażowania w promocję zdrowej diety i aktywności fizycznej. W związku z tym WHO opracowało, na wniosek krajów członkowskich, dokument nt. Global strategy on diet, physical activity and health (Globalna strategia dotycząca diety, aktywności fizycznej i zdrowia), który został następnie przyjęty podczas Pięćdziesiątego Siódmego Światowego Zgromadzenia Zdrowia 2. Kraje członkowskie, zatwierdzając tę strategię, zobowiązały się do określenia, wdrożenia i ewaluacji działań promujących zdrową dietę i aktywność fizyczną i zmniejszających dzięki temu ryzyko i występowanie przewlekłych chorób niezakaźnych, których determinanty są przeważnie takie same we wszystkich krajach. Strategia kładzie nacisk na to, aby działania dotyczące diety uwzględniały wszystkie jej aspekty, tj. zarówno zbyt obfite żywienie jak i niedożywienie, kwestie bezpieczeństwa żywnościowego, jakość zdrowotną i bezpieczeństwo żywności oraz promocję wyłącznego karmienia piersią w ciągu pierwszych sześciu miesięcy życia noworodka. 5. Zmniejszenie rozpowszechnienia palenia tytoniu Palenie tytoniu zostało uznane za jeden z najważniejszych poddających się redukcji czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, nowotworów, chorób układu oddechowego oraz zdrowia noworodków. Mimo pewnych sukcesów w ograniczeniu palenia tytoniu w Polsce w latach dziewięćdziesiątych i wynikających z tego korzyści zdrowotnych należy pamiętać, że w większym stopniu dotyczyły one mężczyzn niż kobiet, a także wyżej wykształconych (i bogatszych) niż niewykształconych (i biedniejszych) warstw społeczeństwa. Duże różnice w częstości palenia wśród mężczyzn i kobiet, obserwowane przez wiele pokoleń, zaczynają się powoli zacierać, w szczególności w ośrodkach wielkomiejskich. Z drugiej strony rośnie społeczno- -ekonomiczne zróżnicowanie postaw w tym zakresie. 6. Zmniejszenie i zmiana struktury spożycia alkoholu oraz zmniejszenie szkód zdrowotnych spowodowanych alkoholem Lata transformacji ustrojowych, oprócz korzystnych zmian w stanie zdrowia ludności, przyniosły ze sobą wzrost konsumpcji substancji psychoaktywnych, w tym zwiększenie spożycia napojów alkoholowych, ze wszystkimi tego konsekwencjami dla zdrowia i porządku publicznego. Wg ocen WHO choroby i zaburzenia związane z alkoholem odpowiadają za 10% globalnego obciążenia chorobami (global burden of diseases). Obciążenie to jest funkcją wielkości konsumpcji i wzorów picia, które stawiają Polskę w rzędzie krajów o ponad przeciętnym ryzyku. W ostatnich latach konsumpcja wzrosła w konsekwencji obniżenia akcyzy na napoje spirytusowe w roku W latach nastąpił 15% wzrost konsumpcji rejestrowanej z około 7 do 8 litrów na jednego mieszkańca. Badania ankietowe zrealizowane na zlecenie PARPA wskazują, że w latach konsumpcja zwiększyła się o 30%. Pociągnęło to za sobą szereg niekorzystnych zjawisk, takich jak wzrost przyjęć do izb wytrzeźwień (wzrost o ponad 30% pomiędzy rokiem 2003 a 2004), wzrost zanotowanych przypadków interwencji policyjnych w przypadkach przemocy domowej na tle alkoholu o 8%, wzrost kierowania pojazdami pod wpływem alkoholu o 4%. Zaobserwowano znaczący wzrost przyjęć do lecznictwa odwykowego, pomiędzy rokiem 2003 a 2004 wzrosła o 7,5 tys. liczba pacjentów zakładów stacjonarnych i o 15 tys. liczba pacjentów zakładów ambulatoryjnych. 7. Ograniczenie używania substancji psychoaktywnych i związanych z tym szkód zdrowotnych Wśród starszej młodzieży oraz młodych dorosłych nie tylko rośnie rozpowszechnienie używania prze- Polityka Zdrowotna VI 11

12 tworów konopi, ale także coraz bardziej popularne stają się narkotyki syntetyczne, zwłaszcza amfetamina i ecstasy. Zwiększyła się popularność heroiny przeznaczonej do palenia. Coraz większego znaczenia nabierają problemy zdrowotne będące wynikiem okazjonalnego używania narkotyków, w tym także konsekwencji funkcjonowania rynku narkotyków. Biorąc pod uwagę wzrost rozpowszechnienia używania narkotyków syntetycznych można spodziewać się w dalszych latach trendu wzrostowego narkomanii i dalszych zmian obrazu problemów zdrowotnych. Wymaga to rozbudowy ofert pomocy zarówno leczniczej, jak i socjalnej. Doświadczenia wskazują na potrzebę intensyfikowania działań w zakresie ograniczenia popytu na narkotyki, szczególnie wśród okazjonalnych użytkowników substancji psychoaktywnych oraz osób używających ich problemowo. Wymaga to rozbudowy systemu pomocy, w tym oferty leczniczej. W szczególności niezbędne jest zwiększenie dostępności leczenia substytucyjnego. Pod tym względem zajmujemy jedno z ostatnich miejsc w Europie. 8. Zapobieganie skutkom zdrowotnym zanieczyszczenia środowiska Zapobieganie skutkom zdrowotnym zanieczyszczenia środowiska jest zwykle działaniem długotrwałym. Ponieważ wyeliminowanie czynników szkodliwych ze środowiska jest niemożliwe, należy dążyć do ich ograniczenia. Taka strategia została potwierdzona przez Unię Europejską. Zgodnie z wytycznymi zapobieganie chorobom środowiskowym powinno uwzględniać zarówno działania zmierzające do zmniejszania zanieczyszczenia środowiska, jak również działania z zakresu zdrowia publicznego mające na celu zmniejszenie narażenia ludności na szkodliwe czynniki środowiskowe i ograniczenie ich skutków zdrowotnych. Pomimo dokonującej się w ostatnich latach poprawy stanu środowiska, sytuacja w naszym kraju jest wciąż niezadowalająca i wymaga intensyfikacji działań naprawczych. Zanieczyszczenia powietrza na stanowiskach pracy, w mieszkaniach oraz powietrza atmosferycznego, zanieczyszczenia wody przeznaczonej do spożycia oraz wód powierzchniowych, zanieczyszczenia gleby i żywności powodują występowanie wielu zaburzeń. Zwiększają także ryzyko rozwoju wielu chorób, szczególnie przewlekłych: układu oddechowego i pokarmowego, niektórych nowotworów, poronień samoistnych, zgonów okołoporodowych i wad wrodzonych. 9. Poprawa stanu sanitarnego kraju Analiza za lata pozwoliła na ustalenie obszarów zagrożenia kategorii obiektów, których utrzymanie w należytym stanie sanitarnym (sanitarno-technicznym) ma szczególnie istotne znaczenie dla zdrowia populacji. Biorąc pod uwagę powyższe kryterium za priorytet należy uznać poprawę stanu sanitarnego następujących kategorii obiektów: 1. zakładów opieki zdrowotnej, ze szczególnym uwzględnieniem szpitali, 2. obiektów i warunków sanitarnych zaopatrzenia w wodę, 3. obiektów żywności i żywienia, 4. obiektów oświatowo-wychowawczych, 5. obiektów użyteczności publicznej. O wyborze ww. kategorii obiektów decydowały w szczególności następujące czynniki: brak istotnej poprawy ich stanu sanitarnego w okresie , bądź też poprawa w zakresie, który należy uznać za niewystarczający, szczególnie poważne zagrożenia dla zdrowia ludzkiego oraz powszechny i długotrwały charakter ekspozycji na czynniki patogenne w przypadku zaistnienia nieprawidłowości w zakresie ich stanu sanitarnego, nowe możliwości w zakresie monitoringu z uwagi na zmiany legislacyjne, opracowanie szczegółowych procedur i wdrażanie najnowszych rozwiązań technicznych. 10. Zmniejszenie liczby urazów powstałych w wyniku wypadków i ograniczenie ich skutków Urazy powstałe w wyniku wypadków, coraz większy problem zdrowotny, społeczny i ekonomiczny (wysokie koszty leczenia i rehabilitacji ofiar wypadków). W Polsce liczba zgonów z powodu urazów doznanych w wyniku urazów i zatruć wynosi tys. rocznie. Doświadczenia ostatniego dziesięciolecia wskazują potrzebę nie tylko zapobiegania urazom powstającym w wyniku wypadków lecz także promocję bezpieczeństwa (safety promotion). W Polsce dotychczasowe działania w zakresie zapobiegania urazom były niewystarczające. 11. Promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym Oczekiwano, że do 2005 r. zmniejszy się częstość występowania zaburzeń psychicznych. Jednak odnotowane tendencje są zupełnie inne. Można mówić o zwiększonym występowaniu zaburzeń psychicznych, wzrosły wskaźniki zapadalności i rozpowszechnienia zaburzeń psychicznych. Między latami wzrastała liczba leczących się osób w opiece ambulatoryjnej (wzrost o ok. 53%) i całodobowej (wzrost o ok. 28%). Rosła również systematycznie liczba pacjentów zarejestrowanych po raz pierwszy. Według ostatnich danych GUS, w 2004 wzrosła liczba samobójstw po raz pierwszy od wielu lat. Ogólne samopoczucie psychiczne Polaków prawdopodobnie nie ulega pogorszeniu od 2000 r. Grupą szczególnie wymagającą pomocy jest mło- 12 Polityka Zdrowotna VI

13 dzież ze względu na objawy pogarszającego się samopoczucia psychospołecznego (zagrożenie objawami depresyjnymi, myślami samobójczymi, stresem psychologicznym, narastającą przemocą, dostępnością narkotyków). 12. Poprawa opieki nad matką i dzieckiem Jednym z najważniejszych stojących przed nami celów jest obniżenie wskaźnika wcześniactwa, który jednak w następstwie postępu medycyny posiada ujemne i dodatnie aspekty, rutynowo niezdefiniowane wcześniactwo jatrogenne i wcześniactwo naturalne. Rozróżnienie to jest konieczne dla zrozumienia i podjęcia odpowiedniej interwencji. Zgony niemowląt zdarzają się przede wszystkim pod wpływem przyczyn mających źródła w przebiegu ciąży, w szczególności pozostają w ścisłym związku ze wcześniactwem i hipotrofią wewnątrzmaciczną noworodków. Większość czynników wystąpienia tych patologii koncentruje się zwłaszcza w niższych grupach społecznych. Opieka profilaktyczna nad ciężarną szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży jest na wielu terenach niezadowalająca, niedostateczna jest wczesna zgłaszalność kobiet a dostępność do badań specjalistycznych jest utrudniona. Nie wszędzie funkcjonuje w pełni trójstopniowy system opieki perinatalnej, styl życia części kobiet ciężarnych nie odpowiada wymogom zdrowotnym. Nowe zagrożenia porodem przedwczesnym wynikają z nowych aspiracji kobiet szczególnie w środowiskach miejskich (chęć zrobienia kariery zawodowej i zapewnienie lepszej sytuacji materialnej rodzinie) i przesunięcie w związku z tym wieku rozrodczego. Niepokojącym zjawiskiem jest obserwowana od kilku lat w krajach rozwiniętych, a nadciągający do Polski wzrost częstości ciąż mnogich i związany z tym wzrost ryzyka wcześniactwa naturalnego. Obserwuje się również wzrost liczby ciąż w środowisku kobiet nieletnich. W dalszym ciągu istnieje problem poprawy opieki nad matką i dzieckiem zwłaszcza w środowiskach zaniedbanych. Jak wynika z ostatnich badań demograficznych w Unii Europejskiej (program MOSAIC) dotyczących wcześniaków, w Polsce obserwujemy przy podobnym wskaźniku wcześniactwa dużo więcej dzieci o krańcowo małej dojrzałości i dużo więcej wad wrodzonych. Stwarza to konieczność uzyskania lepszych wyników przeżyć i prognoz dla tych małych dzieci oraz rozwoju opieki paliatywnej i domowej dla beznadziejnie i chronicznie chorych w celu odblokowania możliwości działania oddziałów intensywnej terapii noworodków. Mała dzietność kobiet w optymalnym wieku prokreacji uzasadniałaby przeniesienie wzorów ekonomicznych w stymulowaniu przyrostu naturalnego zaczerpniętych z doświadczeń innych państw (Szwecja, Niemcy, Holandia). Program opieki perinatalnej, który przyczynił się w ubiegłych latach do obniżenia poziomu umieralności niemowląt powinien być w dalszym ciągu kontynuowany w celu poprawy opieki nad kobietą w okresie prokreacji i noworodkiem. W tym ostatnim zakresie mogą pomóc działania NFZ w postaci kontraktowania usług medycznych w zakresie opieki nad matką i dzieckiem zgodnie z zasadami funkcjonowania systemu trójstopniowej opieki perinatalnej. 13. Wspieranie rozwoju i zdrowia (fizycznego i psychospołecznego) oraz zapobieganie najczęstszym problemom zdrowotnym i społecznym dzieci i młodzieży Zgodnie z najnowszą propozycją ŚOZ (2005) we współczesnej strategii działań na rzecz zdrowia i rozwoju dzieci i młodzieży głównymi kierunkami działań powinny być: zmniejszenie nierówności w zdrowiu, rozwijanie zasobów dla zdrowia, eliminowanie czynników ryzyka dla zdrowia. Za priorytety uznaje się: - promocję zdrowia i wspieranie dobrostanu dzieci i młodzieży, - zapobieganie: urazom, otyłości, używaniu substancji psychoaktywnych, przemocy w rodzinie (w tym seksualnej) i międzyrówieśniczej, chorobom przenoszonym drogą płciową (w tym HIV) oraz ciążom nieletnich, - zapewnienie poradnictwa i pomocy dla rodziców, dzieci i młodzieży z: zaburzeniami rozwoju i zdrowia psychicznego (zwłaszcza u dzieci najmłodszych i nastolatków), przewlekle chorych i niepełnosprawnych, żyjących z HIV oraz nieletnim matkom. 14. Tworzenie warunków do zdrowego i aktywnego życia osób starszych W ostatnich dziesięcioleciach w Europie wyraźnie zaznaczyła się tendencja do starzenia się społeczeństw. W krajach europejskich, co 7 osoba ma powyżej 65 lat, podczas gdy liczba osób w przedziale 0-19 wyraźnie się zmniejsza, jak również zauważa się ostry spadek przyrostu naturalnego. W związku ze spadkiem przyrostu naturalnego oraz wydłużaniem się parametru trwania życia relatywny ciężar głównych grup zależnych w społeczeństwie, czyli dzieci, młodzieży i osób starszych przesuwa się wyraźnie w kierunku tych ostatnich. Problem starzenia się społeczeństw staje się tak ważny, że WHO w 2002 roku zaprezentowało w Madrycie Ramową Politykę dotyczącą Aktywnego Starzenia się. Przyjęto również dwa dokumenty: Deklarację Polityczną i Międzynarodowy Plan Działania nt. Aktywnego Starzenia się. Obydwa dokumenty zawierają przesłanie skierowane do społeczeństw świata, aby wzmacniały zachowania społeczne nakierowane na pełną akceptację i możliwości rozwoju osób starszych. Polityka Zdrowotna VI 13

14 15. Tworzenie warunków dla aktywnego życia osób niepełnosprawnych Zgodnie z wynikami Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań w 2002 r. odsetek osób niepełnosprawnych stanowi 14,3% ludności Polski, oznacza to, że co siódmy mieszkaniec naszego kraju jest osobą niepełnosprawną. Dodatkowo dane demograficzne (starzenie się społeczeństwa) oraz postęp medycyny wskazują, że procent osób zagrożonych niepełnosprawnością, a więc wymagających rehabilitacji będzie się stale zwiększał. Ta dramatycznie wysoka liczba osób niepełnosprawnych jest kardynalną przesłanką do wzmacniania działań mających na celu włączanie niepełnosprawnych w społeczne i ekonomiczne życie narodu. 16. Poprawa jakości świadczeń zdrowotnych w zakresie skuteczności, bezpieczeństwa i akceptowalności społecznej Zasadniczym celem NPZ jest poprawa stanu zdrowia społeczeństwa. Od dawna intuicyjne poglądy laików wiązały zdrowotność z rozwojem i poprawą dostępności do świadczeń medycznych. Klasyczne analizy z zakresu zdrowia publicznego, jak Raport Lalonda burzyły te wyobrażenia i wskazywały, iż wykorzystanie opieki medycznej w niewielkim stopniu może przyczyniać się do poprawy zdrowia społeczeństwa, dużo mniejszym niż modyfikacja czynników behawioralnych. Od tego czasu skuteczność medycyny rosła i obecnie np. obserwowany w USA spadek śmiertelności z powodu choroby wieńcowej w połowie tłumaczony jest korzystnymi zmianami w nawykach i sposobie życia a w połowie efektywnością pomocy i terapii medycznej. Zatem jakość opieki a zwłaszcza ten jego aspekt, który określany jest mianem efektywności i na który składają się skuteczność i bezpieczeństwo stanowią coraz istotniejszą determinantę zdrowia społecznego. Nie mogło go zabraknąć wśród celów Narodowego Programu Zdrowia. Z kolei dominująca w społeczeństwie krytyczna opinia o ochronie zdrowia stanowi największą słabość obecnego systemu. Poprawa akceptowalności opieki zdrowotnej dzięki niewymagającemu kosztownych inwestycji życzliwszemu traktowaniu chorego i zapewnieniu ciągłości opieki jest najracjonalniejszym kierunkiem działań. 17. Zwiększenie i optymalne wykorzystanie infrastruktury dla potrzeb promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej We wnioskach z monitoringu NPZ na lata , wskazano na konieczność rozwoju infrastruktury pomocnej w realizacji zadań promocji zdrowia. Istotne jest właściwe zaprojektowanie współpracy z mediami. Współpraca taka powinna uwzględniać interes mediów (zarówno publicznych, jak i komercyjnych) i oprzeć się na porozumieniu zarówno z właścicielami i zarządcami mediów, jak i na systematycznej współpracy ze środowiskiem dziennikarskim. 18. Usprawnienie wczesnej diagnostyki i czynnej opieki nad osobami z chorobami układu krążenia, w tym udarami mózgowymi, nowotworami, chorobami układu oddechowego oraz chorobami reumatycznymi I. Choroby układu krążenia 3 Mimo niewątpliwego sukcesu w dziedzinie ograniczenia umieralności z powodu chorób układu krążenia obserwowanego od 1991 r. Choroby układu krążenia (CHUK) pozostają nadal najważniejszą przyczyna umieralności wśród kobiet i mężczyzn w Polsce. Prawie co drugi Polak umiera z powodu chorób serca i naczyń, zaś z powodu CHUK umiera rokrocznie więcej osób niż z powodu kolejnych pięciu przyczyn razem wziętych. CHUK są nadal najważniejszą przyczyną umieralności przedwczesnej w Polsce. Standaryzowane wskaźniki umieralności z powodu CHUK a zwłaszcza z powodu choroby niedokrwiennej serca i chorób naczyniowych mózgu są nadal znacznie wyższe niż w krajach starej Unii Europejskiej. CHUK stanowią jedną z najważniejszych przyczyn absencji chorobowej, hospitalizacji oraz inwalidztwa prawnego, wpływają także w znaczący sposób na jakość życia Polaków, szczególnie osób w wieku średnim i podeszłym. Konsekwencją tego są także ogromne wydatki z budżetu państwa i środków własnych obywateli na leczenie CHUK. II. Udary mózgowe Choroby układu sercowo-naczyniowego (w tym udar mózgu) stały się główną przyczyną śmiertelności w krajach rozwiniętych. W Polsce umieralność z powodu udaru mózgu była wyższa niż w innych krajach europejskich. W związku z tym niezwykle ważne stało się leczenie i zapobieganie chorobom układu sercowo-naczyniowego. Wczesne rozpoznawanie modyfikowalnych czynników ryzyka, takich jak: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia gospodarki lipidowej czy migotanie przedsionków pozwala na wdrożenie profilaktyki pierwotnej i zmniejszenie liczby udarów mózgu. Leczenie przyczynowe udaru mózgu pozwala na zmniejszenie śmiertelności i niesprawności poudarowej. III. Choroby nowotworowe 4 Choroby nowotworowe są drugą przyczyną śmierci w Polsce. Głównymi powodami takiego stanu rzeczy są: późne wykrywanie nowotworów i niska skuteczność ich leczenia. Silną stroną polskiej onkologii jest natomiast istnienie sieci ośrodków onkologicznych o wysokim poziomie referencyjności. Słabymi jej punktami są: chroniczne niedofinansowanie i ograniczony dostęp do nowoczesnych leków onkologicznych. Według ostatnich raportów prezentowanych w parlamencie eu- 14 Polityka Zdrowotna VI

15 ropejskim znajdujemy się na ostatnim miejscu w Europie jeśli chodzi o dostępność leczenia onkologicznego. Konieczna była zmiana sposobu finansowania diagnostyki i leczenia onkologicznego. Uznając tą konieczność, w roku 2005 została przyjęta ustawa wprowadzająca Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych. IV. Choroby układu oddechowego W Polsce na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) choruje co dziesiąta osoba powyżej 30 roku życia. Liczba chorych sięga 2 milionów osób (około 5% kobiet i 10% mężczyzn w ogólnej populacji). Ocenia się jednak, że tylko około 1/3 spośród tej liczby chorych jest zdiagnozowana. Według statystyk Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), POChP zajmuje obecnie czwarte miejsce wśród przyczyn zgonów na świecie zaraz po chorobach układu krążenia, nowotworach i zgonach z przyczyn nagłych. Niestety szacuje się, że w ciągu najbliższych kilkunastu lat POChP stanie się już trzecią najczęstszą przyczyną śmierci. Obecnie z powodu POChP umiera w Polsce około osób rocznie. POChP stanowi ogromne obciążenie społeczne. Objawy choroby, obejmujące postępującą duszność, przewlekły kaszel i ciągłe odkrztuszanie prowadzą do inwalidztwa oddechowego. W Polsce chorym na POChP co roku przyznawanych jest około rent inwalidzkich i co najważniejsze większość z tych rent przyznawana jest osobom w wieku produkcyjnym, między 50 a 60 rokiem życia. V. Choroby reumatyczne Choroby reumatyczne to grupa około 200 chorób układu ruchu o przewlekłym charakterze i różnym stopniu zajęcia stawów i narządów wewnętrznych. Można wśród nich wyróżnić dwie główne grupy: zapalne choroby reumatyczne (reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty, dna moczanowa i inne) oraz choroby reumatyczne niezapalne (choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa i stawów obwodowych, osteoporoza i inne). Szacuje się, że liczba osób dotkniętych dolegliwościami reumatycznymi w Polsce wynosi ok. 9 milionów. Liczba osób niepełnosprawnych z orzeczoną rentą inwalidzką z powodu chorób reumatycznych wynosi ponad 1,5 miliona. Koszty chorób reumatycznych pochłaniają 2% Produktu Krajowego Brutto. Szacowana liczba hospitalizacji z powodu chorób reumatycznych sięga 18% wszystkich hospitalizacji. 19. Zwiększenie skuteczności zapobiegania chorobom zakaźnym Obserwowany od szeregu lat spadek zapadalności na większość chorób zakaźnych nie zmienia faktu, iż choroby zakaźne pozostają nadal w Polsce poważnym problemem zdrowotnym. Zapadalność na niektóre groźne choroby zakaźne pozostaje w Polsce wyższa niż w wielu innych krajach Unii Europejskiej. W tej grupie chorób należy w pierwszym rzędzie wymienić zakażenia WZW typu C, zatrucia i zakażenia pokarmowe oraz gruźlicę. Choroby przenoszone drogą płciową, gruźlica oporna na wiele leków oraz zakażenia HIV, na które zapadalność w niektórych krajach ościennych niepokojąco wzrosła w ostatniej dekadzie, wymagają wzmożonego nadzoru ze względu na intensywną przez graniczną wymianę ludzi. 20. Optymalizacja zapobiegania próchnicy zębów, chorobom przyzębia, urazom i patologiom jamy ustnej u dzieci i młodzieży Trzy najpoważniejsze instytucje/organizacje FDI (World Dental Federation Światowa Federacja Dentystyczna), IAPD (International Association of Paediatric Dentistry Międzynarodowe Stowarzyszenie Stomatologii Dziecięcej), IADR (International Association of Dental Research Międzynarodowe Stowarzyszenie Badań Naukowych w Dziedzinie Stomatologii) zajmujące się zdrowiem jamy ustnej oraz WHO wspólnie sformułowały strategiczne cele zdrowotne, które powinny być osiągnięte w skali globalnej w 2020 roku. Celami tymi są: - promocja zdrowia oraz minimalizacja wpływu chorób jamy ustnej na ogólny stan zdrowia i rozwój człowieka, - minimalizacja wpływu na jednostkę i na społeczeństwo chorób systemowych przebiegających z objawami w jamie ustnej, poprzez rozwój wczesnej diagnostyki, zapobiegania i skutecznego leczenia tych chorób. Przedstawione wyżej założenia, cel strategiczny i cele operacyjne nowego Narodowego Programu Zdrowia są wynikiem pracy ekspertów i projektem przedstawionym Ministrowi Zdrowia. Zaproponowano również drogę wdrożenia NPZ, po jego akceptacji przez Rząd i Parlament. Następnym krokiem będzie powołanie Międzyresortowego Zespołu Koordynacyjnego i przyjęcie harmonogramu oraz implantacja NPZ w kraju. Przypisy: 1. The World Health Report 2002, Reducing risks, promoting healthy life. Geneva, World Health Organization, Fifty-Seventh World Health Assembly, WHA Agenda item May Global strategy on diet, physical activity and health. 3. Zgodne z programem Polkard. 4. Wszystkie zapisy tego celu są kompatybilne z Ustawą wprowadzającą Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych. Polityka Zdrowotna VI 15

16 16 Polityka Zdrowotna VI

17 KOSZYK GWARANTOWANYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ KONSTRUKCJA I IMPLEMENTACJA Waldemar Wierzba, Krystyna Radecka Organizację i koordynację prac nad koszykiem gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej Agencja Oceny Technologii Medycznych rozpoczęła od zaproszenia do współpracy w realizacji tego zadania przedstawicieli środowisk zawodów medycznych i samorządów zawodowych oraz innych instytucji z systemu ochrony zdrowia. Z przedstawicieli tych środowisk został utworzony zespół ekspercki ds. metodologii koszyka, który opracował i przyjął podstawowe definicje systemowe. Opracowany i przyjęty do stosowania został model opisu świadczenia opieki zdrowotnej, który zakłada wykorzystanie wszystkich dostępnych katalogów i słowników do możliwie najbardziej pełnego i wyczerpującego skatalogowania świadczeń opieki zdrowotnej realizowanych w poszczególnych dziedzinach medycyny w naszym kraju w Centralnej Bazie Świadczeń Opieki Zdrowotnej (CBŚOZ). Stworzenie Centralnej Bazy Świadczeń Opieki Zdrowotnej realizowanych w Polsce to I etap budowy koszyka świadczeń gwarantowanych. Wielość dostępnych i niezbędnych do wykorzystania katalogów i słowników wymaga takich narzędzi informatycznych, które pozwolą na segregowanie i porządkowanie posiadanych danych. Agencja narzędzia takie przygotowała (załącznik nr 1) dla wszystkich uczestników procesu tworzenia koszyka świadczeń gwarantowanych wychodząc z następujących założeń metodologicznych: 1. Koszyk świadczeń gwarantowanych tworzony jest dla systemu opieki zdrowotnej w Polsce. 2. Wszystkie strony współistniejące i współpracujące w ramach tego systemu uzyskają w rezultacie czytelną informację o regułach gry na rynku. 3. Pacjent uzyska wiedzę o tym, do jakich świadczeń i na jakich zasadach ma uprawienia w ramach obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. 4. Dla świadczeniodawcy koszyk stanowić będzie informację o tym, za jakie świadczenia może uzyskać płatność ze środków publicznych. 5. Dla płatnika koszyk będzie informacją o składowych produktu kontraktowego, który stanowi podstawę do rozliczeń ze świadczeniodawcami. Pozwoli to określić również, jaką ilość zdefiniowanych w katalogu świadczeń opieki zdrowotnej publiczny płatnik jest w stanie sfinansować w ramach planowanych przychodów finansowych. 6. Dla polityków koszyk świadczeń będzie stanowił podstawę do dyskusji o zakresie dostępu do Załącznik nr 1. Model opisu świadczenia opieki zdrowotnej podstawowe narzędzia Polityka Zdrowotna VI 17

18 świadczeń opieki zdrowotnej, o stopniu zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych obywateli (mierniki zdrowia), w powiązaniu z wiedzą o wielkości środków publicznych przekazywanych do systemu opieki zdrowotnej. 7. Wprowadzenie koszyka świadczeń gwarantowanych pozwoli również na wprowadzenie na rynek usług medycznych dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych. Uznano, że świadczenia opieki zdrowotnej gwarantowane ze środków publicznych powinny być: A. Świadczeniami najbardziej istotnymi medycznie, których nie udzielenie może spowodować: istotne zagrożenie utraty życia, istotne zagrożenie popadnięcia w stan niezdolności do samodzielnej egzystencji, w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm.), istotne zagrożenie popadnięcia w stan trwałej niezdolności do pracy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm. 2)), istotne ryzyko przewlekłego cierpienia, istotne ryzyko pogorszenia jakości życia. B. Świadczeniami o udowodnionej efektywności klinicznej, (HTA i EBM). C. Świadczeniami najbardziej opłacalnymi z opcjonalnych lub alternatywnych. D. Świadczeniami możliwymi do sfinansowania w ramach publicznych środków finansowych. Wszystkie te kryteria muszą być spełnione jednocześnie, ponieważ dyrektywa transparentności narzu- 18 Polityka Zdrowotna VI

19 ca konieczność ograniczenia uznaniowości i ma prowadzić do opracowania kryteriów szczegółowych zapewniających powtarzalność decyzji urzędowych przy określonym zasobie informacji obiektywnej. Powtarzalność natomiast decyzji związana z dostępnością do obiektywnych informacji, zakłada wykorzystanie w procesie decyzyjnym wyników rzetelnych analiz i badań wykorzystujących metody naukowe. Dużym udogodnieniem przy opracowywaniu CBŚOZ jest udostępnienie przez Naczelną Izbę Lekarską Katalogu Terminologii Lekarskiej CPT Polska, który stał się podstawowym katalogiem przy opisie świadczeń w CBŚOZ. Opracowana i stale aktualizowana przez American Medical Association klasyfikacja procedur wykonywanych przez lekarzy i innych fachowych pracowników opieki zdrowotnej Current Procedural Terminology 4 (CPT-4), jest oparta na dowodach klinicznych i stanowi merytoryczny opis świadczeń i procedur. Zawiera ona tylko te czynności, procedury, świadczenia, które spełniają ściśle określone warunki medycyny opartej na dowodach naukowych (EBM). Podkreślić należy, że katalog ten zawiera tylko medyczną wartość praktyki lekarzy i innych pracowników opieki zdrowotnej. Kody i definicje w CPT nie zawierają żadnej informacji o cenach, ani o rozliczeniach z płatnikami. Nadmienić należy, że ponad 90% rozliczeń z płatnikami (tak publicznymi jak prywatnymi) w USA odbywa się na podstawie katalogu CPT, chociaż równolegle stosuje się również inne klasyfikacje, jak ICD-9-CM, ICD-10. Koszyk świadczeń gwarantowanych to żywa struktura podlegająca ciągłej weryfikacji i modyfikacji zgodnie z postępem i rozwojem medycyny. W związku z tym opracowany został po dokładnej analizie rozwiązań w innych krajach projekt kryteriów włączania i wykluczania z koszyka świadczeń gwarantowanych (załącznik nr 2). Przygotowano również wytyczne przeprowadzania analiz oceny technologii lekowych i nielekowych. Metodologiczne podstawy oceny oparto na:. EBM Evidence-Based Medicine, HTA Health Technology Assessment, oraz o wytyczne i standardy postępowania światowych liderów w tej dziedzinie: a. Cochrane Collaboration, b. CADTH (Kanada), c. MSAC i PBAC (Australia), d. NICE (Wielka Brytania). Opracowane wytyczne to podstawowe zasady, które muszą być przestrzegane przy przeprowadzaniu: analiz skuteczności, opłacalności, wpływu na budżet, oraz minimalnych wymogów, które muszą być spełnione przy przedstawianiu wyników ww. analiz, aby analizy te mogły być wykorzystane w racjonalnym podejmowaniu decyzji o finansowaniu ocenianych technologii medycznych ze środków publicznych. Wytyczne mają służyć tym, którzy przeprowadzają analizy oraz tym, którzy te analizy oceniają oraz wykorzystują ich wyniki w praktyce. Zalecenia sformułowane w wytycznych minimalizują dowolność w doborze metod, dzięki czemu zmniejszają prawdopodobieństwo wyciągania błędnych wniosków. Nie hamują natomiast postępu w metodologii i nie ograniczają wolności naukowej w tej dziedzinie. Celem klinicznej i ekonomicznej oceny technologii medycznych jest dostarczenie opartych na dowodach naukowych informacji pomagających w podejmowaniu decyzji o finansowaniu ze środków publicznych wnioskowanej technologii medycznej (programu terapeutycznego, interwencji medycznej). Ocena kliniczna dotyczy wyników zdrowotnych wnioskowanej technologii medycznej i informuje o skuteczności i bezpieczeństwie stosowania tej technologii medycznej w porównaniu do odpowiedniej alternatywy (alternatyw). Ocena ekonomiczna obejmuje analizę opłacalności oraz wpływu na budżet. Analiza opłacalności polega na porównaniu wnioskowanej technologii medycznej z odpowiednią alternatywą (alternatywami) pod względem kosztów i konsekwencji zdrowotnych. Dostarcza argumentów służących maksymalizacji wydajności, czyli szukaniu dobrej wartości dla wydawanych pieniędzy. Analiza wpływu na budżet określa konsekwencje finansowe wprowadzenia wnioskowanej technologii medycznej w danym systemie opieki zdrowotnej, czyli determinuje jej dostępność w ramach określonego budżetu. Wszystkie świadczenia opisane w CBŚOZ będą musiały zostać wycenione w celu oszacowania wielkości koniecznych środków finansowych. W tym celu opracowano projekty metodologii wyceny świadczeń opieki zdrowotnej opisywanych w CBŚOZ Polityka Zdrowotna VI 19

20 Załącznik nr 2. Zasady włączania i wykluczania procedur medycznych do i z koszyka świadczeń gwarantowanych 20 Polityka Zdrowotna VI

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

Narodowy Program Zdrowia

Narodowy Program Zdrowia Narodowy Program Zdrowia jako narzędzie realizacji polityki zdrowotnej Szczecin, 21 listopada 2011 r. Kalisz Pomorski 1 Rozwój gospodarczy i społeczny społeczeństwa jest w znacznym stopniu uwarunkowany

Bardziej szczegółowo

Priorytet 2: Ochrona zdrowia. Analiza SWOT

Priorytet 2: Ochrona zdrowia. Analiza SWOT 43 Priorytet 2: Ochrona zdrowia Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Dobrze rozwinięte zaplecze instytucjonalne (zakłady opieki zdrowotnej, instytucje publiczne). 2. Współpraca pomiędzy podmiotami zajmującymi

Bardziej szczegółowo

Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia. Analiza SWOT

Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia. Analiza SWOT 49 Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Dobrze rozwinięte zaplecze instytucjonalne (zakłady opieki zdrowotnej, instytucje publiczne). 2. Współpraca pomiędzy podmiotami zajmującymi

Bardziej szczegółowo

Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją?

Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją? Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją? Prof. dr hab. med. Barbara Woynarowska Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego Komitet Zdrowia Publicznego PAN Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

2011-03-24. Narodowy Program Zdrowia 2007-2015. Historia. Podstawowe założenia koncepcji NPZ. Zdrowie. Prewencja

2011-03-24. Narodowy Program Zdrowia 2007-2015. Historia. Podstawowe założenia koncepcji NPZ. Zdrowie. Prewencja Historia Narodowy Program Zdrowia 2007-2015 1978 r. Ałma Ata zdrowe społeczeństwo końca XX wieku 1990, 1993 aneksy zmiany celów strategicznych i operacyjnych 1996 konstrukcja celów NPZ i wydłużenie do

Bardziej szczegółowo

Bank pytań na egzamin magisterski 2013/2014- kierunek Zdrowie Publiczne. Zdrowie środowiskowe

Bank pytań na egzamin magisterski 2013/2014- kierunek Zdrowie Publiczne. Zdrowie środowiskowe Bank pytań na egzamin magisterski 2013/2014- kierunek Zdrowie Publiczne Zdrowie środowiskowe 1. Podaj definicję ekologiczną zdrowia i definicję zdrowia środowiskowego. 2. Wymień znane Ci czynniki fizyczne

Bardziej szczegółowo

Założenia koncepcji i konstrukcji Programu

Założenia koncepcji i konstrukcji Programu Założenia koncepcji i konstrukcji Programu 1. Wprowadzenie Małopolski Program Ochrony Zdrowia w latach 2001-2005 stanowi rozwinięcie w formie wieloletniego programu wojewódzkiego Strategii Rozwoju Województwa

Bardziej szczegółowo

Narodowy Program Zdrowia na lata 2007-2015

Narodowy Program Zdrowia na lata 2007-2015 Narodowy Program Zdrowia na lata 2007-2015 Narodowy Program Zdrowia 2007-2015 Bez przyswojenia tego programu przez społeczeństwo, (...), program pozostanie zbiorem słusznych haseł przegotowanych przygotowanych

Bardziej szczegółowo

Zalącznik do Uchwaly Nr XII/61/2008-02-29 z dnia 26.02.2008 r. GMINNY PROGRAM OCHRONY I PROMOCJI ZDROWIA GMINY CIELĄDZ NA LATA 2008-2015

Zalącznik do Uchwaly Nr XII/61/2008-02-29 z dnia 26.02.2008 r. GMINNY PROGRAM OCHRONY I PROMOCJI ZDROWIA GMINY CIELĄDZ NA LATA 2008-2015 Zalącznik do Uchwaly Nr XII/61/2008-02-29 z dnia 26.02.2008 r. GMINNY PROGRAM OCHRONY I PROMOCJI ZDROWIA GMINY CIELĄDZ NA LATA 2008-2015 Podstawa prawna: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XII/67/2015 RADY MIEJSKIEJ W RAKONIEWICACH. z dnia 19 listopada 2015 r.

UCHWAŁA Nr XII/67/2015 RADY MIEJSKIEJ W RAKONIEWICACH. z dnia 19 listopada 2015 r. UCHWAŁA Nr XII/67/2015 RADY MIEJSKIEJ W RAKONIEWICACH z dnia 19 listopada 2015 r. w sprawie: gminnego programu przeciwdziałania narkomanii na 2016 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES STAROSTWO POWIATOWE W ŚWIDNICY WYDZIAŁ ZDROWIA 2007 r. Opracowała Barbara Świętek PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES UMOŻLIWIAJĄCY JEDNOSTKOM, GRUPOM, SPOŁECZNOŚCIĄ ZWIĘKSZENIE KONTROLI NAD WŁASNYM ZROWIEM I JEGO

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr IV/12/15 Rady Miejskiej Gminy Gryfów Śląski z dnia 27 lutego 2015 roku

UCHWAŁA Nr IV/12/15 Rady Miejskiej Gminy Gryfów Śląski z dnia 27 lutego 2015 roku UCHWAŁA Nr IV/12/15 Rady Miejskiej Gminy Gryfów Śląski z dnia 27 lutego 2015 roku w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2015. Na podstawie: art.

Bardziej szczegółowo

Zdrowie warszawiaków raport z dekady

Zdrowie warszawiaków raport z dekady Zdrowie warszawiaków raport z dekady Warszawa, 21 stycznia 2010 r. Najnowsza edycja raportu o stanie zdrowia mieszkańców dotyczy 10 lat (na podstawie uaktualnionych edycji dla lat 1999-2008). Jest to wystarczająco

Bardziej szczegółowo

HCV. Rola samorządów w profilaktyce i diagnostyce

HCV. Rola samorządów w profilaktyce i diagnostyce Opis projektu HCV. Rola samorządów i diagnostyce Projekt cyklu debat edukacyjnych z interesariuszami systemu ochrony zdrowia w obszarze profilaktyki wzwc DOBRE PROGRAMY ZDROWOTNE.PL Kraków 2015 HCV. Rola

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNE ZARZDZANIE OCHRONĄ ZDROWIA Warunki brzegowe i analiza otoczenia. Grzegorz Ziemniak

SKUTECZNE ZARZDZANIE OCHRONĄ ZDROWIA Warunki brzegowe i analiza otoczenia. Grzegorz Ziemniak SKUTECZNE ZARZDZANIE OCHRONĄ ZDROWIA Warunki brzegowe i analiza otoczenia Grzegorz Ziemniak Odrobina historii Narodowy Program Zdrowia 2007-2015 Cele strategiczne Obszary priorytetowe: Zmniejszenie zachorowalności

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W PRZEWORSKU W LATACH 2006 2008

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W PRZEWORSKU W LATACH 2006 2008 MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W PRZEWORSKU W LATACH 2006 2008 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XLII/269/06 Rady Miasta Przeworska z dnia 26 stycznia 2006r. SPIS TRESCI I. Wprowadzenie II. Diagnoza

Bardziej szczegółowo

ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012 r. poz. 1356, z późn. zm.

ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012 r. poz. 1356, z późn. zm. ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012 r. poz. 1356, z późn. zm.); ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXIV/262/13 Rady Gminy Santok z dnia 30.12.2013 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok.

Uchwała Nr XXXIV/262/13 Rady Gminy Santok z dnia 30.12.2013 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok. Uchwała Nr XXXIV/262/13 Rady Gminy Santok z dnia 30.12.2013 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 08 marca

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia Planu działań prozdrowotnych dla mieszkańców Miasta Brzeziny na lata 2014-2015 Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5

Bardziej szczegółowo

Tekst przemówienia dla Pani Minister prezentujący priorytety zdrowotne polskiej prezydencji

Tekst przemówienia dla Pani Minister prezentujący priorytety zdrowotne polskiej prezydencji Tekst przemówienia dla Pani Minister prezentujący priorytety zdrowotne polskiej prezydencji Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowne Panie i Panowie Posłowie, Szanowni Państwo, Jestem zaszczycona, mogąc

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009 Załącznik do Uchwały Nr 172 Rady Miejskiej w Tuszynie z dnia 17 marca 2009r. I. Wstęp. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009 Gminny program profilaktyki i rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Dąbrowa na 2011 rok

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Dąbrowa na 2011 rok Uchwała Nr VI/32/11 Rady Gminy Dąbrowa z dnia 17 marca 2011 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Dąbrowa na 2011 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

www.pwc.com Podsumowanie dwóch lat Ustawa o działalności leczniczej Próba oceny skutków regulacji

www.pwc.com Podsumowanie dwóch lat Ustawa o działalności leczniczej Próba oceny skutków regulacji www.pwc.com Podsumowanie dwóch lat Ustawa o działalności leczniczej Próba oceny skutków regulacji Ocena ogólna : Ustawa była częścią istotnego pakietu zmian obok ustawy refundacyjnej i planowanej ustawy

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów oraz innych stanów związanych ze zdrowiem, w populacjach ludzkich),

rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów oraz innych stanów związanych ze zdrowiem, w populacjach ludzkich), EPIDEMIOLOGIA Określenie Epidemiologia pochodzi z języka greckiego: epi na demos lud logos słowo, nauka czyli, nauka badająca: rozpowszechnienie (występowanie i rozmieszczenie chorób, inwalidztwa, zgonów

Bardziej szczegółowo

KOMENDA GŁÓWNA ŻANDARMERII WOJSKOWEJ

KOMENDA GŁÓWNA ŻANDARMERII WOJSKOWEJ KOMENDA GŁÓWNA ŻANDARMERII WOJSKOWEJ ZARZĄD PREWENCJI ODDZIAŁ PROFILAKTYKI ZATWIERDZAM MINISTER OBRONY NARODOWEJ Tomasz SIEMONIAK PROGRAM ŻANDARMERII WOJSKOWEJ DOTYCZĄCY OGRANICZANIA PALENIA TYTONIU W

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII GMINY ŁUBNIANY NA 2015 ROK

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII GMINY ŁUBNIANY NA 2015 ROK Załącznik do Uchwały Nr XLIII/298/14 Rady Gminy Łubniany z dnia 12 listopada 2014 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII GMINY ŁUBNIANY NA 2015 ROK 1 Wstęp 1. Narkomania stanowi jeden z najpoważniejszych

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego.

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Konferencja otwierająca realizację projektu. Wieruszów, 28.04.2015 DLACZEGO PROFILAKTYKA?

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 23 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 23 stycznia 2015 r. UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Żarów na 2015 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII. na 2014 rok

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII. na 2014 rok Załącznik do Zarządzenia Nr 56/ON/2013 Burmistrza Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia 5 listopada 2013 r. Projekt MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH i MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Dokument z posiedzenia 2009 30.11.2007 B6-0000/2007 PROJEKT REZOLUCJI w odpowiedzi na pytanie wymagające ustnej odpowiedzi B6-0000/2007 zgodnie z art. 108 ust. 5 regulaminu złożyli

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZDROWOTNA W UJĘCIU EUROPEJSKIM. Maciej Hamankiewicz Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej

PROFILAKTYKA ZDROWOTNA W UJĘCIU EUROPEJSKIM. Maciej Hamankiewicz Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej W UJĘCIU EUROPEJSKIM Maciej Hamankiewicz Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej NA ŚWIECIE 1974 r. - Nowe perspektywy dla zdrowia Kanadyjczyków pierwsza na świecie narodowa strategia polityki zdrowotnej wykorzystująca

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/106/15 Rady Gminy Santok z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2016 rok.

Uchwała Nr XV/106/15 Rady Gminy Santok z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2016 rok. Uchwała Nr XV/106/15 Rady Gminy Santok z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2016 rok. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 08 marca

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIII/91/07 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 14 grudnia 2007 roku

Uchwała Nr XIII/91/07 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 14 grudnia 2007 roku Uchwała Nr XIII/91/07 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 14 grudnia 2007 roku w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Ochrony i Promocji Zdrowia w Gminie Rawa Mazowiecka na lata 2008-2015 Na podstawie art.18

Bardziej szczegółowo

Polska Liga Walki z Rakiem. Międzynarodowe inspiracje

Polska Liga Walki z Rakiem. Międzynarodowe inspiracje Polska Liga Walki z Rakiem Międzynarodowe inspiracje Stowarzyszenie Europejskich Lig Walki z Rakiem (ECL) www.europeancancerleagues.org Bruksela, Belgia info@europeancancerleagues.org ECL WIZJA: Europa

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH. 2006 roku

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH. 2006 roku MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Miejskiej w Pabianicach Nr LX/533/06 z dnia 22 lutego 2006 r. MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

1. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki. 1) Rozpoznawanie, ocena i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym podopiecznych.

1. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki. 1) Rozpoznawanie, ocena i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym podopiecznych. Zakres zadań pielęgniarki i położnej POZ 1. Pielęgniarka i położna podstawowej opieki zdrowotnej wybrana przez świadczeniobiorcę planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską i pielęgnacyjną opiekę

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS Dziennik Ustaw Nr 44 2922 Poz. 227 227 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom i Zwalczania Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Dr med. Paweł Grzesiowski

Dr med. Paweł Grzesiowski DOSTĘPNOŚĆ DO SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH W WYBRANYCH KRAJACH EUROPY CENTRALNEJ MECHANIZMY FINANSOWANIA SZCZEPIEŃ I OCENY ICH EFEKTYWNOŚCI Dr med. Paweł Grzesiowski FUNDACJA INSTYTUT PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r.

Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r. Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r. w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA Pomoc Osobom Niesamodzielnym Prezentacja Projektu Ustawy Senat RP, Komisja Rodziny i Polityki Społecznej, 14 maja 2013 Zofia Czepulis-Rutkowska Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 62 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii. w Gminie Grabica na 2012 r.

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii. w Gminie Grabica na 2012 r. P R O J E K T Załącznik do Uchwały Nr / /2011 Rady Gminy Grabica z dnia... r. Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii I. Wprowadzenie w Gminie

Bardziej szczegółowo

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Dąbrowa na 2010 rok

w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Dąbrowa na 2010 rok Uchwała Nr XXXII/229/09 Rady Gminy Dąbrowa z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Dąbrowa na 2010 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

Udar. Każdy pacjent jest ważny

Udar. Każdy pacjent jest ważny Opis projektu Udar. Każdy pacjent jest ważny DOBRE PROGRAMY ZDROWOTNE.PL Warszawa 2015 wersja 1.00 Dotyczy: cyklu debat uświadamiających wagę problemu udarów, rolę samorządów w profilaktyce udarów, skalę

Bardziej szczegółowo

LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII

LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII INFARMA, Katarzyna Połujan Prawo i finanse 2015 Warszawa 08.12.2014 PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ RESORTU ZDROWIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA ZDROWOTNEGO OBYWATELI

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE KURZĘTNIK NA ROK 2008

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE KURZĘTNIK NA ROK 2008 Załącznik do Uchwały Rady Gminy w Kurzętniku z dnia GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE KURZĘTNIK NA ROK 2008 I. Wstęp. Przeciwdziałanie narkomanii jest jednym z podstawowych i najbardziej

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* www.aids.gov.pl. www.aids.gov.pl

EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* www.aids.gov.pl. www.aids.gov.pl EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* * Materiał do wykorzystania w ramach kampanii Krajowego Centrum ds. AIDS trwającej od 1 lipca 2008 do 1 grudnia 2009 r. - Wybrane problemy w walce z epidemią

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 113 poz.759 z późn. zm.);

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 113 poz.759 z późn. zm.); Załącznik do uchwały Nr XII/56/2011 Rady Gminy Bojszowy z dnia 28.11.2011r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2012 ROK Podstawę prawną opracowania programu stanowi:

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ OD ALKOHOLU I NARKOTYKÓW W GMINIE FIRLEJ NA ROK 2014

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ OD ALKOHOLU I NARKOTYKÓW W GMINIE FIRLEJ NA ROK 2014 1 Załącznik do Uchwały Nr XXX/147 /13 Rady Gminy Firlej z dnia 10 grudnia 2013r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ OD ALKOHOLU I NARKOTYKÓW W GMINIE FIRLEJ NA ROK 2014 Firlej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VI/39/15 RADY GMINY BIAŁOWIEŻA. z dnia 30 marca 2015 r.

UCHWAŁA NR VI/39/15 RADY GMINY BIAŁOWIEŻA. z dnia 30 marca 2015 r. UCHWAŁA NR VI/39/15 RADY GMINY BIAŁOWIEŻA z dnia 30 marca 2015 r. w sprawie przyjęcia "Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na 2015 r." Na

Bardziej szczegółowo

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii ZAŁĄCZNIK do Uchwały Nr 256/XVII/2011 Rady Miasta Płocka z dnia 29 listopada 2011 roku w sprawie: przyjęcia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na terenie miasta Płocka na lata 2012-2014 Miejski

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

ZAŁĄCZNIK RADA UNII EUROPEJSKIEJ, ZAŁĄCZNIK Projekt konkluzji Rady Wczesne wykrywanie i leczenie zaburzeń komunikacyjnych u dzieci, z uwzględnieniem zastosowania narzędzi e-zdrowia i innowacyjnych rozwiązań RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 1. PRZYPOMINA,

Bardziej szczegółowo

266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów

266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów 266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów dorosłych (15 %) przekracza ten poziom; 20 milionów (6

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OCHRONY ZDROWIA. Różne definicje pojęcia - zdrowie

SYSTEMY OCHRONY ZDROWIA. Różne definicje pojęcia - zdrowie SYSTEMY OCHRONY ZDROWIA Różne definicje pojęcia - zdrowie Definicja wg Hipokratesa ojca medycyny europejskiej: Zdrowie dobre samopoczucie, choroba złe samopoczucie, zależą od równowagi między tym, co nas

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018

PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018 Załącznik do Uchwały Nr XXXVIII/452/14 Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 31 marca 2014 r. PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM NA LATA 2014 2018 Białystok 2014 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok Załącznik do uchwały RG Nr.. dnia Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok WSTĘP Narkomania jest zjawiskiem ogólnoświatowym. Powstaje na podłożu przeobrażeń zachodzących we współczesnym cywilizowanym

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UŚWIADOMIENIE I ZACHOWANIA ZDROWOTNE KOBIET W ZAKRESIE PROFILAKTYKI RAKA PIERSI I SZYJKI MACICY

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UŚWIADOMIENIE I ZACHOWANIA ZDROWOTNE KOBIET W ZAKRESIE PROFILAKTYKI RAKA PIERSI I SZYJKI MACICY CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET: http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Całokształt działalności zmierzającej do zapewnienia ochrony zdrowia ludności Sprawy podstawowe: zapobieganie chorobom, umocnienie zdrowia,

Całokształt działalności zmierzającej do zapewnienia ochrony zdrowia ludności Sprawy podstawowe: zapobieganie chorobom, umocnienie zdrowia, Całokształt działalności zmierzającej do zapewnienia ochrony zdrowia ludności Sprawy podstawowe: zapobieganie chorobom, umocnienie zdrowia, kształtowanie poczucia odpowiedzialności za siebie i innych,

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/ 78 /2016 Rady Gminy Wijewo z dnia 07 stycznia 2016 r.

Uchwała Nr XV/ 78 /2016 Rady Gminy Wijewo z dnia 07 stycznia 2016 r. Uchwała Nr XV/ 78 /2016 Rady Gminy Wijewo z dnia 07 stycznia 2016 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomani na terenie Gminy Wijewo na lata 2016-2020 rok. Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXXI/261/10 Rady Gminy Bobrowice. z dnia 8 listopada 2010r.

UCHWAŁA Nr XXXI/261/10 Rady Gminy Bobrowice. z dnia 8 listopada 2010r. UCHWAŁA Nr XXXI/261/10 Rady Gminy Bobrowice z dnia 8 listopada 2010r. w sprawie zatwierdzenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy Bobrowice na rok 2011 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Programy zdrowotne w praktyce. Współpraca z placówkami medycznymi Małgorzata Stelmach - Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet Warszawa, 21 kwietnia 2015

Programy zdrowotne w praktyce. Współpraca z placówkami medycznymi Małgorzata Stelmach - Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet Warszawa, 21 kwietnia 2015 FORUM INNOWACYJNA OCHRONA ZDROWIA Programy zdrowotne w praktyce. Współpraca z placówkami medycznymi Małgorzata Stelmach - Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet Warszawa, 21 kwietnia 2015 Fundacja MSD dla Zdrowia

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2014

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2014 Załącznik do uchwały Nr.. Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 2013r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2014 I. Wstęp Problem używania nielegalnych substancji psychoaktywnych i

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie roczne 2011: stan problemu narkotykowego w Europie. Piotr Jabłoński Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii

Sprawozdanie roczne 2011: stan problemu narkotykowego w Europie. Piotr Jabłoński Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii Sprawozdanie roczne 2011: stan problemu narkotykowego w Europie Piotr Jabłoński Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii 2 Roczny pakiet sprawozdawczy sytuacja w zakresie narkotyków > publikacje Charakterystyki

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Grabica na 2015 r.

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Grabica na 2015 r. Załącznik do Uchwały Nr III/17/2014 Rady Gminy Grabica z dnia 30 grudnia 2014 r. Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Grabica na 2015 r. I. Wprowadzenie Podstawą

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XII/78/2008. RADY GMINY CZERNIKOWO z dnia 03 marca 2008 roku

UCHWAŁA NR XII/78/2008. RADY GMINY CZERNIKOWO z dnia 03 marca 2008 roku UCHWAŁA NR XII/78/2008 RADY GMINY CZERNIKOWO z dnia 03 marca 2008 roku w sprawie gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w gminie Czernikowo Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

uzyskano tylko w 13 przypadkach gruźlicy PŁUC tzn. w 21,0% przypadków gruźlicy u dzieci

uzyskano tylko w 13 przypadkach gruźlicy PŁUC tzn. w 21,0% przypadków gruźlicy u dzieci Sytuacja epidemiologiczna gruźlicy w Polsce 2012/2013 Dane o zachorowaniach na gruźlicę w Polsce pochodzą z Krajowego Rejestru Zachorowań na Gruźlicę, który prowadzony jest w Instytucie Gruźlicy i Chorób

Bardziej szczegółowo

Karta Praska (The Prague Charter) Dlaczego jest to ważne. Prawo do opieki paliatywnej

Karta Praska (The Prague Charter) Dlaczego jest to ważne. Prawo do opieki paliatywnej Karta Praska (The Prague Charter) Dlaczego jest to ważne Prawo do opieki paliatywnej Dostęp do opieki paliatywnej stanowi prawny obowiązek, potwierdzony przez konwencję Organizacji Narodów Zjednoczonych

Bardziej szczegółowo

Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia. Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik

Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia. Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik Warszawa 2014 W dniach 7 9 października 2013 r. w Odense w Danii odbyła się Czwarta Europejska

Bardziej szczegółowo

Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia

Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia Posiedzenie Plenarne Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia Warszawa 15.12.2010r. prof.. dr hab.. Barbara Adamowicz-Klepalska

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XXXVII/219/2013 Rady Gminy Lipusz z dn. 30 grudnia 2013 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014 WSTĘP Narkomania jest poważnym problemem społecznym. Uzależnienie

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 177/2012 z dnia 10 sierpnia 2012 o projekcie programu Rehabilitacja pacjentów ze schorzeniami narządu ruchu mieszkańców

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

Zdrowie publiczne z perspektywy społecznej. Wyniki konsultacji. Ewa Borek, Fundacja My Pacjenci

Zdrowie publiczne z perspektywy społecznej. Wyniki konsultacji. Ewa Borek, Fundacja My Pacjenci Zdrowie publiczne z perspektywy społecznej. Wyniki konsultacji Ewa Borek, Fundacja My Pacjenci Konsultacje Kwestionariusz online - opracowany przez ekspertów z zakresu zdrowia publicznego i systemu ochrony

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 242/XXXVII/05 Rady Miejskiej w Szydłowcu z dnia 29 grudnia 2005r.

Uchwała Nr 242/XXXVII/05 Rady Miejskiej w Szydłowcu z dnia 29 grudnia 2005r. Uchwała Nr 242/XXXVII/05 Rady Miejskiej w Szydłowcu z dnia 29 grudnia 2005r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii na rok 2006. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2006 ROK

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2006 ROK Załącznik do uchwały Nr XL/401/06 Rady Miejskiej Wodzisławia Śl. z dnia 27 stycznia 2006 r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2006 ROK

Bardziej szczegółowo

Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY

Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY Szkoła Zdrowia Publicznego Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera 90-950 Łódź, ul. Św. Teresy od Dzieciątka Jezus 8 Studium podyplomowe ZARZĄDZANIE ZDROWIEM I BEZPIECZEŃSTWEM W MIEJSCU PRACY Program

Bardziej szczegółowo

Regionalna polityka zdrowotna na tle Małopolskiego Programu Ochrony Zdrowia. Andrzej Sasuła Wicemarszałek Województwa Małopolskiego

Regionalna polityka zdrowotna na tle Małopolskiego Programu Ochrony Zdrowia. Andrzej Sasuła Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Regionalna polityka zdrowotna na tle Małopolskiego Programu Ochrony Zdrowia Andrzej Sasuła Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1 Prawne podstawy regionalnej polityki zdrowotnej ustawa z dnia 5 czerwca

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Placówki opieki długoterminowej ważne ogniwo w epidemiologii zakażeń szpitalnych Szpital Powiatowy w Wołominie, Joanna Wejda, Małgorzata Purchała Rodzaje placówek I. Podmioty prowadzące działalność leczniczą

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku

Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku w sprawie uchwalenia programu polityki zdrowotnej pn. Zwiększenie dostępności do świadczeń kardiologicznych osobom powyżej 50 roku

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA GMINY GÓZD NA 2015r.

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA GMINY GÓZD NA 2015r. Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IV/16/2014 Rady Gminy Gózd z dnia 29.12.2014r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII DLA GMINY GÓZD NA 2015r.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLIV/396/06 Rady Miasta Puławy z dnia 23 marca 2006r.

Uchwała Nr XLIV/396/06 Rady Miasta Puławy z dnia 23 marca 2006r. Uchwała Nr XLIV/396/06 Rady Miasta Puławy z dnia 23 marca 2006r. w sprawie zmiany Uchwały Nr XXXVII/331/05 Rady Miasta Puławy z dnia 29 września 2005 roku w sprawie uchwalenia Strategii Rozwiązywania Problemów

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD w województwie łódzkim Zbigniew Gwadera Departament ds. PO Kapitał Ludzki Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego Instytucja Pośrednicząca PO KL Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania Rozwoju Telemedycyny w Polsce Potrzeby, bariery, korzyści. 10/9/2014 Synchronizing Healthcare

Uwarunkowania Rozwoju Telemedycyny w Polsce Potrzeby, bariery, korzyści. 10/9/2014 Synchronizing Healthcare Uwarunkowania Rozwoju Telemedycyny w Polsce Potrzeby, bariery, korzyści 1 10/9/2014 Synchronizing Healthcare Badania medyczne zrobiły tak niebywały postęp, że dziś praktycznie nie ma już ani jednego zdrowego

Bardziej szczegółowo

MODEL OCENY POTRZEB ZDROWOTNYCH

MODEL OCENY POTRZEB ZDROWOTNYCH MODEL OCENY POTRZEB ZDROWOTNYCH Założenia: 1. Jeden powiat przygotowuje i składa tylko jeden projekt na jeden program obejmujący promocję zdrowia i/lub profilaktykę chorób, dotyczący jednego zidentyfikowanego

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY WYKAZ ZADAŃ I ICH PODZIAŁ POMIĘDZY PODMIOTY REALIZUJĄCE NARODOWY PROGRAM OCHRONY ZDROWIA PSYCHICZNEGO

SZCZEGÓŁOWY WYKAZ ZADAŃ I ICH PODZIAŁ POMIĘDZY PODMIOTY REALIZUJĄCE NARODOWY PROGRAM OCHRONY ZDROWIA PSYCHICZNEGO Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia.. SZCZEGÓŁOWY WYKAZ ZADAŃ I ICH PODZIAŁ POMIĘDZY PODMIOTY REALIZUJĄCE NARODOWY PROGRAM OCHRONY ZDROWIA PSYCHICZNEGO Cele ogólne Cele szczegółowe Zadania

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 18 pkt 19 lit. e ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 596 z późn. zm.).

Na podstawie art. 18 pkt 19 lit. e ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 596 z późn. zm.). PROJEKT UCHWAŁA NR / / SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia.2013 r. w sprawie wyrażenia zgody na podwyższenie kapitału zakładowego Spółki Uzdrowisko Rymanów Spółka Akcyjna Na podstawie art. 18 pkt

Bardziej szczegółowo